AstroVox

Για όλους τους φίλους που αναρωτούνται πως θα πάμε εκεί εξω τόσο μακρύα αντιγράφω κατι που δημοσιεύθηκε στις 18/12/2009 στην σελίδα 19 της Διαστημικής εξερεύνησης!!!

Υπερφωτεινή κίνηση Alcubierre λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου.
Μια ιδέα για να γίνει πιθανό ένα διαστημικό ταξίδι με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή που ταξιδεύει το φως, προτάθηκε για πρώτη φορά από το Μεξικανό θεωρητικό φυσικό Miguel Allcubierre το 1994. Αυτή η ιδέα αρχίζει από την αντίληψη, που υπονοείται στη γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, ότι η ύλη αναγκάζει την επιφάνεια του χωροχρόνου γύρω της να κυρτώνεται.
Ο Miguel Alcubierre ενδιαφέρθηκε για το αν θα μπορούσε ποτέ να πραγματοποιηθεί η "κίνηση λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου" (warp drive), όπως παρουσιαζόταν στο έργο επιστημονικής φαντασίας Star Trek. Αυτό τον οδήγησε στην αναζήτηση μιας έγκυρης μαθηματικής περιγραφής του πεδίου βαρύτητας, που θα επέτρεπε ένα είδος χωροχρονικής στρέβλωσης σαν μέσο υπερφωτεινής προώθησης.
Ο Alcubierre κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια κίνηση λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου θα ήταν εφικτή, εάν η ύλη θα μπορούσε να κανονιστεί έτσι ώστε να διαστέλλεται ο χωροχρόνος πίσω από ένα διαστημόπλοιο (κι έτσι να απομακρύνει το σημείο αναχώρησης πολλά έτη φωτός πίσω), και να συρρικνώνει τον χωροχρόνο μπροστά (ώστε να φέρνει τον προορισμό πιο κοντά).
Με αυτό τον τρόπο θα αφήνει το ίδιο το διαστημόπλοιο σε μια τοπικά επίπεδη περιοχή του χωροχρόνου που θα ορίζεται από μια "φυσαλίδα στρέβλωσης", που θα βρίσκεται μεταξύ των δύο στρεβλώσεων του χωροχρόνου.
Το σκάφος έτσι θα ήταν σαν να έκανε σερφ κατά μήκος της φυσαλίδας του με μια αυθαίρετα υψηλή ταχύτητα, ωθούμενο προς τα εμπρός λόγω της διαστολής του διαστήματος στο πίσω τμήμα του και της συστολής του διαστήματος μπροστά του. Θα μπορούσε λοιπόν να ταξιδέψει γρηγορότερα από το φως χωρίς καμιά παράβαση οποιουδήποτε φυσικού νόμου επειδή, ο χωροχρόνος στην τοπική φυσαλίδα στρέβλωσης θα ήταν σε ηρεμία.
Επίσης, όντας τοπικά στάσιμο, το διαστημόπλοιο και το πλήρωμά του δεν θα επηρεαζόταν από τις τρομακτικές επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις (που προλαμβάνουν την ανάγκη για "διατάξεις απόσβεσης της αδράνειας"), και από τα σχετικιστικά αποτελέσματα, όπως η χρονική διαστολή (επειδή το πέρασμα του χρόνου μέσα στη φυσαλίδα στρέβλωσης θα ήταν η ίδια με αυτό στο εξωτερικό).
Θα μπορούσε άραγε να γίνει πραγματικότητα μια τέτοια κίνηση λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου;
Όπως επισημαίνει ο Alubierre θα απαιτούσε τον επιδέξιο χειρισμό της ύλης με μια αρνητική ενεργειακή πυκνότητα. Τέτοια ύλη, γνωστή ως εξωτική ύλη, είναι το ίδιο είδος της ουσίας που απαιτείται προφανώς για να διατηρήσει ανοικτές τις σκουληκότρυπες - ένα άλλα μέσον που έχει προταθεί για να ταξιδέψουμε χωρίς το φραγμό της ταχύτητας του φωτός. Η κβαντομηχανική επιτρέπει την ύπαρξη περιοχών αρνητικής ενεργειακής πυκνότητας κάτω από ειδικές περιστάσεις, όπως είναι το φαινόμενο Casimir.
Το 1999 ο Chris Van Den Broeck, στο Καθολικό Πανεπιστήμιο Leuven του Βελγίου, ανέλυσε περισσότερο την ιδέα της κίνησης Alubierre λόγω στρέβλωσης. Έτσι, ίσως ήρθε πιο κοντά η κατασκευή ενός διαστημοπλοίου τύπου Enterprise. Οι υπολογισμοί του Van Den Broeckο έδειξαν ότι δεν χρειάζεται τόση ενέργεια όση υπολόγισε ο Alcubierre στην εργασία του. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε στα πρόθυρα της ικανότητας να στρεβλώσουμε τον χωροχρόνο. Όπως συμπεραίνει ο Van Den Broeck:
"Το πρώτο υπερφωτεινό ταξίδι λόγω στρέβλωσης είναι ακόμα πολύ μακρινή υπόθεση, αλλά ίσως έχει γίνει τώρα ελαφρώς λιγότερο απίθανο."

Φυσική της κίνησης Alubierre.
Για εκείνους που είναι εξοικειωμένοι με τα φαινόμενα της ειδικής σχετικότητας, όπως είναι η συστολή Lorentz και η χρονική διαστολή, η κίνηση Alcubierre έχει μερικές προφανώς ειδικές πτυχές. Ειδικότερα, ο Alcubierre έχει δείξει ότι ακόμα και όταν επιταχύνει το σκάφος, ταξιδεύει σε μια γεωδαισιακή ελεύθερης πτώσης. Με άλλα λόγια, ένα σκάφος που χρησιμοποιεί τη στρέβλωση του χωροχρόνου για να επιταχυνθεί και να επιβραδυνθεί είναι πάντα σε ελεύθερη πτώση, και το πλήρωμα του σκάφους δεν θα δοκίμαζε καμία βαρυτική δύναμη επιτάχυνση. Κάποιες τεράστιες παλιρροιακές δυνάμεις θα παρουσιάζονταν πλησίον των άκρων του επίπεδου διαστημικού σκάφους, λόγω της μεγάλης χωρικής κυρτότητας εκεί, αλλά με την κατάλληλη προδιαγραφή της μετρικής, αυτές θα γίνονταν πολύ μικρές μέσα στον όγκο του σκάφους.
Ο D. Coule έχει υποστηρίξει ότι σχέδια όπως αυτό που προτείνεται από τον Alcubierre δεν είναι εφικτά επειδή η ύλη που τοποθετείται στο δρόμο πρέπει εκ των προτέρων να τοποθετηθεί με ταχύτητα υπερφωτεινή. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τον Coule, απαιτείται μια κίνηση Alcubierre προκειμένου να φτιαχτεί μια κίνηση Alcubierre. Γι αυτό και είναι αδύνατη η κατασκευή αυτής της κίνησης, ακόμα κι αν η μετρική είναι φυσικά σημαντική.
Σημαντικά προβλήματα με τη μετρική αυτής της μορφής προέρχονται από το γεγονός ότι όλες οι γνωστές κινήσεις λόγω στρεβλώσεων του χωροχρόνου, παραβιάζουν διάφορες ενεργειακές συνθήκες. Είναι αλήθεια ότι ορισμένα πειραματικά ελεγμένα κβαντικά φαινόμενα, όπως το φαινόμενο Casimir, όταν περιγράφονται στα πλαίσια της κβαντικής θεωρίας πεδίου, παραβιάζουν επίσης τις ενεργειακές συνθήκες. Έτσι, κάποιος μπορεί να ελπίζει ότι οι κινήσεις τύπου Alcubierre, λόγω στρεβλώσεων του χωροχρόνου, θα μπορούσαν ίσως να πραγματοποιηθούν με μια έξυπνη εφαρμοσμένη μηχανική που θα εκμεταλλεύεται τέτοια κβαντικά αποτελέσματα. Πάντως, υπολογισμοί έδειξαν ότι απαιτούνται παράλογα τεράστιες ενέργειες για τέτοιες κινήσεις, π.χ. απαιτείται ενέργεια ισοδύναμη με 1067 gr, για να μεταφέρει ένα μικρό σκάφος πέρα από το Γαλαξία μας. Αυτά είναι μεγέθη μεγαλύτερα από τη μάζα όλου του σύμπαντος. Υπάρχουν βέβαια αντεπιχειρήματα σε αυτά τα προφανή προβλήματα ενέργειας, αλλά δεν έχουν πείσει τους φυσικούς ότι μπορούν να υπερνικηθούν.
Το υπερφωτεινό ταξίδι λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου χρησιμοποιείται συχνά στην επιστημονική φαντασία για να δείξει μια ευρεία ποικιλία φανταστικών μεθόδων προώθησης, οι περισσότερες από τις οποίες δεν έχουν καμία σχέση με την κίνηση Alcubierre ή οποιαδήποτε άλλη φυσική θεωρία.
Η φυσική της κίνησης λόγω στρέβλωσης του χωροχρόνου στο έργο Star Trek δεν ήταν ποτέ καθορισμένη, ούτε οι συγγραφείς του έχουν κάνει οποιαδήποτε αναφορά στη θεωρία του Dr. Alcubierre. Όμως το 1978 ένα υπόμνημα του Jesco von Puttkamer, τεχνικού συμβούλου για το Star Trek, προτείνει μια θεωρία σημαντικά όμοια με την θεωρία στρεβλώσεων του χωροχρόνου Alcubierre.
Η κίνηση Alcubierre αναφέρεται επίσης στο Orbiter, ένα μυθιστόρημα του Warren Ellis.

Σχόλιο:Να μην ξεχνάμε οτι η ιστορία της Διαστημικής εξερεύνησης αρχίζει ουσιαστικά πρίν 50 χρόνια με την εκτόξευση στίς 12/4/1961 του Γιούρι Γκαγκάριν και απο τότε υπάρχει σημαντική πρόοδος και αυτή πιστεύω οτι θα επιταχύνεται συνεχώς με νέες ανακαλύψεις και νεες προσπάθειες(διαβάστε http://www.astrovox.gr/forum/viewtopic.php?t=15559)
με αποτέλεσμα ολο και ταχύτερα διαστημόπλοια στην αρχη για την εξερεύνηση του Ηλιακού μας συστήματος οπως με κινητηρες Μαγνητοπλασματος Μεταβλητης Ειδικης Ωσης(VASIMR)-Variable Specific Impulse Magnetoplasma Rocket-ειναι οι κινητηρες που μπορουν να δωσουν την ταχυτητα των 300 Km/sec(1/1000 ταχ. φωτος) και μετα για το αλμα μας στον Γαλαξία( α Κενταύρου στην αρχή....)κ.λ.π.
Τώρα πια με τα θέματα αυτά ασχολούνται εκατοντάδες χιλιάδες ατομα και πιστεύω ακράδαντα οτι τα αποτελέσματα ειναι μπροστά μας!!!

Το Kepler ανακάλυψε 11 ηλιακά συστήματα. Cheesy Grin

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler συνεχίζει ακάθεκτο να ανακαλύπτει νέους πλανήτες.
Τελευταίο του επίτευγμα η ανακάλυψη 11 ηλιακών συστημάτων στα οποία έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής 26 πλανήτες.
Η νέα ανακάλυψη.
Κανένα από τα 11 ηλιακά συστήματα που εντόπισε το διαστημικό τηλεσκόπιο δεν έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με το δικό μας. Το πιο ενδιαφέρον από αυτά είναι το Kepler-33 ένα ηλιακό σύστημα το μητρικό άστρο του οποίου είναι πιο ηλικιωμένο από τον Ήλιο και μέχρι τώρα έχουν εντοπιστεί σε αυτό συνολικά πέντε πλανήτες. Όμως όλοι τους κινούνται πολύ κοντά στο άστρο και έτσι είναι εξαιρετικά μικρές αν όχι μηδαμινές οι πιθανότητες να διαθέτουν συνθήκες που να ευνοούν την παρουσία ζωής.
Στα 11 ηλιακά συστήματα εντοπίστηκαν συνολικά 26 πλανήτες η διάμετρος των οποίων είναι από 1.5-5 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη το είδος αυτών των 26 πλανητών, αν δηλαδή πρόκειται για πετρώδεις πλανήτες όπως η Γη ή ο Άρης ή για πλανήτες αερίων όπως ο Δίας και ο Κρόνος.
Ο πλανητικός κατάλογος.
Η νέα ανακάλυψη ανεβάζει τον αριθμό των εξωηλιακών πλανητών ή εξωπλανητών (όπως ονομάζονται οι πλανήτες που εντοπίζονται έξω από το δικό μας ηλιακό σύστημα) σε 729. Εξήντα από αυτούς τους 729 εξωπλανήτες έχει εντοπίσει το Kepler στα περίπου δύο χρόνια της λειτουργίας του. Όμως το τηλεσκόπιο που έχει ως αποστολή την ανακάλυψη πλανητών έχει ήδη υποδείξει την παρουσία άλλων 2.300 πλανητών στην περιοχή που ερευνά η ύπαρξη των οποίων δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Αναμένεται όμως ότι σύντομα αρκετοί από αυτούς θα προστεθούν στην λίστα των εξωπλανητών. Το Kepler αυτή τη στιγμή έχει στραμμένο το βλέμμα του στους αστερισμούς του Κύκνου και της Λύρας και παρατηρεί περισσότερα από 150 χιλιάδες άστρα για να εντοπίσει πλανήτες.

Επειδή το συγκεκριμένο post ουσιαστικά κοιτα την αναζήτηση εξωγήινης ζωής ενα κείμενο απο τον ΓΙΩΡΓΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗ.Καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης και συγγραφέα.

«Ωστε κι εσύ έρχεσαι από τον ουρανό!
Από ποιον πλανήτη είσαι;»
Τότε ήταν σαν να είδα μια λάμψη να φωτίζει το μυστήριο της παρουσίας του και τον ρώτησα απότομα:
«Ερχεσαι λοιπόν από άλλον πλανήτη;»
Αντουάν Ντε-Σεντ Εξιπερί «Ο Μικρός Πρίγκιπας»

Σήμερα θα μιλήσουμε για εξωγήινους. Δεν εννοώ βέβαια τους εξωγήινους της πολιτικής ζωής μας. Εκείνοι πράγματι σε άλλους κόσμους βρίσκονται· όπου δεν φαίνεται να φτάνει ούτε η οργή ούτε ο πόνος των Ελλήνων. Εμείς ωστόσο θα μιλήσουμε για τους άλλους εξωγήινους, τους αινιγματικούς, που δεκαετίες τώρα αναζητεί η επιστήμη. Μόνον όμως πρόσφατα η εικόνα άρχισε λίγο να φωτίζεται.
Στην αλλαγή αυτή συνέβαλαν δύο καθοριστικοί παράγοντες. Ο πρώτος υπήρξε μια αναπάντεχη διαπίστωση: Οτι είδη ζωής, που βέβαια είναι πρωτόγονα και ατελή, εντοπίσθηκαν σε συνθήκες ή σημεία του πλανήτη μας που μέχρι χθες έμοιαζαν απαγορευτικά.....
Πράγματι: Μέσα σε ωκεάνια ρήγματα ή και στην καρδιά ηφαιστείων, στους πόλους της Γης αλλά και στις παγωμένες λίμνες της Ανταρκτικής, επιβιώνουν βακτήρια και μικροοργανισμοί, που αντλούν από παράδοξες πηγές την απαραίτητη για τη ζωή ενέργεια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των νησιών Γκαλαπάγκος, όπου ύστερα από αναρίθμητες καταδύσεις στα βαθιά νερά τους οι ειδικοί εντόπισαν ένα εξαιρετικά πολύπλοκο αλλά και πλούσιο οικοσύστημα.
Αποικίες, δηλαδή, σκουληκιών και μικροοργανισμών, που «ζουν» και αναπαράγονται χάρη στην ενέργεια των υποθαλασσίων ηφαιστείων. Οι χημικές ουσίες, που απελευθερώνει η εσωτερική θερμότητα της Γης, αποτελούν την τροφή των μικροοργανισμών· ενώ με τη σειρά τους, και αυτοί γίνονται η τροφή για είδη που βρίσκονται υψηλότερα στην τροφική αλυσίδα.
Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί περισσότερες από εκατό τέτοιες σκοτεινές «οάσεις» ζωής. Είναι πιθανό λοιπόν, παρόμοιοι ζωντανοί και ανθεκτικοί κόσμοι να αφθονούν και σε πλανήτες που με τα δικά μας μέτρα μοιάζουν αφιλόξενοι και εχθρικοί.
Σε αυτό το σημείο, μια άλλη εξέλιξη ήρθε να τονώσει τους ιδεολόγους της εξωγήινης ζωής. Υπήρχε πράγματι από παλιά η υποψία ότι οι πλανήτες δεν είναι αποκλειστικότητα του ηλιακού συστήματος. Συνοδεύουν, αντίθετα, πολλά από τα άστρα του γαλαξία μας. Με την εξέλιξη των οργάνων παρατήρησης, η υποψία αυτή μπορεί σήμερα να θεωρηθεί μια επιστημονική βεβαιότητα. Ετσι, το ειδικά εξοπλισμένο διαστημικό τηλεσκόπιο Κέπλερ, που εκτοξεύθηκε τον Μάρτιο του 2009, είχε ως κύρια αποστολή του την αναζήτηση «εξωπλανητών»· που διαβιούν, δηλαδή, έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Μέχρι τώρα το τηλεσκόπιο έχει ήδη εντοπίσει μερικές εκατοντάδες εξωπλανήτες, που όπως η Γη περιφέρονται σε μια «κατοικήσιμη» ζώνη γύρω από ένα άστρο. Φαίνεται όμως ότι είναι πλανήτες αερίων, χωρίς ξηρά ή θάλασσα, ενώ το μέγεθός τους υπερβαίνει κατά πολύ τη Γη. Με έμμεσο πάντα τρόπο, πολλοί εξωπλανήτες έχουν ανιχνευτεί και από επίγεια τηλεσκόπια. Σε απόσταση 50 ετών φωτός, για παράδειγμα, και στον αστερισμό του Ζυγού, ανακαλύφθηκε ένας πλανήτης περίπου διπλάσιος από τη Γη. Είναι όμως απίθανο να φιλοξενεί ζωή, αφού ο δικός του «ήλιος» είναι ένας «ερυθρός νάνος» -αστέρι, δηλαδή, με πολύ ασθενέστερη ακτινοβολία.
Η αναζήτηση λοιπόν της εξωγήινης ζωής άλλαξε πλεύση, αλλά και κέρδισε νέα ορμή τα τελευταία χρόνια. Δεν έχει ίσως πια τη θεαματικότητα που με ωραίο τρόπο συχνά ανέδειξαν οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Ούτε ικανοποιεί τις εναγώνιες προσδοκίες του ανθρώπου, που σε κάθε διαστημική αποστολή στον Αρη ή στους κοντινούς πλανήτες έβλεπε τη στιγμή που ένα εξωγήινο ον θα μας κουνούσε φιλικά το χέρι. Ακόμα και το φιλόδοξο πρόγραμμα SETI, που σάρωνε υπομονετικά τον ουρανό αναζητώντας τα «σήματα» μιας εξωγήινης νοημοσύνης, έχει οδηγηθεί περίπου σε χειμερία νάρκη.
Η ριζική όμως αλλαγή πορείας, στην αναζήτηση της εξωγήινης ζωής, δείχνει μεγαλύτερο ρεαλισμό, και έχει πιο στέρεη επιστημονική βάση. Δεν εκκινά τόσο από το απέραντο διάστημα, όσο από την ίδια τη Γη. Είδαμε ότι οι ακραίες συνθήκες που επικρατούν σε ορισμένες λίμνες ή ωκεάνια βάθη της, δεν εμποδίζουν την ανάπτυξη απλών ειδών ζωής. Το εύρος συνεπώς της ζώνης, που ενδεχομένως φιλοξενεί κάποιες πρωτόλειες μορφές της, είναι πολύ μεγαλύτερο απ' όσο υποθέταμε.
Με αυτό το πρίσμα σχεδιάζονται οι νέες διαστημικές αποστολές στον Αρη, το Δία, τον Κρόνο ή τους δορυφόρους τους. Αν μάλιστα επιβεβαιωθεί η ύπαρξη νερού ή πάγου, σε κάποιον από τους μακρινούς αυτούς συγγενείς της Γης, η ελπίδα ότι θα εντοπισθούν και ίχνη ζωής στο μέλλον θα ενισχυθεί. Παράλληλα το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Δαρβίνος», που θα αποτελείται από μια «συστοιχία» διαστημικών τηλεσκοπίων, αναμένεται να αρχίσει τη λειτουργία του στο τέλος της δεκαετίας. Ενώ όμως θα προσπαθήσει να ανιχνεύσει πλανήτες παρόμοιους με τη Γη, ας σημειωθεί ότι το κρίσιμο ερώτημα, για το πώς άρχισε στον δικό μας πλανήτη η ζωή, δεν έχει εύκολη απάντηση.
Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, μια πρόσφατη ανακάλυψη συντάραξε και πάλι τον επιστημονικό κόσμο, αλλά και το απλό κοινό. Οπως ανακοίνωσε η NASA στις 2 Δεκεμβρίου του 2010, στην λίμνη Μόνο της Καλιφόρνιας ανακαλύφθηκε ένα «εξωτικό» βακτήριο, που έχει μια απίστευτη δομή. Συγκεκριμένα, έχει αντικαταστήσει στο DNA του τον φώσφορο με αρσενικό, που αποτελεί βέβαια δηλητήριο για τη ζωή όπως την ξέρουμε! Οπως πιστεύαμε, μόνον έξι χημικά στοιχεία είναι επιτρεπτά αλλά και απαραίτητα, για να ανθίσει ο κύκλος της ζωής: Ο άνθρακας, το οξυγόνο, το άζωτο, το υδρογόνο, ο φώσφορος και το πυρίτιο. Το αρσενικό είναι ένας ανεπιθύμητος «εισβολέας», που ανατρέπει πεποιθήσεις, αλλά και ανοίγει νέες δυνατότητες. Ετσι στους δεκάδες δηλητηριώδεις πλανήτες, που ανήκουν στο δικό μας ηλιακό σύστημα ή περιφέρονται γύρω από τα μακρινά άστρα, δεν αποκλείεται η «ζωή» να έχει ακολουθήσει δρόμους αλλόκοτους. Αν η βασική δομή της είναι διαφορετική, τότε και οι εξελικτικές μορφές της ασφαλώς θα μας εκπλήξουν.

ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ.
http://physicsgg.blogspot.com/2012/01/blog-post_27.html

Πριν ωστόσο η φαντασία ή τα όνειρά μας διαγράψουν άλματα, είναι ανάγκη να συνοψισθούν προσεκτικά τα βασικά μας συμπεράσματα. Φαίνεται ότι ποικίλες μορφές ζωής είναι δυνατόν να αναπτυχθούν στη Γη υπό συνθήκες που μέχρι χθες έμοιαζαν αδιανόητες. Η διαπίστωση αυτή ενισχύει την πιθανότητα, βακτήρια ή άλλοι μικροοργανισμοί να ενδημούν και στους πλανήτες που -όπως πάλι διαπιστώνεται- δεν είναι σπάνιοι στο αστρικό διάστημα.
Μόνο που η εξέλιξη της ζωής από τα πρωτόγονα, ατελή δημιουργήματά της σε όντα, έστω και διαφορετικής νοημοσύνης από τη δική μας, δεν φαίνεται να αποτελεί καθόλου βεβαιότητα. d'oh!

Αν επιπλέον ληφθούν υπόψη οι αδιανόητες αποστάσεις που κυριαρχούν, το όνειρο του ανθρώπου, να επικοινωνήσει με ομολόγους του κάπου στο Σύμπαν, παραμένει μακρινό και αμφισβητούμενο. Πικρή η αίσθηση: Για τις δεκαετίες όμως ή και τους αιώνες που ακολουθούν, είμαστε καταδικασμένοι στην εξωγήινή μας μοναξιά!
Η γήινη όμως μοναξιά είναι σκληρότερη και πιο παράλογη. Υπάρχει ωστόσο γύρω μας, στη γειτονιά ή το μικρό χωριό, στην πόλη ή τα μακρινά νησιά. Είναι καιρός εκεί να εστιάσουμε την προσοχή μας, εκεί να στρέψουμε την ανάσα και το βλέμμα μας. Καθώς μάλιστα η «κρίση» ωθεί όλο και περισσότερους στην απόγνωση και την ανέχεια, η αλληλεγγύη προς τον Αλλο, η έγνοια για το πώς πορεύεται, θα είναι και το πρώτο βήμα για να μην χαθούμε όλοι. Ετσι, όταν συναντηθούμε -αν ποτέ συναντηθούμε- με τους εξωγήινους, θα έχουμε πολλά να διηγηθούμε. Ισως όμως και να τους διδάξουμε. Applause

Ανακάλυψη ενός τέταρτου εξωπλανήτη εν δυνάμει «κατοικήσιμου» Cheesy Grin

Διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακοίνωσε την ανακάλυψη ενός νέου εξωπλανήτη, δυνητικά «κατοικήσιμου», αυξάνοντας σε τέσσερις τον αριθμό των πλανητών αυτών που βρίσκονται εκτός του ηλιακού μας συστήματος, τους οποίους έχει εντοπίσει η επιστημονική κοινότητα.
"Ο συγκεκριμένος βραχώδης πλανήτης είναι ο νέος καλύτερος υποψήφιος για να διατηρεί το νερό υγρό στην επιφάνειά του και ίσως να φιλοξενεί τη ζωή όπως εμείς τη γνωρίζουμε", εξήγησε ο υπεύθυνος της ομάδας αυτής Paul Butler που εργάζεται στο Ινστιτούτο Carnegie στην Ουάσινγκτον.
Ο πλανήτης αυτός με τον κωδικό GJ 667Cc είναι σε τροχιά γύρω από ένα αστέρι που έχει ονομαστεί GJ 667C και βρίσκεται σχεδόν 22 έτη φωτός από τη Γη (ένα έτος φωτός αντιστοιχεί σε 10 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα).
Περιστρέφεται γύρω από το αστέρι του σε σχεδόν 28 ημέρες και έχει ελάχιστη μάζα 4,5 φορές εκείνης της Γης.
Ο πλανήτης αυτός είναι συνεπώς περίπου 50% πιο ογκώδης από το δικό μας πλανήτη.
Ο πλανήτης βρίσκεται σε μια τροχιά που τον τοποθετεί σε μια απόσταση από το αστέρι του εντός "μιας κατοικήσιμης ζώνης", όπου οι θερμοκρασίες δεν είναι ούτε υπερβολικά υψηλές ούτε υπερβολικά χαμηλές, επιτρέποντας στο νερό να παραμείνει υγρό στην επιφάνεια.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ενδείξεις που επιτρέπουν να εκτιμηθεί ότι τουλάχιστον έως και τρεις άλλοι εξωπλανήτες είναι σε τροχιά γύρω από το ίδιο αστέρι.
Η ανακάλυψη αυτή δείχνει ότι πλανήτες εν δυνάμει κατοικήσιμοι μπορούν να σχηματιστούν σε περιβάλλοντα με μεγαλύτερη ποικιλία σε σχέση με αυτό που πιστευόταν μέχρι σήμερα, επισημαίνουν οι συντάκτες της έρευνας που δημοσιεύεται στο σημερινό τεύχος της επιθεώρησης Astrophysical Journal Letters και στην ηλεκτρονική διεύθυνση arxiv.org/archive/astro-ph.
Επίσης, ο πλανήτης αυτός βρίσκεται σε ένα τριπλό σύστημα αστέρων. Τα άλλα όμως αστέρια είναι αρκετά μακριά από τον πλανήτη.
Η ανακάλυψη ενός πλανήτη γύρω από GJ 667C ήρθε ως έκπληξη για τους αστρονόμους, επειδή ολόκληρο το σύστημα των αστέρων έχει διαφορετική χημική σύνθεση από τον ήλιο μας. Το σύστημα έχει πολύ λιγότερα βαρέα στοιχείων (στοιχεία βαρύτερα από το υδρογόνο και το ήλιο), όπως ο σίδηρος, άνθρακας και το πυρίτιο.
Τα τελευταία είναι τα υλικά από τα οποία σχηματίζονται οι πλανήτες, γι ‘αυτό και δεν θα έπρεπε αυτό το αστέρι να φιλοξενεί πλανήτες.
Η τυχαία ανακάλυψη θα μπορούσε να σημαίνει ότι δυνητικά κατοικήσιμοι εξωγήινοι κόσμοι θα μπορούσαν να υπάρξουν σε μια μεγαλύτερη ποικιλία από περιβάλλοντα από ό,τι εθεωρείτο μέχρι σήμερα δυνατό, λένε οι ερευνητές.
“Στατιστικά στοιχεία μας δείχνουν ότι δεν θα έπρεπε να βρεθεί κάτι τέτοιο σύντομα, εκτός κι αν υπάρχουν πολλά από αυτά εκεί έξω", δήλωσε ο Paul Butler. "Αν όντως υπάρχουν πολλοί τέτοιοι κόσμοι, τότε ήταν πολύ εύκολο να βρεθεί, και αυτό συνέβη”.
Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν δημόσια δεδομένα του Νότιου Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου (ESO) στη Χιλή, τα οποία ανέλυσαν σύμφωνα με μια νέα μέθοδο. Συμπεριέλαβαν επίσης μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τα τηλεσκόπια του Παρατηρητηρίου Keck στη Χαβάη.

Το γράφημα δείχνει τις τροχιές του εξωπλανήτη GJ 667Cc, που χρειάζεται μόλις 28 μέρες για να στραφεί γύρω από το γονικό άστρο του. Δείχνονται, επίσης, οι τροχιές των άλλων δυνητικών πλανητών.

Ενας «υδάτινος» κόσμος. Cheesy Grin

Οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν την ύπαρξη μιας νέας κατηγορίας πλανήτη: πρόκειται για έναν «υδάτινο κόσμο» που διαθέτει… αχνιστή ατμόσφαιρα.
Ο εξωπλανήτης GJ 1214b είναι μια «Υπερ-Γαία»: αυτό σημαίνει ότι είναι μεγαλύτερος από τον δικό μας πλανήτη αλλά μικρότερος από τους γίγαντες αερίων όπως ο Δίας. Νέες παρατηρήσεις που έγιναν με το τηλεσκόπιο Hubble επιβεβαιώνουν ότι ένα μεγάλο μέρος της μάζας του είναι υδάτινο. Μάλιστα οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στον… νερουλό πλανήτη μαρτυρούν ότι πιθανότατα αποτελείται από «εξωτικά» υλικά.
«Ο GJ 1214b δεν μοιάζει με κανέναν άλλον πλανήτη που ξέρουμε» ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης Ζάκορι Μπέρτα από το Κέντρο για την Αστοφυσική Harvard Smithsonian.
Ο συγκεκριμένος πλανήτης πρωτοεντοπίστηκε το 2009 από επίγεια τηλεσκόπια. Η διάμετρός του είναι 2,7 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης, ωστόσο το βάρος του είναι επταπλάσιο από αυτό του πλανήτη μας. Βρίσκεται σε τροχιά γύρω από έναν κόκκινο νάνο και σε απόσταση μόλις δύο εκατομμυρίων χιλιομέτρων από αυτόν, γεγονός που μαρτυρεί ότι ο GJ 1214b είναι άκρως… ζεματιστός με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 200 βαθμούς Κελσίου.
Το 2010 αστρονόμοι δημοσίευσαν στοιχεία μετρήσεων σχετικά με την ατμόσφαιρα του GJ 1214b. Οι μετρήσεις εκείνες μαρτυρούσαν ότι η ατμόσφαιρά του είναι υδάτινη, ωστόσο δεν είχε υπάρξει επιβεβαίωση. Και αυτό διότι είχε εκφραστεί και η υπόθεση ότι ο πλανήτης καλυπτόταν πιθανώς από ομίχλη πλούσια σε στοιχεία όπως το άζωτο, παρόμοια με αυτήν που καλύπτει το φεγγάρι του Κρόνου Τιτάνα.
Τώρα ο δρ Μπέρτα και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν την κάμερα ευρέως πεδίου του διαστημικού τηλεσκοπίου Ηubble προκειμένου να μελετήσουν τον GJ 1214b καθώς περνούσε μπροστά από το άστρο του. Κατά τη διάρκεια αυτών των διελεύσεων το φως του άστρου φιλτράρεται μέσα από την ατμόσφαιρα του πλανήτη, δίνοντας πολύτιμα στοιχεία στους επιστήμονες σχετικά με τη σύσταση των αερίων που την αποτελούν. Με βάση τις παρατηρήσεις των ερευνητών οι οποίες αναμένεται να δημοσιευθούν στο επιστημονικό περιοδικό «Astrophysical Journal»
ο GJ 1214b αποτελείται από μια πυκνή ατμόσφαιρα υγρού ατμού και όχι από στοιχεία όπως το άζωτο που δημιουργούν ομιχλώδες τοπίο στον Τιτάνα.
Πλούσιος σε «εξωτικά» υλικά.
Οι μετρήσεις στη σύσταση του εξωπλανήτη μαρτυρούν επίσης ότι διαθέτει περισσότερο νερό από τη Γη, γεγονός που σημαίνει ότι η εσωτερική δομή του είναι πολύ διαφορετική από αυτήν του πλανήτη μας.
«Οι υψηλές θερμοκρασίες και οι πιέσεις που ασκούνται πιθανότατα έχουν οδηγήσει στον σχηματισμό ‘εξωτικών’ υλικών όπως ο ‘καυτός πάγος’ ή το ‘υπερ-ρευστό’ νερό, ουσίες δηλαδή που είναι εντελώς άγνωστες για τα γήινα δεδομένα» εξηγεί ο δρ Μπέρτα.
Η κοντινή απόσταση που χωρίζει τον GJ 1214 από τη Γη τον καθιστά υποψήφιο για περαιτέρω μελέτη με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb το οποίο αναμένεται να εκτοξευθεί ως το τέλος της δεκαετίας με στόχο να ρίξει φως στα μυστήρια του σχηματισμού των άστρων και των γαλαξιών.

Περισσότεροι πλανήτες από άστρα υπάρχουν στον Γαλαξία μας. Cheesy Grin

Τη βεβαιότητα πως τα αστέρια του γαλαξία είναι κυριολεκτικά αμέτρητα εκφράζουν επιστήμονες, που συνεχίζουν να κάνουν νέες ανακαλύψεις ακόμα και στις πιο απροσδόκητες θέσεις.
Όσο οι αστρονόμοι αναζητούν άλλους κόσμους, τόσο περισσότερο σιγουρεύονται για το ότι ζούμε σε ένα τεράστιο και απρόβλεπτο σύμπαν.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι κατά μέσο όρο, υπάρχουν 1,6 μεγάλοι πλανήτες για κάθε αστέρι του ηλιακού μας συστήματος.
Τρεις μελέτες που δημοσιεύθηκαν επίσης στο περιοδικό Nature και παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Τέξας. Η μία δείχνει ότι τα περισσότερα αστέρια έχουν πλανήτες. Δεδομένου ότι υπάρχουν πολλά αστέρια στο γαλαξία μας (περίπου 100 δισεκατομμύρια) αυτό σημαίνει ότι και ο συνολικός αριθμός των πλανητών είναι εκπληκτικά μεγάλος.
«Πριν από 17 χρόνια δεν ήμασταν καν σίγουροι ότι υπήρχαν πλανήτες έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Σήμερα ξέρουμε πάνω από 700 εξωπλανήτες», δήλωσε η αστρονόμος του Πανεπιστημίου Harvard Lisa Kaltenegger, δείχνοντας εμμέσως πόσο μεγάλα βήματα έχουν γίνει σε τόσο μικρό διάστημα.
Οι αστρονόμοι για να ανακαλύψουν ξένους κόσμους χρησιμοποιούν τρεις τεχνικές (όπως τη μείωση της φωτεινότητας των άστρων όταν περνούν από μπροστά τους εξωπλανήτες) και πολλά τηλεσκόπια τόσο στη Γη όσο και στο διάστημα, όπως το Kepler που κυρίως ψάχνει για βραχώδεις πλανήτες σαν τη Γη. Έτσι βρήκε τρεις πλανήτες (πιο μικρούς από τη Γη) να περιστρέφονται γύρω από ένα νάνο άστρο, λίγο μεγαλύτερο από τον Δία.
Και να σκεφτεί κάποιος ότι μόλις τώρα ξεκινήσαμε το μέτρημα. d'oh!

Πηγή: Washington Times

Οι πρώτοι εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν ήταν γύρω από ένα άστρο νετρονίων – Θα μπορούσαν όμως να φιλοξενούν ζωή; Cheesy Grin

Το 1991, ραδιοσήματα από το πάλσαρ PSR B1257 12 που βρίσκεται στον αστερισμό της Παρθένου, οδήγησαν τον Alexander Wolszczan καθηγητή της Αστρονομίας και Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας, στην ανακάλυψη των πρώτων πλανητών έξω από το ηλιακό μας σύστημα.
Ο Wolszczan χρησιμοποίησε τότε το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο του κόσμου Arecibo στο Πουέρτο Ρίκο, για να συλλάβει τα ραδιοκύματα που προέρχονταν από ένα μακρινό και μικροσκοπικό άστρο νετρονίων στον αστερισμό της Παρθένου, κάπου 10.000 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Οι μετρήσεις αυτές τον βοήθησαν να καθορίσει ότι δύο από τους πλανήτες του άστρου είναι παρόμοιοι σε μάζα με τη Γη και ο άλλος παρόμοιος με τη μάζα της Σελήνης.
Μέχρι την ανακάλυψη του Wolszczan, οι μόνοι γνωστοί πλανήτες βρίσκονταν στο ηλιακό μας σύστημα. Οι πλανήτες που βρήκε ο Wolszczan πιθανώς δεν υποστηρίζουν ζωή, επειδή το μικρό πάλσαρ τους βομβαρδίζει με μια θανάσιμη ακτινοβολία.
Το αστέρι νετρονίων που ανακάλυψε ο Wolszcan είναι ό,τι απέμεινε από μια έκρηξη σουπερνόβα – με μια μάζα μεγαλύτερη από του ήλιου η οποία συμπιέζεται σε μια ακτίνα 10 χιλιομέτρων και με πυκνότητα 100 τρισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από ένα συνηθισμένο στερεό. Η ακτινοβολία που εκπέμπουν τα άστρα νετρονίων είναι εκθετικά πιο φωτεινή από ένα επίγειο λέιζερ και τα μαγνητικά πεδία τους είναι εκατομμύρια φορές πιο ισχυρά από αυτά που δημιουργούνται στη Γη.
Τέλος η βαρύτητα τους είναι κατά 1.000 δισεκατομμύρια φορές ισχυρότερη από της Γης.
Το αστέρι νετρονίων PSR B1257 12 ακτινοβολεί λίγο φως, αλλά εκπέμπει διαπεραστικές ακτίνες-Χ, ενώ εκτινάσσει ανέμους σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός. Οι αστρονόμοι νιώθουν αμηχανία στο πώς βρίσκεται εκεί πέρα αυτό το πλανητικό σύστημα. Αλλά πιστεύουν ότι το προγενέστερο αστέρι (από το οποίο γεννήθηκε το πάλσαρ) είχε το δικό του σύστημα πλανητών πριν από τη φάση της σουπερνόβα. Οι τρεις πλανήτες που παρέμειναν εκεί υπήρχαν σε εξωτερικές τροχιές, ενδεχομένως με μορφές ζωής που θα είχαν εξαφανιστεί από την απρόσμενη έκρηξη του σουπερνόβα.
Ο φυσικός του Cambridge, Martin Rees, δείχνει ότι θα μπορούσε ενδεχομένως η ζωή να εξελιχθεί ακόμα και στο ίδιο άστρο νετρονίων, ως ένας «υπερ-πυκνός μικροσκοπικός οργανισμός, που όμως να ελέγχεται από πυρηνικές δυνάμεις και με ένα μεταβολισμό πολύ ταχύτερο από ότι η συνηθισμένη ζωή που βασίζεται στη χημεία.
Ας σημειωθεί ότι οι δυο πιο απομακρυσμένοι πλανήτες από το πάλσαρ έχουν περίπου το μέγεθος της Γης. Πιθανότατα μπορεί να φτάνουν στους πλανήτες ακτίνες με φορτισμένα σωματίδια από το πάλσαρ, κάνοντας έτσι το νυχτερινό ουρανό τους να φωτίζεται σαν το δικό μας Βόρειο Σέλας.
Από εκείνη την ιστορική ανακάλυψη-ορόσημο, έχουν ανακαλυφθεί κάπου 170 εξωηλιακοί πλανήτες γύρω από αστέρια που καίνε πυρηνικά καύσιμα. Οι πλανήτες που εντοπίστηκαν από τον Wolszczan εξακολουθούν να είναι οι μόνοι γύρω από ένα νεκρό άστρο. Επίσης, αυτοί μπορεί να είναι μέρος της δεύτερης γενιάς των πλανητών, με την πρώτη γενιά να έχει καταστραφεί όταν το άστρο τους έγινε σουπερνόβα, και με τα υλικά από αυτήν να φτιάχτηκαν οι πλανήτες της δεύτερης γενιάς. Η ανακάλυψη από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer ενός δίσκου σκόνης και υλικών γύρω από ένα πάλσαρ θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει την απαρχή ενός ομοίως "αναγεννημένου" πλανητικού συστήματος.
Έτσι δεν είναι και τόσο παράδοξα, που το 1973 ο αστρονόμος Φρανκ Ντρέικ (που έβγαλε τη φημισμένη εξίσωση Drake) πρότεινε ότι η ευφυής ζωή θα μπορούσε να κατοικήσει πάνω στα αστέρια νετρονίων, γεγονός που ενέπνευσε τον συγγραφέα βιβλίων επιστημονικής φαντασίας Robert Forward να γράψει το βιβλίο Αυγό του Δράκου (Dragon’s Egg), στο οποίο ανέπτυσσε τη θεωρία του Drake ότι τέτοια πλάσματα θα είναι μικροσκοπικά. Brick wall

Πηγή: Daily Galaxy

Η εικόνα δείχνει το πάλσαρ PSR J1846-0258, το πιο φωτεινό λευκό σημείο στο κέντρο της, να περιβάλλεται από το νεφέλωμα σε μπλε χρώμα. Σε πράσινο χρώμα είναι ένα κέλυφος από αέριο, απομεινάρι του άστρου που εξερράγη και άφησε πίσω του το άστρο νετρονίων.

«Συμπυκνωμένο» ηλιακό σύστημα. Cheesy Grin

Πριν από δύο μήνες ανακαλύφθηκε ένα νέο ηλιακό σύστημα που τα πρώτα στοιχεία έδειχναν ότι είχε πολλά κοινά χαρακτηριστικά με το δικό μας. Οι επιστήμονες της NASA που το παρατηρούν αναφέρουν τώρα ότι το ΚΟΙ 961 (όπως ονομάστηκε το σύστημα) είναι «συμπυκνωμένο» αφού το μητρικό άστρο και οι πλανήτες που έχουν εντοπιστεί γύρω από αυτό κινούνται πολύ κοντά ο ένας στον άλλο.
Όπως αναφέρουν, το ηλιακό σύστημα μοιάζει περισσότερο με έναν μεγάλο πλανήτη με τα φεγγάρια του όπως, παραδείγματος χάριν, ο Δίας.
Το νέο σύστημα.
Το ΚΟΙ 961 βρίσκεται σε απόσταση 130 ετών φωτός, στον αστερισμό του Κύκνου. Γύρω από το μητρικό άστρο έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής τρεις πλανήτες, οι δύο με μέγεθος παρόμοιο με εκείνο της Γης και ένας «αντίγραφο» του Άρη. Την ανακάλυψη του νέου πλανητικού συστήματος έκαναν επιστήμονες του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech) χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler και το Παρατηρητήριο Keck στη Χαβάη. Το άστρο του συστήματος είναι ένας κόκκινος νάνος με μάζα έξι φορές μικρότερη από αυτή του Ήλιου. Το KOI-961 είναι λιγότερο ζεστό από τον Ήλιο και το φως που εκπέμπει έχει ερυθρή και όχι κίτρινη απόχρωση όπως του δικού μας άστρου.
Οι πλανήτες.
Γύρω από το άστρο έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής να κινούνται τρεις πλανήτες. Ο ΚΟΙ-961.01 έχει μέγεθος 27% μικρότερο από αυτό της Γης και ο ΚΟΙ-961.02 έχει μέγεθος 22% μικρότερο από αυτό του πλανήτη μας. Ο τρίτος πλανήτης, ο ΚΟΙ-961.03, παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφού έχει μέγεθος σχεδόν ίσο με αυτό του Άρη. Ο ΚΟΙ-961.03 είναι μόλις 8% μεγαλύτερος από τον Άρη και είναι ο μικρότερος σε μέγεθος πλανήτης που εντοπίζεται μακριά από το ηλιακό μας σύστημα. Με δεδομένο ότι και οι τρεις πλανήτες κινούνται πολύ κοντά στο άστρο τους οι συνθήκες που επικρατούν εκεί (υψηλή θερμοκρασία κ.α.) είναι απαγορευτικές για την παρουσία ζωής.

Εντυπωσιακο ειναι και το συστημα Κεπλερ 20,οπου πετρωδεις πλανητες μικροτεροι και μεγαλυτεροι
της Γης εναλλασονται με αεριωδεις σαν τον Ουρανο.Αλλα και αυτοι ειναι πολυ κοντα στο αστερι,με μεγαλες επιφανειακες θερμοκρασιες.
Παντως το ΚΟΙ 961 μαλλον ειναι αντιπροσωπευτιο δειγμα,μιας και τα περισσοτερα αστερια ειναι αυτης της κατηγοριας.Λιγο πιο μακρυα να βρεθει ενας πλανητης απο ενα τετοιο αστερι σημαινει οτι θα ειναι
στη κατοικισημη ζωνη για...παντα,αφου η ζωη και εξελιξη τοσο μικρων ασρων διαρκει πολλες δεκαδες δισεκατομμυρια χρονια. Very Happy

Ένα πλανητικό σύστημα από την Αυγή του Κόσμου. Cheesy Grin

Αστρονόμοι υποστηρίζουν ότι ανακάλυψαν τους αρχαιότερους γνωστούς πλανήτες, οι οποίοι γεννήθηκαν κατά την «αυγή» του σύμπαντος. Με περισσότερους από 750 γνωστούς εξωπλανήτες αυτοί παρουσιάζουν ένα πρόσθετο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες.
Το ηλιακό μας σύστημα πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε πριν από περίπου 12,8 δισεκατομμύρια χρόνια, λίγες εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια μετά από τη Μεγάλη Έκρηξη. Οι δύο εξωπλανήτες βρίσκονται στα όρια του Γαλαξία, σε απόσταση 375 ετών φωτός από τη Γη, όμως το άστρο τους γεννήθηκε όταν ο γαλαξίας μας βρισκόταν ακόμη στο στάδιο της δημιουργίας.
Υπάρχει πιθανότητα οι πλανήτες να είναι νεώτεροι, εάν σχηματίστηκαν πολύ αργότερα από το άστρο τους, όμως κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Αστρονομίας Μαξ Πλανκ, στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας.
«Συνήθως οι πλανήτες δημιουργούνται σχεδόν αμέσως μετά το σχηματισμό του άστρου», εξηγεί ο επικεφαλής της Johny Setiawan. «Οι πλανήτες δεύτερης γενιάς θα μπορούσαν να σχηματιστούν και μετά το θάνατο του άστρου, όμως κάτι τέτοιο παραμένει υπό συζήτηση».
Με τη βοήθεια ενός γιγαντιαίου τηλεσκοπίου στη Χιλή, οι επιστήμονες εντόπισαν τους δύο πλανήτες που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το άστρο HIP 11952, στον αστερισμό του Κήτους.
Ο ένας από τους δύο πλανήτες - ο HIP 11952c – είναι στο μέγεθος του Δία και ο άλλος – ο HIP 11952b – έχει περίπου το τριπλάσιο μέγεθος. Ολοκληρώνουν μια τροχιά γύρω από τον ήλιο τους κάθε 7 ημέρες και 9,5 μήνες, αντίστοιχα.
Νέα δεδομένα;
Η ανακάλυψη καταδεικνύει, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι ο σχηματισμός πλανητών στις απαρχές του Σύμπαντος ήταν εφικτός παρά το γεγονός ότι τα άστρα ήταν τότε φτωχά σε μεταλλικά στοιχεία, δηλαδή δεν περιείχαν στοιχεία βαρύτερα από το υδρογόνο και το ήλιο. Στην περίπτωση του HIP 11952, «η περιεκτικότητά του σε σίδηρο ανέρχεται μόλις στο 1% αυτής του δικού μας ήλιου», λέει ο Johny Setiawan.
Η ιδέα του σχηματισμού πλανητών κατ’ αυτόν τον τρόπο έρχεται σε αντιδιαστολή με την ευρέως αποδεκτή θεωρία της επαύξησης, κατά την οποία η δημιουργία πλανητών, συμπεριλαμβανομένων γιγάντων αερίων όπως ο Κρόνος και ο Δίας- προϋποθέτει την ύπαρξη βαρέων στοιχείων. Όπως ωστόσο εκτιμά ο ερευνητής, το μοντέλο της επαύξησης ενδέχεται να έχει επικρατήσει επειδή οι κυνηγοί πλανητών αναζητούν ως επί το πλείστον νεώτερα άστρα που μοιάζουν με τον Ήλιο.
Ημερομηνία λήξης.
Παρότι οι δύο πλανήτες κατόρθωσαν να ζήσουν σχεδόν 13 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Setiawan και οι συνάδελφοί του πιστεύουν ότι κάποια στιγμή θα έρθει και γι’ αυτούς το πλήρωμα του χρόνου. Το άστρο τους θα μετατραπεί σε κόκκινο γίγαντα – όπως συμβαίνει στα άστρα που μοιάζουν με τον Ήλιο- στάδιο κατά το οποίο θα γίνει πολύ μεγαλύτερο και πιθανότατα θα «καταπιεί» όσους πλανήτες βρίσκονται κοντά του.

Δεκάδες δισεκατομμύρια οι «πιθανές Γαίες» στο Γαλαξία μας. Cheesy Grin

Μια ευρωπαϊκή ομάδα ανακοίνωσε σήμερα ότι περίπου το 40% των ερυθρών νάνων (άστρα) --ο πιο κοινός τύπος στο Γαλαξία μας-- έχουν έναν πλανήτη, επονομαζόμενο «υπέρ-Γη», σε τροχιά σε μια κατοικήσιμη ζώνη που θα επιτρέπει στο νερό να ρέει στην επιφάνεια. Δεδομένου ότι υπάρχουν περίπου 160 δισεκατομμύρια ερυθρών νάνων στον Γαλαξία, ο αριθμός των κόσμων που δυνητικά είναι αρκετά θερμοί και υγροί για να υποστηρίξουν τη ζωή είναι τεράστιος.
Ο Ξαβιέ Μπονφίς του Ινστιτούτου Πλανητολογίας και Αστροφυσικής της Γκρενόμπλ, επικεφαλής της ομάδας, δήλωσε ότι το ποσοστό του 40% είναι το ανώτερο του αναμενόμενου και τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επικράτηση των μικρών βραχωδών πλανητών. Η ομάδα του είναι η πρώτη που υπολογίζει τον αριθμό των υπέρ-Γαιών --πλανήτες με μάζα από μία έως 10 φορές εκείνης της Γης-- σε τέτοιες κατοικήσιμες ζώνες, αν και οι προηγούμενες έρευνες βρήκαν τον Γαλαξία μας να είναι γεμάτος με πλανήτες.
Οι μελέτες των αστρονόμων, που διεξήχθησαν με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου διαμέτρου 3,6 μέτρων που βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο, στο Λα Σίλα της Χιλής, επικεντρώθηκαν σε ένα προσεκτικά επιλεγμένο δείγμα 102 άστρων-κόκκινων νάνων. Οι επιστήμονες βρήκαν συνολικά 9 «υπέρ-Γαίες», πλανήτες που η μάζα τους μπορεί να είναι από ίση έως και δεκαπλάσια σε σχέση με της Γης.
Δύο από αυτές εντοπίστηκαν εντός των ορίων της κατοικήσιμης περιοχής των άστρων Gliese 581 και Gliese 667 C.
Ας σημειωθεί ότι οι αστρονόμοι ορίζουν σαν γειτονιά μέχρι την απόσταση των 30 ετών φωτός περίπου.
Οι αστρονόμοι, συνδύασαν τα δεδομένα αυτά με άλλες παρατηρήσεις, γύρω και από άστρα που δεν έχουν πλανήτες, και υπολόγισαν ότι οι «υπερ-Γαίες» των κατοικήσιμων ζωνών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από κόκκινους νάνους απαντώνται σε συχνότητα 41%. Σπανιότεροι είναι οι λεγόμενοι «γίγαντες αερίων», όπως ο Κρόνος και ο Δίας: τέτοιους πλανήτες έχει λιγότερο από το 12% των κόκκινων νάνων.
Επιπλέον, καθώς υπάρχουν πολλά τέτοια άστρα κοντά στον ήλιο, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πολλές «υπερ-Γαίες» δεν απέχουν πολύ από τη Γη, για τα αστρονομικά δεδομένα πάντα,
αφού σε απόσταση 30 ετών φωτός υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 100 κατοικήσιμοι πλανήτες.
Οι ερυθροί νάνοι, οι οποίοι είναι εξασθενημένοι και «δροσεροί» σε σχέση με τον Ήλιο, αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% των άστρων στο Γαλαξία.
Ωστόσο, οι βραχώδεις κόσμοι που περιστρέφονται γύρω από τους ερυθρούς νάνους δεν είναι απαραιτήτως φιλόξενοι χώροι για εξωγήινες μορφές ζωής. Επειδή οι ερυθροί νάνοι είναι πολύ πιο ψυχροί από τον ήλιο, οι οποιοιδήποτε πλανήτες με νερό σε υγρή μορφή θα πρέπει να περιστρέφονται πολύ πιο κοντά από το αστέρι αυτό απ’ ότι η Γη από τον Ήλιο.
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μπορεί να «λούζονται» από καταστροφικές ακτινοβολίες Χ και υπεριώδεις.
Οι επιστήμονες στοχεύουν να ρίξουν μια πιο προσεκτική ματιά σε μερικούς από τους πλανήτες που μοιάζουν στη Γη, καθώς «περνούν μπροστά» από κοντινούς ερυθρούς νάνους, κάτι το οποίο θα πρέπει να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις ατμόσφαιρες τους και να βοηθήσει στην αναζήτηση για πιθανά ίχνη ζωής.
Η έρευνα παρουσιάστηκε σε ένα έγγραφο που θα δημοσιευθεί στην επιθεώρηση Astronomy & Astrophysics
http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1214/eso1214a.pdf

Kαλλιτεχνική εικόνα δείχνει τον πλανήτη Gisele 667, ο οποίος βρίσκεται σε ένα σύστημα 3 ήλιων και θα μπορούσε να βρίσκεται σε μια κατοικήσιμη ζώνη.

Παράταση ζωής για τον κυνηγό πλανητών Kepler. Cheesy Grin

Το πρώτο διαστημικό τηλεσκόπιο που σχεδιάστηκε ειδικά για την ανακάλυψη ξένων πλανητικών συστημάτων θα συνεχίσει να λειτουργεί για ακόμα μια τετραετία, έπειτα από την παράταση της αποστολής που αποφάσισε η NASA.
Η ανεξάρτητη επιτροπή ειδικών που αξιολόγησε τις μέχρι σήμερα επιδόσεις του Kepler έκανε λόγο για «σπουδαία επιτυχία», αφού η αποστολή προσφέρει «μια συνεχή ροή ανακαλύψεων».
Το Kepler, το οποίο διαχειρίζεται το Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στην Καλιφόρνια, θα συνεχίσει τώρα τις παρατηρήσεις σε 170.000 άστρα στους αστερισμούς του Κύκνου και της Λύρας.
Από την εκτόξευσή του το Νοέμβριο του 2009, το διαστημικό τηλεσκόπιο έχει εντοπίσει 2.300 πιθανούς «εξωπλανήτες», όπως ονομάζονται οι πλανήτες εκτός του Ηλιακού Συστήματος.
Σε 61 από αυτές τις περιπτώσεις η ύπαρξη των εξωπλανητών έχει επιβεβαιωθεί με περαιτέρω παρατηρήσεις.
Μάλιστα 38 από τους εξωπλανήτες του Kepler βρίσκονται εντός της λεγόμενης «κατοικήσιμης ζώνης», δηλαδή περιφέρονται γύρω από τα μητρικά τους άστρα σε αποστάσεις που επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού, και πιθανώς την εμφάνιση ζωής.
Από την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη τη δεκαετία του 1990, οι τεχνολογίες παρατήρησης έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Παρόλα αυτά, ακόμα και τα ισχυρότερα σημερινά τηλεσκόπια δυσκολεύονται να διακρίνουν άμεσα τόσο μακρινά και μικρά σώματα.
Το Kepler εντοπίζει τους εξωπλανήτες αξιοποιώντας μια έμμεση αλλά αξιόπιστη τεχνική: καταγράφει την απειροελάχιστη μείωση της φωτεινότητας του μητρικού άστρου τη στιγμή που εξωπλανήτης περνά από μπροστά του.
Για την επιβεβαίωση της ύπαρξης των πιθανώς πλανητών αυτό το φαινόμενο πρέπει να καταγραφεί τουλάχιστον τρεις φορές σε κάθε περίπτωση.
«Τώρα θα έχουμε το χρόνο να παρατηρήσουμε πέντε, έξι ή και οκτώ τέτοιες διελεύσεις. Αυτό θα μας αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία, όπως το εάν πρόκειται για συμπαγείς πλανήτες όπως η Γη ή για αέριους γίγαντες όπως ο Δίας» σχολίασε ο φυσικός Ουίλιαμ Μπουρούκι, επικεφαλής της αποστολής Kepler.
«Η παράταση της αποστολή δίνει μια μοναδική δυνατότητα να επανεξετάσουμε την κατανόησή μας για τις διαδικασίες στο Γαλαξία και τη θέση μας σε αυτόν», σημείωσε ο υπεύθυνος του σχεδίου «Κέπλερ» Ρότζερ Χάντερ.
Η επιτροπή που αποφάσισε παράταση της αποστολής παρέτεινε επίσης τη λειτουργία του Hubble και ενός ακόμα διαστημικού τηλεσκοπίου, το παρατηρητήριο ακτίνων-Χ Chandra.
Το Kepler, του οποίου το κόστος έφτασε τα 500 εκατ. δολάρια, θα λειτουργεί με ετήσιο προϋπολογισμό 18 εκατ. δολαρίων για την επόμενη τετραετία.

Ανακαλύφθηκαν κι άλλοι πλανήτες γύρω από διπλά συστήματα άστρων.

Σύνηθες η ύπαρξη πλανητών σε τροχιά γύρω από διπλά συστήματα, ανακοινώθηκε στην 219η συνάντηση της American Astronomical Society (ΑΑS) στις 11 Ιανουαρίου στο Austin του Τέξας. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το τηλεσκόπιο Kepler, o William Welsh από το πολιτειακό πανεπιστήμιο του San Diego, και οι συνάδελφοί του ανακάλυψαν δύο ακόμα περιπτώσεις από “Tatooine” πλανήτες (από τον ομώνυμο πλανήτη με τους δύο ήλιους στον Πόλεμο των Άστρων). Η πρώτη παρόμοια ανακάλυψη, του Kepler-16b ανακοινώθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Και οι δύο προσφάτως ανακαλυφθέντες πλανήτες είναι αέριοι γίγαντες, παραπλήσιοι σε μέγεθος με τον Κρόνο. Ο Kepler-34b ολοκληρώνει μία περιστροφή γύρω από τους ήλιους του σε 289 γήινες μέρες.

Οι ήλιοι του Kepler-35b είναι μικρότεροι από τον δικό μας, με μάζα που αγγίζουν το 81%, και το 89% αντιστοίχως του δικού μας άστρου. Το “έτος” του Kepler-35b διαρκεί 131 μέρες.

Τόσο ο Kepler-34b όσο και ο 35b, έχουν σταθερές τροχιές γύρω από τα διπλά συστήματα τους, και δεν αναμένεται κάποια αλλαγή σε αυτές για τα επόμενα 10 εκατομμύρια χρόνια.

Παρόλο που ο Kepler-16b βρέθηκε ελάχιστα πιο έξω από την “κατοικήσιμη ζώνη” (η περιοχή γύρω από ένα ή περισσότερα άστρα, όπου μπορεί να υπάρξει νερό σε υγρή μορφή πάνω σε ένα βραχώδη πλανήτη), ο Kepler-34b βρίσκεται ελάχιστα πιο κοντά στα άστρα του για να βρίσκεται εντός της . Ο δε Kepler-35b, βρίσκεται ακόμα πιο κοντά στους ήλιους του. Κατά την διάρκεια της ανακοίνωσης της ASS, o Welsh πρόσθεσε ότι αυτός και οι συνεργάτες του, εκτιμούν ότι υπάρχουν πολλά εκατομμύρια διπλά συστήματα άστρων με πλανήτες σε τροχιές γύρω από αυτά, καθώς και ότι στις επόμενες μερικές δεκάδες ανακαλύψεων εξωπλανητών, κάποιες θα αφορούν διπλά συστήματα με πλανήτες σε τροχιά εντός της κατοικήσιμης ζώνης.
Liz Kruesi

Η εικόνα είναι αυτή που δημοσιεύεται και στο άρθρο, με λεζάντα:
Εξωπλανήτες σε τροχιά γύρω από διπλά άστρα, πιθανόν να είναι σύνηθες στο σύμπαν, εικάζουν οι αστρονόμοι, πρόσφατα ανακάλυψαν δύο νέους τέτοιους κόσμους, τον Kepler-34b και τον kepler-35b, εικονογραφημένοι εδώ από την Lynette Cook.

Μετάφραση από το περιοδικό Astronomy Μάιος 2012 τρέχων τεύχος σελίδα 16
http://www.astronomy.com/

Βρέθηκε ο δίδυμος αδελφός του Ηλιου! Cheesy Grin

Το άστρο HIP 56948 εντοπίστηκε το 2007 και από την πρώτη στιγμή οι επιστήμονες είδαν ότι είχε κοινά χαρακτηριστικά με αυτά του Ηλιου. Οι τελευταίες παρατηρήσεις που έκαναν ερευνητές στη Βραζιλία δείχνουν ότι το άστρο είναι πανομοιότυπο με τον Ηλιο. Οι επιστήμονες αναζητούν τώρα την πιθανή παρουσία πλανητών κοντά του και εκτιμούν ότι κάποιοι εξ αυτών μπορεί να έχουν χαρακτηριστικά κοινά με αυτά της Γης και άλλων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος.
Ο δίδυμος Ηλιος.
Το άστρο HIP 56948 βρίσκεται σε απόσταση 200 ετών φωτός από εμάς.
Εχει ίδια μάζα, θερμοκρασία, και σύνθεση με αυτή του Ηλιου. Η πιο σημαντική παράμετρος είναι η πανομοιότυπη σύνθεση του άστρου με τον Ηλιο. Οπως και το μητρικό μας άστρο έτσι και το HIP 56948 έχει έλλειψη σε ορισμένα βαρέα στοιχεία (π.χ σίδηρος) ενώ στα περισσότερα άστρα αυτής της κατηγορίας τα εν λόγω στοιχεία υπάρχουν σε αφθονία.
Η κρατούσα θεωρία αναφέρει ότι στον δίσκο κοσμικής ύλης που είχε δημιουργηθεί αμέσως μετά τη γέννηση του Ηλιου οι περισσότερες ποσότητες των διαθέσιμων βαρέων στοιχείων «μαγνητίστηκαν» από τους βραχώδεις πλανήτες που σχηματίζονταν στο βρεφικό ηλιακό σύστημα και δεν απορροφήθηκαν από το άστρο.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι αν το HIP 56948 διαθέτει πλανητικό σύστημα αυτό θα έχει επίσης παρόμοια χαρακτηριστικά με το δικό μας και γιατί όχι πλανήτες παρόμοιους με τη Γη και τους άλλους βραχώδεις πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.
«Αυτά που λείπουν από το άστρο θα μπορούσαν να αποτελούν δομικά υλικά σχηματισμού πλανητών σαν τη Γη» αναφέρει ο Ζόρζε Μελέντεζ, του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Οι ερευνητές έχουν ξεκινήσει την αναζήτηση πλανητών γύρω από το άστρο και υποστηρίζουν ότι δεν φαίνεται να υπάρχουν γιγάντιοι πλανήτες γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη πλανητών με χαρακτηριστικά παρόμοιων με αυτά της Γης.

Η Γη μπορεί να έχει διαδώσει την ζωή σε κοντινά αστέρια. Cheesy Grin

Σύμφωνα με μια νέα θεωρία οι πτώσεις των αστεροειδών πάνω στη Γη, που έλαβαν χώρα κατά το μακρινό παρελθόν, θα μπορούσαν να μεταδώσουν υλικό του DNA που υπήρχε στον πλανήτη μας προς το βαθύ διάστημα. Έτσι, αυτό μπορεί να έχει στη συνέχεια βρει το δρόμο του σε άλλους κόσμους – πλανήτες που βρίσκονται γύρω από κοντινά αστέρια.
Με αυτόν τον τρόπο, η ζωή μπορεί να έχει ταξιδέψει από τον πλανήτη μας σε άλλες τοποθεσίες στην αστρική γειτονιά του Ήλιου μας.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν ήδη ότι η Γη και ο Άρης αντάλλασαν μετεωρίτες και άλλα υλικά στο παρελθόν, και ότι μερικές μορφές ζωής που έχουν εξελιχθεί εδώ μπορεί να αντέξουν πάνω στον Κόκκινο Πλανήτη, ακόμη και τώρα.
Επιπλέον, άλλες μελέτες έχουν δείξει πρόσφατα ότι οι βασικές δομικές μονάδες της ζωής μπορεί να αντέξουν σε πτώσεις των αστεροειδών σε πλανήτες, επιβιώνοντας για εκατομμύρια χρόνια πάνω σε διαστημικούς βράχους, και στη συνέχεια να αντέξουν στις πύρινες συνθήκες κατά την είσοδο τους στην ατμόσφαιρα ενός άλλου πλανήτη.
Μια ομάδα αστρονόμων αυτή τη στιγμή ψάχνει για εξωηλιακούς πλανήτες που να βρίσκονται σε τροχιά γύρω από αστέρια, που να γεννήθηκαν από το ίδιο αστρικό βρεφοκομείο με αυτό του Ήλιου. Αν υπάρχουν αυτοί οι κόσμοι, τότε μπορεί να έχουν σπαρθεί με ζωή που να γεννήθηκε εδώ στη Γη μας, εδώ και πολύ καιρό.
Οι αστρονόμοι υποψιάζονται ότι το αστρικό αυτό βρεφοκομείο που γέννησε τον Ήλιο μας διαλύθηκε περίπου πριν 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ή περίπου 1 δισεκατομμύριο χρόνια αφότου το μητρικό αστέρι μας σχηματίστηκε. Πριν τα πιθανά δίδυμα αστέρια διαχωριστούν, μπορούν να είχαν ανταλλάξει μεταξύ τους υλικά των αντίστοιχων συστημάτων τους.
«Η ιδέα αυτή υποστηρίζει πως αν ένας πλανήτης έχει η ζωή, όπως η Γη, και αν την χτυπήσει ένας αστεροειδής, θα δημιουργήσει συντρίμμια, μερικά από τα οποία θα δραπετεύσουν στο διάστημα», εξηγεί ο Mauri Valtonen, ένας αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο Τουρκού, στη Φινλανδία.
"Και αν τα συντρίμμια είναι αρκετά μεγάλα, όπως για παράδειγμα με πλάτος 1 μέτρο, μπορεί αυτά να προστατεύσουν τη ζωή από την γύρω θανατηφόρο ακτινοβολία, και έτσι η ζωή μπορεί να επιζήσει μέσα σε αυτά για εκατομμύρια χρόνια, μέχρι που προσγειωθούν τα συντρίμμια κάπου αλλού. Αν συμβεί να προσγειωθεί σε έναν πλανήτη με τις κατάλληλες συνθήκες, τότε μπορεί να αρχίσει η ζωή εκεί πάνω," λέει ο Mauri Valtonen.
Αν και η ιδέα μπορεί να φαίνεται τραβηγμένη με μια πρώτη ματιά, στην πραγματικότητα δεν είναι. Κατά τις πρώτες μέρες του ηλιακού συστήματος, οι τροχιές που σήμερα κατοικούνται από τους τέσσερις βραχώδεις πλανήτες – Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρη – βομβαρδίζονταν από χιλιάδες χιλιάδων βράχων που κτυπούσαν συνεχώς τους νέους πλανήτες.
Η περίοδος αυτή έγινε γνωστή ως Τελευταίος Βαρύς Βομβαρδισμός. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όλοι οι εσωτερικοί κόσμοι κτυπήθηκαν αλύπητα από αστεροειδείς και κομήτες. Τα πρώιμα βακτήρια και αλληλουχίες του DNA μπορεί λοιπόν εύκολα να είχαν μεταφερθεί στο διάστημα, πάνω σε μεγάλα κομμάτια από συντρίμμια.
"Αν βρούμε έναν πλανήτη σαν τη Γη τότε θα ήταν ένας ωραίος στόχος για μια νέα γενιά ανιχνευτών ώστε να ψάξει την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Αν υπάρχει ένας πλανήτης και έχει σημάδια ζωής, τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι ίσως είμαστε συγγενείς κατά κάποια έννοια," καταλήγει ο Valtonen.
Πηγή: SoftPedia – Space