Βροχές διαττόντων και μετεωρίτες

Πολλών ειδών στερεά σώματα περιφέρονται στο ηλιακό μας σύστημα κινούμενα σε διάφορες ακατάστατες τροχιές. Τα σώματα αυτά μπορεί να είναι κομμάτια από κομήτες ή υπολείματα από συγκρούσεις αστεροειδών. Οταν στην κίνησή τους μέσα στο ηλιακό σύστημα συναντήσουν την γη τότε κατά την είσοδό τους στην ατμόσφαιρα (που γίνεται με πολλά χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο) φλέγονται και στην συνέχεια εξαερώνονται αφήνοντας ένα φωτεινό σημάδι στον ουρανό. Τότε έχουμε τον λεγόμενο διάττοντα αστέρα, το γνωστό μας "αστέρι που πέφτει". Καμμιά φορά, αν το κομάτι που εισέρχεται σην ατμόσφαιρα είναι μεγάλο μπορεί να παρουσιαστεί με την μορφή βολίδας (fireball) όπου δίνει ένα εντυπωσιακό και πολύ πιο λαμπρό ίχνος από τον διάττοντα αστέρα.

video

Μπορείτε να δείτε ένα σύντομο βίντεο με μία βολίδα να εισέρχεται στην ατμόσφαιρα της γης κάνοντας κλικ στην εικόνα αριστερά.


Διάττονες αστέρες μπορούμε να παρατηρήσουμε τυχαία σχεδόν οποιαδήποτε νύχτα του χρόνου. Ωστόσο, καμιά φορά μια ομάδα μετεώρων (γενικός όρος που περιγράφει και τους διάττοντες αστέρες και τις βολίδες) συναντούν την γη μαζικά από την ίδια διεύθυνση. Τότε έχουμε την λεγόμενη βροχή διαττόντων ή βροχή μετεώρων. Κάθε βροχή διαττόντων φαίνεται ότι ξεκινά από ένα συγκεκριμένο σημείο στον ουρανό που ονομάζεται ακτινοβόλο σημείο (radiant) και παίρνει το όνομά της από τον αστερισμό στον οποίο ανήκει το ακτινοβόλο σημείο. Για παράδειγμα, μια βροχή διαττόντων που έχει το ακτινοβόλο σημείο στον αστερισμό του Λέοντα ονμάζεται βροχή των Λεοντιδών αστέρων.

Βροχή Διατόντων
Η βροχή διαττόντων των Λεοντιδών το 1998.

Οι περισότερες βροχές διαττόντων είναι προβλέψιμες και συμβαίνουν την ίδια περίπου ημερομηνία κάθε χρόνο. Ωστόσο, ενώ κάποιες από αυτές έχουν την ίδια ένταση κάθε χρόνο, κάποιες άλλες μπορεί να παρουσιάζονται με μεγάλες διαφορές στην έντασή τους από χρόνο σε χρόνο, δίνοντας άλλες φορές λίγους διάττοντες αστέρες και άλλες φορές εντυπωσιακές βολίδες. Το πιο σπουδαίο χαρακτηριστικό που περιγράφει την ένταση μιας βροχής διαττόντων είναι ο μέγιστος αριθμός των διαττόντων που είναι ορατοί μέσα σε μία ώρα από έναν παρατηρητή που κοιτάζει στο ζενίθ υπό ιδανικές συνθήκες. Ο αριθμός αυτός είναι γνωστός και ως ZHR και είναι ο αριθμός που θα χρησιμοποιούμε για να πειριγράφουμε την ένταση μιας βροχής διαττόντων.


Επειδή μια βροχή διαττόντων κρατάει συνήθως μερικές μέρες, αυτό που μας ενδιαφέρει κυρίως είναι η ώρα της μέγιστης έντασης που κρατάει συνήθως μερικές ώρες. Εκείνη είναι και η ώρα που μπορείτε κι εσείς να πρατηρήσετε. Να μερικές συμβουλές για την καλύτερη παρατήρηση των βροχών διαττόντων:
-να είστε όσο το δυνατόν μακριά από φώτα γιατί μειώνουν κατά πολύ τον αριθμό αστέρων που θα δείτε
-να ντύνεστε πάντα καλά γιατί μπορεί να κρυώσετε πριν καλά καλά το καταλάβετε
-να κοιτάτε ψηλά στον ουρανό κοντά στο ζενίθ και προς την διεύθυνση που βρίσκεται ο αστερισμός με το ακτινοβόλο σημείο

Ας δούμε τώρα έναν πίνακα που συνοψίζει τις σημαντικότερες βροχές διαττόντων του 2002. Στον πίνακα αυτό μπορείτε να δείτε την ημερομηνία μέγιστης αναμενόμενης δραστηριότητας (για την οποία ισχύει ο μέγιστος αριθμός), τον αστερισμό στον οποίο θα βρίσκεται το ακτινοβόλο σημείο της βροχής, την περίοδο κατά την οποία θα υπάρχει δραστηριότητα από την συγκεκριμένη βροχή, τον μέγιστο αριθμών διαττόντων ανά ώρα και την ταχύτητα των διαττόντων. Η ταχύτητα των διαττόντων υποδηλώνει και το πόσο γρήγορα θα φαίνονται ότι διασχίζουν τον ουρανό με τα 40 km/s να είναι μια μέση ταχύτητα.

Οι σημαντικότερες βροχές διαττόντων του 2003
(δείτε παρακάτω για link των νέω προβλέψεων)

Ημερομηνία
Μέγιστου
Αστερισμός Περίοδος
δραστηριότητας
Διάττοντες/ώρα
(ZHR)
Ταχύτητα διαττόντων
σε km/s
         
4 Ιανουαρίου Βοώτης 1/1-5/1 120 41
14 Μαρτίου Γνώμων 25/2-22/3 8 56
24 Μαρτίου Παρθένος 25/1-15/4 5 30
22 Απριλίου Λύρα 16/4-25/4 18 49
6 Μαϊου Υδροχόος 19/4-28/5 60 66
27 Ιουνίου Βοώτης 26/2-2/7 ? 18
28 Ιουλίου Υδροχόος 12/7-19/8 20 41
13 Αυγούστου Περσέας 17/7-24/8 110 59
1 Σεπτεμβρίου Ηνίοχος 25/8-5/9 10 66
8 Σεπτεμβρίου Ηνίοχος 5/9-10/10 6 64
9 Οκτωβρίου Δράκων 6/10-10/10 ? 20
21 Οκτωβρίου Ωρίων 2/10-7/11 20 66
5 Νοεμβρίου Ταύρος 1/10-25/11 5 27
12 Νοεμβρίου Ταύρος 1/10-25/11 5 29
18 Νοεμβρίου Λέων 14/11-21/11 100+ 71
22 Νοεμβρίου Μονόκερως 15/11-25/11 5-100 65
7 Δεκεμβρίου Πρύμνη 1/12-15/12 10 40
14 Δεκεμβρίου Δίδυμοι 7/12-17/12 120 35
23 Δεκεμβρίου Μικρή Αρκτος 17/12-26/12 10 33


(Τα δεδομένα είναι από τον διεθνή οργανισμό μετεώρων)

Τις τρέχουσες προβλέψεις μπορείε να βρίσκετε εδώ: www.imo.net

 

Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί ένα μετέωρο που θα χτυπήσει την Γη να είναι ιδιαίτερα μεγάλο έτσι ώστε να μην εξαερωθεί όλο αλλά ένα κομάτι του να πέσει στην Γη. Τότε έχουμε τον λεγόμενο μετεωρίτη. Μια τέτοια περίπτωση βλέπετε στην φωτογραφία. Τα κομάτια αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα για τους επιστήμονες που τα αναλύουν για να θεμελιώσουν τις θεωρίες τους για το ηλιακό μας σύστημα. Μετεωρίτης

 

Περιεχόμενα
Κεντρική Σελίδα
Forum
Αστροημερολόγιο
Αστροφωτογραφίες
Βασικές Γνώσεις
Με γυμνά μάτια
Αστέρια
Αστερισμοί
Ο Γαλαξίας
Μάθε τον ουρανό
Ουράνια Αντικείμενα
Πλανήτες
Ηλιος-Σελήνη
Βροχές Διαττόντων
Κομήτες
Διπλοί Αστέρες
Γαλαξίες Σμήνη Νεφελώματα
Τα Καλύτερα
Εξοπλισμός
Οδηγός Τηλεσκοπίων
Αγορά Τηλεσκοπίων
Κιάλια
Αστρονομική Κοινότητα
Σύλλογοι
Συνέδρια
Μαθητικός Διαγωνισμός
Πηγές Αναφοράς
Προγράμματα
Περιοδικά
Χάρτες-Βιβλία
Διαφορα Αρθρα
Τεχνητοί Δορυφόροι
Φωτορύπανση
Ονοματολογία
Λαμπρότητα Αντικειμένων
Αρχείο Θεμάτων
Υπηρεσίες
AstroVox Forum
Newsletter
Μικρές Αγγελίες
Αναζήτηση
AstroVox
Επικοινωνία
Οροι Χρήσης
 

 



Γραφτείτε κι εσείς στη λίστα του AstroVox. Θα ειδοποιήστε για σημαντικά
αστρονομικά νέα και νέες προσθήκες στο site
Απλά δώστε το e-mail σας και πατήστε "Αποστολή"


   

 

Το AstroVox προωθεί την ερασιτεχνική αστρονομία στην Ελλάδα από την 10η Ιανουαρίου 1999.
Δημιουργήθηκε και φροντίζεται από τον Ανδρέα Παπαλάμπρου με τη βοήθεια όλων
των φίλων της αστρονομίας από την Ελλάδα που συμμετέχουν στο forum. Μπορείτε να επικοινωνήσετε
με το AstroVox μέσω αυτής της σελίδας. Τα κείμενα, τα σχήματα και όλο το υλικό του
site αποτελούν προστατευόμενη πνευματική ιδιοκτησία.