Το άνοιγμα και ο κύριος φακός των τηλεσκοπίων

Το πιο σπουδαίο εξάρτημα ενός τηλεσκοπίου είναι ο κύριος φακός ή το κύριο κάτοπτρό του. Είναι τα εξαρτήματα εκείνα που συγκεντρώνουν το φως το οποίο στη συνέχεια θα σχηματίσει την εικόνα που βλέπουμε. Το άνοιγμα αυτών (δηλαδή ή διάμετρός τους) είναι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό ενός τηλεσκοπίου και χαρκατηρίζει κατά μεγάλο βαθμό τις δυνατότητές του. Γενικά, όσο πιο μεγάλο είναι το άνοιγμα τόσο πιο ευκρινή, φωτεινά και ποιοτικά θα είναι τα είδωλα που βλέπουμε γιατί το τηλεσκόπιο μαζεύει περισσότερο φως.

Τηλεσκόπιο με κάτοπτρο 8 ιντσών της Meade

Ξανατονίζουμε ότι αυτό είναι το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό σε ένα τηλεσκόπιο και όχι η μεγέθυνσή του όπως πολλοί νομίζουν. Πέρα από το άνοιγμα, η ποιότητα των οπτικών αυτών, είτε φακοί είτε κάτοπτρα, είναι καθοριστική. Καλές μάρκες έστω και με μικρά μεγέθη μπορούν να προσφέρουν πολύ καλύτερες εικόνες από φθηνά τηλεσκόπια μεγάλύτερου ανοίγματος. Τα μεγέθη των συνηθισμένων τηλεσκοπίων κυμαίνονται από 60 χιλιοστά ως μερικές δεκάδες εκατοστά. Η κυριότερη ταξινόμηση των τηλεσκοπίων γίνεται ως προς τον τύπο αυτών των οπτικών. Ας δούμε τις κατηγορίες αυτές και τα χαρακτηριστικά τους.

 

Κατοπτρικά ή Νευτώνεια (τηλεσκόπια ανάκλασης)

Τα κατοπτρικά τηλεσκόπια χρησιμοποιούν ένα κάτοπτρο για να συγκεντρώσουν το φως. Το άνοιγμα αυτών των τηλεσκοπίων αναφέρεται στην διάμετρο του κύριου κατόπτρου. Στην συνέχεια με ένα δευτερεύον κάτοπτρο σε γωνία 45 μοιρών στέλνουν το φως στον προσοφθάλμιο. Τα Νευτώνεια τηλεσκόπια φαίνονται λίγο παράξενα σε έναν αρχάριο μιας και ο παρατηρητής δεν κοιτάει από το πισω άκρο τους όπως είναι η συνήθης εικόνα που έχουμε για τα τηλεσκόπια αλλά μέσα από έναν φακό που βρίσκεται λίγο πριν το μπροστινό τους άκρο. Είναι από τα πιο δημοφιλή σχέδια τηλεσκοπίων γιατί είναι σχετικά φθηνά και με πολύ καλή απόδοση ενώ συχνά έρχονται πρώτα στις προτιμήσεις των καινούριων στην αστρονομία.

Πλεονεκτήματα: Είναι αρκετά φθηνά, προσφέρουν την καλύτερη αναλογία ανοίγματος/χρημάτων, δεν δημιουργούν χρωματικές αλλιώσεις και έχουν πολύ καλή γενική απόδοση και είναι ικανοποιητικά για όλων των ειδών τις παρατηρήσεις. Είναι τα μόνα που παραμένουν σχετικά προσιτά σε πολύ μεγάλα ανοίγματα.
Μειονεκτήματα: Δεν έχουν πολύ καλή αντίθεση (contrast)


Διοπτρικά (τηλεσκόπια διάθλασης)

Tα διοπτρικά τηλεσκόπια είναι ο τύπος τηλεσκοπίου που ανταποκρίνεται στην εικόνα που έχει ένας αρχάριος για το τηλεσκόπιο. Χρησιμοποιούν έναν φακό που διαθλά το φως και το συγκεντρώνει στο πίσω άκρο. Η διάμετρος του φακού καθορίζει το άνοιγμα του διοπτρικού τηλεσκοπίου. Συνήθως χρησιμοποιούνται από τους ερασιτέχνες μόνο σε μικρά μεγέθη μιας και σε μεγάλα μεγέθη είναι ακριβά και προορίζονται για εξειδικευμένες χρήσεις. Μπορούμε να πούμε ότι τα διοπτρικά είναι μια κατηγορία τηλεκσοπίων που έχουν χάσει την παλιά τους κυριαρχία και πλέον δεν συγκινούν εύκολα τους ερασιτέχνες. Υπάρχουν δύο κατηγορίες διοπτρικών: Τα φθηνά αχρωματικά διοπτρικά που πάσχουν από χρωματικές αλλοιώσεις και δεν αποδίδουν ικανοποιητικά, και τα ακριβά αποχρωματικά διοπτρικά που έχουν αυτό ακριβώς το μειονέκτημα, την τιμή τους.

Πλεονεκτήματα: Προσφέρουν ίσως την καλύτερη ποιότητα εικόνας για τα μικρά ανοίγματα και είναι μικρότερα σε μέγεθος από τα κατοπτρικά.
Μειονεκτήματα: Είναι ακριβά και δημιουργούν χρωματικές αλλιώσεις, εκτός αν είναι αποχρωματικά

 

Καταδιοπτρικά

Τα καταδιοπτρικά τηλεσκόπια ποικίλλουν σε τύπους. Γενικά, χρησιμοποιούν και φακούς και κάτοπτρα, γεγονός που εξηγεί και την ονομασία τους. Το κύριο όργανο συγκέντρωσης του φωτός είναι ένα πρωτεύων κάτοπτρο το οποίο και καθορίζει το άνοιγμα του τηλεσκοπίου. Πέρα από αυτό, συνήθως χρησιμοποιούνται δευτερεύοντα κάτοπτρα και διορθωτικοί φακοί. Τα πιο δημοφιλή είναι τα κατοπτρικά Σμιτ-Κασγκρέν (Schmidt-Cassegrain Reflectors) τα οποία με την καλή απόδοσή τους και το μικρό τους μέγεθος προκάλεσαν επανάσταση στα αστρονομικά τηλεσκόπια. Επίσης, πολύ καλής απόδοσης είναι και τα τηλεσκόπια τύπου Μάξουτοφ-Κασγκρέν (Maksutov-Cassegrain Reflectors). Τα καταδιοπτρικά τηλεσκόπια είναι πλέον η πρώτη επιλογή των απαιτητικών ερασιτεχνών καθώς είναι εξαιρετικά και για αστροφωτογραφία.

Πλεονεκτήματα: Είναι εύκολα στην μεταφορά, προσφέρουν πολύ καλή εικόνα και κάνουν για όλα τα είδη παρατηρήσεως.
Μειονεκτήματα: Είναι ακριβούτσικα αν και οι τιμές τους έχουν πέσει αισθητά.


Το άνοιγμα των τηλεσκοπίων
Το άνοιγμα είναι όπως είπαμε η σημαντικότερη παράμετρος της απόδοσης ενός τηλεσκοπίου. Γενικά ένα μεγάλο τηλεσκόπιο θα δώσει καλύτερες εικόνες από ένα μικρότερο τηλεσκόπιο αλλά αυτό δεν είναι απόλυτο καθώς παίζει ρόλο και το σχέδιο του οπτικού συστήματος του τηλεσκοπίου. Ισχύει το ότι διαφορετικοί τύποι τηλεσκοπίων μπορεί να είναι καλύτεροι σε παρατήρηση διαφορετικών τύπων αντικειμένων. Αυτό στο οποίο πρέπει να δώσουμε σημασία είναι στην απόδοση όλων των μερών του τηλεσκοπίου μας και να μην κοιτάμε μόνο το πόσο μεγάλο είναι. Επίσης, θα δούμε ότι πολλές εταιρείες έχουν τηλεσκόπια ίδιου ανοίγματος με μεγάλη διαφορά στις τιμές. Αυτό σημαίνει προφανώς ότι το άνοιγμα δεν είναι αρκετό για να μας πει όλη την αλήθεια για ένα τηλεσκόπιο γι αυτό προσοχή στα πολύ μεγάλα αλλά φθηνά τηλεσκόπια.

Πόσο μεγάλο είναι ένα τηλεσκόπιο Χ ιντσών;
Τα τηλεσκόπια μέχρι 6 ίντσες θεωρούνται ότι ανήκουν στα μικρά τηλεσκόπια, από 6 μέχρι 12 ίντσες ότι ανήκουν στα μεσαία ενώ από εκεί και πάνω αρχίζει η κατηγορία των μεγάλων τηλεσκοπίων. Η συντριπτική πλειοψηφία των ερασιτεχνών παίρνουν ένα τηλεσκόπιο μέχρι 6 ίντσες έως ότου εξοικειωθούν με το χόμπι. Αυτό αρκεί για πολλά χρόνια παρατήρησης και αν κάποιος έχοντας παρατηρήσει για αρκετό καιρό διψάει για ακόμα περισσότερα τότε μπορεί να πάρει και ένα μεγαλύτερο τηλεσκόπιο. Τα μεγέθη των τηλεσκοπίων δίνονται συνήθως σε ίντσες και αν δεν είστε εξοικειωμένοι με αυτές ιδού ο τύπος μετατροπής σε εκατοστά:

 

 

 

 

Περιεχόμενα
Κεντρική Σελίδα
Forum
Αστροημερολόγιο
Αστροφωτογραφίες
Βασικές Γνώσεις
Με γυμνά μάτια
Αστέρια
Αστερισμοί
Ο Γαλαξίας
Μάθε τον ουρανό
Ουράνια Αντικείμενα
Πλανήτες
Ηλιος-Σελήνη
Βροχές Διαττόντων
Κομήτες
Διπλοί Αστέρες
Γαλαξίες Σμήνη Νεφελώματα
Τα Καλύτερα
Εξοπλισμός
Οδηγός Τηλεσκοπίων
Αγορά Τηλεσκοπίων
Κιάλια
Αστρονομική Κοινότητα
Σύλλογοι
Συνέδρια
Μαθητικός Διαγωνισμός
Πηγές Αναφοράς
Προγράμματα
Περιοδικά
Χάρτες-Βιβλία
Διαφορα Αρθρα
Τεχνητοί Δορυφόροι
Φωτορύπανση
Ονοματολογία
Λαμπρότητα Αντικειμένων
Αρχείο Θεμάτων
Υπηρεσίες
AstroVox Forum
Newsletter
Μικρές Αγγελίες
Αναζήτηση
AstroVox
Επικοινωνία
Οροι Χρήσης
 

 



Γραφτείτε κι εσείς στη λίστα του AstroVox. Θα ειδοποιήστε για σημαντικά
αστρονομικά νέα και νέες προσθήκες στο site
Απλά δώστε το e-mail σας και πατήστε "Αποστολή"


   

 

Το AstroVox προωθεί την ερασιτεχνική αστρονομία στην Ελλάδα από την 10η Ιανουαρίου 1999.
Δημιουργήθηκε και φροντίζεται από τον Ανδρέα Παπαλάμπρου με τη βοήθεια όλων
των φίλων της αστρονομίας από την Ελλάδα που συμμετέχουν στο forum. Μπορείτε να επικοινωνήσετε
με το AstroVox μέσω αυτής της σελίδας. Τα κείμενα, τα σχήματα και όλο το υλικό του
site αποτελούν προστατευόμενη πνευματική ιδιοκτησία.