Δροσος Γεωργιος

Rocket and Space Corporation Energia ☑️ Ο ανεφοδιασμός του διαστημοπλοίου μεταφοράς φορτίου Progress MS-35 ολοκληρώθηκε στο Μπαϊκονούρ. Το Progress MS-35 πλησιάζει στην εκτόξευση. Αυτή την εβδομάδα, το διαστημόπλοιο φορτώθηκε με προωθητικά εξαρτήματα και συμπιεσμένα αέρια. Στη συνέχεια, ακολουθεί η τοποθέτηση του φέρινγκ του ωφέλιμου φορτίου και η συναρμολόγηση με το όχημα εκτόξευσης. #ProgressMS35 https://vk.ru/rsc_energia?w=wall-167742670_25233

Το Swift της NASA επανεκκινεί τις επιστημονικές παρατηρήσεις Το Αστεροσκοπείο Neil Gehrels Swift της NASA επανέλαβε τη λειτουργία δύο από τα τρία επιστημονικά του όργανα, μετά την αποκλιμάκωση μιας εμπορικής αποστολής που θα είχε ωθήσει το Swift σε υψηλότερο τροχιακό υψόμετρο. Η αποστολή αυτή επικεντρώνεται πλέον στην επίδειξη τεχνολογιών συναντήσεων για την εξυπηρέτηση στο διάστημα.Η ομάδα του Swift ενεργοποίησε τα τηλεσκόπια υπεριώδους/οπτικής και ακτίνων Χ της αποστολής την Τετάρτη 26 Αυγούστου. Απενεργοποιήθηκαν τον Φεβρουάριο για να βοηθήσουν στην ελαχιστοποίηση της αντίστασης και να παρατείνουν τον χρόνο του δορυφόρου σε τροχιά για να υποστηρίξουν την προσπάθεια ώθησης.Η χρήση του τρίτου οργάνου, του Τηλεσκοπίου Ειδοποίησης Εκρήξεων , διακόπηκε τον Απρίλιο για να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας, ώστε να μπορέσουν να τοποθετηθούν τα ηλιακά πάνελ του Swift για περαιτέρω μείωση της οπισθέλκουσας. Η ομάδα εργάζεται για να το επαναφέρει στη συλλογή δεδομένων τις επόμενες εβδομάδες.Τα τελευταία 21 χρόνια, το Swift αποτελεί το πολυεργαλείο της NASA για τη μελέτη του σύμπαντος . Παρατηρεί ένα ευρύ φάσμα φωτός, εντοπίζει γρήγορα βραχύβιες εκρήξεις και στέλνει ειδοποιήσεις σε άλλες εγκαταστάσεις στο διάστημα και στο έδαφος για να βοηθήσει στον συντονισμό των παρατηρήσεων παρακολούθησης.Η ατμόσφαιρα του πλανήτη μας δημιουργεί αντίσταση σε όλα τα διαστημόπλοια σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, μειώνοντας σταδιακά τα υψόμετρά τους εάν, όπως το Swift, δεν διαθέτουν συστήματα πρόωσης για να αντισταθμίσουν το φαινόμενο.Η πρόσφατη ηλιακή δραστηριότητα ενίσχυσε την αρνητική επίδραση της ατμόσφαιρας στον Swift, ο οποίος άρχισε να βυθίζεται ταχύτερα από το αναμενόμενο.Τον Σεπτέμβριο του 2025, η NASA σύναψε συμβόλαιο με την Katalyst Space για να προσπαθήσει να ενισχύσει το αστεροσκοπείο. Η εταιρεία είχε ένα χρόνο στη διάθεσή της για να σχεδιάσει, να κατασκευάσει, να δοκιμάσει και να εκτοξεύσει το διαστημόπλοιο LINK και στη συνέχεια να συναντήσει, να αρπάξει και να ανυψώσει το Swift.Το LINK εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο με έναν πύραυλο Northrop Grumman Pegasus. Αργότερα τον ίδιο μήνα, το LINK παρουσίασε προβλήματα με την ικανότητά του να ελέγχει τον προσανατολισμό του. Η NASA και η Katalyst ανακοίνωσαν στις 19 Αυγούστου ότι το LINK δεν θα προχωρήσει στη σύλληψη και την ενίσχυση του Swift. Το Katalyst θα συνεχίσει να προσπαθεί να συναντηθεί με το Swift και να διεξάγει επιχειρήσεις εγγύτητας για να δοκιμάσει και να επιδείξει τις δυνατότητες εξυπηρέτησης δορυφόρων σε τροχιά για το μέλλον της εξερεύνησης του διαστήματος.Οι προβλέψεις της NASA είχαν δείξει ότι η μετάβαση σε λειτουργίες χαμηλής οπισθέλκουσας είχε παρατείνει τον χρόνο του Swift πάνω από 300 χιλιόμετρα μέχρι τον Οκτώβριο. Κάτω από αυτό το σημείο, η λειτουργία του τηλεσκοπίου γίνεται δύσκολη και ο ρυθμός καθόδου του διαστημικού σκάφους αυξάνεται γρήγορα. Με την επανέναρξη των επιστημονικών παρατηρήσεων, η ομάδα αναμένει ότι το Swift θα φτάσει σε αυτό το ορόσημο κάποια στιγμή μέσα στους επόμενους έναν έως δύο μήνες. Παρακολουθήστε το ιστολόγιο του Swift για περισσότερες ενημερώσεις: https://science.nasa.gov/blogs/swift Το τηλεσκόπιο ακτίνων Χ στο Αστεροσκοπείο Neil Gehrels Swift της NASA κατέγραψε αυτήν την εικόνα του υπολείμματος σουπερνόβα του Tycho την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026. Το υπόλειμμα βρίσκεται περίπου 13.000 έτη φωτός μακριά, στον βόρειο αστερισμό Κασσιόπη. Κάθε λευκή κουκκίδα αντιπροσωπεύει ένα φωτόνιο ακτίνων Χ. Οι σκοτεινές ραβδώσεις στην εικόνα είναι αντικείμενα του συστήματος απεικόνισης.

«Ας υποθέσουμε ότι όλα όσα έχουμε σκεφτεί αποδεικνύονται αληθινά» Ο θεωρητικός φυσικός Chris Quigg σε ένα πρόσφατο άρθρο του με τίτλο «Από τη Νοεμβριανή Επανάσταση προς τη Νέα Χιλιετία» περιγράφει πώς η επιστημονική κοινότητα πέρασε από τη «Νοεμβριανή Επανάσταση» του 1974 (με την ανακάλυψη του σωματιδίου J/ψ) στην διαμόρφωση και εδραίωση του Καθιερωμένου Προτύπου της φυσικής των στοιχειωδών σωματιδίων. Αναλύει τρία σημαντικά κομβικά σημεία αυτής της εξέλιξης: ● την σύνδεση των ισχυρών αλληλεπιδράσεων με την Κβαντική Χρωμοδυναμική (QCD), ● την εδραίωση της ηλεκτρασθενούς θεωρίας που οδήγησε στην πρόβλεψη και τελικά στην ανακάλυψη των μποζονίων W και Z και ● την κρίσιμη σημασία του Higgs στην απόδοση μάζας στα σωματίδια, με αποκορύφωμα την ανακάλυψη του μποζονίου Higgs το 2012. Tέλος, αναφέρεται στις προσπάθειες για τις Μεγάλες Θεωρίες Ενοποίησης (GUTs), την Υπερσυμμετρία, αλλά και την σύνδεση της σωματιδιακής φυσικής με την Κοσμολογία, αναδεικνύοντας τον θρίαμβο της συνεργασίας μεταξύ θεωρητικών και πειραματικών φυσικών. Το άρθρο κάνει αναφορά στον Έλληνα φυσικό Ιωάννη Ηλιόπουλο, αναδεικνύοντας την θεωρητική συνεισφορά του στον μηχανισμό GIM και την εξαιρετική διορατική του ικανότητα. ● Το γοητευτικό κουάρκ Αρχικά, αναφέρεται στην θεωρητική πρόβλεψη του γοητευτικού κουάρκ που έκανε σε συνεργασία με τους φυσικούς Sheldon Glashow και Luciano Maiani λύνοντας ένα από τα μεγαλύτερα θεωρητικά προβλήματα της εποχής. Μέχρι τότε ήταν γνωστά μόνο τρία κουάρκ [άνω (u), κάτω (d) και παράξενο (s)]. Όμως, ο Ηλιόπουλος και οι συνεργάτες του Glashow και Maiani υποστήριξαν ότι για να είναι συνεπής η θεωρία και για να μην υπάρχουν «ουδέτερα ρεύματα που αλλάζουν τη γεύση», δεν αρκούσαν τα τρία κουάρκ. Προέβλεψαν την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός τέταρτου κουάρκ, του γοητευτικού κουάρκ (c), με ηλεκτρικό φορτίο +2/3 και μάζα γύρω στα 1,5 GeV. Αυτή η πρόταση ήταν καθοριστική, διότι έδωσε έναν συγκεκριμένο στόχο στους πειραματικούς και θεωρητικούς φυσικούς ανοίγοντας τον δρόμο για τη Νοεμβριανή Επανάσταση. ● Η διορατικότητα απέναντι στο χάος των πειραματικών δεδομένων Ο Ιωάννης Ηλιόπουλος αναφερόταν στο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Υψηλών Ενεργειών του 1974 (που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο) ως το τελευταίο συνέδριο του «Μεσαίωνα» της φυσικής. Διαβάζοντας κανείς τα πρακτικά του συνεδρίου διαπιστώνει ότι πολλές παρατηρήσεις φαίνονταν να μην βγάζουν κανένα νόημα. Ο Burt Richter έδωσε μια ομιλία παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα από την αντίδραση e+e– προς αδρόνια, στην οποία κατέληγε ότι τίποτα δεν λειτουργεί, η κλιμάκωση Bjorken είναι λάθος, τα κουάρκ είναι λάθος κλπ. Ο Leon Lederman ανακοίνωσε ότι μεταξύ 3 και 10 GeV δεν υπήρχαν στενοί συντονισμοί που να διασπώνται σε ζεύγη λεπτονίων, που ήταν επίσης εσφαλμένο. Μέσα σε αυτό το κλίμα απαισιοδοξίας, ο Ηλιόπουλος έδωσε μια εμπνευσμένη ομιλία. Ουσιαστικά είπε στην επιστημονική κοινότητα: «Ας υποθέσουμε ότι όλα όσα έχουμε σκεφτεί ποτέ αποδεικνύονται αληθινά». Ζήτησε δηλαδή από τους φυσικούς να έχουν εμπιστοσύνη στο θεωρητικό οικοδόμημα (το Καθιερωμένο Πρότυπο) που έχτιζαν. Και ως εκ θαύματος, αυτός ο ισχυρισμός ήταν ουσιαστικά σωστός, δικαιώνοντας(*) πλήρως την διορατικότητα του Ηλιόπουλου κόντρα στο πρόσκαιρο χάος των πειραματικών δεδομένων της εποχής. Διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Chris Quigg, «From the November Revolution toward the Millennium» https://arxiv.org/abs/2608.27279 (*) «Όμως, μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση, υπήρχε μια ομιλία του Ιωάννη Ηλιόπουλου. Με παθιασμένο ζήλο παρουσίασε με εντυπωσιακή ακρίβεια, αυτό που σήμερα αποκαλούμε Καθιερωμένο Πρότυπο. Όλα ήταν εκεί: η διάσπαση του πρωτονίου, το γοητευτικό κουάρκ, ο μηχανισμός GIM, η Κβαντική Χρωμοδυναμική (QCD), η ηλεκτρασθενής θεωρία SU(2)×U(1), η Μεγάλη Ενοποίηση SU(5), το Higgs κ.ά. Τα παρουσίασε όλα με απόλυτη αυτοπεποίθηση και εκείνη την εποχή ακούγονταν λιγάκι τρελά, τουλάχιστον σε μένα (είμαι συντηρητικός)» – The November Revolution: A Theorist Reminisces, James D. Bjorken https://inspirehep.net/literature/214067 Το μεσόνιο J/ψ

Προετοιμασίες για διαστημικό περίπατο, βιοϊατρική επιστήμη καθώς ο σταθμός ενισχύει την τροχιά την Πέμπτη, Οι προετοιμασίες για έναν διαστημικό περίπατο την επόμενη εβδομάδα βρίσκονται σε εξέλιξη για τη συνέχιση των εξωτερικών εργασιών συντήρησης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι κάτοικοι της Αποστολής 75 συνεχίζουν επίσης τη βιοϊατρική έρευνα, ενώ παράλληλα συντηρούν τα συστήματα τροχιακών φυλακίων. Επίσης, ένα αμερικανικό φορτηγό σκάφος πυροδότησε προωθητήρες την Πέμπτη, ενισχύοντας την τροχιά του σταθμού.Η μηχανικός πτήσης Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και η διοικητής του σταθμού Jessica Meir της NASA μελετούν τις διαδικασίες που θα χρησιμοποιήσουν όταν πραγματοποιήσουν έναν διαστημικό περίπατο που έχει προγραμματιστεί για τις 7:30 π.μ. EDT την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου . Η Adenot και η Meir θα περάσουν περίπου έξιμιση ώρες στο κενό του διαστήματος αντικαθιστώντας ένα βοήθημα πλοήγησης διαστημοπλοίου, προετοιμάζοντας έναν ανιχνευτή κοσμικών σωματιδίων για μελλοντικές αναβαθμίσεις, εγκαθιστώντας καλώδια jumper για την ενίσχυση των συστημάτων αναμετάδοσης δεδομένων και άλλες εργασίες.Οι αστροναύτες ενώθηκαν με τους μηχανικούς πτήσης της NASA, Ανίλ Μένον και Τζακ Χάθαγουεϊ, κατά τη διάρκεια των αναθεωρήσεων της διαδικασίας την Πέμπτη και επισκέφθηκαν τους ελεγκτές αποστολής για να συζητήσουν λεπτομέρειες και να απαντήσουν σε ερωτήσεις για τον διαστημικό περίπατο της επόμενης εβδομάδας. Ο Μένον, μαζί με τους τρεις συναδέλφους του στο πλήρωμα, μελέτησε επίσης τις διαδικασίες του ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 που θα χρησιμοποιήσει για να χειριστεί τη Μέιρ καθώς εκτελεί τις εργασίες διαστημικού περιπάτου της.Η βιοεπιστήμη συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα του πληρώματος την Πέμπτη, βοηθώντας τους γιατρούς να παρακολουθούν συνεχώς την υγεία του πληρώματος για να ανιχνεύουν πιθανά προβλήματα που προκαλούνται από το διάστημα και να διασφαλίζουν μια επιτυχημένη διαστημική πτήση μεγάλης διάρκειας. Η Meir σάρωσε τις σφαγιδιτικές φλέβες του Menon χρησιμοποιώντας τη συσκευή Ultrasound 3 και μέτρησε την αρτηριακή του πίεση, καθώς ερευνητές στο έδαφος παρακολουθούσαν σε πραγματικό χρόνο. Ο Adenot ασκήθηκε φορώντας τη στολή EasyMotion-2 , η οποία στέλνει ηλεκτρικούς παλμούς και πυροδοτεί μυϊκές συσπάσεις για να συμπληρώσει μια διαστημική προπόνηση. Η Hathaway έκανε απογραφή των κιτ ιατρικών εφοδίων μέσα στα ράφια της Εγκατάστασης Ανθρώπινης Έρευνας-1 και της Εγκατάστασης Ανθρώπινης Έρευνας-2 .Η κοσμοναύτης της Roscosmos, Άννα Κίκινα, ολοκλήρωσε μια 24ωρη συνεδρία παρακολούθησης και αφαίρεσε ηλεκτρόδια που καταγράφουν τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή της πίεση ενώ εργαζόταν και κοιμόταν. Ο μηχανικός πτήσης Πιότρ Ντουμπρόφ πέρασε τη βάρδιά του σε συντήρηση μηχανικής υποστήριξης ζωής, αντικαθιστώντας εξαρτήματα μέσα στη συσκευή αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα Vozdukh. Ο μηχανικός πτήσης Αντρέι Φεντιάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του σε ενημερώσεις υλικού και υλικολογισμικού υπολογιστών. Στο τέλος της ημέρας, ο Μέιρ συνόδευσε τον Φεντιάεφ και σάρωσε τις φλέβες του με το Ultrasound 3 για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την επίδραση της μικροβαρύτητας στη ροή του αίματος.Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου Cygnus XL της Northrop Grumman πυροδότησε τους προωθητήρες του για 20 λεπτά και 43 δευτερόλεπτα σήμερα , ενώ ήταν αγκυροβολημένο στη μονάδα Unity , ανυψώνοντας την τροχιά του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Η τροχιακή επανεκκίνηση τοποθετεί το εργαστήριο σε τροχιά στο σωστό υψόμετρο για το ραντεβού και την πρόσδεση του πλοίου ανεφοδιασμού Progress 96 που πρόκειται να εκτοξευθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/27/spacewalk-preps-biomedical-science-as-station-boosts-orbit-on-thursday/ Η αστροναύτης του ESA, Sophie Adenot, είναι δεμένη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου στις 25 Αυγούστου 2026, για να εγκαταστήσει μια κεραία υψηλής ταχύτητας διαστήματος-εδάφους στο τμήμα Z1 truss πάνω από τη μονάδα Unity.

Όλα έτοιμα για την εκτόξευση του νέου διαστημικού τηλεσκοπίου της NASA που υπόσχεται απαντήσεις στα μεγαλύτερα κοσμικά μυστήρια. Θα ρίξει φως στη σκοτεινή ενέργεια, τη σκοτεινή ύλη, τη διαστολή του Σύμπαντος και τους εξωπλανήτες. Αν δεν υπάρξει κάποιο απρόοπτο της τελευταίας στιγμής την Κυριακή η NASA θα εκτοξεύσει το Nancy Grace Roman, ένα προηγμένο διαστημικό τηλεσκόπιο που έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να προσφέρει στην επιστημονική κοινότητα πολύτιμες γνώσεις για την ύπαρξη και εξέλιξη του Σύμπαντος.Οι παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου θα βοηθήσουν ανάμεσα στα άλλα τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την αποκαλούμενη σκοτεινή ενέργεια καθώς και την αποκαλούμενη σκοτεινή ύλη που αποτελούν περίπου το 95% του Σύμπαντος αλλά η φύση τους παραμένει άγνωστη.Τα δεδομένα που θα συλλέγει το Nancy Grace Roman θα βοηθήσει τους επιστήμονες να μελετήσουν πώς εξελίχθηκε το Σύμπαν κατά τη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών και να διερευνήσουν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της σύγχρονης αστρονομίας: τι προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του Σύμπαντος.Το τηλεσκόπιο θα μελετήσει επίσης εξωπλανήτες. Εξετάζοντας μεγάλες περιοχές του ουρανού το Nancy Grace Roman αναμένεται να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα την ποικιλία των πλανητικών συστημάτων που υπάρχουν στο γαλαξία μας. Αυτές οι δυνατότητες αναμένεται να προσφέρουν στους επιστήμονες νέα εργαλεία για τη μελέτη τόσο της μεγάλης κλίμακας ιστορίας του Σύμπαντος όσο και των μακρινών κόσμων που βρίσκονται διάσπαρτοι σε αυτό. Το Nancy Grace Roman Space Telescope ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της Nancy Grace Roman, της πρώτης επικεφαλής αστρονομίας της NASA και μιας από τις σημαντικότερες μορφές πίσω από το πρόγραμμα των μεγάλων διαστημικών τηλεσκοπίων. Παρατηρεί κυρίως στο υπέρυθρο φάσμα του φωτός αλλά με εξαιρετικά μεγάλο οπτικό πεδίο. Το κύριο όργανο του τηλεσκοπίου είναι το Wide Field Instrument (WFI) με κάμερα περίπου 300 megapixel.Το οπτικό πεδίο του τηλεσκοπίου είναι τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερο από αυτό του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble για αντίστοιχες υπέρυθρες παρατηρήσεις. Η NASA εκτιμά ότι μπορεί να ερευνήσει τον ουρανό έως και 1.000 φορές ταχύτερα από το Hubble διατηρώντας παρόμοια ευαισθησία και υπέρυθρη ανάλυση. Έτσι μπορεί να δημιουργήσει τεράστιες κοσμικές «απογραφές» και να εντοπίσει σπάνια αντικείμενα ή φαινόμενα που στη συνέχεια μπορούν να μελετηθούν λεπτομερώς από το πανίσχυρο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb ή άλλα τηλεσκόπια. Η NASA σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τα δύο τηλεσκόπια συμπληρωματικά όχι ανταγωνιστικά. Το James Webb είναι σαν ένα εξαιρετικά ισχυρό τηλεσκόπιο-μικροσκόπιο ενώ το Nancy Grace Roman είναι περισσότερο σαν μια τεράστια κοσμική κάμερα-χαρτογράφος. Μαζί μπορούν να δώσουν πολύ πληρέστερη εικόνα του Σύμπαντος. Η σχεδιασμένη διάρκεια λειτουργίας του Nancy Grace Roman είναι περίπου 5 χρόνια με στόχο δυνατότητα επέκτασης έως περίπου 10 χρόνια. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2154344/ola-etoima-gia-tin-ektoxeysi-toy-neoy-diastimikoy-tileskopioy-tis-nasa-poy-yposchetai-apantiseis-sta-megalytera-kosmika-mystiria/

Οι τεχνολογικοί γίγαντες ζητούν «γενική συστράτευση» εναντίον της ανεξέλεγκτης τεχνητής νοημοσύνης. Οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις που πραγματοποίησαν μοντέλα ΑΙ που φαίνεται ότι λειτούργησαν αυτόνομα έχουν θορυβήσει ακόμη και τους ίδιους τους δημιουργούς τους.Μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και άλλων κλάδων καλούν σε μια μαζική κινητοποίηση ολόκληρης της κοινωνίας στον τομέα της άμυνας στον κυβερνοχώρο προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτό που περιγράφουν ως ένα επικείμενο κύμα κυβερνοεπιθέσεων που θα υποστηρίζονται από την τεχνητή νοημοσύνη.Σε κοινή επιστολή που εξέδωσαν την Πέμπτη οι εταιρείες όπως η OpenAI, η Antropic, η MIcrosoft, η Alphabet (μητρική εταιρεία της Google), η Amazon, η IBM, η Oracle, η General Motors και η Mastercard ανέφεραν ότι υπάρχει περιορισμένο χρονικό περιθώριο «για να καταστήσουμε τον ψηφιακό μας κόσμο πολύ πιο ασφαλή» πριν από την έλευση της απειλής που δημιουργεί η AI.«Τους επόμενους μήνες, οι κυβερνοεπιθέσεις με τη χρήση AI θα γίνουν πολύ πιο διαδεδομένες καθώς τα μοντέλα σε ολόκληρο τον κόσμο αποκτούν ολοένα μεγαλύτερες δυνατότητες» αναφέρει η επιστολή. Παράλληλα, καλεί κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς ηγέτες «να διαθέσουν όλο το βάρος της τεχνολογίας, των πόρων και της τεχνογνωσίας τους» σε αυτή την προσπάθεια.Οι εταιρείες ζητούν από τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν τα προγράμματα «έμπιστης πρόσβασης» τα οποία παρέχουν σε ορισμένες εταιρείες πρόσβαση σε ισχυρότερα μοντέλα AI πριν αυτά γίνουν διαθέσιμα στο ευρύ κοινό. Παράλληλα, καλούν όλους τους υπόλοιπους οργανισμούς να «καταστήσουν την κυβερνοάμυνα άμεση προτεραιότητα για την ηγεσία τους». Η αμερικανική υπηρεσία κυβερνοάμυνας CISA και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό. Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε σημαντικές περικοπές στην αμερικανική υπηρεσία κυβερνοάμυνας CISA όταν ανέλαβε την εξουσία ενώ το προσωπικό της υπηρεσίας μειώθηκε κατά περίπου ένα τρίτο πέρυσι. Οι φόβοι για AI-powered hacking γίνονται πραγματικότητα Την ίδια στιγμή οι φόβοι ότι η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να ενισχύσει δραματικά τις εκστρατείες hacking αρχίζουν να επιβεβαιώνονται. Ολοένα και περισσότεροι κακόβουλοι παράγοντες χρησιμοποιούν μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) για να διεισδύσουν σε οργανισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.Τον Ιούνιο η συμμαχία υπηρεσιών πληροφοριών «Five Eyes» στην οποία συμμετέχουν οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία εξέδωσε μια σπάνια κοινή ανακοίνωση. Σε αυτή προειδοποίησε ότι η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης είναι έτοιμη να «μεταμορφώσει θεμελιωδώς» την κυβερνοασφάλεια.Με άλλα λόγια, η ανησυχία πλέον δεν αφορά μόνο το ότι η AI μπορεί να βοηθήσει έναν χάκερ να γράψει κώδικα ή να εντοπίσει μια ευπάθεια. Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι ότι AI agents μπορούν να αναλάβουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος μιας ολόκληρης επίθεσης, από την αναζήτηση στόχων και ευπαθειών μέχρι την προσαρμογή της επίθεσης όταν η αρχική μέθοδος αποτυγχάνει. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2154314/oi-technologikoi-gigantes-zitoyn-geniki-systrateysi-enantion-tis-anexelegktis-technitis-noimosynis/

Σάιμποργκ κατσαρίδες θα παίρνουν μέρος σε αποστολές εντοπισμού και διάσωσης εγκλωβισμένων ανθρώπων. Θα διαθέτουν κάμερες και θα μεταφέρουν φάρμακα σε άτομα που έχουν παγιδευτεί σε συντρίμμια ή άλλα δύσβατα σημεία. Ένα σμήνος από τεράστιες κατσαρίδες μπορεί να μοιάζει με σκηνικό από εφιάλτη όμως Αυστραλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα… αποκρουστικά για πολλούς έντομα θα μπορούσαν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν από ομάδες έρευνας και διάσωσης για να μεταφέρουν σωτήρια φάρμακα σε ανθρώπους που έχουν παγιδευτεί μετά από καταστροφές.Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κουινσλαντ και το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας δημιούργησαν κατσαρίδες-cyborg τις οποίες αποκαλούν «paraborgs» και είναι εξοπλισμένες με μικροσκοπικές συσκευές έγχυσης και κάμερες.Ελπίζουν ότι τα έντομα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ζωής ανθρώπων που έχουν παγιδευτεί μετά από σεισμούς ή καταρρεύσεις κτιρίων παρέχοντάς τους βασική ιατρική βοήθεια σε στενούς χώρους γεμάτους συντρίμμια προτού φτάσουν οι διασώστες.«Πολλοί άνθρωποι μπορεί να μη θέλουν να βλέπουν μια τεράστια κατσαρίδα να τρέχει προς το μέρος τους αλλά αν είσαι παγιδευμένος κάτω από συντρίμμια ή εγκλωβισμένος σε μια σπηλιά και χρειάζεσαι βοήθεια αυτό θα μπορούσε πραγματικά να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου», δήλωσε ο υποψήφιος διδάκτορας Χάι Ναν Λε συν-συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Advanced Science». Οι δοκιμές Οι ερευνητές τοποθέτησαν στο μεγαλύτερο είδος κατσαρίδας στον κόσμο με μήκος που φτάνει τα 8,5 εκατοστά μικρά σακίδια τα οποία περιείχαν κυλίνδρους με σύριγγες και κάμερες.Σύμφωνα με τη μελέτη η έρευνα ξεπέρασε προηγούμενες προσπάθειες με έντομα που έφεραν τεχνολογικό εξοπλισμό οι οποίες είχαν επικεντρωθεί μόνο στον εντοπισμό θυμάτων και όχι στην παροχή θεραπείας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πραγματικές κατσαρίδες επειδή, όπως υποστηρίζουν, κανένα ρομπότ δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την ευκινησία, την ανθεκτικότητα και τις χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις τους.Εμφυτευμένα ηλεκτρόδια επέτρεψαν στους χειριστές να διεγείρουν το νευρικό τους σύστημα και να κατευθύνουν τις κινήσεις τους. «Ξεκινάμε αναισθητοποιώντας το έντομο και ακινητοποιώντας το ώστε να είμαστε βέβαιοι ότι δεν αισθάνεται τίποτα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εμφύτευσης. Μόλις εμφυτεύσουμε ένα ηλεκτρόδιο στο έντομο μπορούμε να εφαρμόσουμε ένα μικρό ηλεκτρικό σήμα για να ενεργοποιήσουμε ή να διεγείρουμε το νευρικό σύστημα ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις εντολές μας» δήλωσε ο μηχανικός βιορομποτικής και συν-συγγραφέας της μελέτης Θανγκ Βο-Ντόαν.Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκε μία κατσαρίδα-«παρατηρητής», εξοπλισμένη με κάμερα για τον εντοπισμό των στόχων από τους χειριστές και μια δεύτερη κατσαρίδα που μετέφερε τα φάρμακα και μπορούσε να ενεργοποιηθεί από απόσταση.Κατά τις δοκιμές, το σύστημα πέτυχε 100% επιτυχία στην επίτευξη των προκαθορισμένων σημείων ελέγχου ενώ το συνολικό ποσοστό επιτυχίας στη χορήγηση φαρμάκου έφτασε το 72%. Όταν η έγχυση πραγματοποιούνταν σε απόσταση μικρότερη των 15 εκατοστών από τον στόχο, το ποσοστό επιτυχίας έφτανε έως και το 95%. Από το εργαστήριο στην πραγματική διάσωση Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε στο μέλλον να χρησιμοποιηθεί για τη σταθεροποίηση θυμάτων σε καταστάσεις όπου κάθε λεπτό είναι κρίσιμο, όπως σε περιστατικά δαγκώματος από φίδι ή σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων.«Στο μέλλον θέλουμε ίσως να έχουμε ένα σμήνος από κατσαρίδες που θα εισέρχεται βαθιά σε ένα κατεστραμμένο κτίριο. Χρειαζόμαστε ένα δίκτυο από πολλές από αυτές, ώστε να μπορούμε να εντοπίζουμε το θύμα όσο το δυνατόν γρηγορότερα» λέει ο Βο-Ντόαν. Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες χρησιμοποιώντας στόχους από σιλικόνη και δέρμα χοίρου.Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που θα προκύψουν σε πραγματικές επιχειρήσεις διάσωσης, όπως το πολύπλοκο ανάγλυφο, η απώλεια σήματος μέσα σε κατεστραμμένα κτίρια και η ασφάλεια της έγχυσης φαρμάκων.Με λίγα λόγια, η ιδέα δεν είναι απλώς «κατσαρίδες με κάμερες»: οι ερευνητές προσπαθούν να δημιουργήσουν ζωντανά, τηλεκατευθυνόμενα μικρο-ρομπότ αξιοποιώντας τη φυσική αντοχή και ευκινησία των εντόμων για αποστολές όπου ένα κανονικό ρομπότ μπορεί να μην καταφέρει να περάσει. Στη φωτογραφία μια από τις cyborg κατσαρίδες που μπορούν να σώζουν τη ζωή ατόμων που βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2154354/saimporgk-katsarides-tha-pairnoyn-meros-se-apostoles-entopismoy-kai-diasosis-egklovismenon-anthropon/

To Ελ Νίνιο έχει γίνει 40% ισχυρότερο τα τελευταία 40 χρόνια από όσο τα προηγούμενα χίλια έτη. Η εμφάνιση πολύ ισχυρών «εκδόσεων» του κλιματικού φαινομένου προκαλεί έντονη ανησυχία. Καθώς διαμορφώνεται αυτό που χαρακτηρίζεται ως ένα σούπερ Ελ Νίνιο μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι τα φαινόμενα Ελ Νίνιο ενισχύονται εδώ και δεκαετίες.Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν μελέτησαν κοράλλια στα Νησιά Γκαλαπάγκος για να εκτιμήσουν την ένταση προηγούμενων φαινομένων Ελ Νίνιο. Η ανάλυσή τους έδειξε ότι τα Ελ Νίνιο έχουν γίνει σχεδόν 40% ισχυρότερα τα τελευταία 40 χρόνια σε σύγκριση με τον μέσο όρο των προηγούμενων χιλίων ετών.«Δεν βλέπουμε κάποια περίοδο στο παρελθόν κατά την οποία τα Ελ Νίνιο να ήταν τόσο ισχυρά όσο είναι σήμερα. Δείχνουμε ότι η ένταση του Ελ Νίνιο μεταβάλλεται παράλληλα με την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι τα ισχυρά Ελ Νίνιο των τελευταίων 40 ετών δεν είναι φυσιολογικά, αν τα εξετάσουμε στο πλαίσιο των τελευταίων χιλίων ετών» δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης καθηγήτρια Τζούλια Κόουλ.«Τα ισχυρά Ελ Νίνιο συνήθως προκαλούν ήπιους αλλά θυελλώδεις φθινοπώρους και αρχές χειμώνα στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι ακολουθούνται από έντονο ψύχος, αν και αυτό δεν είναι απόλυτο» λέει ο καθηγητής Μπιλ ΜακΓκουάιρ ομότιμος καθηγητής Γεωφυσικών Κινδύνων. Τι είναι το Ελ Νίνιο; Το Ελ Νίνιο είναι ένας φυσικός κλιματικός κύκλος, κατά τον οποίο εναλλάσσονται θερμές περίοδοι (Ελ Νίνιο) και ψυχρές περίοδοι (Λα Νίνια) περίπου κάθε δύο έως επτά χρόνια. Όταν εισερχόμαστε σε φάση Ελ Νίνιο οι ισχυροί αληγείς άνεμοι που κανονικά μεταφέρουν θερμά επιφανειακά νερά στον Ειρηνικό προς την Αυστραλία εξασθενούν ή ακόμη και αντιστρέφονται.Αυτό εμποδίζει τα ψυχρά νερά από τα βαθύτερα στρώματα του ωκεανού να ανέβουν στην επιφάνεια. Έτσι μεγάλες ποσότητες θερμού νερού συσσωρεύονται κοντά στην επιφάνεια στα ανοικτά των δυτικών ακτών της Νότιας Αμερικής. Τελικά, το θερμό αυτό νερό αρχίζει να εξαπλώνεται, ανεβάζοντας τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία και προκαλώντας σημαντικές διαταραχές στα καιρικά μοτίβα σε ολόκληρο τον πλανήτη. Τα κοράλλια ως «αρχεία» του κλίματος Στη νέα μελέτη οι ερευνητές προσπάθησαν να κατανοήσουν πώς έχει αλλάξει η ένταση των Ελ Νίνιο με την πάροδο των αιώνων. Η ομάδα πήρε δείγματα-πυρήνες από 13 κοράλλια στα Γκαλαπάγκος, από αρχαίους βράχους που περιείχαν κοραλλιακό υλικό μέχρι ζωντανές αποικίες.Επειδή τα Ελ Νίνιο εμφανίζονται κάθε λίγα χρόνια οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε δείγματα που κάλυπταν τουλάχιστον 20 χρόνια. Η ανάλυση αποκάλυψε ότι τα ισχυρά Ελ Νίνιο εμφανίζονται κυρίως κατά τα τελευταία 40–50 χρόνια.Πριν από αυτή την περίοδο αντίθετα υπήρχε ένα «αρκετά σταθερό μοτίβο χαμηλότερης έντασης Ελ Νίνιο». «Συνεχίζαμε να προσθέτουμε δεδομένα, πιστεύοντας ότι η εικόνα θα γινόταν πιο περίπλοκη, αλλά στην πραγματικότητα δεν έγινε. Είναι μια τόσο ξεκάθαρη ιστορία» δήλωσε η καθηγήτρια Κόουλ . Η υπερθέρμανση του πλανήτη ενισχύει το Ελ Νίνιο; Για να καταλάβουν γιατί τα Ελ Νίνιο γίνονται ισχυρότερα οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κλιματικά μοντέλα που προσομοιώνουν τα τελευταία 1.000 χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία όπως οι ιστορικές ηφαιστειακές εκρήξεις και οι μεταβολές της ηλιακής δραστηριότητας. Τα μοντέλα δεν βρήκαν ενδείξεις ότι οι φυσικές διεργασίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν τόσο μεγάλες αλλαγές.Αυτό υποδηλώνει ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την ενίσχυση του Ελ Νίνιο. Η καθηγήτρια Cole πρόσθεσε: «Το El Niño αποτελεί πολύ σημαντική πηγή κλιματικών ακραίων φαινομένων και, επομένως, αν γίνεται ισχυρότερο, γίνονται ισχυρότερες και οι επιπτώσεις του». Αυτές περιλαμβάνουν: * ξηρασίες * πλημμύρες * δασικές πυρκαγιές * επισιτιστική ανασφάλεια * καταστροφές σε υποδομές * προβλήματα στη διαχείριση των υδάτων * επιπτώσεις στη δημόσια υγεία Οι αλλαγές στον υδρολογικό κύκλο μπορούν, για παράδειγμα, να προκαλέσουν πλημμύρες που καταστρέφουν σπίτια, αυτοκινητόδρομους και σιδηροδρομικές γραμμές, αλλά και να αυξήσουν τον κίνδυνο ασθενειών, όπως η χολέρα.«Πιστεύουμε ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση υπερφορτίζει Ελ Νίνιο και αν αυτό ισχύει τότε αναμένουμε ισχυρότερα ακραία κλιματικά φαινόμενα, τα οποία θα εντείνουν τις ζημιές σε υποδομές καθώς και τις οικολογικές αλλά και ανθρώπινες απώλειες. Καμία χώρα δεν διαθέτει τους πόρους ώστε να προστατευτεί πλήρως από αυτές τις επιπτώσεις. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο πρέπει να απομακρυνθούμε από τα ορυκτά καύσιμα, που αποτελούν τη ρίζα του προβλήματος» δήλωσε η Κόουλ. https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2154471/to-el-ninio-echei-ginei-40-ischyrotero-ta-teleytaia-40-chronia-apo-oso-ta-proigoymena-chilia-eti/

Είμαστε το Σύμπαν που κοιτάει τον εαυτό του. Το αυτοπαρατηρούμενο σύμπαν. «Η πραγματικότητα είναι δομημένη ενέργεια, όχι «σκληρή» ύλη. Η υποστήριξη της καρέκλας που κάθομαι επιτυγχάνεται μέσω της απώθησης των συννέφων πιθανότητας των ηλεκτρονίων μου από αυτά της καρέκλας, όπως επίσης το έδαφος κάτω από τα πόδια μου είναι μια αλληλεπίδραση πεδίων, όχι ένα φυσικό εμπόδιο… Αυτό το μοτίβο επαναλαμβάνεται σε όλες τις κλίμακες από τον μικρόκοσμο των ατόμων στον μακρόκοσμο των γαλαξιών… Με άλλα λόγια μπορούμε να πούμε ότι η ύλη είναι η διακόσμηση της Φύσης στον καμβά του τίποτα. Πρέπει να τονιστεί ότι τα απίστευτα «άδεια» άτομα καθιστούν την ύπαρξη της Χημείας δυνατή. Εάν η ύλη ήταν στερεά πακεταρισμένη, τότε τα ηλεκτρόνια δεν θα μπορούσαν να μετακινηθούν, δεσμοί δεν θα σχηματίζονταν, DNA δεν θα μπορούσε να φτιαχτεί, δηλαδή ζωή δεν θα υπήρχε. Ο «κενός χώρος» των ατόμων, το «τίποτα» που φαινομενικά είναι ξεκάθαρα χωρίς νόημα, είναι ακριβώς ο λόγος που η ύλη συμπεριφέρεται κατά τρόπο που επιτρέπει την πολυπλοκότητα (complexity). Η εσωτερική μας «κενότητα» είναι αυτή που μας δίνει μορφή. Δεν είναι ένα ψεγάδι στον σχεδιασμό της Φύσης, είναι το «κλειδί» σ’ αυτόν! Ζούμε σε ένα Σύμπαν χτισμένο στο «τίποτα», αλλά αυτό το «τίποτα» δημιουργεί οτιδήποτε ξέρουμε. Η ύλη, η στερεότητα, η αφή… όλα είναι ψευδαισθήσεις, «εκ κενότητος υφαντές»… Μέσα σ’ αυτό το «κενό» το Σύμπαν βρήκε τον τρόπο του να δημιουργήσει αστέρια, πλανήτες, ζωή και σκέψη. Τελικά μετά από χιλιάδες χρόνια προσπαθειών, χάρη στην επιστήμη, είμαστε πια σε θέση να κατανοήσουμε τη θέση μας στο Σύμπαν. Είμαστε, όλοι ανεξαιρέτως, προσωρινές διευθετήσεις ολοσχερώς, σχεδόν, κενών ατόμων, που όμως συνειδητοποιούμε την ύπαρξή μας! Είμαστε το Σύμπαν που κοιτάει τον εαυτό του, το «κενό» που στοχάζεται το «κενό». Το «κενό» δεν υπάρχει απλά, αλλά ξέρει ότι υπάρχει… Το βρίσκω συνταρακτικό ότι το κβαντικό κενό δεν είναι μόνο η γενεσιουργός πηγή του (πολυ)Σύμπαντός μας, αλλά και το ότι ο μακρόκοσμος με τις μεγάλες δομές του δεν θα μπορούσε να αυτοδημιουργηθεί και να επιζήσει χωρίς την ύπαρξη του τεράστιου ενδοατομικού κβαντικού κενού. Δηλαδή Παράλογο!» Απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτρη Νανόπουλου «Ο Κβαντικός Μύθος του Σισύφου», εκδόσεις Πατάκη

Μικροδορυφόροι: Στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας ο επίγειος σταθμός. Ο επίγειος σταθμός αποτελεί κέντρο επιχειρησιακής επικοινωνίας με το ελληνικό σμήνος των μικροδορυφόρων, παρέχοντας υπηρεσίες τηλεμετρίας, τηλεχειρισμού και μεταφοράς δεδομένων Στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) της Κρήτης εγκαθιστά το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης επίγειο δορυφορικό σταθμό. Ο επίγειος σταθμός αποτελεί, όπως ανακοινώθηκε, κέντρο επιχειρησιακής επικοινωνίας με το ελληνικό σμήνος των μικροδορυφόρων, παρέχοντας υπηρεσίες τηλεμετρίας, τηλεχειρισμού και μεταφοράς δεδομένων.Eπικεφαλής της κοινοπραξίας που ανέλαβε το έργο κατασκευής του σταθμού εδάφους είναι η Open Cosmos Aegean, ενώ η ελληνική εταιρεία Libre Space Foundation, με τεχνογνωσία στην ανάπτυξη διαστημικών τεχνολογιών, ολοκλήρωσε την εγκατάσταση του σταθμού. Σύμβαση μίσθωσης Για την εγκατάσταση του σταθμού και του συναφούς εξοπλισμού, υπεγράφη σύμβαση μίσθωσης μεταξύ του ΙΤΕ και της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ, με ημερομηνία έναρξης την 1η Νοεμβρίου 2025.Πρόκειται για ένα ακόμα έργο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» που υλοποιείται σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), συνολικού προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στρατηγική επιλογή Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η φιλοξενία του επίγειου σταθμού στο ΙΤΕ αποτελεί στρατηγική επιλογή, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο ερευνητικό κέντρο της χώρας, με μακρόχρονη επιστημονική δραστηριότητα σε τομείς αιχμής που σχετίζονται με το Διάστημα, όπως η δορυφορική τηλεπισκόπηση, η αστροφυσική, οι προηγμένες τηλεπικοινωνίες, οι κβαντικές επικοινωνίες και η διαστημική επιτήρηση.Παράλληλα, το ΙΤΕ λειτουργεί από κοινού με το Πανεπιστήμιο Κρήτης το Αστεροσκοπείο Σκίνακα, μία από τις σημαντικότερες ερευνητικές υποδομές αστροφυσικής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το οποίο επίσης αναπτύσσεται για να συνεισφέρει στην ανάπτυξη τεχνολογιών επιτήρησης του Διαστήματος και ασφαλούς επικοινωνίας εδάφους-διαστήματος μέσω λέιζερ. Δ. Παπαστεργίου: Στόχος μας είναι ένα ισχυρό διαστημικό οικοσύστημα Με αφορμή το έργο αυτό, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Με το “Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων” δημιουργούμε τις υποδομές και τις δυνατότητες που χρειάζεται η χώρα για να αξιοποιεί τα δεδομένα του Διαστήματος στην Πολιτική Προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία του περιβάλλοντος, τη γεωργία ακριβείας, τη θαλάσσια επιτήρηση και τον χωροταξικό σχεδιασμό. Η εγκατάσταση του επίγειου σταθμού στο ΙΤΕ ενισχύει αυτή την προσπάθεια και συνδέει την εθνική διαστημική πολιτική με την ελληνική έρευνα και τεχνογνωσία. Στόχος μας είναι ένα ισχυρό διαστημικό οικοσύστημα με ελληνική συμμετοχή, καινοτομία και απτά οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία της χώρας μας». Β. Χαρμανδάρης: Ενισχύεται η εθνική διαστημική στρατηγική Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΙΤΕ, Καθηγητής Βασίλης Χαρμανδάρης, δήλωσε: «Η επιλογή του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας για τη φιλοξενία του επίγειου σταθμού του “Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων” αποτελεί ιδιαίτερη τιμή, αλλά και σημαντική ευθύνη. Η συγκεκριμένη υποδομή ενισχύει ουσιαστικά την εθνική διαστημική στρατηγική και επιβεβαιώνει ότι το ΙΤΕ διαθέτει την επιστημονική αριστεία, τις ερευνητικές υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτούνται για την υποστήριξη έργων υψηλής τεχνολογικής και εθνικής σημασίας. Η σύνδεση της έρευνας με την καινοτομία και η αξιοποίηση προηγμένων διαστημικών τεχνολογιών αποτελούν βασικούς άξονες της αναπτυξιακής πορείας του Ιδρύματος και συμβάλλουν στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας στον διαστημικό τομέα».Αξίζει να σημειωθεί ότι η δυναμική του ΙΤΕ στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών επιβεβαιώθηκε πρόσφατα με την εξασφάλιση χρηματοδότησης, ύψους 35 εκατ. ευρώ, από το πρόγραμμα HORIZON-WIDERA-2025, για τη δημιουργία του Κέντρου Αριστείας Κρήτης σε Αναδυόμενες Διαστημικές Τεχνολογίες (CCEST) μέσω του έργου SPACE-Crete, το οποίο αναμένεται να αναδείξει την Κρήτη σε διεθνές κέντρο έρευνας και καινοτομίας στον τομέα του Διαστήματος.Ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του SPACE-Crete και Διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής, Καθηγητής Παναγιώτης Τσακαλίδης, ανέφερε: «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για τη συγκυρία της έναρξης του SPACE-Crete με την παράλληλη λειτουργία του δορυφορικού σταθμού εδάφους στις εγκαταστάσεις του ΙΤΕ. Είμαι σίγουρος ότι θα μπορέσουμε να συνεισφέρουμε απτά όχι μόνο στην διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του σταθμού, αλλά πολύ πιο ουσιαστικά στην βέλτιστη ανάλυση των δεδομένων τα οποία ο σταθμός θα συλλέγει, ώστε να προσφέρουμε νέες υπηρεσίες οι οποίες θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας στην Κρήτη και ολόκληρη την Ελλάδα» https://www.naftemporiki.gr/techscience/2154059/mikrodoryforoi-sto-idryma-technologias-kai-ereynas-o-epigeios-stathmos/

Η NASA ορίζει διαστημικό περίπατο για συντήρηση του σταθμού, σχεδιάζει ζωντανή κάλυψη. Η NASA θα παρέχει κάλυψη καθώς δύο αστροναύτες βγαίνουν έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου, για να αντικαταστήσουν ένα βοήθημα πλοήγησης του διαστημικού σκάφους και να ολοκληρώσουν διάφορες εργασίες συντήρησης για την υποστήριξη των λειτουργιών του διαστημικού σταθμού. Παρακολουθήστε ζωντανά την κάλυψη από τις 7 π.μ. EDT. Ο διαστημικός περίπατος αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 8:30 π.μ. και να διαρκέσει περίπου έξιμιση ώρες. Η κάλυψη του διαστημικού περιπάτου της NASA θα μεταδοθεί μέσω μιας ποικιλίας πλατφορμών. Μάθετε πού μπορείτε να παρακολουθήσετε online: https://nasa.gov/live Κατά τη διάρκεια του διαστημικού περιπάτου 99 των ΗΠΑ, η αστροναύτης της NASA Τζέσικα Μέιρ και η αστροναύτης της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος) Σόφι Αντενό θα αντικαταστήσουν έναν ανακλαστήρα στην μπροστινή θύρα της μονάδας Harmony του διαστημικού σταθμού για την υποστήριξη της πλοήγησης του διαστημικού σκάφους κατά τη διάρκεια των εργασιών συνάντησης και πρόσδεσης. Μετά την εγκατάσταση του ανακλαστήρα, το πλήρωμα θα εργαστεί για την εγκατάσταση καλωδίων σύνδεσης για τα συστήματα αναμετάδοσης δεδομένων, την προετοιμασία του ακτινοβολητή του Μαγνητικού Φασματόμετρου Άλφα για μελλοντική συντήρηση και την αντικατάσταση μιας κάμερας υψηλής ευκρίνειας στο δοκάρι του σταθμού.Ο Adenot θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 1 του διαστημικού περιπάτου και θα φορέσει στολή με κόκκινες ρίγες. Η Meir θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 2 και θα φορέσει στολή χωρίς διακριτικά.Αυτή θα είναι η έβδομη διαστημική βόλτα της Meir και η τρίτη της Adenot. Η Meir θα φτάσει στην τρίτη θέση όλων των εποχών σε συνολικό αριθμό διαστημικών περιπάτων μεταξύ γυναικών στη NASA, πίσω από την Peggy Whitson (10) και τη Suni Williams (9). Η εκδρομή σηματοδοτεί επίσης την 284η διαστημική βόλτα που υποστηρίζει τη συναρμολόγηση, τη συντήρηση και τις αναβαθμίσεις του διαστημικού σταθμού. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την έρευνα, τις λειτουργίες και τα πληρώματά του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/station Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, και η αστροναύτης της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), Σόφι Αντενό, συνεργάζονται μέσα στον αεροθάλαμο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού κατά τη διάρκεια ελέγχων για την εφαρμογή και τις διαρροές της διαστημικής στολής. Η Αποστολή 75 Ολοκληρώνει τον Τρίτο Διαστημικό Περίπατο του Αυγούστου, Προετοιμάζεται για τον Διαστημικό Περίπατο του Σεπτεμβρίου. Τα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 75 πέρασαν την Τετάρτη καθαρίζοντας και χαλαρώνοντας την ημέρα μετά από έναν διαστημικό περίπατο για την εγκατάσταση μιας κεραίας υψηλής ταχύτητας έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι κάτοικοι της τροχιάς στρέφουν τώρα την προσοχή τους σε έναν ακόμη διαστημικό περίπατο τον Σεπτέμβριο. Εν τω μεταξύ, το πλήρωμα συνέχισε επίσης τη Δευτέρα μια ποικιλία ανθρώπινων ερευνών για την προστασία της υγείας του πληρώματος.Οι μηχανικοί πτήσης Anil Menon της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) ολοκλήρωσαν έναν διαστημικό περίπατο έξι ωρών και 30 λεπτών την Τρίτη, αφού ολοκλήρωσαν την εγκατάσταση μιας κεραίας υψηλής ταχύτητας διαστήματος-εδάφους. Την Τετάρτη, το δίδυμο συνόδευσε την διοικητή του σταθμού Jessica Meir και τον μηχανικό πτήσης Jack Hathway , και οι δύο αστροναύτες της NASA, και καθάρισαν τον αεροθάλαμο Quest , ξαναγέμισαν τις δεξαμενές νερού των διαστημικών στολών και επαναφόρτισαν τις μπαταρίες των στολών. Και οι τέσσερις αστροναύτες κάλεσαν τους ειδικούς της αποστολής για μια συνάντηση μετά τον διαστημικό περίπατο και αφιέρωσαν λίγο χρόνο για να χαλαρώσουν μετά τις δραστηριότητες διαστημικού περιπάτου και ρομποτικής της Τρίτης.Ο επόμενος διαστημικός περίπατος έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου, όταν οι Adenot και Meir θα αποχωρήσουν από το τροχιακό φυλάκιο για περίπου έξι ώρες και 30 λεπτά συντήρησης σε μεγάλο υψόμετρο. Το δίδυμο θα αντικαταστήσει ένα βοήθημα πλοήγησης διαστημικού σκάφους που θα επισκεφθεί το σκάφος, θα εγκαταστήσει καλώδια σύνδεσης για συστήματα αναμετάδοσης δεδομένων, θα προετοιμάσει το Μαγνητικό Φασματόμετρο Άλφα για μελλοντικές αναβαθμίσεις και θα αντικαταστήσει μια κάμερα υψηλής ευκρίνειας.Στην αρχή της βάρδιάς του την Τετάρτη, ο Μένον συμπλήρωσε ένα ερωτηματολόγιο που κατέγραφε το επίπεδο στρες και τα συναισθήματά του και στη συνέχεια συνέλεξε δείγματα σάλιου και μαλλιών. Τα δείγματα θα αναλυθούν στη Γη για ορμόνες που σχετίζονται με το στρες και ανοσολογικούς δείκτες. Οι ερευνητικές δραστηριότητες αποτελούν μέρος της έρευνας RelaxPro που διερευνά τις τεχνικές ενσυνειδητότητας και χαλάρωσης κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας διαστημικής πτήσης.Η Meir βοήθησε επίσης τον Menon καθώς συνέλεγε, επεξεργαζόταν και ανέλυε το δείγμα αίματός του για την έρευνα Venus Flow , η οποία διερευνά τους κινδύνους για την υγεία του κυκλοφορικού συστήματος κατά τη διάρκεια μιας μακράς διαστημικής αποστολής. Στη συνέχεια, η Meir έλεγξε τη λειτουργία των εξαρτημάτων μέσα σε ένα μικροσκόπιο φθορισμού . Μετά τις εργασίες φόρτισης της μπαταρίας, η Adenot καθοδήγησε τον Menon κατά τη διάρκεια μιας οφθαλμολογικής εξέτασης και απεικόνισε τον αμφιβληστροειδή, τον κερατοειδή και τον φακό του, καθώς γιατροί στο έδαφος παρακολουθούνταν σε πραγματικό χρόνο για να ανιχνεύσουν πιθανά προβλήματα όρασης που προκαλούνται από το διάστημα.Ο Χάθαγουεϊ ξεκίνησε τη βάρδιά του μέσα στη μονάδα Harmony, ρυθμίζοντας τον εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης για την οφθαλμολογική εξέταση, στη συνέχεια τον απενεργοποιώντας και αποθηκεύοντάς τον στο τέλος της ημέρας. Ενδιάμεσα, επιθεώρησε έναν ερευνητικό θερμοκοιτίδα και στη συνέχεια άλλαξε τους σωλήνες ανίχνευσης αμμωνίας.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Pyotr Dubrov, ολοκλήρωσε μια 24ωρη συνεδρία παρακολούθησης καρδιακού ρυθμού την Τετάρτη μετά από συντήρηση στη συσκευή αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα Vozdukh. Η μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Anna Kikina, απεγκατέστησε τον αυτοματοποιημένο εξοπλισμό απεικόνισης Γης πολλαπλών μηκών κύματος που φωτογράφιζε αξιοθέατα Ασίας-Ειρηνικού κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος. Στη συνέχεια, προσάρμοσε αισθητήρες στον εαυτό της για να μετράει την καρδιακή της δραστηριότητα ενώ εργαζόταν και κοιμόταν για μια περίοδο 24 ωρών. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev, πέρασε τη βάρδιά του μέσα στη μονάδα Zarya αντικαθιστώντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα με αναβαθμίσεις. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/26/expedition-75-wraps-up-third-august-spacewalk-preps-for-september-spacewalk/ Ο αστροναύτης της NASA, Ανίλ Μένον, εργάζεται μέσα στην εργαστηριακή μονάδα Kibo για να αφαιρέσει ένα επιστημονικό ωφέλιμο φορτίο από τον αεροθάλαμο της μονάδας, το οποίο είχε εκτεθεί στο κενό του διαστήματος.

Έρχεται η εντυπωσιακή Πανσέληνος του Οξύρρυγχου. Το Αυγουστιάτικο ολόγιομο φεγγάρι θα κάνει την επιβλητικού του εμφάνιση το βράδυ της Παρασκευής. Το βράδυ της Παρασκευής 28 Αυγούστου μετά το ηλιοβασίλεμα το οποίο θα λάβει χώρα στην Ελλάδα στις 8:53 μ.μ. θα κάνει την εμφάνιση της στον ουράνιο θόλο η πιο πολυαναμενόμενη κάθε χρόνο πανσέληνος η οποία θα βρεθεί στη μέγιστη φάση της 18 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Παρασκευής.Πρόκειται για την «Πανσέληνο του Οξύρρυγχου». Όπως όλα τα ονόματα που έχουν οι πανσέληνοι έτσι και αυτό προέρχεται από τους μύθους και τις παραδόσεις των ιθαγενών της Αμερικής, στη προκειμένη περίπτωση οι ιθαγενείς ψάρευαν τον οξύρρυγχο, το ψάρι που στην Ελλάδα είναι πιο γνωστό με το όνομα μουρούνα. Ακολουθεί ένα άρθρο που είχε γράψει για το Ίδρυμα Ευγενίδου ο αείμνηστος Διονύσης Σιμόπουλος σχετικά με το αυγουστιάτικο φεγγάρι. Η καθημερινή παρουσία της Σελήνης στον ουρανό αλλά και η συνεχής αλλαγή της φωτισμένης της μορφής επηρέαζε ανέκαθεν τους ανθρώπους όπως φαίνεται στα τραγούδια, στις προλήψεις και στις δογματικές τους αντιλήψεις. Γιατί παρ’ όλο που η Σελήνη αντανακλά μόνο το 7% του ηλιακού φωτός που πέφτει πάνω στη γεμάτη κοιλώματα επιφάνειά της, είναι αρκετά λαμπερή, ώστε να καλύπτει με το φως της ένα αρκετά μεγάλο μέρος των άστρων της νύχτας. Πολλές μάλιστα παραδόσεις, που κρατάνε από την αρχαία ακόμη εποχή, συνδέουν τη Πανσέληνο του κάθε μήνα με διάφορες αγροτικές εργασίες. Πάρτε για παράδειγμα την Πανσέληνο του Αυγούστου που ακόμη και σήμερα πολλοί την θεωρούν ότι είναι λαμπρότερη και μεγαλύτερη απ’ οποιαδήποτε άλλη Πανσέληνο του χρόνου, κάτι που φυσικά δεν είναι σωστό, αφού πρόκειται απλά για μια οπτική απάτη.Αυτό που συμβαίνει δηλαδή είναι ότι στη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών ο Ήλιος βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της ετήσιας φαινόμενης τροχιάς του στον ουρανό, ενώ αντίθετα η Σελήνη βρίσκεται σχετικά πιο κοντά στον ορίζοντα. Σ’ αυτή τη θέση η Πανσέληνος μπορεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα χαρακτηριστικά που βρίσκονται εκεί, όπως δέντρα, κεραίες και διάφορα κτίσματα. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος του παρατηρητή παρασύρεται να πιστέψει ότι η Πανσέληνος είναι μεγαλύτερη, ενώ επανειλημμένες μετρήσεις έχουν αποδείξει ότι το μέγεθος της Πανσελήνου δεν διαφέρει καθόλου από ώρα σε ώρα.Υπάρχει φυσικά μετρήσιμη διαφορά του μεγέθους της Σελήνης ανάλογα με το αν βρίσκεται στο περίγειό της ή στο απόγειό της, κάτι που συμβαίνει μια φορά κάθε μήνα. Αυτό όμως δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλη φαίνεται όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, που οφείλεται όπως είπαμε αποκλειστικά και μόνο σε οπτική απάτη.Υπάρχουν όμως κι άλλοι παρόμοιοι μύθοι που έχουν καλλιεργηθεί στους διάφορους λαούς, μεταξύ των οποίων και η σύνδεση της έξαρσης της «τρέλας» την ημέρα της Πανσελήνου. Απ’ αυτόν τον μύθο άλλωστε προέρχεται και η λέξη «σεληνιασμός» και η σύνδεσή της με την επιληψία. Στατιστικές μελέτες που έγιναν επανειλημμένα και έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά (όπως το Annals of Emergency Medicine, το Journal of Emergency Nursing, και το Journal of Toxicology and Psychological Report) αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως σχέση με την συμπεριφορά του ανθρώπου και την Πανσέληνο. Μύθος είναι επίσης και αυτό που ακούγεται ότι την ημέρα της Πανσελήνου γεννιούνται περισσότερα παιδιά ή ότι υπάρχουν περισσότερα ατυχήματα και άλλα παρόμοια. Παρ’ όλα αυτά οι μύθοι αυτοί συνεχίζουν να υπάρχουν και να μπερδεύουν τον κάθε πολίτη χωρίς καμιά απολύτως απόδειξη.Πάρτε επίσης κι έναν ακόμη μύθο σχετικά με τον χρωματισμό της Πανσελήνου που ορισμένοι τον θέλουν μερικές φορές να είναι «μπλε». Κάτω από ορισμένες συνθήκες πράγματι υπάρχουν περιπτώσεις που η χροιά της Σελήνης παίρνει ένα γαλαζωπό χρώμα (αντί του κανονικού της γκρίζου), όταν στην ατμόσφαιρα υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση σκόνης από κάποια πρόσφατη και μεγάλη έκρηξη ηφαιστείου, όπως συνέβη για παράδειγμα με την έκρηξη του ηφαίστειου Κρακατόα το 1883. Το φαινόμενο αυτό είναι τόσο σπάνιο, ώστε έμεινε στα χρονικά ως έκφραση ενδεικτική της έννοιας του «σχεδόν ποτέ».Μ’ αυτή λοιπόν την έννοια χρησιμοποιείται και η φράση «Μπλε Σελήνη» για να χαρακτηρίσει την ύπαρξη δύο πανσελήνων σ’ έναν μήνα, η δεύτερη δηλαδή Πανσέληνος σ’ ένα μήνα ονομάζεται «Μπλε Σελήνη» παρ’ όλο που ένα τέτοιο φαινόμενο, αν και ασυνήθιστο (αφού η περίοδος από την μια Πανσέληνο έως την επόμενη φτάνει τις 29,5 περίπου ημέρες και για την ακρίβεια 29,53059 ημέρες), δεν είναι ιδιαίτερα σπάνιο. Ο Φεβρουάριος φυσικά, που έχει μόνο 28 ή 29 ημέρες, είναι αδύνατον να περιλάβει ποτέ μια «Μπλε Σελήνη», ενώ κατά μέσον όρο ένας μήνας με δύο Πανσελήνους συμβαίνει μια φορά κάθε 2,5 περίπου χρόνια (και για την ακρίβεια κάθε 2,72 χρόνια), κάτι που φυσικά δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σπάνιο. Συνολικά στα επόμενα 40 χρόνια θα έχουμε 17 μήνες που θα περιλαμβάνουν δύο Πανσελήνους τον ίδιο μήνα.Είναι πάντως γεγονός ότι η παρουσία της Σελήνης στον νυχτερινό ουρανό πραγματικά δεν έχει αντίζηλο, γι’ αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο που η μυθολογία είναι γεμάτη με τις ιστορίες της που πολλές την ταύτιζαν με την θεά Άρτεμη. Όταν πρόβαλλε στον ουρανό το χαριτωμένο της πρόσωπο με την ασημένια ανταύγεια, η ομορφιά της έκανε τα άστρα να ωχριούν, ενώ η φαντασία των αρχαίων παρομοίαζε τις ακτίνες της Σελήνης με τα γρήγορα και μυτερά βέλη της Αρτέμιδος. Η αγνή πανέμορφη παρθένα, η κυνηγός θεά, ήταν για τον Όμηρο το πρότυπο της γυναικείας ομορφιάς. Στη Σελήνη απέδιδαν επίσης τη νυχτερινή δροσιά και τις βροχές, γι’ αυτό ονόμαζαν την Άρτεμη «Ποτάμια» και την λάτρευαν κοντά σε πηγές και λίμνες όπου πίστευαν ότι λούζονταν μαζί με τις Νύμφες μακριά από τα βέβηλα βλέμματα των ανδρών.Σύμφωνα επίσης με την ελληνική μυθολογία η Σελήνη ήταν κόρη των Τιτάνων Υπερίωνα και Θείας, αδελφή του Ήλιου και της Ιούς, και μητέρα του Ωρίωνα με πατέρα τον Ήλιο. Όπως ο Ήλιος έτσι και η Σελήνη είχε το δικό της άρμα που το έσερναν βόδια ή άλογα ή και ελάφια, ενώ αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην Κλασσική κυρίως εποχή η λατρεία της Σελήνης είχε ατονήσει, γιατί πίστευαν ότι η λατρεία των ουράνιων σωμάτων ήταν γνώρισμα των βαρβάρων.Από την αρχαιότητα ακόμη στο ορατό αυτό πρόσωπο της Σελήνης διακρίνονταν διάφορες μορφές και σχήματα που κυριολεκτικά γοήτευαν τους ανθρώπους της Γης επί χιλιάδες χρόνια. Μερικοί πίστευαν ότι ήταν ένα κουνέλι. ‘Αλλοι πάλι ότι ήταν βάτραχος. Ενώ οι περισσότεροι έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο: έναν άνθρωπο στη Σελήνη. Στις σκανδιναβικές χώρες έβλεπαν δύο παιδιά να μεταφέρουν ανάμεσά τους έναν κουβά νερό, ενώ στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν την Πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι.Φυσικά πολλοί από τους κλασικούς Έλληνες φιλοσόφους είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφειλόταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Ο Θαλής ο Μιλήσιος, για παράδειγμα, πίστευε ότι ο δορυφόρος μας ήταν φτιαγμένος από τα ίδια υλικά που είναι φτιαγμένη και η Γη, ενώ ο Δημόκριτος υποστήριζε ότι οι διαφορές του φωτισμού της οφείλονταν στην ύπαρξη βουνών και κοιλάδων. Κι έτσι από την κλασική ακόμη εποχή, οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της Σελήνης, ανάμεσα στα οποία ήταν και ο μηχανισμός των φάσεών της.Οι αρχαίοι φιλόσοφοι είχαν κατανοήσει δηλαδή ότι το φως της Σελήνης δεν ήταν παρά η αντανάκλαση των ακτίνων του Ήλιου στην επιφάνειά της. Επειδή όμως το φως του Ήλιου φωτίζει καθημερινά διαφορετικές περιοχές της πλευράς της που είναι στραμμένη προς τη Γη, βλέπουμε τη Σελήνη να αλλάζει μορφή συνεχώς ανάλογα με το πώς φαίνεται από τη Γη. Έτσι όταν η Σελήνη βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση με τον Ήλιο, στρέφει προς εμάς το μη φωτιζόμενο ημισφαίριό της, οπότε λέμε ότι έχουμε Νέα Σελήνη ή Νουμηνία. Με την πάροδο των ημερών η Σελήνη μετατοπίζεται στην τροχιά της και έτσι από τη Γη αρχίζουμε να βλέπουμε όλο και μεγαλύτερο μέρος του φωτιζόμενου ημισφαιρίου της.Όταν η αποχή της από τον Ήλιο είναι 90 μοίρες, φαίνεται να είναι φωτισμένη κατά το 1/2, και η φάση αυτή ονομάζεται πρώτο τέταρτο. Η κίνηση της Σελήνης γύρω από τη Γη συνεχίζεται μέχρις ότου βρίσκεται σε αντίθεση προς τη θέση του Ήλιου, βρίσκεται δηλαδή απέναντι από τον Ήλιο με την Γη στη μέση, οπότε εμείς βλέπουμε από τη Γη ολόκληρο το φωτιζόμενο ημισφαίριό της και λέμε ότι έχουμε Πανσέληνο. Τότε η Σελήνη ανατέλλει όταν ο Ήλιος δύει. Ο χρόνος όμως κυλάει και η Σελήνη συνεχίζει την κίνησή της μέχρις ότου βρεθεί στη φάση του τελευταίου τέταρτου. Τέλος, η Σελήνη ξανάρχεται σε σύνοδο με τον Ήλιο, οπότε έχουμε και πάλι Νουμηνία ή Νέα Σελήνη.Από τη μια σύνοδο ως την επομένη, για τη συμπλήρωση δηλαδή όλων των φάσεων της Σελήνης, χρειάζονται περίπου 29,5 ημέρες, και για την ακρίβεια 29 ημέρες 12 ώρες, 44 λεπτά και 2,86 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος αυτός ονομάζεται συνοδικός μήνας και είναι η χρονική περίοδος μεταξύ δύο διαδοχικών πανσελήνων ή δύο διαδοχικών φάσεων Νέας Σελήνης, από την οποία γεννήθηκε ο ημερολογιακός μας μήνας. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο που τα πρώτα ημερολόγια βασίζονταν σε έναν κύκλο σεληνιακών μηνών.Υπάρχει όμως και ένας άλλος «μήνας» που ονομάζεται «αστρικός μήνας», και είναι ο πραγματικός χρόνος μιας πλήρους περιφοράς της Σελήνης γύρω από τη Γη, αφού μετράει την χρονική περίοδο μεταξύ δύο διαδοχικών περασμάτων της Σελήνης μπροστά από ένα δεδομένο άστρο. Η κίνηση αυτή γίνεται εμφανής καθώς η θέση της Σελήνης ανάμεσα στα άστρα αλλάζει από νύχτα σε νύχτα. Ο χρόνος αυτός είναι περίπου 27 ημέρες, και για την ακρίβεια 27 ημέρες 7 ώρες, 43 λεπτά και 11,5 δευτερόλεπτα.Η αιτία της μεγαλύτερης διάρκειας του συνοδικού μήνα σε σχέση με τον αστρικό μήνα είναι αρκετά απλή: Κατά τη διάρκεια ενός μήνα, το ντουέτο Γη και Σελήνη έχει διασχίσει μια αρκετά μεγάλη απόσταση γύρω από τον Ήλιο. Έτσι όταν η Σελήνη έχει ολοκληρώσει μία πλήρη περιφορά της γύρω από τη Γη, πρέπει να ταξιδέψει επιπλέον πάνω από δύο ακόμη ημέρες για να ξαναγυρίσει στην ίδια γραμμική σχέση που είχε με την Γη και τον Ήλιο, ώστε να δημιουργηθούν οι ίδιες πάλι προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για να έχει την ίδια φάση με αυτή με την οποία άρχισε την τροχιά της γύρω από τη Γη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2153904/erchetai-i-entyposiaki-panselinos-toy-oxyrrygchoy/

Εντοπίστηκε υδάτινος εξωπλανήτης που οδεύει… βράζοντας προς το θάνατο του. Πρόκειται για ένα υδάτινο κόσμο που θα τον καταπιεί κυριολεκτικά το μητρικό του άστρο. Αστρονόμοι ανακάλυψαν έναν εξωπλανήτη που ανήκει στην κατηγορία των αποκαλούμενων ωκεάνιων κόσμων, αποτελείται δηλαδή σε μεγάλο ποσοστό από νερό, και βρίσκεται σε εξαιρετικά μικρή απόσταση από το μητρικό του άστρο με αποτέλεσμα οι θερμοκρασίες σε αυτόν να είναι πολύ υψηλές ενώ η βαρυτική αλληλεπίδραση των δύο σωμάτων έχει εγκλωβίσει τον πλανήτη σε μια πορεία που θα τον εξαφανίσει από το χάρτη του Σύμπαντος.Ο εξωπλανήτης περιφέρεται γύρω από το άστρο HD 176071 που βρίσκεται περίπου 335 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Ο πλανήτης που έχει λάβει την κωδική ονομασία HD 176071 b έχει περίπου δυόμισι φορές το μέγεθος της Γης, αλλά περίπου 8,5 φορές τη μάζα της. Αυτό υποδεικνύει στους επιστήμονες ότι ο πλανήτης αποτελείται κατά περίπου 50% από νερό.Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 2,4 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από το άστρο του — μόλις το 1,6% της απόστασης Γης–Ήλιου — και ολοκληρώνει μία πλήρη περιφορά σε μόλις 14 ώρες.Ο HD 176071 b αποτελεί έτσι ένα σπάνιο παράδειγμα «θερμού υδάτινου κόσμου» ενώ η τόσο μικρή απόστασή του από το άστρο σημαίνει ότι ο πλανήτης δέχεται ακραίες παλιρροϊκές δυνάμεις εξαιτίας της βαρυτικής έλξης του άστρου. Οι δυνάμεις αυτές οδηγούν τον HD 176071 b σε μια γρήγορη και αναπόφευκτη πορεία προς τον τελικό του θάνατο: κάποια στιγμή θα καταλήξει να «καταβροχθιστεί» βίαια από το μητρικό του άστρο. Ένας πλανήτης που αψηφά την «Έρημο του Ποσειδώνα» Ο εξωπλανήτης αποτελεί επίσης σπάνιο κάτοικο της λεγόμενης «Ερήμου του Ποσειδώνα» (Neptunian Desert). Ο όρος περιγράφει την έλλειψη πλανητών περίπου στο μέγεθος του Ποσειδώνα που βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση από τα μητρικά τους άστρα.Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό συμβαίνει επειδή η έντονη ακτινοβολία των άστρων απογυμνώνει τους πλανήτες από τα αέρια εξωτερικά τους στρώματα, με αποτέλεσμα να συρρικνώνονται. Ο HD 176071 b όμως, φαίνεται να αψηφά αυτή την εξήγηση, καθώς αυτός ο υδάτινος κόσμος διαθέτει μια παραδόξως δυναμική ατμόσφαιρα, η οποία δεν έχει απογυμνωθεί.«Συγκρίνοντας ιστορικά δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler με νεότερες παρατηρήσεις του διαστημικού κυνηγού εξωπλανητών TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) παρατηρήσαμε μια απροσδόκητη μετατόπιση φάσης στη μεταβολή του ανακλώμενου φωτός. Αυτό μας δείχνει ότι δεν κοιτάζουμε μια στατική φωτογραφία, αλλά μια ζωντανή και μεταβαλλόμενη ατμόσφαιρα, στην οποία πυκνά, ιδιαίτερα ανακλαστικά νέφη σχηματίζονται, εξελίσσονται και μετακινούνται κατά μήκος των ψυχρότερων περιοχών του πλανήτη» δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Σιλβάν Μπρετόν του Ιταλικού Εθνικού Ινστιτούτου Αστροφυσικής (INAF).Μάλιστα αυτό δεν είναι το μοναδικό εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του HD 176071 b. Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι και ο τρόπος με τον οποίο ανακαλύφθηκε. Δεν περνά μπροστά από το άστρο του Ο κατάλογος επιβεβαιωμένων εξωπλανητών της NASA περιλαμβάνει σήμερα περισσότερους από 6,000 πλανήτες, ενώ χιλιάδες ακόμη κόσμοι έξω από το ηλιακό μας σύστημα έχουν εντοπιστεί και αναμένεται η επιβεβαίωση της ύπαρξης τους για να προστεθούν στον κατάλογο.Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των πλανητών ανακαλύφθηκε όταν πέρασαν μπροστά από το μητρικό τους άστρο και προκάλεσαν μια απειροελάχιστη πτώση στο φως που φτάνει σε εμάς. Αυτή είναι η γνωστή μέθοδος των διαβάσεων (transit method).Για να λειτουργήσει αυτή η μέθοδος, ο πλανήτης πρέπει να περάσει ανάμεσα στο άστρο του και τη Γη. Όπως μπορεί κανείς να φανταστεί, πρόκειται για μια ιδιαίτερα τυχερή γεωμετρική διάταξη για τους αστρονόμους. «Η συντριπτική πλειονότητα των πλανητών στο Σύμπαν δεν περνούν μπροστά από το άστρο τους από την οπτική γωνία της Γης με αποτέλεσμα να είναι ουσιαστικά αόρατοι» λέει ο Μπρετόν.Ο HD 176071 b είναι ένας τέτοιος κόσμος. Έτσι η ερευνητική ομάδα χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει μια διαφορετική τεχνική για να τον εντοπίσει. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και πάλι το φως του μητρικού άστρου αλλά αντί να αναζητήσουν μια πτώση της φωτεινότητάς του αναζήτησαν απειροελάχιστες μεταβολές στη φωτεινότητα που προκαλούνται από το φως του άστρου όταν αυτό ανακλάται πάνω στον πλανήτη.Ο HD 176071 b είναι παλιρροϊκά κλειδωμένος. Αυτό σημαίνει ότι έχει μια μόνιμη «ημέρα» στραμμένη προς το άστρο του και μια μόνιμη «νύχτα» στραμμένη προς το Διάστημα. Οι μεταβολές στη φωτεινότητα συμβαίνουν επειδή σε διαφορετικές φάσεις της τροχιάς του βλέπουμε άλλοτε περισσότερο την πλευρά της νύχτας και άλλοτε περισσότερο την πλευρά της ημέρας.«Χάρη στα δεδομένα που αποκτήθηκαν με το όργανο HARPS-N στο Galileo National Telescope, καταφέραμε να ξεπεράσουμε αυτό το γεωμετρικό εμπόδιο», εξήγησε ο Μπρετόν.Μετρώντας με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται το φως που ανακλά ο πλανήτης κατά τη διάρκεια της τροχιάς του, οι αστρονόμοι μπορούν όχι μόνο να εντοπίζουν αυτούς τους δύσκολα ανιχνεύσιμους κόσμους, αλλά και να αρχίζουν να προσδιορίζουν τη δομή και την ατμόσφαιρά τους.Η ανακάλυψη του HD 176071 b δείχνει ότι οι σύγχρονες αστρονομικές τεχνικές έχουν πλέον εξελιχθεί αρκετά ώστε να μπορούμε να μελετούμε την ατμόσφαιρα και την εσωτερική δομή πλανητών έξω από το ηλιακό μας σύστημα ακόμη κι όταν αυτοί δεν περνούν μπροστά από το μητρικό τους άστρο.Αυτό αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την αναζήτηση και μελέτη των «αόρατων» εξωπλανητών που δεν ευθυγραμμίζονται κατάλληλα με τη Γη ώστε να παρατηρηθούν μέσω της μεθόδου των διαβάσεων. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2153979/entopistike-ydatinos-exoplanitis-poy-odeyei-vrazontas-pros-to-thanato-toy/

«Kοιμάται σαν πουλάκι»: Πώς βγήκε η φράση – Η απίστευτη αλήθεια για το πώς κοιμούνται τα πουλιά. Λέμε την έκφραση για κάποιον που κοιμάται ήσυχα και βαθιά. Μόνο που τα ίδια τα πουλιά έχουν αναπτύξει μερικούς από τους πιο παράξενους τρόπους ύπνου στη φύσηΤο κεφάλι χώνεται κάτω από το φτερό, τα μάτια κλείνουν και το μικρό σώμα μένει ακίνητο πάνω στο κλαδί. Η εικόνα μοιάζει να είναι ο ορισμός της γαλήνης. Ίσως γι’ αυτό, όταν κάποιος κοιμάται βαθιά και ήσυχα, λέμε ότι «κοιμάται σαν πουλάκι».Μόνο που, αν μπορούσαμε να δούμε τι συμβαίνει μέσα στον εγκέφαλο του πουλιού εκείνη τη στιγμή, η εικόνα θα ήταν πολύ διαφορετική.Γιατί ο ύπνος των πτηνών είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα τεχνάσματα της εξέλιξης. Ένα πουλί μπορεί να κοιμάται και ταυτόχρονα να παρακολουθεί εάν πλησιάζει κάποιος εχθρός. Μπορεί να έχει το ένα μάτι κλειστό και το άλλο ανοιχτό. Μπορεί ακόμη και να βάλει για ύπνο το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου του, αφήνοντας το άλλο σε εγρήγορση. (PubMed) Και ορισμένα πουλιά έχουν φτάσει το παράδοξο ακόμη μακρύτερα. Κοιμούνται ενώ πετούν. Μισό μυαλό κοιμάται, μισό φυλάει σκοπιά Το φαινόμενο ονομάζεται μονοημισφαιρικός ύπνος βραδέων κυμάτων. Με απλά λόγια, το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου κοιμάται ενώ το άλλο παραμένει ξύπνιο. Το μάτι που συνδέεται με το ξύπνιο ημισφαίριο μένει ανοιχτό, επιτρέποντας στο πουλί να παρακολουθεί τι συμβαίνει γύρω του. Και δεν πρόκειται απλώς για μια βιολογική ιδιομορφία. Είναι σύστημα ασφαλείας. Ένα εντυπωσιακό πείραμα με αγριόπαπιες έδειξε ακριβώς πώς λειτουργεί. Οι ερευνητές τοποθέτησαν τα πουλιά το ένα δίπλα στο άλλο. Εκείνα που βρίσκονταν στο κέντρο της ομάδας, προστατευμένα από τους γείτονές τους, μπορούσαν να κοιμηθούν περισσότερο και με τα δύο ημισφαίρια.Όσα όμως βρίσκονταν στις άκρες είχαν διαφορετική συμπεριφορά. Χρησιμοποιούσαν κατά 150% περισσότερο μονοημισφαιρικό ύπνο από τα πουλιά στο κέντρο και κρατούσαν ανοιχτό το μάτι που κοιτούσε προς τα έξω – προς την κατεύθυνση δηλαδή από την οποία θα μπορούσε να εμφανιστεί ένας θηρευτής. Όταν οι ερευνητές παρουσίαζαν μια απειλή στο ανοιχτό μάτι, αντιδρούσαν γρήγορα. Με άλλα λόγια, η παρέα καθόριζε ακόμη και ποιο μισό του εγκεφάλου μπορούσε να κοιμηθεί. Και πώς δεν πέφτουν από το κλαδί; Υπάρχει όμως και η απορία που πιθανότατα έχουμε κάνει όλοι βλέποντας ένα πουλί να κοιμάται σκαρφαλωμένο:Γιατί δεν πέφτει;Στα πουλιά που κουρνιάζουν σε κλαδιά υπάρχει ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός μηχανισμός. Όταν το βάρος του σώματός τους πιέζει τα πόδια στην κατάλληλη θέση, τένοντες προκαλούν το σφίξιμο των δακτύλων γύρω από το κλαδί.Έτσι το πουλί δεν χρειάζεται να καταβάλλει διαρκώς μυϊκή προσπάθεια για να κρατηθεί. Το ίδιο του το βάρος βοηθά να παραμένουν τα δάχτυλα «κλειδωμένα» γύρω από το κλαδί όσο ξεκουράζεται. (Audubon) Γι’ αυτό μπορεί να αποκοιμηθεί χωρίς, κυριολεκτικά, να χάσει τη λαβή του. Τα πουλιά που κοιμούνται στον ουρανό Και ύστερα υπάρχουν οι φρεγάτες. Τα μεγάλα αυτά θαλασσοπούλια μπορούν να παραμένουν πάνω από τον ωκεανό για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς να προσγειώνονται. Για χρόνια οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι κάποια πτηνά ίσως κοιμούνται κατά τη διάρκεια της πτήσης, αλλά έλειπε η άμεση απόδειξη.Μέχρι που ερευνητές τοποθέτησαν μικροσκοπικές συσκευές καταγραφής της εγκεφαλικής δραστηριότητας σε μεγάλες φρεγάτες και τις παρακολούθησαν σε πτήσεις που διαρκούσαν έως και δέκα ημέρες. Και ανακάλυψαν κάτι εκπληκτικό. Τα πουλιά κοιμούνταν πραγματικά ενώ πετούσαν. Μερικές φορές κοιμόταν μόνο το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου τους. Ακόμη πιο εντυπωσιακό όμως ήταν ότι για σύντομα χρονικά διαστήματα μπορούσαν να κοιμούνται και με τα δύο ημισφαίρια ταυτόχρονα, ενώ συνέχιζαν να βρίσκονται στον αέρα.Συνήθως ο ύπνος ερχόταν όταν δεν χτυπούσαν τα φτερά τους αλλά εκμεταλλεύονταν ανοδικά ρεύματα αέρα και έκαναν κύκλους στον ουρανό.Και όταν κοιμόταν περισσότερο το ένα ημισφαίριο, το μάτι που συνδεόταν με το ξύπνιο τμήμα του εγκεφάλου έμενε στραμμένο προς την κατεύθυνση της πτήσης. Σαν ένας βιολογικός αυτόματος πιλότος – μόνο που ένα μέρος του πιλότου εξακολουθούσε να κοιτάζει τον δρόμο. Λιγότερο από μία ώρα ύπνου το 24ωρο Η μεγαλύτερη έκπληξη όμως ήταν άλλη. Όσο βρίσκονταν στον αέρα, οι φρεγάτες κοιμούνταν κατά μέσο όρο μόλις 0,69 ώρες την ημέρα – περίπου 42 λεπτά μέσα σε ένα ολόκληρο 24ωρο.Στη στεριά, αντίθετα, περνούσαν πάνω από το μισό 24ωρο κοιμώμενες. Κατά την πτήση, λοιπόν, δεν είχαν απλώς βρει έναν τρόπο να κοιμούνται στον αέρα. Είχαν περιορίσει δραματικά την ανάγκη –ή τουλάχιστον τη δυνατότητά τους– για ύπνο, χωρίς να σταματούν το ταξίδι τους.Το πώς καταφέρνουν να λειτουργούν με τόσο λίγο ύπνο εξακολουθεί να αποτελεί εξαιρετικά ενδιαφέρον ερώτημα για τους επιστήμονες. Κοιμούνται όμως όλα τα πουλιά έτσι; Όχι. Ο κόσμος των πτηνών περιλαμβάνει χιλιάδες είδη και οι συνήθειες του ύπνου τους διαφέρουν σημαντικά. Ούτε όλα κοιμούνται με το ένα μάτι ανοιχτό ούτε, φυσικά, όλα μπορούν να κοιμηθούν πετώντας.Τα πουλιά διαθέτουν πάντως, όπως και τα θηλαστικά, διαφορετικές καταστάσεις ύπνου που παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες με τον ύπνο REM και τον non-REM ύπνο των ανθρώπων. Εκείνο που τα κάνει ιδιαίτερα είναι η δυνατότητα ορισμένων ειδών να προσαρμόζουν εντυπωσιακά τον ύπνο τους στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος.Όταν υπάρχει ασφάλεια, μπορούν να κοιμηθούν διαφορετικά. Όταν υπάρχει κίνδυνος, ένα μέρος του εγκεφάλου μπορεί να μείνει στη σκοπιά.Και όταν πρέπει να διασχίσουν έναν ωκεανό, ο ύπνος μπορεί να στριμωχτεί σε ελάχιστα λεπτά, ακόμη και ανάμεσα σε δύο χτυπήματα των φτερών. Τελικά, γιατί λέμε «κοιμάται σαν πουλάκι»; Η έκφραση πιθανότατα χρωστά τη δύναμή της στην εικόνα και όχι στη βιολογία: ένα μικρό πουλί κουρνιασμένο, ακίνητο και προστατευμένο, μοιάζει στα ανθρώπινα μάτια να κοιμάται με απόλυτη γαλήνη.Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο συναρπαστική. Για ένα άγριο πουλί, ο ύπνος μπορεί να είναι μια λεπτή διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο αντίθετες ανάγκες: πρέπει να ξεκουραστεί, αλλά πρέπει και να παραμείνει ζωντανό.Γι’ αυτό και η επόμενη φορά που θα πούμε για κάποιον ότι «κοιμάται σαν πουλάκι» ίσως κρύβει μια μικρή ειρωνεία. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2153641/koimatai-san-poylaki-pos-vgike-i-frasi-i-apisteyti-alitheia-gia-to-pos-koimoyntai-ta-poylia/ «Στρουθοκαμηλισμός»: Χώνει πράγματι η στρουθοκάμηλος το κεφάλι της στην άμμο; Ένας μύθος 2.000 ετών που έγινε συνώνυμο της άρνησης της πραγματικότητας Έρχεται ο κίνδυνος. Δεν θέλεις να τον δεις, δεν θέλεις να τον αντιμετωπίσεις και αποφασίζεις ότι η καλύτερη λύση είναι να κάνεις σαν να μην υπάρχει. «Χώνεις το κεφάλι σου στην άμμο σαν τη στρουθοκάμηλο».Τουλάχιστον έτσι λέει μια από τις πιο ανθεκτικές ιστορίες που έχει δημιουργήσει ο άνθρωπος για τον κόσμο των ζώων.Από αυτήν γεννήθηκε και ο δικός μας «στρουθοκαμηλισμός»: η συνειδητή άρνηση να αντιμετωπίσουμε μια δυσάρεστη ή επικίνδυνη πραγματικότητα, με την ψευδαίσθηση ότι, αν αρνηθούμε να τη δούμε, ίσως εξαφανιστεί.Υπάρχει μόνο ένα μικρό πρόβλημα. Η στρουθοκάμηλος δεν το κάνει.Δεν χώνει το κεφάλι της στην άμμο για να κρυφτεί από τα αρπακτικά. Και αν το έκανε για αρκετή ώρα, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα γλίτωνε από το λιοντάρι. Θα είχε πολύ πιο άμεσο πρόβλημα: δεν θα μπορούσε να αναπνεύσει. Ένας μύθος περίπου 2.000 ετών Το εντυπωσιακό είναι ότι η κακή φήμη της στρουθοκαμήλου δεν είναι σύγχρονη. Το National Geographic εντοπίζει την ιδέα ήδη στον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, τον Ρωμαίο φυσιοδίφη του 1ου αιώνα μ.Χ., ο οποίος περιέγραφε στο έργο του για τη φυσική ιστορία την πεποίθηση ότι οι στρουθοκάμηλοι, όταν έκρυβαν το κεφάλι και τον λαιμό τους, νόμιζαν ότι ολόκληρο το σώμα τους ήταν κρυμμένο.Η εικόνα ήταν τόσο δυνατή ώστε επέζησε. Η στρουθοκάμηλος μετατράπηκε σταδιακά σε σύμβολο ανοησίας και φυγής από την πραγματικότητα: βλέπει τον εχθρό, τρομάζει, βάζει το κεφάλι στην άμμο και θεωρεί ότι, αφού εκείνη δεν τον βλέπει, ούτε εκείνος μπορεί να τη δει. Μόνο που η πραγματική στρουθοκάμηλος είναι πολύ καλύτερα εξοπλισμένη για την αντιμετώπιση του κινδύνου. Τι κάνει όταν βλέπει ένα λιοντάρι; Κατά κανόνα, τρέχει. Και έχει κάθε λόγο να εμπιστεύεται τα πόδια της. Η στρουθοκάμηλος είναι το μεγαλύτερο και βαρύτερο ζωντανό πτηνό στον κόσμο και, παρότι δεν μπορεί να πετάξει, είναι εκπληκτικά γρήγορη. Μπορεί να ξεπεράσει τα 60 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ οι ισχυροί μύες των ποδιών της είναι φτιαγμένοι ακριβώς για γρήγορη διαφυγή.Αν όμως δεν μπορεί να φύγει –ιδιαίτερα όταν πρέπει να προστατεύσει τα μικρά της– διαθέτει και δεύτερο όπλο. Κλοτσάει. Και πολύ δυνατά.Τα ισχυρά πόδια της και τα μεγάλα νύχια στα δύο δάχτυλα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρό τραυματισμό σε έναν θηρευτή. Απέναντι σε λιοντάρια, λεοπαρδάλεις, ύαινες και τσιτάχ, λοιπόν, η στρατηγική της δεν είναι καθόλου «δεν σε βλέπω, άρα δεν υπάρχεις». Τότε όμως γιατί τόσοι άνθρωποι πίστεψαν ότι κρύβει το κεφάλι της; Η οπτική απάτη Εδώ βρίσκεται το καλύτερο κομμάτι της ιστορίας. Η στρουθοκάμηλος όντως κατεβάζει συχνά το κεφάλι της πολύ κοντά στο έδαφος.Ένας λόγος είναι τα αυγά της.Δεν κατασκευάζει φωλιά πάνω σε δέντρο. Ανοίγει μια κοιλότητα στο έδαφος, όπου γεννά τα τεράστια αυγά της. Όταν τα φροντίζει και τα γυρίζει, κατεβάζει τον μακρύ λαιμό και το μικρό της κεφάλι μέσα στη φωλιάΑν τη βλέπεις από αρκετή απόσταση, το κεφάλι μπορεί ουσιαστικά να εξαφανιστεί από το οπτικό σου πεδίο. Και τότε πραγματικά μοιάζει σαν να το έχει χώσει μέσα στην άμμο. Υπάρχει όμως και δεύτερη συμπεριφορά που πιθανότατα βοήθησε τον μύθο να επιβιώσει. Όταν ο τεράστιος λαιμός «εξαφανίζεται» Όταν αντιληφθεί κίνδυνο, μια στρουθοκάμηλος μπορεί να χαμηλώσει ολόκληρο το σώμα της και να απλώσει τον μακρύ λαιμό της κατά μήκος του εδάφους, προσπαθώντας να γίνει λιγότερο ορατή.Τα χρώματα των φτερών και του λαιμού μπορούν να συγχωνευθούν οπτικά με το χώμα και τη βλάστηση.Από μακριά, το μεγάλο σώμα εξακολουθεί να φαίνεται. Το κεφάλι όμως σχεδόν εξαφανίζεται.Κάποιος που παρακολουθούσε αυτή τη συμπεριφορά χωρίς να βρίσκεται αρκετά κοντά θα μπορούσε εύκολα να συμπεράνει ότι το πουλί είχε κυριολεκτικά βάλει το κεφάλι του μέσα στο έδαφος.Και κάπως έτσι, μια στρατηγική καμουφλάζ μετατράπηκε στη συλλογική φαντασία σε πράξη… δειλίας. Κάθε άλλο παρά ανόητο πουλί Υπάρχει μάλιστα μια ωραία ειρωνεία στην ιστορία. Για αιώνες η υποτιθέμενη συμπεριφορά της στρουθοκαμήλου χρησιμοποιήθηκε ως απόδειξη ότι πρόκειται για ένα μάλλον ανόητο ζώο. Η πραγματική ζωή της δείχνει κάτι πολύ διαφορετικό.Οι στρουθοκάμηλοι ζουν σε περιοχές όπου συνυπάρχουν με μερικούς από τους αποτελεσματικότερους θηρευτές της Αφρικής. Διαθέτουν εξαιρετική όραση – τα μάτια τους έχουν διάμετρο περίπου 5 εκατοστά – και χρησιμοποιούν το ύψος και τον μακρύ λαιμό τους για να παρακολουθούν το περιβάλλον τους. Έχουν επίσης αναπτύξει ιδιαίτερες στρατηγικές για την προστασία των αυγών τους. Πολλά θηλυκά μπορούν να γεννήσουν στην ίδια κοινή φωλιά. Ένα κυρίαρχο θηλυκό και ένα αρσενικό αναλαμβάνουν στη συνέχεια την επώαση, εναλλάσσοντας τις βάρδιες.Και όταν εμφανιστεί πραγματικός κίνδυνος, το πουλί που υποτίθεται ότι «αρνείται να τον δει» κάνει στην πραγματικότητα ακριβώς το αντίθετο: τον παρακολουθεί, κρύβεται, τρέχει ή πολεμά. Και τότε γιατί λέμε «στρουθοκαμηλισμός»; Επειδή οι λέξεις δεν χρειάζεται να βασίζονται σε επιστημονικά σωστές παρατηρήσεις για να επιβιώσουν. Αρκεί μια εικόνα να είναι αρκετά ισχυρή.Ο «στρουθοκαμηλισμός» απέκτησε τη σημασία της εθελοτυφλίας: γνωρίζω ότι υπάρχει ένα πρόβλημα, αλλά επιλέγω να μην το αντιμετωπίσω. Κρύβω συμβολικά το κεφάλι μου στην άμμο και ελπίζω ότι η πραγματικότητα θα εξαφανιστεί μαζί με το οπτικό μου πεδίο.Η έκφραση πέτυχε τόσο καλά, ώστε το ζώο καταδικάστηκε να κουβαλά επί αιώνες μια συμπεριφορά που δεν είχε ποτέ. Και ίσως αυτή να είναι η ωραιότερη ανατροπή της ιστορίας.Ο άνθρωπος επινόησε τον «στρουθοκαμηλισμό». Η στρουθοκάμηλος δεν υπήρξε ποτέ στρουθοκάμηλος με την έννοια που της δώσαμε εμείς. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2154081/stroythokamilismos-chonei-pragmati-i-stroythokamilos-to-kefali-tis-stin-ammo/

Ο Φάινμαν και οι Oρνιθολόγοι. Λένε ότι ο νομπελίστας φυσικός Ρίτσαρντ Φάινμαν (Richard Feynman) είχε πει κάποτε πως: «Αυτό που κάνουν οι φιλόσοφοι της επιστήμης είναι τόσο χρήσιμο στους επιστήμονες, όσο η ορνιθολογία για τα πουλιά». Την εν λόγω παρατήρηση του Feynman σχολίασε ο καθηγητής Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης Τιμ Μόντλιν (Tim Maudlin) ως εξής: «Πάντα εντυπωσιάζομαι που κανείς δεν επισημαίνει ότι η ορνιθολογία θα ήταν πράγματι πολύ χρήσιμη για τα πουλιά – εάν μπορούσαν να ζητήσουν τη συμβουλή των ορνιθολόγων και εάν μπορούσαν να την καταλάβουν». Παίρνοντας υπόψιν τον χαρακτήρα του Feynman μπορούμε να υποθέσουμε μια πιθανή απάντησή του: «Αν το πουλί που πετάει στον αέρα μπορούσε να συμβουλευθεί έναν ορνιθολόγο για την πτήση του και εφάρμοζε κατά γράμμα τις συμβουλές του, το πιο πιθανό ήταν να έπεφτε και να σκοτωνόταν».Ο παραπάνω διάλογος είναι φανταστικός. Ο Feynman ποτέ δεν συμμετείχε σ’ αυτόν. Ή για να είμαστε ακριβείς, ουδέποτε έκανε τις παραπάνω δηλώσεις. Σε αντίθεση με τον Tim Maudlin που απάντησε πράγματι στην υποθετική αρχική δήλωση του Feynman (βλέπε ΕΔΩ: www.bostonreview.net).Η φράση «Αυτό που κάνουν οι φιλόσοφοι της επιστήμης είναι τόσο χρήσιμο στους επιστήμονες, όσο η ορνιθολογία για τα πουλιά»(*) πιθανόν να αποδίδεται στον Feynman γιατί μάλλον ταιριάζει στον σαρκαστικό(**) χαρακτήρα του. (*) Ο ζωγράφος Barnett Newman την δεκαετία του 1950 είχε κάνει παρόμοια δήλωση: «aesthetics is for the artist like Ornithology is for the bird». Την φράση αυτή φαίνεται πως δανείστηκαν και προσάρμοσαν αργότερα κάποιοι φυσικοί (όχι ο Feynman) για τους φιλοσόφους της επιστήμης. (**) Διαβάστε σχετικά: Ένα τούβλο είναι ουσιώδες αντικείμενο; https://physicsgg.me/2013/07/31/ένα-τούβλο-είναι-ουσιώδες-αντικείμεν/