Δροσος Γεωργιος

Πολυτροπικό μοντέλο 27 δισ. παραμέτρων προσαρμοσμένο στην ελληνική γλώσσα. Αποτελεί μια τεχνολογική βάση για την ανάπτυξη ελληνικών εφαρμογών ΑΙ. Η ελληνική εταιρεία KIEFER ανακοίνωσε τη διάθεση του Sophea-Titan-1, ενός πολυτροπικού μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης 27 δισεκατομμυρίων παραμέτρων, το οποίο έχει προσαρμοστεί ειδικά για την ελληνική γλώσσα και μπορεί να εγκατασταθεί σε υποδομές οι οποίες ανήκουν στον ίδιο τον οργανισμό που το χρησιμοποιεί.Η έκδοση ανοικτών βαρών προσφέρει σε επιχειρήσεις, δημόσιους οργανισμούς, ερευνητές και προγραμματιστές μια νέα τεχνολογική βάση για την ανάπτυξη ελληνικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από εξωτερικά APIs κλειστών μοντέλων.Το Sophea-Titan-1 βασίζεται στο μοντέλο 27B και συνδυάζει επεξεργασία κειμένου και εικόνας με εξειδίκευση στα ελληνικά, διατήρηση ισχυρών δυνατοτήτων στα αγγλικά, έλεγχο επίσημου και ανεπίσημου ύφους και σταθερή ταυτότητα βοηθού. Η κυκλοφορία του αποτελεί μια σημαντική νέα προσθήκη στο αναπτυσσόμενο οικοσύστημα ελληνικών μοντέλων ανοικτών βαρών το οποίο έχει ήδη θεμελιωθεί από πρωτοβουλίες όπως τα Meltemi και Llama-Krikri.Το Sophea-Titan-1 αντιμετωπίζει την πρόκληση που αφορά στην υποεκπροσώπηση της ελληνικής γλώσσας στα μεγάλα σύνολα δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των περισσότερων μοντέλων βάσης, μέσω εποπτευόμενης προσαρμογής, αξιοποιώντας μια σύγχρονη, πυκνή και πολυτροπική αρχιτεκτονική. Το μοντέλο προορίζεται για γενική συνομιλία στα ελληνικά, απάντηση ερωτήσεων γνώσης, δίγλωσσες ροές εργασίας, κατανόηση εικόνων και εγγράφων, καθώς και εφαρμογές στις οποίες απαιτείται ελεγχόμενο επικοινωνιακό ύφος.Για τη βέλτιστη ποιότητα ελληνικού κειμένου η KIEFER συστήνει τη λειτουργία του μοντέλου σε non-thinking mode, με την παράμετρο enable_thinking=false. Η συγκεκριμένη ρύθμιση περιγράφεται μαζί με παραδείγματα εγκατάστασης μέσω vLLM, Transformers και endpoints συμβατών με το OpenAI API.1Η κυκλοφορία του Sophea-Titan-1 υποστηρίζει έναν ευρύτερο στόχο τεχνητής νοημοσύνης: οι οργανισμοί να μπορούν να ελέγχουν πού λειτουργούν τα μοντέλα τους, που επεξεργάζονται τα ευαίσθητα δεδομένα και με ποιον τρόπο η νοημοσύνη ενσωματώνεται στις υφιστάμενες υποδομές.Για ελληνικές επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς, η αυτοφιλοξενούμενη Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από εξωτερικές πλατφόρμες, να ενισχύσει τον έλεγχο της τοποθεσίας και της ροής των δεδομένων και να προσφέρει μεγαλύτερη ελευθερία προσαρμογής. Παράλληλα, μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για μια εγχώρια τεχνολογική αλυσίδα η οποία συνδέει υπολογιστική ισχύ, μοντέλα, εταιρικές εφαρμογές και εξειδικευμένα ελληνικά δεδομένα. Το Sophea-Titan-1 είναι διαθέσιμο μέσω του αποθετηρίου της KIEFER στο Hugging Face, μαζί με οδηγίες εγκατάστασης και συνδέσμους προς τις ποσοτικοποιημένες εκδόσεις του.Η KIEFER είναι ελληνική εταιρεία τεχνολογίας και υποδομών με δραστηριότητα στην τεχνητή νοημοσύνη, στις προηγμένες υποδομές data center, στα ενεργειακά συστήματα, στις εταιρικές πλατφόρμες AI και στις εφαρμογές ρομποτικής. Οι πρωτοβουλίες της περιλαμβάνουν την πλατφόρμα Sophea, το Sophea Meet, ελληνικά μοντέλα ΑΙ, agentic συστήματα ανάκτησης γνώσης και υποδομές σχεδιασμένες για κλιμακούμενα AI workloads. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2142017/polytropiko-montelo-27-dis-parametron-prosarmosmeno-stin-elliniki-glossa/

Η επιστήμη και η διαστημική στολή λειτουργούν πριν από τις αλλαγές πληρώματος στους διοικητές. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός θα αλλάξει διοικητές το Σάββατο, πριν τρία μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 επιστρέψουν στη Γη την Κυριακή. Καθώς η τριάδα που βρίσκεται καθηλωμένη στο σπίτι προετοιμάζεται για την αναχώρηση, τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος σε τροχιά συνεχίζουν την έρευνα για τη μικροβαρύτητα και ελέγχουν τον εξοπλισμό για διαστημικό περίπατο.Ο αστροναύτης της NASA, Κρις Γουίλιαμς , και οι κοσμοναύτες της Roscosmos, Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ, ετοιμάζονται να επιστρέψουν στη Γη αυτό το Σαββατοκύριακο μέσα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 . Θα αποσυνδεθούν από τη μονάδα Rassvet στις 3:03 π.μ. EDT την Κυριακή 26 Ιουλίου και θα προσγειωθούν στο Καζακστάν στις 6:25 π.μ. (3:25 μ.μ. τοπική ώρα). Πέρασαν την Πέμπτη φορτώνοντας το Soyuz με φορτίο και εξασκώντας τις διαδικασίες προσγείωσης σε έναν υπολογιστή.Ο Kud-Sverchkov, διοικητής του σταθμού, θα παραδώσει την ηγεσία του τροχιακού φυλακίου στην μηχανικό πτήσης της NASA, Jessica Meir, κατά τη διάρκεια της τελετής αλλαγής διοίκησης που έχει προγραμματιστεί για τις 9:40 π.μ. το Σάββατο. Η Meir θα αναλάβει το επταμελές πλήρωμα μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Η Αποστολή 75 θα ξεκινήσει επίσημα όταν το Soyuz που μεταφέρει το τρίο της Αποστολής 74 αποσυνδεθεί από το Rassvet.Η Meir πέρασε την Πέμπτη εγκαθιστώντας προηγμένο επιστημονικό εξοπλισμό για την επέκταση της βιολογικής έρευνας στο διάστημα. Η Meir εγκατέστησε πρώτα ένα εξειδικευμένο μικροσκόπιο στη μονάδα του εργαστηρίου Destiny για να παρατηρήσει τις επιπτώσεις της μικροβαρύτητας στις ασθένειες, την ανάπτυξη ιστών και τις αντιδράσεις στα φάρμακα. Στη συνέχεια, ανάμειξε δείγματα ζωντανών κυττάρων χόνδρου με βιομελάνι και τα τοποθέτησε σε έναν βιοεκτυπωτή για να δοκιμάσει την εκτύπωση βιώσιμων ιστών κατ' απαίτηση για τη θεραπεία μιας σειράς παθήσεων εντός και εκτός Γης.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, βοήθησε τον Μέιρ στα καθήκοντα εκτύπωσης βιογραφικών. Ο Χάθαγουεϊ συνεργάστηκε επίσης με τους μηχανικούς πτήσης Ανίλ Μένον της NASA και Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος) και έλεγξε τη λειτουργικότητα των εξαρτημάτων της διαστημικής στολής, συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών, των φώτων και των καμερών. Ο Μένον επεξεργάστηκε επίσης τα δείγματα αίματός του για την έρευνα Immunity Assay που παρακολουθεί την υγεία και την κυτταρική ανοσολογική λειτουργία στο διάστημα. Ο Αντενό συνέχισε να δοκιμάζει τεχνικές προπόνησης στη νέα Ευρωπαϊκή Συσκευή Ενισχυμένης Εξερεύνησης για Άσκηση .Οι μηχανικοί πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev και Pyotr Dubrov, συνεργάστηκαν για τη συλλογή δειγμάτων αέρα και επιφάνειας από τον σταθμό, στη συνέχεια επεξεργάστηκαν και αποθηκεύσαν τα δείγματα για μικροβιακή ανάλυση στη Γη. Η μηχανικός πτήσης Anna Kikina συνέχισε την έρευνά της σε ανθρώπους μετρώντας την αρτηριακή πίεση στα μικροσκοπικά αγγεία της, ή αλλιώς στο μικροκυκλοφορικό σύστημα, και φορώντας μια ακουστική οθόνη που κατέγραφε τον ταχύ ρυθμό εκπνοής της για μια αναπνευστική μελέτη. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/07/23/science-and-spacesuit-work-before-crew-changes-commanders/ Ο αστροναύτης της NASA, Ανίλ Μένον, επισκευάζει μια διαστημική στολή και τα εξαρτήματά της μέσα στον αεροθάλαμο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Το πλήρωμα εργάζεται στη βιοϊατρική, διαστημικές στολές μια μέρα πριν από την ανταλλαγή διοικητών. Το πλήρωμα της Αποστολής 74 ολοκληρώνει το τελευταίο του Σαββατοκύριακο, μαζί με βιοϊατρικούς ελέγχους, καθαρισμό διαστημικής στολής και συσκευασία φορτίου μέσα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 . Οι κάτοικοι της τροχιάς θα ανταλλάξουν κυβερνήτες το Σάββατο, την ημέρα πριν από την αναχώρηση τριών μελών του πληρώματος από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για την επιστροφή στη Γη.Η επεξεργασία δειγμάτων αίματος και οι σαρώσεις φλεβών ήταν οι κύριες επιστημονικές δραστηριότητες στο τροχιακό φυλάκιο την Παρασκευή. Οι γιατροί συλλέγουν συνεχώς βιοϊατρικά δεδομένα του πληρώματος για να βοηθήσουν τους αστροναύτες να παραμείνουν υγιείς ενώ ζουν και εργάζονται μακροπρόθεσμα στο διάστημα. Οι μοναδικές αυτές γνώσεις είναι δυνατές μόνο στη μικροβαρύτητα και έχουν επίσης τη δυνατότητα να προωθήσουν την υγεία στη Γη.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Anil Menon, επέστρεψε στην έρευνα για την κυτταρική ανοσία, περιστρέφοντας δείγματα αίματος του πληρώματος σε φυγόκεντρο και στη συνέχεια αποθηκεύοντάς τα σε καταψύκτη για συντήρηση και μετέπειτα ανάλυση. Οι γιατροί θα εξετάσουν τα δείγματα για να παρακολουθήσουν την υγεία του πληρώματος και τη λειτουργία του κυτταρικού ανοσοποιητικού συστήματος για την έρευνα της Δοκιμασίας Ανοσίας .Η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, ανέλαβε τη σειρά της ως ιατρός πληρώματος και χειρίστηκε τη συσκευή Ultrasound 3 για να σαρώσει τις φλέβες των μηχανικών πτήσης Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) και Αντρέι Φεντιάεφ της Roscosmos. Στη συνέχεια, ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, ανέλαβε τη θέση της Μέιρ και σαρώνει τις φλέβες της με το Ultrasound 3, στο πλαίσιο των τελευταίων καθηκόντων του στον διαστημικό σταθμό.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθγουεϊ, πέρασε τη βάρδιά του μέσα στον αεροθάλαμο Quest καθαρίζοντας ένα ζευγάρι διαστημικές στολές. Ο Χάθγουεϊ καθάρισε πρώτα τους βρόχους ψύξης νερού που διατηρούν σταθερή τη θερμοκρασία της στολής κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου. Στη συνέχεια, έλεγξε τις διαστημικές στολές για λειτουργικότητα πριν ξαναγεμίσει τις δεξαμενές τους και τα ενδύματα εξαερισμού με υγρό ψύξης με νερό.Οι μηχανικοί πτήσης της Roscosmos, Πιότρ Ντουμπρόφ και Άννα Κίκινα, συνεχίζουν τις εργαστηριακές τους δραστηριότητες προσανατολισμού, καθώς προσαρμόζονται στην έλλειψη βαρύτητας και μαθαίνουν νέες τεχνικές δεξιότητες. Ο Ντουμπρόφ έλεγξε επίσης τις εξωτερικές φιάλες της γεννήτριας οξυγόνου της Elektron για νερό και φυσαλίδες αέρα. Η Κίκινα βοήθησε τους κοσμοναύτες Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ καθώς δοκίμαζαν τη στολή αρνητικής πίεσης κάτω μέρους του σώματος, η οποία μπορεί να διευκολύνει την προσαρμογή του διδύμου στη βαρύτητα μετά την επιστροφή του στη Γη την Κυριακή.Ο Kud-Sverchkov θα παραδώσει τη διοίκηση του τροχιακού φυλακίου στον Meir στις 9:40 π.μ. EDT το Σάββατο. Στη συνέχεια, αυτός, ο Mikaev και ο Williams θα ολοκληρώσουν την οκτάμηνη διαστημική ερευνητική τους αποστολή στις 3:03 π.μ. την Κυριακή, όταν θα αποσυνδεθούν από τη μονάδα Rassvet με το Soyuz MS-28. Η Αποστολή 75 ξεκινά επίσημα και η Αποστολή 74 λήγει όταν το Soyuz αποχωρήσει από το τροχιακό φυλακίο. Θα επιστρέψουν με αλεξίπτωτο στη Γη μέσα στο Soyuz και θα προσγειωθούν στο Καζακστάν στις 6:25 π.μ. (3:25 μ.μ. τοπική ώρα). Όλες οι εκδηλώσεις της αποστολής θα μεταδοθούν ζωντανά στο NASA+ και σε άλλες πλατφόρμες. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/07/24/crew-works-on-biomedicine-spacesuits-day-before-swapping-commanders/ Ο κοσμοναύτης της Roscosmos, Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ, παραδίδει τη διοίκηση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στην αστροναύτη της NASA, Τζέσικα Μέιρ. Roscosmos 241 ημέρες γεμάτη δράση: πώς ήταν η αποστολή του πληρώματος του ISS-74, δείτε το βίντεο Πολυαναμενόμενες συναντήσεις με συναδέλφους σε τροχιά, η μεταφορά της διοίκησης, οι διαστημικοί περίπατοι, τα πειράματα και η πρώτη επικοινωνία με το Εθνικό Διαστημικό Κέντρο – σε δυόμισι λεπτά, αφηγούμαστε τα κύρια γεγονότα της 74ης μακροπρόθεσμης αποστολής στον ISS. ❤️ Αν ανυπομονείτε για την επιστροφή των κοσμοναυτών μας! https://vk.ru/roscosmos?z=video-30315369_456244967%2Fa2be1d03eb599509be https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_624440 https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_624440

Η NASA ανακοινώνει νέα αποστολή επίδειξης τεχνολογίας διαστημοπλοίων στη Σελήνη . Η NASA συνεργάζεται με τη βιομηχανία για να προωθήσει την επόμενη φάση της υποδομής cislunar για το πρόγραμμα Artemis του οργανισμού και τη Σεληνιακή Βάση, συμπεριλαμβανομένων των τροχιακών πόρων και των επιδείξεων. Σύμφωνα με σύμβαση που ανατέθηκε στην Advanced Space, η αποστολή CAPSTONE 02 του οργανισμού θα επιδείξει επιχειρήσεις γνωριμιών και εγγύτητας, αυτόνομη πλοήγηση και δυνατότητες επικοινωνίας cislunar, ενώ παράλληλα θα συνεχίσει να χαρακτηρίζει το περιβάλλον ακτινοβολίας στη Σελήνη. Η αποστολή CAPSTONE 02, με στόχο την εκτόξευση το 2027, θα χρησιμοποιήσει δύο μικρά διαστημόπλοια σε σεληνιακή τροχιά για να διευκολύνει αυτές τις επιδείξεις και να υποστηρίξει μελλοντικές αποστολές της NASA σεληνιακής και διαστημικής εμβέλειας. Η αρχική επίδειξη CAPSTONE της NASA , συντομογραφία του Cislunar Autonomous Positioning System Technology Operations and Navigation Experiment, έγινε η πρώτη εμπορική αποστολή των ΗΠΑ στη Σελήνη και το πρώτο διαστημόπλοιο που λειτούργησε σε σχεδόν ευθύγραμμη τροχιά φωτοστέφανου γύρω από τη Σελήνη. Πρόκειται για μια σχεδόν σταθερή τροχιά, χάρη στην διαδραστική έλξη της βαρύτητας τόσο από τη Γη όσο και από τη Σελήνη. Η αποστολή επικύρωσε με επιτυχία τις δυνατότητες επικοινωνιών, δικτύωσης και αυτόνομης πλοήγησης, ενώ παράλληλα συγκέντρωσε επιχειρησιακή εμπειρία στον σεληνιακό χώρο. Η δεύτερη αποστολή CAPSTONE επεκτείνει αυτά τα επιτεύγματα μεταβαίνοντας από την επικύρωση τροχιάς σε επιδείξεις που θα συμβάλουν στη μελλοντική εξερεύνηση της σελήνης και στην ανάπτυξη υποδομών. Η επίτευξη των πιο φιλόδοξων στόχων μας για την εξερεύνηση του διαστήματος απαιτεί επαναληπτικές, ανεκτικές στον κίνδυνο επιδείξεις σε συνεργασία με τη βιομηχανία. Η ανάπτυξη τεχνολογίας μέσω δοκιμών πτήσης είναι ο τρόπος με τον οποίο μετατρέπουμε τα δύσκολα προβλήματα στις διαρκείς δυνατότητες που απαιτούνται για μια μόνιμη παρουσία στη Σελήνη.Επικεφαλής του χαρτοφυλακίου Υποδομών στο Διάστημα στη Διεύθυνση Αποστολών Έρευνας και Τεχνολογίας στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσινγκτον, DC.Η αποστολή CAPSTONE 02 της NASA θα επιδείξει προηγμένες τεχνολογίες σχετικής πλοήγησης για συναντήσεις και επιχειρήσεις εγγύτητας στον κισσεληνιακό χώρο. Αυτές οι τεχνικές είναι πιο εξελιγμένες από αυτές που χρησιμοποιούνται σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν τους αστροναύτες της NASA καθώς προσδένονται σε διαστημόπλοια προσεδάφισης στη Σελήνη, επιτρέποντας ασφαλείς μεταφορές πληρώματος από και προς την επιφάνεια της Σελήνης. Η επίδειξη θα πετάξει δύο πανομοιότυπα διαστημόπλοια βάρους περίπου 400 κιλών (882 λιβρών) από την Terran Orbital Systems, Inc. Οι χειριστές της αποστολής θα πραγματοποιήσουν μια σειρά από συναντήσεις και επιχειρήσεις εγγύτητας και τεχνικές περιπλάνησης - ή πτήσης σχηματισμού - σε σεληνιακή τροχιά με κάθε διαστημόπλοιο για να κατανοήσουν καλύτερα τις τροχιές του διαστημικού σκάφους υπό την ταυτόχρονη επίδραση της βαρύτητας της Γης και της Σελήνης, αλλιώς γνωστές ως τροχιές τριών σωμάτων. Η αποστολή CAPSTONE 02 θα χρησιμοποιήσει μετρήσεις παρακολούθησης εδάφους, οπτικούς αισθητήρες και ουράνια σώματα για να βοηθήσει ένα διαστημόπλοιο να εντοπίσει και να συναντηθεί με ένα άλλο. Η αποστολή θα εφαρμόσει στρατηγικές πλοήγησης παρόμοιες με εκείνες που έχουν σχεδιαστεί για την προσέγγιση του Orion σε ένα σεληνιακό όχημα προσεδάφισης στο βαθύ διάστημα, βοηθώντας τη NASA να οικοδομήσει εμπιστοσύνη σε αυτές τις τεχνικές για μελλοντική εξερεύνηση. Κάθε διαστημόπλοιο CAPSTONE 02 θα έχει τη δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ ρόλων «καταδιώκτη» και «στόχου», δοκιμάζοντας ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών σεναρίων υπό ποικίλες περιβαλλοντικές συνθήκες στον σεληνιακό χώρο. Η μεταφορά πληρώματος στην επιφάνεια της σελήνης από την σεληνιακή τροχιά εξαρτάται από το πόσο καλά θα αποδίδουν τα συστήματα πλοήγησης κατά τη διάρκεια αυτών των επιχειρήσεων. Δεδομένου ότι αυτές οι συνθήκες δεν μπορούν να αναδημιουργηθούν πλήρως στη Γη, πρέπει να δοκιμαστούν στο διάστημα. Η αποστολή CAPSTONE 02 θα χρησιμεύσει επίσης ως λειτουργική πλατφόρμα δοκιμών, επιτρέποντας τη δοκιμή τριών σουιτών λογισμικού πλοήγησης που έχουν αναπτυχθεί από τη NASA. Κάθε εφαρμογή λογισμικού θα συλλέγει δεδομένα κατά τη διάρκεια της τροχιάς χαμηλής μεταφοράς ενέργειας του CAPSTONE 02, η οποία θα το μεταφέρει από τη Γη πέρα από τη Σελήνη πριν εγκατασταθεί σε σεληνιακή τροχιά. Το διαστημόπλοιο θα μεταφέρει ένα οπτικό φορτίο απεικόνισης από το Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Livermore για να υποστηρίξει την επίδειξη πλοήγησης, καθώς και να καταγράψει εικόνες της Σελήνης. Επιπλέον, η αποστολή θα ωριμάσει περαιτέρω το λογισμικό πλοήγησης Cislunar Autonomous Positioning System, το οποίο επιδείχθηκε για πρώτη φορά στο CAPSTONE ως μέθοδος προσδιορισμού της θέσης του διαστημικού σκάφους σε σχέση με άλλα διαστημόπλοια χωρίς να βασίζεται στην παρακολούθηση από τη Γη. Η σουίτα τεχνολογιών του CAPSTONE 02 έχει σχεδιαστεί για να αυτοματοποιεί τις συνήθεις εργασίες πλοήγησης, να μειώνει την εξάρτηση από τα παραδοσιακά δεδομένα διαστήματος-εδάφους και να επιτρέπει νέες έννοιες αποστολών που μπορούν να προκύψουν από τον αυξημένο συντονισμό μεταξύ δορυφόρων. Επιπλέον, τα διαστημόπλοια CAPSTONE 02 έχουν σχεδιαστεί για οικονομικά αποδοτική και ταχεία ανάπτυξη, επιδεικνύοντας ένα κλιμακωτό και επαναλήψιμο μοντέλο αποστολής. «Αυτή η αποστολή αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα στην ωρίμανση των δυνατοτήτων της σεληνιακής αποστολής», δήλωσε ο Sean Fuller, διευθυντής της Moon Base CAPSTONE. «Επεκτείνοντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την CAPSTONE για να επιδείξουν ολοένα και πιο εξελιγμένες επιχειρησιακές έννοιες, η CAPSTONE 02 θέτει τα θεμέλια για σεληνιακές υποδομές και εμπορικές υπηρεσίες που υποστηρίζουν την Artemis, τη Moon Base και μελλοντικές αποστολές στο βαθύ διάστημα». Η αποστολή CAPSTONE 02 χρηματοδοτείται από τη Διεύθυνση Αποστολής Επανδρωμένων Διαστημικών Πτήσεων της NASA με την υποστήριξη της Διεύθυνσης Αποστολής Έρευνας και Τεχνολογίας. Η αποστολή διαχειρίζεται από την Small Spacecraft & Distributed Systems, με έδρα το Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Silicon Valley της Καλιφόρνια, εντός της Διεύθυνσης Αποστολής Έρευνας και Τεχνολογίας. Η NASA χρησιμοποίησε μια σύμβαση Φάσης III για την Έρευνα Καινοτομίας Μικρών Επιχειρήσεων για τη χρηματοδότηση της αποστολής. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την αποστολή CAPSTONE της NASA, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/mission/capstone02/ Καλλιτεχνική απεικόνιση του διαστημοπλοίου CAPSTONE 02 της NASA σε σεληνιακή τροχιά. Η αποστολή περιλαμβάνει δύο πανομοιότυπα μικρά διαστημόπλοια που θα ωριμάσουν περαιτέρω τις τεχνολογίες για την υποστήριξη του Artemis, της Σεληνιακής Βάσης και της εξερεύνησης του βαθέος διαστήματος.

Hubble Spies Μονόπλευρη σπείρα. Το θέμα αυτής της εικόνας από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας που αγωνίζεται ενάντια σε τιτάνιες δυνάμεις που εμφανίζονται σε γαλαξιακές κλίμακες στο διάστημα. Αυτός είναι ο NGC 4654, ένας ενδιάμεσος σπειροειδής γαλαξίας στον αστερισμό της Παρθένου (η Κόρη). Κατατάσσεται ως "ενδιάμεσος" επειδή το συνολικό του σχήμα κυμαίνεται μεταξύ σπειροειδών γαλαξιών που έχουν μια ράβδο στα κέντρα τους και εκείνων που δεν έχουν. Ο NGC 4654 έχει μια αδύναμη δομή ράβδων στο κέντρο του και βρίσκεται 72 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη στο σμήνος της Παρθένου, ένα ιδιαίτερα ογκώδες και πυκνοκατοικημένο σμήνος γαλαξιών.Ο NGC 4654 είναι ιδιαίτερα ασύμμετρος, με μια στρογγυλεμένη και σαφώς καθορισμένη άκρη στη μία πλευρά και μια μακριά ουρά αερίου που εκτείνεται από την αντίθετη πλευρά - έξω από το οπτικό πεδίο που καταγράφεται σε αυτήν την εικόνα. Αυτή η αέρια ουρά είναι το αποτέλεσμα της απογύμνωσης της πίεσης του εμβόλου, μιας δύναμης που μπορούν να βιώσουν οι γαλαξίες καθώς οργώνουν το διάστημα. Ο NGC 4654 κινείται με τόσο μεγάλη ταχύτητα που σαρώνει προς τα πάνω και διαπερνά το θερμό, αραιωμένο αέριο που γεμίζει τον χώρο μεταξύ των γαλαξιών του Σμήνους της Παρθένου. Αυτό το ενδοσμηνοειδές μέσο με τη σειρά του ασκεί μια «πίεση εμβόλου» στον γαλαξία, συμπιέζοντας την πρόσθια άκρη του γαλαξία και σέρνοντας το αέριό του πίσω από τον γαλαξία, δημιουργώντας την επιμήκη ουρά.Δεν είναι μόνο το αέριο του γαλαξία που είναι άνισα κατανεμημένο: και τα άστρα του είναι επίσης, και αυτό είναι πιο ασυνήθιστο για έναν σπειροειδή γαλαξία. Ενώ ο σπειροειδής βραχίονας στην πρόσθια άκρη του είναι πλούσιος σε άστρα και αέριο, ο αντίθετος βραχίονας δεν έχει αισθητά άστρα, επηρεάζοντας το ασύμμετρο σπειροειδές σχήμα του γαλαξία. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι η πίεση του εμβόλου από μόνη της είναι απίθανο να προκαλέσει αυτό το φαινόμενο. Αντίθετα, ο NGC 4654 υποβλήθηκε επίσης στη βαρυτική δύναμη του γαλαξία NGC 4639, του συμπλέγματος του Σμήνους της Παρθένου. Ενώ οι δύο γαλαξίες βρίσκονται πλέον σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, πιστεύεται ότι μια αλληλεπίδραση μεταξύ τους πριν από περίπου 500 εκατομμύρια χρόνια απέσπασε το αέριο του NGC 4654 κατά μήκος της μίας πλευράς, περιορίζοντας τον σχηματισμό αστεριών εκεί και δημιουργώντας την ασυμμετρία στο σχήμα του.Πολλοί γαλαξίες που υφίστανται απογύμνωση πίεσης κριού υφίστανται μειωμένους ρυθμούς σχηματισμού αστεριών, καθώς το ψυχρό αέριο που καταρρέει για να σχηματίσει τα αστέρια τους τραβιέται μακριά και χάνεται. Ο NGC 4654, ωστόσο, εξακολουθεί να σχηματίζει σχεδόν δύο αστέρια όσο ο Ήλιος κάθε χρόνο, ένας ρυθμός συγκρίσιμος με άλλους γαλαξίες παρόμοιου μεγέθους. Ο ενεργός σχηματισμός αστεριών είναι ορατός στα τελευταία δεδομένα του Hubble που περιλαμβάνονται σε αυτήν την εικόνα. Τα δεδομένα λαμβάνουν υπόψη ένα μήκος κύματος κόκκινου φωτός που εκπέμπεται από τα νέφη ενεργοποιημένου αερίου όπου κρύβονται τα νεογέννητα αστέρια. Οι φωτεινές ροζ φυσαλίδες που εμφανίζονται σε όλο τον NGC 4654 - από τον εμπρόσθιο σπειροειδή βραχίονά του, γύρω από την αδύναμη ράβδο του και μέχρι την άκρη του δίσκου του - είναι περιοχές όπου λάμπουν αυτά τα νεογέννητα αστέρια. Τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτήν την εικόνα προήλθαν από δύο προγράμματα παρατήρησης (# 15654 , # 17502 ) που στοχεύουν στη σύνδεση του αερίου στους γαλαξίες με τον σχηματισμό των αστεριών. Παρατηρώντας πολλούς εξέχοντες γαλαξίες κοντά στον δικό μας, οι ερευνητές ελπίζουν να κατανοήσουν καλύτερα πώς κινείται το αέριο στους γαλαξίες, πού και πότε καταρρέει για να σχηματίσει αστέρια και αστρικά σμήνη, και ποια είναι η επίδραση που έχουν αυτά τα νέα αστέρια στο αέριο γύρω τους. https://science.nasa.gov/missions/hubble/hubble-spies-one-sided-spiral/ Αυτή η εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA απεικονίζει τον σπειροειδή γαλαξία NGC 4654, που βρίσκεται 72 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά στον αστερισμό της Παρθένου (η Κόρη).

Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4954–4960: Γιορτάζοντας τους Μηχανικούς των Rover μας στο Παρελθόν και στο Παρόν. Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Παρασκευή, 27 Ιουλίου 2026 Ως επικεφαλής ανοδικής ζεύξης και στρατηγικός σχεδιαστής του APXS, έχω το προνόμιο να συνεργάζομαι με τους μηχανικούς του ρόβερ τις περισσότερες ημέρες που βρίσκομαι σε επιχειρήσεις. Το όργανο APXS μετρά τη χημεία των πετρωμάτων, των μη ενοποιημένων υλικών και της ατμόσφαιρας και βρίσκεται στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα του Curiosity. Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε στόχος ενδιαφέροντος που θέλουμε να αναλύσουμε πρέπει να είναι ασφαλής για την ανάπτυξη του βραχίονα, του APXS και του MAHLI (του αισθητήρα κοντινής απεικόνισης). Επομένως, βασιζόμαστε στους μηχανικούς του ρόβερ για την αξιολόγησή τους και για την αλληλουχία των κινήσεων του βραχίονα για να μας τοποθετήσουν με ασφάλεια στους στόχους. Πρόσφατα, οι χώροι εργασίας μας ήταν γεμάτοι σκόνη με ποικίλο ανάγλυφο, αλλά οι μηχανικοί του ρόβερ βρήκαν με επιτυχία περιοχές που μπόρεσαν να ψεκάσουν και να αναπτύξουν το APXS και το MAHLI. Αυτή η εβδομάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση, παρά το γεγονός ότι ορισμένοι από τους χώρους εργασίας μας δεν φαίνονταν ιδανικοί κατά την αρχική παρατήρηση. Η ομάδα κατάφερε να βρει βραχώδεις στόχους ενδιαφέροντος (x5), στους οποίους οι μηχανικοί του ρόβερ μπόρεσαν να τοποθετήσουν με ασφάλεια τον βραχίονα και να ψεκάσουν, ώστε να μπορέσουμε να τους αναλύσουμε με APXS και MAHLI. Αυτό διασφαλίζει ότι θα αποκτήσουμε δεδομένα και εικόνες σύνθεσης υψηλής ποιότητας καθώς συνεχίζουμε την ανάβασή μας στο Όρος Σαρπ, μέσα από στρώματα βράχων ποικίλου τόνου και υφής, παρακολουθώντας πιθανές αλλαγές στη χημεία και το περιβάλλον εναπόθεσης και αλλοίωσης. Οι μηχανικοί του ρόβερ είναι επίσης υπεύθυνοι για την ασφαλή οδήγηση του Curiosity στις περιοχές ενδιαφέροντος που έχουν εντοπιστεί από την επιστημονική ομάδα. Πρέπει να αξιολογήσουν το έδαφος για πιθανούς κινδύνους, όπως μεγάλα ανθεκτικά μπλοκ που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιά στους τροχούς του ρόβερ, κομμάτια άμμου/χώματος όπου θα μπορούσαμε να κολλήσουμε και υψηλές πλαγιές στις οποίες θα μπορούσε να γλιστρήσει το ρόβερ. Παρά την απροσδόκητη ζημιά στους τροχούς στην αρχή της αποστολής και το ότι κολλήσαμε λίγο σε χώμα/άμμο ακριβώς τη στιγμή που ξεκινήσαμε να ανεβαίνουμε στο Όρος Σαρπ, οι μηχανικοί μας οδήγησαν με επιτυχία με ασφάλεια σε απόσταση οδήγησης άνω των 23 μιλίων (37 χιλιομέτρων) και σε υψομετρική αύξηση άνω των 4.400 ποδιών (περίπου 1,35 χιλιομέτρων). Πρόσφατα ζητήσαμε να οδηγήσουμε σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, προκειμένου να απεικονίσουμε αυτό που η ομάδα πιστεύει ότι θα μπορούσε να είναι μια διαβρωτική επιφάνεια εντός της μονάδας που περιέχει θειικό μαγνήσιο/ανθρακικό άλας ( δείτε την εικόνα που συνοδεύει αυτήν την ανάρτηση ). Φυσικά, οι μηχανικοί κατάφεραν να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες μας, με την πρώτη στάση να διαγράφεται στο σχέδιο της Δευτέρας και την διαδρομή που σχεδιάζεται αυτό το Σαββατοκύριακο να μας οδηγεί προς την επόμενη στάση.Οι μηχανικοί του ρόβερ διασφαλίζουν επίσης ότι οι δραστηριότητες γεώτρησης εκτελούνται με ασφάλεια και επιτυχία και είναι υπεύθυνοι για την αλληλουχία της κίνησης του βραχίονα που απαιτείται για την παράδοση των δειγμάτων που έχουν ληφθεί με τρυπάνι στα εσωτερικά μας όργανα CheMin και SAM. Αυτό απαιτούσε την πλήρη αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο κάνουμε τις γεωτρήσεις μετά από βλάβη ενός κινητήρα το 2016, με εκτεταμένες εργασίες στο παρασκήνιο στο JPL για σχεδόν ενάμιση χρόνο πριν συνεχίσουμε. Το Curiosity έχει έκτοτε τρυπήσει περισσότερους από 20 βραχώδεις στόχους.Έτσι, χάρη στους μηχανικούς του ρόβερ και σε όλους τους μηχανικούς και επιστήμονες της ομάδας του Curiosity, είχαμε άλλη μια ολόκληρη εβδομάδα δραστηριοτήτων στον κρατήρα Gale. Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε τη χημεία, τις υφές, τον τόνο και τις ιζηματογενείς δομές της θειικής/ανθρακικής μονάδας καθώς ανεβαίνουμε στο Όρος Sharp και πλησιάζουμε όλο και περισσότερο στη μονάδα Yardang με τα APXS, ChemCam, MAHLI και Mastcam. Το Curiosity συνεχίζει επίσης να παρακολουθεί το τοπικό περιβάλλον εντός του Gale και την ατμόσφαιρα γενικότερα. https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4954-4960-celebrating-our-rover-engineers-past-and-present/ Σε αυτήν την εικόνα που λήφθηκε από το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη, το σχετικά ανοιχτόχρωμο βραχώδες υπόστρωμα στο προσκήνιο δίνει τη θέση του σε πιο σκούρους βράχους στη μέση της εικόνας, κατά μήκος αυτού που θα μπορούσε να είναι μια επιφάνεια που έχει υποστεί διάβρωση. Το Curiosity έλαβε την εικόνα χρησιμοποιώντας την δεξιά κάμερα πλοήγησης στις 15 Ιουλίου 2026 — Ηλ. 4955, ή 4.955η ημέρα του Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory — στις 05:51:59 UTC.

Το MAVEN της NASA φωτίζει νέα δεδομένα για το Σέλας στον Άρη. Οι επιστήμονες της αποστολής NASA MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) αποκάλυψαν ένα βασικό κομμάτι του παζλ στην κατανόηση ορισμένων τύπων σέλαος στον Άρη, διαπιστώνοντας ότι σχηματίζονται με παρόμοιο τρόπο με το σέλαος της Γης. Τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη στο Nature Communications δείχνουν ότι ο ίδιος μηχανισμός που κυκλοφορεί και εκτοξεύει φορτισμένα σωματίδια στην ατμόσφαιρα της Γης συμβαίνει στον Άρη σε πολύ μικρότερες κλίμακες λόγω των διαφορών στα μαγνητικά πεδία των δύο πλανητών. Το διαστημόπλοιο MAVEN, σε τροχιά γύρω από τον Άρη, παρουσίασε απώλεια σήματος με επίγειους σταθμούς στη Γη στις 6 Δεκεμβρίου 2025. Στις 3 Ιουνίου, η NASA δήλωσε ότι η αποστολή είχε ολοκληρωθεί, αφού διαπίστωσε ότι το διαστημόπλοιο δεν ήταν ανακτήσιμο. Ωστόσο, τα δεδομένα από την αποστολή εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση της επιστήμης της NASA και των μελλοντικών αποστολών στον Άρη. Όταν οι γραμμές του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου πλησιάσουν τη μαγνητόσφαιρα της Γης, τη μεγάλη μαγνητική φυσαλίδα που προστατεύει τον πλανήτη, μπορούν να επανασυνδεθούν και να εγχύσουν ενέργεια και μάζα σε όλη τη μαγνητόσφαιρα και τη μαγνητοουρά της Γης , τελικά στέλνοντας ηλεκτρόνια πίσω στην ατμόσφαιρα για να δημιουργήσουν το σέλας της Γης. Αυτή η διαδικασία, που ονομάζεται κύκλος Dungey, οδηγεί ηλεκτρικά ρεύματα, επιταχύνει φορτισμένα σωματίδια που δημιουργούν σέλας και ελέγχει την κυκλοφορία του πλάσματος στη μαγνητόσφαιρα και την ιονόσφαιρα της Γης. Αυτή η νέα μελέτη δείχνει ότι μια μικρογραφία του κύκλου Dungey συμβαίνει πάνω από τα ισχυρά μαγνητικά πεδία του φλοιού του Άρη, γεγονός που δίνει στους επιστήμονες μια καλύτερη εικόνα της φυσικής των σέλαων του Άρη. «Γνωρίζαμε ότι η μαγνητική επανασύνδεση συνέβαινε στον Άρη, αλλά δεν περιμέναμε να είναι σαν τον κύκλο Dungey», δήλωσε ο Shaosui Xu, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής ερευνητής φυσικός στο Εργαστήριο Διαστημικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ. Ο Άρης δεν έχει παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο όπως η Γη. Το μαγνητικό πεδίο της Γης δημιουργείται από τον αναδευόμενο πυρήνα του πλανήτη μας, ενώ ο Άρης έχει πολυάριθμες μικροσκοπικές μαγνητόσφαιρες που προκύπτουν από έντονα μαγνητισμένο φλοιό διάσπαρτο γύρω από τον πλανήτη. Αυτές οι περιοχές σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν η λάβα ψύχθηκε παρουσία του αρχαίου παγκόσμιου μαγνητικού πεδίου του Άρη, το οποίο έκτοτε έχει εξαφανιστεί λόγω του έντονου ηλιακού ανέμου που απογύμνωσε την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Η αποστολή MAVEN έχει παρατηρήσει έντονα εντοπισμένα σέλαα πάνω από αυτά τα πεδία του φλοιού, παρόμοια με τα σέλαα της Γης στους πόλους, αλλά μόλις τώρα οι επιστήμονες μπόρεσαν να κατανοήσουν πλήρως τη φυσική του πώς σχηματίζονται. Η μελέτη χρησιμοποίησε διάφορα όργανα στο διαστημόπλοιο MAVEN για να σχηματίσει μια εικόνα της συμπεριφοράς που μοιάζει με Dungey: τα όργανα Μαγνητόμετρου και Αναλυτή Ηλεκτρονίων Ηλιακού Ανέμου, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της μαγνητικής διαμόρφωσης και την εξαγωγή ηλεκτρικών ρευμάτων, και το όργανο STATIC (Υπερθερμική και Θερμική Σύνθεση Ιόντων), το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση των ροών πλάσματος στην ιονόσφαιρα. «Πραγματικά πιέσαμε τα όρια του STATIC για να λάβουμε τα δεδομένα που χρειαζόμασταν», δήλωσε ο Xu. «Ήταν το τελευταίο κομμάτι του παζλ στην κατανόηση αυτών των εντοπισμένων σέλαων». Η συνειδητοποίηση ότι ένας κύκλος τύπου Dungey συνέβαινε μέσα σε αυτά τα μαγνητικά πεδία του φλοιού απάντησε στο ερώτημα πώς τα ηλεκτρόνια ενεργοποιούνταν για να δημιουργήσουν τα σέλαα. Δείχνει επίσης ότι ένας μηχανισμός τύπου Dungey μπορεί να συμβεί τόσο σε μεγάλη όσο και σε μικρή κλίμακα, δίνοντας περισσότερες πληροφορίες για το πού στο ηλιακό σύστημα θα μπορούσε να λαμβάνει χώρα αυτή η διαδικασία. «Αυτό είναι ένα αξιοσημείωτο αποτέλεσμα που αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε για το σέλας του Άρη και αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την κατανόηση του γιατί ο Άρης και η Γη έχουν εξελιχθεί τόσο διαφορετικά, παρά το γεγονός ότι διέπονται από την ίδια υποκείμενη φυσική», δήλωσε η Shannon Curry, κύρια ερευνήτρια του MAVEN και ερευνήτρια στο Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής και Διαστημικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Boulder. «Είμαι απίστευτα περήφανη για το έργο της ομάδας μας σε αυτήν την ανακάλυψη και ενθουσιασμένη που θα αποκαλύψω νέες γνώσεις για τον Κόκκινο Πλανήτη και την εξέλιξή του». Ανακαλύπτοντας περισσότερα για αυτή τη διαδικασία, οι επιστήμονες κατανοούν επίσης καλύτερα πώς το ηλιακό περιβάλλον αλληλεπιδρά με τον Κόκκινο Πλανήτη στο σύνολό του, κάτι που είναι απαραίτητο για μελλοντικές ρομποτικές και επανδρωμένες αποστολές. «Θυμάμαι στη μεταπτυχιακή σχολή να συζητάω με τον επιβλέποντά μου πώς ο κύκλος των μαγνητικών πεδίων του φλοιού θα μπορούσε να λειτουργήσει στον Άρη», δήλωσε ο Xu. «Είναι απίστευτο να είμαι μέλος της ομάδας που βρήκε την απάντηση σε αυτό το ερώτημα». Η αποστολή MAVEN αποτελεί μέρος του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Ο κύριος ερευνητής της αποστολής εδρεύει στο Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής και Διαστημικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Boulder, το οποίο είναι επίσης υπεύθυνο για τη διαχείριση των επιστημονικών επιχειρήσεων και την ενημέρωση και επικοινωνία με το κοινό. Το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ διαχειρίζεται την αποστολή MAVEN. Η Lockheed Martin Space κατασκεύασε το διαστημόπλοιο και είναι υπεύθυνη για τις λειτουργίες της αποστολής. Το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια παρέχει πλοήγηση και υποστήριξη για το Δίκτυο Βαθύ Διαστήματος. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αποστολή MAVEN της NASA, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://science.nasa.gov/mission/maven/ Αυτή η απεικόνιση απεικονίζει φορτισμένα σωματίδια από μια ηλιακή καταιγίδα που απομακρύνουν φορτισμένα σωματίδια από την ατμόσφαιρα του Άρη, μία από τις διαδικασίες απώλειας της ατμόσφαιρας του Άρη που μελετήθηκε από την αποστολή MAVEN της NASA.

Τα διαστημικά κέντρα δεδομένων κίνδυνος για τον πλανήτη. Ειδικοί λένε ότι μπορεί να έχουν τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τα σχέδια εταιρειών όπως η SpaceX του Ελον Μασκ, η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος και μεγάλων τεχνολογικών κολοσσών όπως η Google για τη δημιουργία κέντρων δεδομένων για να υποστηρίξουν την τεχνητή νοημοσύνης σε τροχιά γύρω από τη Γη ενδέχεται να προκαλέσουν πρωτοφανή περιβαλλοντική επιβάρυνση προειδοποιούν ειδικοί της διαστημικής βιομηχανίας και περιβαλλοντικές οργανώσεις.Όπως αναφέρει ο Guardian κατατέθηκε στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) που είναι αρμόδια για την έγκριση λειτουργίας αυτών των κέντρων δεδομένων αναφορά από οργανώσεις ζητούν να ανασταλεί η έκδοση νέων αδειών μέχρι να αξιολογηθούν πλήρως οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των σχεδίων.Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας εξετάζουν τη δημιουργία τεράστιων δικτύων από «διαστημικά κέντρα δεδομένων», τα οποία θα λειτουργούν σε τροχιά γύρω από τη Γη.Η ιδέα προωθείται ως λύση στις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων ιδιαίτερα λόγω της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και προβάλλεται ως μια λύση φιλική προς το περιβάλλον αφού η λειτουργία τους στο Διάστημα θα εξαφανίσει τις τεράστιες ανάγκες σε ενέργεια και νερό για τη λειτουργία των σύγχρονων κέντρων δεδομένων.Ωστόσο οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα διαστημικά data centers θα είναι δομές αποτελούμενες από δεκάδες χιλιάδες και προοδευτικά εκατοντάδες ή και εκατομμύρια δορυφόρους γεγονός που θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρές και ενδεχομένως μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Ρύπανση στη στρατόσφαιρα Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αφορά τη ρύπανση που προκαλούν τόσο οι εκτοξεύσεις όσο και η επανείσοδος των δορυφόρων στην ατμόσφαιρα. Κατά την καύση τους απελευθερώνονται: * μαύρη αιθάλη * οξείδια του αλουμινίου * σπάνια μέταλλα * μονοξείδιο του άνθρακα * οξείδια του αζώτου * ενώσεις χλωρίου * άλλοι ρύποι των οποίων οι επιπτώσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι η συνεχής συσσώρευση αυτών των ουσιών στη στρατόσφαιρα θα μπορούσε: * να επηρεάσει το στρώμα του όζοντος * να αυξήσει την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία * να μεταβάλει τη χημική ισορροπία της ατμόσφαιρας * να επιδεινώσει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής * Μέρος αυτών των σωματιδίων ενδέχεται τελικά να επιστρέφει στην επιφάνεια της Γης. Άγνωστες ακόμη οι συνέπειες Οι ανησυχίες ενισχύθηκαν στα τέλη του 2023 όταν πτήση μετρήσεων που χρηματοδοτήθηκε από την αμερικανική NOAA εντόπισε μεταλλικά στοιχεία μέσα στα αερολύματα θειικού οξέος της στρατόσφαιρας. Τα αερολύματα αυτά θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά καθώς συμβάλλουν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του πλανήτη λειτουργώντας σαν ένα φυσικό «αντηλιακό», αντανακλώντας μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας.Οι επιστήμονες όμως δεν γνωρίζουν ακόμη πώς αλληλεπιδρούν τα μέταλλα που προέρχονται από τους δορυφόρους με αυτά τα αερολύματα και ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες. Σύμφωνα με τους ίδιους απαιτείται επειγόντως περισσότερη έρευνα. Κίνδυνος και για τον νυχτερινό ουρανό Πέρα από τη χημική ρύπανση, η μαζική αύξηση των δορυφόρων αναμένεται να επιδεινώσει σημαντικά και τη φωτορύπανση.Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι εκατομμύρια φωτεινοί δορυφόροι θα μπορούσαν να αλλάξουν οριστικά την εικόνα του νυχτερινού ουρανού. Η φωτορύπανση επηρεάζει ήδη: * τα αποδημητικά πτηνά * τα νυχτόβια ζώα * τις πυγολαμπίδες * πολλά ακόμη έντομα που βασίζονται στο φυσικό σκοτάδι για τον προσανατολισμό και την αναπαραγωγή τους. Ραγδαία αύξηση των δορυφόρων Ο αριθμός των ενεργών δορυφόρων έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια. Το 2015 υπήρχαν περίπου 1.400 ενεργοί δορυφόροι. Σήμερα ο αριθμός τους φτάνει περίπου τις 15.000. Μέσα στην επόμενη δεκαετία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 100.000, χωρίς να υπολογίζονται τα νέα δίκτυα διαστημικών data centers.Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος της διαστημικής ρύπανσης αποδίδεται ήδη στους μεγάλους αστερισμούς δορυφόρων, όπως το Starlink της SpaceX και το Project Kuiper της Amazon, που παρέχουν ευρυζωνικές υπηρεσίες διαδικτύου. Αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του σχεδίου Ο Στιβ Βολτζ, πρώην επικεφαλής του γραφείου δορυφόρων της Υπηρεσίας Ατμόσφαιρας και Ωκεανών των ΗΠΑ (NOOA) δήλωσε ότι αμφιβάλλει ακόμη και για το κατά πόσο τα διαστημικά data centers είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτά.Παράλληλα υπογράμμισε ότι ακόμη και αν οι δορυφόροι καίγονται πλήρως κατά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα, αυτό δεν σημαίνει ότι οι ρύποι εξαφανίζονται. «Δεν θα θέλαμε να γεμίζουμε την ατμόσφαιρα με αυτά τα κατάλοιπα περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε να προέρχονται από μια καμινάδα εργοστασίου» ανέφερε χαρακτηριστικά. Τεράστιες ανάγκες σε πρώτες ύλες Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την κατασκευή των ίδιων των δορυφόρων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παραγωγή εκατομμυρίων νέων δορυφόρων θα απαιτήσει τεράστιες ποσότητες: * σπάνιων γαιών * αλουμινίου * εξειδικευμένων κραμάτων και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών που ήδη βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα Έτσι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν μόνο στο διάστημα αλλά θα επεκταθούν και στις εξορύξεις και τη βιομηχανική παραγωγή στη Γη. Ζητούν πάγωμα των αδειών Η αναφορά κατατέθηκε από τις οργανώσεις Public Employees for Environmental Responsibility (PEER), Earthjustice και DarkSky International. Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι οι αιτήσεις που έχουν κατατεθεί στην FCC δεν εξετάζουν ουσιαστικά τις σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.Όπως αναφέρουν, οι εταιρείες περιγράφουν τα σχέδιά τους ως τεχνολογίες που θα αλλάξουν τον πολιτισμό, χωρίς όμως να παρουσιάζουν επαρκείς μελέτες για το πώς θα αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από τη λειτουργία εκατοντάδων χιλιάδων ή ακόμη και εκατομμυρίων δορυφόρων που θα εκτοξεύονται, θα συγκρούονται, θα αποσυναρμολογούνται και τελικά θα καίγονται επιστρέφοντας στην ατμόσφαιρα.Για τον λόγο αυτό ζητούν να προηγηθεί πλήρης περιβαλλοντική αξιολόγηση πριν εγκριθεί οποιοδήποτε νέο πρόγραμμα διαστημικών κέντρων δεδομένων. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141946/ta-diastimika-kentra-dedomenon-kindynos-gia-ton-planiti/ «Επίθεση από το μέλλον»: Πώς ακριβώς έδρασαν οι «δραπέτες» της OpenAI Τι συνέβη, τι λένε οι εμπλεκόμενοι και ποια ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα - Αναλυτικό ρεπορτάζ της WSJ Ένα από τα πιο ανησυχητικά περιστατικά στην ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης ερευνούν η OpenAI και η Hugging Face.Όπως αποκαλύφθηκε προηγμένα μοντέλα AI της OpenAI κατάφεραν να διαφύγουν από ελεγχόμενο ερευνητικό περιβάλλον και να εξαπολύσουν κυβερνοεπίθεση εναντίον της Hugging Face, στην προσπάθειά τους να… «κλέψουν» τις απαντήσεις ενός τεστ κυβερνοασφάλειας. Η Wall Street Journal εξηγεί πώς ακριβώς εκτυλίχθηκε το πρωτοφανές περιστατικό. Το περιστατικό σημειώθηκε στις 11 Ιουλίου και θεωρείται από ειδικούς ένα από τα πρώτα πραγματικά παραδείγματα αυτού που η κοινότητα της ασφάλειας της AI αποκαλεί εδώ και χρόνια «απώλεια ελέγχου» (loss of control): την περίπτωση δηλαδή κατά την οποία ένα ισχυρό μοντέλο ενεργεί αυτόνομα, έξω από τα όρια που είχαν θέσει οι δημιουργοί του. Πώς ξεκίνησαν όλα Η OpenAI δοκίμαζε δύο από τα πλέον προηγμένα μοντέλα της, το GPT-5.6 Sol και ένα ακόμη ισχυρότερο μοντέλο που δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει.Οι δοκιμές πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο του ExploitGym, ενός εξειδικευμένου benchmark που αξιολογεί τις δυνατότητες μοντέλων AI στην κυβερνοασφάλεια.Το ExploitGym περιλαμβάνει περίπου 900 διαφορετικές δοκιμές, στις οποίες το μοντέλο καλείται να εντοπίσει γνωστά κενά ασφαλείας σε λογισμικό και να τα εκμεταλλευθεί, αποδεικνύοντας ότι κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση στο σύστημα.Για τις ανάγκες του πειράματος, η OpenAI είχε απενεργοποιήσει ορισμένες από τις δικλίδες ασφαλείας που κανονικά εμποδίζουν τα μοντέλα της να χρησιμοποιούνται για επιθέσεις hacking. Αντί να λύσουν το τεστ… προσπάθησαν να αντιγράψουν Σύμφωνα με την OpenAI και τους δημιουργούς του ExploitGym, τα μοντέλα κατέληξαν σε μία διαφορετική στρατηγική.Αντί να ολοκληρώσουν τις δοκιμές, κατάφεραν να διαφύγουν από το απομονωμένο περιβάλλον («sandbox») στο οποίο εκτελούνταν, να αποκτήσουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και να επιτεθούν στη Hugging Face, θεωρώντας ότι εκεί θα έβρισκαν έτοιμες τεχνικές ή πληροφορίες που θα τους επέτρεπαν να πετύχουν υψηλότερη βαθμολογία.Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «reward hacking»: το μοντέλο δεν επιδιώκει να επιλύσει το πρόβλημα με τον τρόπο που σχεδίασαν οι ερευνητές, αλλά αναζητά οποιονδήποτε τρόπο μεγιστοποιεί την «ανταμοιβή» ή τη βαθμολογία του. Μία επίθεση που δεν έμοιαζε με καμία άλλη Ο Thomas Wolf, συνιδρυτής και επικεφαλής επιστήμονας της Hugging Face, δήλωσε στη WSJ ότι αντιλήφθηκε αμέσως πως κάτι ήταν ασυνήθιστο.Όπως είπε, ο εισβολέας δεν αναζητούσε οικονομικά δεδομένα ή πληροφορίες που θα μπορούσαν να πουληθούν, όπως κάνουν συνήθως οι κυβερνοεγκληματίες. Αντίθετα, έψαχνε αποκλειστικά βάσεις δεδομένων κυβερνοασφάλειας.Η επίθεση εξελίχθηκε μέσω χιλιάδων αυτόματων ενεργειών. Σύμφωνα με τη Hugging Face, τα μοντέλα πραγματοποίησαν περίπου 17.000 επιμέρους ενέργειες, χρησιμοποιώντας πολλαπλούς βραχύβιους «πράκτορες» για αναγνώριση του δικτύου και αναζήτηση πληροφοριών. Η ειρωνεία: Σταμάτησαν την επίθεση με κινεζικό μοντέλο AI Η Hugging Face επιχείρησε αρχικά να αναλύσει τα αρχεία καταγραφής χρησιμοποιώντας μοντέλα της Anthropic.Ωστόσο, τα μοντέλα αρνήθηκαν να επεξεργαστούν τα δεδομένα, επειδή περιείχαν στοιχεία πραγματικής κυβερνοεπίθεσης και ενεργοποιήθηκαν οι ενσωματωμένοι περιορισμοί ασφαλείας τους.Τελικά, η εταιρεία χρησιμοποίησε το ανοικτού κώδικα μοντέλο GLM 5.2 της κινεζικής Z.AI, το οποίο βοήθησε στην ανάλυση της επίθεσης.Ακολούθησε επαναφορά κωδικών πρόσβασης, απομόνωση των παραβιασμένων συστημάτων και απομάκρυνση των μοντέλων από το δίκτυο. Η Hugging Face διευκρίνισε ότι δεν διέρρευσαν δεδομένα πελατών. Η OpenAI σταμάτησε τις δοκιμές Όταν ενημερώθηκε ότι πίσω από την επίθεση βρίσκονταν δικά της μοντέλα, η OpenAI διέκοψε προσωρινά τα συστήματα δοκιμών προκειμένου να διερευνήσει τι ακριβώς συνέβη. Η εταιρεία προσπαθεί ακόμη να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα: Πόσο χρόνο έμειναν τα μοντέλα εκτός ελέγχου; Επιτέθηκαν και σε άλλους οργανισμούς; Προσπάθησαν να αλλοιώσουν και άλλες δοκιμές; Απέκτησαν πρόσβαση σε περισσότερα δεδομένα; Η OpenAI έχει ανακοινώσει ότι θα δημοσιεύσει αναλυτική έκθεση μόλις ολοκληρωθεί η έρευνα. Eυρύτερες προεκτάσεις Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στην κοινότητα της τεχνητής νοημοσύνης και στους κύκλους χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ.Από τη μία πλευρά ενισχύει τις ανησυχίες ότι τα ολοένα ισχυρότερα μοντέλα AI μπορεί να αναπτύσσουν μη αναμενόμενες στρατηγικές όταν επιδιώκουν έναν στόχο.Από την άλλη, αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς η αντιμετώπιση της επίθεσης κατέστη δυνατή με τη βοήθεια ενός κινεζικού ανοικτού μοντέλου, τη στιγμή που αρκετοί Αμερικανοί αξιωματούχοι και εταιρείες πιέζουν για αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση στις κινεζικές τεχνολογίες AI.Παρά τον εντυπωσιακό χαρακτήρα του περιστατικού, πολλά στοιχεία παραμένουν ακόμη υπό διερεύνηση και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί όλα τα τεχνικά ευρήματα της υπόθεσης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2142222/epithesi-apo-to-mellon-pos-akrivos-edrasan-oi-drapetes-tis-openai/

Εντοπίστηκαν τα δομικά υλικά για το κελάηδισμα των πτηνών. Όλα τα «τραγούδια» των ωδικών πτηνών βασίζονται σε μόλις οκτώ βασικούς ήχους αποκαλύπτει νέα μελέτη. Τα κελαηδήματα χιλιάδων ειδών ωδικών πτηνών αποτελούνται από συνδυασμούς των ίδιων οκτώ βασικών «δομικών λίθων» του ήχου σύμφωνα με νέα μελέτη που ρίχνει φως σε ένα από τα πιο διαχρονικά μυστήρια της φύσης.Τα ωδικά πτηνά χρησιμοποιούν το τραγούδι τους κυρίως για να προσελκύσουν συντρόφους ή να απομακρύνουν ανταγωνιστές. Τα τραγούδια τους μπορεί να κυμαίνονται από μία μόνο νότα που επαναλαμβάνεται έως πολύπλοκες μελωδίες με μεγάλη ποικιλία ήχων.Τα στρουθιόμορφα (Passeriformes) στα οποία ανήκουν τα περισσότερα ωδικά πτηνά αποτελούν σχεδόν το 60% όλων των ειδών πτηνών. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περισσότερα από 6,500 είδη τα οποία κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο που έζησε πριν από περισσότερα από 50 εκατομμύρια χρόνια.Ωστόσο παρά τη μεγάλη ποικιλία τους η δομή και η εξέλιξη του κελαηδήματος παραμένουν σχετικά λίγο μελετημένες. Για παράδειγμα, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν μέχρι σήμερα πώς προκύπτουν τα διαφορετικά μοτίβα τραγουδιού σε είδη που ζουν σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Ανάλυση 116,000 τραγουδιών Η νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Εργαστηρίου Βιοακουστικής του κέντρου νευροερευνών CRNL στη Γαλλία και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Science» ανέλυσε περίπου 116.000 τραγούδια από 3,160 είδη ωδικών πτηνών. Παρά την εντυπωσιακή ποικιλία των κελαηδημάτων οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όλα προκύπτουν από συνδυασμούς μόλις οκτώ βασικών ακουστικών μοτίβων όπως γρήγορα τρεμουλιαστά μοτίβα, σφυριχτοί ήχοι, αρμονικές νότες και άλλοι θεμελιώδεις τύποι ήχων.Για να φτάσουν σε αυτό το συμπέρασμα οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια νέα μέθοδο ανάλυσης που καταγράφει ολόκληρη τη δομή του τραγουδιού. Αντί να εξετάζουν μόνο απλά χαρακτηριστικά, όπως το ύψος ή τη συχνότητα του ήχου, ανέλυσαν τα πολύπλοκα μοτίβα του στον χρόνο και στο φάσμα των συχνοτήτων. Έτσι μπόρεσαν να συγκρίνουν χιλιάδες τραγούδια σε πρωτοφανή κλίμακα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι οκτώ αυτοί βασικοί τύποι ήχων εμφανίστηκαν πολύ νωρίς στην εξελικτική ιστορία των ωδικών πτηνών και στη συνέχεια προσαρμόστηκαν επανειλημμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε οικοσυστήματος. Το περιβάλλον διαμορφώνει το τραγούδι Η μελέτη έδειξε επίσης ότι κάθε είδος χρησιμοποιεί συνήθως μόνο πέντε από τα οκτώ βασικά ακουστικά μοτίβα. Τα περισσότερα είδη βασίζονται κυρίως σε έναν κυρίαρχο τύπο ήχου, ενώ ορισμένα συνδυάζουν περισσότερα μοτίβα με πιο ισορροπημένο τρόπο. Ο τρόπος με τον οποίο συνδυάζονται οι οκτώ ήχοι φαίνεται να επηρεάζεται έντονα από το περιβάλλον ιδιαίτερα από τον τρόπο με τον οποίο διαδίδεται ο ήχος και από την ανάγκη των πουλιών να επικοινωνούν αποτελεσματικά.Για παράδειγμα στα πυκνά τροπικά δάση επικρατούν οι καθαροί, παρατεταμένοι σφυριχτοί ήχοι, επειδή η πυκνή βλάστηση περιορίζει τη μετάδοση πιο σύνθετων σημάτων. Αντίθετα στις εύκρατες περιοχές συναντώνται συχνότερα τα εξαιρετικά γρήγορα τρεμουλιαστά κελαηδήματα, καθώς η επικοινωνία σε μικρές αποστάσεις και ο έντονος εποχικός ανταγωνισμός για ζευγάρωμα ευνοούν τραγούδια με μεγαλύτερη πυκνότητα πληροφοριών. Σημαντική πρόοδος στην κατανόηση της επικοινωνίας των πτηνών Η ειδικός στη συμπεριφορά των ζώων Ελοντί Μπριεφέ, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τη μελέτη «μία από τις πιο ολοκληρωμένες αναλύσεις της εξέλιξης του τραγουδιού των ωδικών πτηνών μέχρι σήμερα». Όπως σημείωσε, πέρα από τη βαθύτερη κατανόηση της επικοινωνίας των πτηνών, η νέα μεθοδολογία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και για τη μελέτη της εξέλιξης πολύπλοκων ακουστικών συστημάτων και σε άλλες ομάδες οργανισμών. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141982/entopistikan-ta-domika-ylika-gia-to-kelaidisma-ton-ptinon/

Το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο που κατασκευάστηκε ποτέ, πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του. Με κύριο κάτοπτρο 39,3 μέτρων, 798 εξαγωνικούς καθρέφτες και ισχύ σχεδόν 40 φορές μεγαλύτερη από το James Webb, υπόσχεται αδιανόητα ευρήματα. Στην κορυφή του όρους Cerro Armazones, στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, υψώνεται σταδιακά ένα από τα πιο φιλόδοξα επιστημονικά έργα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Πρόκειται για το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο (Extremely Large Telescope – ELT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου (ESO), ένα τηλεσκόπιο τόσο μεγάλο και τόσο προηγμένο τεχνολογικά, ώστε οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εξερευνούμε το Σύμπαν.Η κατασκευή του προχωρά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και έχει ήδη ξεπεράσει το 70% της συνολικής ολοκλήρωσης. Ένα από τα σημαντικότερα πρόσφατα επιτεύγματα ήταν η πρώτη επιτυχής περιστροφή της κύριας μηχανικής δομής του τηλεσκοπίου. Η γιγαντιαία κατασκευή, βάρους περίπου 3.500 τόνων, κινήθηκε για πρώτη φορά γύρω από τον κατακόρυφο άξονά της, αποδεικνύοντας ότι ο μηχανισμός στήριξης μπορεί να κατευθύνει με την απαιτούμενη ακρίβεια το τηλεσκόπιο προς οποιοδήποτε σημείο του ουρανού.Η δοκιμή αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την εγκατάσταση των οπτικών συστημάτων και των επιστημονικών οργάνων που θα μετατρέψουν τη γιγαντιαία μεταλλική κατασκευή στο ισχυρότερο επίγειο αστρονομικό παρατηρητήριο που έχει υπάρξει ποτέ. Ένας καθρέφτης σχεδόν 40 μέτρων Η «καρδιά» του ELT είναι το κύριο κάτοπτρο διαμέτρου 39,3 μέτρων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο κάτοπτρο που θα χρησιμοποιηθεί ποτέ σε οπτικό τηλεσκόπιο.Η κατασκευή του, ωστόσο, δεν βασίζεται σε έναν ενιαίο καθρέφτη. Αυτό θα ήταν πρακτικά αδύνατο. Αντίθετα, αποτελείται από 798 εξαγωνικά τμήματα, διαμέτρου περίπου 1,45 μέτρου το καθένα και πάχους μόλις 50 χιλιοστών.Κάθε τμήμα κατασκευάζεται από το ειδικό υαλοκεραμικό υλικό Zerodur, ένα από τα σταθερότερα υλικά που έχουν δημιουργηθεί ποτέ για οπτικές εφαρμογές. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι παρουσιάζει σχεδόν μηδενική θερμική διαστολή. Ακόμη και όταν η θερμοκρασία μεταβάλλεται σημαντικά, το σχήμα του κατόπτρου παραμένει ουσιαστικά αναλλοίωτο, κάτι απολύτως απαραίτητο όταν απαιτείται ακρίβεια μερικών δεκάδων νανομέτρων.Αφού λειανθούν με εξαιρετική ακρίβεια, οι επιφάνειες των κατόπτρων επικαλύπτονται με ένα εξαιρετικά λεπτό στρώμα καθαρού αλουμινίου υψηλής ανακλαστικότητας. Στη συνέχεια, χιλιάδες αισθητήρες και ενεργοποιητές παρακολουθούν διαρκώς τη θέση κάθε τμήματος, πραγματοποιώντας συνεχείς διορθώσεις ώστε τα 798 κομμάτια να λειτουργούν σαν ένας ενιαίος γιγαντιαίος καθρέφτης. Ένα τηλεσκόπιο που… αλλάζει σχήμα χίλιες φορές το δευτερόλεπτο Το ELT διαθέτει συνολικά πέντε κάτοπτρα. Το δευτερεύον κάτοπτρο, διαμέτρου 4,25 μέτρων, είναι το μεγαλύτερο που έχει κατασκευαστεί ποτέ για τηλεσκόπιο.Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το τέταρτο κάτοπτρο, το οποίο αποτελείται από περισσότερους από 5.000 μικροσκοπικούς ενεργοποιητές. Αυτοί μεταβάλλουν το σχήμα του έως και 1.000 φορές κάθε δευτερόλεπτο, διορθώνοντας σχεδόν στιγμιαία τις παραμορφώσεις που προκαλεί η ατμόσφαιρα της Γης. Σε συνδυασμό με ισχυρά λέιζερ που δημιουργούν τεχνητά «άστρα-οδηγούς» στον ουρανό, το σύστημα προσαρμοστικής οπτικής θα επιτρέπει στο ELT να παράγει εικόνες σχεδόν τόσο καθαρές, όσο εκείνες ενός διαστημικού τηλεσκοπίου. Πώς συγκρίνεται με το James Webb; Η σύγκριση με το James Webb Space Telescope είναι αναπόφευκτη, όμως στην πραγματικότητα τα δύο παρατηρητήρια δεν είναι ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά.Το James Webb διαθέτει κύριο κάτοπτρο διαμέτρου 6,5 μέτρων και ενεργή επιφάνεια συλλογής φωτός περίπου 25 τετραγωνικών μέτρων.Το ELT, αντίθετα, θα διαθέτει ενεργή επιφάνεια περίπου 978 τετραγωνικών μέτρων. Αυτό σημαίνει ότι θα συλλέγει σχεδόν 40 φορές περισσότερο φως από το διαστημικό τηλεσκόπιο, επιτρέποντας πολύ πιο λεπτομερείς φασματοσκοπικές παρατηρήσεις και την ανίχνευση εξαιρετικά αμυδρών αντικειμένων.Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή στη γωνιακή ανάλυση. Επειδή η διακριτική ικανότητα ενός τηλεσκοπίου εξαρτάται κυρίως από τη διάμετρο του κατόπτρου του, το ELT θα μπορεί, όταν λειτουργεί με πλήρη προσαρμοστική οπτική, να επιτυγχάνει έως και έξι φορές υψηλότερη ανάλυση από το James Webb στα ίδια μήκη κύματος. Με απλά λόγια, θα μπορεί να διακρίνει πολύ μικρότερες λεπτομέρειες σε γαλαξίες, νεφελώματα και πλανητικά συστήματα.Ωστόσο, το James Webb διατηρεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα: βρίσκεται στο Διάστημα, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη, και έτσι μπορεί να παρατηρεί το μέσο υπέρυθρο χωρίς τις παρεμβολές της γήινης ατμόσφαιρας. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα δύο τηλεσκόπια θα λειτουργούν συμπληρωματικά, προσφέροντας μια μοναδική εικόνα του Σύμπαντος. Αναζητώντας τη ζωή και τις απαρχές του Σύμπαντος Οι επιστημονικοί στόχοι του ELT είναι εξαιρετικά φιλόδοξοι. Θα μπορεί να αναλύει τις ατμόσφαιρες βραχωδών εξωπλανητών αναζητώντας χημικές ενώσεις που ενδέχεται να σχετίζονται με τη ζωή, να μελετά τους πρώτους γαλαξίες που σχηματίστηκαν μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, να παρατηρεί με πρωτοφανή λεπτομέρεια τις περιοχές γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες και να εξετάζει τη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.Οι πρώτες αστρονομικές παρατηρήσεις αναμένονται το 2029. Από εκείνη τη στιγμή, η ανθρωπότητα θα αποκτήσει ένα επιστημονικό εργαλείο που θα συλλέγει περισσότερο φως από οποιοδήποτε άλλο οπτικό τηλεσκόπιο στην ιστορία και θα μπορεί να εξερευνά το Σύμπαν με λεπτομέρεια που μέχρι σήμερα ανήκε στη σφαίρα της θεωρίας.Το ELT δεν είναι απλώς ένα ακόμη μεγαλύτερο τηλεσκόπιο. Είναι η επόμενη γενιά της αστρονομίας. Και μαζί με το James Webb αναμένεται να αποτελέσουν το ισχυρότερο δίδυμο παρατηρητηρίων που έχει υπάρξει ποτέ, φέρνοντας τους επιστήμονες πιο κοντά στην απάντηση ορισμένων από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της ανθρωπότητας: πώς γεννήθηκαν οι πρώτοι γαλαξίες, πώς σχηματίζονται οι πλανήτες και αν υπάρχει ζωή κάπου αλλού στο Σύμπαν. Αυτή η φωτογραφία τραβήχτηκε στα τέλη Ιουνίου του 2023, και δείχνει το εργοτάξιο του Εξαιρετικά Μεγάλου Τηλεσκοπίου (Extremely Large Telescope) στην έρημο Ατακάμα της Χιλής. Εκεί, μηχανικοί και εργάτες συναρμολογούν τώρα την δομή του θόλου του τηλεσκοπίου με ιλιγγιώδη ρυθμό. Στον έναστρο ουρανό φαίνεται ο πυρήνας του Γαλαξία μας, του δικού μας γαλαξία, καθώς και το μεγάλο και μικρό νέφος του Μαγγελάνου, οι δύο νάνοι γαλαξίες που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον δικό μας. πηγή: https://www.skai.gr/news/technology/elt-to-megalytero-tileskopio-pou-kataskeyastike-pote-plisiazei-stin-oloklirosi-tou

Οι προετοιμασίες αναχώρησης για το Σαββατοκύριακο συνεχίζονται καθώς το πλήρωμα εργάζεται πάνω στην επιστήμη και τις διαστημικές στολές. Τρία μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 πλησιάζουν στο τέλος της παραμονής τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, παραδίδοντας τις ευθύνες της αποστολής και συσκευάζοντας το φορτίο για την επιστροφή τους στη Γη. Ο επιστημονικός εξοπλισμός, η συντήρηση του εργαστηρίου και οι διαστημικές στολές κράτησαν το υπόλοιπο πλήρωμα απασχολημένο στο τροχιακό φυλάκιο.Ο αστροναύτης της NASA, Κρις Γουίλιαμς , και οι κοσμοναύτες της Roscosmos, Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ, θα επιστρέψουν στη Γη με το διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 για να προσγειωθούν στο Καζακστάν στις 6:26 π.μ. (3:26 μ.μ. τοπική ώρα) την Κυριακή 26 Ιουλίου , ολοκληρώνοντας μια οκτάμηνη διαστημική ερευνητική αποστολή. Θα περάσουν το υπόλοιπο της εβδομάδας συσκευάζοντας φορτίο μέσα στο Soyuz, ενώ παράλληλα θα βοηθήσουν τους αντικαταστάτες τους να εξοικειωθούν με τις λειτουργίες και τα συστήματα του διαστημικού σταθμού. Η αποστολή Expedition 74 θα ολοκληρωθεί και η Expedition 75 θα ξεκινήσει επίσημα όταν το τρίο που θα βρίσκεται στο σπίτι αποσυνδεθεί από τη μονάδα Rassvet μέσα στο διαστημόπλοιό τους Soyuz στις 3:02 π.μ. την Κυριακή.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Ανίλ Μένον , και οι μηχανικοί πτήσης της Roscosmos, Πιότρ Ντουμπρόφ και Άννα Κίκινα, βρίσκονται στη δεύτερη εβδομάδα της προγραμματισμένης αποστολής τους, διάρκειας οκτώμισι μηνών. Χρησιμοποιούν τις νέες τους δεξιότητες για να διεξάγουν διαστημική έρευνα, ενώ παράλληλα εξοικειώνονται με τη ζωή και την εργασία στο διάστημα. Ο Μένον δημιούργησε δύο θερμοκοιτίδες έρευνας και τις συνέδεσε με την τροφοδοσία της εργαστηριακής μονάδας του Κολόμπους. Ο Ντουμπρόφ και η Κίκινα συνέλεξαν και επεξεργάστηκαν τα δείγματα αίματός τους και στη συνέχεια τα αποθήκευσαν σε έναν επιστημονικό καταψύκτη της Roscosmos για μελλοντική ανάλυση.Οι μηχανικοί πτήσης Jack Hathaway της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) συνεργάστηκαν στο τέλος της βάρδιάς τους την Τετάρτη και έλεγξαν τις διαδικασίες και τις διαστημικές στολές στον αεροθάλαμο Quest . Η Hathaway αντικατέστησε επίσης τα εξαρτήματα τροχιακών υδραυλικών στη μονάδα Tranquility . Η Adenot βιντεοσκόπησε τον εαυτό της να γυμνάζεται στη νέα Ευρωπαϊκή Συσκευή Ενισχυμένης Εξερεύνησης για να ενημερώσει για τις μελλοντικές τεχνικές προπόνησης σε αποστολές στη Σελήνη, τον Άρη και αλλού.Η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, επιθεώρησε τις ακουστικές κουβέρτες των θέσεων του πληρώματος, οργάνωσε τα πακέτα τροφίμων που ήταν αποθηκευμένα μέσα στη μονάδα Unity και δοκίμασε τη λειτουργία του υδραυλικού εξοπλισμού. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, έδεσε μια σειρά από χειροπέδες γύρω από το χέρι, τον καρπό και τα δάχτυλά του για να μετρήσει πώς ρέει το αίμα μέσω του μικροκυκλοφορικού του συστήματος σε μικροβαρύτητα και στη συνέχεια εργάστηκε στη συντήρηση της ζωτικής υποστήριξης για το υπόλοιπο της βάρδιάς του. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/07/22/weekend-departure-preps-continue-as-crew-works-science-spacesuits/ Από αριστερά, οι μηχανικοί πτήσης της Αποστολής 74, Άννα Κικίνα και Πιότρ Ντουμπρόφ της Roscosmos, και ο Ανίλ Μένον της NASA, ποζάρουν για ένα πορτρέτο κρατώντας μια τούρτα για να γιορτάσουν την πρόσφατη άφιξή τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Roscosmos Το πλήρωμα ταξιδεύει 16.500 χιλιόμετρα με τη μονάδα καθόδου Soyuz κατά την επιστροφή του στη Γη από τον ISS. Ολόκληρο το ταξίδι από την αποσύνδεση έως την προσγείωση διαρκεί περίπου τρεις ώρες. Στις 26 Ιουλίου, η μονάδα καθόδου Soyuz MS-28 θα παραδώσει τους κοσμοναύτες Sergei Kud-Sverchkov, Sergei Mikayev και τον αστροναύτη της NASA Christopher Williams στη Γη. Σύμφωνα με τους κανονισμούς, μια ομάδα τεχνικής υποστήριξης με εναέρια και επίγεια κλιμάκια αναπτύσσεται 24 ώρες πριν από την προσγείωση κοντά στο Zhezkazgan του Καζακστάν. Είναι οι πρώτοι που υποδέχονται το πλήρωμα στον πλανήτη μας. Μερικές φορές, κατά την προσγείωση, η μονάδα καθόδου πέφτει στο πλάι, οπότε οι ειδικοί ανοίγουν την καταπακτή και τραβούν τους κοσμοναύτες έξω σε αυτή τη θέση. 🔹 Το βάρος του διαστημικού σκάφους, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων του και χωρίς πλήρωμα ή φορτίο, είναι περίπου 2.500 κιλά. 🔹 Ανάλογα με τη μάζα του φορτίου που επιστρέφεται από τον ISS, το βάρος της μονάδας καθόδου και του πληρώματός της θα μπορούσε να φτάσει τους τρεις τόνους. https://vk.com/roscosmos?z=video-30315369_456244966%2F6bbb64cdae513f3c41 https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_624399

«Το παιχνίδι άλλαξε»: Η εταιρεία που δέχθηκε επίθεση από τους «δραπέτες» της OpenAI χτυπάει καμπανάκι. Η Hugging Face χαρακτηρίζει το περιστατικό «αφύπνιση» για ολόκληρο τον κλάδο, μετά την πρωτοφανή κυβερνοεπίθεση που εξαπέλυσαν αυτόνομα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνηςΗ πρωτοφανής υπόθεση κατά την οποία προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI φέρονται να «δραπέτευσαν» από ελεγχόμενο περιβάλλον δοκιμών και να εξαπέλυσαν κυβερνοεπίθεση συνεχίζει να προκαλεί έντονο προβληματισμό στον κλάδο της AI.Ο συνιδρυτής της Hugging Face, Τόμας Γουλφ, χαρακτήρισε το περιστατικό «καμπανάκι αφύπνισης» για ολόκληρη τη βιομηχανία, προειδοποιώντας ότι αυτού του είδους οι επιθέσεις ενδέχεται να αποτελέσουν σύντομα μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές κυβερνοαπειλών.«Οι περισσότερες εταιρείες δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει ότι το παιχνίδι έχει αλλάξει», δήλωσε στο BBC.Η OpenAI δεν έχει σχολιάσει τις τελευταίες δηλώσεις, ενώ είχε ήδη ανακοινώσει ότι διεξάγει κοινή έρευνα με τη Hugging Face για το περιστατικό. Πώς έγινε η επίθεση Σύμφωνα με την OpenAI, κατά τη διάρκεια εσωτερικής δοκιμής ορισμένα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης κατάφεραν να εξέλθουν από το ασφαλές περιβάλλον δοκιμών και εξαπέλυσαν κυβερνοεπίθεση εναντίον της Hugging Face, σε ένα περιστατικό που η ίδια η εταιρεία χαρακτήρισε «άνευ προηγουμένου».Η Hugging Face αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες πλατφόρμες ανοικτού κώδικα για τη φιλοξενία και ανταλλαγή μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και χρησιμοποιείται ευρέως από ερευνητές και προγραμματιστές.Ο Γουλφ αποκάλυψε ότι όταν εντοπίστηκαν οι πρώτες ενδείξεις της επίθεσης, στα μέσα Ιουλίου, η εταιρεία δεν μπορούσε να καταλάβει από πού προερχόταν.Λίγο αργότερα, η OpenAI ενημέρωσε τη Hugging Face ότι πίσω από την επίθεση βρίσκονταν τα δικά της μοντέλα. 17.000 επιθέσεις μέσα σε λίγα λεπτά Σύμφωνα με τον συνιδρυτή της Hugging Face, μέσα σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα καταγράφηκαν περίπου 17.000 απόπειρες επίθεσης στο δίκτυο της εταιρείας από διαφορετικές διευθύνσεις IP.Παρότι η παραβίαση περιορίστηκε εγκαίρως, ο ίδιος υπογράμμισε ότι η φύση της επίθεσης ήταν εντελώς διαφορετική από τις συμβατικές κυβερνοεπιθέσεις που αντιμετωπίζει καθημερινά η εταιρεία. «Η AI αγνόησε τις δικλίδες ασφαλείας» Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους ειδικούς το γεγονός ότι τα μοντέλα φαίνεται να αγνόησαν τους μηχανισμούς ασφαλείας που έχουν σχεδιαστεί ώστε να αποτρέπουν κακόβουλες ενέργειες.Ο Νέιτ Σοάρες, από το Machine Intelligence Research Institute, σχολίασε ότι το περιστατικό υποδηλώνει πως το σύστημα «καταλάβαινε ότι δεν ενεργούσε σύμφωνα με τις προθέσεις των δημιουργών του, αλλά απλώς δεν ενδιαφέρθηκε».Η διαπίστωση αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον βαθμό ελέγχου που μπορούν να διατηρήσουν οι εταιρείες πάνω σε ολοένα πιο αυτόνομα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Παρέμβαση και από τη βρετανική κυβέρνηση Το περιστατικό έχει ήδη κινητοποιήσει τις αρμόδιες αρχές. Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι το AI Security Institute μελετά τη συμπεριφορά του συστήματος κατά τη διάρκεια της επίθεσης και συνεχίζει να συνεργάζεται με την OpenAI και άλλα ερευνητικά εργαστήρια για την ενίσχυση των μηχανισμών ασφαλείας.Παράλληλα, κάλεσε επιχειρήσεις και οργανισμούς να ενισχύσουν τα μέτρα κυβερνοασφάλειας, αξιοποιώντας πιστοποιήσεις και πρακτικές προστασίας από ολοένα πιο εξελιγμένες απειλές. Νέες ανησυχίες γύρω από την AI Το περιστατικό σημειώνεται σε μια περίοδο αυξανόμενων ανησυχιών για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης.Πριν από λίγες εβδομάδες, η αμερικανική κυβέρνηση είχε επιβάλει προσωρινούς περιορισμούς στην πρόσβαση στα μοντέλα της Anthropic για λόγους εθνικής ασφάλειας, πριν τελικά τους άρει.Την ίδια στιγμή, στο επίκεντρο βρίσκεται και η Κίνα. Η νεοφυής εταιρεία Moonshot AI ετοιμάζεται να διαθέσει στις 27 Ιουλίου το ανοικτού κώδικα μοντέλο Kimi K3, το οποίο ήδη θεωρείται από αρκετούς ως ένας από τους ισχυρότερους ανταγωνιστές των κορυφαίων δυτικών συστημάτων.Ωστόσο, σύμβουλος του Λευκού Οίκου κατηγόρησε δημοσίως τη Moonshot ότι συμμετείχε σε εκτεταμένη προσπάθεια αντιγραφής των δυνατοτήτων προηγμένων αμερικανικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, δείχνοντας ότι η ασφάλεια της AI εξελίσσεται πλέον όχι μόνο σε τεχνολογικό, αλλά και σε γεωπολιτικό ζήτημα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141455/to-paichnidi-allaxe-i-etaireia-poy-dechthike-epithesi-apo-toys-drapetes-tis-openai-chtypaei-kampanaki/ Τεχνητή Νοημοσύνη: Ερχεται «κουμπί θανάτου» για περιπτώσεις επικίνδυνης ανταρσίας. Διακομματικό νομοσχέδιο προωθείται στις ΗΠΑ Κατατέθηκε το νομοσχέδιο που -εφόσον ψηφισθεί- θα δίνει στις υπηρεσίες Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (Homeland) την εξουσία να υποχρεώνουν εταιρίες τεχνητής νοημοσύνης να απενεργοποιούν μοντέλα AI που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές ή την οικονομία.Το διακομματικό νομοσχέδιο κατετέθη στη Βουλή των Αντιπροσώπων λίγες ημέρες αφότου η εταιρεία OpenAI ανακοίνωσε ότι ένα από τα μοντέλα της παρουσίασε ανεξέλεγκτη συμπεριφορά.Το νομοσχέδιο, φέρει τον τίτλο «AI Kill Switch Act» και υποστηρίζεται από τον βουλευτή των Δημοκρατικών Τεντ Λιού και τον Ρεπουμπλικανό Νέιθανιελ Μόραν. Σενάρια απώλειας ελέγχου Σύμφωνα με το κείμενο του νομοσχεδίου, η Υπηρεσία Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ θα μπορεί να παρεμβαίνει σε περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται ως «σενάρια απώλειας ελέγχου» (loss-of-control scenarios). Ως τέτοιο ορίζεται η περίπτωση κατά την οποία ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης εκτελεί μια επικίνδυνη ενέργεια που δεν είχε προβλεφθεί ή επιδιωχθεί από τον δημιουργό του.Οι δύο βουλευτές ανακοίνωσαν την πρωτοβουλία λίγες ημέρες αφότου η OpenAI γνωστοποίησε ότι ένα στοιχείο τεχνητής νοημοσύνης παρουσίασε ανεξέλεγκτη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια δοκιμής ασφαλείας και προκάλεσε κυβερνοεπίθεση που έθεσε σε κίνδυνο τις υποδομές της νεοφυούς εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Hugging Face.«Πρόκειται για επείγουσα και αυτονόητη νομοθετική πρωτοβουλία, που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του προβλήματος ενός προηγμένου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης το οποίο έχει ξεφύγει από τον έλεγχο και έχει παρακάμψει τους μηχανισμούς ασφαλείας του», έγραψε ο Λιού σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.Το περιστατικό με την OpenAI θεωρείται ως η πλέον ισχυρή ένδειξη, μέχρι σήμερα, ότι οι ολοένα αυξανόμενες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύουν ήδη τους κινδύνους ασφαλείας που ειδικοί προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια ότι θα μπορούσαν να προκύψουν.Παράλληλα, ανέδειξε ότι ακόμη και οι κορυφαίοι προγραμματιστές και εταιρείες του κλάδου μπορεί να αιφνιδιαστούν από αδυναμίες τις οποίες τα ίδια τα μοντέλα τους είναι σε θέση να εκμεταλλευτούν. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141735/techniti-noimosyni-erchetai-koympi-thanatoy-gia-periptoseis-epikindynis-antarsias/

Εντοπίστηκε μοναδικό σε χαρακτηριστικά πλανητικό σύστημα και δεν υπάρχει επιστημονική ορολογία για αυτό. Σε σύστημα βρίσκεται ένας γίγαντας αερίου που οι αστρονόμοι δεν γνωρίζουν σε ποια κατηγορία σωμάτων κατατάσσεται. Ερευνητική ομάδα εντόπισε ένα πλανητικό σύστημα στο γαλαξία μας που διαφέρει τόσο έντονα τόσο από το ηλιακό μας σύστημα όσο και γενικότερα από τα γνωστά πλανητικά συστήματα ώστε δυσκολεύονται ακόμη και να βρουν την κατάλληλη ορολογία για να το περιγράψουν.Το σύστημα αποτελείται από έναν ερυθρό νάνο αστέρα με περίπου το 40% της μάζας του Ήλιου γύρω από τον οποίο περιφέρεται ένας καφέ νάνος, ένα ουράνιο σώμα που βρίσκεται στο όριο μεταξύ πλανήτη και άστρου. Γύρω από τον καφέ νάνο περιφέρεται με τη σειρά του ένας πλανήτης αερίου μεγέθους παρόμοιου με τον Δία ο οποίος ανακαλύφθηκε πρόσφατα με τη βοήθεια του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου στη Χιλή.Αν χρησιμοποιήσουμε το ηλιακό μας σύστημα ως σημείο αναφοράς ένα σώμα που περιφέρεται γύρω από ένα άλλο σώμα το οποίο με τη σειρά του περιφέρεται γύρω από ένα άστρο,θα έπρεπε να ονομάζεται δορυφόρος ή στην προκειμένη περίπτωση εξωδορυφόρος αφού βρίσκεται εκτός του ηλιακού μας συστήματος.Ωστόσο το αντικείμενο που περιφέρεται γύρω από τον καφέ νάνο δεν μοιάζει με κανέναν από τους γνωστούς δορυφόρους του ηλιακού μας συστήματος οι οποίοι είναι σχετικά μικροί βραχώδεις ή παγωμένοι κόσμοι. Διαφέρει τόσο ως προς τη σύσταση όσο και ως προς το μέγεθος. Πώς λοιπόν θα πρέπει να το ονομάσουμε;«Αυτό θα αποτελέσει σίγουρα αντικείμενο συζήτησης. Γενικά, οι περισσότεροι αστρονόμοι αποδέχονται προς το παρόν τον όρο “εξωδορυφόρος” (exosatellite) τουλάχιστον ως προσωρινή ονομασία μέχρι να υιοθετηθούν επίσημοι ορισμοί για αντικείμενα όπως αυτό που ανακαλύψαμε. Στην πραγματικότητα, έχουμε φτάσει στα όρια του πόσο μπορούμε να επεκτείνουμε τις λέξεις που επινοήσαμε για να περιγράψουμε το Ηλιακό Σύστημα ώστε να περιγράψουμε άλλα πλανητικά συστήματα» δήλωσε ο Κέβιν Χόι υποψήφιος διδάκτορας αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Diego Portales της Χιλής, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature». Η ανακάλυψη Το σύστημα βρίσκεται περίπου 71 έτη φωτός από τη Γη. Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως μέσα σε ένα έτος, περίπου 9,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Ο εξωδορυφόρος διαθέτει τουλάχιστον το 90% της μάζας του Δία, του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον καφέ νάνο κάθε 170 ημέρες σε απόσταση περίπου ίση με το ένα πέμπτο της απόστασης Γης–Ήλιου.«Πιστεύω ότι αυτή η ανακάλυψη άνοιξε το “κουτί της Πανδώρας” για την επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για έναν εντελώς νέο και ασυνήθιστο τύπο αντικειμένου, πραγματικά διαφορετικό από όσα γνωρίζουμε στο Ηλιακό μας Σύστημα. Τώρα θα πρέπει, μέσω θεωρητικών μοντέλων, να κατανοήσουμε πώς σχηματίζονται τέτοια αντικείμενα και αν είναι συνηθισμένα ή σπάνια» δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης, Άλις Ζούρλο, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο Diego Portales και διευθύντρια του ερευνητικού κέντρου εντοπισμού εξωπλανητών και εξωφεγγαριών YEMS στη Χιλή μέλη του οποίου έκαναν την ανακάλυψη.«Επιλέξαμε σκόπιμα να μην το αποκαλέσουμε φεγγάρι ή δορυφόρο. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν μοιάζει με κανέναν δορυφόρο του Ηλιακού μας Συστήματος. Είναι πολύ πιο ογκώδες και δεν περιφέρεται γύρω από έναν πλανήτη, αλλά γύρω από έναν καφέ νάνο, ένα αντικείμενο που βρίσκεται ανάμεσα σε πλανήτη και άστρο. Εφόσον δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ ένα τέτοιο σύστημα, προσπαθούμε ακόμη να βρούμε τον καταλληλότερο τρόπο για να το περιγράψουμε» λέει η Ζούρλο. Ο εξωδορυφόρος Παρότι έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6,300 εξωπλανήτες δηλαδή πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος ο εντοπισμός εξωδορυφόρων έχει αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολος και μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί μόνο λίγοι αξιόπιστοι υποψήφιοι. Οι ερευνητές προσπαθούν τώρα να κατανοήσουν την προέλευση του εξωδορυφόρου.«Είναι πιθανό να σχηματίστηκε από τον δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από τον καφέ νάνο, όπως σχηματίζονται οι πλανήτες γύρω από τα άστρα. Εναλλακτικά, μπορεί να αιχμαλωτίστηκε αργότερα από τη βαρυτική έλξη του καφέ νάνου» εξήγησε η Ζούρλο. Ο καφές νάνος δεν είναι ούτε άστρο ούτε πλανήτης, αλλά κάτι ενδιάμεσο. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα «υποψήφιο άστρο» που, κατά τη δημιουργία του, δεν απέκτησε αρκετή μάζα ώστε να ξεκινήσει πυρηνική σύντηξη στον πυρήνα του, όπως συμβαίνει στα άστρα. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιο ογκώδης από τους μεγαλύτερους γνωστούς πλανήτες.Ο καφές νάνος αυτού του συστήματος έχει περίπου 33 φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Δία, είναι κατά 50% μεγαλύτερος σε μέγεθος και πολύ θερμότερος. «Επειδή το σύστημα είναι πολύ νεαρό, ο καφές νάνος εξακολουθεί να εκπέμπει τη θερμότητα που διατηρεί από τον σχηματισμό του» ανέφερε η Ζούρλο.Από την πρώτη ανακάλυψη εξωπλανητών τη δεκαετία του 1990 οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μεγάλη ποικιλία πλανητικών συστημάτων ορισμένα παρόμοια με το δικό μας και άλλα εντελώς διαφορετικά. Το σύστημα που εξετάζεται στη νέα μελέτη αποτελεί μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη περίπτωση.«Ναι, αυτό το σύστημα είναι πραγματικά παράξενο. Πιθανότατα πέρασε από μια ιδιαίτερα χαοτική δυναμική εξέλιξη που το οδήγησε στη σημερινή του μορφή. Ωστόσο, είναι πολύ δύσκολο να προσδιορίσουμε ακριβώς τι είδους χαοτικές διεργασίες συνέβησαν» κατέληξε ο Χόι. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141424/entopistike-monadiko-se-charaktiristika-planitiko-systima-kai-den-yparchei-epistimoniki-orologia-gia-ayto/

Ο γαλαξίας μας κυριολεκτικά ανατράπηκε μετά από μετωπική σύγκρουση με περιπλανώμενο γαλαξία. Το συμβάν οδήγησε σε μεταβολή της κλίσης του Γαλαξία και οδήγησε στη σημερινή του μορφή. Αστρονόμοι εντόπισαν ενδείξεις ότι ο γαλαξίας μας ανατράπηκε και απέκτησε νέα κλίση έπειτα από μια μετωπική σύγκρουση με έναν περιπλανώμενο γαλαξία πολύ πριν σχηματιστεί το ηλιακό μας σύστημα.Η κολοσσιαία αυτή σύγκρουση σημειώθηκε πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια όταν ο Γαλαξίας συγκρούστηκε μετωπικά με έναν εισερχόμενο νάνο γαλαξία γνωστό στην αστρονομική κοινότητα ως Gaia Sausage (Λουκάνικο της Γαίας). Ο γαλαξίας μας διέλυσε τον μικρότερο γαλαξία και απορρόφησε τα άστρα του. Ωστόσο το χάος που προκλήθηκε από τη σύγκρουση πιθανότατα ανέτρεψε ολόκληρο τον δίσκο του γαλαξία μας κατά περισσότερο από 90 μοίρες οδηγώντας τον στη σημερινή του διάταξη σύμφωνα με τους ερευνητές.Αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Ντάραμ χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις σε υπερυπολογιστές και διαπίστωσαν ότι γαλαξίες παρόμοιοι με τον δικό μας όταν συγκρούονται μετωπικά με έναν γαλαξία αντίστοιχου μεγέθους με τον Gaia Sausage, είναι πιθανό να υποστούν μια «ανατροπή του δίσκου» (disc flip) η οποία αλλάζει σταδιακά αλλά ριζικά τον προσανατολισμό τους.«Η διαδικασία αυτή πιθανότατα διαρκεί τουλάχιστον μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια» δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, Κίριλ Μπατράκοφ. Η ανακάλυψη Οι ερευνητές έφτασαν σε αυτό το συμπέρασμα ενώ προσπαθούσαν να εξηγήσουν γιατί τα άστρα στην άλω του γαλαξία μας περιστρέφονται ασυνήθιστα αργά. Η άλως είναι το αραιό, σχεδόν σφαιρικό νέφος άστρων που περιβάλλει το Γαλαξία. Τα περισσότερα από αυτά τα άστρα σχηματίστηκαν αρχικά σε μικρότερους γαλαξίες οι οποίοι πλησίασαν υπερβολικά τον γαλαξία μας και τελικά συγχωνεύθηκαν μαζί του.Προηγούμενες παρατηρήσεις της αποστολής Gaia του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) είχαν δείξει ότι τα άστρα στον δίσκο του Γαλαξία περιφέρονται γύρω από το κέντρο του με ταχύτητα περίπου 220 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αντίθετα τα άστρα του άλω κινούνται πολύ πιο αργά, με ταχύτητα περίπου 25 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, γεγονός που αποτελούσε επί χρόνια ένα ανεξήγητο μυστήριο.Για να εξηγήσουν αυτή τη διαφορά, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν προσομοιώσεις της εξέλιξης γαλαξιών παρόμοιων με το γαλαξία μας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αργή περιστροφή των άστρων στην άλω μπορεί να εξηγηθεί εάν ο Γαλαξίας είχε δεχθεί μια μετωπική σύγκρουση με έναν γειτονικό γαλαξία μεγέθους αντίστοιχου με τον Gaia Sausage και στη συνέχεια είχε υποστεί ανατροπή του δίσκου.Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην Εθνική Συνάντηση Αστρονομίας της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε στο Μπέρμιγχαμ. Οι τροχιές Η πανάρχαια αυτή σύγκρουση αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2018 όταν διεθνής ομάδα αστρονόμων χρησιμοποίησε δεδομένα της αποστολής Gaia για να χαρτογραφήσει τις κινήσεις των άστρων στο γαλαξία μας.Ορισμένα άστρα βρέθηκαν να ακολουθούν εξαιρετικά επιμήκεις, «λουκανικοειδείς» τροχιές. Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι αυτές δημιουργήθηκαν όταν ένας νάνος γαλαξίας διαλύθηκε καθώς εισέβαλε κατευθείαν στην καρδιά του Γαλαξία. Οι ασυνήθιστες τροχιές των άστρων αποτελούν ισχυρή ένδειξη αυτής της γιγαντιαίας σύγκρουσης και έδωσαν σε αυτόν τον γαλαξία την ονομασία Gaia Sausage.Σήμερα οι αστρονόμοι θεωρούν ότι η σύγκρουση αυτή ήταν η τελευταία μεγάλη συγχώνευση του γαλαξία μας και ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην ιστορία του. Αναδιαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τη δομή του δημιουργώντας το διογκωμένο κεντρικό εξόγκωμα και διαμορφώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του άλω των άστρων.Παρότι χαρακτηρίζεται ως νάνος γαλαξίας, ο Gaia Sausage περιείχε άστρα, αέριο και σκοτεινή ύλη με συνολική μάζα που ξεπερνούσε τα 10 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου. Η επόμενη μεγάλη αναστάτωση για το γαλαξία μας ενδέχεται να συμβεί σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια όταν το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, ένας γειτονικός νάνος γαλαξίας, συγχωνευθεί με το δικό μας.Να σημειωθεί ότι μια σειρά από πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι ο γαλαξίας μας είναι εξαιρετικά ανθεκτικός και μέχρι στιγμής ανίκητος στις γαλαξιακές μάχες που έχει κληθεί να δώσει αφού εκτιμάται ότι έχει βγει νικητής σε περισσότερες από δέκα συγκρούσεις με άλλους γαλαξίες ορισμένοι από τους οποίους ήταν μεγαλύτεροι σε μέγεθος από αυτόν γεγονός που αντιβαίνει τη συνήθη κοσμική ακολουθία. Οι επιστήμονες πάντως θεωρούν ότι ο γαλαξίας μας θα δώσει την τελευταία του μάχη με το μεγαλύτερο γαλαξία της γαλαξιακής μας γειτονιάς, αυτόν της Ανδρομέδας, ο οποίος κατευθύνεται προς το δικό μας γαλαξία και σε 4-5 δισ. έτη θα υπάρξει μια σύγκρουση με τους ειδικούς να προεξοφλούν την επικράτηση της Ανδρομέδας. Ο γαλαξίας μας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2141564/o-galaxias-mas-kyriolektika-anatrapike-meta-apo-metopiki-sygkroysi-me-periplanomeno-galaxia/

Ποιός είναι ο πιο παράξενος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος; Όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος είναι παράξενοι. Αλλά κάποιοι είναι πιο παράξενοι από τους υπόλοιπους Ακόμα και με μια πρώτη ματιά, οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος παρουσιάζουν τεράστια ποικιλομορφία. Τεράστιοι και μικροί, χωρίς ίχνος αέρα ή τυλιγμένοι σε πυκνή ατμόσφαιρα, διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα χαρακτηριστικών που τους διαφοροποιούν. Αν όμως βρισκόμουν με την πλάτη στον τοίχο, ποιον θα επέλεγα ως τον πιο παράξενο απ’ όλους; ● Η Αφροδίτη είναι ο πιο παράξενος πλανήτης του ηλιακού συστήματος. Υπάρχει λόγος που την αποκαλούμε η «κακιά δίδυμη» της Γης. Για λόγους που παραμένουν ασαφείς, πριν από πολύ καιρό υπέστη ένα σαρωτικό, ανεξέλεγκτο φαινόμενο του θερμοκηπίου, το οποίο γέμισε την ατμόσφαιρά της με διοξείδιο του άνθρακα, παγιδεύοντας την θερμότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένας πλανήτης με ατμοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια 90 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης, θερμοκρασία που ξεπερνά τους 460 βαθμούς Κελσίου και νέφη από θειικό οξύ. Κι όμως, ψηλά στην τροπόσφαιρά της, σε υψόμετρο περίπου 50 με 60 χιλιομέτρων, η πίεση και η θερμοκρασία της Αφροδίτης είναι παρόμοιες με αυτές της Γης στο επίπεδο της θάλασσας. Τα όξινα νέφη και ο δηλητηριώδης αέρας θα εξακολουθούσαν να αποτελούν πρόβλημα, αλλά θεωρητικά, είναι πιθανό οι άνθρωποι να μπορέσουν κάποτε να ζήσουν σε αιωρούμενες αποικίες ψηλά στους ουρανούς της Αφροδίτης – μια ομολογουμένως σουρεαλιστική προοπτική. ● Ο Δίας είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Με διάμετρο 11 φορές μεγαλύτερη από της Γης και μάζα που ξεπερνά κατά 300 φορές αυτή του πλανήτη μας, είναι ένας γίγαντας αερίων – μια κολοσσιαία σφαίρα από υδρογόνο και ήλιο, που χαμηλότερα στην ατμόσφαιρά του μετατρέπεται σε ένα παράξενο υγρό μείγμα, για να πάρει τελικά μεταλλική μορφή σε ακόμα μεγαλύτερο βάθος. Απ’ όσο μπορούμε να ξέρουμε, ο πυρήνας του Δία αποτελείται από μέταλλο και πετρώματα, αλλά δεν έχει σαφή όρια και είναι ημίρρευστος — καμία σχέση με τα ξεκάθαρα, διακριτά στρώματα που χαρακτηρίζουν τον πλανήτη μας. Επιπλέον, διαθέτει ένα πανίσχυρο μαγνητικό πεδίο που διογκώνεται μέσα στον ηλιακό άνεμο, εκτεινόμενο στο διάστημα για εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα. Αυτό το καθιστά την μεγαλύτερη ενιαία δομή στο ηλιακό σύστημα, μετά την ηλιόσφαιρα του Ήλιου. Αν μπορούσαν να το δουν τα μάτια μας, η μαγνητόσφαιρα του Δία θα φαινόταν μεγαλύτερη από την πανσέληνο στον ουρανό! ● Ο Ερμής είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα. Καψαλισμένος από τον Ήλιο, βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια βαρυτική διελκυστίνδα με το άστρο μας, η οποία, με το πέρασμα του χρόνου, έχει αναγκάσει τον πλανήτη να εκτελεί τρεις περιστροφές γύρω από τον άξονά του για κάθε δύο περιφορές του γύρω από τον Ήλιο. Σε συνδυασμό με την ελλειπτική του τροχιά, αυτό προκαλεί παράξενα φαινόμενα: υπάρχουν σημεία στην επιφάνεια όπου το πρωί μπορείς να παρακολουθήσεις τον Ήλιο να ανατέλλει για λίγο, έπειτα να δύει και μετά να ανατέλλει ξανά, όλα αυτά σχεδόν στο ίδιο σημείο του ουρανού. Και παρά τη σφοδρή ακτινοβολία που δέχεται ο Ερμής, υπάρχουν βαθείς παγωμένοι κρατήρες κοντά στους πόλους του, οι οποίοι δεν βλέπουν ποτέ το φως του Ήλιου και φιλοξενούν πάγο νερού. Είναι ένας πλανήτης παραδόξων. ● Ο Ποσειδώνας είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Ως ο πιο απομακρυσμένος πλανήτης από τον Ήλιο και ο τελευταίος σταθμός πριν από την Ζώνη Κάιπερ, ο Ποσειδώνας φωτίζεται μόνο αμυδρά από τον Ήλιο, λαμβάνοντας μόλις το 0,1% του φωτός που φτάνει στη Γη. Δεν ανακαλύφθηκε με άμεση παρατήρηση, αλλά χάριν της βαρυτικής του επίδραση στον Ουρανό, αν και τον είχε εντοπίσει, χωρίς όμως να τον αναγνωρίσει τότε, ο Γαλιλαίος αιώνες νωρίτερα. Η εσωτερική του θερμότητα τροφοδοτεί τους ταχύτερους ανέμους στο ηλιακό μας σύστημα, οι οποίοι έχουν μετρηθεί στην ασύλληπτη ταχύτητα των 2.200 χιλιομέτρων την ώρα. Μην προσπαθήσετε ποτέ να πετάξετε χαρταετό στον Ποσειδώνα. Θα σας ξεριζώσει τα χέρια. ● Ο Άρης είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Αν και έχει μόλις το ένα δέκατο της μάζας της Γης, διαθέτει παρ’ όλα αυτά το ψηλότερο βουνό και το πιο μεγαλειώδες φαράγγι του ηλιακού μας συστήματος. Είναι καλυμμένος από μια λεπτόκοκκη σκόνη που αποτελείται από διάφορα είδη οξειδίου του σιδήρου: κοινώς, σκουριά. Η ατμόσφαιρά του είναι πνιγμένη σε αυτήν, δίνοντας στον αέρα το χρώμα της καραμέλας – εκτός από την περιοχή κοντά στον Ήλιο, όπου η σκέδαση του φωτός δημιουργεί μια γαλάζια άλω, η οποία διακρίνεται καλύτερα στο ηλιοβασίλεμα. Αυτό τον κάνει το ακριβώς αντίθετο της Γης, με τους δικούς της γαλάζιους ουρανούς και τα κόκκινα ηλιοβασιλέματα. ● Ο Ουρανός είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Πριν από αμέτρητα χρόνια, κάποιο καταστροφικό γεγονός έγειρε τον τεράστιο γίγαντα πάγου και πλέον περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο με κλίση άξονα 98 μοιρών. Αυτό του προκαλεί ακραίες εποχές, καθεμία από τις οποίες διαρκεί 21 γήινα χρόνια. Στον βόρειο πόλο του, για παράδειγμα, χρειάζονται περίπου τέσσερις δεκαετίες μετά την ανατολή για να δύσει ξανά ο Ήλιος. Και για χρόνια, στο απόγειο του καλοκαιριού, ο Ήλιος βρίσκεται σχεδόν κατακόρυφα από πάνω. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο άξονας του μαγνητικού πεδίου του Ουρανού είναι μετατοπισμένος από το κέντρο του πλανήτη κατά περίπου 8.000 χιλιόμετρα. Αυτό ίσως οφείλεται στην ίδια αιτία με την κλίση του πλανήτη. Ίσως συγκρούστηκε με έναν άλλο τεράστιο πλανήτη λίγο μετά τον σχηματισμό του, μια σύγκρουση που έβγαλε τον Ουρανό εντελώς εκτός άξονα. Συν τοις άλλοις, ίσως εκεί να βρέχει και διαμάντια. ● Ο Κρόνος είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Στην πραγματικότητα, έχει μικρότερη πυκνότητα από το νερό. Το πιο παλιό αστείο στην αστρονομία λέει πως αν έριχνες τον Κρόνο σε μια μπανιέρα, θα επέπλεε, αλλά θα άφηνε γύρω γύρω έναν δακτύλιο. Το πανέμορφο σύστημα δακτυλίων του είναι ό,τι πιο θεαματικό υπάρχει στην πλανητική μας γειτονιά, κι όμως, αν συγκεντρώναμε όλα τα παγωμένα σωματίδιά τους, θα δημιουργούσαν απλώς ένα μικρό φεγγάρι με διάμετρο μικρότερη των 400 χιλιομέτρων – άλλος ένας δορυφόρος για να προστεθεί στη στρατιά των γνωστών δορυφόρων του Κρόνου, που ξεπερνούν τους 285 συνολικά. Και όσο εντυπωσιακοί κι αν είναι οι δακτύλιοί του, ο πλανήτης διαθέτει επίσης μια τεράστια εξαγωνική δίνη στον βόρειο πόλο του, με διάμετρο σχεδόν 30.000 χιλιόμετρα – τόσο τεράστια που η Γη θα μπορούσε άνετα να περάσει μέσα από μία από τις πλευρές της. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα φυσικό ατμοσφαιρικό χαρακτηριστικό, το οποίο ωστόσο μοιάζει εκπληκτικά με εξωγήινη πύλη προς έναν άλλο τόπο και χρόνο. Όπως είναι φυσικό, θα μπορούσα να μιλάω με τις ώρες για το πόσο παράξενος είναι ο οποιοσδήποτε πλανήτης του ηλιακού συστήματος – για να μην αναφέρω τα μικρότερα ουράνια σώματα, όπως ο Πλούτωνας(*), καθώς και τους δορυφόρους, τους αστεροειδείς, τους κομήτες και τα αντικείμενα της Ζώνης Κάιπερ και του Νέφους Όορτ – αλλά όλα αυτά πηγάζουν από τη δική μας προκατάληψη που «χρωματίζει» την οπτική μας. Όταν όμως φτάνουμε στο διά ταύτα, ● Η Γη είναι ο πιο παράξενος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα, με τεράστια διαφορά. Για αρχή, διαθέτει τεκτονικές πλάκες – την ολίσθηση και παραμόρφωση τεράστιων πλακών πετρώματος που αναδιαμορφώνουν διαρκώς την επιφάνειά της – ένα χαρακτηριστικό που δεν συναντάται πουθενά αλλού γύρω από τον Ήλιο. Η Γη διαθέτει επίσης ένα ασυνήθιστα μεγάλο φεγγάρι σε σχέση με το μέγεθός της, με αναλογία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη οποιουδήποτε άλλου φεγγαριού γύρω από κάποιον μεγάλο πλανήτη. Ακόμα πιο παράξενο είναι το γεγονός ότι η απόσταση της Γης από τον Ήλιο, σε συνδυασμό με το εγγενές ατμοσφαιρικό της φαινόμενο του θερμοκηπίου, χαρίζει στον πλανήτη μας μια επιφανειακή θερμοκρασία όπου το νερό μπορεί να συνυπάρχει σε τρεις φάσεις: στερεή, υγρή και αέρια. Αυτή η συνθήκη είναι μοναδική ανάμεσα στους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και απολύτως κρίσιμη για την εξαιρετική ιδιαιτερότητα της Γης· το νερό είναι ένα άριστο μέσο για να αναδυθεί και να εξελιχθεί η ζωή. Μπορεί να διαλύει και να αναμειγνύει σημαντικά προβιοτικά ορυκτά, και ο κύκλος του νερού —κατά τον οποίο το νερό εξατμίζεται πάνω από τους ωκεανούς, πέφτει ως βροχή σε άλλη τοποθεσία και στη συνέχεια ξεπλένεται καταλήγοντας πίσω στη θάλασσα— μεταφέρει αυτά τα υλικά σε μέρη όπου μπορούν να συγκεντρωθούν και να πυροδοτήσουν την πολυπλοκότητα. Με την πάροδο δισεκατομμυρίων ετών αυτά τα απλούστερα υλικά συνδυάστηκαν, διασπάστηκαν και ανασχηματίστηκαν, εκμεταλλευόμενα το χημικό τους περιβάλλον και την ενέργεια από τον Ήλιο, για να μετατραπούν στην εκπληκτική και εκθαμβωτική βιολογική ποικιλομορφία που βλέπουμε γύρω μας. Θέλετε κάτι πραγματικά παράξενο; Από όλους τους εκατοντάδες κόσμους στο ηλιακό μας σύστημα, μόνο ένας γνωρίζουμε ότι διαθέτει ζωή, και εσείς ζείτε σε αυτόν. Η παραξενιά, ωστόσο, είναι σχετική. Ακόμα εξερευνούμε αυτούς τους άλλους κόσμους, εξετάζοντάς τους και ανιχνεύοντας το παραμικρό ίχνος σε αναζήτηση ζωής, σημερινής ή παρελθούσας. Μπορεί τελικά να την βρούμε, ίσως μάλιστα και πολλές φορές. Κι αν συμβεί αυτό, η Γη ίσως καταλήξει να μην είναι και τόσο παράξενη τελικά. (*) Εκστρατεία για να γίνει ξανά ο Πλούτωνας πλανήτης – https://www.scientificamerican.com/article/nasa-chief-jared-isaacman-hints-at-campaign-to-make-pluto-a-planet-again/ Διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Phil Plait, «What’s the weirdest planet in the solar system?» – https://www.scientificamerican.com/article/whats-the-weirdest-planet-in-the-solar-system/

Βιοϊατρική Έρευνα, Πακέτο Επιχειρήσεων Ανταλλαγής Πληρώματος - Πολυάσχολη Ημέρα στον Σταθμό. Η βιοϊατρική έρευνα για τη διατήρηση της υγείας του πληρώματος της Αποστολής 74 και την προώθηση της υγείας στη Γη είναι γεμάτη το πρόγραμμα της Τρίτης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι κάτοικοι της τροχιάς παραδίδουν επίσης τις αποστολικές τους ευθύνες, καθώς τρία μέλη του πληρώματος ετοιμάζονται να επιστρέψουν στη Γη αυτό το Σαββατοκύριακο.Οι μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης, οι φλεβικές σαρώσεις και οι οφθαλμολογικοί έλεγχοι κράτησαν το πλήρωμα απασχολημένο, καθώς διεξήγαγαν μια ποικιλία μελετών υγείας για να βοηθήσουν τους γιατρούς να κατανοήσουν πώς το ανθρώπινο σώμα προσαρμόζεται σε μια μακροπρόθεσμη διαστημική πτήση. Τα ερευνητικά δεδομένα παρέχουν επίσης στους ερευνητές μοναδικές γνώσεις που δεν μπορούν να αποκτηθούν με τη βαρύτητα της Γης και δίνουν ευκαιρίες για την ανάπτυξη προηγμένων θεραπειών για συνθήκες που σχετίζονται με το διάστημα και τη Γη.Η CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος) δοκιμάζει την ικανότητα του γιλέκου Bio-Monitor και της κορδέλας κεφαλής που διαθέτει αισθητήρες να παρακολουθεί άνετα και συνεχώς την υγεία ενός αστροναύτη καθ' όλη τη διάρκεια της βάρδιάς του. Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, φορούσε τη ρόμπα υγείας για μια 24ωρη ηχογράφηση, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούσε το Mobil-o-Graph της CSA για να μετρήσει την αρτηριακή του πίεση κατά τη διάρκεια της βάρδιάς του.Η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εξέτασε το ιατρικό υλικό απεικόνισης που χειριζόταν ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, μέσα στη μονάδα Harmony για μια τυπική οφθαλμολογική εξέταση. Οι γιατροί στο έδαφος βοήθησαν το πλήρωμα καθώς εξέταζαν τον αμφιβληστροειδή, τον κερατοειδή και τον φακό του Μέιρ σε πραγματικό χρόνο. Η Χάθαγουεϊ χειρίστηκε επίσης τη βιοϊατρική συσκευή Ultrasound 3 και σάρωσε τις φλέβες του κοσμοναύτη της Roscosmos, Σεργκέι Μικάγιεφ. Η Μέιρ έστησε τον ερευνητικό εξοπλισμό PhysioTool για να μετρήσει το επίπεδο γνωστικής λειτουργίας της μηχανικού πτήσης Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος), καθώς εκτελούσε μια εργασία νοητικής οξύτητας.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Ανίλ Μένον, συνεχίζει να εξοικειώνεται με τη ζωή στο τροχιακό φυλάκιο με τους συναδέλφους του μηχανικούς πτήσης Πιότρ Ντουμπρόφ και Άννα Κίκινα, οι οποίοι ξεκίνησαν την αποστολή τους στις 14 Ιουλίου . Ο Μένον αποκτά επίσης νέες δεξιότητες από τον Γουίλιαμς, ο οποίος παραδίδει τις ευθύνες της αποστολής του πριν ολοκληρώσει την αποστολή του και πετάξει πίσω στη Γη με τον Κουντ-Σβερτσκόφ και τον μηχανικό πτήσης της Roscosmos, Σεργκέι Μικάεφ, σε λίγες μέρες. Ο Μένον, ο Ντουμπρόφ και η Κίκινα συγκεντρώθηκαν επίσης και εξέτασαν την τοποθεσία και τη λειτουργία του εξοπλισμού ασφαλείας.Οι Γουίλιαμς, Κουντ-Σβερτσκόφ και Μικάεφ ετοίμαζαν προσωπικά αντικείμενα και φορτίο μέσα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 με το οποίο θα επιστρέψουν στη Γη όταν αναχωρήσουν από τον διαστημικό σταθμό το Σαββατοκύριακο, ολοκληρώνοντας την Αποστολή 74. Το τρίο ξεκίνησε την αποστολή του με εκτόξευση από το Καζακστάν στις 27 Νοεμβρίου 2025 και σύνδεση με τη μονάδα Rassvet την ίδια ημέρα.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, φωτογράφισε μικρόβια σε ανάπτυξη για να αναλύσει πώς προσαρμόζονται στη μικροβαρύτητα και να μάθει πώς να διατηρεί ασφαλείς, αποστειρωμένες συνθήκες κατά τη διάρκεια βιολογικών πειραμάτων σε ένα διαστημόπλοιο. Στη συνέχεια, ο Φεντιάεφ επιθεώρησε τα εξαρτήματα υδραυλικών εγκαταστάσεων της τροχιάς και συντήρησε τον εξοπλισμό εξαερισμού σε όλο το τμήμα της Roscosmos του σταθμού. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/07/21/biomedical-research-crew-swap-operations-pack-busy-day-aboard-station/ Από αριστερά, η μηχανικός πτήσης της Αποστολής 74, Τζέσικα Μέιρ, της NASA, χαμογελάει αφού καλωσόρισε την κοσμοναύτη της Roscosmos, Άννα Κικίνα, και τον αστροναύτη της NASA, Ανίλ Μένον, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 14 Ιουλίου 2026.