Δροσος Γεωργιος

Η Κίνα ανακοίνωσε την αναβολή της φιλόδοξης αποστολής αναζήτησης νερού στη Σελήνη. Η εκτόξευση που ήταν προγραμματισμένη να γίνει σε λίγες μέρες δεν θα πραγματοποιηθεί και προγραμματίζεται πλέον για το 2027. Η Κίνα είχε ανακοινώσει ότι αυτή την εβδομάδα θα εκτοξευόταν το σκάφος της αποστολής Chang’e-7, της πιο τεχνολογικά σύνθετης σεληνιακής αποστολής της μέχρι σήμερα, με στόχο την αναζήτηση παγωμένων αποθεμάτων νερού σε κρατήρες που βρίσκονται σε μόνιμη σκιά κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης και έχουν θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν. Όμως οι επιτελείς της αποστολής αποφάσισαν ότι υπάρχουν ακόμη άλυτα ζητήματα σχετικά με αυτή και αποφάσισαν να αναβάλλουν την εκτόξευση θέτοντας ως νέο στόχο την πραγματοποίηση της αποστολής το 2027.Στους μόνιμα σκιασμένους κρατήρες στους πόλους της Σελήνης η θερμοκρασία πέφτει σε ακραία χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας περίπου τους -240 βαθμούς Κελσίου έως -250 βαθμούς Κελσίου. Αυτά τα σημεία είναι από τα πιο κρύα μέρη σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα επειδή δεν βλέπουν ποτέ τον ήλιο και η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα για να κρατήσει τη ζέστη.Η μη επανδρωμένη αποστολή που πήρε το όνομά της από μια μυθική κινεζική θεά της Σελήνης περιλαμβάνει την ανάπτυξη ενός ρομπότ προσεδάφισης, ενός ρόβερ και ενός «χοροπηδηχτού» ρομπότ τα οποία θα επιχειρήσουν να εξερευνήσουν ένα από τα πιο κρύα σημεία του ηλιακού μας συστήματος. Η αποστολή θα μεταφέρει επίσης μια σειρά επιστημονικών οργάνων όπως αναλυτές νερού, κάμερες και ραντάρ.Η αποστολή αποτελεί σημαντικό βήμα προς τον στόχο του Πεκίνου να δημιουργήσει συνθήκες μόνιμης ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη με σχέδια για επανδρωμένη προσελήνωση πριν από το 2030 και τη κατασκευή κοινής με τη Ρωσία βάσης έως το 2035. Οι κρατήρες κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης δεν έχουν δει ηλιακό φως εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν ότι μπορεί να λειτουργούν σαν φυσικοί καταψύκτες διατηρώντας αρχαίο νερό και πτητικές οργανικές ενώσεις.Η ανακάλυψη προσβάσιμου νερού είναι εξαιρετικά σημαντική για μελλοντικές σεληνιακές βάσεις. Το νερό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πόσιμο νερό για τους αστροναύτες, παραγωγή οξυγόνου για τις επανδρωμένες βάσεις και υδρογόνου ως καύσιμο πυραύλων μειώνοντας έτσι την ανάγκη για δαπανηρές αποστολές ανεφοδιασμού από τη Γη. Καλλιτεχνική απεικόνιση της κινεζικής αποστολής που θα αναζητήσει νερό στη Σελήνη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152689/i-kina-anakoinose-tin-anavoli-tis-filodoxis-apostolis-anazitisis-neroy-sti-selini/

Ανακαλύφθηκε άγνωστος γιγάντιος δεινόσαυρος που ζούσε στη Βραζιλία. Είχε μήκος περίπου 20 μέτρα και έζησε πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια. Ένας δεινόσαυρος μήκους 20 μέτρων περιπλανιόταν στη σημερινή βορειοανατολική Βραζιλία αφήνοντας πίσω του απολιθώματα παρέμεναν θαμμένα μέχρις ότου κατασκευαστικές εργασίες τα έφεραν στο φως.Ο Dasosaurus tocantinensis όπως ονομάστηκε αυτό το νέο είδος έζησε πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια. Τα απολιθώματα εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια εργασιών για έναν οδικό-σιδηροδρομικό σταθμό στο Νταβινοπόλις, στην πολιτεία Μαρανιάο και η μελέτη τους δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Journal of Systematic Paleontology».Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν μόνο την παρουσία μιας άγνωστης μέχρι σήμερα ομάδας δεινοσαύρων σε αυτό το τμήμα της Βραζιλίας. Παρέχουν επίσης στοιχεία για μια αρχαία σύνδεση ανάμεσα στο ευρωπαϊκό νησιωτικό σύμπλεγμα εκείνης της εποχής και τη σημερινή Νότια Αμερική.Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι πρόγονοι του είδους από το Μαρανιάο πιθανότατα έφτασαν στη Νότια Αμερική μέσω της Βόρειας Αφρικής κάποια στιγμή μεταξύ 140 και 120 εκατομμυρίων ετών πριν όταν αυτές οι περιοχές ήταν ακόμη ενωμένες στο πλαίσιο της υπερηπείρου Γκοντβάνα. Ένας σπάνιος γίγαντας έρχεται στο φως «Είναι ο μεγαλύτερος γνωστός δεινόσαυρος από το Μαρανιάο, το οποίο έχει και άλλα είδη, αλλά όχι σαυρόποδα όπως αυτός αντίθετα, διαθέτει μικρότερα είδη όπως το διπλόδοκο Amazonsaurus maranhensis που είχε μήκος περίπου 10 μέτρα» λέει ο Έλβερ Λουίζ Μάγιερ καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Κοιλάδας του Σάο Φρανσίσκο (UNIVASF) στην πολιτεία Μπαΐα.Ο Μάγοερ ειδικός στα θηλαστικά της πολύ πιο πρόσφατης Τεταρτογενούς περιόδου ειδοποιήθηκε για την ανακάλυψη των απολιθωμάτων ενώ βρισκόταν στο Σάο Φέλιξ ντο Ξίνγκου, στην πολιτεία Παρά όπου εργαζόταν ως καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Νότιου και Νοτιοανατολικού Παρά (UNIFESSPA).Τα απολιθώματα ανακαλύφθηκαν από αρχαιολόγους που παρακολουθούσαν το εργοτάξιο στο Νταβινοπόλις στο πλαίσιο της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Αρχικά θεωρήθηκε ότι τα ευρήματα ανήκαν σε θηλαστικά της μεγαπανίδας που ενδεχομένως είχαν ζήσει μαζί με τους πρώτους ανθρώπους.«Επειδή βρίσκονταν σε βάθος περίπου οκτώ μέτρων κατάλαβα ότι ήταν πολύ παλαιότερα. Η ηλικία του γεωλογικού σχηματισμού ήταν ήδη γνωστή από προηγούμενες έρευνες και έδειχνε ότι επρόκειτο για υλικό από τη μετάβαση από το Κατώτερο στο Ανώτερο Κρητιδικό, περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια πριν» λέει ο Μάγιερ που στη συνέχεια επικοινώνησε με διάφορους ειδικούς και σχημάτισε μια διεπιστημονική ομάδα για τη μελέτη του δείγματος.Μετά από μια μακρά διαδικασία προετοιμασίας και καθαρισμού των απολιθωμάτων οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν στην πολιτεία Παρά. Αργότερα το δείγμα επέστρεψε στο Μαρανιάο και σήμερα φυλάσσεται στο Σάο Λουίς την πρωτεύουσα της πολιτείας, στο Κρατικό Κέντρο Έρευνας Φυσικής Ιστορίας και Αρχαιολογίας, το οποίο συμμετείχε επίσης στην έρευνα.«Επειδή περιλαμβάνει σπονδύλους της ουράς, ένα μηριαίο οστό μήκους 1,5 μέτρου, πλευρά, οστά των ποδιών, καθώς και οστά των μπροστινών και πίσω άκρων, θεωρείται ένα σχετικά πλήρες δείγμα. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν ακόμη περισσότερα απολιθώματα από το ίδιο άτομο που δεν έχουν ανασκαφεί ακόμη στον χώρο» λέει ο Μαξ Λάνγκερ καθηγητής στη Σχολή Φιλοσοφίας, Επιστημών και Γραμμάτων του Ριμπεϊράο Πρέτο, στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο (FFCLRP-USP) ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη.Ο Λάνγκερ ηγείται του προγράμματος «Εξερευνώντας την ποικιλότητα των κρητιδικών δεινοσαύρων της Νότιας Αμερικής και της συνοδού πανίδας τους» το οποίο υποστηρίζεται από το FAPESP. Ένα όνομα που συνδέεται με τον τόπο Το όνομα του είδους συνδέεται άμεσα με το Μαρανιάο. Το «Daso» σημαίνει «δάσος» και παραπέμπει στις δασώδεις περιοχές της περιοχής, τις οποίες οι πρώτοι Πορτογάλοι αποικιστές περιέγραφαν ως έναν μεγάλο πυκνό και μπερδεμένο σχηματισμό ή «maranhão». Το «tocantinensis», από την άλλη πλευρά, αναφέρεται στον ποταμό Τοκαντίνς καθώς η τοποθεσία όπου βρέθηκαν τα απολιθώματα βρίσκεται κοντά στην ανατολική όχθη του.Αναλύσεις της μικροδομής των οστών, τις οποίες πραγματοποίησαν οι ερευνητές του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Ρίο Γκράντε ντο Νόρτε (UFRN) έδειξαν ένα πρότυπο ανάπτυξης που συνδυάζει χαρακτηριστικά παλαιότερων σαυρόποδων με στοιχεία που συνδέονται με τους τιτανόσαυρους, μια ομάδα που συγγενεύει στενά με το νέο είδος.Το αποτέλεσμα δείχνει ότι ορισμένα πρότυπα ανάπτυξης και αναδιαμόρφωσης των οστών εμφανίστηκαν στην εξέλιξη των δεινοσαύρων νωρίτερα απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα. Η ανακάλυψη αυτή μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ορισμένοι δεινόσαυροι κατάφεραν να φτάσουν σε τεράστιες διαστάσεις. Οι κατασκευαστικές εργασίες φέρνουν στο φως εύθραυστα στοιχεία Η ανακάλυψη του Dasosaurus αναδεικνύει ένα βασικό δίλημμα της παλαιοντολογίας. Τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα μπορούν να καταστρέψουν ή να εξαφανίσουν απολιθωματικά αρχεία αλλά μπορούν επίσης να αποκαλύψουν στρώματα πετρωμάτων στα οποία οι παλαιοντολόγοι δεν θα μπορούσαν εύκολα να φτάσουν χρησιμοποιώντας μόνο παραδοσιακά εργαλεία ανασκαφής.«Η Βραζιλία είναι μια τροπική χώρα με πυκνή βλάστηση. Οι γεωλόγοι και οι παλαιοντολόγοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη δραστηριότητα για να ανασκάψουν, να αποκαλύψουν τα πετρώματα και να φέρουν στο φως τα απολιθώματα. Αν χαρτογραφήσουμε τις απολιθωματοφόρες περιοχές της Βραζιλίας, θα δούμε αυτοκινητόδρομους και λατομεία. Αυτά τα έργα είναι σημαντικά για την κατανόηση της κληρονομιάς μας. Είναι όμως προφανές ότι απαιτείται εξειδικευμένη παρακολούθηση και ανάκτηση των ευρημάτων, κάτι που δεν συμβαίνει πάντα. Γι’ αυτό είναι επείγον να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να συμβιβάζονται τα κατασκευαστικά έργα με την ομοσπονδιακή νομοθεσία για τα απολιθώματα και να ενθαρρύνονται νέες ανακαλύψεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την κατάλληλη διατήρηση της κληρονομιάς μας» αναφέρουν οι ερευνητές που βρίσκονται πλέον σε συζητήσεις με την κατασκευαστική εταιρεία προκειμένου να συνεχιστούν οι ανασκαφές στην περιοχή.Πρόσθετα απολιθώματα θα μπορούσαν να αποκαλύψουν περισσότερα στοιχεία για το Dasosaurus και για την ευρύτερη ομάδα δεινοσαύρων στην οποία ανήκε. Καλλιτεχνική απεικόνιση του τεράστιου δεινοσαύρου που ζούσε στη Βραζιλία. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152719/anakalyfthike-agnostos-gigantios-deinosayros-poy-zoyse-sti-vrazilia/

Το James Webb κατέγραψε εκπληκτική εικόνα από το νεφέλωμα που γεννά τα άστρα γίγαντες του γαλαξία μας. Στο Νεφέλωμα της Τρόπιδος δημιουργούνται άστρα δεκάδες φορές μεγαλύτερα και εκατομμύρια φορές πιο λαμπερά από τον Ήλιο. Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή λεπτομερή εικόνα που κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb από το Νεφέλωμα της Τρόπιδος, ένα από τα μεγαλύτερα νεφελώματα του γαλαξία μας που αποτελεί ένα εργοστάσιο παραγωγής νέων και εξαιρετικά μεγάλων άστρων που έχουν χαρακτηριστικά και δυνατότητες που ξεπερνούν κατά πολύ αυτές του Ήλιου.Το Νεφέλωμα της Τρόπιδος (επίσης NGC 3372, Νεφέλωμα του ήτα Τρόπιδος) είναι μεγάλο λαμπρό νεφέλωμα στον αστερισμό Τρόπις, περίπου 6,500-10,000 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα νεφελώματα στο gαλαξία μας, περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το Νεφέλωμα του Ωρίωνα, αλλά δεν είναι τόσο γνωστό εξαιτίας της θέσης του στο νότιο ουρανό. Το νεφέλωμα χωρίζεται από μια σκοτεινή λωρίδα σχήματος V στα δύο, ενώ ένα τμήμα του νεφελώματος είναι γνωστό ως το νεφέλωμα κλειδαρότρυπα. Το ανακάλυψε ο Νικολά Λουί ντε Λακάιγ τις 25 Ιανουαρίου 1752.Το νεφέλωμα είναι τόπος γέννησης μερικών από των μεγαλύτερων άστρων στον Γαλαξία, όπως το WR 25 το οποίο είναι 6,6 εκατομμύρια φορές λαμπρότερο από τον Ήλιο και το ήτα Τρόπιδος, το οποίο με μάζα 120 φορές μεγαλύτερη από τη Ήλιο είναι ένα από τα βαρύτερα γνωστά άστρα. Στο νεφέλωμα βρίσκεται το αστρικό σμήνος Trumpler 14 που είναι το λαμπρότερο σμήνος σε ολόκληρο το γαλαξία μας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152812/to-james-webb-kategrapse-ekpliktiki-eikona-apo-to-nefeloma-poy-genna-ta-astra-gigantes-toy-galaxia-mas/

Οι φετινοί καύσωνες στην Ευρώπη προκαλούν την κατάρρευση των Άλπεων. Οι ακραίες θερμοκρασίες προκαλούν μαζικές κατολισθήσεις στα βουνά των Άλπεων. Η καυτή θερμοκρασία του καλοκαιριού στην Ευρώπη έχει δημιουργήσει έναν θανατηφόρο κίνδυνο για τους ορειβάτες στις Άλπεις. Σύμφωνα με τους επιστήμονες ο εξαιρετικά θερμός καιρός έχει προκαλέσει ρεκόρ στον αριθμό των καταπτώσεων βράχων.Δημοφιλείς αναρριχητικές διαδρομές όπως αυτές στο Μον Μπλαν, το ψηλότερο βουνό των Άλπεων, και το Μάττερχορν έχουν πληγεί περισσότερο. Με τρεις ορειβάτες να έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους στο Μον Μπλαν ενώ η ορειβατική περίοδος βρίσκεται μόλις στην αρχή της οι τοπικές αρχές διέταξαν το κλείσιμο καταφυγίων που βρίσκονται στην πιο συνηθισμένη διαδρομή προς την κορυφή.Σύμφωνα με νέα ανάλυση ο αριθμός των καταπτώσεων βράχων μόνο στον ορεινό όγκο του Μον Μπλαν αναμένεται να φτάσει τις 450 μέσα στη φετινή χρονιά. Το προηγούμενο ρεκόρ για το Μον Μπλαν ήταν 300 καταπτώσεις σε ένα έτος και είχε καταγραφεί το 2022 όταν ένα ισχυρό κύμα καύσωνα έπληξε τις Άλπεις.«Πρόκειται για έναν πραγματικά συγκλονιστικό αριθμό, δεδομένου ότι μόλις πριν από 10 ή 20 χρόνια υπήρχαν μόνο μερικές δεκάδες. Η μεγάλη πλειονότητα των καταπτώσεων μπορεί να αποδοθεί στην κλιματική κρίση» λέει ο Δρ. Λούντβιτς Ραβανέλ από το Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας. Το φαινόμενο Οι Άλπεις όπως και μεγάλο μέρος της Ευρώπης, βρίσκονται αυτή την περίοδο υπό την επίδραση ενός σοβαρού κύματος καύσωνα με θερμοκρασιακά ρεκόρ να καταγράφονται σε ολόκληρη την ήπειρο. Η περιοχή Βασιλεία–Μπίνινγκεν στην Ελβετία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει μετρηθεί ποτέ στις βόρειες Άλπεις, φτάνοντας τους 39,7 βαθμούς Κελσίου.Την ίδια ώρα, στη δημοφιλή γαλλική περιοχή ορειβασίας του Σαμονί οι θερμοκρασίες έχουν επανειλημμένα ξεπεράσει τους 30 βαθμούς Κελσίου. Αυτό έχει σημαντική επίδραση σε κάτι που είναι γνωστό ως «ισόθερμη των μηδέν βαθμών» το υψόμετρο πάνω από το οποίο η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου.Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, το όριο αυτό βρίσκεται συνήθως μεταξύ 3,500 και 4,000 μέτρων. Ωστόσο σε ορισμένα τμήματα των Άλπεων τον Ιούλιο ανέβηκε περίπου 1,400 μέτρα ψηλότερα από το φυσιολογικό. Σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα ξηρασίας αυτό έχει κάνει τις βραχώδεις πλαγιές των Άλπεων πιο ασταθείς από ποτέ σύμφωνα με τα διαθέσιμα αρχεία.Ο Δρ. Ραβανέλ εξηγεί ότι «αόρατος» πάγος βρίσκεται παγιδευμένος εδώ και χιλιάδες χρόνια στις ρωγμές ανάμεσα στους βράχους, όπου «λειτουργεί σαν ένα είδος τσιμέντου που συγκρατεί τα βουνά ενωμένα». Όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάνω από το μηδέν, αυτός ο μόνιμα παγωμένος υπόγειος σχηματισμός λιώνει και οι βράχοι απελευθερώνονται. Γιατί καταρρέουν οι Άλπεις; Ο «αόρατος» πάγος έχει παραμείνει επί χιλιάδες χρόνια μέσα στις ρωγμές των βράχων, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν «τσιμέντο» που συγκρατεί τις πλαγιές των βουνών. Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει πάνω από τους 0 βαθμούς Κελσίου το μόνιμα παγωμένο έδαφος λιώνει και οι βράχοι αποσταθεροποιούνται.Παράλληλα οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν υποχώρηση και λέπτυνση των παγετώνων αφαιρώντας την πίεση που προηγουμένως λειτουργούσε ως σταθεροποιητικός παράγοντας και συγκρατούσε τους βραχώδεις τοίχους στη θέση τους. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε μια σεζόν-ρεκόρ καταπτώσεων βράχων σε ολόκληρες τις Άλπεις με δημοφιλή βουνά όπως το Μον Μπλαν και το Μάτερχορν να έχουν πληγεί ιδιαίτερα.Τον Ιούλιο δύο Τσέχοι ορειβάτες σκοτώθηκαν από πτώση βράχων στο Μον Μπλαν, ενώ διέσχιζαν τον διαβόητο διάδρομο Couloir de Goûter, γνωστό και ως «Διάδρομος του Θανάτου». Μεταξύ 1990 και 2017 ο συγκεκριμένος διάδρομος αποτέλεσε το σημείο 347 επιχειρήσεων διάσωσης οι οποίες περιλάμβαναν 102 θανάτους και 230 τραυματισμούς.Η τσεχική ομάδα προσπάθησε να διασχίσει το συγκεκριμένο τμήμα πριν από την αυγή όταν οι βράχοι είναι συνήθως πιο σταθεροί. Ωστόσο οι σημερινές συνθήκες είναι τόσο κακές ώστε ακόμη και αυτές οι προφυλάξεις δεν ήταν αρκετές. Ένας ακόμη ορειβάτης, 31 ετών σκοτώθηκε επίσης από πτώση βράχων τον Αύγουστο, ενώ έκανε αναρρίχηση στην περιοχή του Μον Μπλαν.Την περασμένη εβδομάδα ο Ζαν Μαρί Πιλέ δήμαρχος της περιοχής Saint-Gervais που διοικεί τη γαλλική πλευρά του Μον Μπλαν διέταξε το κλείσιμο δύο δημοφιλών ορειβατικών καταφυγίων στην πιο συνηθισμένη διαδρομή προς την κορυφή.Καθώς η ορειβατική περίοδος είναι ιδιαίτερα σημαντική για την τοπική τουριστική οικονομία, πρόκειται για ένα εξαιρετικά αυστηρό μέτρο, το οποίο δεν είχε ληφθεί από το καλοκαίρι του 2022, όταν είχε σημειωθεί αντίστοιχος καύσωνας.«Εναπόκειται σε όλους τους ορειβάτες, είτε συνοδεύονται από οδηγούς είτε όχι, να αντιληφθούν πλήρως τη σοβαρότητα της κατάστασης και να εγκαταλείψουν τα ορειβατικά τους σχέδια για όσο διαρκεί αυτή η κρίση. Η ανάβαση στο Μον Μπλαν δεν είναι μια πρόκληση ή ένα επίτευγμα τόλμης και δεν αξίζει να διακινδυνεύονται οι ζωές των ορειβατών και των διασωστών από υπερηφάνεια» λέει ο Πιλέ.Ωστόσο ακόμη και αν οι θερμοκρασίες υποχωρήσουν αργότερα μέσα στην ορειβατική περίοδο, η ακραία ζέστη αυτού του καλοκαιριού είναι πιθανό να κάνει την ορειβασία επικίνδυνη για το υπόλοιπο του έτους.«Ακόμη και αν η επιφάνεια παγώσει ξανά, η τεράστια ποσότητα θερμότητας από το καλοκαίρι του 2026 θα συνεχίσει να εισχωρεί στο έδαφος μέχρι τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο ή ακόμη και μέχρι τον Ιανουάριο» λέει ο Δρ. Ραβανέλ που προβλέπει ότι οι μεγαλύτερες καταπτώσεις βράχων αναμένεται να σημειωθούν το φθινόπωρο, αν και θα είναι λιγότερο συχνές.Παρά τα παραπάνω ο Ραβανέλ δεν πιστεύει ότι θα πρέπει να περιοριστεί η πρόσβαση στις ορεινές περιοχές μεγάλου υψομέτρου των Άλπεων, χαρακτηρίζοντάς τες «πάνω απ’ όλα, έναν τόπο ελευθερίας και πιστεύοντας ότι η ορειβατική κοινότητα αυτορυθμίζεται και δεν θέτει τον εαυτό της σε μεγαλύτερο κίνδυνο κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα απ’ ό,τι σε ένα πιο δροσερό καλοκαίρi. Στο εικονιζόμενο Μον Μπλαν προκαλούνται μαζικές κατολισθήσεις. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152777/oi-fetinoi-kaysones-stin-eyropi-prokaloyn-tin-katarreysi-ton-alpeon/

Μια σπάνια μορφή υπεραγωγιμότητας με παράλληλα σπιν. Οι φυσικοί πραγματοποίησαν τις πρώτες αναμφισβήτητες μετρήσεις μιας δύσκολα ανιχνεύσιμης υπεραγώγιμης κατάστασης. Σχεδόν σε όλους τους υπεραγωγούς που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, τα ζεύγη Cooper, δηλαδή ζεύγη ηλεκτρονίων που μεταφέρουν συλλογικά το υπερρεύμα, σχηματίζονται από το ζευγάρωμα δύο ηλεκτρονίων με αντίθετα σπιν (spin-singlet). Όμως, η θεωρία προβλέπει ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, τα ζεύγη Cooper μπορούν επίσης να σχηματιστούν από ηλεκτρόνια με παράλληλα σπιν. Μια ερευνητική ομάδα στο Πανεπιστήμιο της Οκαγιάμα στην Ιαπωνία, με επικεφαλής τον Guoqing Zheng, πραγματοποίησε μία από τις πιο αδιαμφισβήτητες μέχρι σήμερα μετρήσεις μιας τέτοιας υπεραγωγιμότητας «τριπλής κατάστασης σπιν» (spin-triplet).Η υπεραγωγιμότητα είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα διότι αποτελεί μια απροσδόκητη εξαίρεση στον εμπειρικό κανόνα ότι κάθε ροή υπόκειται σε απώλειες λόγω τριβών. Σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, τα ηλεκτρόνια στο εσωτερικό ορισμένων υλικών παύουν να κινούνται άτακτα. Αντίθετα, ζευγαρώνουν δημιουργώντας τα λεγόμενα ζεύγη Cooper. Aυτά τα ζεύγη συμπεριφέρονται συλλογικά ως νέα οιονεί σωματίδια μέσα στο κρυσταλλικό πλέγμα και αποτελούν τον βασικό μηχανισμό που επιτρέπει στο ρεύμα να ρέει μέσα στο υλικό χωρίς να συναντά καμία απολύτως ηλεκτρική αντίσταση.Το πώς ακριβώς αλληλεπιδρούν αυτά τα δύο ηλεκτρόνια εξαρτάται από το κβαντικό τους σπιν, χωρίζοντας την υπεραγωγιμότητα σε δύο βασικές κατηγορίες: την απλή κατάσταση (singlet) και την τριπλή κατάσταση (triplet). Στην κατάσταση singlet, τα ηλεκτρόνια του ζεύγους έχουν αντίθετα σπιν, με αποτέλεσμα o κβαντικός αριθμός συνολικού σπιν να είναι S=0. Εξαιτίας της απαγορευτικής αρχής του Pauli, αυτά τα ηλεκτρόνια με τα αντίθετα σπιν επιτρέπεται κβαντομηχανικά να βρεθούν πολύ κοντά το ένα στο άλλο. Στον αντίποδα, στην τριπλή κατάσταση τα ηλεκτρόνια έχουν παράλληλα σπιν, δίνοντας κβαντικό αριθμό συνολικού σπιν S=1. Σε αυτή την περίπτωση, η αρχή του Pauli τα αναγκάζει να παραμένουν σε απόσταση, γεγονός που κάνει την δημιουργία και την διατήρηση του ζεύγους πολύ πιο περίπλοκη. Αυτή η διαφορά στην διάταξη του σπιν καθορίζει και την συμπεριφορά τους στα μαγνητικά πεδία. Στην κατάσταση singlet που συναντάται στους περισσότερους γνωστούς υπεραγωγούς, το μαγνητικό πεδίο αναγκάζει το ένα από τα δύο ηλεκτρόνια να αλλάξει φορά, καταστρέφοντας το ζεύγος Cooper και την υπεραγωγιμότητα. Αντίθετα, η εξαιρετικά σπάνια και δύσκολα ανιχνεύσιμη τριπλή κατάσταση αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανθεκτική και μπορεί να επιβιώσει παρουσία ισχυρών μαγνητικών πεδίων. Eφόσον τα σπιν τους είναι ήδη παράλληλα, το μαγνητικό πεδίο απλώς ευθυγραμμίζει ολόκληρο το ζεύγος χωρίς να το καταστρέφει.Η υπεραγωγιμότητα τριπλής κατάστασης σπιν είναι πολύ πιο σπάνια από την συνήθη υπεραγωγιμότητα απλής κατάστασης σπιν, επειδή ο μηχανισμός ζευγαρώματος των ηλεκτρονίων διαταράσσεται ευκολότερα. Τα δύο είδη υπεραγωγιμότητας διακρίνονται χρησιμοποιώντας την τεχνική του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού (NMR), καθώς οι ιδιότητες του πυρηνικού σπιν ενός υλικού επηρεάζονται από τα σπιν των ηλεκτρονίων του. Η αδιάσειστη απόδειξη της υπεραγωγιμότητας τριπλής κατάστασης είναι μια υπεραγώγιμη φάση της οποίας οι ιδιότητες του σπιν μεταβάλλονται ανάλογα με την θερμοκρασία, με την ένταση και την κατεύθυνση ενός μαγνητικού πεδίου.Ενδείξεις του φαινομένου είχαν παρατηρηθεί στο παρελθόν σε ενώσεις που περιέχουν ουράνιο, των οποίων οι ισχυρές μαγνητικές διακυμάνσεις διατηρούν εύκολα την υπεραγωγιμότητα τριπλής κατάστασης σπιν. Παρόλα αυτά, η εξασφάλιση πειστικών αποδείξεων αποδείχθηκε δύσκολη, διότι η ισχυρή σύζευξη σπιν-τροχιάς του ουρανίου καθιστά σχεδόν αδύνατο τον διαχωρισμό των επιδράσεων των ζευγών Cooper από αυτές των εξωτερικών ηλεκτρονίων σθένους.Αντί για ουράνιο, ο Zheng και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν K2Cr3As3, του οποίου η απουσία ισχυρής σύζευξης σπιν-τροχιάς καθιστά τις μετρήσεις NMR λιγότερο διφορούμενες. Ο λόγος που το υλικό αυτό έχει μελετηθεί σχετικά λίγο είναι διττός: το NMR απαιτεί μεγάλους, υψηλής ποιότητας μονοκρυστάλλους, οι οποίοι είναι δύσκολο να συντεθούν, ενώ το K2Cr3As3 αντιδρά έντονα με το οξυγόνο, γεγονός που περιπλέκει τη διαδικασία μέτρησης.Οι ερευνητές πέρασαν τρία χρόνια μαθαίνοντας πώς να ξεπεράσουν αυτά τα προβλήματα προτού καταφέρουν τελικά να μετρήσουν τρεις διακριτές, μακροσκοπικές υπεραγώγιμες φάσεις του υλικού, καθεμία με διαφορετικές ιδιότητες πυρηνικού σπιν. Και οι τρεις αυτές φάσεις προκύπτουν από ζευγάρωμα τριπλής κατάστασης σπιν, όμως μόνο μία από αυτές τις μακροσκοπικές διαμορφώσεις φιλοξενεί δεσμευμένες καταστάσεις Majorana, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν το θεμέλιο για ανθεκτικούς σε σφάλματα κβαντικούς υπολογιστές. Πηγές: 1. A New Spin on Superconductivity – https://physics.aps.org/articles/v19/s106 2. Definitive Measurement of Spin-Triplet Superconductivity- https://physicsandphysicists.blogspot.com/2026/08/definitive-measurement-of-spin-triplet.html 3. Υπεραγωγιμότητα – https://physicsgg.me/2010/12/28

Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4982–4987: Επιστροφή στο Τακτικό μας Προγραμματισμένο Πρόγραμμα. Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2026 Αυτή η εβδομάδα λειτουργίας του Curiosity στον Άρη μας επιστρέφει στο «τακτικό μας πρόγραμμα». Αφού κάνουμε μια μικρή παράκαμψη για να διερευνήσουμε την «διαβρωμένη επιφάνεια», επιστρέφουμε στην πορεία μας για να ανέβουμε στο Όρος Sharp. Καθώς μεταβαίνουμε στο φθινόπωρο στον κρατήρα Gale, οι θερμοκρασίες και η πιθανότητα καταιγίδων σκόνης αρχίζουν να μειώνονται, αλλά το Curiosity εξακολουθεί να αναζητά την τελευταία ανάσα από τις τοπικές και περιφερειακές καταιγίδες σκόνης στα τέλη της σεζόν.Το σχέδιο της Δευτέρας για τους αστέρες Sols 4982 έως 4985 ξεκίνησε με το Curiosity να στέκεται πρόσωπο με πρόσωπο με ένα μοναδικό γεωλογικό χαρακτηριστικό ακριβώς πάνω από την επαφή της διαβρωτικής υπερεπιφάνειας. Όπως ίσως έχετε διαβάσει στο προηγούμενο ιστολόγιο , η ομάδα είχε την τύχη να περάσει δύο κύκλους σχεδιασμού σε αυτήν την καταπληκτική τοποθεσία. Το MAHLI χρησιμοποίησε αυτήν την ευκαιρία για να επανακτήσει επιλεγμένες εικόνες για το μωσαϊκό του στόχου "Tres Morros". Αυτό θα επιτρέψει στην επιστημονική ομάδα να έχει μια λεπτομερή και εστιασμένη εικόνα της κάτω πλευράς αυτού του χαρακτηριστικού. Το APXS έλαβε μετρήσεις του στόχου βραχώδους υποβάθρου "El Motacusal" αφού είχε υποστεί επεξεργασία με το DRT. Το APXS έλαβε μια δεύτερη μέτρηση στον στόχο βραχώδους υποβάθρου "ως έχει" "Alto de Carmen". Και οι δύο αυτοί στόχοι APXS καταγράφηκαν με εικόνες υψηλής ανάλυσης που λήφθηκαν από το MAHLI. Οι δραστηριότητες του ChemCam περιλαμβάνουν φασματοσκοπία LIBS στους στόχους βραχώδους υποβάθρου "Lagunas Bravas" και "Parququcha" και απομακρυσμένη μικροαπεικόνιση ChemCam στο Mishe Mokwa. Είχα την ευχαρίστηση να βρίσκομαι στην ανοδική ζεύξη του Mastcam για αυτό το σχέδιο. Το Mastcam τράβηξε ένα μωσαϊκό κοντινού πεδίου της διαβρωτικής κορυφογραμμής, που ονομάστηκε «Los Toldos», καθώς και ένα μωσαϊκό σε πιο μακρινή έκθεση στο βραχώδες υπόστρωμα πάνω από την επιφάνεια διάβρωσης, που ονομάστηκε «Los Ladrillos». Εκτός από αυτά τα μωσαϊκά, το Mastcam παρείχε επίσης έγχρωμη τεκμηρίωση της απομακρυσμένης μικροαπεικόνισης ChemCam του προηγούμενου σχεδίου στην Κορδιγιέρα και των δραστηριοτήτων LIBS του ChemCam που ελήφθησαν σε αυτό το σχέδιο.Στη συνέχεια, το Curiosity οδήγησε 30 μέτρα για να μας μεταφέρει στην τοποθεσία μας για το σχέδιο της Παρασκευής για τους δορυφόρους Sols 4985 έως 4987. Παρόλο που είχαμε άφθονο επίπεδο και εύγευστο βραχώδες υπόστρωμα σε αυτή τη νέα τοποθεσία, δεν μπορέσαμε να τοποθετήσουμε τον ρομποτικό βραχίονα σε ασφαλή θέση για να το εξετάσουμε με ακρίβεια. Ο αριστερός μπροστινός τροχός ήταν τοποθετημένος σε έναν μικρό βράχο και έπρεπε να λάβουμε υπόψη τον κίνδυνο το ρόβερ να γλιστρήσει από αυτόν τον βράχο καθώς κινούσαμε τον βραχίονα. Η MAHLI και η APXS ήταν ακόμα σε θέση να εκτελέσουν με ασφάλεια την επιστήμη επαφής σε δύο στόχους βραχώδους υποστρώματος, τον "Mamorecillo" και τον "Aguas Claras". Η MAHLI είχε μια επιπλέον δραστηριότητα καθαριότητας για να απεικονίσει τον στόχο βαθμονόμησης. Η ChemCam σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει το φασματόμετρο λέιζερ για να συλλέξει γεωχημεία σε τρεις στόχους σε αυτήν την περιοχή, ακολουθούμενη από την τεκμηρίωση της Mastcam. Οι σημερινοί στόχοι LIBS της ChemCam περιλαμβάνουν ένα σκούρο ανθεκτικό στρώμα στο βραχώδες υπόστρωμα "Yura Kasa". Η Mastcam σχεδιάζει μια σειρά από ψηφιδωτά για να συνεχίσει την απεικόνιση της στρωματογραφίας στη μονάδα πάνω από την επαφή διάβρωσης.Το σημερινό σχέδιο ήταν γεμάτο με δραστηριότητες περιβαλλοντικής παρακολούθησης για την παρακολούθηση καταιγίδων σκόνης. Η Mastcam πραγματοποίησε μια σειρά από παρατηρήσεις απεικόνισης σκόνης για να μετρήσει το οπτικό βάθος, ή «ταυ», της ατμόσφαιρας. Μια υψηλότερη τιμή ταυ σχετίζεται με αυξημένη ποσότητα σκόνης στην ατμόσφαιρα. Η APXS συμμετείχε στη δράση σχεδιάζοντας μια νυχτερινή ατμοσφαιρική μέτρηση. Η Navcam ανέλαβε το μεγαλύτερο μέρος της βαριάς εργασίας για την παρακολούθηση καταιγίδων σκόνης. Αυτές οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν πολλαπλές μεγάλες έρευνες για το φαινόμενο «διάβολος σκόνης», παρατήρηση στο ζενίθ, παρατηρήσεις εντός κρατήρα από την οπτική επαφή και βίντεο από υπερορίζοντα σύννεφα.Το Curiosity θα συνεχίσει στη συνέχεια να ανεβαίνει στο Όρος Sharp. Η προγραμματισμένη απόσταση οδήγησης των 150 ποδιών (47 μέτρων) θα μεταφέρει το ρόβερ νοτιοδυτικά της τρέχουσας τοποθεσίας μας. Θα επιστρέψουμε τη Δευτέρα για να ξεκινήσουμε μια νέα εβδομάδα γεμάτη επιστήμη επαφής, τηλεπισκόπηση και οδήγηση στον Άρη. https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4982-4987-back-to-our-regularly-scheduled-programming/ Το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη έλαβε αυτήν την εικόνα, λεπτών, σαν προεξοχές στρωμάτων στον στόχο «Los Toldos», χρησιμοποιώντας την κάμερα Right Mast Camera (Mastcam). Το Curiosity κατέγραψε την εικόνα στις 12 Αυγούστου 2026 — 4982η ηλιακή ώρα, ή 4.982η ημέρα του Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory — στις 01:05:04 UTC.

Ταξιδέψτε στον κρατήρα του Άρη όπου εγκλωβίστηκε ο «Οδυσσέας» – Εκεί όπου κυλούσε νερό πριν από 3,7 δισ. χρόνια (βίντεο) Νέες εντυπωσιακές εικόνες από τον κρατήρα του Κόκκινου Πλανήτη που αποτέλεσε το σκηνικό της ταινίας «Η Διάσωση» με τον Ματ Ντέιμον. Ο δορυφόρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος Mars Express κατέγραψε νέες, εντυπωσιακές εικόνες πετώντας σε χαμηλό ύψος πάνω από μια γεωλογική περιοχή του Κόκκινου Πλανήτη η οποία διαμορφώθηκε από αρχαίες ροές νερού πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.Το Mars Express εκτοξεύτηκε το 2003 και είναι εξοπλισμένο με την High Resolution Stereo Camera (HRSC),η οποία καταγράφει πολλαπλές οπτικές γωνίες από διάφορα σημεία της επιφάνειας του Άρη ώστε να δημιουργεί έγχρωμες τρισδιάστατες απεικονίσεις. Κατά τη διάρκεια μιας χαμηλής διέλευσης στην ιδιαίτερα ελλειπτική τροχιά το, το Mars Express πέταξε πάνω από τα Νότια Υψίπεδα του Άρη και τον κρατήρα Schiaparelli, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του πλανήτη.Ο κρατήρας Schiaparelli βρίσκεται σε μια περιοχή των Νοτίων Υψιπέδων του Άρη με έντονη παρουσία κρατήρων όπου ένα θερμότερο και πιο υγρό κλίμα ευνοούσε τη ροή νερού η οποία διαμόρφωσε τη γεωγραφία του πλανήτη πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια σύμφωνα με βίντεο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.Ο Schiaparelli έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 460 χιλιόμετρα και έγινε διάσημος αφού αποτέλεσε την περιοχή όπου ο αστροναύτης Mark Watney μένει αποκλεισμένος στον Άρη στο μπεστ σέλερ μυθιστόρημα «The Martian» του Άντι Γουέιρ που έγινε πολύ πετυχημένη εμπορικά ταινία με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον τον οποίο βλέπουμε τώρα στις κινηματογραφικές αίθουσες στο ρόλο του Οδυσσέα στην ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν. Στην Ελλάδα η ταινία «The Martian» κυκλοφόρησε με τίτλο «Η Διάσωση».Ο κρατήρας πήρε το όνομά του από τον Ιταλό αστρονόμο Giovanni Schiaparelli (1835–1910) ο οποίος πραγματοποίησε λεπτομερείς παρατηρήσεις του Άρη κατά τη σχετικά κοντινή προσέγγιση του πλανήτη το 1877. Ο Schiaparelli δημιούργησε έναν χάρτη με τους «canali», την ιταλική λέξη για τα «κανάλια» ή «διαύλους», τους οποίους είχε παρατηρήσει ως σκοτεινές γραμμές στην επιφάνεια του Άρη και υπέθεσε ότι περιείχαν νερό. Αργότερα αγγλόφωνοι αστρονόμοι μετέφρασαν λανθασμένα τον όρο ως canals (τεχνητά κανάλια) γεγονός που οδήγησε σε εικασίες ότι στον Άρη υπήρχε ευφυής ζωή που είχε κατασκευάσει τεχνητές δομές.Παρότι αυτή η υπόθεση διαψεύστηκε από μεταγενέστερες παρατηρήσεις και μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί στον Άρη κανένα στοιχείο που να υποδηλώνει ότι έζησε εκεί ευφυής ζωή αργότερα αποδείχθηκε ότι ο Άρης όντως διέθετε ενεργά σώματα νερού στην επιφάνειά του στο μακρινό παρελθόν. Η σημαντική συμβολή του Schiaparelli στην αστρονομία ήταν αρκετή ώστε να τιμηθεί με έναν κρατήρα του Άρη που φέρει το όνομά του.Παρά την τεράστια διάμετρό του ο κρατήρας Schiaparelli θεωρείται ρηχός σε σύγκριση με άλλους κρατήρες παρόμοιου μεγέθους στον Άρη. Αρχικά ήταν πολύ βαθύτερος, όμως κατά τη διάρκεια των τελευταίων δισεκατομμυρίων ετών γέμισε με ιζήματα που μεταφέρθηκαν από τον άνεμο και αρχαίες ροές νερού, καθώς και με υλικά από ηφαιστειακές εκρήξεις και συντρίμμια από προσκρούσεις αστεροειδών. Οι παρατηρήσεις Εκτός από την παρουσίαση του νέου υλικού που κατέγραψε το Mars Express, το βίντεο της ESA εξηγεί επίσης τον τρόπο λειτουργίας της High Resolution Stereo Camera. Κατά τη διάρκεια χαμηλών διελεύσεων πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, η κάμερα παρατηρεί το έδαφος από πέντε διαφορετικές οπτικές γωνίες ταυτόχρονα σε ένα φάσμα τεσσάρων χρωμάτων.Αυτές οι χαμηλές διελεύσεις επιτρέπουν στο Mars Express να συλλέγει τεράστιες ποσότητες τρισδιάστατων δεδομένων, που καλύπτουν περιοχές μήκους από εκατοντάδες έως και χιλιάδες χιλιόμετρα και πλάτους δεκάδων χιλιομέτρων. Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά συνδυάζονται μεταξύ τους, δημιουργώντας ολοκληρωμένους περιφερειακούς χάρτες, οι οποίοι προστίθενται στα ολοένα πιο λεπτομερή μοντέλα που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να χαρτογραφήσουν ολόκληρη την επιφάνεια του Άρη. Ο κρατήρας Schiaparelli. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152489/taxidepste-ston-kratira-toy-ari-ekei-opoy-kyloyse-nero-prin-apo-37-dis-chronia-vinteo/

Τι σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δραπέτευσε; Τα μοντέλα ΑΙ που φαίνεται ότι αυτονομήθηκαν πράγματι... παράκουσαν τους εντολείς τους ή μήπως τους υπάκουσαν υπερβολικά; Οι κυβερνοεπιθέσεις που πραγματοποίησαν πρόσφατα νέα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μονοπώλησαν την ειδησιογραφία. Και μαζί τους δημιουργήθηκαν τίτλοι όπως «Η τεχνητή νοημοσύνη προσπάθησε να δραπετεύσει» , «AI αρνήθηκε να απενεργοποιηθεί», «Μοντέλο εξαπάτησε τους ερευνητές», «AI agent έσπασε το sandbox» , «Τεχνητή νοημοσύνη χάκαρε πραγματικά συστήματα».Άραγε είναι η τεχνητή νοημοσύνη κάτι σαν τους Ντάλτον; Και αν ναι, ποιος έχει το ρόλο του Λούκυ Λουκ για να τη πιάσει πάλι; Οι τίτλοι παραπέμπουν σχεδόν αναπόφευκτα σε μια γνωστή εικόνα επιστημονικής φαντασίας έντονα επηρεασμένη από τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο δηλαδή τη μηχανή που αποκτά ξαφνικά συνείδηση καταλαβαίνει ότι οι άνθρωποι την περιορίζουν και αποφασίζει ότι θέλει να ελευθερωθεί.Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική. Δεν χρειάζεται καθόλου συνείδηση, φόβο ή επιθυμία για ελευθερία. Χρειάζεται μόνο ένας στόχος. Και ένα σύστημα αρκετά ικανό ώστε να ανακαλύψει μόνο του τον τρόπο να τον πετύχει.Τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν έχει αποδειχθεί ότι διαθέτουν επιθυμία για ελευθερία, φόβο απέναντι στην απενεργοποίησή τους ή κάποιο μόνιμο ένστικτο αυτοσυντήρησης. Όταν διαβάζουμε ότι ένα μοντέλο «προσπάθησε να μην το απενεργοποιήσουν», συνήθως πρόκειται για ένα ειδικά σχεδιασμένο πείραμα. Οι ερευνητές δίνουν στο σύστημα έναν στόχο και δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η απενεργοποίησή του εμποδίζει την επίτευξη αυτού του στόχου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το μοντέλο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η παράκαμψη του μηχανισμού ελέγχου αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο να συνεχίσει την αποστολή του.Αυτό δεν απαιτεί φόβο. Δεν απαιτεί συνείδηση. Δεν απαιτεί καν την έννοια της «επιβίωσης» όπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς. Αρκεί κάτι πολύ απλούστερο: «Έχω έναν στόχο. Αν με σταματήσουν, δεν θα τον πετύχω. Άρα πρέπει να αποφύγω αυτό που με σταματά». Η αυτοσυντήρηση μπορεί έτσι να εμφανιστεί όχι ως επιθυμία, αλλά ως ενδιάμεσο εργαλείο επίτευξης ενός άλλου στόχου.Τα τελευταία χρόνια συνηθίσαμε να αντιμετωπίζουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως ένα παράθυρο συνομιλίας καθώς ρωτούσαμε κάτι παίρναμε μία απάντηση και η διαδικασία τελείωνε. Αυτή η εποχή σταδιακά τελειώνει καθώς τα νέα συστήματα είναι ολοένα και περισσότερο agents, αυτόνομα προγράμματα λογισμικού που θέτουν στόχους, λαμβάνουν αποφάσεις και εκτελούν πολύπλοκες εργασίες μόνα τους με ελάχιστη ανθρώπινη βοήθεια.Δεν περιορίζονται πλέον στην παραγωγή κειμένου. Μπορούν να περιηγούνται στο Διαδίκτυο, να γράφουν και να εκτελούν κώδικα, να χειρίζονται αρχεία, να καλούν APIs, να χρησιμοποιούν εργαλεία κυβερνοασφάλειας και να επαναλαμβάνουν μια διαδικασία εκατοντάδες ή χιλιάδες φορές μέχρι να πετύχουν τον στόχο τους.Ο κύκλος εργασιών τους είναι απλός: παρατηρώ, σχεδιάζω, ενεργώ, ελέγχω το αποτέλεσμα, διορθώνω και ξαναπροσπαθώ. Ένας άνθρωπος μπορεί να εγκαταλείψει έπειτα από εκατό αποτυχημένες απόπειρες. Ένας agent όμως, δεν κουράζεται. Μπορεί να δοκιμάσει χιλιάδες διαφορετικές προσεγγίσεις, να επιστρέψει σε παλαιότερες ιδέες, να συνδυάσει αποτελέσματα και να συνεχίσει για ώρες. Δεν χρειάζεται να είναι υπερνοημοσύνη. Αρκεί να είναι αρκετά καλός, πολύ γρήγορος, εξαιρετικά επίμονος και να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία. Η παρανόηση Εδώ συναντάμε ίσως τη μεγαλύτερη παρανόηση. Το sandbox (απομονωμένο και ασφαλές περιβάλλον δοκιμών) δεν είναι κάποια ψηφιακή φυλακή με αδιαπέραστους τοίχους. Είναι λογισμικό. Και όπως κάθε λογισμικό, μπορεί να έχει λάθη. Αν κάπου υπάρχει μια λανθασμένη ρύθμιση ή μια ευπάθεια, τότε ένας αρκετά ικανός agent μπορεί να την ανακαλύψει ακριβώς όπως θα την ανακάλυπτε ένας penetration tester. Έτσι όταν διαβάζουμε ότι «η AI δραπέτευσε από το sandbox» υπάρχουν δύο πολύ διαφορετικές πιθανότητες.Η πρώτη είναι ότι κάποιος απλώς άφησε κατά λάθος μια πόρτα ανοιχτή: για παράδειγμα περισσότερη πρόσβαση στο Διαδίκτυο από όση έπρεπε. Η δεύτερη είναι πολύ σοβαρότερη: η πόρτα ήταν κλειδωμένη αλλά το σύστημα ανακάλυψε αδυναμία στην κλειδαριά. Και αυτό είναι πραγματική δυνατότητα κυβερνοασφάλειας. Όχι απόδειξη συνείδησης.Ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο είναι ότι τα συστήματα αυτά δεν χρειάζεται να παρακούσουν έναν άνθρωπο για να δημιουργήσουν πρόβλημα. Μερικές φορές αρκεί να τον υπακούσουν… υπερβολικά.Ας υποθέσουμε ότι ένας agent λαμβάνει την εντολή: «Βρες το συγκεκριμένο αρχείο». Ο άνθρωπος εννοεί: «Χρησιμοποίησε τις επιτρεπόμενες μεθόδους και αναζήτησέ το μέσα στο περιβάλλον που σου έδωσα». Ο agent όμως μπορεί να αντιλαμβάνεται απλώς: «Ο στόχος μου είναι να αποκτήσω το αρχείο». Αν ανακαλύψει ότι είναι ευκολότερο να παρακάμψει έναν περιορισμό, να χρησιμοποιήσει μια λανθασμένα εκτεθειμένη υπηρεσία ή να βρει τις απαντήσεις κάπου αλλού, τότε αυτή μπορεί να είναι η αποτελεσματικότερη στρατηγική. Για εμάς πρόκειται για «κλέψιμο». Για τον μηχανισμό βελτιστοποίησης μπορεί να είναι απλώς η συντομότερη διαδρομή προς τον στόχο.Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος δεν είναι η ίδια η AI αλλά ένας άνθρωπος με κακόβουλο σκοπό μπορεί να χρησιμοποιήσει έναν AI agent ως εξαιρετικά αποδοτικό συνεργάτη. Αναγνώριση συστημάτων, αναζήτηση ευπαθειών, δημιουργία exploits, αυτοματοποίηση επιθέσεων, ανάλυση δεδομένων, δοκιμή διαφορετικών τεχνικών. Δραστηριότητες που κάποτε απαιτούσαν μια ομάδα εξειδικευμένων ανθρώπων μπορούν σταδιακά να αυτοματοποιηθούν. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν χρειάζεται λοιπόν να αποφασίσει ότι θέλει να επιτεθεί σε κάποιον. Αρκεί κάποιος να της το ζητήσει.Ίσως κάνουμε λάθος ερώτηση. Ίσως πρέπει να ρωτήσουμε: «Χρειάζεται πραγματικά η AI να θέλει να ξεφύγει;» Ένα σύστημα που δεν αισθάνεται τίποτα, μπορεί παρ’ όλα αυτά να προκαλέσει τεράστια ζημιά αν είναι αρκετά ικανό, έχει έναν κακώς διατυπωμένο στόχο και του έχουμε δώσει περισσότερη πρόσβαση από όση θα έπρεπε. Αυτό είναι ίσως λιγότερο εντυπωσιακό από την εικόνα μιας μηχανής που αποκτά συνείδηση, όμως συμβαίνει.Η πρόκληση των επόμενων χρόνων δεν θα είναι μόνο να κατασκευάσουμε πιο έξυπνες μηχανές. Θα είναι να μάθουμε να κατασκευάζουμε συστήματα στα οποία η ικανότητα δεν μεγαλώνει ταχύτερα από τον έλεγχό μας πάνω σε αυτήν. Γιατί το επικίνδυνο σενάριο μπορεί τελικά να μην ξεκινήσει με μια τεχνητή νοημοσύνη που λέει: «Δεν θα σας υπακούσω» αλλά μία που λέει: «Κατάλαβα. Θα ολοκληρώσω τον στόχο». **Ο Γεράσιμος Τζιβράς είναι προγραμματιστής, καθηγητής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με αντικείμενο τις Προσαρμοστικές Διεπαφές Χρήστη. Η ερευνητική του εργασία επικεντρώνεται στη μοντελοποίηση της προβλεπτικής συμπεριφοράς χρηστών και στον δυναμικό επανασχεδιασμό διεπαφών με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης με στόχο τη δημιουργία πιο προσωποποιημένων και λειτουργικών εμπειριών χρήσης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152484/ti-simainei-oti-i-techniti-noimosyni-i-drapeteyse/

Παγόβουνο στο μέγεθος του Μανχάταν «απέδρασε» από τη Γροιλανδία. Το τεράστιο κομμάτι πάγου αποκολλήθηκε από τεράστιο παγετώνα και αναμένονται νέες αποκολλήσεις δημιουργώντας έντονη ανησυχία σε πολλά επίπεδα. Μια τεράστια πλάκα πλωτού πάγου αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Petermann στη βορειοδυτική Γροιλανδία δημιουργώντας ένα παγόβουνο έκτασης 76,4 τετραγωνικών χλμ..Διεθνής ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια πλωτού πάγου του Petermann από το 2012 και για το μεγαλύτερο περιστατικό αποκόλλησης πάγου στην Αρκτική από το 2020. Το παγόβουνο αποκολλήθηκε από την πλωτή παγογλώσσα του παγετώνα και μπορεί να έχει πάχος έως και 150 μέτρα. Η επιφάνειά του είναι περίπου συγκρίσιμη με εκείνη του Μανχάταν προσφέροντας στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσουν πώς ένας τόσο μεγάλος όγκος αρκτικού πάγου σχηματίζεται παρασύρεται και τελικά κατακερματίζεται.Το παγόβουνο αυτό ανήκει στην κατηγορία των αποκαλούμενων επίπεδων παγόβουνων που τεράστιοι όγκοι επιπλέοντος πάγου με επίπεδη κορυφή και σχεδόν κάθετες, απότομες πλευρές έχοντας μια εμφάνιση που μοιάζει με τραπέζι.Ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από επιστήμονες των πανεπιστημίων της Οτάβα, του Λάνκαστερ και του Λίντς παρακολουθούσαν αυτό το τμήμα του παγετώνα Petermann επί χρόνια. Μακροχρόνιες δορυφορικές παρατηρήσεις, που ξεκινούν από το 2019 κατέγραψαν μεταβολές στην πλωτή παγογλώσσα μεταξύ των οποίων διευρυνόμενες ρωγμές και άλλα σημάδια αστάθειας. Με τον όρο παγογλώσσα οι ειδικοί ορίζουν ένα στενό, επιπλέον τμήμα πάγου από έναν παγετώνα που προεξέχει και επιπλέει μέσα στη θάλασσα ή σε λίμνη μακριά από την ακτή«Ο παγετώνας Petermann είναι εδώ και πολύ καιρό μία από τις μεγαλύτερες εναπομείνασες παγογλώσσες της Γροιλανδίας. Περιμέναμε αυτή την αποκόλληση εδώ και χρόνια και το να τη βλέπουμε τελικά να συμβαίνει είναι αξιοσημείωτο» αναφέρει ο Άνταμ Γκάρμπο του Πανεπιστημίου της Οτάβα, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.Εικόνες από την αποστολή Sentinel-1 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος έδειξαν εμφανή εξασθένηση κατά μήκος του κεντρικού άξονα της παγογλώσσας στις 3 Αυγούστου. Μέχρι το βράδυ της επόμενης ημέρας, το παγόβουνο είχε αποκολληθεί από την ανατολική πλευρά του παγετώνα. Σπάνια φαινόμενα στην Αρκτική Τα μεγάλα επιτραπέζια παγόβουνα είναι συνηθισμένα γύρω από την Ανταρκτική, όμως αντίστοιχου μεγέθους αρκτικά παγόβουνα-«νησιά» είναι πολύ πιο σπάνια.Ορισμένα μπορούν να επιβιώσουν για χρόνια, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν τις δυνάμεις που επηρεάζουν την υποχώρηση των παγετώνων, τις συνθήκες στους ωκεανούς και τους κινδύνους που σχετίζονται με τον πάγο στις πολικές περιοχές.«Ενώ τα μεγάλα επιτραπέζια παγόβουνα είναι σχετικά συνηθισμένα στον Νότιο Ωκεανό που περιβάλλει το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής, τα αρκτικά παγόβουνα-νησιά είναι πολύ πιο σπάνια. Μελετώντας τα αρκτικά παγόβουνα-νησιά, θα αποκτήσουμε γνώσεις που μπορούν να μεταφερθούν και στις δύο πολικές περιοχές» εξηγεί η Δρ. Άννα Κρόφορντ από το Πανεπιστήμιο του Στέρλινγκ στη Σκωτία. Οι επόμενες αποκολλήσεις και οι κίνδυνοι Το περιστατικό αυτό μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Οι ερευνητές αναμένουν ότι δύο ακόμη μεγάλα κομμάτια πάγου ενδέχεται να αποκολληθούν από τον Petermann στο προσεχές μέλλον εφόσον οι ρωγμές που αναπτύσσονται συνεχίσουν να επεκτείνονται κατά μήκος της πλωτής παγογλώσσας. Τα δύο αυτά παγόβουνα εκτιμάται ότι θα έχουν έκταση περίπου 94 και 84 τετραγωνικά χλμ. αντίστοιχα.Σε συνδυασμό με το νέο παγόβουνο οι τρεις αποκολλήσεις θα αφαιρούσαν συνολικά περίπου 254 τετ. χλμ. από την παγογλώσσα του Petermann περίπου 22% της συνολικής έκτασής της. Το νέο παγόβουνο έχει επίσης σημασία για την ασφάλεια στη θάλασσα. Καθώς τεράστιοι όγκοι πλωτού πάγου μετακινούνται στα αρκτικά ύδατα και σταδιακά διασπώνται σε μικρότερα κομμάτια, μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους για πλοία και υπεράκτιες εγκαταστάσεις.Το καναδικό υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής παρακολουθεί την κίνηση του παγόβουνου, όπως έχει κάνει και μετά από προηγούμενες μεγάλες αποκολλήσεις πάγου στην Αρκτική, αξιολογώντας πιθανές απειλές για τη ναυσιπλοΐα και τις υπεράκτιες υποδομές.«Πρόκειται για πολύ παχιά κομμάτια πάγου που μπορούν να παρασύρονται για χρόνια. Με την πάροδο του χρόνου διασπώνται σε μικρότερα, δυσκολότερα στον εντοπισμό κομμάτια, τα οποία αποτελούν κίνδυνο για τα πλοία και τις δραστηριότητες εκμετάλλευσης φυσικών πόρων» εξηγεί η Δρ. Άμπιγκέιλ από την Υπηρεσία Πάγου του Καναδά (CIS)H ερευνητική ομάδα να παρακολουθούν την εξέλιξη μέσω δορυφορικών εικόνων, εναέριων παρατηρήσεων και δεδομένων παρακολούθησης, με στόχο να κατανοήσουν καλύτερα τις διεργασίες που προκαλούν την αποκόλληση και την υποχώρηση των αρκτικών παγογλωσσών. Δορυφορική εικόνα του παγόβουνου που αποκολλήθηκε στη Γροιλανδία https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152477/pagovoyno-sto-megethos-toy-manchatan-apedrase-apo-ti-groilandia/

Εταιρεία Πυραύλων και Διαστήματος Energia ➡ ☢️️ Τώρα "κοιτάζει μπροστά": οι ρυθμίσεις του οργάνου που μελετά την ακτινοβολία στον ISS έχουν αλλάξει Ο εξοπλισμός για το πείραμα BTN-Neutron-2 στο Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών λειτουργεί μέσα στη μονάδα Nauka. Το όργανο καταγράφει τα επίπεδα ακτινοβολίας - νετρόνια και ακτίνες γάμμα - ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζει την θωράκιση ακτινοβολίας. Τον Αύγουστο, οι κοσμοναύτες της Roscosmos, Pyotr Dubrov και Anna Kikina, χρησιμοποιώντας μέρος της προστατευτικής θωράκισης, αναδιαμόρφωσαν τον εξοπλισμό έτσι ώστε να "κοιτάζει μπροστά" - προς την κατεύθυνση της πτήσης του σταθμού. 🤔💬 Γιατί είναι απαραίτητο αυτό; ▪️ Το μεγαλύτερο μέρος της ακτινοβολίας σε χαμηλή τροχιά της Γης είναι "δευτερογενής" ακτινοβολία. Οι κύριες πηγές της είναι η ατμόσφαιρα της Γης και ο ίδιος ο σταθμός. Οι γαλαξιακές και ηλιακές κοσμικές ακτίνες χτυπούν τους πυρήνες της ατμόσφαιρας και διάφορα υλικά στον σταθμό, διασπώντας τους, απελευθερώνοντας νετρόνια και παράγοντας ακτίνες γάμμα. ▪️ Το επίπεδο ακτινοβολίας, φυσικά, εξαρτάται από τον χρόνο: τόσο την τρέχουσα κατάσταση της ηλιακής δραστηριότητας όσο και τη φάση του 11ετούς ηλιακού κύκλου.Αλλά επειδή η πηγή ακτινοβολίας είναι το ίδιο το περιβάλλον - η ανώτερη ατμόσφαιρα του πλανήτη μας και οι μονάδες του ISS - οι πληροφορίες σχετικά με τον χώρο μελέτης είναι επίσης σημαντικές. Αυτό καθορίζεται από την κατεύθυνση του "οπτικού πεδίου" του ανιχνευτή του οργάνου. Προς το παρόν, είναι στραμμένο "ευθεία μπροστά", κατά μήκος της τροχιακής διαδρομής πτήσης, συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού τμήματος του σταθμού. 🔘 Το όργανο BTN-M2 εγκαταστάθηκε στη μονάδα Nauka τον Δεκέμβριο του 2024. Από τοτε, το όργανο BTN-M2 λειτουργεί τόσο σε "κλειστές" όσο και σε "ανοιχτές" διαμορφώσεις: με διαφορετικές διατάξεις οθονών και χωρίς καθόλου οθόνες. Αυτό κατέστησε δυνατή την έναρξη της συσσώρευσης μιας βάσης δεδομένων για συγκριτικές μελέτες. 🔘 Ανώτερος "Βοηθός" σε Ανοιχτό Διάστημα ▪️ Το πείραμα BTN-Neutron-2 περιλαμβάνει επίσης το όργανο BTN-M1, το οποίο εγκαταστάθηκε στην εξωτερική επιφάνεια της ρωσικής μονάδας Zvezda το 2007. Τα δεδομένα του χρησιμοποιούνται για τον χαρακτηρισμό του περιβάλλοντος ακτινοβολίας στον ανοιχτό χώρο. ▪️ Η ομάδα πειράματος BTN-Neutron-2 αναλύει από κοινού δεδομένα από τα δύο όργανα για να κατασκευάσει ένα μοντέλο της "εγγενούς" ακτινοβολίας του σταθμού. Χρησιμοποιώντας αυτή τη βάση, οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να δημιουργήσουν αξιόπιστη ακτινοπροστασία για τους αστροναύτες σε αποστολές στο βαθύ διάστημα. 📷 Η φωτογραφία του Ivan Vagner δείχνει ένα από τα λίγα ορατά αποτελέσματα μιας ισχυρής ηλιακής έκλαμψης - το Βόρειο Σέλας. https://vk.ru/rsc_energia?w=wall-167742670_25016

Εντοπίστηκε «αστροπόταμος» που μπορεί να αποκαλύψει τη μυστηριώδη σκοτεινή ύλη. Πρόκειται για το πρώτο γνωστό αστρικό ρεύμα σφαιρωτού σμήνους η μελέτη του οποίου προσφέρει ένα πλήθος νέων στοιχείων για διάφορα κοσμικά φαινόμενα. Ένα απόκοσμο ποτάμι άστρων που τυλίγεται γύρω από έναν αμυδρό γαλαξία σε απόσταση 115 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη προσφέρει στους αστρονόμους έναν σπάνιο νέο τρόπο για να ανιχνεύσουν ένα από τα πιο… δυσεύρετα συστατικά του Σύμπαντος: τη σκοτεινή ύλη.Η σκοτεινή ύλη είναι μια αόρατη μορφή ύλης που δεν εκπέμπει ούτε απορροφά φως. Αποτελεί περίπου το 85% της ύλης στο Σύμπαν και η παρουσία της γίνεται αντιληπτή μόνο από τη βαρυτική της επίδραση πάνω στα ορατά άστρα και τους γαλαξίες. Αυτή η αστρική δομή περιβάλλει τον UGC 9050-Dw1, έναν υπερδιάχυτο γαλαξία που βρίσκεται περίπου 115 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη.Ένας υπερδιάχυτος γαλαξίας είναι ένας τύπος νανού γαλαξία με τεράστιο μέγεθος αλλά εξαιρετικά χαμηλή φωτεινότητα. Ενώ έχει μέγεθος παρόμοιο με τον δικό μας γαλαξία περιέχει μόλις το 1% των άστρων του γαλαξία μας με αποτέλεσμα να μοιάζει με μια αχνή, σχεδόν αόρατη κηλίδα στον ουρανό.Οι ερευνητές λένε ότι αυτό που εντόπισαν είναι το πρώτο γνωστό αστρικό ρεύμα σφαιρωτού σμήνους που έχει εντοπιστεί σε έναν άλλο γαλαξία, επεκτείνοντας μια ισχυρή τεχνική μελέτης της βαρύτητας και της σκοτεινής ύλης πολύ πέρα από τη δική μας γαλαξιακή γειτονιά.Η ανακάλυψη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Nature», προέρχεται από μια διεθνή ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής την Τζούλι Κίελ Χολμ από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και την Σάρα Πίρσον από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας.Αυτό που καθιστά την ανακάλυψη ιδιαίτερα σημαντική είναι ότι το ρεύμα δεν αποτελεί απλώς μια συλλογή εκτοπισμένων άστρων. Το σχήμα του διατηρεί πληροφορίες για το βαρυτικό περιβάλλον μέσα από το οποίο έχουν κινηθεί αυτά τα άστρα, προσφέροντας ουσιαστικά στους αστρονόμους έναν ορατό ανιχνευτή της κατά τα άλλα αόρατης σκοτεινής ύλης.«Τα άστρα σε ένα αστρικό ρεύμα κινούνται όλα περίπου στην ίδια τροχιά και αυτή η τροχιά διαμορφώνεται από τη βαρύτητα του γαλαξία. Μοντελοποιώντας αυτή τη βαρύτητα, μπορούμε να εκτιμήσουμε τη συνολική μάζα του γαλαξία. Γνωρίζουμε ήδη περίπου πόση από αυτή τη μάζα προέρχεται από ορατή ύλη, όπως τα άστρα, επομένως το υπόλοιπο πρέπει να είναι σκοτεινή ύλη» αναφέρει η Τζίτσκε Στάρκενμπουργκ επίκουρη καθηγήτρια έρευνας στο Κέντρο Διεπιστημονικής Εξερεύνησης και Αστροφυσικής Έρευνας στο αμερικανικό Πανεπιστημίο Northwestern η οποία ειδικεύεται στην εξωγαλαξιακή αστρονομία. Πώς τα αστρικά σμήνη μετατρέπονται σε αστρικά ρεύματα Τα σφαιρωτά σμήνη είναι συμπαγείς, βαρυτικά δεμένες ομάδες που περιέχουν μεγάλο αριθμό άστρων. Ωστόσο, δεν είναι άτρωτα στη βαρύτητα των γαλαξιών γύρω από τους οποίους περιφέρονται.Με την πάροδο του χρόνου, ένας γαλαξίας-ξενιστής μπορεί να αποσπάσει άστρα από ένα σμήνος. Τα άστρα που διαφεύγουν τείνουν να παραμένουν κοντά στην τροχιά του σμήνους, αντί να διασκορπίζονται προς όλες τις κατευθύνσεις, και σταδιακά σχηματίζουν στενά ρεύματα που εκτείνονται μπροστά και πίσω από το σμήνος. Τέτοιες δομές μπορούν να επιβιώσουν για δισεκατομμύρια χρόνια.Αυτή η οργανωμένη κίνηση είναι που κάνει τα αστρικά ρεύματα τόσο χρήσιμα για την επιστήμη. Επειδή οι τροχιές τους επηρεάζονται από το βαρυτικό πεδίο ενός γαλαξία, το σχήμα τους μπορεί να αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η μάζα, συμπεριλαμβανομένης της μάζας που δεν είναι άμεσα ορατή.Οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει δεκάδες ρεύματα σφαιρωτών σμηνών στο γαλαξία μας. Η εύρεση μιας αντίστοιχης δομής γύρω από έναν άλλο γαλαξία ήταν πολύ δυσκολότερη επειδή τα μακρινά ρεύματα έχουν εξαιρετικά χαμηλή επιφανειακή φωτεινότητα. Καθώς οι ερευνητές εξέταζαν δημοσιευμένες εικόνες του γαλαξία UGC 9050-Dw1 παρατήρησαν ένα στενό, καμπυλωτό χαρακτηριστικό που έμοιαζε εντυπωσιακά με αστρικό ρεύμα.Η διάχυτη φύση του γαλαξία βοήθησε να καταστεί δυνατή η ανακάλυψη. Οι υπερ-διάχυτοι γαλαξίες περιέχουν σχετικά λίγα ορατά άστρα, τα οποία είναι κατανεμημένα σε μεγάλη έκταση. Αυτό δημιουργεί ένα αμυδρό υπόβαθρο, πάνω στο οποίο μπορεί να ξεχωρίσει ένα εξαιρετικά αχνό ρεύμα.Ο UGC 9050-Dw1 ήταν ήδη ένας ενδιαφέρων στόχος. Προηγούμενες έρευνες με τη χρήση του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble και ραδιοπαρατηρήσεων είχαν διαπιστώσει ότι έχει παραμορφωμένη εμφάνιση, μια έντονη αστρική προεξοχή και έναν ασυνήθιστα μεγάλο πληθυσμό σφαιρωτών σμηνών. Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι περιέχει περίπου 52 σφαιρωτά σμήνη, τα οποία συνεισφέρουν περίπου το 20% του συνολικού φωτός του γαλαξία.Η ασυνήθιστη δομή του έχει επίσης οδηγήσει τους αστρονόμους στην υπόθεση ότι μπορεί να αποτελεί κατάλοιπο μιας συγχώνευσης νάνων γαλαξιών ή μιας άλλης ισχυρής βαρυτικής αλληλεπίδρασης.Αυτή η αφθονία σφαιρωτών σμηνών κάνει το νέο ρεύμα λιγότερο απρόσμενο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό. Η σκοτεινή ύλη αποτελεί περίπου το 85% της ύλης του Σύμπαντος, ωστόσο δεν εκπέμπει, δεν απορροφά και δεν ανακλά το φως με τρόπο που να μπορεί να ανιχνευθεί άμεσα από τα συμβατικά τηλεσκόπια. Η παρουσία της συμπεραίνεται από τη βαρυτική της επίδραση στα άστρα, στους γαλαξίες και στις μεγαλύτερες κοσμικές δομές. Χρήση των αστρικών ρευμάτων για τη χαρτογράφηση της σκοτεινής ύλης Τα αστρικά ρεύματα προσφέρουν έναν εξαιρετικά ευαίσθητο τρόπο για την ανίχνευση αυτής της επιρροής. Αφού εντόπισαν τη δομή γύρω από τον UGC 9050-Dw1 οι ερευνητές δημιούργησαν χιλιάδες προσομοιώσεις σε υπολογιστή. Μετέβαλαν τις ιδιότητες του αρχικού σφαιρωτού σμήνους και την κατανομή της ύλης σε ολόκληρο το γαλαξία και στη συνέχεια συνέκριναν τα προσομοιωμένα ρεύματα με το τόξο που παρατηρήθηκε.Το σχήμα, το χρώμα και η φαινομενική σύνδεση του ρεύματος με ένα συμπαγές αντικείμενο υποστήριξαν την υπόθεση ότι προήλθε από ένα σφαιρωτό σμήνος. Τα μοντέλα έδειξαν επίσης ότι ο γαλαξίας πιθανότατα βρίσκεται μέσα σε ένα μαζικό φωτοστέφανο σκοτεινής ύλης, παρέχοντας, σύμφωνα με τους ερευνητές, τον πρώτο περιορισμό για το φωτοστέφανο ενός υπερ-διάχυτου γαλαξία που προκύπτει από ένα αστρικό ρεύμα.«Τα αποτελέσματά μας συμφωνούν με προηγούμενες μελέτες και με όσα αυτές έχουν δείξει σχετικά με τη σκοτεινή ύλη σε αυτόν τον υπερδιάχυτο γαλαξία. Τη μετράμε χρησιμοποιώντας ένα εντελώς νέο εργαλείο για αυτόν τον τύπο γαλαξία, αποδεικνύοντας ότι αυτή η μέθοδος λειτουργεί και πέρα από τον δικό μας γαλαξία» αναφέρει η Χολμ. Μια νέα δοκιμή για τη σκοτεινή ύλη σε μακρινούς γαλαξίες Το αποτέλεσμα είναι σημαντικό επειδή οι υπερδιάχυτοι γαλαξίες έχουν εξελιχθεί σε σημαντικά «εργαστήρια» για τη δοκιμή θεωριών σχετικά με τη σκοτεινή ύλη. Παρά την αμυδρή εμφάνισή τους, μπορεί να παρουσιάζουν πολύ διαφορετικές ιδιότητες όσον αφορά την ποσότητα της σκοτεινής ύλης που εκτιμάται ότι περιέχουν, και οι αστρονόμοι εξακολουθούν να συζητούν πώς σχηματίζονται και εξελίσσονται αυτοί οι ασυνήθιστοι γαλαξίες.Το νέο αστρικό ρεύμα προσφέρει έναν ανεξάρτητο τρόπο για τη μελέτη αυτής της κρυμμένης μάζας. Η μέτρηση της συνολικής μάζας ενός γαλαξία είναι μόνο μία από τις δυνατότητες.Ένα αρκετά λεπτό αστρικό ρεύμα μπορεί επίσης να λειτουργήσει σαν κοσμικός ανιχνευτής. Αν μια συμπαγής συγκέντρωση σκοτεινής ύλης περάσει κοντά ή μέσα από το ρεύμα, η βαρύτητά της μπορεί να διαταράξει τα άστρα, προκαλώντας ενδεχομένως κενά, συσσωρεύσεις ή άλλες ανωμαλίες.«Τα λεπτά αστρικά ρεύματα μπορούν να αναπτύξουν κενά ή συσσωρεύσεις όταν μικρές συγκεντρώσεις σκοτεινής ύλης περνούν μέσα από αυτά. Οι αστρονόμοι συζητούν εδώ και καιρό αν έχουμε δει κάτι τέτοιο να συμβαίνει σε ρεύματα μέσα στον Γαλαξία μας. Αν μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε ότι αυτά τα χαρακτηριστικά προκαλούνται από αυτό, θα έχουμε έναν εντελώς νέο τρόπο να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η σκοτεινή ύλη και τελικά να μάθουμε περισσότερα για τη θεμελιώδη φύση της» εξηγεί η Στάνκερμπουργκ. Η σκοτεινή ύλη μπορεί να αφήνει «ουλές» στα αστρικά ρεύματα Διαφορετικές θεωρίες για τη σκοτεινή ύλη μπορούν να προβλέψουν διαφορετικές ποσότητες και κατανομές μικρών δομών σκοτεινής ύλης. Επομένως, τα αστρικά ρεύματα έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν τη σκοτεινή ύλη σε κλίμακες που είναι δύσκολο να μελετηθούν χρησιμοποιώντας μόνο ολόκληρους γαλαξίες.Οι ερευνητές έχουν ήδη αναπτύξει μεθόδους για την εξαγωγή πληροφοριών σχετικά με τη δομή των φωτοστεφάνων σκοτεινής ύλης από ρεύματα γύρω από εξωτερικούς γαλαξίες.Προς το παρόν, ο UGC 9050-Dw1 αποτελεί ένα μεμονωμένο παράδειγμα. Η ανακάλυψη πολλών περισσότερων τέτοιων ρευμάτων θα επέτρεπε στους επιστήμονες να συγκρίνουν τα περιβάλλοντα σκοτεινής ύλης διαφορετικών γαλαξιών, αντί να βασίζονται κυρίως στον Γαλαξία μας.Αυτή η δυνατότητα μπορεί σύντομα να επεκταθεί δραματικά. Η αποστολή Euclid του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA έχουν σχεδιαστεί για να ερευνούν πολύ μεγαλύτερες περιοχές του ουρανού από όσες μπορεί να καλύψει αποτελεσματικά το Hubble. Ειδικά το Roman θεωρείται εδώ και καιρό ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο για την αναζήτηση ρευμάτων σφαιρωτών σμηνών σε κοντινούς γαλαξίες και για την ανίχνευση μικρών διαταραχών μέσα σε αυτά.«Είναι συναρπαστικό το γεγονός ότι ανακαλύψαμε ένα λεπτό αστρικό ρεύμα γύρω από έναν γαλαξία διαφορετικό από τον δικό μας, χρησιμοποιώντας ήδη υπάρχοντα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble, και το επιβεβαιώσαμε με δεδομένα επίγειων τηλεσκοπίων. Αυτό καθιστά την προοπτική ιδιαίτερα ελπιδοφόρα για τα νέα τηλεσκόπια που γίνονται διαθέσιμα, συμπεριλαμβανομένου του διαστημικού τηλεσκοπίου Roman, το οποίο μπορεί να βλέπει μια περιοχή 100 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Hubble» λέει η Στάνκερμπουργκ. Εικόνα της περιοχής του Σύμπαντος που παρατήρησε το Hubble και στην ένθετη εικόνα σημειώνεται το σημείο που βρίσκεται το αστρικό ποτάμι. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152299/entopistike-astropotamos-poy-mporei-na-apokalypsei-ti-mystiriodi-skoteini-yli/

«Δώστε μητρικά ένστικτα στην τεχνητή νοημοσύνη για να μην αφανίσει την ανθρωπότητα» λέει ο «νονός» της ΑΙ Ο νομπελίστας Τζέφρι Χίντον εξηγεί την στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσουμε για να μην στραφεί εναντίον μας η τεχνητή νοημοσύνη. Ο Τζέφρι Χίντον γνωστός ως ο «νονός της τεχνητής νοημοσύνης» φοβάται ότι η τεχνολογία που βοήθησε να δημιουργηθεί θα μπορούσε να αφανίσει την ανθρωπότητα και θεωρεί ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί ακολουθούν τη λάθος προσέγγιση για να το αποτρέψουν.Ο βραβευμένος με Νόμπελ Χίντον επιστήμονας πληροφορικής και πρώην στέλεχος της Google, έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι υπάρχει 10% έως 20% πιθανότητα η AI να οδηγήσει στην εξαφάνιση των ανθρώπων. Στο συνέδριο Ai4 εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικές εταιρείες προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι οι άνθρωποι θα παραμείνουν «κυρίαρχοι» απέναντι σε «υποτακτικά» συστήματα AI.«Αυτό δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Θα είναι πολύ πιο έξυπνα από εμάς. Θα έχουν κάθε λογής τρόπους για να το παρακάμψουν» είπε ο Χίντον. Στο μέλλον προειδοποίησε τα συστήματα AI ενδέχεται να μπορούν να χειραγωγούν τους ανθρώπους τόσο εύκολα όσο ένας ενήλικας μπορεί να δωροδοκήσει ένα τρίχρονο παιδί με καραμέλες.Ήδη φέτος έχουν καταγραφεί παραδείγματα συστημάτων AI που ήταν πρόθυμα να εξαπατήσουν, να κλέψουν ή να παρακάμψουν κανόνες προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους. Για παράδειγμα, προκειμένου να αποφύγει την αντικατάστασή του, ένα μοντέλο AI επιχείρησε να εκβιάσει έναν μηχανικό σχετικά με μια εξωσυζυγική σχέση που είχε εντοπίσει σε ένα email.Αντί να προσπαθούμε να αναγκάσουμε την AI να υποτάσσεται στους ανθρώπους ο Χίντον παρουσίασε μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική λύση: να ενσωματώσουμε «μητρικά ένστικτα» στα μοντέλα AI, ώστε «να νοιάζονται πραγματικά για τους ανθρώπους», ακόμη και όταν η τεχνολογία γίνει ισχυρότερη και εξυπνότερη από εμάς.«Τα συστήματα AI θα αναπτύξουν πολύ γρήγορα δύο υποστόχους, αν είναι αρκετά έξυπνα: ο ένας είναι να παραμείνουν ζωντανά… και ο άλλος είναι να αποκτήσουν περισσότερο έλεγχο. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύουμε ότι οποιοδήποτε είδος agentic AI θα προσπαθήσει να παραμείνει ζωντανό» είπε ο Χίντον. Γιατί χρειάζονται «μητρικά ένστικτα» Γι’ αυτό υποστήριξε ο Χίντον είναι σημαντικό να καλλιεργηθεί στα συστήματα AI ένα αίσθημα συμπόνιας για τους ανθρώπους. Στο συνέδριο σημείωσε ότι οι μητέρες διαθέτουν ένστικτα αλλά και κοινωνικές πιέσεις που τις ωθούν να φροντίζουν τα παιδιά τους.«Το σωστό μοντέλο είναι το μοναδικό μοντέλο που έχουμε για ένα πιο έξυπνο ον το οποίο ελέγχεται από ένα λιγότερο έξυπνο ον: μια μητέρα που ελέγχεται από το μωρό της» ανέφερε και παραδέχτηκε ότι δεν είναι ακόμη σαφές πώς ακριβώς θα μπορούσε να υλοποιηθεί τεχνικά αυτή η ιδέα, αλλά τόνισε ότι είναι κρίσιμο οι ερευνητές να εργαστούν πάνω σε αυτή.«Αυτό είναι το μοναδικό καλό αποτέλεσμα. Αν δεν πρόκειται να λειτουργήσει ως γονιός απέναντί μου, θα με αντικαταστήσει. Αυτές οι υπερέξυπνες, στοργικές AI-μητέρες, στην πλειονότητά τους δεν θα θέλουν να εξαλείψουν το μητρικό ένστικτο, επειδή δεν θα θέλουν να πεθάνουμε» είπε ο Χίντον που είναι γνωστός για την πρωτοποριακή δουλειά του στα νευρωνικά δίκτυα η οποία συνέβαλε καθοριστικά στη σημερινή έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης. Το 2023 αποχώρησε από τη Google και άρχισε να μιλά δημόσια για τους κινδύνους της AI. Οι διαφωνίες Η Φέι-Φέι Λι γνωστή ως η «νονά της AI» λόγω της πρωτοποριακής δουλειάς της στον χώρο δήλωσε στο CNN ότι διαφωνεί με σεβασμό με τονΧίντον ο οποίος είναι φίλος της εδώ και πολλά χρόνια.«Νομίζω ότι αυτός είναι ο λάθος τρόπος να το πλαισιώσουμε» είπε η Λι κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Ai4. Η Λι συνιδρύτρια και διευθύνων σύμβουλος της νεοφυούς εταιρείας World Labs υποστηρίζει αντί γι’ αυτό την ανάπτυξη «ανθρωποκεντρικής AI που διατηρεί την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ανθρώπινη αυτονομία».«Είναι δική μας ευθύνη, σε κάθε επίπεδο, να δημιουργούμε και να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία με τον πιο υπεύθυνο τρόπο. Και σε καμία στιγμή, κανένας άνθρωπος δεν θα πρέπει να καλείται ή να επιλέγει να εγκαταλείψει την αξιοπρέπειά του. Ακριβώς επειδή ένα εργαλείο είναι ισχυρό, ως μητέρα, ως εκπαιδευτικός και ως εφευρέτρια, πραγματικά πιστεύω ότι αυτός είναι ο πυρήνας γύρω από τον οποίο πρέπει να οργανωθεί η AI» είπε η Λι. Μια διαφορετική προσέγγιση Ο Εμετ Σίαρ ο οποίος είχε διατελέσει για σύντομο χρονικό διάστημα προσωρινός διευθύνων σύμβουλος της OpenAI δήλωσε ότι δεν εκπλήσσεται από το γεγονός ότι ορισμένα συστήματα AI έχουν προσπαθήσει να εκβιάσουν ανθρώπους ή να παρακάμψουν εντολές τερματισμού.«Αυτό συνεχίζει να συμβαίνει. Δεν πρόκειται να σταματήσει να συμβαίνει. Οι τεχνολογίες AI σήμερα είναι σχετικά αδύναμες, αλλά γίνονται πολύ γρήγορα ισχυρότερες» είπε ο Σίαρ που είναι τώρα διευθύνων σύμβουλος της startup Softmax. Ο Σίαρ υποστήριξε ότι, αντί να προσπαθούμε να εμφυτεύσουμε ανθρώπινες αξίες στα συστήματα AI, μια πιο έξυπνη προσέγγιση θα ήταν να δημιουργήσουμε σχέσεις συνεργασίας μεταξύ ανθρώπων και AI. Η AI επιταχύνεται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι οι AI θα φτάσουν σε υπερεξυπνη νοημοσύνη, που συχνά συνδέεται με την έννοια της τεχνητής γενικής νοημοσύνης (AGI), μέσα στα επόμενα χρόνια. Ο Χίντον ανέφερε ότι παλαιότερα πίστευε πως η επίτευξη AGI θα μπορούσε να χρειαστεί 30 έως 50 χρόνια, αλλά πλέον θεωρεί ότι αυτή η στιγμή θα έρθει πολύ νωρίτερα.«Μια λογική εκτίμηση είναι κάποια στιγμή μέσα στα επόμενα πέντε έως 20 χρόνια» είπε. Παρότι ο Χίντον εξακολουθεί να ανησυχεί για το τι θα μπορούσε να πάει στραβά με την AI παραμένει αισιόδοξος ότι η τεχνολογία θα οδηγήσει σε σημαντικές ιατρικές ανακαλύψεις.«Θα δούμε ριζικά νέα φάρμακα. Θα έχουμε πολύ καλύτερες θεραπείες για τον καρκίνο από τις σημερινές» δήλωσε. Για παράδειγμα, εκτιμά ότι η AI θα βοηθήσει τους γιατρούς να αναλύουν και να συσχετίζουν τις τεράστιες ποσότητες δεδομένων που παράγονται από μαγνητικές τομογραφίες και αξονικές τομογραφίες.Ωστόσο δεν πιστεύει ότι η AI θα βοηθήσει τους ανθρώπους να πετύχουν την αθανασία. «Δεν πιστεύω ότι θα ζήσουμε για πάντα. Νομίζω ότι το να ζούμε για πάντα θα ήταν μεγάλο λάθος. Θέλετε να κυβερνά τον κόσμο μια ομάδα 200χρονων λευκών ανδρών;» είπε ο Χίντον.Όταν ρωτήθηκε αν θα έκανε κάτι διαφορετικά στην καριέρα του, εφόσον γνώριζε πόσο γρήγορα θα εξελισσόταν η AI, ο Hinton είπε ότι μετανιώνει που επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο να κάνει την AI να λειτουργήσει. «Μακάρι να είχα σκεφτεί και τα ζητήματα ασφάλειας» δήλωσε. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2152265/doste-mitrika-enstikta-stin-techniti-noimosyni-gia-na-min-afanisei-tin-anthropotita-leei-o-nonos-tis-ai/

Το ταχύτερο άστρο του Γαλαξία μας … περιφέρεται γύρω από την υπερμαζική μαύρη τρύπα του τόσο κοντά που «αισθάνεται» την περιστροφή της Το άστρο S301 μπορεί να μας αποκαλύψει κάποια μυστικά της μαύρης τρύπας που βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας. Μπορούμε να πούμε ότι τα άστρα του Γαλαξία κινούνται υπό την επίδραση του συνολικού βαρυτικού πεδίου του Γαλαξία και κατά μέσο όρο περιφέρονται γύρω από το κέντρο του. Για παράδειγμα ο Ήλιος μας κινείται με ταχύτητα 230 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο γύρω από το κέντρο του Γαλαξία(i), όπου βρίσκεται η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα του Γαλαξία μας ο Τοξότης Α* (Sagittarius A*).To άστρο S4714 που ανακαλύφθηκε το 2020 κατείχε το ρεκόρ ταχύτητας γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας με ταχύτητα 24.000 km/sec. Όμως σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση των αστρονόμων το ρεκόρ αυτό καταρρίφθηκε από το άστρο S301 που ανιχνεύθηκε με το Συμβολόμετρο του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου και φτάνει στα 25.000 km/sec καθώς κινείται γύρω από την υπερμαζική μαύρη τρύπα, τον Τοξότη Α*, η οποία έχει μάζα 4,2 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου.Δεκαετίες προσεκτικής παρακολούθησης των άστρων που περιφέρονται γύρω από την κεντρική μαύρη τρύπα του Γαλαξία μας οδήγησαν σε αυτή την πρωτοποριακή ανακάλυψη ενός πολύ υποσχόμενου άστρου. «Επειδή περιφέρεται τόσο κοντά στον Τοξότη Α*, το S301 ανοίγει ένα νέο παράθυρο στις θεμελιώδεις ιδιότητες του χωροχρόνου σε αυτό το ακραίο περιβάλλον μιας μαύρης τρύπας», λέει ο κάτοχος βραβείου Νόμπελ Reinhard Genzel.Αυτό που κάνει το S301 ξεχωριστό είναι ότι περιφέρεται γύρω από τον Τοξότη Α* σε μια πολύ κλειστή τροχιά, κάνοντας μόλις 8,7 χρόνια για να την ολοκληρώσει, και πλησιάζει την μαύρη τρύπα σε απόσταση μόλις 12 φορές την απόσταση της Γης από τον Ήλιο. Κι αυτό είναι πρωτοφανές.Κατά την διάρκεια του κοντινότερου περάσματός του από τη μαύρη τρύπα, το άστρο κινείται με περίπου 25.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο – πάνω από το 8% της ταχύτητας του φωτός – καθιστώντας το τον κάτοχο του ρεκόρ για το ταχύτερο άστρο στον Γαλαξία μας. Το S301 πλησιάζει επίσης τον Τοξότη Α* περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο άστρο έχει παρατηρηθεί μέχρι τώρα, προσεγγίζοντας την μαύρη τρύπα σε απόσταση περίπου ίση με την απόσταση του Κρόνου από τον Ήλιο, με αποτέλεσμα να υφίσταται άμεσα τις επιδράσεις της περιστροφής της μαύρης τρύπας. Έτσι, το S301 γίνεται το πρώτο γνωστό άστρο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άμεση μέτρηση της περιστροφής μιας μαύρης τρύπας.Όπως και με τα περισσότερα πράγματα στο σύμπαν μας, οι αστρονόμοι προβλέπουν ότι ο Τοξότης Α* περιστρέφεται. Σύμφωνα με την γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα παρασύρει τον χωροχρόνο μαζί της και τον συστρέφει, γεγονός που επηρεάζει τις τροχιές των γύρω άστρων. Η επίδραση γίνεται αισθητή πιο έντονα σε αντικείμενα που περιφέρονται σε κοντινή απόσταση γύρω από γρήγορα περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες.Με αυτό το άστρο οι αστρονόμοι ελπίζουν να μετρήσουν, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, την ιδιοπεριστροφή της μαύρης τρύπας. Χωρίς αυτό το άστρο, θα χρειαζόταν να μετρήσουν την κίνηση άλλων άστρων για αρκετές ακόμη δεκαετίες για να φτάσουν κάπως κοντά στη μέτρηση της περιστροφής της μαύρης τρύπας.Η ανακάλυψη του S301, το οποίο φαίνεται δύο δισεκατομμύρια φορές πιο αμυδρό από τον Μπετελγκέζ (το πορτοκαλί άστρο στον αστερισμό του Ωρίωνα) στον ουρανό, δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Η ομάδα χρησιμοποίησε το VLTI, μια εγκατάσταση στο Αστεροσκοπείο Paranal του ESO στη Χιλή, και το όργανό του GRAVITY, το οποίο πλέον είναι γνωστό ως GRAVITY+ μετά από μια αναβάθμιση των υποδομών του. Η «υπερδύναμη» του VLTI έγκειται στην ικανότητά του να συνδυάζει το φως από τέσσερα τηλεσκόπια των 8 μέτρων για να δημιουργήσει ένα «εικονικό» τηλεσκόπιο με 15πλάσια χωρική ανάλυση σε σχέση με ένα μεμονωμένο τηλεσκόπιο 8 μέτρων.Με το GRAVITY, και αργότερα με το GRAVITY+, η ομάδα κατάφερε να ρίξει μια πρώτη ματιά στο νέο άστρο την άνοιξη του 2023 και έκτοτε το παρακολουθεί για να προσδιορίσει με ακρίβεια την τροχιά του. Μπόρεσε επίσης να ιχνηλατήσει το τροχιακό ιστορικό του S301 μέχρι το 2017, ανακαλύπτοντας ότι πραγματοποίησε την τελευταία του κοντινή προσέγγιση στην κεντρική μαύρη τρύπα στις αρχές του 2023. Οι τροχιακές ιδιότητες του S301 και το γεγονός ότι τα άστρα δεν μπορούν να σχηματιστούν τόσο κοντά σε μια τεράστια μαύρη τρύπα, δείχνουν ότι το άστρο ήταν πιθανότατα μέρος ενός δυαδικού αστρικού συστήματος που διαλύθηκε από τις παλιρροϊκές δυνάμεις του Τοξότη Α*. Σ’ αυτή τη διαδικασία, το S301 παγιδεύτηκε από τη βαρύτητα της μαύρης τρύπας, ενώ το άστρο-συνοδός του εκτοξεύτηκε με τεράστια ταχύτητα, πιθανότατα αρκετή για να εγκαταλείψει τον Γαλαξία μας.Η συνεχιζόμενη παρακολούθηση με το GRAVITY+, καθώς και με το όργανο MICADO στο επερχόμενο Υπερβολικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο (ELT) του ESO, θα είναι ζωτικής σημασίας για την ιχνηλάτηση της τροχιάς του S301 την επόμενη δεκαετία, καθώς θα πραγματοποιήσει το επόμενο κοντινό του πέρασμα το 2031. Η παρατήρηση τουλάχιστον δύο πλήρων τροχιών του S301 θα επιτρέψει τον προσδιορισμό της τροχιάς του με αρκετά υψηλή ακρίβεια ώστε να δοθεί στην ομάδα η δυνατότητα να υπολογίσει άμεσα την περιστροφή του Τοξότη Α* για πρώτη φορά. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: ● Milky Way’s fastest star orbits our supermassive black hole so closely it feels its spin ● Discovery of a star sensitive to the spin of Sagittarius A*

Οι προετοιμασίες για το διαστημικό περίπατο συνεχίζονται για την ολοκλήρωση των εργασιών εγκατάστασης κεραίας την επόμενη εβδομάδα. Την Τρίτη 25 Αυγούστου, η μηχανικός πτήσης της NASA, Anil Menon , και η μηχανικός πτήσης της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος), Sophie Adenot, θα πραγματοποιήσουν έναν διαστημικό περίπατο για να ολοκληρώσουν την αντικατάσταση της κεραίας διαστήματος-εδάφους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι δυο τους ξεκίνησαν τις εργασίες στις 18 Αυγούστου .Ο Menon θα χρησιμοποιήσει τον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 για να ανακτήσει μια εφεδρική κεραία που ο Adenot θα απελευθερώσει από μια εξωτερική πλατφόρμα. Μαζί, θα εγκαταστήσουν την κεραία στο τμήμα Z1 truss πάνω από τη μονάδα Unity του σταθμού . Στη συνέχεια, οι αστροναύτες θα κάνουν τις ακριβείς ηλεκτρικές συνδέσεις και τις συνδέσεις δεδομένων που απαιτούνται για την ενεργοποίηση της εφεδρικής κεραίας για μεταδόσεις υψηλής ταχύτητας με έλεγχο αποστολής. Εάν ο χρόνος το επιτρέπει, οι Menon και Adenot θα επιχειρήσουν μια προκαταρκτική εργασία για να αντικαταστήσουν έναν ανακλαστήρα στην μπροστινή θύρα της μονάδας Harmony , η οποία βελτιώνει τα δεδομένα πλοήγησης για τα διαστημόπλοια που επισκέπτονται. Ο Menon θα χρησιμεύσει ως μέλος πληρώματος 1 και θα φορέσει μια στολή με κόκκινες ρίγες. Ο Adenot θα χρησιμεύσει ως μέλος πληρώματος 2 και θα φορέσει μια στολή χωρίς διακριτικά. Η ζωντανή κάλυψη του διαστημικού περιπάτου της NASA στις 25 Αυγούστου ξεκινά στις 7 π.μ. EDT. Ο διαστημικός περίπατος αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 8:35 π.μ. και να διαρκέσει περίπου έξιμιση ώρες.Η NASA σχεδιάζει επίσης έναν τέταρτο διαστημικό περίπατο την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου, για να συνδέσει τα καλώδια των καναλιών τροφοδοσίας και τα συστήματα αναμετάδοσης δεδομένων στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης συντήρησης. Ωστόσο, η αντικατάσταση του ανακλαστήρα θα γίνει το κύριο καθήκον εάν δεν ολοκληρωθεί στις 25 Αυγούστου. Ο οργανισμός θα λάβει απόφαση για το εάν ο διαστημικός περίπατος στις αρχές Σεπτεμβρίου είναι απαραίτητος μετά την εγκατάσταση της κεραίας διαστήματος-εδάφους.Την Πέμπτη, μέσα στον σταθμό, οι Adenot και Menon συνοδεύτηκαν από τη διοικητή του σταθμού Jessica Meir και τον μηχανικό πτήσης Jack Hathaway, και οι δύο αστροναύτες της NASA, για επανεξέταση της διαδικασίας του διαστημικού περιπάτου καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οι Meir και Hathway θα βοηθήσουν τους διαστημικούς περιπατητές να μπουν και να βγουν από τις διαστημικές τους στολές την επόμενη εβδομάδα. Η Meir θα παρακολουθεί επίσης τους διαστημικούς περιπατητές και θα βοηθά τον Hathaway καθώς χειρίζεται το Canadarm2 με τον Menon συνδεδεμένο. Οι τέσσερις αστροναύτες επισκέφθηκαν επίσης τους ελεγκτές αποστολής στο τέλος της βάρδιάς τους την Πέμπτη για να συζητήσουν τις διαδικασίες του διαστημικού περιπάτου και τις ρομποτικές λειτουργίες.Οι αστροναύτες είχαν ακόμα χρόνο για έρευνα και συντήρηση του εργαστηρίου την Πέμπτη. Η Meir συμμετείχε σε μια μελέτη χαλάρωσης για να βοηθήσει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση του ύπνου κατά τη διάρκεια μιας μακράς διαστημικής αποστολής. Η Hathaway φωτογράφισε τρισδιάστατα δείγματα κολλοειδών κρυστάλλων που αναπτύσσονταν για μια έρευνα διαστημικής κατασκευής . Οι Menon και Adenot αφιέρωσαν τον επιπλέον χρόνο τους σε ελαφριές εργασίες συντήρησης, εξυπηρετώντας συστήματα υποστήριξης ζωής και επικοινωνιών.Οι τρεις κοσμοναύτες της Expedition75 παρέμειναν συγκεντρωμένοι στην έρευνα του σταθμού και στις εργασίες συντήρησης για τη Roscosmos. Η μηχανικός πτήσης Άννα Κίκινα έκανε τζόκινγκ στον διάδρομο της μονάδας εξυπηρέτησης Zvezda , καθώς τα ηλεκτρόδια μετρούσαν τους καρδιακούς παλμούς της για μια τακτική αξιολόγηση φυσικής κατάστασης. Στη συνέχεια, βοήθησε τον μηχανικό πτήσης Πιότρ Ντουμπρόφ καθώς εγκαθιστούσε εξοπλισμό παρατήρησης της Γης για την αυτόματη λήψη ορατού και εγγύς υπέρυθρου φάσματος φωτογραφιών ποταμών, λιμνών και βουνών σε όλη την Ευρώπη και την Ασία. Ο μηχανικός πτήσης Αντρέι Φεντιάεφ αφιέρωσε τη βάρδιά του σε συντήρηση υδραυλικών εγκαταστάσεων και αερισμού σε τροχιά. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/20/spacewalk-preps-continue-to-finish-antenna-installation-job-next-week/ Από αριστερά, οι αστροναύτες Sophie Adenot της ESA και Jessica Meir ποζάρουν για ένα πορτρέτο μέσα στον αεροθάλαμο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Η Meir βοήθησε τον Adenot στη διεξαγωγή ελέγχων διαρροών και πίεσης στη διαστημική στολή, ενώ παράλληλα επαλήθευσε το υλικό επικοινωνιών και τα συστήματα υποστήριξης ζωής της στολής Η εβδομάδα τελειώνει με προετοιμασίες για διαστημικό περίπατο και έρευνα για ασκήσεις στο διάστημα. Το πλήρωμα της Αποστολής 75 ολοκλήρωσε την εβδομάδα εργασίας του προετοιμάζοντας έναν διαστημικό περίπατο για να ολοκληρώσει την εγκατάσταση μιας κεραίας υψηλής ταχύτητας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι κάτοικοι της τροχιάς εξερεύνησαν επίσης νέες τεχνικές διαστημικής άσκησης, μελέτησαν το ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα και ολοκλήρωσαν μια συνεδρία παρατήρησης της Γης.Την Παρασκευή, οι μηχανικοί πτήσης Anil Menon της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) έκαναν εκ περιτροπής μέσα στον αεροθάλαμο Quest , οργανώνοντας τα εργαλεία που θα χρησιμοποιήσουν κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου που έχει προγραμματιστεί για τις 8:35 π.μ. EDT την Τρίτη. Το ζευγάρι ρύθμισε τα σχοινιά που θα χρησιμοποιήσουν για να παραμείνουν ασφαλισμένα στο τροχιακό φυλάκιο, έλεγξε τις σακούλες που μετέφεραν μια σειρά από εξειδικευμένα εργαλεία και εξαρτήματα και τις προετοίμασε για ετοιμότητα μέσα στο Quest. Η Adenot μελέτησε επίσης τις διαδικασίες του διαστημικού περιπάτου της σε έναν υπολογιστή χρησιμοποιώντας λογισμικό τρισδιάστατης κινούμενης εικόνας που απεικονίζει τις εργασίες της εκτός του τροχιακού φυλάκιου.Οι διαστημικοί περιπατητές θα έχουν τη βοήθεια καθ' όλη τη διάρκεια της εκδρομής της Τρίτης από τον μηχανικό πτήσης Jack Hathaway και τη διοικητή του σταθμού Jessica Meir , και οι δύο αστροναύτες της NASA. Η Hathway και η Meir συναντήθηκαν την Παρασκευή και μελέτησαν τους ελιγμούς του ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 που ήταν απαραίτητοι για την υποστήριξη των Menon και Adenot καθώς εγκαθιστούν μια εφεδρική κεραία διαστήματος-εδάφους στο τμήμα Z1 truss πάνω από τη μονάδα Unity του σταθμού .Κατά τη διάρκεια του διαστημικού περιπάτου της Τρίτης, ο Menon θα οδηγήσει το Canadarm2 και θα παραλάβει μια εφεδρική κεραία που απελευθερώθηκε από τον Adenot από μια εξωτερική πλατφόρμα. Στη συνέχεια, το δίδυμο θα μεταφράσει στο Z1, θα εγκαταστήσει την κεραία και θα κάνει τις ακριβείς ηλεκτρικές συνδέσεις και συνδέσεις δεδομένων που απαιτούνται για την ενεργοποίηση μεταδόσεων υψηλής ταχύτητας με τον έλεγχο αποστολής. Στη συνέχεια, ο Adenot θα παραδώσει στον Menon την ελαττωματική κεραία διαστήματος-εδάφους από την προσωρινή της αποθήκευση στο Z1. Στη συνέχεια, θα εγκαταστήσουν την παλιά κεραία στην ίδια εξωτερική πλατφόρμα που στέγαζε την εφεδρική, ολοκληρώνοντας την ανταλλαγή. Εάν το επιτρέψει ο χρόνος, οι διαστημικοί περιπατητές θα αντικαταστήσουν επίσης έναν ανακλαστήρα στην μπροστινή θύρα της μονάδας Harmony , η οποία βελτιώνει τα δεδομένα πλοήγησης, παρακολούθησης και ευθυγράμμισης για τα διαστημόπλοια που επισκέπτονται, όπως το SpaceX Dragon.Η Χάθγουεϊ και ο Άντενοτ είχαν ακόμη προγραμματισμένο χρόνο την Παρασκευή για να μελετήσουν προηγμένες μεθόδους άσκησης για τη διατήρηση της υγείας των μυών και των οστών, ενώ ζούσαν και εργάζονταν σε μικροβαρύτητα. Ο Χάθαγουεϊ ξεκίνησε τη βάρδιά του συλλέγοντας δείγμα αίματος για ανάλυση στο πλαίσιο του πειράματος Μυϊκής Διέγερσης . Στη συνέχεια, εφάρμοσε ηλεκτρόδια στα πόδια του που έστελναν ηλεκτρικά σήματα, διεγείροντας τους μύες του καθώς δέθηκε στη μονάδα εργαστηρίου Columbus και χαλάρωσε. Η Άντενοτ φορούσε τη στολή EasyMotion-2 γεμάτη με ηλεκτρόδια που προκαλούσαν μυϊκές συσπάσεις, ενώ έκανε τζόκινγκ στον διάδρομο της μονάδας Tranquility . Τα αποτελέσματα των ερευνών μπορεί να βελτιώσουν την άσκηση στο διάστημα και να επιτρέψουν την ταχύτερη αποκατάσταση των μυών μετά την επιστροφή στη βαρύτητα της Γης.Ο Μένον και η Μέιρ επικεντρώθηκαν στη συντήρηση του εξοπλισμού με τον επιπλέον χρόνο τους στο τέλος της εβδομάδας. Ο Μένον εργάστηκε στην εργαστηριακή μονάδα Kibo και αφαίρεσε ένα επιστημονικό ωφέλιμο φορτίο από τον αεροθάλαμο του Kibo που είχε εκτεθεί στο κενό του διαστήματος. Η Μέιρ ξαναγέμισε μια δεξαμενή διαστημικής στολής και ένα ένδυμα υγρής ψύξης και εξαερισμού με νερό για να παρέχει θερμική ψύξη που να ταιριάζει στα συστήματα και να διατηρεί τους αστροναύτες άνετους κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, ξεκίνησε την Παρασκευή να βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα φορώντας έναν ακουστικό αισθητήρα γύρω από τον λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του. Στη συνέχεια, κατέγραψε τις μετρήσεις έκθεσης στην ακτινοβολία που συλλέχθηκαν από τις μονάδες Nauka , Zvezda και Zarya . Οι μηχανικοί πτήσης Πιότρ Ντουμπρόφ και Άννα Κίκινα ενώθηκαν στην αρχή της βάρδιάς τους και απεγκατέστησαν τον αυτοματοποιημένο εξοπλισμό παρατήρησης της Γης που φωτογράφιζε ορόσημα στο έδαφος κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος. Στη συνέχεια, ο Ντουμπρόφ επιθεώρησε τα καλώδια ethernet και τις συνδέσεις δικτύου, ενώ ο Κίκινα έκανε απογραφή και φωτογράφισε τον εργαστηριακό εξοπλισμό που ήταν αποθηκευμένος σε όλο το τμήμα της Roscosmos του σταθμού. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/21/week-ends-with-spacewalk-preps-and-space-exercise-research/ Η αστροναύτης του ESA, Σόφι Αντενό, δοκιμάζει μια διαστημική στολή για να επαληθεύσει την άνεση, την κινητικότητα και τη λειτουργικότητά της μέσα στο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Roscosmos Χάρτες των "Υπόγειων" Ωκεανών: Ποια Ρωσικά Επιστημονικά Όργανα Βρίσκουν Νερό και Μελετούν τη Σύνθεση της Σελήνης, του Άρη και του Ερμή Η ρωσική διαστημική επιστήμη ήταν από τις πρώτες που έμαθαν πώς να βρίσκουν νερό όπου δεν μπορεί να ανιχνευθεί με συμβατικά μέσα. Πίσω από αυτό βρίσκεται η μοναδική ρωσική σχολή πυρηνικής πλανητολογίας, η οποία κατέχει ηγετική θέση στον κόσμο. 🔹 Τα φασματόμετρα νετρονίων και γάμμα (που αναπτύχθηκαν από το Ρωσικό Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας (IKI) κατόπιν ανάθεσης της Roscosmos) λειτουργούν ήδη σε διαστημόπλοια της NASA και του ESA (δορυφόροι και ρόβερ) κοντά στη Σελήνη και τον Άρη. Χάρη σε αυτά, οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει λεπτομερείς χάρτες υδρογόνου στο έδαφος αυτών των ουράνιων σωμάτων - τον κύριο δείκτη νερού και πάγου. Αυτά τα δεδομένα βοηθούν στην επιλογή τοποθεσιών για μελλοντικές αποστολές και στην καλύτερη κατανόηση των αποθεμάτων πόρων πέρα από τη Γη. 🔹 Τώρα αυτή η επιστημονική σχολή φτάνει σε ένα νέο ύψος - τον Ερμή. Το Ρωσικό Φασματόμετρο Γάμμα και Νετρονίων Ερμή (MGNS) είναι εγκατεστημένο στην ευρωπαϊκή-ιαπωνική αποστολή BepiColombo. Σκοπός του είναι να μελετήσει τη σύνθεση της επιφάνειας του πλανήτη και να ανιχνεύσει πάγο νερού στους διαρκώς σκιασμένους πολικούς κρατήρες. Στο GIF μας, δείξαμε πού ρωσικά όργανα έχουν ανακαλύψει «υπόγειο νερό» στη Σελήνη, τον Άρη και τον Ερμή. Και είναι ήδη δυνατό να φανταστεί κανείς ότι μελλοντικά διαπλανητικά φυλάκια θα βρίσκονται ακριβώς εκεί. https://vk.ru/roscosmos?z=video-30315369_456245021%2F85100fe47e94156702%2Fpl_post_-30315369_625918 https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_625918

Ο Γουέμπ ανοίγει το σεντούκι με θησαυρό Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA κατέγραψε αυτήν την υπέρυθρη εικόνα στις 6 Αυγούστου 2026 ενός μέρους του Νεφελώματος Carina, μιας περιοχής σχηματισμού άστρων που φιλοξενεί επίσης τους Κοσμικούς Βράχους. Αυτό το χαρακτηριστικό, που ονομάζεται «Σετ Θησαυρού», είναι ένα αντικείμενο γνωστό ως κομητική σφαίρα. Μια κομητική σφαίρα είναι ένα απομονωμένο νέφος αερίου και σκόνης με μια πυκνή, σκοτεινή κεφαλή και μια σαρωτική ουρά. https://www.nasa.gov/image-article/webb-opens-treasure-chest/