Δροσος Γεωργιος

Το φορτηγό σκάφος Progress προσδένεται στον σταθμό, ανεφοδιάζοντας το πλήρωμα. Το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Roscosmos Progress 94 έφτασε στο διαστημικό λιμάνι της μονάδας Poisk του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στις 9:40 π.μ. EDT την Τρίτη. Ο κοσμοναύτης της Roscosmos, Σεργκέι Κουντ-Σβέρτσκοφ, χειρίστηκε χειροκίνητα το διαστημόπλοιο κατά τη διάρκεια της πρόσδεσης χρησιμοποιώντας τον πίνακα ελέγχου TORU (Τηλεροβοτικό Σύστημα Συναντήσεων) μέσα στη Μονάδα Υπηρεσίας Zvezda του διαστημικού σταθμού, αφού μία από τις δύο αυτοματοποιημένες κεραίες ραντεβού KURS του διαστημικού σκάφους δεν κατάφερε να αναπτυχθεί μετά την εκτόξευση. Το διαστημόπλοιο παραδίδει περίπου τρεις τόνους τροφίμων, καυσίμων και προμηθειών για το πλήρωμα της Αποστολής 74. Θα παραμείνει αγκυροβολημένο στο εργαστήριο σε τροχιά για περίπου έξι μήνες πριν αναχωρήσει για μια προγραμματισμένη καταστροφική επανείσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης για να απορρίψει τα σκουπίδια που φόρτωσε το πλήρωμα. Εκτοξεύτηκε στις 7:59 π.μ. (4:59 μ.μ. ώρα Μπαϊκονούρ) στις 22 Μαρτίου με πύραυλο Soyuz από το κοσμοδρόμιο Baikonur στο Καζακστάν. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/03/24/progress-cargo-craft-docks-to-station-resupplying-crew-2/ Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου Progress 94 φαίνεται να πλησιάζει τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πριν από την πρόσδεσή του στις 9:40 π.μ. EDT στις 24 Μαρτίου 2026.

Η NASA θα δαπανήσει 20 δισ. δολάρια για βάση στη Σελήνη, ακυρώνοντας τα σχέδια για διαστημικό σταθμό σε τροχιά. «Δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν το γεγονός ότι διακόπτουμε προσωρινά», τον σταθμό Lunar Gateway Η NASA ακυρώνει τα σχέδια για την ανάπτυξη ενός διαστημικού σταθμού σε σεληνιακή τροχιά και αντ’ αυτού θα χρησιμοποιήσει τα εξαρτήματά του για την κατασκευή μιας βάσης 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην επιφάνεια της Σελήνης τα επόμενα επτά χρόνια, δήλωσε την Τρίτη ο νέος επικεφαλής της, Τζάρεντ Ισαάκμαν.Ο Ισαάκμαν, ο οποίος ορκίστηκε στον οργανισμό τον Δεκέμβριο, έκανε την ανακοίνωση κατά την έναρξη μιας ημερήσιας εκδήλωσης στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσινγκτον, στην οποία περιέγραψε μια σειρά από αλλαγές που κάνει στο κορυφαίο πρόγραμμα Artemis της σελήνης.«Δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν το γεγονός ότι διακόπτουμε προσωρινά το Gateway στην τρέχουσα μορφή του και εστιάζουμε σε υποδομές που υποστηρίζουν βιώσιμες επιχειρήσεις στην επιφάνεια της Σελήνης», δήλωσε ο Ισαάκμαν στους συνέδρους της εκδήλωσης.Ο σταθμός ”Lunar Gateway”, ο οποίος έχει ήδη κατασκευαστεί σε μεγάλο βαθμό με τις εταιρείες Northrop Grumman και Vantor, πρώην Maxar, προοριζόταν να είναι ένας διαστημικός σταθμός σταθμευμένος σε σεληνιακή τροχιά. Η επαναχρησιμοποίηση του σκάφους για μια βάση στην επιφάνεια της σελήνης δεν είναι απλή.«Παρά τις πολύ πραγματικές προκλήσεις υλικού και χρονοδιαγράμματος, μπορούμε να επαναχρησιμοποιήσουμε τον εξοπλισμό και τις διεθνείς δεσμεύσεις των συνεργατών για να υποστηρίξουμε τους επιφανειακούς και άλλους στόχους του προγράμματος», δήλωσε ο Ισαάκμαν.Ο σταθμός ”Lunar Gateway” σχεδιάστηκε για να χρησιμεύει τόσο ως ερευνητική πλατφόρμα όσο και ως σταθμός μεταφοράς που θα χρησιμοποιούσαν οι αστροναύτες για να επιβιβαστούν στα σκάφη προσεδάφισης στη Σελήνη πριν κατέβουν στην επιφάνεια της Σελήνης. Προσσελήνωση της Κίνας το 2030 Οι αλλαγές που επέβαλε ο Ισάακμαν στο ναυαρχικό πρόγραμμα των ΗΠΑ για τη σελήνη τις τελευταίες εβδομάδες αναδιαμορφώνουν συμβόλαια αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο της προσπάθειας Artemis.Αυτό κάνει τις εταιρείες να αγωνίζονται να ανταποκριθούν στην επιπλέον επείγουσα ανάγκη, καθώς η Κίνα σημειώνει πρόοδο προς τη δική της προσσελήνωση το 2030. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089819/i-nasa-tha-dapanisei-20-dis-dolaria-gia-vasi-sti-selini-akyronontas-ta-schedia-gia-diastimiko-stathmo-se-trochia/ Το εργαλείο αναζήτησης νερού της NASA θα βοηθήσει στην ανίχνευση του Νότιου Πόλου της Σελήνης. Η NASA ενώνεται με διεθνείς εταίρους για την αναζήτηση πάγου στη Σελήνη, υποστηρίζοντας την μελλοντική ανθρώπινη εξερεύνηση. Ο οργανισμός παρέχει ένα όργανο ανίχνευσης νερού, το Σύστημα Φασματόμετρου Νετρονίων (NSS), στην αποστολή Σεληνιακής Πολικής Εξερεύνησης (LUPEX) με επικεφαλής την JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) και τον ISRO (Ινδικός Οργανισμός Διαστημικής Έρευνας). Το όργανο, το οποίο ανιχνεύει πάγο κάτω από την επιφάνεια της Σελήνης, θα εγκατασταθεί στο σεληνιακό ρόβερ του LUPEX, το οποίο έχει προγραμματιστεί να φτάσει στη Σελήνη το νωρίτερο το 2028. Η υποστήριξη του LUPEX από τη NASA αποτελεί μέρος μιας συνεχιζόμενης προσπάθειας για τον εντοπισμό και τον χαρακτηρισμό του σεληνιακού νερού και άλλων υλικών που εξατμίζονται εύκολα κοντά στον Νότιο Πόλο της Σελήνης. Το νερό είναι ένα κρίσιμο υλικό για τα σχέδια της NASA να αναπτύξει μια διαρκή παρουσία στη Σελήνη. Αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε πόρους που μεταφέρονται από τη Γη, οι αστροναύτες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το νερό της Σελήνης για αναπνεύσιμο αέρα, καύσιμο πυραύλων και άλλα. Το πρώτο βήμα είναι να βρεθούν αποθέσεις σημαντικών ποσοτήτων νερού κοντά στην επιφάνεια για να σηματοδοτηθούν πιθανές περιοχές προσγείωσης για μελλοντικούς αστροναύτες. Το νερό στη Σελήνη βρίσκεται κυρίως ως μόρια μέσα στον σεληνιακό ρεγολίθο, το σκονισμένο και βραχώδες υλικό που καλύπτει την επιφάνεια της Σελήνης, αλλά μπορεί να υπάρχουν αποθέσεις πάγου κάτω από την επιφάνεια του σεληνιακού Νότιου Πόλου. Μόλις κατανοήσουμε καλύτερα την ποσότητα και την ποιότητα των διαθέσιμων πόρων, μπορούμε να μάθουμε πώς να το αξιοποιήσουμε για εξερεύνηση. «Υπάρχει επί του παρόντος ένα κενό στην κατανόησή μας για το πώς κατανέμεται ο σεληνιακός πάγος σε μικρές κλίμακες, από δεκάδες εκατοστά έως και δεκάδες χιλιόμετρα», δήλωσε ο Ρικ Έλφικ, επικεφαλής της NSS στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνια, όπου το όργανο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Προηγμένης Τεχνολογίας της Lockheed Martin στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια. «Ο μόνος τρόπος για να κατανοήσουμε το «πού» και το «πόσο» υπάρχει ο σεληνιακός πάγος είναι εξερευνώντας την επιφάνεια σε αυτές τις κλίμακες». Πώς τα νετρόνια σηματοδοτούν το νερό . Οι επιστήμονες μπορούν να αναζητήσουν νερό στη Σελήνη χωρίς να τρυπήσουν την επιφάνεια. Αντίθετα, αναζητούν συγκεντρώσεις υδρογόνου, το H₂O. Προηγούμενες αποστολές σε σεληνιακή τροχιά έχουν βρει σημάδια νερού στους πόλους της Σελήνης, αλλά απαιτούνται επίγειες αποστολές για τη δημιουργία λεπτομερών χαρτών τοποθεσίας και ποσότητας. Όργανα όπως το NSS μπορούν να συμπεράνουν την παρουσία υδρογόνου ανιχνεύοντας αλληλεπιδράσεις με σωματίδια που ονομάζονται νετρόνια. Τα νετρόνια κροταλίζουν συνεχώς στο σεληνιακό έδαφος και έχουν περίπου το ίδιο μέγεθος με τα άτομα υδρογόνου. Όταν αυτά τα δύο σωματίδια αλληλεπιδρούν, λιγότερα νετρόνια μέσης ενέργειας εκτοξεύονται από το έδαφος. Η απουσία νετρονίων μέσης ενέργειας υποδηλώνει ότι περισσότερα από τα σωματίδια αλληλεπιδρούν με υδρογόνο στο υπέδαφος, ένα έλλειμμα που μπορεί να μετρηθεί με τα κατάλληλα εργαλεία. Το όργανο NSS χρησιμοποιεί έναν «μετρητή αναλογικού αερίου» για την ανίχνευση νετρονίων που αναπηδούν από το σεληνιακό έδαφος. Διαθέτει δύο σωλήνες που περιέχουν ένα σπάνιο αέριο που ονομάζεται ήλιο-3 και είναι πολύ ευαίσθητο στα νετρόνια. Όταν τα νετρόνια χτυπούν τα άτομα αερίου ηλίου-3, το αέριο παράγει ηλεκτρικούς παλμούς που μπορούν να μετρηθούν για να συμπεράνουν την παρουσία και την ποσότητα υδρογόνου έως και ένα μέτρο κάτω από τη γη. Σειρά κυνηγών νερού Η συνεχιζόμενη έρευνα για το νερό της Σελήνης θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι αστροναύτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτό στο μέλλον. Για τον σκοπό αυτό, οι ερευνητές της NASA στο Ames έχουν αναπτύξει μια σειρά από όργανα NSS που προορίζονται για χρήση σε διάφορες αποστολές για την έρευνα τοποθεσιών στον Νότιο Πόλο της Σελήνης. Το πρώτο όργανο NSS της σειράς που κατευθύνθηκε προς τη Σελήνη μεταφέρθηκε στο διαστημόπλοιο προσεδάφισης Peregrine της Astrobotic, Astrobotic Peregrine Mission One , το οποίο εκτοξεύτηκε τον Ιανουάριο του 2024. Η αποστολή αυτή ολοκληρώθηκε χωρίς να προσγειωθεί στην επιφάνεια της Σελήνης, αλλά το NSS που επέβαινε ενεργοποιήθηκε και λειτούργησε για πολλές ημέρες κατά τη διάρκεια της 10ήμερης αποστολής. Αυτές οι επιχειρήσεις κατέγραψαν με επιτυχία δεδομένα σχετικά με το σωματιδιακό υπόβαθρο του βαθέος διαστήματος, τα οποία υποστήριξαν έντονα τις επιχειρήσεις του NSS σε μελλοντικές αποστολές. Η αποστολή VIPER ( Volatiles Investigating Polar Exploration Rover ) της NASA , μέρος της εκστρατείας Artemis του οργανισμού, θα μεταφέρει ένα ακόμη NSS. Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας της NASA για Εμπορικές Υπηρεσίες Σεληνιακού Φορτίου , ένα τέταρτο όργανο NSS θα επιβιβαστεί στο «μικρο-ρόβερ» MoonRanger που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon στο Πίτσμπουργκ. «Οι τρεις επερχόμενες αποστολές του ρόβερ NSS θα μας πουν ποια είδη θέσεων στη Σελήνη είναι πιο πιθανό να φιλοξενούν πάγο», είπε ο Έλφικ. «Αποστολές στην επιφάνεια της Σελήνης μπορούν στη συνέχεια να σχεδιαστούν σε παρόμοιες τοποθεσίες όπου μπορεί να βρεθεί πάγος». Το Σύστημα Φασματόμετρου Νετρονίων αναπτύχθηκε από κοινού από το Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA και το Κέντρο Προηγμένης Τεχνολογίας Lockheed Martin στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια.  Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την επιστήμη του νερού στη Σελήνη, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/moon/moon-water-and-ices Ο γεωλόγος και αστροναύτης του Apollo 17, Harrison Schmitt, δίπλα σε ένα μεγάλο διαστημόπλοιο τύπου bold στο σημείο προσεδάφισης Taurus-Littrow στη Σελήνη. Το όργανο του Φασματόμετρου Νετρονίων της NASA θα αναζητήσει σημάδια πάγου νερού στην επιφάνεια της Σελήνης σε ένα σεληνιακό ρόβερ που ανήκει στην αποστολή Lunar Polar Exploration (LUPEX) με επικεφαλής την JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) και τον ISRO (Ινδικός Οργανισμός Διαστημικής Έρευνας).

Η NASA προτείνει τεχνολογία για την αναζήτηση εξωπλανητών σαν τη Γη. Καθώς η NASA επιδιώκει να κατανοήσει τα μυστήρια του σύμπαντος, ο οργανισμός προωθεί τεχνολογίες για τον εντοπισμό και την εξερεύνηση πλανητών που μοιάζουν με τη Γη πολύ πέρα από το ηλιακό μας σύστημα. Ένα βασικό στοιχείο αυτής της έρευνας περιλαμβάνει την παρατήρηση του ανακλώμενου φωτός από εξωπλανήτες, το οποίο μπορεί να αποκαλύψει ενδείξεις χαρακτηριστικών που μοιάζουν με τη Γη, όπως το νερό και το οξυγόνο. Ωστόσο, η ανίχνευση αυτού του αμυδρού ανακλώμενου φωτός με την τρέχουσα τεχνολογία τηλεσκοπίων παραμένει μια σημαντική πρόκληση λόγω της συντριπτικής φωτεινότητας των κοντινών αστεριών και άλλων ουράνιων αντικειμένων.Η ιδέα του Υβριδικού Παρατηρητηρίου για Γήινους Εξωπλανήτες (HOEE) της NASA παρουσιάζει μια πιθανή λύση συνδυάζοντας ένα τροχιακό αστρικό σκίαστρο με ένα μεγάλο επίγειο τηλεσκόπιο για την καταστολή του φωτός των αστεριών και την άμεση απεικόνιση εξωπλανητών.Έχουμε πρωτοπορήσει σε μια μετασχηματιστική προσέγγιση στην αναζήτηση ζωής πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύσσοντας ένα διαστημικό αστρικό σκίαστρο για να ρίχνει μια σχεδόν τέλεια σκιά πάνω από τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια της Γης, καταστέλλοντας την αστρική λάμψη πριν καν εισέλθει στην ατμόσφαιρα.Πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος και παρουσιάστηκε στο εξώφυλλο του τεύχους Μαρτίου του Nature Astronomy της Δευτέρας , υποδηλώνει ότι η ιδέα του HOEE θα μπορούσε να παράγει πολύ πιο ευκρινείς εικόνες, επιτρέποντάς μας να δούμε ολόκληρα εξωπλανητικά συστήματα και να διαχωρίσουμε με σαφήνεια τις εικόνες των πλανητών μεταξύ τους, καθώς και από την παρεμβολή των νεφών σκόνης, του αστέρα που τους φιλοξενεί και από την ίδια την αστροσκιά. Η εξαιρετική του ευαισθησία θα μπορούσε να επιτρέψει την ανίχνευση μικρών πλανητών, ακόμη και μεγάλων νάνων πλανητών. Πιο συγκεκριμένα, θα μπορούσε να επιτρέψει την υψηλής πιστότητας, ευρυζωνική φασματοσκοπία, μια επιστημονική τεχνική που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ ύλης και φωτός, βελτιώνοντας την πορεία για την αναγνώριση των χημικών υπογραφών της ζωής.Για δεκαετίες, η αστερόσκονη ήταν μια καινοτόμος ιδέα. Τώρα, το πρόγραμμα Innovative Advanced Concepts (NIAC) της NASA μετατρέπει αυτήν την ιδέα σε μια υλοποιήσιμη πραγματικότητα. Μέσω μιας σειράς στοχευμένων μελετών, οι ερευνητές της NASA διερευνούν κατά πόσον θα μπορούσε να είναι πρακτικό να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν έναν μηχανικό οδικό χάρτη. Το Υβριδικό Παρατηρητήριο για Γήινους Εξωπλανήτες (HOEE) της NASA έχει βραβευτεί τρεις φορές από το NIAC, έχοντας λάβει βραβεία Φάσης Ι το 2022 και το 2025. Η ιδέα του HOEE υποστηρίζεται από ερευνητές της NASA Goddard, του Εργαστηρίου Αεριώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια και του Ερευνητικού Κέντρου Ames της NASA στη Silicon Valley της Καλιφόρνια. Η ομάδα που ηγείται της ιδέας του Υβριδικού Παρατηρητηρίου της NASA για εξωπλανήτες τύπου Γης, απεικονίζεται στο εξώφυλλο του Nature Astronomy με την έρευνά τους «Η παρατήρηση εξωπλανητών τύπου Γης με επίγεια τηλεσκόπια και κοινόχρηστο αστρικό σκίαστρο σε τροχιά». Από αριστερά, οι ερευνητές του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA, Δρ. John Mather και Δρ. Eliad Peretz, ακολουθούμενοι από τους ερευνητές του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA, Δρ. Ahmed Soliman και Δρ. Stuart Shaklan.

Επιστήμη Μέσα από Σκιές: Πώς οι Αστρονομικές Ευθυγραμμίσεις Αποκαλύπτουν το Σύμπαν Όταν ένα ουράνιο αντικείμενο περνάει μπροστά από ένα άλλο, μπορεί να ρίξει μια σκιά που ταξιδεύει στο διάστημα - και μερικές φορές στη Γη. Αυτές οι στιγμές ευθυγράμμισης, γνωστές ως εκλείψεις, επισκιάσεις και διελεύσεις, επιτρέπουν στους επιστήμονες να μελετούν μακρινά αντικείμενα με αξιοσημείωτους τρόπους. Παρατηρώντας πώς αλλάζει το φως όταν ένα αντικείμενο μπλοκάρει για λίγο ένα άλλο, οι αστρονόμοι μπορούν να μετρήσουν μεγέθη και σχήματα, να ανιχνεύσουν ατμόσφαιρες και να βελτιώσουν τις τροχιές αστεροειδών και πλανητών. Το έργο Science Through Shadows , https://science.nasa.gov/sciact-team/science-through-shadows/ το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Science Activation της NASA και διευθύνεται από το Fiske Planetarium στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Boulder, διερευνά πώς αυτά τα γεγονότα που βασίζονται στις σκιές βοηθούν τους επιστήμονες να διεξάγουν αστρονομική έρευνα. Το έργο έχει δημιουργήσει μια σειρά από ταινίες μικρού μήκους που εξηγούν την επιστήμη πίσω από τις εκλείψεις, τις αποκρύψεις και τις ηλιακές παρατηρήσεις, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν τους ανθρώπους που βοηθούν στην πραγματοποίηση αυτών των ανακαλύψεων - συμπεριλαμβανομένων φοιτητών, εκπαιδευτικών και εθελοντών πολιτών επιστημόνων. Τα βίντεο έχουν σχεδιαστεί για χρήση σε τάξεις, βιβλιοθήκες, πλανητάρια και άτυπα μαθησιακά περιβάλλοντα και διατίθενται δωρεάν στα Αγγλικά και τα Ισπανικά. Οι εκδόσεις είναι διαθέσιμες σε δισδιάστατες μορφές για streaming και χρήση στην τάξη, καθώς και σε μορφές πλήρους θόλου για πλανητάρια παγκοσμίως. Εξερευνήστε τις επτά ταινίες που είναι διαθέσιμες αυτήν τη στιγμή: Έκλειψη Δαχτυλιδιού της Φωτιάς youtube.com/watch?si=FVcrh12dNKrICod4&v=NLKgT2rR_ZU&feature=youtu.be Εστίαση: Η δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη της 14ης Οκτωβρίου 2023 Στις 14 Οκτωβρίου 2023, παρατηρητές σε όλη τη Βόρεια Αμερική βίωσαν μια δακτυλιοειδή ηλιακή έκλειψη, που μερικές φορές ονομάζεται «δακτύλιος φωτιάς». Κατά τη διάρκεια μιας δακτυλιοειδούς έκλειψης, η Σελήνη περνάει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, αλλά φαίνεται ελαφρώς μικρότερη στον ουρανό, αφήνοντας έναν φωτεινό δακτύλιο ηλιακού φωτός ορατό γύρω από τις άκρες της. Αυτό το βίντεο εξηγεί πώς οι δακτυλιοειδείς εκλείψεις διαφέρουν από τις ολικές ηλιακές εκλείψεις, διερευνά την επιστήμη πίσω από αυτά τα γεγονότα και επισημαίνει τις ασφαλείς πρακτικές παρατήρησης. Βοηθά επίσης τους θεατές να κατανοήσουν τι κάνει τις παρατηρήσεις των εκλείψεων τόσο επιστημονικά πολύτιμες όσο και βαθιά αξέχαστες εμπειρίες. Ολική έκλειψη του Ήλιου youtube.com/watch?si=0atGVZZI3dihJ-7o&v=181RpmRtFYo&feature=youtu.be Εστίαση: Η ολική ηλιακή έκλειψη της 8ης Απριλίου 2024. Η ολική ηλιακή έκλειψη είναι ένα από τα πιο δραματικά αστρονομικά γεγονότα που είναι ορατά από τη Γη. Στις 8 Απριλίου 2024, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη τη Βόρεια Αμερική είχαν την ευκαιρία να δουν τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, αποκαλύπτοντας την αμυδρή εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, γνωστή ως στέμμα. Αυτό το βίντεο εξερευνά τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας ολικής ηλιακής έκλειψης, γιατί το ταξίδι προς την ολότητα προσφέρει μια δραματικά διαφορετική εμπειρία και πώς οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις εκλείψεις για να μελετήσουν την ατμόσφαιρα του Ήλιου. Τι προκαλεί τις εκλείψεις; Εστίαση: Η επιστήμη πίσω από τις εκλείψεις Γιατί δεν συμβαίνουν εκλείψεις κάθε μήνα; Ποιες συνθήκες πρέπει να υπάρχουν για να ευθυγραμμιστούν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη; Αυτό το επεισόδιο εξηγεί τους τροχιακούς μηχανισμούς που προκαλούν τις εκλείψεις και διευκρινίζει τις διαφορές μεταξύ των ηλιακών και των σεληνιακών εκλείψεων. Αντιμετωπίζοντας κοινές παρανοήσεις, βοηθά τους θεατές να κατανοήσουν τις ουράνιες ευθυγραμμίσεις που δημιουργούν αυτά τα θεαματικά γεγονότα. Κυνηγώντας τη σκιά της Πολυμέλης Εστίαση: Η εκστρατεία απόκρυψης της Lucy Όταν ένας αστεροειδής περνάει μπροστά από ένα μακρινό αστέρι, μπλοκάρει για λίγο το φως του αστεριού, ρίχνοντας μια σκιά στη Γη. Οι αστρονόμοι ονομάζουν αυτό το γεγονός απόκρυψη και μπορεί να αποκαλύψει πολύτιμες πληροφορίες για το μέγεθος, το σχήμα και το περιβάλλον του αστεροειδούς. Αυτό το βίντεο ακολουθεί το Lucy Occultation Project, όπου επιστήμονες και πολίτες επιστήμονες συνεργάστηκαν για να παρατηρήσουν τον τρωικό αστεροειδή Polymele πριν από την πτήση της αποστολής Lucy της NASA. Στις 3 Φεβρουαρίου 2023, περισσότερα από 100 τηλεσκόπια σε δύο ηπείρους αναπτύχθηκαν για να καταγράψουν τη στιγμή που ο Polymele πέρασε μπροστά από ένα αστέρι. Οι παρατηρήσεις που προέκυψαν βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τον αστεροειδή πριν από τη συνάντηση του διαστημοπλοίου. Η Ανθρωπότητα Αγγίζει τον Ήλιο/ youtube.com/watch?si=mNYlsimKFAboQTt9&v=FUbA2tQLbY0&feature=youtu.be Εστίαση: Ο ηλιακός ανιχνευτής Parker της NASA Το διαστημόπλοιο Parker Solar Probe της NASA βοηθά τους επιστήμονες να εξερευνήσουν τον Ήλιο πιο κοντά από ποτέ. Στις 24 Δεκεμβρίου 2024, το διαστημόπλοιο πραγματοποίησε την πλησιέστερη προσέγγισή του στον Ήλιο, ταξιδεύοντας με περισσότερα από 430.000 μίλια την ώρα - ταχύτερα από οποιοδήποτε αντικείμενο που έχει κατασκευαστεί από τον άνθρωπο. Αυτό το βίντεο εξερευνά πώς το Parker Solar Probe μελετά την εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου και βοηθά τους επιστήμονες να διερευνήσουν μακροχρόνια ερωτήματα σχετικά με το ηλιακό στέμμα και τον ηλιακό άνεμο. Ο Ήλιος Αγγίζει την Ανθρωπότητα/ youtube.com/watch?si=P7xd7YZPQsCmpmgP&v=THCYVwOv9o8&feature=youtu.be Εστίαση: Η αποστολή PUNCH της NASA Η αποστολή PUNCH (Πολωσιμετρία για την Ενοποίηση του Στέμματος και της Ηλιόσφαιρας) της NASA παρέχει έναν νέο τρόπο παρατήρησης του τρόπου με τον οποίο ο Ήλιος επηρεάζει το διάστημα σε όλο το εσωτερικό ηλιακό σύστημα. Αποτελούμενο από τέσσερις δορυφόρους μεγέθους βαλίτσας σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, το PUNCH δημιουργεί παγκόσμιες, τρισδιάστατες παρατηρήσεις της περιοχής μεταξύ Ήλιου και Γης. Αυτές οι μετρήσεις βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς σχηματίζεται και εξελίσσεται ο ηλιακός άνεμος, καθώς και πώς ταξιδεύουν οι ηλιακές καταιγίδες στο διάστημα. Συμμετοχική Επιστήμη Eclipse youtube.com/watch?si=YzTpLrLrjktS2qDg&v=mf9EilHQz3I&feature=youtu.be Εστίαση: Η επιστήμη των πολιτών κατά τη διάρκεια πρόσφατων ηλιακών εκλείψεων Οι ηλιακές εκλείψεις δημιουργούν ισχυρές ευκαιρίες για συνεργατική επιστημονική έρευνα. Αυτό το επεισόδιο ακολουθεί δύο μεγάλα συμμετοχικά επιστημονικά έργα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια πρόσφατων εκλείψεων στη Βόρεια Αμερική: το Nationwide Eclipse Ballooning Project , ένα άλλο έργο που χρηματοδοτείται από τη NASA Science Activation και διευθύνεται από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μοντάνα, και το Citizen CATE 2024 , μια εκστρατεία παρατήρησης που υποστηρίζεται από τη NASA και το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών. Μέσω εκτοξεύσεων αερόστατων, παρατηρήσεων με τηλεσκόπια και πρακτικών μηχανικών προκλήσεων, μαθητές, εκπαιδευτικοί και εθελοντές συνέλεξαν ατμοσφαιρικά και ηλιακά δεδομένα τα οποία οι επιστήμονες αναλύουν τώρα. Το επεισόδιο υπογραμμίζει πώς οι άνθρωποι με περιέργεια και πάθος μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πραγματική επιστημονική ανακάλυψη. Δισδιάστατες εκδόσεις αυτών των βίντεο στα αγγλικά και τα ισπανικά είναι διαθέσιμες στο κανάλι YouTube του Fiske Planetarium , ενώ οι εκδόσεις προς λήψη είναι διαθέσιμες μέσω της σελίδας διανομής του έργου . Τα Fulldome masters (1K, 2K και 4K) είναι επίσης διαθέσιμα για δωρεάν λήψη μέσω της σελίδας Fiske Productions , επιτρέποντας σε πλανητάρια σε όλο τον κόσμο να μοιραστούν αυτές τις ιστορίες ανακάλυψης με το κοινό τους. https://science.nasa.gov/citizen-science/ Μέσω έργων όπως το Science Through Shadows, το πρόγραμμα Science Activation της NASA βοηθά όλους, παντού, να συνδεθούν με το επιστημονικό περιεχόμενο της NASA, τους ειδικούς και τις ευκαιρίες συμμετοχής. Είτε παρατηρώντας μια έκλειψη, είτε παρακολουθώντας τη σκιά ενός αστεροειδούς, είτε μελετώντας δεδομένα από ένα διαστημόπλοιο, αυτές οι στιγμές ευθυγράμμισης προσφέρουν ισχυρές ευκαιρίες για να εξερευνήσετε πώς λειτουργεί το σύμπαν - και πώς οι άνθρωποι παντού μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία της ανακάλυψης. Όλοι, παντού – ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης ή ιθαγένειας – μπορούν να συνεργαστούν με επαγγελματίες επιστήμονες, να διεξάγουν πρωτοποριακή επιστήμη και να κάνουν πραγματικές ανακαλύψεις ως εθελοντές για τα έργα της NASA Citizen Science. Αυτά τα έργα δίνουν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να συνεργαστούν με επαγγελματίες επιστήμονες, να διεξάγουν πρωτοποριακή επιστήμη και να κάνουν πραγματικές ανακαλύψεις που σχετίζονται με τους πέντε ερευνητικούς τομείς της NASA: επιστήμη της Γης, πλανητική επιστήμη, αστροφυσική, βιολογικές και φυσικές επιστήμες και ηλιοφυσική. Εξερευνήστε τα διαθέσιμα έργα και ξεκινήστε: https://science.nasa.gov/citizen-science/ Από αριστερά προς τα δεξιά: Εικόνα της ολικής ηλιακής έκλειψης του 2024, ενός αστεροειδούς που κρύβει ένα μακρινό αστέρι και ενός εξωπλανήτη που διέρχεται από ένα αστέρι.

Μίνι συσκευή που μιμείται τον εγκέφαλο υπόσχεται λύση για την… αδηφάγα ενεργειακά τεχνητή νοημοσύνη. Το σύστημα αντιγράφει τον τρόπο σύνδεσης και επικοινωνίας των νευρώνων. Ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα νανοηλεκτρονική συσκευή εμπνευσμένη από τον ανθρώπινο εγκέφαλο η οποία θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις μεγάλες ενεργειακές απαιτήσεις των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ δημιούργησε μια τροποποιημένη μορφή οξειδίου του αφνίου που λειτουργεί ως ένας ιδιαίτερα σταθερός και χαμηλής κατανάλωσης αντιστάτης μνήμης (memristor) που είναι ηλεκτρονικό εξάρτημα δύο ακροδεκτών, το οποίο ρυθμίζει τη ροή του ρεύματος και «θυμάται» την ποσότητα φορτίου που πέρασε από αυτό, διατηρώντας την τελευταία τιμή αντίστασής του ακόμα και όταν σβήσει το ρεύμα. Το συγκεκριμένα memristor είναι ένα εξάρτημα σχεδιασμένο να μιμείται τον τρόπο με τον οποίο οι νευρώνες συνδέονται και επικοινωνούν αποδοτικά στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η κατανάλωση ενέργειας και ο νέος ΑΙ κλάδος Τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται σε συμβατικής τεχνολογίας τσιπ που μετακινούν συνεχώς δεδομένα μεταξύ μνήμης και μονάδων επεξεργασίας. Αυτή η διαδικασία καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας, και η ζήτηση αυξάνεται καθώς η AI χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο.Η νευρομορφική υπολογιστική αποτελεί έναν καινοτόμο κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης που μιμείται τη δομή και τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Χρησιμοποιεί εξειδικευμένα υλικά για να προσομοιώσει νευρώνες και συνάψεις, επιτυγχάνοντας εξαιρετικά παράλληλη επεξεργασία χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και ταχύτατη μάθηση αποτελώντας το μέλλον για έξυπνα συστήματα. Συνδυάζοντας αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων στο ίδιο σημείο, θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας έως και 70%, ενώ λειτουργεί με πολύ χαμηλή ισχύ. Παράλληλα τέτοια συστήματα μπορούν να προσαρμόζονται πιο εύκολα όπως μαθαίνει ο εγκέφαλος.«Η κατανάλωση ενέργειας είναι μία από τις βασικές προκλήσεις στο σημερινό hardware της AI. Για να το αντιμετωπίσεις, χρειάζεσαι συσκευές με εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ρεύματος, υψηλή σταθερότητα και δυνατότητα μετάβασης μεταξύ πολλών διαφορετικών καταστάσεων» αναφέρει ο Μπάμπακ Μπάκχιτ από το Τμήμα Επιστήμης Υλικών και Μεταλλουργίας του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ, πρώτος συγγραφέας του άρθρου που δημοσίευσε η ερευνητική ομάδα στην επιθεώρηση «Science Advances». Πέρα από τους συμβατικούς memristors Οι περισσότεροι memristors σήμερα λειτουργούν δημιουργώντας μικροσκοπικά αγώγιμα «νήματα» μέσα σε υλικά οξειδίων μετάλλων. Αυτά όμως συχνά συμπεριφέρονται απρόβλεπτα και απαιτούν υψηλές τάσεις, περιορίζοντας τη χρήση τους.Οι ερευνητές ακολούθησαν διαφορετική προσέγγιση. Δημιούργησαν μια λεπτή μεμβράνη βασισμένη στο άφνιο που αλλάζει κατάσταση χωρίς τη χρήση νημάτων. Με την προσθήκη στροντίου και τιτανίου και μια διαδικασία ανάπτυξης δύο σταδίων, δημιούργησαν μικρές ηλεκτρονικές «πύλες» στο εσωτερικό του υλικού.Αυτή η δομή επιτρέπει στη συσκευή να ρυθμίζει ομαλά την αντίστασή της αλλάζοντας το ενεργειακό φράγμα στη διεπιφάνεια αντί να δημιουργεί ή να καταστρέφει αγώγιμα νήματα. «Οι συσκευές με νήματα παρουσιάζουν τυχαία συμπεριφορά. Αντίθετα, οι δικές μας αλλάζουν κατάσταση στη διεπιφάνεια και εμφανίζουν εξαιρετική ομοιομορφία από κύκλο σε κύκλο» εξηγεί ο Μπάκχιτ. Απόδοση και ικανότητες μάθησης Οι νέες συσκευές πέτυχαν ρεύματα μετάβασης περίπου ένα εκατομμύριο φορές χαμηλότερα από ορισμένους συμβατικούς memristors. Παράλληλα έδειξαν εκατοντάδες σταθερά επίπεδα αγωγιμότητας κάτι κρίσιμο για αναλογική «in-memory» υπολογιστική.Σε εργαστηριακές δοκιμές οι συσκευές άντεξαν δεκάδες χιλιάδες κύκλους λειτουργίας και διατήρησαν πληροφορίες για περίπου μία ημέρα. Επιπλέον μιμήθηκαν βασικές βιολογικές διαδικασίες μάθησης όπως η εξάρτηση της ισχύος σύνδεσης από τον χρονισμό των σημάτων μεταξύ νευρώνων. «Αυτές είναι οι ιδιότητες που χρειάζονται αν θέλουμε hardware που να μαθαίνει και να προσαρμόζεται» λέει ο Μπακχιτ. Προκλήσεις και προοπτικές Παρά την πρόοδο, υπάρχουν ακόμη εμπόδια. Η κατασκευή απαιτεί θερμοκρασίες περίπου 700 βαθμών Κελσίου υψηλότερες από τα πρότυπα της βιομηχανίας ημιαγωγών. «Αυτή είναι η βασική πρόκληση αυτή τη στιγμή. Εργαζόμαστε για να μειώσουμε τη θερμοκρασία ώστε να είναι συμβατή με τις βιομηχανικές διαδικασίες» λένε οι ερευνητές.Παρόλα αυτά, η τεχνολογία έχει μεγάλες προοπτικές. Αν ενσωματωθεί σε τσιπ, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς πιο αποδοτικά και «έξυπνα» συστήματα AI. «Η επιτυχία ήρθε μετά από χρόνια αποτυχιών και πειραματισμών, με την καθοριστική πρόοδο να έρχεται όταν τροποποίησε τη διαδικασία κατασκευής. Δούλευα σχεδόν τρία χρόνια πάνω σε αυτό. Υπήρχαν πολλές αποτυχίες. Αλλά όταν είδαμε τα πρώτα καλά αποτελέσματα, καταλάβαμε ότι αν λύσουμε το θέμα της θερμοκρασίας, αυτή η τεχνολογία μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα λόγω της πολύ χαμηλής κατανάλωσης και της πολλά υποσχόμενης απόδοσης» λέει ο Μπακχιτ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089557/mini-syskeyi-poy-mimeitai-ton-egkefalo-yposchetai-lysi-gia-tin-adifaga-energeiaka-techniti-noimosyni/

Το Σύμπαν υπάρχει επειδή οι πρώτες μαύρες τρύπες κατάπιαν την αντιύλη. Νέα θεωρία για την ύπαρξη του Κόσμου όπως τον γνωρίζουμε εμείς σήμερα. Ένα από τα πιο θεμελιώδη και παράξενα μυστήρια του Σύμπαντος είναι η ίδια του η ύπαρξη. Όταν συνέβη η Μεγάλη Έκρηξη θα έπρεπε να έχουν δημιουργηθεί ίσες ποσότητες ύλης και αντιύλης και όταν ύλη και αντιύλη συναντώνται αλληλοεξουδετερώνονται.Η αντιύλη να είναι το «αντίθετο» της κανονικής ύλης, δηλαδή αποτελείται από αντιπρωτόνια και αντιηλεκτρόνια. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα Σύμπαν μοιρασμένο μεταξύ ύλης και αντιύλης μεγάλες δομές όπως γαλαξίες, αστέρες, πλανήτες, δορυφόροι και ακόμη και τα σώματά μας θα δυσκολεύονταν να υπάρξουν. Άρα κάποια πρώιμη ιδιαιτερότητα του Σύμπαντος πρέπει να εξάλειψε την αντιύλη και να επέτρεψε σε ένα Σύμπαν κυριαρχούμενο από την ύλη να αναπτυχθεί. Εδώ και καιρό οι επιστήμονες αναζητούν στοιχεία για το τι θα μπορούσε να προκάλεσε αυτό το φαινόμενο.Σε αυτό το σημείο εμφανίζεται ο Πολωνός θεωρητικός φυσικός Νίκοντεμ Ποπλάβσκι από το Πανεπιστήμιο του New Haven. Στη μελέτη του ο Ποπβλάσκι υποστηρίζει ότι η ασυμμετρία ύλης–αντιύλης οφείλεται στο ότι μικροσκοπικές πρωταρχικές μαύρες τρύπες που δημιουργήθηκαν κατά τη Μεγάλη Έκρηξη κατάπιαν τεράστιες ποσότητες αντιύλης.«Οι πρωταρχικές μαύρες τρύπες είναι υποθετικές μαύρες τρύπες που σχηματίστηκαν λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη λόγω ακραίων διακυμάνσεων υψηλής πυκνότητας στο πρώιμο Σύμπαν. Είναι καλοί υποψήφιοι για να αποτελέσουν τους σπόρους των υπερμεγεθών μαύρων τρυπών στα κέντρα μεγάλων γαλαξιών καθώς και των μαύρων τρυπών ενδιάμεσης μάζας στα κέντρα σφαιρωτών σμηνών. Υπάρχουν και άλλα μοντέλα για την εξάλειψη της αντιύλης, αλλά όλα προϋποθέτουν φυσική πέρα από το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής. Η ασυμμετρία μάζας μεταξύ ύλης και αντιύλης ήταν εντυπωσιακή, αλλά μου υπέδειξε αμέσως ότι θα μπορούσε να αποτελεί μια απλή και φυσική αιτία της παρατηρούμενης ανισορροπίας στο Σύμπαν» λέει ο Ποβλάσκι. Ήταν η αντιύλη «μειονέκτημα» στο πρώιμο Σύμπαν; Ο Ποπβλάσκι υποστηρίζει ότι υπάρχουν και άγνωστες διαδικασίες που παραβιάζουν την ισορροπία μεταξύ των βαρυονίων (μια οικογένεια σωματιδίων) και των αντίστοιχων αντισωματιδίων τους. «Η ασυμμετρία μάζας και η συνακόλουθη ασυμμετρία στη σύλληψη από μαύρες τρύπες παρήγαγαν την ανισορροπία ύλης–αντιύλης στο παρατηρήσιμο Σύμπαν χωρίς να παραβιάζεται η διατήρηση του αριθμού βαρυονίων και χωρίς να απαιτείται νέα φυσική πέρα από το Καθιερωμένο Πρότυπο» εξήγησε.Σύμφωνα με τον Ποπβλάσκι επειδή τα σωματίδια αντιύλης είναι πιο βαριά από τα αντίστοιχα της ύλης, κατά τη δημιουργία ζευγών στο πρώιμο Σύμπαν κινούνταν πιο αργά. «Η πιθανότητα βαρυτικής σύλληψης ενός σωματιδίου από μια μαύρη τρύπα αυξάνεται όσο μειώνεται η ταχύτητά του, επομένως τα σωματίδια αντιύλης παγιδεύονταν πιο εύκολα από τις μαύρες τρύπες», είπε. «Η “χαμένη” αντιύλη έπεσε σε πρωταρχικές μαύρες τρύπες και ό,τι απέμεινε εξουδετερώθηκε από την ύλη»Αυτή η ιδέα θα μπορούσε να εξηγήσει και ένα άλλο πρόβλημα στην κοσμολογία που έγινε πιο έντονο μετά τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου. Το τηλεσκόπιο έχει εντοπίσει υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μόλις 500 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη (το μυστηριώδες φαινόμενο από το οποίο προέκυψε το Σύμπαν) κάτι που είναι δύσκολο να εξηγηθεί αφού θεωρείται ότι χρειάζονται τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο χρόνια για να φτάσουν σε τέτοια μάζα.Ο Ποπβλάσκι προτείνει ότι καταναλώνοντας αντιύλη οι πρωταρχικές μαύρες τρύπες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν νωρίτερα την ανάπτυξή τους. «Κατανάλωσαν περισσότερη αντιύλη από ύλη και επειδή η αντιύλη ήταν πιο βαριά αύξησαν σημαντικά τη μάζα τους. Αυτό ίσως εξηγεί πώς οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες στο πρώιμο Σύμπαν μεγάλωσαν τόσο γρήγορα».Φυσικά υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μέχρι αυτή η θεωρία να γίνει ευρέως αποδεκτή. Ένα βασικό στοιχείο θα ήταν η παρατήρηση των πρωταρχικών μαύρων τρυπών οι οποίες αν και προτάθηκαν από τον Στίβεν Χόκινγκ τη δεκαετία του 1970 παραμένουν υποθετικές.«Υπήρχαν στο πολύ πρώιμο Σύμπαν το οποίο είναι δύσκολο να μελετηθεί. Ελπίζω ότι στο μέλλον τα βαρυτικά κύματα και τα νετρίνα θα μπορέσουν να δοκιμάσουν αυτή την υπόθεση. Επίσης, μελλοντικά πειράματα ίσως δείξουν αν ύλη και αντιύλη έχουν ελαφρώς διαφορετικές μάζες σε υψηλές πυκνότητες ή μικρές αποστάσεις. Μάλιστα, κάποια πρόσφατα πειράματα δείχνουν ότι μεσόνια και αντι-μεσόνια διασπώνται διαφορετικά κάτι που ίσως σχετίζεται με αυτή την ασυμμετρία» λέει ο Ποπβλάσκι. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089526/to-sympan-yparchei-epeidi-oi-protes-mayres-trypes-katapian-tin-antiyli/

Εξακολουθούν οι χορδές να είναι η καλύτερη ελπίδα μας για μια Θεωρία των Πάντων; Πενήντα οκτώ χρόνια μετά την πρώτη της εμφάνιση, η θεωρία χορδών παραμένει η πιο δημοφιλής υποψήφια για τη «θεωρία των πάντων», το ενοποιημένο μαθηματικό πλαίσιο για όλη την ύλη και τις δυνάμεις στο σύμπαν. Αυτό προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια στους θορυβώδεις επικριτές της. Μάλιστα, κάποιοι από αυτούς υπερβάλλουν λέγοντας ότι η θεωρία χορδών δεν είναι νεκρή· είναι απέθαντη και τώρα κυκλοφορεί σαν ζόμπι τρώγοντας τα μυαλά των ανθρώπων. Ή χρησιμοποιώντας την φράση του Βόλφγκανγκ Πάουλι, υποστηρίζουν ότι η θεωρία χορδών δεν είναι «ούτε καν λάθος».Η θεωρία των χορδών μας λέει ότι, σε μικροσκοπικές κλίμακες δισεκατομμυριοστών του τρισεκατομμυριοστού του τρισεκατομμυριοστού του εκατοστού, αποκαλύπτονται επιπλέον κουλουριασμένες χωρικές διαστάσεις και τα στοιχειώδη σωματίδια δεν είναι σημειακά αλλά εκτεταμένα αντικείμενα – νήματα και βρόχοι ενέργειας. Αλλά αυτή η υποτιθέμενη δομή είναι τόσο πολύ μικρή που πιθανότατα δεν θα ανιχνευθεί ποτέ.Ένα περαιτέρω πρόβλημα είναι ότι σε αυτές τις μικροσκοπικές κλίμακες επιτρέπονται αμέτρητες διαφορετικές διαμορφώσεις διαστάσεων και χορδών και η θεωρία μπορεί να δημιουργήσει μια απεριόριστη ποικιλία συμπάντων. Μέσα σε αυτό το απέραντο τοπίο λύσεων, κανείς δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα βρει μια ακριβή μικροσκοπική διαμόρφωση που να στηρίζει τον δικό μας συγκεκριμένο μακροσκοπικό κόσμο.Ωστόσο, πολλοί και σημαντικοί θεωρητικοί υψηλών ενεργειών εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η θεωρία χορδών έχει πολλές πιθανότητες να είναι σωστή, τουλάχιστον εν μέρει.Πρόσφατα, εμφανίστηκε μια νέα προσέγγιση που ονομάζεται bootstrapping, η οποία έχει δώσει εκπληκτικά αποτελέσματα. Πρόκειται για μια μαθηματική μέθοδο όπου οι φυσικοί δεν προϋποθέτουν ένα συγκεκριμένο μοντέλο από την αρχή, αλλά επιβάλλουν θεμελιώδεις, αδιαπραγμάτευτες φυσικές αρχές για να δουν πώς πρέπει να συμπεριφέρεται το σύμπαν. Χρησιμοποιώντας αυτή την μέθοδο, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι, υπό διάφορες αρχικές παραδοχές, προκύπτει φυσιολογικά και αναπόφευκτα μια βασική εξίσωση της θεωρίας χορδών – συγκεκριμένα, το πλάτος Veneziano. Οι διάφορες φήμες που κυκλοφορούν μεταξύ των φυσικών λένε ότι ο Gabriele Veneziano έκανε την ανακάλυψη τυχαία ξεφυλλίζοντας ένα βιβλίο μαθηματικών. Για ορισμένους ειδικούς, αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν την έννοια της «μοναδικότητας των χορδών», την ιδέα δηλαδή ότι η θεωρία χορδών δεν είναι απλώς μια έξυπνη εικασία, αλλά η μόνη μαθηματικά συνεπής κβαντική περιγραφή της βαρύτητας και των πάντων.Η προσέγγιση του bootstrapping για την παραγωγή της θεωρίας χορδών διατυπώθηκε κυρίως μέσα από δύο πολύ πρόσφατες δημοσιεύσεις, αν και οι βάσεις τέθηκαν λίγα χρόνια νωρίτερα. Η πρώτη δημοσίευση το 2025, των Clifford Cheung, Grant N. Remmen, Francesco Sciotti και Michele Tarquini έχει τίτλο «Strings from Almost Nothing» και η δεύτερη το 2026, των Henriette Elvang, Aidan Herderschee, Roger Morales με τίτλο «String Theory from Maximal Supersymmetry«. Αυτές οι εργασίες ενισχύουν την υπεράσπιση της θεωρίας χορδών.Δεν συμφωνούν όλοι, αλλά τα ευρήματα αναβιώνουν ένα σημαντικό ερώτημα. Σύμφωνα με τον Cliff Cheung, η νέα εργασία bootstrapping σχετίζεται με το πρώτο κομμάτι της θεωρίας χορδών που διατυπώθηκε το 1968 από τον Gabriele Veneziano, όταν ανακάλυψε έναν τύπο για να αποτυπώσει την συμπεριφορά σωματιδίων που ονομάζονται αδρόνια. Σύντομα όμως άλλοι ερευνητές συνειδητοποίησαν ότι το πλάτος Veneziano υπονοούσε ότι τα αδρόνια δεν είναι σωματίδια αλλά παλλόμενες χορδές.Περαιτέρω έρευνα έδειξε ότι τα αδρόνια δεν είναι χορδές, αλλά μοιάζουν με χορδές. Αποτελούνται από ζεύγη και τριάδες κουάρκ που συνδέονται μεταξύ τους με χορδοειδείς δεσμούς γλοιονίων. Παρόλο που οι φυσικοί κατάφεραν να κατανοήσουν αυτά τα σωματίδια αναπτύσσοντας μια κβαντική θεωρία πεδίου, η θεωρία χορδών που προέκυψε από το έργο του Veneziano παρέμεινε. Οι φυσικοί συνειδητοποίησαν ότι προσέφερε μια βαθύτερη μαθηματική περιγραφή των ίδιων των κουάρκ και των γλοιονίων, καθώς και όλων των άλλων στοιχειωδών σωματιδίων, συμπεριλαμβανομένων και των πιο συναρπαστικών, των βαρυτονίων, των υποθετικών κβαντικών μονάδων της βαρύτητας. Οι δονήσεις των ανοιχτών χορδών θα μπορούσαν να προκαλέσουν τις ιδιότητες όλων των γνωστών σωματιδίων. Αν ενώσεις τα άκρα μιας χορδής, σχηματίζοντας έναν βρόχο, κάνεις το ίδιο για τα βαρυτόνια.Όσοι έγιναν γνωστοί ως θεωρητικοί των χορδών θαύμαζαν την ομορφιά των μαθηματικών. Στην κβαντική θεωρία πεδίου (QFT), τα σημειακά σωματίδια μπορούν να ακολουθήσουν αμέτρητες διαφορετικές τροχιές, γεγονός που προκαλεί εννοιολογικούς και τεχνικούς πονοκεφάλους. Αλλά οι διαδρομές των χορδών συγκλίνουν και διαχωρίζονται με πεπερασμένους, μετρήσιμους τρόπους, απλοποιώντας τους υπολογισμούς.Μια παγίδα ήταν ότι αυτές οι χορδές πρέπει να έχουν 10 χωροχρονικές διαστάσεις για να κουνηθούν, οπότε οι θεωρητικοί των χορδών υπέθεσαν ότι πρέπει να υπάρχουν έξι μικροσκοπικές επιπλέον κατευθύνσεις κουλουριασμένες σε κάθε σημείο του γνώριμου τετραδιάστατου χωροχρόνου μας. Παρά την μαθηματική κομψότητα, οι κρυμμένες διαστάσεις ήταν ένα πικρό χάπι, τουλάχιστον μέχρι που ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα το 1984 έκανε την θεωρία των χορδών περισσότερο αποδεκτή. Τα στοιχειώδη σωματίδια είναι «χειρόμορφα», που σημαίνει ότι διαφέρουν από τις κατοπτρικές τους εικόνες, αλλά οι χειρόμορφες ή χειραλικές θεωρίες που προσπαθούν να καταγράψουν οι φυσικοί είναι επιρρεπείς σε μαθηματικές ασυνέπειες που ονομάζονται χειρόμορφες ανωμαλίες. Οι θεωρητικοί των χορδών John Schwarz του Caltech και Michael Green του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου υπολόγισαν ότι στη θεωρία χορδών, όλοι οι όροι που απειλούν να είναι ανώμαλοι αλληλοαναιρούνται. Η αυτοθεραπευτική δύναμη των μαθηματικών πυροδότησε μια επανάσταση στη θεωρία χορδών. «Οι φυσικοί που ασχολούνταν με τη θεωρία των χορδών έφτασαν σε ένα πρωτοφανές επίπεδο αλαζονείας», είχε πει για αυτή την περίοδο ο Eric Weinstein. «Έγιναν εντελώς ανυπόφοροι».Μπαίνοντας στη δεκαετία του 1990, οι θεωρητικοί των χορδών αποκάλυψαν έναν μπερδεμένο ιστό μαθηματικών ισοδυναμιών, ή «δυικοτήτων», μεταξύ διαφορετικών εκδοχών της θεωρίας χορδών, και μεταξύ χορδών και κβαντικών πεδίων σε διαφορετικές διαστάσεις. Αυτό έκανε τα πράγματα πιο περίπλοκα, αλλά προέκυψαν περισσότερα μαθηματικά θαύματα. Το 1996, για παράδειγμα, οι Andrew Strominger και Cumrun Vafa στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ κατασκεύασαν ένα μοντέλο μιας μαύρης τρύπας στη θεωρία χορδών. (Στοίβαξαν πολλές «D-βράνες», που είναι επιφάνειες πάνω στις οποίες καταλήγουν οι ανοιχτές χορδές, μέχρι η βαρύτητά τους να γίνει τόσο ισχυρή ώστε τίποτα να μην μπορεί να διαφύγει). Υπολόγισαν την εντροπία της μαύρης τρύπας μετρώντας τις πιθανές διαμορφώσεις των D-βρανών και πήραν την ίδια έκφραση που είχαν εξαγάγει οι Stephen Hawking και Jacob Bekenstein για την εντροπία των μαύρων τρυπών στις αρχές της δεκαετίας του 1970 χρησιμοποιώντας θερμοδυναμική. Ο νόμος εντροπίας Bekenstein-Hawking ήταν μυστηριώδης και η θεωρία χορδών φαινόταν να εξηγεί την προέλευσή του.Καμία άλλη θεωρία που ικανοποιούσε τους περιορισμούς της κβαντικής μηχανικής και της γενικής σχετικότητας δεν λειτούργησε αρκετά καλά ώστε να επιτρέψει τέτοιους ρητούς υπολογισμούς. Αλλά η θεωρία χορδών ήταν ακόμα εντελώς αποκομμένη από την εμπειρική πραγματικότητα. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αποδείχθηκε ότι υπάρχουν τουλάχιστον 10500 διαφορετικές διαμορφώσεις των έξι συμπαγών διαστάσεων, καθεμία από τις οποίες θεωρητικά υποστηρίζει ένα σύμπαν με διαφορετικές ιδιότητες. Κάθε ελπίδα δοκιμής της θεωρίας και καθορισμού του ποια διαμόρφωση παράγει το σύμπαν μας ξεθώριασε. Ακολούθησαν οι «πόλεμοι των χορδών» – μια βιτριολική ανταλλαγή απόψεων για το αν η θεωρία χορδών είναι νόμιμη επιστήμη και αν οι θεωρητικοί των χορδών αξίζουν την δύναμη και το κύρος που έχουν συγκεντρώσει.Σε αυτό ακριβώς το πολεμικό κλίμα έρχονται να ρίξουν φως οι νέες μελέτες του bootstrapping, προσπαθώντας να παρακάμψουν τις συναισθηματικές αντιπαραθέσεις διαμέσου μιας αυστηρής μαθηματικής λογικής. Για να καταλήξουν στο πλάτος Veneziano, οι ερευνητές στηρίχτηκαν σε συγκεκριμένους, αυστηρούς κανόνες. Στην εργασία του 2025, η βασική παραδοχή ήταν η «υπερ-μαλακότητα (ultrasoftness)», η μαθηματική αρχή ότι η φύση αποφεύγει τη συγκέντρωση άπειρης ενέργειας σε ένα απειροελάχιστο σημείο. Αντίστοιχα, η εργασία του 2026 βασίστηκε στη «μέγιστη υπερσυμμετρία». Και στις δύο περιπτώσεις, τα μαθηματικά έδειξαν ότι αν το σύμπαν υπακούει σε αυτούς τους κανόνες στις υπερυψηλές ενέργειες, η μόνη επιτρεπτή λύση είναι τα σωματίδια να συμπεριφέρονται ως χορδές.Ωστόσο, η πλευρά των σκεπτικιστών δεν πείστηκε εύκολα. Ο Peter Woit χαρακτήρισε τη χρήση της υπερμαλακότητας ως «σοφιστεία», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια ήδη γνωστή ιδιότητα των χορδών, επομένως οι ερευνητές απλώς πήραν ως αποτέλεσμα αυτό ακριβώς που έβαλαν κρυφά στις εξισώσεις τους. Άλλοι φυσικοί, όπως οι Astrid Eichhorn και Latham Boyle, προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, αμφισβητώντας το αν έχει καν νόημα να μιλάμε για απλές συγκρούσεις σωματιδίων σε έναν επίπεδο χωροχρόνο, όταν βρισκόμαστε στο ακραίο και χαοτικό περιβάλλον της κβαντικής βαρύτητας.Παρά τις έντονες διαφωνίες, ακόμα και ορισμένοι από τους επικριτές αναγνωρίζουν ότι αυτά τα αποτελέσματα αναδεικνύουν κάτι μοναδικό. Όπως επισημαίνει ο Latham Boyle, η θεωρία χορδών φαίνεται να ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία «ειδικών μαθηματικών αντικειμένων». Όταν οι επιστήμονες θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα, καταλήγουν ξανά και ξανά σε αυτήν από εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις, γεγονός που ίσως αποτελεί μια ισχυρή ένδειξη ότι βρίσκονται στο σωστό δρόμο.Είναι χαρακτηριστικό πάντως, ότι η νέα γενιά ερευνητών επιλέγει να κρατά αποστάσεις από την αλαζονεία των προκατόχων της. Οι περισσότεροι δηλώνουν πλέον «αγνωστικιστές» ως προς το αν η θεωρία χορδών περιγράφει πράγματι το δικό μας σύμπαν. Προτιμούν να χαρτογραφούν τις λογικές σχέσεις των μαθηματικών, καταλήγοντας σε ένα πιο μετριοπαθές, αλλά βαθύ συμπέρασμα: για να περιγραφεί πλήρως ο κβαντικός κόσμος, η ιδέα των απλών «σημειακών» σωματιδίων μάλλον δεν αρκεί. Η φύση φαίνεται να απαιτεί την ύπαρξη εκτεταμένων αντικειμένων, και ανεξάρτητα από το αν θα τα ονομάσουμε τελικά χορδές ή κάτι άλλο, η κατανόησή τους αποτελεί ίσως το κλειδί για την βαθύτερη δομή της πραγματικότητας. Διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες ΕΔΩ: Natalie Wolchover, «Are Strings Still Our Best Hope for a Theory of Everything?» – https://www.quantamagazine.org/are-strings-still-our-best-hope-for-a-theory-of-everything-20260323/

Το φορτίο κατευθύνεται στον σταθμό, η εβδομάδα ξεκινά με επιστημονική προετοιμασία και συντήρηση. Ένα διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου βρίσκεται σε τροχιά προλαβαίνοντας τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για μια πρόσδεση αύριο για να παραδώσει τρόφιμα και προμήθειες στο πλήρωμα της Αποστολής 74. Στο τροχιακό εργαστήριο, οι επτά κάτοικοι ξεκίνησαν την εβδομάδα με την προετοιμασία επιστημονικών επιχειρήσεων, την τακτική συντήρηση και την προετοιμασία συστημάτων για έναν μελλοντικό διαστημικό περίπατο.Το πρωί, τρεις αστροναύτες της NASA - η Τζέσικα Μέιρ , ο Κρις Γουίλιαμς και ο Τζακ Χάθαγουεϊ - μοίρασαν διάφορα καθήκοντα. Η Μέιρ πραγματοποίησε τις συνήθεις εργασίες υδραυλικής σε τροχιά και αντικατέστησε ένα βύσμα παγίδας αερίου. Εν τω μεταξύ, ο Γουίλιαμς μετέφερε τα καλώδια σύνδεσης, εγκατέστησε και τοποθέτησε δοχεία στην Εγκατάσταση Πειραμάτων Κυτταρικής Βιολογίας και συγκέντρωσε τα πακέτα τροφίμων. Ο Χάθαγουεϊ έβαλε στόχο να εργαστεί στις διαστημικές στολές, αποθηκεύοντας μπαταρίες και εκτελώντας έναν κύκλο ψύξης στις στολές.Στη συνέχεια, οι Meir και Williams συνεργάστηκαν για να εξετάσουν τις διαδικασίες και τα στοιχεία της λίστας ελέγχου για έναν επερχόμενο διαστημικό περίπατο. Αργότερα, το δίδυμο ενώθηκε με την Hathaway και την αστροναύτη της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), Sophie Adenot, για να συναρμολογήσουν τα στηρίγματα του κιτ τροποποίησης της ηλιακής συστοιχίας, τα οποία θα εγκατασταθούν στο εξωτερικό του τροχιακού εργαστηρίου κατά τη διάρκεια του επερχόμενου διαστημικού περιπάτου.Πριν συνεργαστεί με τους συναδέλφους της στο πλήρωμα, η Adenot συμπλήρωσε ένα ερωτηματολόγιο, φόρεσε μια συσκευή ακτιγραφίας και συνέλεξε βιολογικά δείγματα για το πείραμα RelaxPro . Η μελέτη εξετάζει πρωτόκολλα εκπαίδευσης χαλάρωσης κατά την πτήση, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη μέτρων για τη μείωση του στρες και των κινδύνων συμπεριφοράς για τους αστροναύτες σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές. Στη συνέχεια, η Adenot μετακινήθηκε στη μονάδα Kibo , όπου ανέκτησε και αντικατέστησε νέες κασέτες στον Φούρνο Ηλεκτροστατικής Αιώρησης .Στο τμήμα της Roscosmos, δύο κοσμοναύτες παρακολουθούν και προετοιμάζονται για την άφιξη του διαστημοπλοίου μεταφοράς φορτίου Progress 94 αύριο. Το Progress, φορτωμένο με σχεδόν τρεις τόνους τροφίμων, καυσίμων και προμηθειών, εκτοξεύτηκε από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν στις 7:59 π.μ. EDT στις 22 Μαρτίου. Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου πρόκειται να δέσει στο διαστημικό λιμάνι της μονάδας Poisk του σταθμού αύριο, 24 Μαρτίου, στις 9:34 π.μ. Η ζωντανή κάλυψη ραντεβού και πρόσδεσης της NASA θα ξεκινήσει στις 8:45 π.μ. στο NASA+ , το Amazon Prime και το κανάλι του οργανισμού στο YouTube . Ο Διοικητής Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και ο μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάεφ συνεργάστηκαν για να διαμορφώσουν και να ολοκληρώσουν την εκπαίδευση στο TORU, το Τηλερομποτικό Σύστημα Συναντήσεων, το οποίο είναι ένας πίνακας ελέγχου που βρίσκεται στη Μονάδα Υπηρεσίας Zvezda . Μία από τις δύο κεραίες που χρησιμοποιούνται για αυτοματοποιημένη συνάντηση και πρόσδεση δεν αναπτύχθηκε μετά τον διαχωρισμό. Η πρόοδος θα φτάσει 200 μέτρα από τον διαστημικό σταθμό αυτόνομα και στη συνέχεια θα μεταβεί σε χειροκίνητο χειρισμό για την τελική του προσέγγιση. Ο Κουντ-Σβερτσκόφ θα χειριστεί χειροκίνητα το διαστημόπλοιο μέσω του TORU για συνάντηση και πρόσδεση στη μονάδα Poisk του διαστημικού σταθμού.Στη συνέχεια, ο Μικάεφ προχώρησε στον έλεγχο της στοιβασίας, του εξοπλισμού και του υλικού σε όλο το τμήμα της Roscosmos. Εν τω μεταξύ, ο μηχανικός πτήσης Αντρέι Φεντιάεφ φόρτισε τις μπαταρίες των καμερών, πραγματοποίησε τροχιακές υδραυλικές εργασίες, στη συνέχεια έστειλε δεδομένα άσκησης στις επίγειες ομάδες για ανάλυση. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/03/23/cargo-headed-to-station-week-begins-with-science-prep-and-maintenance/ Η αστροναύτης του ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος) και μηχανικός πτήσης της Αποστολής 74, Sophie Adenot, απεικονίζεται μέσα στη μονάδα Harmony του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αποθήκευσης φορτίου. Οι ελληνικοί μικροδορυφόροι και ο Έλληνας αστροναύτης Παρουσιάστηκε η διαστημική στρατηγική της Ελλάδας. Τις ευκαιρίες που προκύπτουν για το οικοσύστημα Διαστήματος της χώρας από το «Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων» και την ένταξη του Αδριανού Γολέμη ως πρώτου Έλληνα σε επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) παρουσίασε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου.Στη συνέντευξη τύπου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Κωνσταντίνος Καράντζαλος και ο Έλληνας επιστήμονας Δρ. Αδριανός Γολέμης. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Ελλάδα εκπροσωπείται σε επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών του ESA, με τον Αδριανό Γολέμη να ξεκινά την εκπαίδευσή του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολωνία της Γερμανίας. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στον τομέα της διαστημικής έρευνας και τεχνολογίας, ανοίγοντας νέες προοπτικές για τη συμμετοχή της χώρας σε διεθνείς διαστημικές αποστολές.Η εκπαίδευση, η οποία θα διαρκέσει από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο του 2026, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μελλοντική ένταξη σε διαστημικές αποστολές και περιλαμβάνει ένα εντατικό πρόγραμμα θεωρητικής κατάρτισης και πρακτικής εξάσκησης.Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Η εκπαίδευση του πρώτου Έλληνα αστροναύτη δεν αποτελεί μόνο μια προσωπική διάκριση του Αδριανού, αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο της νέας εποχής για τη χώρα μας στο Διάστημα. Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι η Ελλάδα μπορεί να σχεδιάζει, να συμμετέχει και να πρωταγωνιστεί σε ένα πεδίο που μέχρι πρόσφατα φάνταζε μακρινό. Δεν υπάρχει νομίζω καλύτερη απόδειξη από ότι πλέον ένας Έλληνας θα έχει την ευκαιρία να ταξιδέψει στο Διάστημα. Η εθνική μας παρουσία στο Διάστημα δεν είναι αποσπασματική. Εντάσσεται σε μια συνεκτική στρατηγική που ήδη υλοποιείται: από την αύξηση της συμμετοχής μας στα ερευνητικά προγράμματα του ESA έως το «Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων», με τις πρώτες εκτοξεύσεις να είναι ήδη πραγματικότητα. Ήδη έξι μικρο και νανο δορυφόροι βρίσκονται σε τροχιά, ενώ σε λίγες ημέρες, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, αναμένεται να εκτοξευθούν ακόμη έξι ελληνικοί νανοδορυφόροι και τον Απρίλιο συνεχίζουμε με τους θερμικούς μικροδορυφόρους, διευρύνοντας περαιτέρω τις επιχειρησιακές μας δυνατότητες στο διάστημα. Δημιουργούμε, έτσι, ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γνώσης, καινοτομίας και παραγωγής, που συνδέει την επιστημονική αριστεία με την οικονομική ανάπτυξη. Η Ελλάδα περνά από τη θέση του παρατηρητή στη θέση του συνδιαμορφωτή – με αυτοπεποίθηση, σχέδιο και βλέμμα στραμμένο στο μέλλον και στον ουρανό».Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Κωνσταντίνος Καράντζαλος δήλωσε: «Η έναρξη της εκπαίδευσης Έλληνα αστροναύτη αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο για τη χώρα μας, ενταγμένο στο ευρύτερο πλαίσιο της εθνικής διαστημικής στρατηγικής και των δράσεων που υλοποιεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί μια μεμονωμένη ενέργεια, αλλά εντάσσεται σε ένα συνεκτικό σύνολο πολιτικών, έργων και επενδύσεων που υλοποιούνται συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Μέσα από αυτές τις δράσεις, η Ελλάδα ενισχύει την παρουσία της στον τομέα του Διαστήματος, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Παράλληλα, η χώρα μας προσεγγίζει τα ζητήματα του Διαστήματος με ολιστικό τρόπο, αναγνωρίζοντας τόσο τη σημαντική επιστημονική τους διάσταση όσο και τον αυξανόμενο γεωπολιτικό τους ρόλο». Ο Αδριανός Γολέμης δήλωσε: «Είναι ιδιαίτερη χαρά για μένα που με συστηματική εργασία από το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και τη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων μετατρέπεται η επιτυχία μου στην τελευταία επιλογή αστροναυτών της ESA από ατομική σε εθνική και μεταφράζεται σε μια ευκαιρία για τη χώρα μας. Αποτελεί τιμή να βοηθήσω την Ελλάδα να εκπροσωπηθεί για πρώτη φορά στο πεδίο των αστροναυτών. Το να βρεθώ στο Διάστημα αποτελεί ένα παιδικό όνειρο και είμαι χαρούμενος που προχωράμε με το σωστό για τη χώρα μας πλαίσιο: Η ένταξή μου στην εκπαίδευση αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) διευρύνει το παράθυρο συμμετοχής ελληνικών εταιρειών, Πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων στα ανταποδοτικά προγράμματα του Οργανισμού, συμπληρώνοντας το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Έχοντας ήδη εργαστεί για 8 χρόνια στον τομέα αυτό είχα την ευκαιρία να βιώσω σε άλλες χώρες τα σημαντικά οικονομικά, επιστημονικά, γεωπολιτικά και εκπαιδευτικά οφέλη που προκύπτουν και με χαροποιεί ιδιαίτερα που η Ελλάδα προχωρά προς αυτά και επεκτείνει τη δραστηριότητά της στην Ανθρώπινη και Ρομποτική Εξερεύνηση του Διαστήματος. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η χώρα μας διαθέτει ώριμο οικοσύστημα που μπορεί να συνεισφέρει και να επωφεληθεί από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η εκπαίδευση αστροναυτών μας προσδίδει επίσης ετοιμότητα σε περίπτωση που η Ελλάδα συμμετάσχει, σε συνεργασία με την Ευρώπη και την Αμερική, σε αποστολή προς το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), αναπτύσσοντας εγχώρια έρευνα και τεχνολογία για το Διάστημα, με στόχο τη μελλοντική εφαρμογή τους για τη βελτίωση της ζωής μας στη Γη. Θα ήθελα να ευχαριστήσω από καρδιάς την οικογένειά μου για την υποστήριξή τους όπως και κάθε Έλληνα και Ελληνίδα που εργάστηκαν για την είσοδο της χώρας μας στο πρόγραμμα αστροναυτών». Σύντομο Βιογραφικό Αδριανού Γολέμη Ο Αδριανός Γολέμης μεγάλωσε στη Λάρισα, σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ακολούθησε το διεπιστημονικό Master για τις Επιστήμες Διαστήματος στο International Space University (ISU) στη Γαλλία.Στη συνέχεια έζησε και εργάστηκε για 1 χρόνο σε πλήρη απομόνωση με ένα μικρό πλήρωμα στο Σταθμό Concordia στην Ανταρκτική. Εκεί διεκπεραίωσε Ευρωπαϊκά πειράματα που μελετούν τις μεταβολές στην ανθρώπινη φυσιολογία και ψυχολογία σε ακραίες συνθήκες διαβίωσης, όπως και στο Διάστημα. Επόμενος σταθμός του υπήρξε το γαλλικό Ινστιτούτο Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας «MEDES» όπου εργάστηκε πάνω σε κλινικές μελέτες που προσομοιάζουν τις δυσκολίες για τον ανθρώπινο οργανισμό στο Διάστημα με στόχο τη βελτίωση της κατανόησης και περίθαλψης στη Γη.Από το 2018 συμβάλλει στην ιατρική υποστήριξη των αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) όπου κατέχει πλέον τη θέση του Επικεφαλής Ιατρού (Lead Flight Surgeon). Διατελεί επίσης συνεργάτης-ερευνητής του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ).Το 2022 πρώτευσε μαζί με 24 άλλους υποψηφίους ανάμεσα σε 22,500 αιτούντες στη διαγωνιστική διαδικασία επιλογής αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), αποτελώντας τον πρώτο Έλληνα πολίτη που ολοκλήρωσε όλα τα στάδια της επιλογής, παρέχοντας στην Ελλάδα τη δυνατότητα να εκπροσωπηθεί για πρώτη φορά στην ιστορία της σε ερευνητική αποστολή στο Διάστημα. Ακολούθως εκλέχθηκε μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Αστροναυτικής (International Academy of Astronautics – IAA).Aσχολείται με την αστροφωτογραφία και τις καταδύσεις, είναι πιλότος μικρών αεροσκαφών και συμβάλλει στην προώθηση της σημασίας της επιστήμης με περίπου 200 δημόσιες παρουσιάσεις και συνεντεύξεις (αρκετές σε σχολεία). Στιγμιότυπο από την συνέντευξη Τύπου, αριστερά στο πάνελ ο Αδριανός Γολέμης και στο κέντρο ο κ. Παπαστεργίου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089365/oi-ellinikoi-mikrodoryforoi-kai-o-ellinas-astronaytis/ Roscosmos Στις 24 Μαρτίου, ο κοσμοναύτης Sergei Kud-Sverchkov θα συνδέσει το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου Progress MS-33 με τον ISS. «Η χειροκίνητη συνάντηση διαστημοπλοίων με τον ISS εφαρμόζεται τακτικά από τους κοσμοναύτες κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης για την προετοιμασία αποστολών και είναι μια καλά κατανοητή διαδικασία», σχολίασε ο Oleg Kononenko, επικεφαλής του Κέντρου Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών. Σύμφωνα με την Κύρια Ομάδα Επιχειρησιακού Ελέγχου Πτήσης του Ρωσικού Τμήματος του ISS, μετά την εκτόξευση του διαστημοπλοίου μεταφοράς φορτίου Progress MS-33, μία από τις κεραίες του συστήματος KURS παρέμεινε στην αναδιπλωμένη θέση. Η κεραία χρησιμοποιείται για την αυτόματη σύνδεση του διαστημοπλοίου στον ISS. Οι ειδικοί παρακολουθούν τις παραμέτρους πτήσης του διαστημοπλοίου και προετοιμάζονται για την σύνδεση του διαστημοπλοίου Progress MS-33 κατά το τελικό στάδιο της συνάντησης, χρησιμοποιώντας χειροκίνητη τηλεχειρισμό από τα μέλη του πληρώματος του Ρωσικού Τμήματος του ISS. https://vk.com/rsc_energia?z=video-30315369_456244651%2Fd9ebdc85d205ae41af%2Fpl_post_-167742670_24184 https://vk.com/rsc_energia?w=wall-30315369_603809 Πυραυλική και Διαστημική Εταιρεία Ενέργειας Δοκιμάστηκε διαρροή σε φορτηγό πλοίο στο Μπαϊκονούρ Ολοκληρώθηκαν πνευματικές δοκιμές και δοκιμές κενού του διαστημικού φορτηγού πλοίου Progress MS-34 στο κοσμοδρόμιο. Το φορτηγό πλοίο πέρασε περίπου πέντε ημέρες σε θάλαμο κενού. Η στεγανότητα των διαμερισμάτων και των συστημάτων του δοκιμάστηκε χρησιμοποιώντας ένα μείγμα ηλίου-αέρα. Το ήλιο είναι ικανό να ανιχνεύσει ακόμη και τις πιο μικρές διαρροές - κυριολεκτικά στο μέγεθος ενός μορίου αερίου, με διάμετρο μόλις 0,2 νανόμετρα. Η δοκιμή δεν αποκάλυψε προβλήματα. Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών, το φορτηγό πλοίο επέστρεψε στον σταθμό λειτουργίας του και συνδέθηκε με τον εξοπλισμό επίγειων δοκιμών για να συνεχιστούν οι προετοιμασίες πριν από την πτήση. https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_24186

Τα τηλεσκόπια Hubble και Webb της NASA ερευνούν τον γαλαξία Pinwheel. Αυτή η εικόνα, που λήφθηκε στις 16 Μαρτίου 2026, από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA και το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb, ρίχνει μια πιο προσεκτική ματιά στον πυρήνα του Messier 101, γνωστού και ως Γαλαξία Pinwheel. Σε απόσταση 25 εκατομμυρίων ετών φωτός, ο M101 είναι ένας από τους πλησιέστερους σπειροειδείς γαλαξίες «με όψη προς εμάς». Έχοντας αυτό κατά νου, τα δεδομένα του Hubble από το υπεριώδες, το ορατό και το εγγύς υπέρυθρο φάσμα ελήφθησαν ως μέρος μελετών για να μάθουμε περισσότερα για τον αστρικό πληθυσμό και τη γαλαξιακή δομή του. Δείτε περισσότερες εικόνες από τον Μαραθώνιο Messier 2026 του Hubble. https://science.nasa.gov/mission/hubble/hubble-news/hubble-social-media/hubbles-messier-marathon-2026/

Το Hubble της NASA επανεξετάζει το Νεφέλωμα του Καρκίνου για να παρακολουθήσει 25 χρόνια επέκτασης. Ένα τέταρτο του αιώνα μετά τις πρώτες παρατηρήσεις του πλήρους Νεφελώματος του Καρκίνου, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA έριξε μια νέα ματιά στο υπόλειμμα ενός σουπερνόβα. Το αποτέλεσμα είναι μια απαράμιλλη, λεπτομερής ματιά στις συνέπειες ενός σουπερνόβα και στο πώς έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια της μακράς ζωής του Hubble. Μια δημοσίευση που περιγράφει λεπτομερώς τη νέα παρατήρηση του Hubble δημοσιεύεται στο The Astrophysical Journal .Αυτή η νέα παρατήρηση του Hubble συνεχίζει μια κληρονομιά που εκτείνεται σχεδόν 1.000 χρόνια πίσω, όταν οι αστρονόμοι το 1054 κατέγραψαν τον σουπερνόβα ως ένα εντυπωσιακά φωτεινό νέο αστέρι που, για εβδομάδες, ήταν ορατό ακόμη και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το Νεφέλωμα του Καρκίνου είναι ο απόηχος του SN 1054 , που βρίσκεται 6.500 έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Ταύρου.«Έχουμε την τάση να σκεφτόμαστε τον ουρανό ως αμετάβλητο, αμετάβλητο», δήλωσε ο αστρονόμος Γουίλιαμ Μπλερ του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, ο οποίος ηγήθηκε των νέων παρατηρήσεων. «Ωστόσο, με τη μακροζωία του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Χαμπλ, ακόμη και ένα αντικείμενο όπως το Νεφέλωμα του Καρκίνου αποκαλύπτεται ότι βρίσκεται σε κίνηση, εξακολουθώντας να διαστέλλεται από την έκρηξη πριν από σχεδόν μια χιλιετία».Το υπόλειμμα σουπερνόβα ανακαλύφθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και τη δεκαετία του 1950 ο Έντουιν Χαμπλ ήταν μεταξύ αρκετών αστρονόμων που σημείωσαν τη στενή συσχέτιση μεταξύ των κινεζικών αστρονομικών αρχείων ενός σουπερνόβα και της θέσης του Νεφελώματος του Καρκίνου. Η ανακάλυψη ότι η καρδιά του Καρκίνου περιείχε ένα πάλσαρ - ένα ταχέως περιστρεφόμενο αστέρι νετρονίων - που τροφοδοτούσε την επέκταση του νεφελώματος ευθυγράμμισε τελικά τις σύγχρονες παρατηρήσεις με τα αρχαία αρχεία.Στη νέα του εικόνα, το Hubble κατέγραψε την περίπλοκη νηματοειδή δομή του νεφελώματος, καθώς και τη σημαντική προς τα έξω κίνηση αυτών των νηματίων σε διάστημα 25 ετών, με ρυθμό 3,4 εκατομμυρίων μιλίων ανά ώρα. Το Hubble είναι το μόνο τηλεσκόπιο με τον συνδυασμό μακροζωίας και ανάλυσης που είναι ικανό να καταγράψει αυτές τις λεπτομερείς αλλαγές.Για καλύτερη σύγκριση με τη νέα εικόνα, η εικόνα του Καβουριού του Hubble του 1999 υποβλήθηκε σε επανεπεξεργασία. Η διακύμανση των χρωμάτων και στις δύο εικόνες του Hubble δείχνει έναν συνδυασμό αλλαγών στην τοπική θερμοκρασία και πυκνότητα του αερίου, καθώς και στη χημική του σύνθεση.«Παρόλο που έχω συνεργαστεί αρκετά με το Hubble, εντυπωσιάστηκα από την ποσότητα της λεπτομερούς δομής που μπορούμε να δούμε και την αυξημένη ανάλυση με την Κάμερα Ευρείας Πεδίου 3 , σε σύγκριση με πριν από 25 χρόνια », είπε ο Blair. Η Κάμερα Ευρείας Πεδίου 3 εγκαταστάθηκε το 2009 , την τελευταία φορά που τα όργανα του Hubble ενημερώθηκαν από αστροναύτες.Ο Μπλερ σημείωσε ότι τα νήματα γύρω από την περιφέρεια του νεφελώματος φαίνεται να έχουν κινηθεί περισσότερο σε σύγκριση με αυτά στο κέντρο, και ότι αντί να τεντώνονται με την πάροδο του χρόνου, φαίνεται να έχουν απλώς μετακινηθεί προς τα έξω. Αυτό οφείλεται στη φύση του Καβουριού ως νεφέλωμα ανέμου πάλσαρ που τροφοδοτείται από ακτινοβολία σύγχροτρον, η οποία δημιουργείται από την αλληλεπίδραση μεταξύ του μαγνητικού πεδίου του πάλσαρ και του υλικού του νεφελώματος. Σε άλλα γνωστά υπολείμματα σουπερνόβα , η διαστολή προκαλείται από κρουστικά κύματα από την αρχική έκρηξη, διαβρώνοντας τα περιβάλλοντα κελύφη αερίου που είχε προηγουμένως αποβάλει το ετοιμοθάνατο αστέρι.Οι νέες, υψηλότερης ανάλυσης παρατηρήσεις του Hubble παρέχουν επίσης πρόσθετες πληροφορίες για την τρισδιάστατη δομή του Νεφελώματος του Καρκίνου, η οποία μπορεί να είναι δύσκολο να προσδιοριστεί από μια δισδιάστατη εικόνα, δήλωσε ο Blair. Σκιές ορισμένων από τα νήματα μπορούν να φανούν να ρίχνονται πάνω στην ομίχλη της ακτινοβολίας σύγχροτρον στο εσωτερικό του νεφελώματος. Αντίθετα με τη διαίσθηση, μερικά από τα φωτεινότερα νήματα στις τελευταίες εικόνες του Hubble δεν δείχνουν σκιές, υποδεικνύοντας ότι πρέπει να βρίσκονται στην απέναντι πλευρά του νεφελώματος.Σύμφωνα με τον Μπλερ, η πραγματική αξία των παρατηρήσεων του Hubble για το Νεφέλωμα του Καρκίνου δεν έχει ακόμη φανεί. Τα δεδομένα του Hubble μπορούν να συνδυαστούν με πρόσφατα δεδομένα από άλλα τηλεσκόπια που παρατηρούν το Νεφέλωμα του Καρκίνου σε διαφορετικά μήκη κύματος φωτός. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA κυκλοφόρησε τις παρατηρήσεις του στο υπέρυθρο φως του Νεφελώματος του Καρκίνου το 2024. Η σύγκριση της εικόνας του Hubble με άλλες σύγχρονες παρατηρήσεις πολλαπλών μηκών κύματος θα βοηθήσει τους επιστήμονες να σχηματίσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των συνεχιζόμενων συνεπειών του σουπερνόβα, αιώνες αφότου οι αστρονόμοι αναρωτήθηκαν για πρώτη φορά για ένα νέο μικρό αστέρι που λαμπύριζε στον ουρανό.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble λειτουργεί για περισσότερες από τρεις δεκαετίες και συνεχίζει να κάνει πρωτοποριακές ανακαλύψεις που διαμορφώνουν τη θεμελιώδη κατανόησή μας για το σύμπαν. Το Hubble είναι ένα έργο διεθνούς συνεργασίας μεταξύ της NASA και της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος). Το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ διαχειρίζεται το τηλεσκόπιο και τις λειτουργίες της αποστολής. Η Lockheed Martin Space, με έδρα το Ντένβερ, υποστηρίζει επίσης τις λειτουργίες της αποστολής στη NASA Goddard. Το Ινστιτούτο Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη, το οποίο λειτουργεί από τον Σύνδεσμο Πανεπιστημίων για την Έρευνα στην Αστρονομία, διεξάγει επιστημονικές δραστηριότητες Hubble για τη NASA. https://science.nasa.gov/missions/hubble/nasas-hubble-revisits-crab-nebula-to-track-25-years-of-expansion/ Αυτή η εικόνα του 2024 που κατέγραψε το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA από το Νεφέλωμα του Καρκίνου, σε συνδυασμό με προηγούμενες παρατηρήσεις του και εκείνες άλλων τηλεσκοπίων, επιτρέπει στους αστρονόμους να μελετήσουν πώς το υπόλειμμα σουπερνόβα επεκτείνεται και εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου.

Οι κάστορες είναι οι μηχανικοί της φύσης κατά της κλιματικής αλλαγής. Κάνουν « τεχνικά έργα» στις περιοχές που ζουν τα οποία λειτουργούν ως δεξαμενές άνθρακα. Τα φράγματα και οι λιμνούλες που δημιουργούν οι κάστορες μπορούν να μετατρέψουν μια κοίτη ποταμού σε καθαρό ετήσιο «απορροφητή» άνθρακα, δηλαδή να απορροφούν περισσότερο άνθρακα από όσο εκπέμπουν μέσα σε ένα έτος σύμφωνα με νέα μελέτη.Το εύρημα έχει σημαντικές συνέπειες για την επανεισαγωγή του κάστορα (Eurasian beaver) σε όλη την Ευρώπη μετά από αιώνες υπερθήρευσης που τον έφεραν κοντά στην εξαφάνιση. Αν παρόμοια αποτελέσματα ισχύουν και αλλού αυτά τα ζώα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποθηκεύοντας διοξείδιο του άνθρακα χωρίς ακριβές υποδομές.«Οι κάστορες δεν πρόκειται να λύσουν την κλιματική αλλαγή, αλλά η έρευνά μας δείχνει ότι αυτοί οι “φυσικοί μηχανικοί” μπορούν διακριτικά να βοηθήσουν τα ποτάμια τοπία να αποθηκεύουν περισσότερο άνθρακα για δεκαετίες» δήλωσε στο Live Sceince ο Λούκας Χάλμπεργκ από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμπιγκχαμ.Στη μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Communications Earth and Environment» οι επιστήμονες εξέτασαν ένα ρέμα μήκους περίπου 0,8 χλμ. στη βόρεια Ελβετία. Πριν εγκατασταθούν κάστορες εκεί το 2010 η περιοχή λειτουργούσε σαν πλημμυρική πεδιάδα με πολλά δέντρα. Οι κάστορες έκοψαν δέντρα για φράγματα και δημιουργήθηκαν υγρότοποι με περισσότερα χαμηλά φυτά. Οι ερευνητές μέτρησαν άνθρακα στο νερό, εκπομπές στην ατμόσφαιρα, αποθήκευση σε ιζήματα, φυτά και νεκρή βιομάζα. Τα αποτελέσματα και οι υπερβολές Η περιοχή λειτουργούσε ως καθαρή «δεξαμενή» άνθρακα αφού αποθηκεύονταν 98–133 τόνοι άνθρακα ισοδύναμο με κατανάλωση 832–1,129 βαρελιών πετρελαίου. Σε εθνικό επίπεδο στην Ελβετία οι κάστορες θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν 1,2%–1,8% των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.Οι επιστήμονες έσπευσαν να σημειώσουν ότι μελετήθηκε μόνο μία περιοχή και τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το κλίμα, τη γεωλογία, τη βλάστηση και το διαθέσιμο χώρο. Παρόλα αυτά οι ερευνητές λένε ότι αξιοποίηση φυσικών διαδικασιών είναι και οικολογικά και οικονομικά λογική. Όμως τα ευρήματα δείχνουν ότι έχουν σημασία αφού ειδικοί λένε ότι τα αποτελέσματα καταρρίπτουν την ιδέα ότι οι υγρότοποι δεν αξίζουν επειδή εκπέμπουν άνθρακα και δείχνουν ότι οι λιμνούλες που δημιουργούν οι κάστορες είναι σταθερές δεξαμενές άνθρακα αλλάζοντας την αρνητική εικόνα που υπήρχε για τους κάστορες. Η επιστροφή Οι κάστορες είχαν σχεδόν εξαφανιστεί σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική και μαζί τους χάθηκαν και οι υγρότοποι πλούσιοι σε άνθρακα. Τώρα που επανέρχονται οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν τον ρόλο τους στην αποθήκευση άνθρακα. Παλιότερη έρευνα στο Εθνικό Πάρκο Rocky Mountain στις ΗΠΑ έδειξε ότι υγρότοποι με κάστορες μπορούν να αποθηκεύουν έως και 23% του συνολικού άνθρακα ενός τοπίου.Ένα επιπλέον όφελος των υγροτόπων που δημιουργούν κάστορες είναι ότι κάνουν τα οικοσυστήματα πιο ανθεκτικά σε πυρκαγιές άρα αποτρέπουν και την απελευθέρωση άνθρακα. Οι κάστορες δεν είναι μια «μαγική λύση» αλλά αποτελούν φυσικό, χαμηλού κόστους εργαλείο κατά της κλιματικής αλλαγής. Αφήνοντας τους κάστορες να κάνουν τη δουλειά τους, μπορούμε να βοηθήσουμε τα οικοσυστήματα να αποθηκεύουν περισσότερο άνθρακα σχεδόν… δωρεάν. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089147/oi-kastores-einai-oi-michanikoi-tis-fysis-kata-tis-klimatikis-allagis/

Ο Λευκός Οίκος αποκάλυψε το νομοθετικό πλαίσιο για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος του Τραμπ είναι να μπλοκάρει αυστηρές νομοθεσίες από τις πολιτείες των ΗΠΑ. Ο Λευκός Οίκος παρουσίασε το πολυαναμενόμενο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη, μια κίνηση που αποσκοπεί στο να αποτρέψει τις πολιτείες από το να θεσπίζουν δικούς τους νόμους και να επιβάλει την πιο χαλαρή προσέγγιση ρύθμισης της AI της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.Το πλαίσιο προέρχεται από εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ το Δεκέμβριο το οποίο εμπόδιζε τις πολιτείες να εφαρμόζουν δικές τους ρυθμίσεις για την τεχνητή νοημοσύνη, και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων από τα κέντρα δεδομένων έως απάτες με χρήση AI.Το πλαίσιο του Λευκού Οίκου θα μπορούσε να έχει εκτεταμένες επιπτώσεις στις προσπάθειες των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν στην AI, η οποία παίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο σε τομείς όπως η εργασία, το χρηματιστήριο και ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι βρίσκουν πληροφορίες. Ωστόσο η τεχνολογία ΑΙ εξακολουθεί να ενέχει κινδύνους καθώς οι εταιρείες σπεύδουν να την υιοθετήσουν και να την ενσωματώσουν στα προϊόντα τους.Η κυβέρνηση παρουσίασε έξι στόχους για το Κογκρέσο με σκοπό να ισορροπήσει την ταχεία καινοτομία με την εμπιστοσύνη του κοινού ξεκινώντας από ζητήματα όπως η λειτουργία των data centers έως ζητήματα λογοκρισίας.«Το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο για την AI θα απελευθερώσει την αμερικανική καινοτομία για να κερδίσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό στην τεχνητή νοημοσύνη, προσφέροντας ανακαλύψεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας, μειώνουν το κόστος και βελτιώνουν τη ζωή των Αμερικανών», δήλωσε ο ελληνικής καταγωγής επικεφαλής των ζητημάτων τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης στο Λευκό Οίκο Μάικλ Κράτσιος. Το πλαίσιο καλεί το Κογκρέσο: * να δώσει στους γονείς καλύτερα εργαλεία για τη διαχείριση της ψηφιακής παρουσίας των παιδιών τους * να επιταχύνει τις άδειες για data centers ώστε να μπορούν να παράγουν ενέργεια επιτόπου * να ενισχύσει τις νομικές προσπάθειες κατά των απατών που βασίζονται στην AI Η κυβέρνηση προτείνει επίσης μια προσέγγιση που επιχειρεί να ισορροπήσει την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας με την ανάγκη εκπαίδευσης μοντέλων AI με πραγματικό περιεχόμενο. Παράλληλα, ζητά να αποτραπεί οποιαδήποτε πίεση προς εταιρείες τεχνολογίας ώστε να λογοκρίνουν ή να τροποποιούν περιεχόμενο για πολιτικούς ή ιδεολογικούς λόγους.Σύμφωνα με το σχέδιο το Κογκρέσο δεν θα πρέπει να ρυθμίσει την τεχνητή νοημοσύνη μέσω ενός ενιαίου φορέα αλλά μέσω εξειδικευμένων ρυθμιστικών αρχών ανά τομέα. Επίσης προτείνεται να ακυρωθούν τυχόν νόμοι πολιτειών που ρυθμίζουν τον τρόπο ανάπτυξης των μοντέλων.Η τεχνητή νοημοσύνη ήδη υπόκειται σε περιορισμένη εποπτεία παρότι επεκτείνεται σε ολοένα και περισσότερους τομείς της αμερικανικής ζωής από την προσωπική επικοινωνία έως την υγεία και την αστυνόμευση. Ελλείψει ευρείας ομοσπονδιακής νομοθεσίας, ορισμένες πολιτείες έχουν θεσπίσει δικούς τους νόμους για επικίνδυνες χρήσεις της AI όπως παραπλανητικά deepfakes και διακρίσεις στις προσλήψεις. Τα επιχειρήματα και οι ανησυχίες Ο Λευκός Οίκος μαζί με σημαντικές προσωπικότητες στον χώρο της AI, υποστηρίζει ότι ένα «μωσαϊκό» διαφορετικών πολιτειακών νόμων θα μπορούσε να επιβραδύνει την καινοτομία και να πλήξει την ανταγωνιστικότητα των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα, με επιπτώσεις στην οικονομία και την εθνική ασφάλεια.Ωστόσο η προσπάθεια να μπλοκαριστεί η ρύθμιση σε επίπεδο πολιτειών έχει προκαλέσει ανησυχίες. Ο Μπρένταν Στεινχάουσερ επικεφαλής της Συμμαχίας Ασφαλούς Τεχνητής Νοημοσύνης δήλωσε ότι το προτεινόμενο πλαίσιο «δεν παρέχει καμία οδό λογοδοσίας» για τις ζημιές που μπορεί να προκαλέσει η τεχνολογία.Ο νομικός και πολιτικός Μπραντ Κάρσον επικεφαλής της οργάνωσης Αμερικανοί για την Ασφαλή Καινοτομία υποστήριξε ότι το σχέδιο θυμίζει την έλλειψη ρύθμισης στα social media και το χαρακτήρισε «κενό περιεχομένου».Από την άλλη πλευρά όσοι υποστηρίζουν λιγότερη ρύθμιση της AI χαιρέτισαν την ανακοίνωση. Ο Κόλιν Μακ Κιούν , υπεύθυνος κυβερνητικών ζητημάτων στην εταιρεία επενδύσεων της Σίλικον Βάλει Andreessen Horowitz χαρακτήρισε το πλαίσιο «μεγάλο βήμα», τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται ομοσπονδιακούς κανόνες για να προστατεύσουν τους χρήστες και να δώσουν σαφή κατεύθυνση στους καινοτόμους.Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με το Κογκρέσο τους επόμενους μήνες για να μετατρέψει το πλαίσιο σε νόμο που θα υπογράψει ο πρόεδρος, αν και πολλοί ειδικοί εκτιμούν ότι θα είναι δύσκολο να περάσει νομοθεσία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089066/o-leykos-oikos-apokalypse-to-nomothetiko-plaisio-gia-ti-rythmisi-tis-technitis-noimosynis/

Ένας «υπερ-αφράτος» εξωπλανήτης πονοκεφαλιάζει τους αστρονόμους (βίντεο) Τον καλύπτει πυκνό νέφος που δεν μπορούν να διαπεράσουν τα τηλεσκόπια. Ένας παράξενος, εξαιρετικά ελαφρύς εξωπλανήτης καλύπτεται από ένα τόσο πυκνό νέφος ώστε ακόμη και το ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο, το James Webb Space Telescope, δεν μπορεί να αποκαλύψει τη σύστασή του. Το ασυνήθιστο μέγεθος και η τροχιά του αναγκάζουν τους επιστήμονες να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται οι πλανήτες.Μια μελέτη υποδηλώνει ότι ένα πυκνό στρώμα νέφους γύρω από τον πλανήτη Kepler-51d μπορεί να κρύβει τόσο τη σύστασή του όσο και τον τρόπο σχηματισμού του. Ερευνητές από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο το James Webb για να μελετήσουν αυτόν τον ασυνήθιστο πλανήτη που οι ειδικοί αποκαλούν «υπερ-αφράτο», έναν τύπο πλανήτη που ήδη αμφισβητεί τα κλασικά μοντέλα πλανητικής δημιουργίας. Όμως τα αποτελέσματα έκαναν το μυστήριο ακόμη μεγαλύτερο.Το νέφος που τον περιβάλλει φαίνεται να είναι το πιο πυκνό που έχει παρατηρηθεί ποτέ καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολο τον εντοπισμό χημικών «υπογραφών» στην ατμόσφαιρά του. Το σύστημα Kepler-51 Το Kepler-51 είναι ένα άστρο περίπου 2,615 έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κύκνου. Διαθέτει τέσσερις γνωστούς πλανήτες από τους οποίους τουλάχιστον τρεις είναι «υπερ-αφράτοι». Εχουν μέγεθος παρόμοιο με του Κρόνο αλλά μάζα μόνο λίγες φορές μεγαλύτερη από αυτό της Γης. Ο Kepler-51d είναι ο πιο «εξωτικός του συστήματος αφού είναι ο πιο ψυχρός και ο λιγότερο πυκνός με την πυκνότητα του πυκνότητά του να παρομοιάζεται με… μαλλί της γριάς.Ο Kepler-51d «σπάει» τους κανόνες αφού συνήθως οι γίγαντες αερίων έχουν πυκνό στερεό πυρήνα και σχηματίζονται μακριά από το μητρικό τους άστρο. Ο Kepler-51d όμως φαίνεται να μην έχει πυκνό πυρήνα και βρίσκεται κοντά στο άστρο του σε απόσταση παρόμοια όπως αυτή της Αφροδίτης με τον Ήλιο https://www.naftemporiki.gr/techscience/2089082/enas-yper-afratos-exoplanitis-ponokefaliazei-toys-astronomoys-vinteo/

Εταιρεία Πυραύλων και Διαστήματος Energia Εκτόξευση του Progress MS-33 στον ISS Το όχημα εκτόξευσης Soyuz-2.1a που μεταφέρει το διαστημόπλοιο μεταφοράς Progress MS-33 εκτοξεύτηκε από την Εξέδρα 31 στο Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ. Η εισαγωγή του διαστημόπλοιου στην καθορισμένη τροχιά, ο διαχωρισμός του από το τρίτο στάδιο του οχήματος εκτόξευσης και η ανάπτυξη των ηλιακών πάνελ του προχώρησαν σύμφωνα με το πρόγραμμα. Το Progress θα παραδώσει 2.509 κιλά φορτίου στον ISS: ▪️828 κιλά προωθητικού για ανεφοδιασμό του σταθμού· ▪️420 κιλά πόσιμου νερού· ▪️619 κιλά δοχείων με μερίδες τροφίμων πληρώματος· ▪️393 κιλά εξοπλισμού για επισκευή, προγραμματισμένη συντήρηση και ανεφοδιασμό του σταθμού· ▪️135 κιλά εξοπλισμού για υγειονομικές και υγιεινές ανάγκες· ▪️52 κιλά εξοπλισμού για επιστημονικά πειράματα· ▪️50 κιλά οξυγόνου για την αναπλήρωση της εσωτερικής ατμόσφαιρας του ISS· ▪️12 κιλά ιατρικών εφοδίων, συμπεριλαμβανομένων στολών μεταφοράς φορτίου για την πρόληψη των αρνητικών επιπτώσεων της έλλειψης βαρύτητας. Η σύνδεση με τη μονάδα Poisk έχει προγραμματιστεί για τις 24 Μαρτίου στις 4:35 μ.μ. ώρα Μόσχας. Συγχαρητήρια σε όλους τους συναδέλφους μας για την επιτυχημένη εκτόξευση και σύνδεση! https://vk.com/rsc_energia?z=video-167742670_456239667%2Fde329a2d7ac33ee525%2Fpl_post_-167742670_24179 https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_24179 Roscosmos Ο Όλεγκ Κονονένκο διορίστηκε επικεφαλής του Κέντρου Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών Ο Όλεγκ Κονονένκο, κοσμοναύτης, Ήρωας της Ρωσίας και διοικητής σώματος κοσμοναυτών, θα ηγηθεί του Κέντρου Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών. Η Roscosmos αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις σήμερα, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας των κοσμοναυτών για εργασία στο Κέντρο Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών. «Είμαι βέβαιος ότι η εμπειρία του Oleg Dmitrievich ως κοσμοναύτη και ως διευθυντή θα αποφέρει τα απαραίτητα αποτελέσματα», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Dmitry Bakanov, επικεφαλής της Κρατικής Εταιρείας Roscosmos. Ο Oleg Kononenko έχει ολοκληρώσει πέντε διαστημικές πτήσεις, επτά διαστημικούς περιπάτους και 1.111 ημέρες συνολικού τροχιακού χρόνου - ένα ρεκόρ για την ανθρώπινη παρουσία και εργασία στο διάστημα. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_603751

Rohit Patel (Meta) στη “Ν”: Η αλήθεια για τη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη και η Νο1 δεξιότητα για τους επιτυχημένους CEOs Ο Διευθυντής της Meta Superintelligence Labs εξηγεί γιατί τα LLMs στερούνται χρόνου και μνήμης, τι σημαίνει το "jagged frontier" της AI και πώς οι επιχειρήσεις πρέπει να μετρούν πραγματικά το ROI Όταν ο Rohit Patel ανεβαίνει στη σκηνή του EmTech Europe 2026, δεν μιλάει για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης με τον τρόπο που το κάνουν οι περισσότεροι. Ξεκινάει με άλγεβρα. «Θα κάνουμε λίγη άλγεβρα σήμερα», λέει στο κοινό. «Δεν αστειεύομαι». Ο Διευθυντής της Meta Superintelligence Labs, του κεντρικού AI research hub της Meta, με PhD στη Θεωρία Παιγνίων από το Kellogg School of Management και ιδρυτής της QuickAI, έχει δει την τεχνητή νοημοσύνη και από την πλευρά της έρευνας αιχμής αλλά και της επιχειρηματικής πραγματικότητας. Και έχει ένα μήνυμα για τους Έλληνες CEOs: «Αν δεν μάθετε να αξιολογείτε την AI, θα αποτύχετε». Στη συνέντευξή του στη Ναυτεμπορική, λίγο πριν ανέβει στη σκηνή του συνεδρίου, ο Patel μιλα για τους μύθους γύρω από την AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη), εξηγεί γιατί τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) είναι θεμελιωδώς «διαισθητικά» αντί για «λογικά», και προειδοποιεί ότι τα εντυπωσιακά AI demos δεν είναι συχνά παρά «συγκυριακές επιτυχίες». Η Φούσκα που (ίσως) δεν είναι φούσκα και το ερώτημα ποιος πληρώνει Ξεκινάμε με το προφανές: Dot-com boom, crypto boom, τώρα AI boom. Κατά πόσο οι θηριώδεις επενδύσεις σε AI είναι παραγωγικές και κατά πόσο πρόκειται για μια κερδοσκοπική φούσκα;«Αν αναλογιστούμε τις καινοτομίες του παρελθόντος, όπως την επανάσταση των υπολογιστών, ο κόσμος τοποθέτησε τεράστια ποσά σε CapEx και τελικά σήμερα τις χρησιμοποιούμε, σωστά;» απαντά ο Patel. «Υπήρξε μια απότομη άνοδος και πτώση τότε, αλλά θεωρώ ότι ήταν θέμα χρονισμού».Η διαφορά με το παρελθόν; «Το μόνο αδιαμφισβήτητο είναι ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είναι ήδη καθολική. Εξ όσων γνωρίζω, όλη η υπολογιστική ισχύς εκεί έξω χρησιμοποιείται στο έπακρο. Οι άνθρωποι ήδη αλληλεπιδρούν με τα μοντέλα και δεν υπάρχει επιστροφή».Το πραγματικό ερώτημα, υποστηρίζει, δεν είναι αν η AI θα επιβιώσει. Είναι ποιος θα πληρώσει για αυτήν. «Κάποιος παρουσίαζε σήμερα μια startup που παλαιότερα χρέωνε 30 δολάρια ανά εκατομμύριο tokens για ένα chatbot. Τώρα η τιμή είναι 30 σεντς. Το κόστος έχει μειωθεί δραματικά. Δεν ανησυχώ για τις αποδόσεις των επενδύσεων (ROI), αλλά αναρωτιέμαι για το επιχειρηματικό μοντέλο του μέλλοντος. Τα έσοδα θα προέλθουν από τους καταναλωτές ή από τις επιχειρήσεις;»Η αναδιάρθρωση της αγοράς που προβλέπει δεν είναι κατάρρευση, αλλά μετατόπιση. «Επειδή η προστιθέμενη αξία είναι τεράστια, το σύστημα θα λειτουργήσει. Αν δεν βρούμε αγορά σε έναν τομέα, θα βρούμε σε άλλον. Ίσως η αναδιάρθρωση να είναι απλώς μια αλλαγή στο ποιος επωμίζεται το κόστος». AGI: Περιμένοντας τη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη και το διάγραμμα Venn Του ζητάμε να ορίσει τους όρους που όλοι χρησιμοποιούμε χωρίς να τους καταλαβαίνουμε πραγματικά: AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη) και superintelligence (υπερφυΐα). «Ο τρόπος που το σκέφτομαι είναι σαν ένα διάγραμμα Venn», εξηγεί ο Patel. «Φανταστείτε έναν κύκλο με όλες τις δυνατότητες της AI και έναν κύκλο με όλα όσα είναι ικανοί να κάνουν οι άνθρωποι. Και μια τομή ανάμεσά τους». Η κατανόηση έρχεται με το παράδειγμα: «Υπάρχουν πράγματα που η AI μπορεί να κάνει και οι άνθρωποι όχι. Για παράδειγμα, μπορεί να απαντήσει σε ερωτήσεις για ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη μικροβιολογία μέχρι τη θεωρητική φυσική, μέσα σε λίγα λεπτά. Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να το κάνει αυτό».Και η αντίστροφη όψη: «Οι άνθρωποι μπορούν να δωρίζουν τα όργανά τους. Δεν νομίζω ότι θα φτάσουμε σε σημείο που τα LLMs θα δωρίζουν νεφρά». Superintelligence, λοιπόν, δεν σημαίνει ότι η AI θα κάνει τα πάντα που κάνει ο άνθρωπος. «Σημαίνει ότι επεκτείνουμε το φάσμα των πραγμάτων που η AI μπορεί να επιτύχει, εξοπλίζοντας τους ανθρώπους με δυνατότητες που δεν είχαν ποτέ πριν. Τα AI bots είναι δημοφιλή όχι επειδή μιμούνται τον άνθρωπο, αλλά επειδή κάνουν κάτι που ο άνθρωπος ΔΕΝ μπορεί».Πότε θα φτάσουμε, λοιπόν, στην AGI; «Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει μια συγκεκριμένη “στιγμή”, γιατί ό,τι κι αν θεωρούμε ως Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα, όταν φτάσουμε σε αυτό το ορόσημο, θα πούμε: “ε, δεν είναι ακριβώς αυτό” και θα θέσουμε έναν νέο ορισμό». Χωρίς χρόνο και μνήμη: Το θεμελιώδες έλλειμμα στον εγκέφαλο των LLMs Αναφέρουμε τη θέση του Yann LeCun για τα World Models, την ιδέα ότι τα LLMs έχουν εγγενείς περιορισμούς επειδή δεν έχουν σώματα και δεν «νιώθουν» τη βαρύτητα, παρότι μπορούν να μιλήσουν γι’ αυτήν τέλεια. Ο Patel συμφωνεί, αλλά με μια διαφορετική οπτική. «Πρώτον: με τα LLMs, όπως είναι τώρα, έχουμε ήδη μια επανάσταση της AI και τρομερή πρόοδο. Σκεφτείτε το τρανζίστορ, έναν απλό τεχνολογικό πυρήνα (kernel). Το συνδυάσαμε με εκατομμύρια τρόπους και χτίσαμε ολόκληρη την υπολογιστική επανάσταση. Το packet switching – μια απλή ιδέα – έγινε το Διαδίκτυο». Και μετά τα LLMs: «Με τον ίδιο τρόπο, ξέρουμε ότι έχουμε βρει έναν πυρήνα νοημοσύνης και ακόμα κι αν δεν σημειωθεί καμία άλλη πρόοδος, έχουμε μια ολόκληρη επανάσταση AI. Αυτό είναι εγγυημένο». Αλλά υπάρχουν θεμελιώδη κενά. «Ο χρόνος είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξής μας. Αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο, κινούμαστε μέσα σε αυτόν. Τα LLMs δεν έχουν αντίληψη του χρόνου. Μπορείς να κλείσεις το μοντέλο, να το ανοίξεις αργότερα, να του δώσεις τα ίδια tokens και θα σου δώσει το ίδιο αποτέλεσμα».Στην ομιλία του αργότερα, ο Patel θα εξηγήσει: «Ακόμα κι αν το μοντέλο ξέρει την ώρα, είναι κυρίως επειδή κάποιος την κοιτάζει και τη βάζει ως input. Αν κάθομαι εδώ και κανείς δεν μου πει την ώρα, ξέρω ότι πέρασαν κάποια δευτερόλεπτα. Έχω την αίσθηση του “περισσότερου” ή “λιγότερου” χρόνου. Αλλά στην AI, μπορείς να της πεις την ώρα και θα πει “εντάξει, αυτή είναι η σωστή ώρα”. Και πέντε λεπτά αργότερα, μπορείς να της δώσεις ακριβώς την ίδια ώρα και θα πει “υπέροχα, αυτή είναι η σωστή”. Δεν υπάρχει εσωτερική κατανόηση του χρόνου». Το ίδιο συμβαίνει και με τη μνήμη. «Τα LLMs δεν έχουν την έννοια της μνήμης. Υπάρχει ένα θεμελιώδες κενό στον ίδιο τον “εγκέφαλο” του συστήματος, στην κεντρική αρχιτεκτονική». Χρειαζόμαστε λοιπόν ρομπότ ή «σώματα» για την AI; «Δεν με ενδιαφέρει τόσο πολύ από πού έρχονται τα σήματα. Ακόμα και τα δικά μας σώματα είναι interfaces για τον εγκέφαλό μας. Το ερώτημα δεν είναι αν τα ερεθίσματα πρέπει να έρχονται από ρομπότ ή από κάποιο εξωτερικό interface. Αυτό είναι καθαρά θέμα “καλωδίωσης”. Αυτό που έχει σημασία είναι να αναπτύξουμε νέες αρχιτεκτονικές AI που μπορούν να κατανοήσουν έννοιες όπως η μνήμη και ο χρόνος». Numbers Only: Η μαθηματική διαίσθηση πίσω από τα νευρωνικά δίκτυα «Όλα τα νευρωνικά δίκτυα μπορούν να κάνουν μόνο ένα πράγμα: να παίρνουν αριθμούς και να δίνουν αριθμούς. Δεν υπάρχει εξαίρεση σε αυτό. Δεν υπάρχει “μαγικό” δίκτυο που κατανοεί φυσικά τη γλώσσα ή τις εικόνες. Όλα τα άλλα είναι έξυπνα σχήματα, τρόποι ερμηνείας αυτών των αριθμών». Το παράδειγμά του είναι πάλι διαφωτιστικό: «Φτιάχνουμε ένα δίκτυο που παράγει δύο αριθμούς. Ονομάζουμε τον έναν “φύλλο” και τον άλλον “λουλούδι”. Έτσι μετατρέπουμε τους αριθμούς σε κάτι πραγματικό».Και εδώ έρχεται μια διευκρίνιση: «Ο τρόπος που λειτουργούν τα νευρωνικά δίκτυα είναι θεμελιωδώς διαισθητικός. Δεν είναι λογικά συστήματα. Όταν παρατηρείς πώς λειτουργούν, βλέπεις ότι δεν κάνουν πραγματικά συλλογισμούς. Υπάρχει απλώς πολλή “διαίσθηση” – όπως θα κάναμε εμείς -σε αντίθεση με τον συμβολικό δομημένο συλλογισμό (symbolic structured reasoning)».«Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι το περίμεναν. Αν δεις όλη την ποπ κουλτούρα για το πώς θα εξελισσόταν η AI, ήταν λίγο “θα είναι σαν τον Data στο Star Trek”, σούπερ λογική αλλά καθόλου διαισθητική. Συμβαίνει το αντίθετο: λιγότερη λογική, περισσότερο ένστικτο. Και τώρα προσπαθούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό το ένστικτο για να “χτίσουμε” λογική μέσω των μοντέλων συλλογισμού». Το Jagged Frontier της AI: H λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ευφυΐα και το σφάλμα Μεταφέρουμε τη συζήτηση στην επιχειρηματική πραγματικότητα. Υπάρχει χάσμα στο πώς οι άνθρωποι των επιχειρήσεων καταλαβαίνουν την AI; «Ναι, δυστυχώς ναι. Υπάρχει χάσμα σε πολλά επίπεδα», απαντά ο Patel. Εδώ εισάγει μια έννοια-κλειδί: το Jagged Frontier.«Ένα από τα πιο θεμελιώδη χαρακτηριστικά στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι δεν διαθέτει ομαλή καμπύλη ικανοτήτων (convex intelligence envelope). Έχει αυτό το jagged frontier (ακανόνιστη κατανομή δυνατοτήτων). Τι σημαίνει αυτό; Αν δούμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να εκτελέσει την εργασία Α πολύ καλά και την εργασία Β επίσης καλά, περιμένουμε λογικά ότι μπορεί να κάνει και μια εργασία που είναι συνδυασμός των δύο. Αυτό ισχύει γενικά για την ανθρώπινη νοημοσύνη».Το πρόβλημα; «Στην AI αυτό δεν ισχύει. Μπορεί να λύνει σύνθετα προβλήματα, αλλά να αποτυγχάνει σε κάτι ενδιάμεσο και εξαιρετικά απλό, κάνοντάς το τρομερά χάλια». Το αποτέλεσμα; «Αυτό δημιουργεί τεράστια πρόκληση, γιατί οδηγεί σε υπερ-γενίκευση του τι είναι δυνατό. Πολλές φορές, οι CEOs βλέπουν ένα εντυπωσιακό demo και υποθέτουν ότι η AI θα αποδώσει παντού, αλλά η πραγματικότητα της ΑΙ είναι “ακανόνιστη”». AI Evaluations: Η Νο1 Δεξιότητα που Χρειάζονται οι CEOs Κάθε CEO λέει ότι η AI είναι στρατηγική προτεραιότητα. Αλλά πού είναι η απόδοση της επένδυσης; «Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι ότι τα στελέχη δεν ξέρουν πώς να αξιολογήσουν αν η επένδυσή τους στην AI θα αποδώσει. Δεν έχουν τα εργαλεία. Μπορείς να το κάνεις για όλα τα άλλα, αλλά αυτό είναι ένα νέο στοίχημα», τονίζει ο Patel. «Πιστεύω ότι η πιο σημαντική ικανότητα που θα χρειαστούν τα στελέχη εταιρειών είναι να καταλάβουν τα AI Evaluations (Evals)».Το πρόβλημα με τα demos: «Στο παραδοσιακό λογισμικό, τα demos είναι ντετερμινιστικά. Αλλά η AI δεν είναι. Είναι τυχαία, πιθανοκρατική. Είναι συχνά “συγκυριακές επιτυχίες”: Σαν να έχεις μια βάρκα που διασχίζει ένα ποτάμι 10 φορές. Τις 9 θα αναποδογυρίσει αλλά αρκεί μόνο η μία φορά που τα κατάφερε για να “στηθεί” το demo».Η λύση; Τα Evals. «Αν είσαι CEO και δεν ξέρεις τι είναι αυτό, δεν θα έχεις τύχη». Ο Patel αναλύει τη διαδικασία εξηγώντας ότι στην πράξη όλα ξεκινούν με τη συλλογή δεδομένων, όπου παίρνεις το σενάριο χρήσης και βρίσκεις ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 500 ή 1.000 παραδειγμάτων. Στη συνέχεια, δημιουργείς τις απαντήσεις-κλειδιά, γράφοντας τις τέλειες απαντήσεις που θα αποτελέσουν το μέτρο σύγκρισης.Το «κόλπο» έρχεται στο τρίτο στάδιο, την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση: αντί να έχεις έναν άνθρωπο να ελέγχει 1.000 outputs, βάζεις μια άλλη AI να κρίνει αν η απάντηση είναι σωστή βάσει της πρότυπης απάντησης, μετατρέποντας μια πολυήμερη εργασία σε άσκηση 20 λεπτών. Τέλος, προχωράς στη συνεχή βελτίωση. Αν το αποδεκτό σου όριο είναι το 60% και σήμερα είσαι στο 40%, συνεχίζεις να “εκπαιδεύεις” το μοντέλο μέχρι να φτάσεις τον επιθυμητό στόχο. Κλείνοντας με μια αναλογία, ο Patel σημειώνει: «Στο παρελθόν, ηγεσία ήταν να εντοπίζεις το ανθρώπινο ταλέντο και να το αναπτύσσεις. Αυτή είναι η AI εκδοχή της ηγεσίας: πώς εντοπίζω ποιοι ψηφιακοί πράκτορες (agents) δουλεύουν για εμένα, πού κρύβεται το πραγματικό ταλέντο και πώς το βελτιώνω». Agents, άνθρωποι και απελευθέρωση της επιχειρηματικότητας Το ερώτημα που όλοι φοβούνται: ΑΙ εναντίον Ανθρώπων στην εργασία; Ο Patel εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος. «Είμαι ενθουσιασμένος, ειλικρινά. Η δουλειά μου ως ερευνητή έχει γίνει τρομερά πιο αποτελεσματική. Παλαιότερα περνούσα πολύ χρόνο γράφοντας κώδικα. Και όσο κι αν μου άρεσε, στην καρδιά μου είμαι μαθηματικός και στατιστικολόγος. Τώρα δεν χρειάζεται να τον γράφω χειροκίνητα – το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα μου εξαφανίστηκε», λέει γελώντας. Πού θα δούμε όμως το μεγαλύτερο αντίκτυπο; Στην Επιχειρηματικότητα. «Δεν υπάρχει κάποιο καθολικά ορισμένο όριο στο πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί ένας οργανισμός ή ένα άτομο. Αν μπορούμε να κινηθούμε πιο γρήγορα, αυτό θα κάνουμε. Καθώς η εκτέλεση μιας ιδέας γίνεται φθηνή, θα δείτε πολύ περισσότερους ανθρώπους να κάνουν πράξη τα οράματά τους».Ήδη, όπως επισημαίνει, το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη: «Άνθρωποι που δεν θα το σκέφτονταν ποτέ, λένε πλέον: “μπορώ να στήσω μια επιχείρηση με χειροποίητα δέρματα επειδή είναι το χόμπι μου”. Το βλέπω να συμβαίνει γύρω μου και είναι απίστευτο πώς η τεχνητή νοημοσύνη ξεκλειδώνει τη δημιουργικότητα». Μια ευκαιρία να διορθώσουμε τον κόσμο (;) Κάθε τεχνολογία έχει ηθικές συνέπειες. Ποιες είναι οι προτεραιότητες για την AI; «Ζούμε σε έναν κόσμο θεμελιωδώς προκατειλημμένο. Υπάρχουν μελέτες για το πώς η απλή αλλαγή ενός ονόματος σε ένα βιογραφικό από ανδρικό σε γυναικείο επηρεάζει καθοριστικά την πρόσληψη σε πολλές κοινωνίες. Αν αναπτύξουμε τεχνητή νοημοσύνη που εκπαιδεύεται αποκλειστικά σε ανθρώπινα δεδομένα με τις ίδιες προκαταλήψεις, το μέλλον θα είναι δυσοίωνο», προειδοποιεί ο Patel.Αλλά εδώ ακριβώς εντοπίζει και μια μεγάλη ευκαιρία: «Έχουμε τα εργαλεία τώρα. Αν επενδύσουμε ενέργεια και προσπάθεια, μπορούμε να εξαλείψουμε αυτές τις προκαταλήψεις και να κάνουμε το σύστημα πιο δίκαιο και ισότιμο.Έτσι, για παράδειγμα, ένας AI selector βιογραφικών θα μπορούσε να αξιολογεί το ταλέντο χωρίς τις υποσυνείδητες προκαταλήψεις που θα είχε ένας άνθρωπος». 2036: Agents παντού, υβριδική AI – Ο κόσμος μετά από 10 χρόνια Φτάνουμε προς το τέλος με μια πρόβλεψη: Πώς θα είναι ο κόσμος το 2036; «Είναι απίστευτα δύσκολο να κάνεις προβλέψεις σε βάθος δεκαετίας. Αλλά ένα πράγμα θα πω: μερικές φορές οι άνθρωποι προτρέχουν. Ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία δέκα χρόνια, αλλά δεν βλέπουμε ακόμα ιπτάμενα αυτοκίνητα», σημειώνει ο Patel.Η πρόβλεψη: «Σε δέκα χρόνια θα υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός ψηφιακών πρακτόρων (AI agents) στις ζωές μας, στους οποίους θα αναθέτουμε πολλές εργασίες, ειδικά μόλις επιλυθούν τα ζητήματα ιδιωτικότητας και δεοντολογίας».Από την ομιλία του προκύπτει και μια ακόμα σημαντική εκτίμηση: «Εστιάζω πολύ στην multimodal AI – συστήματα που συνδυάζουν διαφορετικές μορφές δεδομένων. Σήμερα υπάρχουν ξεχωριστά μοντέλα με εξαιρετικές ικανότητες σε διαφορετικούς τομείς. Το ερώτημα είναι πώς θα τα ενσωματώσουμε ώστε να λειτουργούν ως ολοκληρωμένα συστήματα. Αυτή είναι μια περιοχή όπου ελπίζω φέτος να σημειώσουμε σημαντική πρόοδο».«Ο ρυθμός πάντως της τεχνολογικής προόδου είναι ένα πράγμα. Ο ρυθμός της ανθρώπινης προόδου είναι κάτι εντελώς διαφορετικό». Τι Μένει Ανθρώπινο; Αφήνοντας πίσω τον Patel, επιστρέφουμε σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: Αν η λογική και η διαίσθηση δεν είναι πλέον «αποκλειστικά ανθρώπινα» χαρακτηριστικά, τότε τι μένει ανθρώπινο; Ο Patel δεν απαντά άμεσα σε αυτό. Αλλά τα κενά που εντόπισε – το γεγονός ότι τα LLMs δεν έχουν χρόνο, δεν έχουν μνήμη, δεν διαθέτουν ενσώματη εμπειρία – δείχνουν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση.Το «μοναδικά ανθρώπινο» στοιχείο δεν είναι ότι σκεφτόμαστε γρήγορα (διαίσθηση). Δεν είναι ούτε ότι σκεφτόμαστε αργά (λογική). Είναι ότι ζούμε μέσα στον χρόνο. Ότι θυμόμαστε. Ότι αισθανόμαστε την πάροδο των δευτερολέπτων, ακόμα και όταν κανείς δεν μας λέει την ώρα. Ο Patel το έθεσε με έναν απλό, σχεδόν ποιητικό τρόπο: «Αν κάθομαι εδώ και κανείς δεν μου πει την ώρα, ξέρω ακόμα ότι κάποια δευτερόλεπτα πέρασαν. Έχω την αίσθηση του “περισσότερου” ή “λιγότερου” χρόνου». Αυτό δεν είναι λογική. Δεν είναι διαίσθηση. Είναι συνείδηση, επίγνωση εαυτού σε ένα σώμα που κινείται μέσα στον χρόνο. Και αυτό, τουλάχιστον προς το παρόν, μας διαχωρίζει από τις μηχανές. (To EmTech Europe διοργανώνεται από το MIT Technology Review σε συνεργασία με την Καθημερινή)