Δροσος Γεωργιος

Οι αστροναύτες στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μελετούν την πνευμονία. Εξετάζεται η σύνδεση της ασθένειας με πρόκληση καρδιακών προβλημάτων. Οι αστροναύτες της Αποστολής 74 στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ερευνούν πώς τα βακτήρια που προκαλούν πνευμονία μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες βλάβες στην καρδιά.Οι ερευνητές αξιοποιούν το διαστημικό περιβάλλον για να παρατηρήσουν πώς ιστοί καρδιάς που προέρχονται από βλαστοκύτταρα αντιδρούν σε βακτηριακές λοιμώξεις, με στόχο την ανακάλυψη νέων τρόπων διαχείρισης της καρδιαγγειακής υγείας και των λοιμωδών νοσημάτων.Στο Διάστημα τα βακτήρια τείνουν να γίνονται πιο επιθετικά και να εμφανίζουν αυξημένη ανθεκτικότητα στα φάρμακα. Οι επιστήμονες εκμεταλλεύονται αυτά τα χαρακτηριστικά για να ενισχύσουν τις επιδράσεις τους στα καρδιακά κύτταρα και να αποκαλύψουν σημαντικές κυτταρικές αντιδράσεις που θα ήταν δύσκολο να εντοπιστούν στη Γη.Ο εντοπισμός των παραγόντων που κάνουν τις βακτηριακές λοιμώξεις πιο σοβαρές στο Διάστημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους θεραπευτικούς στόχους. Ο Δρ. Παλαπάνιαν Σέθου καθηγητής Ιατρικής και Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ δήλωσε: «Ενισχύοντας τη λοίμωξη αναμένουμε σαφέστερο διαχωρισμό ανάμεσα στις ομάδες λοίμωξης και ελέγχου διευκολύνοντας την αναγνώριση λεπτών παραγόντων που προάγουν τη λοιμογόνο δράση των βακτηρίων». Η έρευνα Το βακτήριο Streptococcus pneumoniae αποτελεί την κύρια αιτία της πνευμονίας της κοινότητας μιας λοίμωξης που προκαλεί εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Περισσότερο από το ένα τέταρτο των ενηλίκων που νοσηλεύονται με πνευμονία της κοινότητας εμφανίζουν καρδιοπάθειες ενώ όσοι επιβιώνουν από σοβαρές περιπτώσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ακόμη και μετά την πλήρη εξάλειψη της πνευμονίας.Η έρευνα αυτή είναι επίσης σημαντική καθώς οι άνθρωποι προετοιμάζονται για ταξίδια βαθύτερα στο Διάστημα. Εδώ και πάνω από 25 χρόνια, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για να μελετήσουν πώς αντιδρούν το ανθρώπινο σώμα και τα μικρόβια στο διαστημικό περιβάλλον ενώ οι μελλοντικές αποστολές βαθέως Διαστήματος θα απαιτήσουν τις γνώσεις και τις στρατηγικές που αποκτώνται σήμερα.«Η αντιμετώπιση αυτών των ερωτημάτων είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ανθρώπινης υγείας κατά τη διάρκεια μακροχρόνιων διαστημικών ταξιδιών και για τη δημιουργία βιώσιμης παρουσίας πέρα από τη Γη. Τα πειράματά μας αναμένεται να προσφέρουν νέες γνώσεις για το πώς οι ιδιαίτεροι παράγοντες του διαστήματος επηρεάζουν την εξέλιξη των ασθενειών» αναφέρει ο Δρ. Κάρλος Οριχουέλα καθηγητής Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα.Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός επιτρέπει σε ερευνητές από όλο τον κόσμο να μελετούν πολύπλοκα προβλήματα ανθρώπινης υγείας τόσο στη Γη όσο και στο διάστημα. Η αξιοποίηση των μοναδικών περιβαλλοντικών συνθηκών του σταθμού επιτρέπει προηγμένες μελέτες σχετικά με την ανάπτυξη ασθενειών τη δοκιμή φαρμάκων και διαγνωστικών εργαλείων και πολλά ακόμη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110073/oi-astronaytes-sto-diethni-diastimiko-stathmo-meletoyn-tin-pneymonia/

Η Google ξεκινά τη δημιουργία κέντρων δεδομένων στο Διάστημα; Στόχος να σχηματιστεί ένα διαστημικό υπολογιστικό νέφος τεχνητής νοημοσύνης. Η Google ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με τη SpaceX του Έλον Μασκ και άλλες εταιρείες σχετικά με μελλοντικές εκτοξεύσεις για το Project Suncatcher, ένα πρόγραμμα δημιουργίας διαστημικών κέντρων δεδομένων σε τροχιά γύρω από τη Γη.Η Google προωθεί την ιδέα των διαστημικών data centers μέσω του Project Suncatcher, μιας ερευνητικής προσπάθειας που στοχεύει στη δημιουργία ενός δικτύου ηλιακά τροφοδοτούμενων δορυφόρων εξοπλισμένων με Tensor Processing Units ώστε να σχηματιστεί ένα διαστημικό υπολογιστικό νέφος τεχνητής νοημοσύνης.Η εταιρεία σχεδιάζει να πραγματοποιήσει την πρώτη δοκιμαστική εκτόξευση σε συνεργασία με την εταιρεία Planet Labs περίπου το 2027. Μια πιθανή συνεργασία με τη Google θα σηματοδοτούσε τη δεύτερη φορά που ο Έλον Μασκ συνεργάζεται με ανταγωνιστή στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης παρότι στο παρελθόν έχει ασκήσει δημόσια κριτική σε αντίπαλες εταιρείες του χώρου. Ο Μασκ είχε συμβάλει στη δημιουργία της OpenAI το 2015 ως αντίβαρο στις φιλοδοξίες της Google στην τεχνητή νοημοσύνη, πριν αποχωρήσει έπειτα από διαφωνίες με τον συνιδρυτή της Google, Λάρι Πέιτζ, σχετικά με την ασφάλεια της AI. Σήμερα η SpaceX και η Google φαίνεται να κινούνται προς τον ίδιο τεχνολογικό στόχο επιδιώκοντας να δημιουργήσουν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο Διάστημα.Η ανάπτυξη διαστημικών data centers θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους πίσω από τα σχέδια της SpaceX για μελλοντική δημόσια εγγραφή στο χρηματιστήριο, καθώς το εγχείρημα απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και αντιμετωπίζει μεγάλες τεχνολογικές προκλήσεις. Την προηγούμενη εβδομάδα η Anthropic συμφώνησε να χρησιμοποιήσει όλη την υπολογιστική ισχύ της εγκατάστασης Colossus 1 της SpaceX στο Μέμφις και εξέφρασε ενδιαφέρον να συνεργαστεί με τη διαστημική εταιρεία για την ανάπτυξη διαστημικών data centers ισχύος πολλών γιγαβάτ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110057/i-google-xekina-ti-dimioyrgia-kentron-dedomenon-sto-diastima/

Αστρονόμοι εντόπισαν παράξενα άστρα στο γαλαξία μας που ίσως κάποτε ανήκαν σε άλλο γαλαξία. Υπήρξε σύγκρουση των δύο γαλαξιών με νικητή τον δικό μας. Μελετώντας τη χημική σύσταση αυτών των άστρων και την κίνησή τους κοντά στο γαλαξιακό δίσκο, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο αρχικός τους γαλαξίας που έλαβε την ονομασία «Loki» από τον πανούργο και «κατεργάρη» θεό της Σκανδιναβικής μυθολογίας πιθανόν συγχωνεύθηκε με τον γαλαξία μας πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.Η μελέτη αυτών των άστρων θα μπορούσε να αποδειχθεί «πολύ σημαντική» για την κατανόηση της ιστορίας του γαλαξία αλλά και του ίδιου του Σύμπαντος δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Φεντερίκο Σεστίτο αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Χερφορντσάιρ στη Βρετανία. Πρόσθεσε επίσης ότι ο Loki ίσως ήταν ανάμεσα στους «πρώτους μικρούς γαλαξίες που σχηματίστηκαν στο νεαρό Σύμπαν». Η κοσμική διεργασία Οι μεγάλοι γαλαξίες δεν δημιουργούνται μονομιάς. Σχηματίζονται σταδιακά μέσα σε δισεκατομμύρια χρόνια μέσω συγχωνεύσεων με μικρότερους γαλαξίες, οι οποίοι συχνά απορροφώνται πλήρως. Στις πρώτες εποχές μετά τη Μεγάλη Έκρηξη η ύλη συγκεντρώθηκε σε νέφη αερίων που κατέρρευσαν σχηματίζοντας τους πρώτους πρωτόγονους γαλαξίες. Αυτά τα μικρά συστήματα συγκρούστηκαν και ενώθηκαν μεταξύ τους, δημιουργώντας σταδιακά τις τεράστιες δομές που παρατηρούμε σήμερα.Στη νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» οι αστρονόμοι εντόπισαν 20 αρχαία άστρα με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε μέταλλα τα οποία κινούνται ασυνήθιστα κοντά στον γαλαξιακό δίσκο, την επίπεδη περιστρεφόμενη περιοχή του Γαλαξία όπου βρίσκονται τα περισσότερα άστρα συμπεριλαμβανομένου του Ήλιου.Τα πρώτα άστρα του Σύμπαντος αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από υδρογόνο και ήλιο. Τα βαρύτερα στοιχεία τα οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν «μέταλλα» δημιουργήθηκαν αργότερα στο εσωτερικό αυτών των πρώτων άστρων μέσω πυρηνικών αντιδράσεων. Όταν αυτά τα άστρα εξερράγησαν εμπλούτισαν το διαστρικό αέριο με νέα στοιχεία με αποτέλεσμα κάθε επόμενη γενιά άστρων να περιέχει περισσότερα μέταλλα. Η ανακάλυψη Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι τα άστρα από τις αρχαιότερες συγχωνεύσεις γαλαξιών θα έπρεπε σήμερα να βρίσκονται βαθύτερα μέσα στο γαλαξία ενώ άστρα από μεταγενέστερες συγχωνεύσεις θα ήταν πιο διασκορπισμένα στη γαλαξιακή άλω μια τεράστια σφαιρική περιοχή που περιβάλλει το φωτεινό δίσκο. Ωστόσο μέχρι σήμερα είχαν εντοπιστεί ελάχιστα φτωχά σε μέταλλα άστρα στις εσωτερικές περιοχές του γαλαξία μας ώστε να επιβεβαιωθεί αυτή η θεωρία.Η ομάδα εντόπισε τα άστρα χρησιμοποιώντας έναν υπάρχοντα κατάλογο και τα παρατήρησε με ένα ισχυρό φασματογράφο στο τηλεσκόπιο Canada-France-Hawaii. Παράλληλα χρησιμοποίησε ακριβή δεδομένα θέσης από το διαστημικό τηλεσκόπιο Gaia για να υπολογίσει τις αποστάσεις και τις τροχιές τους.Ο Σεστίτο εξήγησε ότι ο συνδυασμός χημικών στοιχείων και τροχιών οδήγησε τους επιστήμονες να εξετάσουν μια εξωγαλαξιακή προέλευση για αυτά τα άστρα. Αντί να κινούνται στην άλω, όπως συμβαίνει συνήθως με τόσο αρχαία άστρα, αυτά ακολουθούσαν τροχιές πολύ κοντά στον γαλαξιακό δίσκο σε αποστάσεις μόλις 6.500 ετών φωτός από τον Ήλιο.«Συνήθως τα άστρα στο δίσκο είναι πλούσια σε μέταλλα και νεότερα όπως ο Ήλιος. Τα συγκεκριμένα άστρα όμως είναι αρχαία και πολύ φτωχά σε μέταλλα όπως εκείνα που βρίσκουμε σε νάνους γαλαξίες» λέει ο ΣεστίτοΜερικά από τα άστρα κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση με την περιστροφή του γαλαξία ενώ άλλα προς την αντίθετη. Παρ’ όλα αυτά οι δύο ομάδες είχαν παρόμοια χημική σύσταση κάτι που έκανε δύσκολη την εξήγηση του φαινομένου.Η απάντηση ήρθε μέσω υπολογιστικών προσομοιώσεων. Αν η συγχώνευση συνέβη πολύ νωρίς όταν ο νεαρός γαλαξίας δεν είχε ακόμη σχηματίσει πλήρως τον περιστρεφόμενο δίσκο του τότε ο εισερχόμενος γαλαξίας θα μπορούσε να διασκορπίσει τα άστρα του προς πολλές κατευθύνσεις.Έτσι οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι ένας μικρός γαλαξίας που απορροφήθηκε από τον νεαρό γαλαξία μας πριν από περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια χρόνια θα μπορούσε να δημιουργήσει ακριβώς το μοτίβο τροχιών που παρατηρείται σήμερα. Οι διαφορετικές απόψεις Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο γαλαξίας Loki είχε συνολική μάζα περίπου 1,4 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. «Όπως ο μυθολογικός Loki είναι δύσκολο να αποκωδικοποιηθεί, έτσι και αυτά τα άστρα μάς δυσκόλεψαν αρκετά μέχρι να καταλάβουμε την προέλευσή τους» εξηγεί Σεστίτο.Άλλοι επιστήμονες θεωρούν ότι η ανακάλυψη είναι πολλά υποσχόμενη αλλά όχι ακόμη οριστική. Ο αστροφυσικός Ανιρούντ Τσίτι από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ δήλωσε ότι η χημική ανάλυση των άστρων είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και ότι τα στοιχεία δείχνουν πως ίσως αποτελούν ξεχωριστή ομάδα.Παράλληλα υπογράμμισε ότι χρειάζονται περισσότερες παρατηρήσεις καθώς είναι πιθανό αυτά τα άστρα να ανήκουν σε κάποια άγνωστη υποδομή του ίδιου του γαλαξία και όχι απαραίτητα σε έναν αρχαίο συγχωνευμένο γαλαξία. Ο Σεστίτο παραδέχθηκε ότι το δείγμα είναι ακόμη μικρό επειδή κάθε άστρο απαιτεί περίπου τέσσερις ώρες παρατήρησης με τηλεσκόπιο υψηλής ανάλυσης.Μελλοντικά τηλεσκόπια και νέες φασματοσκοπικές εγκαταστάσεις θα επιτρέψουν στους αστρονόμους να μελετήσουν εκατοντάδες παρόμοια άστρα, ίσως αποκαλύπτοντας περισσότερα κρυμμένα απομεινάρια αρχαίων γαλαξιών στο εσωτερικό του γαλαξία μας.Να σημειωθεί ότι έρευνες των τελευταίων ετών έχουν υποδείξει ότι ο γαλαξίας μας αποτελεί ένα κοσμικό… Χαϊλάντερ αφού υπολογίστηκε ότι έχει βρεθεί σε συνθήκες σύγκρουσης σε τουλάχιστον 11 περιπτώσεις με άλλους γαλαξίες και βγήκε σε όλες νικητής παρά το γεγονός ότι σε κάποιες περιπτώσεις αναμετρήθηκε με μεγαλύτερους γαλαξίες που συνήθως επικρατούν σε αυτές τις διεργασίες. Ο γαλαξίας μας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110745/astronomoi-entopisan-paraxena-astra-sto-galaxia-mas-poy-isos-kapote-anikan-se-allo-galaxia/

Βρέθηκε τρόπος καταστροφής των αιώνιων πλαστικών. Πρόκειται για χημικέ ενώσεις που παραμένουν στο περιβάλλον και το ανθρώπινο οργανισμό για πολλά χρόνια. Ερευνητές ανακάλυψαν έναν νέο μηχανισμό που ίσως βοηθήσει στη διάσπαση των εξαιρετικά ανθεκτικών χημικών ενώσεων PFAS.Οι PFAS έχουν αποκτήσει το παρατσούκλι «παντοτινά χημικά» για καλό λόγο. Αυτές οι βιομηχανικές ενώσεις είναι τόσο χημικά ανθεκτικές που μπορούν να παραμείνουν στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα για χρόνια ή ακόμη και δεκαετίες. Έχουν εντοπιστεί σε πόσιμο νερό, συσκευασίες τροφίμων, βρόχινο νερό και ανθρώπινο αίμα σε όλο τον κόσμο, αποτελώντας ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα ρύπανσης που αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες.Τώρα ερευνητές ίσως βρήκαν ένα σημαντικό στοιχείο για το πώς μπορούν τελικά να διασπαστούν αντί απλώς να απομακρύνονται μέσω φιλτραρίσματος. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι η έντονη υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει τη διάσπαση των PFAS χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες χημικές ουσίες. Το σημαντικότερο είναι ότι οι ερευνητές εντόπισαν τον βασικό παράγοντα πίσω από την αντίδραση: τις ρίζες υδρογόνου, εξαιρετικά δραστικά σωματίδια που σχηματίζονται από το νερό κατά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.Τα αποτελέσματα αμφισβητούν προηγούμενες θεωρίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διασπώνται οι PFAS. Παλαιότερες μελέτες υποστήριζαν ότι άλλα δραστικά είδη ήταν κυρίως υπεύθυνα για τη διαδικασία. Με τον εντοπισμό των ριζών υδρογόνου ως βασικού παράγοντα, οι επιστήμονες απέκτησαν σαφέστερη εικόνα των χημικών αντιδράσεων που εμπλέκονται. Η κατανόηση του μηχανισμού διάσπασης των PFAS θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών συστημάτων επεξεργασίας. Η ακτινοβολία Οι ρίζες υδρογόνου είναι εξαιρετικά δραστικές και μπορούν να επιτεθούν στα μόρια PFAS αφαιρώντας άτομα φθορίου. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό αποδυναμώνει τις ενώσεις και τις διασπά σε μικρότερες και λιγότερο επίμονες ουσίες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η αντίδραση λειτουργεί καλύτερα υπό υπεριώδη ακτινοβολία υψηλής ενέργειας ιδιαίτερα σε μήκη κύματος κάτω από 300 νανόμετρα.Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Ζονγκσού Γουέι του Πανεπιστημίου Άαρχους στη Δανία που ηγήθηκε της μελέτης τα ευρήματα θα μπορούσαν να καθοδηγήσουν την ανάπτυξη καλύτερων τεχνολογιών καθαρισμού.«Γνωρίζουμε ότι οι PFAS είναι εξαιρετικά σταθερές λόγω των ισχυρών δεσμών άνθρακα-φθορίου και η διάσπαση αυτών των δεσμών είναι η βασική πρόκληση. Εντοπίζοντας τις ρίζες υδρογόνου ως κυρίαρχο παράγοντα, έχουμε πλέον μια πιο ξεκάθαρη κατεύθυνση για το πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε πιο αποδοτικές και βιώσιμες τεχνολογίες που θα καταστρέφουν πραγματικά αυτές τις χημικές ουσίες αντί απλώς να τις απομακρύνουν» δήλωσε.Ο Γουέι σημείωσε ότι πολλές από τις σημερινές μεθόδους απλώς μεταφέρουν τα PFAS από ένα σημείο σε άλλο αντί να τα εξαλείφουν πλήρως. «Σήμερα, πολλές τεχνολογίες μπορούν να φιλτράρουν τις PFAS από το νερό, αλλά δεν τα εξαλείφουν. Ο πραγματικός στόχος είναι η αποδόμηση: να διασπαστούν πλήρως τα μόρια. Η κατανόηση του μηχανισμού είναι απαραίτητη αν θέλουμε να το πετύχουμε με έναν πράσινο και επεκτάσιμο τρόπο»Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τα νέα ευρήματα δεν αποτελούν άμεση λύση στο πρόβλημα της ρύπανσης από PFAS. Η διαδικασία διάσπασης παραμένει σχετικά αργή και κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας μπορούν να σχηματιστούν ενδιάμεσες ενώσεις. Παρ’ όλα αυτά, ο εντοπισμός του βασικού χημικού παράγοντα αποτελεί σημαντική πρόοδο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτοί οι ρύποι θα μπορούσαν τελικά να καταστραφούν πιο αποτελεσματικά.Η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και οι πιο ανθεκτικοί ρύποι ίσως μπορούν να αντιμετωπιστούν όταν οι επιστήμονες κατανοήσουν πλήρως τη χημεία που κρύβεται πίσω από αυτούς. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110987/vrethike-tropos-katastrofis-ton-aionion-plastikon/

Το James Webb εισέβαλε στην υπέρλαμπρη καρδιά ενός γαλαξία (βίντεο) Το κέντρο του εκπέμπει περισσότερο φως από ολόκληρο τον υπόλοιπο γαλαξία μαζί. Ο γαλαξίας Messier 77 βρίσκεται περίπου 62 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κήτους και είναι ένας από τους πιο φωτεινούς και μελετημένους γαλαξίες στο νυχτερινό ουρανό.Είναι επίσης γνωστός με τις ονομασίες Squid Galaxy, NGC 1068, LEDA 10266 και Cetus A, ενώ έχει φαινόμενο μέγεθος 9,6. Ο Messier 77 ανακαλύφθηκε το 1780 από τον Γάλλο αστρονόμο Πιερ Μεσαίν ο οποίος αρχικά τον θεώρησε νεφέλωμα. Αργότερα ενημέρωσε τον συνάδελφό του Σαρλ Μεσιέ για την ανακάλυψη.Ο Μεσιέ πίστευε ότι το φωτεινό αντικείμενο που παρατηρούσε ήταν ένα σμήνος άστρων όμως με την πρόοδο της τεχνολογίας αποκαλύφθηκε ότι πρόκειται για γαλαξία. Με διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός ο Messier 77 είναι ένας από τους μεγαλύτερους γαλαξίες στον κατάλογο Messier. Είναι τόσο ογκώδης ώστε η βαρυτική του δύναμη παραμορφώνει και στρεβλώνει γειτονικούς γαλαξίες. Αποτελεί επίσης έναν από τους πιο κοντινούς γαλαξίες που διαθέτουν ενεργό γαλαξιακό πυρήνα.Ο Messier 77 ταξινομείται ως γαλαξίας τύπου Seyfert II, χαρακτηρισμένος από την έντονη εκπομπή υπέρυθρης ακτινοβολίας. Σύμφωνα με τους αστρονόμους του τηλεσκοπίου Webb, στο κέντρο του Messier 77 υπάρχει μια συμπαγής περιοχή γεμάτη καυτό αέριο, η οποία εκπέμπει περισσότερο φως από ολόκληρο τον υπόλοιπο γαλαξία μαζί. Αυτός είναι ο ενεργός γαλαξιακός πυρήνας του γαλαξία και τροφοδοτείται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του, η οποία έχει μάζα οκτώ εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.Το αέριο στις κεντρικές περιοχές του γαλαξία παρασύρεται από την ισχυρή βαρύτητα και κινείται σε εξαιρετικά γρήγορες τροχιές γύρω από τη μαύρη τρύπα. Οι συγκρούσεις και η θέρμανση του αερίου παράγουν τεράστιες ποσότητες ακτινοβολίας. Ο Messier 77 είναι επίσης γνωστός για την έντονη δημιουργία νέων άστρων. Η εικόνα υπερύθρων αποκάλυψε μια κεντρική ράβδο που εκτείνεται στην καρδιά του γαλαξία, χαρακτηριστικό που δεν φαίνεται στις εικόνες ορατού φωτός.Η ράβδος περιβάλλεται από έναν φωτεινό δακτύλιο σχηματισμού άστρων, που δημιουργείται στα εσωτερικά άκρα των δύο σπειροειδών βραχιόνων του γαλαξία. Οι περιοχές αυτές χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς γέννησης άστρων.Ο δακτύλιος έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 6.000 έτη φωτός και παρουσιάζει έντονη αστρική δραστηριότητα. Στην εικόνα διακρίνονται πυκνά συγκεντρωμένες πορτοκαλί φυσαλίδες που αντιστοιχούν σε περιοχές σχηματισμού νέων άστρων. Επειδή ο Messier 77 βρίσκεται σχετικά κοντά στη Γη αποτελεί ένα από τα καλύτερα μελετημένα παραδείγματα τέτοιου φαινομένου. Τα κοσμικά φαινόμενα Ως ενεργός σπειροειδής γαλαξίας ο δίσκος του είναι γεμάτος αέριο και σκόνη, υλικά που αποτελούν τόσο προϊόν όσο και καύσιμο για μελλοντική δημιουργία άστρων. Το όργανο MIRI του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb κατέγραψε τη λάμψη της διαστρικής σκόνης σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, τα οποία στην εικόνα αποδίδονται με μπλε χρώμα.Η σκόνη σχηματίζει έναν τεράστιο στροβιλισμό από καπνώδη, ελικοειδή νημάτια με κενά ανάμεσά τους. Οι λαμπερές πορτοκαλί φυσαλίδες που έχουν δημιουργηθεί από νεοσχηματισμένα αστρικά σμήνη είναι επίσης ορατές κατά μήκος των βραχιόνων του γαλαξία.Πέρα από το πεδίο παρατήρησης του James Webb οι βραχίονες του Messier 77 ενώνονται σε έναν αχνό εξωτερικό δακτύλιο αερίου υδρογόνου, ο οποίος εκτείνεται για χιλιάδες έτη φωτός και όπου συνεχίζεται η δημιουργία νέων άστρων. Τεράστια και αραιά νημάτια αερίου υδρογόνου εκτείνονται πέρα από αυτόν τον δακτύλιο προς τον διαγαλαξιακό χώρο, σχηματίζοντας το εξωτερικότερο στρώμα του γαλαξία. Εξαιτίας της εμφάνισης αυτών των νηματίων που μοιάζουν με πλοκάμια, ο Messier 77 έχει αποκτήσει και το παρατσούκλι «Γαλαξίας Καλαμάρι». Ο γαλαξίας M77 με το εντυπωσιακό του φωτεινό κέντρο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109676/to-james-webb-eisevale-stin-yperlampri-kardia-enos-galaxia-vinteo/

Ο Άρης ετοιμάζεται να δώσει μια βαρυτική… κλωτσιά στο σκάφος που ταξιδεύει στον αστεροειδή με τους αμύθητους θησαυρούς; Ο αστεροειδής πιστεύεται ότι διαθέτει ορυκτό πλούτο μερικών τετράκις ή πεντάκις εκατομμυρίων. Το διαστημόπλοιο Psyche της NASA αναμένεται να πραγματοποιήσει σήμερα Παρασκευή μια κοντινή διέλευση από τον Άρη όπου θα κάνει έναν προγραμματισμένο βαρυτικό ελιγμό που θα του δώσει επιπλέον ώθηση και θα το θέσει στην τελική του πορεία προς τον μεγαλύτερο γνωστό μεταλλικό αστεροειδή του ηλιακού μας συστήματος.Το σκάφος Psyche που πήρε το όνομά του από τον αστεροειδή τον οποίο έχει αποστολή να εξερευνήσει εκτοξεύτηκε τον Οκτώβριο του 2023 για ένα ταξίδι συνολικής απόστασης περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων χλμ. Η άφιξή του στον προορισμό του, στα εξωτερικά όρια της κύριας ζώνης αστεροειδών ανάμεσα στον Άρη και τον Δία, αναμένεται σε περίπου τρία χρόνια.Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο αστεροειδής Psyche ίσως αποτελεί τον εκτεθειμένο μεταλλικό πυρήνα ενός αρχαίου πρωτοπλανήτη, δηλαδή ενός ουράνιου σώματος που βρισκόταν στα πρώτα στάδια σχηματισμού πλανήτη πριν καταστραφεί σε συγκρούσεις πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Ο αστεροειδής πιστεύεται ότι διαθέτει ορυκτό πλούτο αμύθητης αξίας με διάφορες μελέτες να κάνουν εκτιμήσεις της τάξης μερικών τετράκις ή πεντάκις εκατομμυρίων αλλά κάποιες άλλες κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση και αναφέρουν ότι ο αστεροειδής δεν διαθέτει πολύτιμα υλικά.Η αποστολή είναι σχεδιασμένη ώστε σε αυτή να δοκιμασθούν συστήματα τηλεπικοινωνιών όχι μέσω ραδιοκυμάτων, όπως γίνεται σήμερα, αλλά με τη νέα τεχνολογία του οπτικού λέιζερ που αναπτύσσει η NASA σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA). Τα μοναδικά ευρωπαϊκά τηλεσκόπια που συμμετέχουν στο πείραμα είναι του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Στο πείραμα συμμετέχει το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών με τα δύο αστεροσκοπεία που διαθέτει στην Πελοπόννησο, το Αστεροσκοπείο Χελμού, που είναι η μεγαλύτερη επίγεια ερευνητική υποδομή στη χώρα και το Αστεροσκοπείο Κρυονερίου. Το σκάφος της αποστολής Psyche. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110593/o-aris-etoimazetai-na-dosei-mia-varytiki-klotsia-sto-skafos-poy-taxideyei-ston-asteroeidi-me-toys-amythitoys-thisayroys/

«Nagatitan chaiyaphumensis»: Επιστήμονες ανακάλυψαν τον μεγαλύτερο δεινόσαυρο της νοτιοανατολικής Ασίας στην Ταϊλάνδη. Ποιος ήταν ίσως ο τελευταίος «τιτάνας» της νοτιοανατολικής Ασίας Κατά μήκος ενός ελικοειδούς ποταμού σε μια ζεστή και άνυδρη περιοχή που βρίσκεται τώρα η Ταϊλάνδη, πριν από περίπου 113 εκατομμύρια χρόνια, ένας φυτοφάγος γίγαντας μήκους σχεδόν 27 μέτρων περιπλανιόταν στις κορυφές των δέντρων χωρίς να φοβάται ιδιαίτερα τους θηρευτές λόγω του μεγάλου μεγέθους του. Αυτός ήταν ο Nagatitan chaiyaphumensis, ο μεγαλύτερος γνωστός δεινόσαυρος από τη νοτιοανατολική Ασία.Οι ερευνητές ανακάλυψαν σκελετικά υπολείμματα του Nagatitan, ενός μέλους της γενεαλογίας δεινοσαύρων που ονομάζεται σαυρόποδα, γνωστό για το μακρύ λαιμό, τη μακριά ουρά, το μικρό κεφάλι και τα τέσσερα κιονοειδή πόδια.Τα απολιθώματα αυτού του δεινοσαύρου της Κρητιδικής Περιόδου εντοπίστηκαν για πρώτη φορά από έναν χωρικό στη βορειοανατολική επαρχία Τσαϊαγιάφουμ της Ταϊλάνδης. Οι επιστήμονες, στη συνέχεια, για μια περίοδο ετών, ξέθαψαν οστά της σπονδυλικής στήλης, των πλευρών, της λεκάνης και των ποδιών, συμπεριλαμβανομένου ενός οστού του μπροστινού ποδιού – του βραχιονίου οστού – μήκους 1,78 μέτρων.Με βάση τις διαστάσεις του βραχιονίου και του μηριαίου οστού, του αντίστοιχου οστού του πίσω ποδιού, οι ερευνητές εκτίμησαν τη σωματική μάζα του Nagatitan σε 25 έως 28 τόνους. Το κεφάλι και τα δόντια του δεν ήταν μεταξύ των απολιθωμάτων που ανακτήθηκαν, αλλά οι ερευνητές έχουν μια καλή ιδέα για τις διατροφικές του προτιμήσεις με βάση άλλα σαυρόποδα. Θηρευτής «Ο Nagatitan ήταν πιθανώς ένας θηρευτής που επικεντρωνόταν στην κατανάλωση μεγάλων όγκων βλάστησης που απαιτούσαν λίγο έως καθόλου μάσημα, όπως κωνοφόρα και πιθανώς φτέρες με σπόρους», δήλωσε ο Θιτιβούτ Σεθαπανίκσακουλ, διδακτορικός φοιτητής παλαιοντολογίας στο University College London και κύριος συγγραφέας της έρευνας που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Scientific Reports.Το κλίμα ήταν πιθανώς υποτροπικό, με κάποια δάση, αλλά και σαβάνα και θαμνώδεις εκτάσεις. Ο Nagatitan ζούσε μαζί με διάφορους άλλους δεινόσαυρους, καθώς και ιπτάμενα ερπετά που ονομάζονται πτερόσαυροι. Τα ποτάμια έσφυζαν από κροκόδειλους και ψάρια, συμπεριλαμβανομένων καρχαριών γλυκού νερού.Ο μεγαλύτερος θηρευτής του οικοσυστήματος ήταν ένας συγγενής του γιγάντιου αφρικανικού σαρκοφάγου δεινόσαυρου Καρχαροδοντόσαυρου, πιθανώς μήκους περίπου 8 μέτρων και βάρους περίπου 3,5 τόνων.«Σε αυτό το μέγεθος, ήταν μικρότερο από τον Nagatitan. Σε πλήρες μέγεθος, o Nagatitan πιθανότατα δεν είχε πολλά να φοβηθεί όσον αφορά την θήρευση», δήλωσε ο Σεθαπανίκσακουλ.Οι θηρευτές πιθανότατα απέφευγαν να επιτίθενται σε υγιείς ενήλικες οποιουδήποτε μεγάλου είδους σαυρόποδου λόγω του κινδύνου να συνθλιβούν. Αλλά μπορεί να είχαν στοχεύσει ηλικιωμένους ή άρρωστους ενήλικες ή ευάλωτα μωρά.«Πράγματι, τα σαυρόποδα είναι γνωστό ότι αναπτύσσονταν πολύ γρήγορα μετά την εκκόλαψη, και αυτό πιθανώς σχετίζεται με τους κινδύνους της θήρευσης. Όσο πιο γρήγορα τα σαυρόποδα μπορούσαν να γίνουν μεγάλα, τόσο ασφαλέστερα ήταν επειδή θα ήταν πιο δύσκολο να τα αντιμετωπίσουν», δήλωσε ο παλαιοντολόγος και συν-συγγραφέας της μελέτης του University College London, Πολ Άπτσερτς. Το μέγεθος του Nagatitan και η περίοδος που έζησε Τα σαυρόποδα περιλάμβαναν τα μεγαλύτερα χερσαία ζώα στην ιστορία της Γης. Ο Nagatitan ήταν τεράστιο με οποιοδήποτε πρότυπο, αλλά όχι στην κλίμακα ορισμένων νοτιοαμερικανικών σαυρόποδων όπως ο Argentinosaurus και ο Patagotitan που έφταναν τα 100 πόδια (30 μέτρα) σε μήκος.Το όνομα του Nagatitan αναφέρεται στο Νάγκα, ένα φιδίσιο ον σε ορισμένες ασιατικές θρησκευτικές παραδόσεις που απεικονίζεται εμφανώς σε διάφορους ταϊλανδέζικους ναούς. Συνολικά, υπάρχουν 14 γνωστοί δεινόσαυροι με ονόματα από την Ταϊλάνδη.Τα ονόματα αρκετών μεγάλων σαυρόποδων περιλαμβάνουν τη λέξη τιτάνας. Ο Σεθαπανιχσάκουλ είπε ότι ίσως θα ήταν σκόπιμο να αποκαλέσουμε τον Nagatitan τον τελευταίο «τιτάνα» της νοτιοανατολικής Ασίας, επειδή η περιοχή έγινε μια ρηχή θάλασσα αργότερα στην Κρητιδική, που σημαίνει ότι δεν θα ζούσαν άλλα σαυρόποδα εκεί.Ο Nagatitan παρέχει πληροφορίες για την ποικιλομορφία των σαυρόποδων στην περιοχή. Δεν είναι γνωστά πολλά σαυρόποδα από τη Νοτιοανατολική Ασία, και το Ναγκατιτάν είναι το μεγαλύτερο και το γεωλογικά νεότερο από αυτά.Ο Nagatitan ανήκε σε μια υποομάδα σαυρόποδων που διέθετε οστά με πολλούς εσωτερικούς αερόσακους και λεπτά τοιχώματα, χαρακτηριστικά που ελαφρύναν τους σκελετούς τους.Αυτή η ομάδα εμφανίστηκε πριν από περίπου 140 εκατομμύρια χρόνια, πέτυχε παγκόσμια εξάπλωση και, πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια, έγινε τα μόνα σαυρόποδα που είχαν απομείνει παγκοσμίως, ακμάζοντας μέχρι το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια με την πρόσκρουση ενός αστεροειδούς.Ο Nagatitan έζησε σε μια εποχή που τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα της Γης ανέβαιναν, γεγονός που αντιστοιχεί σε υψηλές παγκόσμιες θερμοκρασίες.«Τα σαυρόποδα φαίνεται να έχουν γίνει ιδιαίτερα μεγάλα εκείνη την εποχή, με γιγάντιες μορφές να ζουν στη Νότια Αμερική, την Κίνα, πιθανώς στη Βόρεια Αφρική, και τώρα με τον Nagatitan μια αρκετά μεγάλη στη νοτιοανατολική Ασία», δήλωσε ο Άπτσερ«Αυτή η πιθανή σχέση μεταξύ μεγάλου μεγέθους σώματος και υψηλών κλιματικών θερμοκρασιών δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά είναι πιθανό οι υψηλές θερμοκρασίες να είχαν αντίκτυπο στην φυτική τροφή που ήταν σημαντική για τα σαυρόποδα, τα οποία ήταν πολύ μεγαλόσωμα φυτοφάγα. Ο Nagatitan δίνει μια γεύση από την περίοδο που οδήγησε στην τελική κορύφωση του μεγέθους του σώματος και των θερμοκρασιών περίπου 10 έως 15 εκατομμύρια χρόνια αργότερα», δήλωσε ο Άπτσερτς. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110303/nagatitan-chaiyaphumensis-epistimones-anakalypsan-ton-megalytero-deinosayro-tis-notioanatolikis-asias-stin-tailandi/ Η εξημέρωση του αλόγου έγινε χίλια νωρίτερα από όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Η ανακάλυψη μεταβάλει σημαντικά την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Ο δεσμός ανάμεσα στα άλογα και τους ανθρώπους έχει πολύ βαθιές ρίζες, τα ζώα αυτά έπαιξαν κεντρικό ρόλο στην εξάπλωση του ανθρώπινου είδους σε όλο τον κόσμο καθώς και στη μακρά ιστορία των πολέμων ακόμη και μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα πρώτα άγρια άλογα εξημερώθηκαν πλήρως περίπου πριν από 4.000 χρόνια, γύρω στο 2200–2100 π.Χ. Όμως νέα έρευνα μεταφέρει τη σχέση ανθρώπου και αλόγου περισσότερο από χίλια χρόνια νωρίτερα. «Τα άλογα χρησιμοποιούνταν ήδη για ιππασία, εργασία και εμπόριο πολύ πριν θεωρούσαμε δυνατό κάτι τέτοιο» ανέφεραν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι στην επιθεώρηση «Science Advances».Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε DNA, αρχαιολογικά ευρήματα και οστικά κατάλοιπα για να εξετάσει τη χρονική εξέλιξη της χρήσης των αλόγων από τον άνθρωπο μέσα στους αιώνες. «Η εξημέρωση και η πλήρης κατοικίδευση δεν ήταν μεμονωμένα γεγονότα αλλά μια αργή διαδικασία με διακοπές και πισωγυρίσματα που εξελισσόταν επί γενιές και σε τεράστιες περιοχές, πριν ολοκληρωθεί λίγο πριν από το 2000 π.Χ.» αναφέρουν οι ερευνητές. Η χαρτογράφηση Η έρευνα αποκάλυψε ότι τρεις διαφορετικοί πληθυσμοί αλόγων ζούσαν κάποτε από τη δυτική Σιβηρία έως την Κεντρική Ευρώπη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι οι προσπάθειες εξημέρωσης έγιναν ανεξάρτητα σε διάφορες περιοχές και πληθυσμούς γύρω στο 3500–3000 π.Χ. ίσως και νωρίτερα.Αυτό σημαίνει ότι η ιστορία της χρήσης των αλόγων από τον άνθρωπο πηγαίνει τουλάχιστον 1.300 χρόνια πιο πίσω απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. «Τα άλογα χρησιμοποιούνταν ήδη με εξελιγμένους και ευρέως διαδεδομένους τρόπους πριν μπορέσουμε να μιλήσουμε για πλήρη εξημέρωση. Αυτό το κενό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε την ανθρώπινη ιστορία».Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το συμπέρασμα ότι η μετανάστευση των λαών Γιαμνάγια που ζούσαν στις περιοχές της σημερινής Ρωσίας και Ουκρανίας προς την Ευρώπη και την Ασία γύρω στο 3100 π.Χ. ίσως διευκολύνθηκε από την αυξανόμενη χρήση των αλόγων. Η ταχεία αυτή εξάπλωση, που κάλυψε περίπου 5.000 χιλιόμετρα σε ολόκληρη την Ευρασία, πιθανότατα επιταχύνθηκε χάρη στην πρώιμη ιππασία βοηθώντας στη διάδοση ανθρώπων, τεχνολογιών όπως ο τροχός και ίσως των πρώτων ινδοευρωπαϊκών γλωσσών.Την εποχή εκείνη τα βοοειδή έσερναν τα πρώτα κάρα και άμαξες ενώ η ιππασία επέτρεψε στους ανθρώπους να διανύουν τεράστιες αποστάσεις μέσα σε λίγες ώρες κάτι αδιανόητο μέχρι τότε. Τόσο η ιππασία όσο και η χρήση τροχοφόρων μεταφορών αποτέλεσαν καινοτομίες που άλλαξαν ριζικά την ανθρώπινη κοινωνία.«Το άλογο μετέφερε ανθρώπους. Και μαζί τους, λέξεις», ανέφερε η ομάδα, επισημαίνοντας ότι πολλές από τις γλώσσες που μιλιούνται σήμερα στην Ευρώπη και την Ασία μπορούν να συνδεθούν με εκείνους τους πρώτους ιππείς και οδηγούς αμαξών.Ο καθηγητής Heyd πρόσθεσε: «Ο ρόλος των αλόγων στις μεγάλες ιστορικές εξελίξεις είναι σχεδόν αδύνατο να μετρηθεί γι’ αυτό και υπάρχει η φράση ότι ο κόσμος κατακτήθηκε πάνω σε άλογα. Σήμερα, τα άλογα αποτελούν πηγή έλξης, συντροφικότητας και φιλίας για πολλούς ανθρώπους. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τα πρώτα στάδια της σχέσης ανθρώπου και αλόγου και το πώς ξεκίνησε αυτή η μοναδική συνεργασία» https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110620/i-eximerosi-toy-alogoy-egine-chilia-noritera-apo-oso-pisteyame-mechri-simera/

Αμερικανική εταιρεία ξεκινά τη δημιουργία του πρώτου ηλεκτρικού δικτύου στο Διάστημα (βίντεο) Έχει καταφέρει να συγκεντρώσει χρηματοδότηση δεκάδων εκατ. δολαρίων. Η εταιρεία Star Catcher Industries εξασφάλισε μια χρηματοδότηση ύψους 65 εκατομμυρίων δολαρίων για να προχωρήσει το φιλόδοξο σχέδιό της: τη δημιουργία του πρώτου ηλεκτρικού δικτύου στο Διάστημα.Η εταιρεία με έδρα τη Φλόριντα ανακοίνωσε ότι πρόκειται για το δεύτερο γύρο χρηματοδότησης που συγκέντρωσε μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το αναμενόμενο ανεβάζοντας τις συνολικές επενδύσεις που έχει λάβει μέχρι σήμερα στα 88 εκατομμύρια δολάρια. Η Star Catcher σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια για την ανάπτυξη ενός διαστημικού συστήματος μεταφοράς ενέργειας το οποίο σύμφωνα με την εταιρεία, θα ενισχύσει σημαντικά τη μελλοντική οικονομική δραστηριότητα εκτός Γης.Ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Άντριου Ρας δήλωσε ότι στόχος της Star Catcher είναι να κάνει τη λειτουργία ηλεκτρικών δικτύων στο Διάστημα τόσο εύκολη όσο και στη Γη. Όπως εξήγησε αυτό απαιτεί τη δημιουργία υποδομών παρόμοιων με εκείνες που υπάρχουν στον πλανήτη μας όπως αξιόπιστες μεταφορές, επικοινωνίες και παροχή ενέργειας. Οι δύο πρώτοι τομείς έχουν ήδη αναπτυχθεί σε σημαντικό βαθμό στο Διάστημα όμως η ενεργειακή υποδομή παραμένει περιορισμένη.Σύμφωνα με τον Ρας σήμερα οι δορυφόροι λειτουργούν με αυστηρούς ενεργειακούς περιορισμούς και πολλές φορές η απόδοσή τους εξαρτάται από τη διαθέσιμη ισχύ. Η εταιρεία σχεδιάζει να τοποθετήσει σε τροχιά γύρω από τη Γη ένα δίκτυο «ενεργειακών κόμβων». Αυτά τα διαστημόπλοια θα συλλέγουν ηλιακή ενέργεια και θα τη μεταδίδουν μέσω λέιζερ σε άλλους δορυφόρους. Οι κόμβοι Οι δορυφόροι που θα λαμβάνουν την ενέργεια δεν θα χρειάζονται ειδικές μετατροπές ή εξοπλισμό πέρα από τα υπάρχοντα ηλιακά πάνελ τους, τα οποία θα συλλέγουν τη δέσμη φωτός. Η μεταφορά αυτής της ενέργειας θα επιτρέπει στους δορυφόρους να λειτουργούν πιο αποδοτικά, ακόμη και όταν βρίσκονται στη σκιά της Γης, όπου κανονικά δεν μπορούν να παράγουν ηλιακή ενέργεια.Η τεχνολογία θα μπορούσε επίσης να παρατείνει τη διάρκεια ζωής παλαιότερων δορυφόρων φορτίζοντας σταδιακά τις φθαρμένες μπαταρίες και τα ηλιακά τους πάνελ. Ο πρώην αρχηγός των διαστημικών επιχειρήσεων της Αμερικανικής Διαστημικής Δύναμης, στρατηγός Τζέι Ρέιμοντ, δήλωσε ότι η συνεχής παροχή ενέργειας μπορεί να αλλάξει ριζικά τις δυνατότητες των εμπορικών και στρατιωτικών διαστημικών αποστολών.Η εταιρεία βλέπει μεγάλες προοπτικές σε νέους τομείς όπως οι δορυφορικές τηλεπικοινωνίες απευθείας σε κινητά τηλέφωνα και τα μελλοντικά κέντρα δεδομένων σε τροχιά γύρω από τη Γη. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Star Catcher θέλει να παρέχει ενέργεια και πέρα από τη γήινη τροχιά ακόμη και σε βάσεις ή οχήματα στην επιφάνεια της Σελήνης.Ο Ρας ανέφερε ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να βοηθήσει αποστολές της NASA να εξερευνήσουν σκοτεινούς κρατήρες στον νότιο πόλο της Σελήνης όπου θεωρείται ότι υπάρχει νερό σε παγωμένη μορφή. Η τεχνολογία Η εταιρεία ιδρύθηκε πριν από μόλις δύο χρόνια, αλλά έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικές δοκιμές της τεχνολογίας της. Τον Μάρτιο του 2025 μετέδωσε επιτυχώς ενέργεια σε απόσταση περίπου 90 μέτρων μέσα σε στάδιο αμερικανικού ποδοσφαίρου στη Φλόριντα. Αργότερα, σε δοκιμές στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA κατάφερε να μεταδώσει 1,1 κιλοβάτ ενέργειας σε εμπορικά ηλιακά πάνελ, ξεπερνώντας προηγούμενο σχετικό ρεκόρ.Η Star Catcher ετοιμάζει τώρα την πρώτη της δοκιμή στο διάστημα, η οποία προγραμματίζεται να εκτοξευθεί αργότερα μέσα στη χρονιά. Η αποστολή θα επιχειρήσει να μεταδώσει ενέργεια σε έναν ανεξάρτητο δορυφόρο σε τροχιά. Η εταιρεία σχεδιάζει να ακολουθήσουν νέες αποστολές με μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας και μεγαλύτερες αποστάσεις μετάδοσης.Σύμφωνα με τον Ρας, αν όλα εξελιχθούν όπως προβλέπεται οι εμπορικές υπηρεσίες της εταιρείας θα μπορούσαν να λειτουργούν σε μεγάλη κλίμακα μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Η Star Catcher έχει ήδη υπογράψει επτά συμφωνίες παροχής ενέργειας με διάφορες εταιρείες διαστημικής τεχνολογίας και συνεργάζεται επίσης με κυβερνητικούς φορείς. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109716/amerikaniki-etaireia-xekina-ti-dimioyrgia-toy-protoy-ilektrikoy-diktyoy-sto-diastima-vinteo/ Εντοπίστηκε νέα ρωγμή που οδηγεί σε διάσπαση της Αφρικής. Επιβεβαιώνεται η γεωλογική διεργασία που μπορεί να… σπάσει στα δύο την αφρικανική ήπειρο. Επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο τεκτονικό όριο που σχηματίζεται κάτω από τη Ζάμπια και το οποίο θα μπορούσε κάποτε να οδηγήσει στη διάσπαση της Αφρικής σε δύο κομμάτια.Το Ρήγμα του Καφούε (Kafue Rift) αποτελεί μέρος του Νοτιοδυτικού Αφρικανικού Συστημάτος Ρηγμάτων, ενός συστήματος ρωγμών στον φλοιό της Γης μήκους περίπου 2.500 χιλιομέτρων που εκτείνεται από την Τανζανία έως τη Ναμίμπια. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι στο μέλλον μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό όριο τεκτονικών πλακών διαχωρίζοντας την Αφρική.Μια νέα έρευνα δείχνει ότι ο φλοιός της Γης έχει όντως ραγίσει κάτω από το Ρήγμα του Καφούε. Αέρια από θερμές πηγές στη Ζάμπια περιέχουν ισότοπα ηλίου και άνθρακα που δείχνουν ότι η ρωγμή έχει διαπεράσει ολόκληρο το εξωτερικό στρώμα της Γης. Αυτή η ρωγμή επιτρέπει σε ρευστά να διαφεύγουν από τον θερμό, ιξώδη μανδύα και να ανεβαίνουν στην επιφάνεια.Ο καθηγητής Μάικ Ντέιλι από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, δήλωσε ότι αυτή η ροή ρευστών αποτελεί απόδειξη πως το ρηγματικό όριο του Καφούε είναι ενεργό. Σύμφωνα με τον ίδιο και η ευρύτερη ζώνη ρηγμάτων της Νοτιοδυτικής Αφρικής είναι επίσης ενεργή και ίσως αποτελεί πρώιμη ένδειξη της διάσπασης της υποσαχάριας Αφρικής. Το φαινόμενο Τα ισότοπα, δηλαδή διαφορετικές μορφές των ίδιων στοιχείων, βρίσκονται σε διαφορετικές συγκεντρώσεις στον φλοιό και στον μανδύα της Γης. Οι επιστήμονες μπορούν να προσδιορίσουν από πού προέρχονται τα ρευστά εξετάζοντας τις αναλογίες συγκεκριμένων ισοτόπων.Στη νέα μελέτη οι ερευνητές πήραν δείγματα αερίων από οκτώ γεωθερμικές πηγές στη Ζάμπια, έξι μέσα στο ρήγμα και δύο εκτός αυτού. Διαπίστωσαν ότι όλα τα αέρια μέσα στο ρήγμα είχαν ασυνήθιστα υψηλές συγκεντρώσεις ισοτόπων ηλίου αντίστοιχες με εκείνες του μανδύα, ενώ τα δείγματα εκτός ρήγματος δεν παρουσίαζαν αυτή την εικόνα.Παρομοίως μόνο τα δείγματα μέσα στην κοιλάδα του ρήγματος είχαν επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα συμβατά με ρευστά που προέρχονται από τον μανδύα. Τα αέρια αυτά δεν θα μπορούσαν να προέρχονται από την ατμόσφαιρα ούτε από τα γύρω πετρώματα λόγω των διαφορετικών ισοτοπικών αναλογιών.Ο Ντέιλι ανέφερε ότι αυτό δείχνει πως οι θερμές πηγές έχουν άμεση σύνδεση με τον μανδύα της Γης ο οποίος βρίσκεται περίπου 40 έως 160 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια. Οι επιστήμονες είχαν ήδη υποψιαστεί ότι η κοιλάδα του Καφούε μπορεί να κρύβει ένα ρήγμα λόγω της γεωμορφολογίας της και των γεωθερμικών ανωμαλιών της. Οι πλάκες Οι ερευνητές θεωρούν ότι η Ανατολική Αφρική ήδη διασπάται καθώς ένα τεράστιο σύστημα ρηγμάτων μήκους περίπου 5.000 χιλιομέτρων εκτείνεται κατά μήκος της ανατολικής πλευράς της ηπείρου γνωστό ως Σύστημα Ρηγμάτων της Ανατολικής Αφρικής.Η αφρικανική πλάκα έχει ήδη αρχίσει να χωρίζεται σε δύο μικρότερες, τη Σομαλική και τη Νουβιανή, οι οποίες απομακρύνονται πολύ αργά μεταξύ τους, με ρυθμό λίγων χιλιοστών τον χρόνο. Αν αυτή η διαδικασία δεν εξελιχθεί πλήρως οι επιστήμονες αναφέρουν ότι η διάσπαση της Αφρικής θα μπορούσε να συμβεί μέσω ενός λιγότερο ανεπτυγμένου ρήγματος, όπως αυτό του Καφούε.Προς το παρόν δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον πληθυσμό, αν και μελλοντικά μπορεί να υπάρξει αυξημένη γεωθερμική ή σεισμική δραστηριότητα, σε γεωλογικά όμως πολύ μεγάλες χρονικές κλίμακες. Σε γεωλογικούς όρους, το φαινόμενο αυτό θεωρείται σημαντικό, καθώς μπορεί να σηματοδοτεί το πολύ πρώιμο στάδιο μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει, σε εκατομμύρια χρόνια, στη δημιουργία νέας διάσπασης της ηπείρου.Όπως εξηγούν οι ερευνητές, για να εξελιχθεί ένα ρήγμα σε πραγματικό όριο πλακών, η ρωγμή πρέπει να διεισδύσει αρκετά βαθιά ώστε να προκαλέσει μερική τήξη του μανδύα και δημιουργία ηφαιστειακών βασαλτών. Δεν υπάρχει ακόμη βεβαιότητα ότι αυτό θα συμβεί στο Ρήγμα του Καφούε αλλά θεωρείται πιθανή περιοχή εξέλιξης τέτοιων διεργασιών.Η Αφρική ήδη διασπάται αργά μέσω του Συστήματος Ρηγμάτων της Ανατολικής Αφρικής όμως η διαδικασία είναι εξαιρετικά αργή. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι γύρω από την Αφρική υπάρχουν μεσοωκεάνιες ράχες που δυσκολεύουν την επέκταση των ρηγμάτων κάνοντας τη διάσπαση πιο αργή και ασταθή.Ωστόσο το Νοτιοδυτικό Αφρικανικό Σύστημα Ρηγμάτων φαίνεται να διαθέτει πιο ευνοϊκές γεωλογικές συνθήκες για μελλοντική εξέλιξη σε πλήρες όριο πλακών. Αυτό σημαίνει ότι το Ρήγμα του Καφούε μπορεί να αποτελεί την αρχή μιας διαδικασίας που, σε εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, θα μπορούσε να οδηγήσει στη διάσπαση της Αφρικής σε δύο ηπείρους. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109694/entopistike-nea-rogmi-poy-odigei-se-diaspasi-tis-afrikis/

Δημιουργήθηκε ένας βιοϋπολογιστής από ζωντανούς νευρώνες και ηλεκτρονικά κυκλώματα. Στόχος η μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου και της υπολογιστικής τεχνολογίας. Ένα τρισδιάστατο δίκτυο από ζωντανούς νευρώνες και ηλεκτρονικά κυκλώματα μπορεί να αναγνωρίζει ηλεκτρικά μοτίβα και ίσως βοηθήσει τους ερευνητές να μελετήσουν τόσο τη λειτουργία του εγκεφάλου όσο και τη χαμηλής κατανάλωσης υπολογιστική τεχνολογία.Η υπολογιστική τεχνολογία περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συσκευών, λογισμικού και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία, αποθήκευση και διαχείριση πληροφοριών. Αποτελεί τη βάση της σύγχρονης ψηφιακής εποχής, εξελισσόμενη συνεχώς από τους παραδοσιακούς υπολογιστές σε προηγμένα συστήματα.Ερευνητές του Πανεπιστημίου Πρίνστον κατασκεύασαν μια τρισδιάστατη συσκευή που συνδυάζει ζωντανά εγκεφαλικά κύτταρα και προηγμένα ηλεκτρονικά σε ένα ενιαίο σύστημα. Η συσκευή μπορεί να προγραμματιστεί με υπολογιστικές μεθόδους ώστε να αναγνωρίζει μοτίβα.Προηγούμενες προσπάθειες χρήσης εγκεφαλικών κυττάρων για υπολογιστικές εφαρμογές βασίζονταν συνήθως σε επίπεδες δισδιάστατες καλλιέργειες κυττάρων σε τρυβλία ή σε τρισδιάστατες συσσωματώσεις κυττάρων που παρακολουθούνταν και διεγείρονταν εξωτερικά. Το σύστημα του Πρίνστον διαφέρει επειδή έχει σχεδιαστεί ώστε να αλληλεπιδρά με τα κύτταρα από το εσωτερικό του δικτύου.Η ομάδα χρησιμοποίησε προηγμένες τεχνικές κατασκευής για να δημιουργήσει ένα τρισδιάστατο πλέγμα από μικροσκοπικά μεταλλικά σύρματα και ηλεκτρόδια, συγκρατημένα από μια εξαιρετικά λεπτή επίστρωση εποξειδικής ρητίνης. Η επίστρωση αυτή είναι αρκετά εύκαμπτη ώστε να λειτουργεί μαζί με τους μαλακούς νευρώνες που αναπτύσσονται γύρω της. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το πλέγμα ως σκελετό, επιτρέποντας σε δεκάδες χιλιάδες νευρώνες να αναπτυχθούν σε ένα μεγάλο τρισδιάστατο δίκτυο ικανό για υπολογιστική λειτουργία. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Electronics«. Ο σχεδιασμός Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτός ο ενσωματωμένος σχεδιασμός τους επέτρεψε να καταγράφουν και να διεγείρουν την ηλεκτρική δραστηριότητα των νευρώνων με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια σε σχέση με προηγούμενα συστήματα. Για περισσότερο από έξι μήνες παρακολουθούσαν πώς μεταβαλλόταν το δίκτυο, δοκίμαζαν τρόπους ενίσχυσης ή αποδυνάμωσης των συνδέσεων μεταξύ σημαντικών νευρώνων και τελικά εκπαίδευσαν έναν αλγόριθμο ώστε να αναγνωρίζει μοτίβα σε ηλεκτρικούς παλμούς.Σε ένα πείραμα το σύστημα δοκιμάστηκε με ζεύγη διαφορετικών χωρικών μοτίβων. Σε ένα άλλο, δοκιμάστηκε με διαφορετικά χρονικά μοτίβα. Και στις δύο περιπτώσεις, το σύστημα κατάφερε να διακρίνει σωστά τα μοτίβα. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι σκοπεύουν να επεκτείνουν την πλατφόρμα ώστε να μπορεί μελλοντικά να διαχειρίζεται πιο σύνθετες εργασίες.Το έργο αναπτύχθηκε αρχικά για τη διερεύνηση βασικών ερωτημάτων της νευροεπιστήμης αλλά αργότερα η ομάδα διαπίστωσε ότι θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην αντιμετώπιση μιας από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης τεχνητής νοημοσύνης: της κατανάλωσης ενέργειας.«Το πραγματικό εμπόδιο για την τεχνητή νοημοσύνη στο άμεσο μέλλον είναι η ενέργεια. Ο εγκέφαλός μας καταναλώνει μόνο ένα απειροελάχιστο ποσοστό — περίπου το ένα εκατομμυριοστό — της ενέργειας που καταναλώνουν τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για να εκτελέσουν παρόμοιες εργασίες. Τα συστήματα όπως αυτό τα οποία ονομάζονται τρισδιάστατα βιολογικά νευρωνικά δίκτυα όχι μόνο βοηθούν στην αποκάλυψη των υπολογιστικών μυστικών του εγκεφάλου, αλλά μπορούν επίσης να συμβάλουν στην κατανόηση και πιθανώς στη θεραπεία νευρολογικών ασθενειών» αναφέρουν οι ερευνητές. Καλλιτεχνική απεικόνιση ενός βιουπολογιστή. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110100/dimioyrgithike-enas-vioypologistis-apo-zontanoys-neyrones-kai-ilektronika-kyklomata/ Παρουσιάστηκε το πρώτο επανδρωμένο Transformer (βίντεο) Πρόκειται για ένα μεγάλο ρομπότ που μπορεί να μεταβαίνει από δίποδη κίνηση σε τετράποδη λειτουργία. Μια κινεζική εταιρεία ρομποτικής φαίνεται πως γεφύρωσε πραγματικά το χάσμα ανάμεσα στην επιστημονική φαντασία και την πραγματικότητα παρουσιάζοντας το πρώτο επανδρωμένο «mecha» στον κόσμο.Ως mecha ή mech ορίζονται τα γιγάντια ρομπότ ή οι μηχανές, οι οποίες εμφανίζονται συνήθως σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας, άνιμε (anime), μάνγκα (manga) και βιντεοπαιχνίδια. Ελέγχονται από έναν άνθρωπο πιλότο που βρίσκεται μέσα στο ρομπότ. Συχνά είναι ανθρωποειδή (έχουν δύο πόδια, χέρια, κεφάλι), αν και μπορεί να έχουν και άλλες μορφές.Το GD01 που αναπτύχθηκε από την Unitree Robotics ζυγίζει 500 κιλά μαζί με τον χειριστή και μπορεί να μεταβαίνει από δίποδη κίνηση σε τετράποδη λειτουργία. Το μηχάνημα σχεδιάστηκε για πολιτική χρήση και μεταφορά ανθρώπων. Διαθέτει σκελετό από κράμα υψηλής αντοχής και ένα «κόκπιτ» μέσα στο οποίο μπορεί να καθίσει ο χειριστής και να ελέγχει το τεράστιο ρομπότ.Σε βίντεο επίδειξης ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Γουάνγκ Ξίνγκσινγκ φαίνεται να μπαίνει στον κορμό του GD01 πριν το ρομπότ αρχίσει να κινείται. Το μηχάνημα περπατά σαν ανθρωποειδές ρομπότ και μπορεί ακόμη και να γκρεμίσει έναν τοίχο από τούβλα με το χέρι του πριν μετατραπεί σε τετράποδο και κινηθεί έρποντας.Η Unitree περιγράφει τη δημιουργία, που έχει ύψος σχεδόν 2,7 μέτρα ως το πρώτο μαζικά παραγόμενο «μεταμορφώσιμο mecha» στον κόσμο. Πολλοί χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χαρακτήρισαν το ρομπότ «το όνειρο κάθε αγοριού», ενώ άλλοι αστειεύτηκαν λέγοντας ότι είναι «έτοιμο για αγώνα πυγμαχίας με εξωγήινους».Ωστόσο όποιος θέλει να αποκτήσει ένα θα πρέπει να πληρώσει περίπου 650.000 δολάρια. Το GD01 θυμίζει τα Jaeger robots από την ταινία Pacific Rim. Στην ταινία τα τεράστια αυτά μηχανήματα ελέγχονται από δύο πιλότους που κάθονται σε κοκπιτ τοποθετημένο στο κεφάλι και φορούν ειδικές στολές που μεταφέρουν τα νευρικά τους σήματα και τις κινήσεις τους στο σύστημα.Ο ειδικός ρομποτικής Λούκας Ζίγκλερ έγραψε στο X: «Αυτό δεν είναι απλώς μια ιδέα. Η Δύση κατασκευάζει εντυπωσιακά ανθρωποειδή ρομπότ. Η Κίνα τα κατασκευάζει ταχύτερα, φθηνότερα και σε κλίμακα που κανείς άλλος δεν πλησιάζει». Άλλος σχολιαστής ανέφερε: «Η διατήρηση ισορροπίας κατά το περπάτημα απαιτεί εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τεχνικής εξειδίκευσης για ένα τόσο μεγάλο δίποδο mecha, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η δυνατότητα μεταμόρφωσης και τετράποδης κίνησης».Κάποιος άλλος έγραψε: «Η γενιά που μεγάλωσε βλέποντας animation έχει πλέον αρχίσει να αναδιαμορφώνει τον κόσμο». Σχετικά με την υψηλή τιμή και τα σχέδια μαζικής παραγωγής ο Χουάνγκ Τζιαγουέι από το τμήμα μάρκετινγκ της Unitree δήλωσε ότι η τιμή αποτελεί ακόμη προκαταρκτική εκτίμηση.«Η τελική έκδοση παραγωγής μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τη βελτιστοποίηση των επιδόσεων. Μέσω της χρήσης ρομπότ ελπίζουμε να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα της εργασίας και να βελτιστοποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι άνθρωποι. Το προϊόν βρίσκεται ακόμη στην πρώτη γενιά του και υπάρχει τεράστιο περιθώριο εξέλιξης». Οι εφαρμογές Πιστεύεται ότι τέτοιες μηχανές θα μπορούσαν μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν σε θεματικά πάρκα, διαδραστική ψυχαγωγία, κινηματογραφικές παραγωγές, επιχειρήσεις διάσωσης και αποστολές σε δύσκολα περιβάλλοντα.Ο Τσεν Τζινγκ αντιπρόεδρος του Technology and Strategy Research Institute, δήλωσε: «Δεν πρόκειται πλέον για μια απλή πειραματική μηχανή περιορισμένη σε εργαστήρια, αλλά για προϊόν με σαφή τιμή και σχέδιο εμπορικής αξιοποίησης». Ωστόσο σημείωσε ότι υπάρχουν ακόμη αρκετές αδυναμίες που σχετίζονται με την πρακτική χρήση, όπως η δυσκολία εισόδου και εξόδου από το μηχάνημα, η περιορισμένη διάρκεια μπαταρίας, η άνεση, η αβεβαιότητα στους κανονισμούς και η πολυπλοκότητα συντήρησης.Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Ρομποτικής η Κίνα παραμένει εδώ και χρόνια η μεγαλύτερη αγορά βιομηχανικών ρομπότ στον κόσμο. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι μέχρι τον Απρίλιο υπήρχαν στην Κίνα 964 εταιρείες σχετικές με ανθρωποειδή ρομπότ ενώ οι αιτήσεις πατεντών στον τομέα έφτασαν τις 1.174 το 2025.Παράλληλα, η εταιρεία ερευνών Omdia ανέφερε ότι οι κινεζικές εταιρείες αντιπροσώπευαν σχεδόν το 90% των παγκόσμιων πωλήσεων ανθρωποειδών ρομπότ το 2025. Εκτιμάται ότι η Unitree απέστειλε περισσότερα από 5.500 ανθρωποειδή ρομπότ πέρυσι.Άλλα πρόσφατα ρομπότ που παρουσιάστηκαν περιλαμβάνουν ένα ανθρωποειδές για φόρτωση αποσκευών σε αεροπλάνα και ένα ρομπότ πινγκ πονγκ που μπορεί να νικήσει κορυφαίους παίκτες. Τον προηγούμενο μήνα, ένα ρομπότ κέρδισε τον ημιμαραθώνιο του Πεκίνου, ξεπερνώντας το ανθρώπινο ρεκόρ κατά σχεδόν επτά λεπτά. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2110169/paroysiastike-to-proto-epandromeno-transformer-vinteo

Νέες εκπληκτικές και μοναδικές εικόνες της αθέατης πλευράς της Σελήνης. Αποκαλύπτουν σημαντικά γεωλογικά χαρακτηριστικά όπως την κατανομή των ορυκτών. Λίγες μόλις εβδομάδες πριν από το πρώτο παράθυρο εκτόξευσης της αποστολής Artemis 2, ο αστροφωτογράφος Αντριου Μακ Κάρθι είχε μια ιδέα της τελευταίας στιγμής: τι θα γινόταν αν μπορούσε να ζητήσει από τους αστροναύτες της Artemis 2 να φωτογραφίσουν τη Σελήνη με τον ίδιο τρόπο που τη φωτογραφίζει και ο ίδιος;Ο Μακ Κάρθι έστειλε προσωπικό μήνυμα στον διοικητή της Artemis 2 και αστροναύτη της NASA Ριντ Γουάιζμαν. Ήξερε ότι ήταν μάλλον απίθανο να λάβει απάντηση τόσο κοντά στην αποστολή αλλά δεν μπορούσε να χάσει την ευκαιρία για μια συνεργασία ζωής. Και τελικά η απάντηση ήρθε. «Συμφώνησε αμέσως. Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα για μένα αλλά το είδα και ως μια μοναδική ευκαιρία» δήλωσε στο Space.com o Μακ Κάρθι.Η αποστολή Artemis 2 της NASA εκτοξεύθηκε την 1η Απριλίου και μετέφερε τέσσερις αστροναύτες σε ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης εντυπωσιάζοντας ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Οι αστροναύτες τράβηξαν εκπληκτικές φωτογραφίες της Σελήνης αποκαλύπτοντας απόκοσμες εικόνες της αθέατης πλευράς τις οποίες η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ περιέγραψε ως «το πιο απειλητικό πράγμα που έχω αγαπήσει ποτέ».Στη Γη ο Μακ Κάρθι συνδυάζει εκατοντάδες έως χιλιάδες φωτογραφίες της Σελήνης για να αναδείξει λεπτομέρειες που δεν φαίνονται σε μία μόνο εικόνα. Το αποτέλεσμα είναι πολύχρωμα τοπία που μοιάζουν περισσότερο με πίνακες ζωγραφικής παρά με τον γνώριμο γκρίζο δίσκο που βλέπουμε στον ουρανό. Όμως αυτές οι χρωματικές διαφορές δεν είναι καλλιτεχνική υπερβολή, αλλά βασίζονται στη φασματοσκοπία της σεληνιακής επιφάνειας.«Όλα όσα βλέπετε είναι πραγματικά χαρακτηριστικά της επιφάνειας, απλώς τα μάτια μας δεν έχουν την ευαισθησία να διακρίνουν αυτά τα χρώματα. Θέλω να δείξω τη Σελήνη σαν να είχαμε υπεράνθρωπη όραση. Σαν να είχαμε κυβερνητικά μάτια» εξηγεί.Σύμφωνα με τον ίδιο τα χρώματα υπάρχουν φυσικά στην επιφάνεια της Σελήνης απλώς είναι πολύ πιο διακριτικά απ’ ό,τι μπορεί να αντιληφθεί το ανθρώπινο μάτι. Με κιάλια ή τηλεσκόπιο μπορεί κανείς να διακρίνει κάποιες διαφορές αλλά οι κάμερες αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα. Για τη συνεργασία του με τον Γουάιζμαν ο Μακ Κάρθι ήθελε να δει αν θα μπορούσε να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα χρησιμοποιώντας φωτογραφίες τραβηγμένες από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης.«Συνήθως δεν έχουμε υψηλής ποιότητας χρωματικά δεδομένα από τη σκοτεινή πλευρά. Υπάρχουν δεδομένα από το σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA αλλά δεν έχουν αρκετή λεπτομέρεια για να αναδείξουν τις γεωλογικές διαφορές όπως ήθελα». Ο Μακ Κάρθι σχεδίασε μαζί με τον Γουάιζμαν και την ομάδα φωτογραφίας της NASA ένα πλάνο λήψεων κατά τη διάρκεια της διέλευσης γύρω από τη Σελήνη. Ο Γουάιζμαν τράβηξε διαδοχικές φωτογραφίες με διαφορετικές εκθέσεις και χρονισμούς ώστε να μπορούν αργότερα να συνδυαστούν.Η τεχνική αυτή γνωστή ως stacking, αποτελεί βασικό στοιχείο της αστροφωτογραφίας του Μακ Κάρθι. Επιτρέπει τη μείωση του ψηφιακού θορύβου και την ανάδειξη των πραγματικών χρωματικών διαφορών στην επιφάνεια της Σελήνης. Αν και η μέθοδος είναι γνωστή στους αστροφωτογράφους ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε εικόνες από την αθέατη πλευρά της Σελήνης.Τα χρώματα αυτά αποκαλύπτουν την κατανομή διαφορετικών ορυκτών στην επιφάνεια. Για παράδειγμα τα βασαλτικά πετρώματα πλούσια σε τιτάνιο εμφανίζονται με μπλε αποχρώσεις, ενώ περιοχές πλούσιες σε σίδηρο ή παλαιότερο υλικό φαίνονται πιο καφέ ή κόκκινες. «Μπορείς να το κάνεις και με μία μόνο φωτογραφία, αλλά η ποιότητα δεν είναι καλή λόγω του θορύβου. Όταν στοιβάζεις πολλές εικόνες μαζί το σήμα παραμένει ενώ ο θόρυβος μειώνεται». Τα δεδομένα Η NASA έχει δημοσιεύσει στο παρελθόν παρόμοιες “ορυκτολογικές” εικόνες της Σελήνης όπως εκείνες από το διαστημόπλοιο Galileo το 1992. Όμως ο Μακ Κάρθι θεωρεί ότι οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από ανθρώπους με ποιοτικές κάμερες προσφέρουν πολύ ανώτερα αποτελέσματα. Παρατήρησε επίσης τεράστια διαφορά στην καθαρότητα των φωτογραφιών που τράβηξε ο Γουάιζμαν σε σύγκριση με τις επίγειες λήψεις. Στη Γη η ατμόσφαιρα επηρεάζει σημαντικά την εικόνα και προσθέτει χρωματικές αλλοιώσεις.«Στη Γη χρειάζομαι 150 έως 200 φωτογραφίες μόνο και μόνο για να αρχίσω να αναδεικνύω τα χρώματα. Από τις φωτογραφίες του Γουάιζμαν χρησιμοποίησα μόλις 10 έως 15. Τα δεδομένα είναι απίστευτα καθαρά. Είναι τα καλύτερα δεδομένα που έχω δουλέψει ποτέ» λέει ο αστροφωτογράφος.Μετά την προσθαλάσσωση της Artemis 2 στις 10 Απριλίου, η NASA δημοσίευσε περισσότερες από 12.000 φωτογραφίες που τράβηξαν οι αστροναύτες κατά τη διάρκεια της αποστολής. Ο Μακ Κάρθι δήλωσε ότι έχει επεξεργαστεί μόνο ένα μικρό μέρος του υλικού και σκοπεύει να δημοσιεύσει περισσότερες εικόνες στο μέλλον.«Θα συνεχίσω να δουλεύω πάνω στα δεδομένα. Υπάρχουν κοντινά πλάνα που δεν έχω επεξεργαστεί ακόμα. Θέλω να εξερευνήσω βαθύτερα τις ορεινές περιοχές της Σελήνης» είπε. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109096/nees-ekpliktikes-kai-monadikes-eikones-tis-atheatis-pleyras-tis-selinis/

Νέα τεχνική επιτρέπει στους αστρονόμους να ακούν τις συγκρούσεις μαύρων τρυπών. Πρόκειται για μια διαδικασία «δανεισμένη» από τη μουσική βιομηχανία. Επιστήμονες ανακάλυψαν έναν τρόπο να «ακούν» κοσμικά γεγονότα όπως οι συγκρούσεις μαύρων τρυπών χρησιμοποιώντας μια διαδικασία παρόμοια με τη διόρθωση τόνου που χρησιμοποιείται στη μουσική παραγωγή.Ειδικοί από τη διεθνή συνεργασία παρατηρητηρίων βαρυτικών κυμάτων Ligo, Virgo και Kagra (LVK) χρησιμοποίησαν αυτή την τεχνική για να αξιοποιήσουν τα σήματα βαρυτικών κυμάτων και να μετρήσουν την απόκριση των εξαιρετικά ευαίσθητων οργάνων τους. Η τεχνική, που ονομάζεται «αστροφυσική βαθμονόμηση» επιτρέπει στους ερευνητές να διασφαλίζουν ότι μπορούν να «ακούσουν» καθαρά τα σήματα από τεράστια κοσμικά γεγονότα ακόμη και όταν ένας ανιχνευτής βαρυτικών κυμάτων δεν λειτουργεί απόλυτα σωστά.Οι επιστήμονες μπορούν να διορθώνουν μικρές παραμορφώσεις στα δεδομένα συνδυάζοντας σήματα από άλλους ανιχνευτές με ακριβείς προβλέψεις βασισμένες στους νόμους της βαρύτητας. Οι ειδικοί εξήγησαν ότι η διαδικασία μοιάζει με τον τρόπο που λογισμικά μουσικής παραγωγής, όπως το Auto-Tune, διορθώνουν τη φωνή ενός τραγουδιστή όταν δεν βρίσκεται ακριβώς στη σωστή νότα.«Τα βαρυτικά κύματα είναι κυματισμοί στον χωροχρόνο που διαστέλλουν και συμπιέζουν τον χώρο. Μέχρι να φτάσουν στη Γη, εκατομμύρια χρόνια μετά τα γεγονότα που τα δημιούργησαν, είναι εξαιρετικά αδύναμα. Δεν είναι κάτι που μπορούμε να ακούσουμε άμεσα, αλλά οι ανιχνευτές μας μετατρέπουν τα σήματα σε κυματομορφές των οποίων μπορούμε να αυξήσουμε τη συχνότητα ώστε να τις ακούσουμε, με κάθε σήμα να παράγει το δικό του χαρακτηριστικό “κελάηδισμα”.Αυτά τα ηχητικά μοτίβα περιέχουν τεράστιο όγκο πληροφοριών που μπορούμε να αναλύσουμε για να μάθουμε για τις πηγές τους, όπως οι μάζες, οι περιστροφές, η απόσταση και η θέση τους» αναφέρει ο Δρ. Κρίστοφερ Μπέρι από το Ινστιτούτο Έρευνας Βαρυτικών Κυμάτων του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης μέλος της συνεργασίας LVK και της ερευνητικής ομάδας. Τα σήματα Οι επιστήμονες ανέφεραν ότι τα βαρυτικά κύματα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της νέας τεχνικής είναι από τα ισχυρότερα που έχουν ανιχνευθεί ποτέ από τη συνεργασία. Το πρώτο σήμα, που καταγράφηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2024 και ονομάστηκε GW240925, προήλθε από τη συγχώνευση δύο μαύρων τρυπών με μάζες περίπου εννέα και επτά φορές μεγαλύτερες από τη μάζα του Ήλιου σε απόσταση άνω του ενός δισεκατομμυρίου ετών φωτός από τη Γη.Το δεύτερο σήμα, στις 7 Φεβρουαρίου 2025 και με την ονομασία GW250207 ήταν το δεύτερο ισχυρότερο σήμα ανάμεσα στα σχεδόν 200 που έχουν ανιχνευθεί από τη συνεργασία μέσα στη δεκαετία που ακολούθησε την πρώτη ανίχνευση το 2015. Αυτό το σήμα προήλθε από τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών με μάζες περίπου 35 και 30 φορές μεγαλύτερες από τη μάζα του Ήλιου, σε απόσταση περίπου 600 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.Στη μελέτη οι ερευνητές δείχνουν πώς μετέτρεψαν τη δυσκολία ανάλυσης δεδομένων από δύο βαρυτικά κύματα, τα οποία καταγράφηκαν όταν ο ανιχνευτής Ligo Hanford λειτουργούσε αλλά όχι στο συνηθισμένο επίπεδο απόδοσης, σε ευκαιρία για βελτίωση της ανάλυσης δεδομένων.Ελπίζουν ότι τα αποτελέσματα θα βοηθήσουν τις μελλοντικές παρατηρήσεις του διεθνούς δικτύου ανιχνευτών LVK στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και την Ιταλία να παρέχουν πιο αξιόπιστα αποτελέσματα ακόμη και όταν οι συνθήκες ανίχνευσης δεν είναι ιδανικές.«Αυτές οι ανακαλύψεις δείχνουν ότι, μέσα στη δεκαετία που πέρασε από την πρώτη ανίχνευση, έχουμε αναπτύξει μια ολοκληρωμένη κατανόηση ολόκληρης της διαδικασίας ανάλυσεων, από τα ίδια τα σήματα μέχρι τη συμπεριφορά των ανιχνευτών. Στη σπάνια περίπτωση που κάτι πάει στραβά σε έναν ανιχνευτή, διαθέτουμε πλέον ισχυρές εναλλακτικές μεθόδους που αξιοποιούν δεδομένα από τους υπόλοιπους ανιχνευτές ώστε να εξασφαλίζουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα» λέει ο Δρ, Ντάνιελ Ουίλιαμς από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.Ο καθηγητής Στίβεν Φέρχαρστ από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ, εκπρόσωπος της επιστημονικής συνεργασίας Ligo δήλωσε: «Είναι εντυπωσιακό ότι αυτά τα τεράστια κοσμικά γεγονότα όχι μόνο μπορούν να μετρηθούν από τα όργανά μας, αλλά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να ελέγχουν την ακρίβεια των ίδιων των μετρήσεών μας». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109621/nea-techniki-epitrepei-stoys-astronomoys-na-akoyn-tis-sygkroyseis-mayron-trypon/

Το χρονικό της πτώσης του αστεροειδούς που εξαφάνισε τους δεινοσαύρους λεπτό προς λεπτό. Επιστήμονες ανασυνέθεσαν το χρονικό της τρομερής σύγκρουσης που άλλαξε την ιστορία της ζωής στη Γη. Με άρθρο τους ειδικοί στους μετεωρίτες και την παλαιοντολογία παρουσιάζουν ένα λεπτομερές χρονοδιάγραμμα βασισμένο σε δεκαετίες έρευνας που μας μας ταξιδεύει πίσω στον χρόνο στην τελευταία μέρα της Κρητιδικής περιόδου.Ένας τεράστιος Τυραννόσαυρος περπατά μέσα στα κωνοφόρα δέντρα της περιοχής του και μυρίζει τον αέρα. Αντιλαμβάνεται τη μυρωδιά από το κουφάρι ενός νεκρού τρικεράπτορα από το οποίο τρεφόταν την προηγούμενη μέρα. Πλησιάζει και ξεσκίζει ακόμη λίγα κομμάτια κρέατος όμως η δυσοσμία είναι έντονη ακόμη και για εκείνον.Κατεβαίνει στη λίμνη για να πιει νερό και μικροί κροκόδειλοι και χελώνες τρέχουν προς το νερό. Εκείνος σχεδόν δεν τους προσέχει. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον του προκαλεί ένας Αγγυλόσαυρος που βρίσκεται κοντά. Ξέρει όμως ότι αυτός ο δεινόσαυρος δεν είναι εύκολη λεία και δεν πεινά τόσο ώστε να ρισκάρει μάχη. Δεν γνωρίζει ότι τον περιμένουν πολύ μεγαλύτεροι κίνδυνοι. Σηκώνει το κεφάλι και βλέπει ένα λαμπρό φως να κατεβαίνει με τεράστια ταχύτητα, συνοδευόμενο από αχνά τριξίματα και σφυρίγματα.Ο T. rex έχει εξαιρετική ακοή για ήχους χαμηλής συχνότητας και αναστατώνεται από τις δονήσεις που αισθάνεται. Η αναστάτωση όμως κρατά μόνο μια στιγμή. Μέσα σε μια αστραπή καίγεται ολοκληρωτικά και ο κόσμος του αλλάζει για πάντα.Όλα αυτά συνέβησαν πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, όταν ένας τεράστιος αστεροειδής έπεσε στη Γη στην περιοχή που σήμερα βρίσκεται η χερσόνησος Γιουκατάν στο Μεξικό. Στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου, η στάθμη της θάλασσας ήταν 100 έως 200 μέτρα υψηλότερη από σήμερα έτσι οι ακτές της Καραϊβικής εκτείνονταν πολύ βαθύτερα στο σημερινό ανατολικό Μεξικό και στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρόσκρουση έγινε ολοκληρωτικά μέσα σε αυτά τα νερά.Το γεγονός προκάλεσε άμεσες αλλαγές στον πλανήτη και την ατμόσφαιρα και οδήγησε στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων και περίπου των μισών ειδών της Γης. Αλλά πώς θα ήταν να βιώσει κανείς μια τόσο γιγάντια πρόσκρουση; Τι θα έβλεπε, τι θα άκουγε ή θα μύριζε; Και πώς θα πέθαινε ή θα επιβίωνε; Μία μέρα πριν από την πρόσκρουση Όλα είναι ήρεμα και η μέρα κυλά φυσιολογικά. Στην περιοχή που σύντομα θα γίνει το σημείο μηδέν, η θερμοκρασία είναι ευχάριστη, περίπου 26 βαθμοί Κελσίου και το κλίμα υγρό. Εδώ και περίπου μία εβδομάδα ο αστεροειδής είναι ορατός μόνο τη νύχτα. Επειδή κινείται κατευθείαν προς τη Γη μοιάζει με ακίνητο αστέρι. Δεν έχει θεαματική ουρά καθώς είναι βραχώδης αστεροειδής και όχι κομήτης.Τις τελευταίες 24 ώρες το φως γίνεται ορατό και την ημέρα. Παραμένει όμως σαν άστρο ή πλανήτης που γίνεται όλο και πιο φωτεινός όσο πλησιάζει η σύγκρουση. Η στιγμή της πρόσκρουσης Αν κάποιος βρισκόταν κοντά θα βίωνε πρώτα ένα σύντομο θέαμα φωτός και ήχου. Λίγα λεπτά ή δευτερόλεπτα πριν από την πρόσκρουση θα έβλεπε μια τεράστια πύρινη σφαίρα και θα άκουγε τριξίματα και σφυρίγματα. Ο ήχος αυτός δημιουργείται επειδή το έντονο φως θερμαίνει το έδαφος, το οποίο με τη σειρά του θερμαίνει τον αέρα και προκαλεί ηχητικά κύματα.Έπειτα έρχεται ένας εκκωφαντικός κρότος επειδή ο αστεροειδής ταξιδεύει γρηγορότερα από την ταχύτητα του ήχου. Όμως είναι τόσο μεγάλος πιθανόν περίπου 10 χιλιόμετρα σε διάμετροπου χτυπά το έδαφος πριν προλάβει οποιοδήποτε πλάσμα κοντά στο σημείο να βρει καταφύγιο.Η τεράστια ενέργεια σχηματίζει κρατήρα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Καθώς ο αστεροειδής συγκρούεται με την επιφάνεια η κινητική του ενέργεια μετατρέπεται ακαριαία σε θερμότητα, σεισμική ενέργεια και κρουστικά κύματα. Οι βράχοι θρυμματίζονται και εκτινάσσονται σχηματίζοντας μια τεράστια κοιλότητα περίπου δέκα δευτερόλεπτα μετά την πρόσκρουση.Η θερμότητα λιώνει και εξαερώνει τεράστιες ποσότητες υλικού συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του αστεροειδούς, δημιουργώντας ένα σύννεφο υπέρθερμου ατμού με θερμοκρασία περίπου 10.000 βαθμών Κελσίου.Μέσα στα επόμενα δευτερόλεπτα η κοιλότητα μεγαλώνει σε μέγεθος πολλαπλάσιο του ίδιου του αστεροειδούς. Περίπου 20 δευτερόλεπτα μετά την πρόσκρουση, έχει βάθος τουλάχιστον 30 χιλιομέτρων βαθύτερο από το σημερινό βαθύτερο σημείο των ωκεανών. Το χείλος του κρατήρα φτάνει σε ύψος πάνω από 20 χιλιόμετρα, περισσότερο από το διπλάσιο του Έβερεστ.Αυτό το τεράστιο χαρακτηριστικό διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό πριν αρχίσει να καταρρέει. Μέσα σε τρία λεπτά από την πρόσκρουση το κέντρο του κρατήρα ανυψώνεται σχηματίζοντας κορυφή αρκετών χιλιομέτρων η οποία στη συνέχεια καταρρέει ξανά. Οποιοδήποτε πλάσμα βρισκόταν κοντά εξαϋλώνεται αμέσως από τη θερμότητα και το ωστικό κύμα. Ακόμη και σε απόσταση 2.000 χιλιομέτρων η θερμική ακτινοβολία και οι υπερηχητικοί άνεμοι είναι θανατηφόροι. Πέντε λεπτά μετά Οι άνεμοι ένταση τυφώνα κατηγορίας 5 ισοπεδώνοντας τα πάντα σε απόσταση περίπου 1.500 χιλιομέτρων. Η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας ανεβαίνει πάνω από τους 226 βαθμούς Κελσίου. Το περιβάλλον θυμίζει φούρνο. Δέντρα και φυτά παίρνουν φωτιά παντού. Επειδή ο αστεροειδής έπεσε στη θάλασσα η ατμόσφαιρα γεμίζει με υπέρθερμο ατμό κάνοντας τους ανέμους ακόμη πιο θανατηφόρους.Ακολουθούν τεράστια τσουνάμι ύψους περίπου 100 μέτρων που πλήττουν πρώτα τις ακτές του σημερινού Κόλπου του Μεξικού. Τεράστιες ποσότητες βράχων και νερού εκτοξεύονται και παρασύρουν τα πάντα. Μέχρι τώρα, ο κρατήρας έχει σχεδόν αποκτήσει τις τελικές του διαστάσεις, περίπου 180 χιλιόμετρα πλάτος και 20 χιλιόμετρα βάθος. Μία ώρα μετά Κύματα θερμότητας και φωτιάς εξαπλώνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Μέρος της ενέργειας της πρόσκρουσης έχει μεταφερθεί στην ατμόσφαιρα, θερμαίνοντας τον αέρα και τη σκόνη μέχρι να πυρακτωθούν. Μέσα σε μία ώρα, μια ζώνη σκόνης έχει ήδη περιβάλει τη Γη. Σε πολλές περιοχές πέφτουν λιωμένα σταγονίδια βράχων και ορυκτών. Μία μέρα μετά Γιγάντια τσουνάμι εξακολουθούν να διασχίζουν τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό. Σε πολλές ακτές προκαλούν τεράστιες καταστροφές. Ο ουρανός συνεχίζει να σκοτεινιάζει από τη σκόνη και την αιθάλη. Οι θερμοκρασίες αρχίζουν να πέφτουν καθώς το ηλιακό φως μπλοκάρεται. Τα φυτά σταματούν τη φωτοσύνθεση σαν να έχει έρθει χειμώνας. Μία εβδομάδα μετά Ο κόσμος γίνεται ολοένα πιο σκοτεινός. Μετά από περίπου μία εβδομάδα, η ποσότητα θερμότητας και φωτός που φτάνει στην επιφάνεια της Γης έχει πέσει στο ένα χιλιοστό της προηγούμενης. Η μέση θερμοκρασία έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 5 βαθμούς Κελσίου. Οι περισσότεροι δεινόσαυροι και μεγάλα ερπετά πεθαίνουν από το ψύχος. Παράλληλα, πέφτουν καταιγίδες όξινης βροχής σε όλο τον πλανήτη.Ο αστεροειδής έπεσε σε περιοχή πλούσια σε θείο, το οποίο εξαερώθηκε και δημιούργησε θειικά οξέα στην ατμόσφαιρα. Η τεράστια ενέργεια της σύγκρουσης δημιούργησε επίσης οξείδια του αζώτου, τα οποία σχηματίζουν νιτρικά οξέα. Η βροχή γίνεται τόσο όξινη ώστε το pH της μπορεί να φτάσει το 1, όσο περίπου και το οξύ των μπαταριών. Τα φυτά, τα δέντρα και πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί πεθαίνουν από την οξίνιση του περιβάλλοντος. Έναν χρόνο μετά Οι άνεμοι έχουν κοπάσει, οι φωτιές έχουν σβήσει και οι ωκεανοί έχουν ηρεμήσει. Όμως ο ουρανός παραμένει γεμάτος σκόνη και ο ήλιος δεν έχει φανεί για έναν ολόκληρο χρόνο. Η μέση θερμοκρασία της Γης είναι περίπου 15 βαθμούς χαμηλότερη από πριν. Έχει έρθει ένας παγκόσμιος χειμώνας. Οι δεινόσαυροι και τα περισσότερα μεγάλα θαλάσσια ερπετά έχουν πλέον εξαφανιστεί. Μόνο μικρά ζώα, όπως θηλαστικά στο μέγεθος αρουραίων και έντομα, καταφέρνουν να επιβιώσουν σε λαγούμια και σχισμές. Δέκα χρόνια μετά Η Γη εξακολουθεί να βρίσκεται σε βαθύ ψύχος. Αν και το περισσότερο θείο έχει πέσει από την ατμόσφαιρα, σωματίδια σκόνης και αιθάλης παραμένουν. Οι θερμοκρασίες είναι ακόμη περίπου 5 βαθμούς χαμηλότερες από πριν από την πρόσκρουση. Μικρότερα ζώα, όπως χελώνες, μικροί κροκόδειλοι, σαύρες, φίδια, ορισμένα πουλιά και μικρά θηλαστικά, αρχίζουν να επαναποικίζουν τη Γη. Η ζωή ανακάμπτει αργά, αλλά τα οικοσυστήματα έχουν αλλάξει για πάντα. Οι δεινόσαυροι δεν υπάρχουν πια. Σήμερα 66 εκατομμύρια χρόνια μετά Τα ίχνη της σύγκρουσης είναι πλέον κρυμμένα στα γεωλογικά στρώματα της Γης και οι επιστήμονες τα αποκρυπτογραφούν. Το 1980 ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στοιχεία της πρόσκρουσης, όταν ερευνητές εντόπισαν μεγάλες συγκεντρώσεις ιριδίου σε λεπτά στρώματα αργίλου στη Δανία και την Ιταλία.Το ιρίδιο είναι σπάνιο στην επιφάνεια της Γης αλλά συνηθισμένο στους μετεωρίτες, κάτι που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι ένας τεράστιος αστεροειδής είχε συγκρουστεί με τον πλανήτη. Το 1991 ανακαλύφθηκε και ο κρατήρας Chicxulub στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού επιβεβαιώνοντας οριστικά τη θεωρία.Πιστεύεται ότι περίπου το μισό των ειδών φυτών και ζώων εξαφανίστηκε στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου. Όμως όσα είδη επέζησαν μπόρεσαν αργότερα να εξαπλωθούν και να εξελιχθούν, καταλαμβάνοντας τις θέσεις των εξαφανισμένων οργανισμών. Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της εξαφάνισης των δεινοσαύρων ήταν η εξάπλωση και εξέλιξη των θηλαστικών, γεγονός που άνοιξε τελικά τον δρόμο και για την εμφάνιση των ανθρώπων. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2109631/to-chroniko-tis-ptosi-toy-asteroeidi-poy-exafanise-toys-deinosayroys-lepto-pros-lepto/

Καθηγητής Πίτερ Θορν στη «Ν»: Υπερφορτίζουμε τον καιρό και τα ακραία φαινόμενα θα είναι συχνότερα και πιο έντονα. Ο διευθυντής του Κέντρου Κλιματικής Έρευνας Icarus μιλά στο Naftemporiki.gr για το κύμα καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη.Το κύμα καύσωνα που σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη και καταρρίπτει ρεκόρ αποτελεί μια «σκληρή» υπενθύμιση του κόστους της υπερθέρμανσης του πλανήτη λέει ο Σάιμον Στιλ επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα.Ειδικοί και κυβερνητικά στελέχη ευρωπαϊκών κρατών που πλήττονται από το ακραίο καιρικό φαινόμενο κρούουν καμπανάκι κινδύνου για όσα βιώνουμε αυτή τη στιγμή αλλά και όσα θα βιώσουμε τα επόμενα χρόνια εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.Ένας από εκείνους που εκφράζει τις τελευταίες μέρες τον έντονο προβληματισμό του είναι ο Πίτερ Θορν καθηγητής Φυσικής Γεωγραφίας (Κλιματική Αλλαγή) στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας και διευθυντής του Κέντρου Κλιματικής Έρευνας Icarus. Ο Πίτερ Θορν μίλησε στο Naftemporiki.gr για το κύμα καύσωνα στην Ευρώπη αλλά και τι να περιμένουμε από εδώ και πέρα με τα ακραία καιρικά φαινόμενα.Τι σας οδήγησε στο να χαρακτηρίσετε «αδιανόητα τρελό» το κύμα καύσωνα που βιώνει αυτή τη στιγμή η Ευρώπη;Το γεγονός ότι μετεωρολογικά ρεκόρ άνω του ενός αιώνα καταρρίπτονται πλέον κατά 5 ή 6 βαθμούς σε μεμονωμένους σταθμούς και κατά 2 έως 3 βαθμούς σε ολόκληρες χώρες είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Τα αρχεία αυτών των σταθμών είναι αρκετά μεγάλα ώστε να έχουν ήδη καταγράψει κάθε είδους καιρικά φαινόμενα στο παρελθόν, ακόμη και πολύ παρόμοιες ατμοσφαιρικές συνθήκες τον Μάιο. Κανονικά, θα περιμέναμε τα νέα ρεκόρ να ξεπερνούν τα προηγούμενα μόνο κατά μερικά δέκατα του βαθμού. Όμως τώρα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε συνδυασμό με την υποκείμενη κλιματική αλλαγή οδηγούν σε ακραίες τιμές. Ουσιαστικά, «υπερφορτίζουμε» τον καιρό, με αποτέλεσμα όταν συμβαίνουν τέτοιου είδους φαινόμενα να εκδηλώνονται με πολύ μεγαλύτερη ένταση. Και ενώ πολλοί απολαμβάνουν αυτή την πρόωρη αίσθηση καλοκαιριού, οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί υποφέρουν. Ποιες είναι οι επιπτώσεις ενός τέτοιου καύσωνα και τι προβλέπετε να συμβεί το προσεχές χρονικό διάστημα; Η θνησιμότητα κατά τη διάρκεια καυσώνων είναι υψηλότερη στους ηλικιωμένους, στα μικρά παιδιά και στα άτομα με προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν οι υψηλές θερμοκρασίες εμφανίζονται νωρίς στη σεζόν και ο οργανισμός δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί. Η απότομη μετάβαση μέσα σε λίγες ημέρες από θερμοκρασίες κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα σε ιστορικά υψηλές τιμές επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την κατάσταση.Όσο για το μέλλον σε έναν θερμότερο κόσμο, είναι βέβαιο ότι τα ακραία φαινόμενα ζέστης και έντονων βροχοπτώσεων θα γίνονται συχνότερα και πιο έντονα. Αυτό που δεν μπορούμε να προβλέψουμε με ακρίβεια είναι πότε, πού και με ποιον τρόπο θα εκδηλωθούν.Βλέπουμε ολοένα και περισσότερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες, αν εξετάσει κανείς τις διαδοχικές εκθέσεις της IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος) είναι ακριβώς όσα η επιστημονική κοινότητα προειδοποιούσε εδώ και δεκαετίες ότι θα συμβούν. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν αυξάνονται γραμμικά με τη θερμοκρασία· γίνονται δυσανάλογα πιο σοβαρές όσο ο πλανήτης θερμαίνεται.Το καλύτερο κλίμα που θα βιώσει οποιοσδήποτε από εμάς στο υπόλοιπο της ζωής του είναι το σημερινό. Γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για να αποτρέψουμε την περαιτέρω επιδείνωση και να σταθεροποιήσουμε το κλίμα: να σταματήσουμε την καύση ορυκτών καυσίμων. Και υπάρχουν πολλοί λόγοι — οικονομικής ασφάλειας, γεωπολιτικής σταθερότητας, δημόσιας υγείας και κοινωνικής συνοχής — που καθιστούν αυτή τη μετάβαση αναγκαία. https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2116330/kathigitis-piter-thorn-sti-n-yperfortizoyme-ton-kairo-kai-ta-akraia-fainomena-tha-einai-sychnotera-kai-pio-entona/ Το σούπερ Ελ Νίνιο του 1877 προκάλεσε 50 εκατ. θανάτους και αυτό που έρχεται μπορεί να είναι χειρότερο. Ανησυχούν οι επιστήμονες για το επικείμενο Ελ Νίνιο που μπορεί να οδηγήσει σε κλιματικό χάος. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το επερχόμενο Ελ Νίνιο που χαρακτηρίζεται «σούπερ» εξαιτίας της έντασης του θα μπορούσε να είναι ακόμη ισχυρότερο από ένα ανάλογης έντασης Ελ Νίνιο που προκάλεσε πάνω από 50 εκατομμύρια θανάτους.Το Ελ Νίνιο του 1877 ήταν ένα από τα πιο έντονα κλιματικά γεγονότα στην καταγεγραμμένη ιστορία, προκαλώντας μια παγκόσμια ανθρωπιστική καταστροφή γνωστή ως «Ο Μεγάλος Λιμός».Οι μελέτες που έχουν γίνει για το φαινόμενο του 1877 δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες των υδάτων σε μια βασική περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού αυξήθηκαν κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου γεγονός που προκάλεσε διαταραχές στους μηχανισμούς βροχοπτώσεων σε όλο τον κόσμο. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η έλλειψη τροφίμων και οι επιδημίες ασθενειών που προέκυψαν οδήγησαν στον θάνατο έως και 4% του παγκόσμιου πληθυσμού εκείνης της εποχής. Αυτό θα αντιστοιχούσε σε τουλάχιστον 250 εκατομμύρια ανθρώπους αν συνέβαινε σήμερα. Οι προβλέψεις Τώρα υπάρχουν προβλέψεις που δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες των υδάτων θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τους βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο αργότερα φέτος καθιστώντας το επερχόμενο υπερ Ελ Νίνιο ακόμη ισχυρότερο από εκείνο πριν από 150 χρόνια.«Ταυτόχρονες πολυετείς ξηρασίες παρόμοιες με εκείνες της δεκαετίας του 1870 θα μπορούσαν να συμβούν ξανά. Αυτό που είναι διαφορετικό τώρα είναι ότι η ατμόσφαιρα και οι ωκεανοί μας είναι σημαντικά θερμότεροι από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1870, κάτι που σημαίνει ότι τα ακραία φαινόμενα που σχετίζονται με αυτό θα μπορούσαν να είναι ακόμη πιο έντονα» δήλωσε στην Washington Post η Ντίπτι Σινγκ αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον. Κίνδυνος καταστροφής Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ένα λεγόμενο «υπερ Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να οδηγήσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ο Πολ Ράουντι κλιματολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης αναφέρει ότι υπάρχει «πραγματική πιθανότητα για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο των τελευταίων 140 ετών». Πολλοί κλιματικοί ιστορικοί θεωρούν ότι το γεγονός του 1877–78 αναδιαμόρφωσε την παγκόσμια ιστορία και το θεωρούν μία από τις πρώτες «πραγματικά παγκόσμιες κλιματικές καταστροφές».Οι συνθήκες ξηρασίας που είχαν ήδη ξεκινήσει να αναπτύσσονται για αρκετά χρόνια εντάθηκαν προκαλώντας κατάρρευση καλλιεργειών σε τεράστιες περιοχές. Η Ινδία ήταν από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο καθώς οι μουσώνες εξαφανίστηκαν ενώ η Βόρεια Κίνα υπέστη καταστροφικές ξηρασίες που οδήγησαν σε αποτυχία των σοδειών.Στη Βραζιλία τα ποτάμια στέρεψαν και η γεωργία κατέρρευσε ενώ περιοχές της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Αυστραλίας αντιμετώπισαν επίσης σοβαρές ξηρασίες και πυρκαγιές. Ο λιμός που προέκυψε αποδυνάμωσε κοινωνίες, ενίσχυσε την αποικιοκρατική κυριαρχία σε ορισμένες περιοχές, επιτάχυνε τη μετανάστευση και ανέδειξε την ευαλωτότητα των παγκόσμιων συστημάτων τροφίμων απέναντι σε κλιματικά σοκ.Παρατηρήθηκαν επίσης επιδημίες ελονοσίας, πανώλης, δυσεντερίας, ευλογιάς και χολέρας σε πληθυσμούς που είχαν ήδη εξασθενήσει. Ο Ράουντι λέει ότι η φετινή χρονιά θα μπορούσε να είναι «δυνητικά το ισχυρότερο Ελ Νίνιο από το 1877». Η κλιματική επιστήμονας Κάθριν Χέιχο ανέφερε ότι αυτό θα μπορούσε να έχει «βαθιά επίδραση στην ανθρώπινη κοινωνία και στην ανθρώπινη ευημερία». Το φαινόμενο Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό μοτίβο που εναλλάσσεται μεταξύ μιας θερμής φάσης (Ελ Νίνιο) και μιας ψυχρής φάσης (Λα Νίνια) κάθε δύο έως επτά χρόνια. Κατά τη φάση του Ελ Νίνιο, τα θερμά νερά που συσσωρεύονται στον Ειρηνικό εξαπλώνονται και αυξάνουν τη μέση θερμοκρασία της Γης. Αυτή η θερμότητα απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα αυξάνοντας τη θερμοκρασία του πλανήτη για μήνες.Όταν αυτή η θέρμανση της επιφάνειας του ωκεανού ξεπερνά τους 2 βαθμούς Κελσίου το φαινόμενο συχνά αποκαλείται «υπερ Ελ Νίνιο» αν και οι επιστήμονες δεν χρησιμοποιούν επίσημα αυτόν τον όρο. Οι τρέχουσες μετρήσεις δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες της επιφάνειας του Ειρηνικού στις τροπικές περιοχές αυξάνονται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη περίοδο του αιώνα.Αν και δεν είναι ακόμη βέβαιο, αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι αναπτύσσεται ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο. Ο Γουίλφαμ Μουφούμα Όκια επικεφαλής κλιματικής πρόβλεψης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) δήλωσε: «Τα κλιματικά μοντέλα συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό και υπάρχει υψηλή εμπιστοσύνη στην έναρξη του Ελ Νίνιο και στη μετέπειτα ενίσχυσή του. Τα μοντέλα δείχνουν ότι αυτό μπορεί να είναι ένα ισχυρό γεγονός.»Οι προβλέψεις του Met Office δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες της επιφάνειας του ωκεανού θα μπορούσαν να φτάσουν 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, κάτι που θα το καθιστούσε το ισχυρότερο Ελ Νίνιο του αιώνα. Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ) εκτιμά ότι υπάρχει μία στις τέσσερις πιθανότητες για ένα «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο με θερμοκρασίες άνω των 2 βαθμών Κελσίου.Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων προβλέπει ότι η αύξηση θα μπορούσε να φτάσει έως και τους 3 βαθμούς Κελσίου. Παρά τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις ενός υπερ Ελ Νίνιο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι ο κόσμος είναι σήμερα πολύ καλύτερα προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει τις συνέπειες χάρη στις εξελίξεις στην κλιματική παρακολούθηση και πρόβλεψη.Επισημαίνουν ότι οι καταστροφικές απώλειες του 1877 είναι απίθανο να επαναληφθούν σήμερα, επειδή οι κοινωνικοί, πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες που επιδείνωσαν τις επιπτώσεις τότε δεν ισχύουν πλέον. Ωστόσο ένα τόσο ακραίο φαινόμενο θα μπορούσε ακόμη να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια, με συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο. https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2113763/to-soyper-el-ninio-toy-1877-prokalese-50-ekat-thanatoys-kai-ayto-poy-erchetai-mporei-na-einai-cheirotero/

Το σύμπαν θα μπορούσε να έχει 18 πιθανά σχήματα. Το σύμπαν μας φαίνεται επίπεδο – αλλά αυτή η παρατήρηση αφήνει ακόμα πολλές επιλογές για το πραγματικό του σχήμα. Στην πραγματικότητα, ο κόσμος μας θα μπορούσε να μοιάζει με ντόνατ.Τι σχήμα έχει το σύμπαν; Αυτό το ερώτημα είναι πολύ πιο ιντριγκαδόρικο και παραμένει πραγματικά άλυτο σε σχέση με ανάλογες συζητήσεις π.χ. για το σχήμα του πλανήτη μας, παρά την επιμονή των οπαδών της επίπεδης Γης.Καταλαμβάνουμε μόνο έναν ελάχιστο χώρο μέσα σε ένα γιγαντιαίο σύμπαν. Το πλεονέκτημα της οπτικής μας γωνίας είναι περιορισμένο. Παρόλα αυτά, οι κοσμολόγοι είναι πλέον αρκετά βέβαιοι ότι το σύμπαν μας είναι συμβατό με επίπεδη γεωμετρία σε μεγάλες κλίμακες.Αλλά αυτό δεν εξηγεί το ακριβές σχήμα του χώρου. Θα μπορούσε να εκτείνεται επ’ άπειρον κατά μήκος των τριών χωρικών διαστάσεων, να μοιάζει με μια τρισδιάστατη γενίκευση της επιφάνειας ενός ντόνατ ή να λαμβάνει ακόμα πιο παράξενες μορφές. Τα μαθηματικά του επίπεδου χώρου είναι εκπληκτικά ευέλικτα, και νέες έρευνες ανατρέπουν την παραδοσιακή σκέψη για τη διάταξη του κόσμου μας [Νομίζαμε πως ξέραμε το σχήμα του σύμπαντος, αλλά μάλλον κάναμε λάθος]. https://physicsgg.me/2026/03/29/νομίζαμε-πως-ξέραμε-το-σχήμα-του-σύμπα/ Τρίγωνα στον ουρανό Ο Καρλ Φρίντριχ Γκάους (Carl Friedrich Gauss), που έζησε στα τέλη του 1700 και στις αρχές του 1800, ήταν από τους πρώτους μαθηματικούς που μελέτησαν τη γεωμετρία σε καμπυλωμένους χώρους. Γνώριζε, για παράδειγμα, ότι το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου σε ένα επίπεδο είναι 180ο και ότι είναι μεγαλύτερο σε μια σφαίρα. Σε σφαιρικές επιφάνειες, όπως αυτή της Γης, ένα ισόπλευρο τρίγωνο μπορεί να αποτελείται από τρεις ορθές γωνίες. Άλλες γεωμετρίες, όπως το σχήμα ενός σαμαριού, μπορεί να έχουν άθροισμα γωνιών μικρότερο από 180ο.Η ίδια αρχή ισχύει όχι μόνο για τα τρίγωνα σε δισδιάστατες επιφάνειες, αλλά και στον τρισδιάστατο χώρο. Ανάλογα με την καμπυλότητα του χώρου, το άθροισμα των γωνιών μπορεί να διαφέρει. Ο Γκάους ίσως είδε το τρίγωνο ως μια καλή αφετηρία για την διερεύνηση του σχήματος του σύμπαντος, αν και αυτό αμφισβητείται. Λέγεται ότι μέτρησε τις αποστάσεις μεταξύ τριών γερμανικών βουνοκορφών (HohenHagen, Brocken και Inselberg) και προσδιόρισε τις γωνίες που σχημάτιζαν μεταξύ τους. Το αποτέλεσμά του: το άθροισμα ήταν αρκετά κοντά στις 180ο μοίρες, γεγονός που έδειχνε ότι στην κλίμακα των μερικών δεκάδων χιλιομέτρων και εντός του περιθωρίου σφάλματος των καλύτερων οργάνων της εποχής, η γεωμετρία του φυσικού μας χώρου είναι Ευκλείδεια (επίπεδη).Δυστυχώς, αν και η μέθοδος του τριγώνου είναι χρήσιμη για να κατανοήσουμε την καμπυλότητα του χώρου, δεν πρόκειται να απαντήσει στο ερώτημα αν το σύμπαν μας είναι καμπύλο ή επίπεδο. Το σύμπαν είναι τεράστιο. Ακόμη κι αν ο Γκάους ή κάποιος άλλος αστρονόμος χρησιμοποιούσε ένα μεγάλο τηλεσκόπιο, ο τριγωνισμός των αποστάσεων μεταξύ των άστρων δεν θα λειτουργούσε. Τα άστρα εντός του δικού μας ή των γειτονικών γαλαξιών είναι πολύ κοντά μας, αν συγκριθούν με την τεράστια κλίμακα του σύμπαντος. Επιπλέον, πρέπει να λάβουμε υπόψιν ότι τα παρατηρούμενα αντικείμενα κινούνται και ότι, εξαιτίας της βαρύτητας, το φως που ταξιδεύει προς εμάς ακολουθεί εν μέρει καμπυλωμένες διαδρομές.Όμως οι ειδικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν άλλες τεχνικές για να συμπεράνουν το σχήμα του σύμπαντος. Για παράδειγμα, ψάχνουν βαθιά στο παρελθόν – μέχρι την αρχαιότερη ακτινοβολία, φως που προέρχεται από περίπου 380.000 χρόνια μετά την Μεγάλη Έκρηξη και ταξιδεύει προς εμάς επί δισεκατομμύρια χρόνια. Μια σύντομη ιστορία του σύμπαντος Το πώς ακριβώς δημιουργήθηκε το σύμπαν παραμένει άγνωστο (προς το παρόν). Ευτυχώς, οι ακριβείς λεπτομέρειες δεν είναι απαραίτητες για να προσδιορίσουμε το σχήμα του. Πολλά μπορούν ήδη να εξαχθούν από το αρχαιότερο φως που φτάνει σε εμάς, την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου.Στο πρώιμο σύμπαν επικρατούσαν τόσο υψηλές θερμοκρασίες ώστε η ύλη βρισκόταν σε μορφή ενός καυτού πλάσματος ελεύθερων ηλεκτρονίων και πρωτονίων (καθώς η ακόμα πιο πρώιμη εποχή του πλάσματος κουάρκ-γλοιονίων είχε ήδη λήξει σε απειροελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη). Αυτό το πλάσμα ηλεκτρονίων και πυρήνων ήταν τόσο πυκνό που τα φωτόνια δεν μπορούσαν να κινηθούν ελεύθερα στο εσωτερικό του, καθώς σκεδάζονταν συνεχώς με τα ελεύθερα ηλεκτρόνια.Καθώς το σύμπαν διαστελλόταν, η θερμοκρασία μειωνόταν και τελικά τα ηλεκτρόνια ενώθηκαν με αυτούς για να σχηματίσουν ουδέτερα άτομα (Εποχή της Επανασύνδεσης). Ως αποτέλεσμα, το σύμπαν έγινε διαφανές: τα φωτόνια μπορούσαν πλέον να κινούνται ελεύθερα. Και αυτό ακριβώς το φως, το οποίο προήλθε περίπου 380.000 χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, είναι αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε.Το σήμα που φτάνει σε εμάς από εκείνη την εποχή είναι εκπληκτικά ομοιόμορφα κατανεμημένο στον ουρανό, ανεξάρτητα από το πού είναι στραμμένοι οι ανιχνευτές. Αυτό σημαίνει ότι η ύλη πρέπει να ήταν κατανεμημένη με πολύ ομοιόμορφο τρόπο σε αυτό το πρώιμο στάδιο. Αυτή η παρατήρηση, σε συνδυασμό με την υπόθεση ότι δεν βρισκόμαστε σε προνομιακή θέση στο σύμπαν (κοσμολογική αρχή), οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το σύμπαν είναι κατά προσέγγιση ομοιογενές και ισότροπο. Με άλλα λόγια, η ύλη είναι κατανεμημένη κατά μέσο όρο ομοιόμορφα προς όλες τις κατευθύνσεις. Στο πλαίσιο της μετρικής Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker, του βασικού μοντέλου της Γενικής Σχετικότητας για ένα ομοιογενές και ισότροπο διαστελλόμενο σύμπαν, ο χώρος έχει σταθερή καμπυλότητα σε μεγάλες κλίμακες. Και αυτό περιορίζει σημαντικά την πιθανή γεωμετρία του σύμπαντος. Αν η καμπυλότητα είναι σταθερή, τότε μπορούν να διακριθούν τρεις διαφορετικές περιπτώσεις: 1. Θετική καμπυλότητα: Αυτό αντιστοιχεί σε μια σφαιρική γεωμετρία, παρόμοια με αυτήν της επιφάνειας μιας σφαίρας. 2. Αρνητική καμπυλότητα: Η γεωμετρία είναι υπερβολική, δηλαδή παρόμοια με μια σαμαροειδή επιφάνεια. 3. Μηδενική καμπυλότητα: Σε αυτή την περίπτωση, ισχύει η Ευκλείδεια γεωμετρία, όπως σε μια επίπεδη επιφάνεια. Για να προσδιοριστεί ποια από τις τρεις περιπτώσεις ισχύει στο σύμπαν, μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει ξανά την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία. Είναι σχεδόν ομοιογενής, αλλά όχι απολύτως: υπάρχουν μικροσκοπικές διακυμάνσεις στο εσωτερικό της, που παρέχουν στοιχεία για τη γεωμετρία του σύμπαντος.Οι μικρές διακυμάνσεις στην μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου προκύπτουν από απειροελάχιστες διαφορές πυκνότητας στην καυτή, κοχλάζουσα αρχέγονη σούπα. Επιπλέον, μπορούμε να υπολογίσουμε πόσο ισχυρές ήταν αυτές οι διακυμάνσεις στο πρώιμο σύμπαν: οι μεγαλύτερες αντιστοιχούν στην μέγιστη απόσταση που μπορούσαν να ταξιδέψουν τα κύματα πυκνότητας.Αυτές οι διακυμάνσεις πυκνότητας είναι επίσης ορατές στον ουρανό μας, και συγκεκριμένα στην κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Το πόσο μεγάλες εμφανίζονται εξαρτάται από τη γεωμετρία του σύμπαντος: Αν το σύμπαν έχει θετική καμπυλότητα, οι διακυμάνσεις θα πρέπει να φαίνονται μεγαλύτερες από ότι είναι στην πραγματικότητα. Με αρνητική καμπυλότητα, θα πρέπει να φαίνονται μικρότερες. Και χωρίς καμπυλότητα, θα πρέπει να αντιστοιχούν ακριβώς στη θεωρητική τιμή (περίπου όπως οι γωνίες ενός τριγώνου στον επίπεδο χώρο έχουν άθροισμα 180ο).Σύμφωνα με τις μετρήσεις των κοσμολόγων, αυτό το τελευταίο σενάριο ισχύει για το σύμπαν μας. Η καμπυλότητα είναι πολύ κοντά στο μηδέν μέσα στα όρια των παρατηρησιακών αβεβαιοτήτων, όχι απαραίτητα ότι είναι ακριβώς μηδενική. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το σύμπαν «γεννήθηκε» (ήταν εξαρχής) επίπεδο). Θα μπορούσε να δημιουργήθηκε με «σφαιρική» ή «σελοειδή» καμπυλότητα. Όμως, κατά την πληθωριστική διαστολή του, σε έναν απειροελάχιστο χρόνο (από 10-36 έως 10-32 δευτερόλεπτα μετά την Μεγάλη Έκρηξη), ο χώρος υπέστη μια βίαιη, εκθετική διαστολή. Μεγάλωσε κατά τουλάχιστον 1026 φορές (δηλαδή 1 ακολουθούμενο από 26 μηδενικά)!. Με βάση την θεωρία του πληθωρισμού, το σύμπαν τεντώθηκε τόσο τεντώθηκε σε τόσο αδιανόητο βαθμό, ώστε το σύμπαν που παρατηρούμε να φαίνεται πλέον με εξαιρετική ακρίβεια απόλυτα επίπεδο. Μπορεί η πληθωριστική διαστολή να κάνει το σύμπαν να φαίνεται επίπεδο, αλλά δεν αλλάζει την τοπολογία της πιθανής σφαιρικής ή σελοειδούς καμπυλότητας. Μπορεί η πληθωριστική διαστολή να κάνει το σύμπαν να φαίνεται επίπεδο, αλλά δεν αλλάζει την τοπολογία της πιθανής σφαιρικής ή σελοειδούς καμπυλότητας. (Πρέπει να καταστεί σαφές πως, αν η εγγενής γεωμετρία του σύμπαντος είναι έστω και ελάχιστα σφαιρική ή υπερβολική, τότε ΔΕΝ ανήκει σε κανένα από τα 18 επίπεδα σχήματα που αναφέρονται παρακάτω. Τα σχήματα αυτά προϋποθέτουν γεωμετρία με καμπυλότητα απολύτως ίση με το μηδέν).Όμως, υπάρχει η πιθανότητα το σύμπαν να γεννήθηκε εξαρχής απολύτως επίπεδο και η πληθωριστική διαστολή απλώς να το μεγάλωσε. Τι σχήμα θα είχε σ’ αυτή την περίπτωση; Ωραία, το σύμπαν είναι επίπεδο, αλλά τι είδους επίπεδο; Οι μετρήσεις των διακυμάνσεων της πυκνότητας, σε συνδυασμό με άλλα κοσμολογικά δεδομένα, δείχνουν ότι το σύμπαν μας είναι επίπεδο. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε και το πραγματικό του σχήμα. Επειδή οι καμπυλωμένοι τρισδιάστατοι χώροι είναι δύσκολο να οπτικοποιηθούν, μπορούμε να ξεκινήσουμε με δισδιάστατα παραδείγματα. Αν το σύμπαν μας ήταν δισδιάστατο και επίπεδο, οι περισσότεροι θα φαντάζονταν μια επίπεδη επιφάνεια. Αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό δισδιάστατο σχήμα με επίπεδη γεωμετρία. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η επιφάνεια ενός τόρου , η οποία μοιάζει με κουλούρι ή ντόνατ.Ένα κουλούρι φαίνεται καμπυλωμένο, αλλά στην ουσία δεν είναι. Η εγγενής γεωμετρία του μπορεί να είναι επίπεδη, ακόμη κι αν απεικονίζεται μέσα σε καμπυλωμένο χώρο. Θα μπορούσατε, θεωρητικά, να σχηματίσετε έναν τόρο παίρνοντας ένα επίπεδο (και εξαιρετικά ελαστικό) φύλλο χαρτιού και κολλώντας τις απέναντι πλευρές μεταξύ τους για να δημιουργήσετε έναν κύλινδρο. Στη συνέχεια, θα μπορούσατε να περιστρέψετε αυτό το φύλλο έτσι ώστε τα ανοιχτά άκρα του κυλίνδρου να συναντηθούν, δημιουργώντας έναν τόρο.Στην πραγματικότητα, υπάρχουν άλλες τρεις παραλλαγές ενός επίπεδου χώρου σε δύο διαστάσεις: ένας κύλινδρος, μια λωρίδα του Möbius και μια φιάλη του Klein. Όμως, στην κοσμολογία, όταν αναζητούμε το «σχήμα του σύμπαντος», ενδιαφερόμαστε κυρίως για συμπαγείς πολλαπλότητες (χώρους χωρίς όρια που δεν εκτείνονται στο άπειρο). Υπό αυτόν τον αυστηρό περιορισμό, στις δύο διαστάσεις υπάρχουν μόνο δύο κλειστές επίπεδες επιφάνειες χωρίς άκρα: ο τόρος (που είναι προσανατολίσιμος) και η φιάλη του Klein (που είναι μη προσανατολίσιμη). Στις τρεις διαστάσεις, οι πιθανότητες είναι ακόμη πιο ποικίλες. Το 1934 ο μαθηματικός Werner Nowacki απέδειξε ότι υπάρχουν 18 διαφορετικά επίπεδα τρισδιάστατα σχήματα. Αν το σύμπαν μας είναι απολύτως επίπεδο, τότε έχει ένα από αυτά τα 18 σχήματα. Μπορούμε να αποκλείσουμε ορισμένους υποψήφιους επειδή οκτώ από τα 18 είναι «μη προσανατολίσιμα». Αν πετούσατε με έναν πύραυλο μέσα σε ένα μη προσανατολίσιμο σύμπαν, τελικά θα επιστρέφατε στο σημείο εκκίνησής σας, αλλά σε κατοπτρική μορφή: το δεξί σας θα ήταν πλέον αριστερό, και το αντίστροφο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέτοια σύμπαντα έρχονται σε αντίθεση με τους νόμους της φυσικής.Έτσι απομένουν 10 διαφορετικές μορφές που θα μπορούσε να έχει το σύμπαν, οι οποίες όμως είναι δύσκολο να παρασταθούν με εικόνες ή να περιγραφούν με λόγια. Το σίγουρο είναι ότι, αφόσον όλες αυτές οι πιθανές μορφές του σύμπαντος έχουν μηδενική καμπυλότητα (είναι απόλυτα επίπεδα), αν φανταστούμε ένα τεράστιο τρίγωνο ανάμεσα σε τρία πολύ απομακρυσμένα σημεία του, το άθροισμα των γωνιών του θα είναι πάντα ακριβώς ίσο με 180°. Τα 10 πιθανά (επίπεδα) σχήματα του σύμπαντος: 1. Ένας απείρως εκτεταμένος τρισδιάστατος χώρος με άξονες x, y και z: Αν μπαίναμε σε ένα διαστημόπλοιο και πηγαίναμε συνεχώς ευθεία προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, θα ταξιδεύαμε για πάντα. Όσο μακριά κι αν κοιτάζαμε με ένα ιδεατό τηλεσκόπιο, θα βλέπαμε συνεχώς νέους γαλαξίες. Βρισκόμαστε σε ένα σύμπαν άπειρο και άνευ περάτων. 2. Μια τρισδιάστατη γενίκευση του τόρου: σ’ αυτήν την περίπτωση, μπορεί κανείς να φανταστεί ότι κολλάμε τις απέναντι έδρες ενός κύβου. Αν ταξιδεύαμε ευθεία προς οποιαδήποτε κατεύθυνση (πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά), μετά από δισεκατομμύρια χρόνια θα επιστρέφαμε ακριβώς στο ίδιο σημείο, έχοντας τον αρχικό μας προσανατολισμό. Αν κοιτάζαμε με το ιδεατό τηλεσκόπιο, θα βλέπαμε τον εαυτό μας από πίσω. Πίσω από αυτόν τον εαυτό, θα βλέπαμε άλλον έναν. Είναι σαν να είμαστε σε ένα άπειρο δωμάτιο με καθρέφτες, βλέποντας ένα ατελείωτο πλέγμα πανομοιότυπων ειδώλων μας. 3. Ένας τόρος μισής περιστροφής: όπως στην 2η περίπτωση, αλλά ένα ζεύγος επιφανειών είναι περιστραμμένο κατά 180ο, σαν την τρισδιάστατη εκδοχή μιας λωρίδας του Möbius. Αν ταξιδέψουμε ευθεία «πάνω», όταν επιστρέψουμε από «κάτω», το ταβάνι του διαστημοπλοίου μας θα έχει γίνει πάτωμα. Θα επιστρέψουμε αναποδογυρισμένοι. Στους άλλους άξονες επιστρέφουμε κανονικά. Κοιτάζοντας πάνω με το τηλεσκόπιο, θα δούμε το πρώτο είδωλό μας ανεστραμμένο. Το επόμενο είδωλο κανονικά, το επόμενο πάλι ανεστραμμένο κ.ο.κ. επ’ άπειρον. 4. Ένας τόρος περιστροφής ενός τετάρτου: όπως στη 2η περίπτωση, αλλά ένα ζεύγος επιφανειών ενώνεται με περιστροφή 90 μοιρών. Ταξιδεύοντας ευθεία, όταν επιστρέφουμε στην αρχική μας θέση από πίσω, το διαστημόπλοιό μας έχει στραφεί κατά 90ο. Για να επιστρέψουμε στην αρχική όρθια θέση, πρέπει να κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος 4 φορές! Βλέπουμε τα είδωλά μας να σχηματίζουν μια σπειροειδή οπτική αλυσίδα. Το πρώτο είναι στραμμένο κατά 90°, το δεύτερο κατά 180°, το τρίτο 270° και το τέταρτο κανονικό. 5. Ένα πρίσμα περιστροφής ενός τρίτου: αντί για τις έδρες ενός κύβου, χρησιμοποιούμε ένα εξαγωνικό πρίσμα. Και εδώ, οι απέναντι έδρες είναι κολλημένες, αλλά η μία περιστρέφεται κατά 120ο. Όταν κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος κατά μήκος ενός συγκεκριμένου άξονά του, επιστρέφουμε στραμμένοι κατά 120ο μοίρες. Χρειαζόμαστε 3 πλήρεις γύρους του σύμπαντος για να επανέλθουμε στην αρχική όρθια θέση μας. Με το ιδεατό μας τηλεσκόπιο βλέπουμε ατελείωτα είδωλα του εαυτού μας, με το κάθε είδωλο να είναι στραμμένο κατά το ένα τρίτο του κύκλου σε σχέση με το προηγούμενο. 6. Ένα πρίσμα του ενός έκτου περιστροφής: όπως στην 5η περίπτωση, αλλά η μία πλευρά περιστρέφεται κατά 60ο. Το ταξίδι είναι παρόμοιο με την προηγούμενη περίπτωση, αλλά η στροφή είναι 60ο. Πρέπει να κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος 6 φορές για να επανέλθουμε στην αρχική μας κατάσταση. 7. Ένα σχήμα που ονομάζεται «πολλαπλότητα Hantzsche-Wendt» και αποτελείται από δύο κύβους στοιβαγμένους ο ένας πάνω στον άλλο, με τις έδρες τους να ενώνονται με έναν περίπλοκο τρόπο. Αν ταξιδέψουμε στον άξονα x, επιστρέφουμε ανάποδα. Αν ταξιδέψουμε στον άξονα y, επιστρέφουμε γερμένοι στο πλάι. Είναι το πιο αποπροσανατολιστικό σύμπαν: σχεδόν όποια ευθεία κι αν διαλέξουμε, επιστρέφουμε αλλαγμένοι με περίπλοκους τρόπους. Αντί για ένα τακτοποιημένο πλέγμα, βλέπεις τα είδωλά μας διάσπαρτα, να «περπατούν» ο ένας πάνω στο ταβάνι του άλλου, σαν έναν χαοτικό, τρισδιάστατο πίνακα του M.C. Escher. 8. Ένας χώρος που ορίζεται ανάμεσα σε δύο άπειρα παράλληλα επίπεδα (ένα «πάτωμα» και ένα «ταβάνι»). Αν ταξιδέψουμε, ας πούμε, οριζόντια, δεν επιστρέφουμε ποτέ (ο χώρος είναι άπειρος). Αν όμως κινηθούμε κατακόρυφα προς τα πάνω, θα επιστρέψουμε από κάτω (πιθανώς ελαφρώς περιστραμμένοι). Κοιτάζοντας δεξιά-αριστερά βλέπουμε το άπειρο. Κοιτάζοντας πάνω-κάτω, βλέπουμε μια ατελείωτη στήλη από είδωλά μας (σαν ουρανοξύστης), αλλά γύρω τους υπάρχει το απόλυτο κενό από άλλα είδωλα. 9. Ένας χώρος που αποτελείται από μια απείρως ψηλή «καμινάδα»: τέσσερις επιφάνειες διατεταγμένες ως πλευρές ενός παραλληλογράμμου. Οι απέναντι επιφάνειες είναι κολλημένες μεταξύ τους. Εδώ οι κανόνες αντιστρέφονται. Αν κινηθούμε κατακόρυφα προς τα πάνω, δεν θα επιστρέψουμε ποτέ. Αν κινηθούμε δεξιά-αριστερά ή μπρος-πίσω, θα κάνουμε γρήγορα τον γύρο και θα επιστρέψουμε κανονικά στη βάση μας. Κοιτάζοντας πάνω, δεν βλέπουμε τον εαυτό μας. Κοιτάζοντας όμως οριζόντια, βλέπουμε ένα ατελείωτο, επίπεδο «πάτωμα» γεμάτο από είδωλά μας (όλα όρθια) που απλώνονται προς όλες τις κατευθύνσεις. 10. «Καμινάδα» με περιστροφή 180°: Όπως στην προηγούμενη περίπτωση, αλλά ένα από τα ζεύγη των επιφανειών περιστρέφεται κατά 180ο. Το διαστημικό μας ταξίδι δίνει ακριβώς την ίδια εμπειρία με την προηγούμενη περίπτωση, αλλά σε έναν από τους οριζόντιους άξονες (π.χ. πηγαίνοντας δεξιά), όταν επιστρέφουμε από τα αριστερά είμαστε αναποδογυρισμένοι κατά 180ο. Στο οριζόντιο επίπεδο, βλέπουμε τα είδωλά μας να εκτείνονται στο άπειρο, αλλά τα μισά από αυτά είναι με το κεφάλι προς τα κάτω.Όλα αυτά τα σχήματα μοιράζονται την ίδια επίπεδη γεωμετρία, αλλά το καθένα διαθέτει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί μπορούν επομένως να αναζητήσουν ενδείξεις και στοιχεία αυτών των χαρακτηριστικών για να προσδιορίσουν το ακριβές σχήμα του σύμπαντος χρησιμοποιώντας ολοένα και πιο λεπτομερή κοσμολογικά δεδομένα. Άπειρα αντίγραφα του εαυτού μας Πολλοί από αυτούς τους υποψήφιους για το σχήμα του σύμπαντος είναι συμπαγείς, που σημαίνει ότι δεν εκτείνονται απείρως προς τα έξω. Αντίθετα, ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό που μοιράζονται είναι η επανάληψη. Σε ένα σύμπαν με σχήμα τόρου, για παράδειγμα, το φως από τη Γη μας θα έφτανε τελικά ξανά στη Γη, οπότε θα βλέπαμε την αντανάκλασή μας.Παρόλα αυτά, το σύμπαν μας είναι γιγαντιαίο, και το φως ταξιδεύει με πεπερασμένη ταχύτητα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι αν το φως από το ηλιακό μας σύστημα ή τον γαλαξία μας επρόκειτο να φτάσει ξανά σε εμάς κάποια μέρα, το πιο πιθανό είναι να μην αναγνωρίζαμε την εικόνα. Κι αυτό διότι η μορφή του εκείνη τη χρονική στιγμή πιθανώς να ελάχιστη ομοιότητα θα είχε με το τωρινό μας περιβάλλον. Επιπλέον, το σύμπαν μας ίσως να είναι τόσο απέραντο που το φως απλώς δεν έχει βρει τον χρόνο να το διασχίσει.Αλλά θα μπορούσαν να υπάρχουν και άλλες ενδείξεις για το αν ζούμε σε ένα συμπαγές σύμπαν. Το σχήμα του κόσμου επηρεάζει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο με τον οποίο η ύλη και το φως αλληλεπιδρούσαν στο πρώιμο σύμπαν. Κι αυτό θα έπρεπε να αντικατοπτρίζεται στην κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Οι ερευνητές έχουν αναζητήσει επαναλαμβανόμενες δομές εντός αυτής, όπως πανομοιότυπες κυκλικές διατάξεις που θα υποδείκνυαν ένα συμπαγές σύμπαν. Για να γίνει αυτό, έπρεπε να κάνουν κάποιες γεωμετρικές παραδοχές: επειδή λαμβάνουμε την ακτινοβολία στη σφαιρική Γη, το σήμα έχει το σχήμα μιας σφαιρικής επιφάνειας. Το σύμπαν μας θα μπορούσε ωστόσο να έχει ένα πιο πολύπλοκο σχήμα, και τα ίχνη αυτού θα έπρεπε να ανακλώνται στα σφαιρικά δεδομένα που συλλέγουμε.Όταν οι ειδικοί ερεύνησαν για πανομοιότυπες κυκλικές δομές στα δεδομένα της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου κατά τις δεκαετίες του 2000 και του 2010, δεν βρήκαν τίποτα. Επομένως, οι περισσότεροι κοσμολόγοι υπέθεσαν ότι το σύμπαν είχε μια αρκετά απλή δομή: θα ήταν επίπεδο και θα εκτεινόταν στο άπειρο και στις τρεις χωρικές διαστάσεις. Η έρευνα για το σχήμα του σύμπαντος πάγωσε λόγω έλλειψης νέων στοιχείων – μέχρι που ξεκίνησε το 2022 η σύμπραξη COMPACT (Collaboration for Observations, Models and Predictions of Anomalies and Cosmic Topology).Οι ερευνητές της σύμπραξης συγκρίνουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα από την κοσμολογική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου με τα διάφορα πιθανά σχήματα του σύμπαντος. Ανακάλυψαν ότι η έλλειψη αποδείξεων για πανομοιότυπες κυκλικές δομές στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο είναι πολύ λιγότερο περιοριστική από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως. Στην πραγματικότητα, είναι αρκετά πιθανό να μην εντοπίζαμε καμία από αυτές τις δομές σε ένα συμπαγές σύμπαν. Επιπλέον, οι ειδικοί εργάζονται για τον εντοπισμό άλλων χαρακτηριστικών στα κοσμολογικά δεδομένα που θα μπορούσαν να υποδεικνύουν πολύπλοκα σχήματα. Η ομάδα της COMPACT εξακολουθεί να αναλύει τα δεδομένα και να αναπτύσσει κατάλληλα μοντέλα. Συναρπαστικά νέα αποτελέσματα αναμένονται τους επόμενους μήνες και χρόνια.Όλα αυτά σημαίνουν ότι το σύμπαν θα μπορούσε να είναι πολύ πιο πολύπλοκο από ό,τι νομίζαμε. Και το ερώτημα για το σχήμα του κόσμου μας δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό. Η τοπολογία του χωροχρόνου καθορίστηκε πιθανότατα από τις κβαντικές διεργασίες που έλαβαν χώρα λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Επομένως, αν γνωρίζαμε με μεγαλύτερη ακρίβεια το σχήμα του σύμπαντος, θα μπορούσαμε να μάθουμε περισσότερα για τις πολύπλοκες διεργασίες που συνέβησαν στο ξεκίνημά του – ή, τουλάχιστον, αυτή είναι η ελπίδα. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: The universe could have 18 possible shapes – https://www.scientificamerican.com/article/the-universe-could-have-18-possible-shapes/ Για να προσδιορίσουν το σχήμα του σύμπαντος, αστρονόμοι και κοσμολόγοι έπρεπε να προβληματιστούν όσον αφορά την γεωμετρία του επίπεδου και του καμπυλωμένου χώρου – και στη συνέχεια να περιορίσουν τις επιλογές τους βάσει μετρήσεων. Ανάλογα με την καμπυλότητα του χώρου, το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου μπορεί να είναι ίσο με 180ο (κίτρινο), μεγαλύτερο από 180ο(κεραμιδί) ή μικρότερο από 180ο(πράσινο) Μπορείτε να φανταστείτε τη δημιουργία ενός τόρου από ένα επίπεδο υλικό τυλίγοντάς το έτσι ώστε τα άκρα να συναντηθούν, και στη συνέχεια περιστρέφοντας τον σωλήνα που προκύπτει σχηματίζοντας έναν δακτύλιο.

Ποιά είναι η θερμοκρασία στον πυρήνα της Γης και πώς την μετρήσαμε. Όταν η Γη σχηματίστηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ήταν μια σφαίρα λιωμένου βράχου. Με την πάροδο του χρόνου, βαρύτερα στοιχεία, όπως ο σίδηρος και το νικέλιο, βυθίστηκαν στο κέντρο του πλανήτη, σχηματίζοντας τον αρχέγονο πυρήνα της Γης.Σήμερα, ο πυρήνας της Γης παραμένει μια εξαιρετικά θερμή και πυκνή σφαίρα βαθιά μέσα στον πλανήτη μας. Συνίσταται από έναν υγρό εξωτερικό πυρήνα, που ξεκινά περίπου 2.900 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της Γης και εκτείνεται άλλα 2.200 χιλιόμετρα. Υπάρχει επίσης ένας συμπαγής εσωτερικός πυρήνας, ο οποίος ξεκινά περίπου 5.150 χιλιόμετρα κάτω από το έδαφος, και έχει ακτίνα περίπου 1.220 χιλιομέτρα.Αλλά ποιά είναι η θερμοκρασία στον πυρήνα της Γης; Και πώς την μέτρησαν οι επιστήμονες, εφόσον δεν μπορούν να φτάσουν τόσο βαθιά στο υπέδαφος; Η μέθοδος της θερμομέτρησης Χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό τεχνικών, οι επιστήμονες έχουν εκτιμήσει ότι η θερμοκρασία του πυρήνα της Γης είναι περίπου τόσο μεγάλη όσο και η θερμοκρασία στην επιφάνεια του Ήλιου: Φτάνει περίπου τους 5.000 έως πάνω από 5.500 °C. Αυτή η θερμοκρασία υπολογίζεται με ακρίβεια από το όριο μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού πυρήνα, διότι εκεί ακριβώς παρατηρείται η αλλαγή φάσης του σιδήρου από υγρό σε στερεό. Ωστόσο, το πραγματικά θερμότερο τμήμα του πλανήτη είναι το ίδιο το γεωμετρικό κέντρο του εσωτερικού πυρήνα, όπου οι θερμοκρασίες εκτιμάται ότι αγγίζουν τους 6.000 °C.Βέβαια, αυτή η θερμοκρασία δεν μετρήθηκε άμεσα. Αντίθετα, συμπεραίνεται μέσω πειραμάτων και θεωριών πειραμάτων και θεωριών που έχουν αναπτύξει οι επιστήμονες σχετικά με την σύνθεση του πυρήνα. Το κέντρο της Γης αποτελείται κυρίως από σίδηρο, σε ποσοστό περίπου 85%, σε κράμα με νικέλιο και άλλα ελαφρύτερα στοιχεία. Αυτό το υλικό βρίσκεται σε υγρή μορφή στον εξωτερικό πυρήνα και σε στερεή μορφή στον εσωτερικό. Οι επιστήμονες συμπέραναν αυτές τις ιδιότητες από: ● Εργαστηριακές μετρήσεις κραμάτων σιδήρου σε υψηλές πιέσεις. ● Ανάλυση της σύνθεσης μετεωριτών. ● Κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα σεισμικά κύματα διαθλώνται ή εξαφανίζονται καθώς ταξιδεύουν στο εσωτερικό του πλανήτη.Επειδή ο εξωτερικός πυρήνας της Γης αποτελείται κυρίως από υγρό σίδηρο, οι θερμοκρασίες σε αυτή την περιοχή πρέπει να είναι υψηλότερες από την θερμοκρασία τήξης του σιδήρου. Στην επιφάνεια του πλανήτη, το σημείο τήξης του καθαρού σιδήρου είναι 1.538 °C. Αλλά αυτή η τιμή δεν λαμβάνει υπόψη τις «τεράστιες πιέσεις» στο βαθύ εσωτερικό της Γης. Οι μεγάλες πιέσεις αυξάνουν το σημείο τήξης του σιδήρου και των περισσότερων άλλων ουσιών, γεγονός που εξηγεί γιατί ο εσωτερικός πυρήνας είναι πολύ θερμός, αλλά παραμένει συμπαγής λόγω της υψηλής πίεσής του. Για να προσδιορίσουν τη θερμοκρασία τήξης του σιδήρου σε αστρονομικές πιέσεις, οι επιστήμονες διεξήγαγαν μια σειρά πειραμάτων για να προσομοιώσουν αυτό το περιβάλλον: ● Σε ορισμένες μελέτες, συμπίεσαν ένα κομμάτι σιδήρου ανάμεσα σε δύο ακονισμένα διαμάντια για να δημιουργήσουν υψηλές πιέσεις, ενώ ένα λέιζερ θέρμαινε τον σίδηρο σε υψηλές θερμοκρασίες. ● Σε άλλες μελέτες, χτύπησαν κομμάτια σιδήρου με βλήματα υψηλής ταχύτητας ή με ακτίνες που δημιουργούν κρουστικά κύματα για να προσομοιώσουν συνθλιπτικές πιέσεις.Τα αποτελέσματα από αυτά τα πειράματα στη συνέχεια χαρτογραφήθηκαν και προεκτάθηκαν στις πιέσεις που επικρατούν στο όριο του εσωτερικού και εξωτερικού πυρήνα, γεγονός που οδήγησε σε εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 5.000 έως λίγο πάνω από 5.500 oC. «Mέχρι κάποιο σημείο, όσα γνωρίζουμε για τον πυρήνα της Γης είναι μια βάσιμη εικασία», δήλωσε ο Shichun Huang, καθηγητής γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Sun Yat-sen της Κίνας. Πολλοί μηχανισμοί, όπως ο τρόπος που ο συμπαγής εσωτερικός πυρήνας κρυσταλλώνεται σε στερεό, παραμένουν μυστήριο. Θερμός εξ’ αρχής Όλη αυτή η θερμότητα δείχνει την μοναδική ιστορία του πλανήτη μας. Όταν σχηματίστηκε η Γη, συγκεντρώθηκαν όλα τα είδη υλικών, συμπεριλαμβανομένου και του σιδήρου που απαρτίζει τον πυρήνα. Αυτό το «βαρυτικό δυναμικό μετατράπηκε σε θερμότητα», σύμφωνα με τον Huang.Επιπλέον, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια αυτού του σχηματισμού, ένα αντικείμενο στο μέγεθος του Άρη προσέκρουσε στον πρωτοπλανήτη μας και η δύναμη αυτή εναπόθεσε μεγάλη ποσότητα θερμότητας στο εσωτερικό. Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν πως τα ραδιενεργά στοιχεία συμβάλλουν επίσης στην εσωτερική θερμότητα του πλανήτη. Όμως, ενώ βαρύτερα στοιχεία όπως το ουράνιο και το θόριο παρέμειναν κυρίως στα πετρώματα του μανδύα και του φλοιού, το κατά πόσο ραδιενεργά ισότοπα (όπως το κάλιο-40) ενώθηκαν με τον σίδηρο και υπάρχουν πραγματικά στα βαθιά έγκατα του πυρήνα, αποτελεί αντικείμενο συζήτησης.Ένας θερμός πυρήνας συμβάλλει, επίσης, στην ικανότητα της Γης να φιλοξενεί ζωή. Σε αντίθεση με άλλους πλανήτες, το εσωτερικό της Γης έχει διατηρήσει μεγάλο μέρος της αρχικής, πρωταρχικής του θερμότητας.Η Γη έχει διατηρήσει πολλή θερμική ενέργεια από τον αρχικό της σχηματισμό, σε αντίθεση με άλλους βραχώδεις πλανήτες στο ηλιακό μας σύστημα. Ως αποτέλεσμα, ο πλανήτης μας διατηρεί έναν γεωλογικά ενεργό μανδύα. Η τεράστια θερμότητα του πυρήνα θερμαίνει τη βάση του μανδύα δημιουργώντας θερμικά ρεύματα μεταφοράς, τα οποία, σε συνδυασμό με τη βαρυτική βύθιση των ψυχρών ωκεάνιων πλακών, καθοδηγούν τον μηχανισμό των τεκτονικών πλακών. Αυτή η συνεχής ανακύκλωση μετακινεί τμήματα της επιφάνειας της Γης, ανασύροντας κατάλληλα συστατικά ώστε η ζωή να εξελιχθεί και να ευδοκιμήσει. Ο εν μέρει υγρός σιδερένιος πυρήνας δημιουργεί επιπλέον και το μαγνητικό πεδίο της Γης, το οποίο προστατεύει τον πλανήτη και τη ζωή σε αυτόν από τους επικίνδυνους ηλιακούς ανέμους.Αν νοιάζεστε για την ζωή, θα πρέπει να νοιάζεστε και για το εσωτερικό της Γης. Ένας φλεγόμενος θερμός πυρήνας στο κέντρο του πλανήτη μας είναι αυτός που επιτρέπει σε όλους μας να επιβιώνουμε σήμερα στην επιφάνειά της. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: How hot is Earth’s core? – https://www.livescience.com/planet-earth/geology/how-hot-is-earths-core Η Γη περνάει μέσα από υπολείμματα αρχαίου σουπερνοβα. Τα ίχνη του βρέθηκαν στην Ανταρκτική. Αναλύσεις σε πάγους της Ανταρκτικής ανιχνεύουν ένα ισότοπο που παράγεται σχεδόν αποκλειστικά από εκρήξεις σουπερνόβα.Η Γη κινείται μέσα σε ένα σύννεφο διαστρικού αερίου που περιέχει τα κατάλοιπα ενός γερασμένου άστρου που εξερράγη σε σουπερνόβα, επιβεβαιώνει μελέτη που ανίχνευσε ίχνη αστερόσκονης στους πάγους της Ανταρκτικής.Εδώ και μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια, το Ηλιακό Σύστημα βρίσκεται μέσα στο Τοπικό Διαστρικό Σύννεφο, μια γιγάντια μάζα αερίου και σκόνης της οποίας η προέλευση παραμένει μέχρι σήμερα ασαφής.Η νέα μελέτη διαπιστώνει ότι, καθώς η Γη περνά μέσα από το σύννεφο, λούζεται με άτομα σιδήρου-60, ενός σπάνιου ραδιενεργού ισοτόπου του σιδήρου, το οποίο παράγεται κυρίως σε εκρήξεις σουπερνόβα.Δεδομένου ότι ο σίδηρος-60 έχει χρόνο ημιζωής 2,6 εκατομμύρια χρόνια, οι ποσότητες που υπήρχαν στη Γη κατά τον σχηματισμό της έχουν εξαφανιστεί εδώ και καιρό. Και αυτό σημαίνει ότι οι ποσότητες που ανιχνεύονται σήμερα στον πλανήτη πρέπει να προέρχονται από το Διάστημα.Προηγούμενες αναλύσεις ιζημάτων είχαν δείξει ότι τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια η Γη βομβαρδίστηκε με σίδηρο-60 από δύο εκρήξεις σουπερνόβα. Ενδείξεις για πιο πρόσφατες εκρήξεις δεν υπάρχουν, οπότε οι ερευνητές εξεπλάγησαν πριν από μερικά χρόνια, όταν ανίχνευσαν το ισότοπο σε φρέσκο πάγο από την Ανταρκτική. Εκείνη η αρχική ανακάλυψη προήλθε από την ανάλυση φρέσκου χιονιού ηλικίας μόλις 20 ετών, αποδεικνύοντας ότι η Γη δέχεται ακόμα και σήμερα αυτόν τον διαστρικό βομβαρδισμό. Ωστόσο, για να χαρτογραφήσουν την ιστορία του φαινομένου, οι ερευνητές χρειάστηκε να προχωρήσουν σε μια νέα φάση διαφορετικών πειραμάτων, αναζητώντας πλέον ίχνη σε δείγματα πάγου πολύ μεγαλύτερης ηλικίας.Από πού προήλθε ο σίδηρος-60; «Η ιδέα μας ήταν ότι το Τοπικό Διαστρικό Σύννεφο περιέχει σίδηρο-60 και τον αποθηκεύει για μεγάλες χρονικές περιόδους. Καθώς το Ηλιακό Σύστημα περνά μέσα από το σύννεφο, η Γη συλλέγει αυτό το υλικό. Παρόλα αυτά, δεν μπορούσαμε να αποδείξουμε αυτή την υπόθεση εκείνη την εποχή» δήλωσε ο Ντόμινικ Κολ του Ερευνητικού Κέντρου Helmholtz στη Δρέσδη-Ρόσενντορφ, πρώτος συγγραφέας της μελέτης. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Physical Review Letters, το κορυφαίο περιοδικό στον χώρο της φυσικής. Η ομάδα του Κολ εξέτασε περίπου 300 κιλά πάγου, ηλικίας 40 έως 80 χιλιάδων ετών, τα οποία ανασύρθηκαν από την Ανταρκτική στο πλαίσιο της ερευνητικής γεώτρησης EPICA.Οι ερευνητές έλιωσαν τον πάγο, πήραν το στερεό υπόλειμμα και για να πετύχουν την απαιτούμενη ακρίβεια που ξεπερνά τις δυνατότητες των απλών ηλεκτρικών και μαγνητικών φίλτρων, χρησιμοποίησαν μια εξαιρετικά ευαίσθητη μέθοδο που ονομάζεται Φασματομετρία Μάζας με Επιταχυντή (Accelerator Mass Spectrometry – AMS), καταφέρνοντας έτσι να απομονώσουν τον σίδηρο-60. Ήταν μόλις μερικά άτομα σε σύνολο περίπου 10 τρισεκατομμυρίων ατόμων.«Είναι σαν να ψάχνεις για βελόνα σε 50.000 ποδοσφαιρικά στάδια γεμάτα μέχρι την κορυφή με άχυρα. Το μηχάνημα βρίσκει τη βελόνα σε μια ώρα» δήλωσε η Άναμπελ Ρόλοφς του Πανεπιστημίου της Βόννης.Συγκρίνοντας τα ευρήματα με τα επίπεδα σιδήρου-60 σε αρχαιότερα δείγματα από τον θαλάσσιο βυθό, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η απόθεση του ισοτόπου είχε επιβραδυνθεί από τα 80 μέχρι τα 40 χιλιάδες χρόνια πριν, συγκριτικά με τα σημερινά επίπεδα.Αυτό, λένε οι ερευνητές, σημαίνει ότι η Γη είτε εισήλθε στο Τοπικό Διαστρικό Νέφος αργότερα από ό,τι πιστεύαμε, είτε ότι το Νέφος δεν είναι ομοιογενές και η συγκέντρωση σιδήρου-60 ποικίλλει στο εσωτερικό του.«Το αποτυπωμένο χρονικό προφίλ του σιδήρου-60 αποτελεί ένδειξη ενός μεταβαλλόμενου τοπικού διαστρικού περιβάλλοντος τα τελευταία 80.000 χρόνια» γράφουν οι ερευνητές.Σχεδιάζουν τώρα να εξετάσουν δείγματα πάγου που χρονολογούνται πριν από την είσοδο του Ηλιακού Συστήματος στο Τοπικό Διαστρικό Νέφος. – https://www.in.gr/2026/05/14/in-science/space/i-gi-pernaei-mesa-apo-syntrimmia-arxaiou-soupernova-ta-ixni-tou-vrethikan-stin-antarktiki/ – https://phys.org/news/2026-05-stardust-antarctic-ice-reveals-tens.html