Δροσος Γεωργιος

Έρχονται οι απειλητικοί αυτόνομοι ιοί τεχνητής νοημοσύνης. Λειτουργούν μόνοι τους και προσαρμόζονται σε άγνωστα περιβάλλοντα εντοπίζοντας κενά ασφαλείας χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.Ερευνητές απέδειξαν ότι ένας ηλεκτρονικός ιός που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργεί χωρίς ανθρώπινη καθοδήγηση και να εξαπλώνεται αυτόνομα σε ένα δίκτυο εντοπίζοντας και εκμεταλλευόμενος ευπάθειες σε διαφορετικές συσκευές. Το επίτευγμα αυτό εντείνει τις ανησυχίες για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αλλάξει το μέλλον των κυβερνοεπιθέσεων.Το πειραματικό κακόβουλο λογισμικό αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορόντο και της εταιρείας κυβερνοασφάλειας CleverHans. Όπως αναφέρεται στο Live Science συνδυάζει ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM) που εκτελείται τοπικά με έναν αυτόνομο λογισμικό πράκτορα ο οποίος μπορεί να σαρώνει δίκτυα, να αξιολογεί πιθανές διαδρομές επίθεσης και να αποφασίζει πώς θα παραβιάσει νέους στόχους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.Σύμφωνα με τους ερευνητές η εργασία τους δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιτρέψει σε ένα κακόβουλο πρόγραμμα να προσαρμόζεται σε άγνωστα περιβάλλοντα αντί να βασίζεται σε μία μόνο προγραμματισμένη μέθοδο επίθεσης.Στα πειράματα που περιγράφονται σε μελέτη ο ιός δοκιμάστηκε σε ένα προσομοιωμένο εταιρικό δίκτυο με 33 συστήματα, μεταξύ των οποίων διακομιστές Linux, υπολογιστές με Windows και άλλες συνδεδεμένες στο Διαδίκτυο συσκευές (IoT). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύστημα εντόπιζε ευπάθειες, παραβίαζε νέα μηχανήματα και αναπαραγόταν, εξαπλώνοντας τον εαυτό του σε περίπου το 62% του δικτύου μέσα σε μία εβδομάδα.Ο Μάικλ Έιτζι, επίκουρος καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Trinity Washington ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα λέει ότι το σημαντικότερο εύρημα είναι πως ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα από το να εκτελεί μια προκαθορισμένη επίθεση. Όπως εξηγεί μπορεί να εξετάζει το περιβάλλον του στόχου, να αξιολογεί πιθανές ευπάθειες, να χρησιμοποιεί εργαλεία για την πραγματοποίηση επιθέσεων και, μόλις επιτύχει την παραβίαση, να αναπαράγεται αυτόματα. Πώς λειτουργεί ο αυτόνομος ιός Η βασική αρχιτεκτονική του συστήματος ήταν σχετικά απλή. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα ανοικτού κώδικα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο το οποίο εκτελούνταν σε τοπικό υπολογιστή και το συνέδεσαν με ένα λογισμικό πλαίσιο που μπορούσε να σαρώνει δίκτυα, να συλλέγει πληροφορίες για τους στόχους και να εκτελεί επιθέσεις.Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης δεν ήταν να «χακάρει» από μόνη της τα συστήματα, αλλά να ερμηνεύει τις πληροφορίες που συγκέντρωνε και να αποφασίζει ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα.«Το κομμάτι της επίθεσης που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη αφορά κυρίως τη λογική και τη λήψη αποφάσεων. Το γλωσσικό μοντέλο δεν αποκτά μαγικά πρόσβαση στα συστήματα. Χρησιμοποιείται για να αξιολογεί τι σημαίνουν τα δεδομένα που συλλέγει, να προτείνει πιθανές στρατηγικές επίθεσης, να επιλέγει το κατάλληλο εργαλείο και να προσαρμόζει την τακτική του όταν μια προσπάθεια αποτυγχάνει» εξηγεί ο Έιτζι.Με άλλα λόγια ο ιός δεν ανακαλύπτει νέες ευπάθειες. Χρησιμοποιεί πληροφορίες για ένα σύστημα, τις αντιπαραβάλλει με ήδη γνωστά κενά ασφαλείας και αποφασίζει ποια διαδρομή έχει τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας.Ο Μπομπ Χάτσινς, καθηγητής στρατηγικής τεχνητής νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο Lipscomb τόνισε ότι η καινοτομία βρίσκεται στην ικανότητα του συστήματος να προσαρμόζεται. Οι παραδοσιακοί ιοί ακολουθούν ένα προκαθορισμένο σενάριο: μόλις εντοπίσουν μια ευπάθεια αναπαράγονται.Αντίθετα στη συγκεκριμένη περίπτωση ένα εύκολα διαθέσιμο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιείται ως μηχανισμός λήψης αποφάσεων. Το κακόβουλο λογισμικό αναλύει κάθε συσκευή που συναντά και επιλέγει την αποτελεσματικότερη στρατηγική για να την παραβιάσει. Τι διαφοροποιεί αυτόν τον ιό από το συμβατικό κακόβουλο λογισμικό Οι ερευνητές σχεδίασαν επίσης το σύστημα ώστε να λειτουργεί σε συσκευές με διαφορετικές υπολογιστικές δυνατότητες. Οι ισχυρότεροι υπολογιστές που είχαν ήδη παραβιαστεί και διέθεταν μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPU) μπορούσαν να παρέχουν τις δυνατότητες λογικής ανάλυσης σε μικρότερους πράκτορες που λειτουργούσαν σε ασθενέστερες συσκευές όπως συσκευές του Διαδικτύου των Πραγμάτων.Ο καθηγητής τεχνητής νοημοσύνης και κυβερνοασφάλειας Τομ Βάζνταρ χαρακτήρισε ιδιαίτερα επικίνδυνη αυτή τη διαστρωματωμένη αρχιτεκτονική. Όπως ανέφερε μια απλή κάμερα ασφαλείας δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα ακόμη σημείο εισόδου σε ένα δίκτυο αλλά μπορεί να μετατραπεί σε ενεργό κόμβο που συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων της επίθεσης. Η σημασία της χρήσης μικρών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης Η μελέτη δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες. Δημοσιεύθηκε όμως σε μια περίοδο κατά την οποία κυβερνήσεις, ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια και εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης συζητούν κατά πόσο η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη θα διευκολύνει την πραγματοποίηση σύνθετων κυβερνοεπιθέσεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε το γεγονός ότι οι ερευνητές δεν χρησιμοποίησαν κάποιο προηγμένο εμπορικό μοντέλο, όπως το ChatGPT της OpenAI ή το Claude της Anthropic.Αντίθετα βασίστηκαν σε ένα πολύ μικρότερο ανοικτού κώδικα μοντέλο το οποίο μπορεί να κατεβεί από το διαδίκτυο και να λειτουργήσει χωρίς σύνδεση ακόμη και σε έναν συνηθισμένο υπολογιστή. Σύμφωνα με τον Χάτσινς, αυτό αμφισβητεί την έως τώρα αντίληψη ότι μόνο τα πιο ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους κακής χρήσης.Ο Βάζνταρ εκτιμά ότι η συγκεκριμένη έρευνα δείχνει πως οι κυβερνοεγκληματίες θα μπορούν ολοένα και περισσότερο να αυτοματοποιούν εργασίες που σήμερα απαιτούν έμπειρους χειριστές. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, το κόστος μιας επίθεσης μειώνεται σχεδόν στο μηδέν και η απλή διόρθωση μιας ευπάθειας δεν αρκεί πλέον, καθώς το σύστημα μπορεί να εντοπίζει συνεχώς νέες εναλλακτικές διαδρομές επίθεσης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην πραγματικότητα; Δεν συμμερίζονται όλοι οι ειδικοί αυτή την απαισιόδοξη εκτίμηση. Ο Μάικλ Έιτζι επισήμανε ότι πρόκειται για μια εργαστηριακή επίδειξη σε ένα περιβάλλον ειδικά σχεδιασμένο για την παρουσίαση της ιδέας.Το δοκιμαστικό δίκτυο περιείχε πολλές σκόπιμα ευάλωτες συσκευές και δεν διέθετε σύγχρονες άμυνες προστασίας. Κατά συνέπεια, η μελέτη αποδεικνύει ότι η προσέγγιση είναι εφικτή όχι όμως ότι θα λειτουργούσε με την ίδια αποτελεσματικότητα σε ένα πραγματικό εταιρικό δίκτυο με βασικά μέτρα ασφαλείας.Επιπλέον ο ιός παρήγαγε δραστηριότητες που θα μπορούσαν να εντοπιστούν από τα συστήματα παρακολούθησης ασφαλείας, όπως σαρώσεις δικτύου, επαναλαμβανόμενες προσπάθειες εκμετάλλευσης ευπαθειών και απόπειρες απόκτησης αυξημένων δικαιωμάτων πρόσβασης.Ακόμη και ένα στοιχειώδες σύστημα παρακολούθησης θα μπορούσε να ανιχνεύσει μέρος αυτής της συμπεριφοράς. Ο Χάτσινς προειδοποίησε επίσης ότι δεν πρέπει να υπερβάλλουμε ως προς τα συμπεράσματα. Όπως σημείωσε, οποιαδήποτε συσκευή συνδεδεμένη στο διαδίκτυο που χρησιμοποιεί ευάλωτο λογισμικό είναι θεωρητικά δυνατό να παραβιαστεί με παρόμοιο τρόπο. Αυτό αποτελεί γνωστή πραγματικότητα στον χώρο του κακόβουλου λογισμικού εδώ και δεκαετίες.Οι οργανισμοί εξακολουθούν να μπορούν να προστατευθούν εφαρμόζοντας τα ίδια μέτρα που συνιστώνται εδώ και χρόνια απέναντι στις κυβερνοεπιθέσεις: άμεση εγκατάσταση ενημερώσεων ασφαλείας, χρήση ισχυρών κωδικών πρόσβασης και πολυπαραγοντικό έλεγχο ταυτότητας.Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι η μελέτη σηματοδοτεί μια πιθανή αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κακόβουλου λογισμικού στο μέλλον. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε προκαθορισμένες οδηγίες που έχουν γράψει άνθρωποι το λογισμικό θα μπορεί να λαμβάνει μόνο του πολλές τακτικές αποφάσεις κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης.Όπως τόνισε ο Έιτζι η σημασία της έρευνας βρίσκεται στο ότι αποδεικνύει πως ένας πράκτορας βασισμένος σε μεγάλο γλωσσικό μοντέλο μπορεί να αναλύει διαφορετικούς στόχους και να προσαρμόζει δυναμικά τη στρατηγική του.Για τον Χάτσινς η μελέτη αποτελεί ακριβώς το είδος της έρευνας που πρέπει να πραγματοποιείται στα πανεπιστήμια: να εξετάζονται πραγματικές απειλές σε ελεγχόμενο περιβάλλον πριν οι κακόβουλοι χρήστες αναπτύξουν αντίστοιχες τεχνολογίες στον πραγματικό κόσμο.Το αν οι κυβερνοεγκληματίες θα υιοθετήσουν τελικά παρόμοιες τεχνικές μένει να αποδειχθεί. Εκείνο που έδειξε η έρευνα είναι ότι ακόμη και ένα σχετικά μικρό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης μπορεί ήδη να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό και τον συντονισμό μιας κυβερνοεπίθεσης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129966/erchontai-oi-apeilitikoi-aytonomoi-ioi-technitis-noimosynis/ Axios: Οι ΗΠΑ είναι κοντά στο να επιτρέψουν στην Anthropic να επαναφέρει το μοντέλο Fable 5 Η πρόοδος προς την απελευθέρωση του Fable 5 σηματοδοτεί μια αναθέρμανση της τετράμηνης αντιπαράθεσης μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και του AnthropicΗ κυβέρνηση Τραμπ είναι κοντά στο να επιτρέψει στην Anthropic να αποκαταστήσει την πρόσβαση στο ισχυρό μοντέλο Fable 5, το οποίο ήταν εκτός λειτουργίας για 15 ημέρες λόγω φόβων ασφαλείας από την κυβέρνηση, σύμφωνα με μια πηγή που γνωρίζει την κατάσταση στο Axios.Οι πηγές αυτές αναμένουν ότι οι περιορισμοί της διοίκησης στο Fable 5 θα μπορούσαν να αρθούν ήδη από την ερχόμενη εβδομάδα, ανέφερε η πηγή.Μια δεύτερη πηγή ανέφερε ότι οι συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου και η Anthropic αναμένει να αποκαταστήσει σύντομα την πρόσβαση στο Fable.Για τους προγραμματιστές, ακόμη και για τους πρώτους που δεν είχαν τεχνικές γνώσεις, η διακοπή λειτουργίας του Fable 5 ήταν πρωτοφανής και βαθιά ενοχλητική — ένα κορυφαίο μοντέλο, που βρισκόταν ήδη στα χέρια των χρηστών, αποσύρθηκε λόγω κυβερνητικής παρέμβασης. Αποκλιμάκωση στην ένταση Η πρόοδος προς την απελευθέρωση του Fable 5 σηματοδοτεί μια αναθέρμανση της τετράμηνης αντιπαράθεσης μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και του Anthropic.Σε μια ακόμη ένδειξη αποκλιμάκωσης, το υπουργείο Εμπορίου επέτρεψε την Παρασκευή στην Anthropic να αποκαταστήσει την πρόσβαση στο Mythos 5, το ισχυρότερο μοντέλο κυβερνοασφάλειας της εταιρείας, για έναν περιορισμένο αριθμό αξιόπιστων χρηστών. Το Mythos 5 διαθέτει προστατευτικά κιγκλιδώματα για να αποτρέψει τη χρήση του σε κυβερνοεπιθέσεις ή βιολογική τρομοκρατία και δεν ήταν ποτέ ελεύθερα διαθέσιμο.Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ δήλωσε σε επιστολή του προς την Anthropic το απόγευμα της Παρασκευής, η οποία αναφέρθηκε για πρώτη φορά από την Semafor, ότι η εταιρεία «έχει συνεργαστεί με την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση των κινδύνων που σχετίζονται με» τα Mythos 5 και Fable 5. «Αυτές οι προσπάθειες», συνέχισε, «έχουν αποφέρει σημαντική πρόοδο. Επιπλέον, η Anthropic έχει δεσμευτεί να συνεργαστεί με την κυβέρνηση των ΗΠΑ σε πρωτόκολλα, πρότυπα και εκδόσεις».Η επιστροφή του Fable 5 αναμένεται με ανυπομονησία από τους χρήστες, οι οποίοι γρήγορα ερωτεύτηκαν την βαθιά σκέψη και τον γρήγορο, εξελιγμένο κώδικα του μοντέλου. Οι προγραμματιστές εντυπωσιάστηκαν από το άλμα στις δυνατότητες. Κάθε νέο μοντέλο, ειδικά αυτά ανοιχτού κώδικα, συγκρίνεται με το Fable 5.Το Πεντάγωνο και η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας δεν έχουν ακόμη δώσει το πράσινο φως στο Fable 5, επομένως το αποτέλεσμα παραμένει απρόβλεπτο. Αλλά άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες έχουν αποφασίσει ότι το Fable 5 μπορεί να επιστρέψει με ασφάλεια στην άγρια φύση.Τόσο ο Λούτνικ όσο και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ βοήθησαν στην εκτόνωση της διαμάχης μεταξύ της κυβέρνησης και της Anthropic. «Θετική συνεργασία» Η Anthropic «έχει συνεργαστεί θετικά με την κυβέρνηση», δήλωσε μια πηγή της κυβέρνησης στο Axios. Αυτή είναι μια μεγάλη αλλαγή από την οργισμένη δήλωση του Υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγσεθ που χαρακτήρισε την Anthropic ως «Κίνδυνο για την Εθνική Ασφάλεια στην Εφοδιαστική Αλυσίδα», αφού αυτός και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για το πώς το Πεντάγωνο μπορεί να χρησιμοποιήσει την Claude.Η Anthropic το είχε παρουσιάσει ως το πιο ικανό μοντέλο που κυκλοφόρησε ποτέ στο κοινό. Το ενημερωτικό δελτίο “Vibe Check” από την Every, μια εταιρεία μέσων ενημέρωσης και λογισμικού, το χαρακτήρισε “το καλύτερο μοντέλο κωδικοποίησης στον κόσμο” πριν αποσυρθεί, μόλις τρεις ημέρες μετά την κυκλοφορία του.Σε πρώιμες δοκιμές που επισημάνθηκαν από την Anthropic, η εταιρεία πληρωμών Stripe χρησιμοποίησε το Fable 5 για να αναδιαμορφώσει μια βάση κώδικα 50 εκατομμυρίων γραμμών σε μία μόνο ημέρα – μια εργασία που θα απαιτούσε στους μηχανικούς της περισσότερους από δύο μήνες χειρωνακτικά.Όταν η πρόσβαση εξαφανίστηκε στις 12 Ιουνίου, οι προγραμματιστές διαπίστωσαν ότι η αυτοματοποιημένη εργασία είχε παγώσει στη μέση της εργασίας και οι εταιρείες έτρεξαν να ανταλλάξουν ανταγωνιστές, συμπεριλαμβανομένων φθηνότερων κινεζικών μοντέλων.Αρχικά, η Anthropic διέθετε το Fable 5 χωρίς επιπλέον κόστος σε διάφορα προγράμματα συνδρομής Claude επί πληρωμή έως τις 22 Ιουνίου, δίνοντας στους χρήστες ένα σύντομο χρονικό περιθώριο για να δοκιμάσουν την ισχύ του πριν εξαφανιστεί η πρόσβαση.Δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι συνδρομητές της Anthropic θα λάβουν πίσω τη δωρεάν έκδοση του Fable που τους είχε υποσχεθεί — ή εάν επιστρέφει κλειδωμένο πίσω από πρόσθετες χρεώσεις ή ελέγχους ταυτότητας. Αναθεώρηση νέων μοντέλων Τόσο η Anthropic όσο και η OpenAI πιέζουν την κυβέρνηση να κωδικοποιήσει μια διαδικασία για την αναθεώρηση νέων μοντέλων, όπως οραματίστηκε ο Πρόεδρος Τραμπ σε εκτελεστικό διάταγμα της 2ας Ιουνίου, το οποίο δημιούργησε ένα πλαίσιο για τον εθελοντικό έλεγχο των πιο ισχυρών νέων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης από την κυβέρνηση. Οι εταιρείες δεν συμπαθούν την τρέχουσα προσέγγιση κατά περίπτωση. Όταν η Anthropic ανέστειλε την πρόσβαση στα Fable 5 και Mythos 5 στις 12 Ιουνίου, η εταιρεία ζήτησε «μια νομοθετική διαδικασία που να είναι διαφανής, δίκαιη, σαφής και να βασίζεται σε τεχνικά δεδομένα» και δήλωσε ότι η απόφαση της κυβέρνησης να περιορίσει αυτά τα δύο μοντέλα «δεν τηρεί αυτές τις αρχές».Όταν επετράπη στην OpenAI να ξεκινήσει μια περιορισμένη προεπισκόπηση του GPT‑5.6 την Παρασκευή, η εταιρεία ανέφερε σε μια ανάρτηση ιστολογίου: «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό το είδος διαδικασίας κυβερνητικής πρόσβασης θα πρέπει να γίνει η μακροπρόθεσμη προεπιλογή. Κρατά τα καλύτερα εργαλεία από χρήστες, προγραμματιστές, επιχειρήσεις, υπερασπιστές του κυβερνοχώρου και παγκόσμιους εταίρους που τα χρειάζονται». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2130042/axios-oi-ipa-einai-konta-sto-na-epitrepsoyn-stin-anthropic-na-epanaferei-to-montelo-fable-5/

Ο «Ευκλείδης» αποκάλυψε μια εκπληκτική φωλιά 60 εκατομμυρίων άστρων στην καρδιά του γαλαξία μας (βίντεο) Στην εικόνα ένα μέρος των άστρων που κατέγραψε το Euclid από το κέντρο του γαλαξία μας. πηγή φωτό. (ESA/Euclid/Euclid Consortium/NASA, CFHT. Image processing by J-C Cuillandre and E Bertin (CEA Paris-Saclay))Μοναδικές εικόνες από το προηγμένο διαστημικό τηλεσκόπιο που στοχεύει στην αποκάλυψη άγνωστων κοσμικών φαινομένων.Το εντυπωσιακό θέαμα περισσότερων από 60 εκατομμυρίων άστρων στην καρδιά του γαλαξία μας κατέγραψε ένα διαστημικό τηλεσκόπιο που σχεδιάστηκε για να αποκαλύψει τις μυστηριώδεις σκοτεινές δυνάμεις οι οποίες διαμορφώνουν το Σύμπαν.Αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) για να δημιουργήσουν τη μεγαλύτερη και λεπτομερέστερη εικόνα που έχει ληφθεί ποτέ στο ορατό φως από το κέντρο του γαλαξία μας. Η κάμερα του τηλεσκοπίου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη επιτρέποντας τη διάκριση μεμονωμένων άστρων στην εξαιρετικά πυκνή περιοχή που είναι γνωστή ως γαλαξιακό εξόγκωμα (galactic bulge). Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η καταπληκτική από πολλές απόψεις εικόνα σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής στην ανακάλυψη πλανητών πέρα από το Ηλιακό Σύστημα. Ο αριθμός των γνωστών εξωπλανητών αναμένεται να αυξηθεί θεαματικά, ξεπερνώντας κατά πολύ τις περίπου 6.000 εξωπλανήτες που έχουν ήδη εντοπιστεί γύρω από κοντινότερα και πιο μακρινά από τον Ήλιο άστρα.Ο δρ Ίμον Κέρινς, αστροφυσικός στο Κέντρο Αστροφυσικής Jodrell Bank του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, δήλωσε: «Το Euclid δεν κατασκευάστηκε με αυτόν τον επιστημονικό στόχο όμως αποδείχθηκε ένα εξαιρετικό εργαλείο για αυτή την έρευνα. Τα δεδομένα του σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας εποχής στην ανακάλυψη εξωπλανητών κατά την οποία θα περάσουμε από τους περίπου 6.000 γνωστούς εξωπλανήτες σε περισσότερους από 100.000 σε ολόκληρο τον γαλαξία μας». Ο διαστημικός Ευκλείδης Το τηλεσκόπιο, αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, εκτοξεύθηκε το 2023 με κύρια αποστολή τη δημιουργία του ακριβέστερου τρισδιάστατου χάρτη του Σύμπαντος και τη διερεύνηση των μυστηριωδών σκοτεινών δυνάμεων που το διαμορφώνουν.Σύμφωνα με το επικρατέστερο κοσμολογικό μοντέλο μόλις το 5% του Σύμπαντος αποτελείται από τη συνηθισμένη ορατή ύλη. Περίπου το 70% αποδίδεται στη σκοτεινή ενέργεια, τη δύναμη που επιταχύνει τη διαστολή του Σύμπαντος, ενώ το υπόλοιπο 25% αντιστοιχεί στη σκοτεινή ύλη που είναι μια αόρατη μορφή ύλης που φαίνεται να συγκεντρώνεται γύρω από τους γαλαξίες.Η εικόνα των άστρων λήφθηκε τον Μάρτιο του 2024 όταν το Euclid παρατήρησε το κέντρο του Γαλαξία για συνολικά 26 ώρες. Πρόκειται για ένα μωσαϊκό που αποτελείται από εννέα επιμέρους λήψεις μέσω της κάμερας ορατού φωτός του τηλεσκοπίου. Κάθε μία από αυτές καλύπτει μια περιοχή του ουρανού μεγαλύτερη από το φαινόμενο μέγεθος της πανσελήνου.Πέρα από την εντυπωσιακή της εμφάνιση η εικόνα αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την αναζήτηση εξωπλανητών. Μία από τις μεθόδους εντοπισμού τους βασίζεται στο φαινόμενο του βαρυτικού μικροφακού (microlensing). Όταν ένα κοντινότερο άστρο περάσει μπροστά από ένα πιο μακρινό, η βαρύτητά του καμπυλώνει το φως του απομακρυσμένου άστρου, με αποτέλεσμα αυτό να φαίνεται προσωρινά πιο φωτεινό. Αν γύρω από το κοντινό άστρο περιφέρεται ένας πλανήτης, η επιπλέον βαρυτική του επίδραση προκαλεί μια χαρακτηριστική πρόσθετη αύξηση της φωτεινότητας. Το νέο… εργαλείο Τον Αύγουστο η NASA σχεδιάζει να εκτοξεύσει το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman, το οποίο πήρε το όνομά του από την πρώτη επικεφαλής αστρονομίας της υπηρεσίας η οποία απεβίωσε το 2018. Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το νέο τηλεσκόπιο θα ανακαλύψει περίπου 1.500 εξωπλανήτες μέσω της μεθόδου του βαρυτικού μικροφακού.Η εικόνα του Euclid θα βελτιώσει σημαντικά αυτές τις παρατηρήσεις, επειδή απεικονίζει τα ίδια άστρα πριν αυτά ευθυγραμμιστούν μεταξύ τους. Έτσι, οι επιστήμονες μπορούν να μετρήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις κινήσεις τους και να επιβεβαιώσουν τόσο την ύπαρξη των πλανητών όσο και τη μάζα τους.«Η εικόνα του Euclid μπορεί να βελτιώσει αυτές τις μετρήσεις έως και τρεις φορές, κάτι ιδιαίτερα εντυπωσιακό για μία μόνο παρατήρηση» δήλωσε ο Κέρινς. Παράλληλα το τηλεσκόπιο Roman αναμένεται να ανακαλύψει ακόμη περίπου 100.000 εξωπλανήτες χρησιμοποιώντας μια διαφορετική τεχνική: την παρατήρηση της μικρής και προσωρινής μείωσης της φωτεινότητας ενός άστρου όταν ένας πλανήτης περνά μπροστά από τον δίσκο του.Τα δεδομένα του Euclid θα βοηθήσουν τους αστρονόμους να επιβεβαιώσουν ότι τα σήματα αυτά προέρχονται πράγματι από διερχόμενους πλανήτες και όχι από άλλα αστρονομικά φαινόμενα, όπως τα διπλά αστρικά συστήματα, στα οποία δύο άστρα περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και μπορούν να παράγουν παρόμοια σήματα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129971/o-eykleidis-apokalypse-mia-ekpliktiki-folia-60-ekatommyrion-astron-stin-kardia-toy-galaxia-mas-vinteo/

Παγιδεύοντας τα άτομα. «Μια καταπληκτική επιστήμη!» Μ’ αυτά τα λόγια μας συγκέντρωσε ο πρώτος μου καθηγητής της φυσικής, ένα πρωί του Σεπτεμβρίου του 1972. Και τα μαθήματά του το επιβεβαίωσαν αμέσως: μας έδειχνε πώς να εξηγούμε απλά ένα πλήθος φαινομένων της καθημερινής ζωής, που σχετίζονται με τον ηλεκτρισμό, τη μηχανική, την ακουστική. Θυμάμαι την έκπληξή μου όταν κατάλαβα ότι μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα των μαθηματικών για να περιγράψει τον κόσμο που μας περιβάλλει. Λίγο αργότερα, πάντα χάρη στους εξαιρετικούς δασκάλους μου, διαπίστωσα με θαυμασμό ότι η επιστήμη αυτή εφαρμόζεται με παρόμοιο σχεδόν τρόπο σε αναρίθμητες περιπτώσεις πέρα από την καθημερινότητά μας: στις πολύ μεγάλες κλίμακες μήκους, όπως αυτές που απαιτεί η στροφυσική, που περιγράφει τις γιγαντιαίες δομές του σύμπαντος, ή, αντίθετα, στις πολύ μικρές αποστάσεις, όπως οι μελέτες με τους επιταχυντές σωματιδίων, που διερευνούν τη δομή της ύλης. Παρόμοια, η φυσική μάς επιτρέπει να μελετήσουμε όσα φαινόμενα συμβαίνουν στις ακραίες θερμοκρασίες. Έτσι, με τη φυσική μπορούμε να προσεγγίσουμε το πεδίο των πολύ υψηλών θερμοκρασίών, για την κατανόηση των θερμοπυρηνικών αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό των αστεριών και τα κάνουν να λάμπουν. Αυτό που θα μας απασχολήσει εδώ, είναι η περίπτωση των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών – πραγματικά εξαιρετικά χαμηλών! (…) απόσπασμα από την εισαγωγή του Jean Dalibard στο βιβλίο του «Παγιδεύοντας τα άτομα», πρόλογος – μετάφραση Χαρά Πετρίδου, εκδόσεις εκκρεμές – https://www.ekkremes.gr/portal/my_pages/bookdetails.php?id=185 O Jean Dalibard είναι φυσικός, καθηγητής στο Collège, de France τιμήθηκε με το Χρυσό Βραβείο του CNRS και το 2026 με το Βραβείο «Αλεσάντρο Βόλτα» σε αναγνώριση της πρωτοποριακής συμβολής του στην ψύξη με λέιζερ, στις αλληλεπιδράσεις φωτός-ύλης και στα πρωτοποριακά επιτεύγματά του στον τομέα της κβαντικής φυσικής πολλών σωμάτων των υπερψυχρών αερίων. Είναι γύρω στα 1920 που αποδείχτηκε η υπόθεση ότι τα σωματίδια της ύλης είναι και κύματα. Αυτή η διττή φύση «σωματίδιο-κύμα» αποτελεί θεμέλιο της κβαντικής φυσικής και μία από τις πλέον παράδοξες έννοιες. Για να παρατηρήσουμε αυτές τις κυματικές ιδιότητες των ατόμων ή των μορίων, θα πρέπει να επιβραδύνουμε πολύ την κίνησή τους και επομένως θα πρέπει να τα ψύξουμε. Σ’ αυτό αφιερώνεται ο Jean Dalibard: να ψύξει το αέριο των ατόμων πολύ κοντά στο απόλυτο μηδέν, περίπου στους –270 βαθμούς Κελσίου. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιεί λέιζερ, τα οποία εμποδίζουν την κίνηση των ατόμων ώστε να τα επιβραδύνουν. Ο πειραματικός αυτός άθλος οδήγησε σε σημαντική πρόοδο στη θεμελιώδη φυσική και μπορεί να αποτελέσει μια μέθοδο προσέγγισης στον μελλοντικό κβαντικό υπολογιστή. Με εξαιρετικά παιδαγωγικό τρόπο, εντάσσοντας τις έρευνές του στο νήμα της ιστορίας της φυσικής, ο Jean Dalibard μας αποκαλύπτει ορισμένες από τις πιο εκπληκτικές ιδιότητες του απειροστά μικρού.

Σε τροχιά προετοιμασίας η ιστορική πρώτη αποστολή Έλληνα αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό Η εκτόξευση αναμένεται να γίνει εντός της επόμενης διετίας - Σύσκεψη υπό τον Κ. Μητσοτάκη με τη συμμετοχή του εκπαιδευόμενου αστροναύτη και γιατρού διαστημικών αποστολών Α. Γολέμη.Ο σχεδιασμός για την ιστορική πρώτη αποστολή Έλληνα αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, μετά την επίσημη έναρξη της εκπαίδευσης αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος από τον Αδριανό Γολέμη, εξετάστηκε κατά τη διάρκεια σύσκεψης στην οποία προήδρευσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χθες, στο Μαξίμου.Η εκτόξευση αναμένεται να γίνει εντός της επόμενης διετίας και η αποστολή θα διαρκέσει έως τρεις εβδομάδες, αποτελώντας μέρος της νέας Εθνικής Στρατηγικής Διαστήματος, που έχει ως ορίζοντα το 2035. Τα οφέλη για τη χώρα Στη διάρκεια της σύσκεψης συζητήθηκαν τα σημαντικά οφέλη που θα έχει για την εγχώρια επιστημονική κοινότητα η απόφαση για την πρώτη εκπροσώπηση της χώρας μας στο πλήρωμα του ΔΔΣ. Ο Έλληνας αστροναύτης θα εκτελέσει πειράματα και τεχνολογικές επιδείξεις που έχουν προταθεί από δεκάδες ελληνικές ερευνητικές ομάδες, φορείς και πανεπιστήμια, ελληνικές εταιρείες θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν καινοτόμες λύσεις σε συνθήκες διαστήματος, θα συλλεγούν πολύτιμα δεδομένα που θα αξιοποιηθούν για εφαρμογές και περαιτέρω έρευνα, ενώ παράλληλα υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης πολύτιμων συνεργασιών με διεθνείς εταίρους. Δράσεις ενθάρρυνσης των παιδιών Πέραν της ενίσχυσης της ελληνικής έρευνας και την προβολή ελληνικών τεχνολογιών, θα υλοποιηθούν προγράμματα που θα ενθαρρύνουν νέα παιδια να ασχοληθούν με τις επιστήμες και την πρακτική εφαρμογή τους. Μεταξύ άλλων, εξετάστηκαν η διοργάνωση μαθητικού διαγωνισμού για την κατασκευή δορυφόρου, η διοργάνωση διαγωνισμών STEM και η αποστολή ερωτήσεων από μαθητές προς τους αστροναύτες που υπηρετούν στον ΔΔΣ.Σημειώνεται ότι στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράντζαλος και ο εκπαιδευόμενος αστροναύτης και γιατρός διαστημικών αποστολών Αδριανός Γολέμης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129542/se-trochia-proetoimasias-i-istoriki-proti-apostoli-ellina-astronayti-ston-diethni-diastimiko-stathmo/ «Η Ελλάδα σε Τροχιά»: Εθνικό Σχέδιο για το Διάστημα, ύψους 350 εκατ. – Οι στόχοι και τα οφέλη. Δ. Παπαστεργίου: Μετατρέπουμε τις διαστημικές τεχνολογίες σε απτά οφέλη για τον πολίτη - Ξεκινά Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα Το πρώτο ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο για το Διάστημα παρουσίασε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, παρουσία του πρωθυπουργού σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού – Κέντρο «Ελληνικός Κόσμος».Στο πλαίσιο της εκδήλωσης με τίτλο «Greece in Orbit – Η Ελλάδα σε Τροχιά» ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου ανακοίνωσε το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα της Ελλάδας «HELLAS-SPACE 2.0» ύψους περίπου 350 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το πρόγραμμα διάρκειας 4 ετών, υλοποιείται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και αποτελεί τον άμεσο διάδοχο του πρώτου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων (200 εκατ. ευρώ). Όπως δήλωσε ο υπουργός «η Ελλάδα έχει τεθεί σε τροχιά. Μετατρέπουμε τις διαστημικές τεχνολογίες σε απτά οφέλη για τον πολίτη». Οι στόχοι του προγράμματος και τα οφέλη Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση της πολιτικής προστασίας στις πυρκαγιές και τις πλημμύρες, η θαλάσσια επιτήρηση και η στήριξη του έργου του Λιμενικού, η ενίσχυση της γεωργίας ακριβείας για τους αγρότες και την ΑΑΔΕ, η συνοριακή ασφάλεια και η άμυνα, καθώς και οι ασφαλείς επικοινωνίες για τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές.Ένας δεύτερος σημαντικός στόχος είναι η ενίσχυση της ελληνικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας. «Θέλουμε να σας δούμε πρωταθλητές στην Ευρώπη, αλλά και με εξαγωγή τεχνολογίας και προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Παπαστεργίου, επισημαίνοντας πως είναι σημαντικό να δημιουργηθούν εθνικές γραμμές παραγωγής, ώστε η προστιθέμενη αξία να παραμείνει στην Ελλάδα. Το νέο πρόγραμμα θα δώσει τη δυνατότητα ανάπτυξης τεχνολογιών αιχμής, οι οποίες μέχρι σήμερα βρίσκονταν στην αποκλειστική σχεδόν σφαίρα λίγων κορυφαίων εταιρειών παγκοσμίως. Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα Ο κ. Παπαστεργίου ανακοίνωσε παράλληλα την έναρξη του Πανελλήνιου Μαθητικού Διαστημικού Προγράμματος, μέσω του οποίου μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη την Ελλάδα θα σχεδιάσουν, θα κατασκευάσουν και θα στείλουν σε τροχιά πραγματικούς νανοδορυφόρους.Στόχος του προγράμματος είναι μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου να σχεδιάσουν, να κατασκευάσουν και να στείλουν σε τροχιά πραγματικούς νανοδορυφόρους. Μαθητικές ομάδες από όλη την Ελλάδα θα αναπτύξουν έως οκτώ νανοδορυφόρους τύπου PocketQube, οι οποίοι θα εκτοξευθούν στο διάστημα και θα λειτουργήσουν ως ένα μικρό σμήνος δορυφόρων υπό τη διαχείριση των ίδιων των μαθητών, ενώ σχολεία σε όλη τη χώρα θα συμμετέχουν ως σταθμοί εδάφους.Το πρόγραμμα συνδυάζει την πρακτική εμπειρία διαστημικής μηχανικής με τα διεθνή πρότυπα εκπαιδευτικών αποστολών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), αξιοποιώντας ανοικτή τεχνολογία ελληνικής προέλευσης. Στόχος είναι να φέρει τις διαστημικές επιστήμες μέσα στη σχολική τάξη και να καλλιεργήσει δεξιότητες STEM σε μια ολόκληρη γενιά νέων. Ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης «Όπως ο Αδριανός ξεκίνησε με όνειρα από ένα σχολείο στη Θεσσαλία, στην Λάρισα και θα φτάσει όσο ψηλά μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει, το ίδιο να κάνουν και άλλα παιδιά», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στον πρώτο υποψήφιο Έλληνα αστροναύτη, Αδριανό Γολέμη. «Φτιάχνουμε ένα νέο, πιο σύγχρονο και πιο δίκαιο κράτος, στηρίζουμε την ελληνική καινοτομία, φέρνουμε πίσω τους ανθρώπους μας και εμπνέουμε μια ολόκληρη γενιά να ονειρευτεί ψηλά. Όσο ψηλά μπορεί να φτάσει το ανθρώπινο πνεύμα» είπε ο Δημήτρης Παπαστεργίου.Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συζήτησε με τον Αδριανό Γολέμη, ιατρό διαστημικών αποστολών που ολοκληρώνει την εκπαίδευσή του ως αστροναύτης στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA). «Δεν νομίζω ότι πολλοί το 2019 θα φαντάζονταν ότι η Ελλάδα θα βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα, με αρκετούς δορυφόρους στο διάστημα, με ένα πολύ δυναμικό οικοσύστημα γύρω από τις τεχνολογίες του διαστήματος να αναπτύσσει προϊόντα και εφαρμογές και με την ελληνική πολιτεία μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης να έχει εξασφαλίσει 350 εκατ. για τα επόμενα τέσσερα χρόνια για να χρηματοδοτήσουμε τις επόμενες δράσεις μας στο διάστημα. Βλέπω στην τεχνολογία – μέσα σε αυτό εντάσσω και τις τεχνολογίες του διαστήματος και την Tεχνητή Νοημοσύνη και όλες τις εφαρμογές γύρω από την ψηφιακή μας πολιτική – μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα να κάνει ένα μεγάλο άλμα και να ξεπεράσει χώρες, οι οποίες ενδεχομένως ήταν μπροστά μας επειδή δεν πέρασαν μια μεγάλη κρίση» ανέφερε για να προσθέσει:«Ο Αδριανός Γολέμης τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι στο διάστημα. Είναι μία επένδυση την οποία κάνουμε ως χώρα, η οποία έχει συμβολική και ουσιαστική αξία. Θα ήθελα από τον Αδριανό να μεταφέρει κυρίως στα σχολεία, στα νέα παιδιά, γιατί το διάστημα είναι σημαντικό, και να δράσει ως ένας καταλύτης έμπνευσης. Είναι μια ωραία στιγμή για τη χώρα, μία σημαντική στιγμή για τη χώρα, να μπορούμε να πούμε ότι εντός αυτού του χρονικού διαστήματος θα έχουμε τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη». Αδριανός Γολέμης: Με συλλογική προσπάθεια μπορούμε να οραματιστούμε την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στα αστέρια Από την πλευρά του ο κ. Γολέμης χαιρέτισε την πρόοδο της Ελλάδας στον διαστημικό τομέα, τονίζοντας τη μεγάλη ευκαιρία που ανοίγεται: «Έχοντας εργαστεί ως γιατρός αποστολών της ESA και συμμετέχοντας σήμερα στην ευρωπαϊκή εκπαίδευση αστροναυτών, νιώθω ιδιαίτερη χαρά για την απόφαση της Ελλάδας να προχωρήσει προς μελλοντική αποστολή στον ISS. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί σημαντική πρόοδο για τη χώρα μας στο διαστημικό τομέα, μέσα από την ευρωπαϊκή συνεργασία. Μπροστά μας ανοίγεται μια μεγάλη πρόκληση και ευκαιρία. Με συλλογική προσπάθεια, μπορούμε να οραματιστούμε την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στα αστέρια». «Στρατηγική επιλογή η επένδυση στο Διάστημα» Στη συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος αναφέρθηκε ο αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. «Η επένδυση στο Διάστημα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μια στρατηγική επιλογή που συνδέεται με την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ταυτίζεται με έργα που ενισχύουν την τεχνολογική αυτονομία της χώρας και δημιουργούν υψηλή προστιθέμενη αξία» ανέφερε για να προσθέσει: «Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Εθνικό Πρόγραμμα για το Διάστημα. Ένα πρόγραμμα με ιδιαίτερα σημαντική αναπτυξιακή διάσταση, που λειτουργεί ως εφαλτήριο για την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος ελληνικών επιχειρήσεων στον τομέα της αεροδιαστημικής, ενισχύει τη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Κυρίως, όμως, δίνει στη χώρα μας τη δυνατότητα να αναπτύξει εγχώρια τεχνογνωσία». Ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) Josef Aschbacher μίλησε για την επόμενη ημέρα της Ελλάδας στην ESA, τονίζοντας: «Η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε μια δυναμική και ευέλικτη δύναμη στον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα. Μέσα από την ισχυρή συνεργασία σας με τον ESA, βρίσκεστε στην πρώτη γραμμή πρωτοποριακών δυνατοτήτων στους δορυφόρους, την παρατήρηση της Γης, τις εφαρμογές δεδομένων και τις καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις, που κάνουν απτή διαφορά στη ζωή των πολιτών σας. Μαζί, μετατρέπουμε τη φιλοδοξία σε συγκεκριμένα έργα, από την παρακολούθηση πυρκαγιών έως τις προηγμένες επικοινωνίες, ενισχύοντας το διαστημικό μέλλον της Ευρώπης και δημιουργώντας ευκαιρίες για καινοτομία, οικονομική ανάπτυξη και ανθεκτικότητα». Στη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Κωνσταντίνος Καράντζαλος, τόνισε τη μετάβαση της χώρας από απλό χρήστη διαστημικών υπηρεσιών σε σχεδιαστή, κατασκευαστή και διαχειριστή των δικών της δορυφόρων, οι οποίοι πλέον ελέγχονται από ελληνικό έδαφος. «Σε μια εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η δυνατότητα να βλέπεις, να ενημερώνεσαι, να επικοινωνείς και να λαμβάνεις αποφάσεις με δικά σου μέσα αποτελεί εθνική αναγκαιότητα, ενώ το Διάστημα αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο εθνικής αυτονομίας», επισήμανε. Ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ), Μανώλης Ράμμος, υπογράμμισε τη σημασία της Εθνικής Διαστημικής Στρατηγικής, η οποία θέτει σαφείς βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους και διασφαλίζει τον συντονισμό των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων σε όλο το εύρος του οικοσυστήματος. Με τη σειρά τους, η Κατερίνα Καββαδά, Διευθύντρια στη Γενική Διεύθυνση Άμυνας, Βιομηχανίας και Διαστήματος (DEFIS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Dr. Jorge Sanchez, επικεφαλής του ESA BIC Greece και συντονιστής του ελληνικού Space Cluster, αναφέρθηκαν στον ολοένα και στενότερο συντονισμό των ευρωπαϊκών πολιτικών για το Διάστημα και την Άμυνα, επισημαίνοντας ότι πολλές διαστημικές τεχνολογίες και υποδομές έχουν εκ φύσεως διττό χαρακτήρα (dual-use), εξυπηρετώντας τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές ανάγκες. Επισήμαναν ότι τα τελευταία χρόνια το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο, με την αύξηση του αριθμού των καινοτόμων επιχειρήσεων, την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών και τη διεύρυνση της συμμετοχής ελληνικών φορέων σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Τη συζήτηση συντόνισε ο Παύλος Καστανάς, αστροφυσικός Msc και δημιουργός του καναλιού Astronio στο YouTube. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129650/i-ellada-se-trochia-ethniko-schedio-gia-to-diastima-ypsoys-350-ekat-oi-stochoi-kai-ta-ofeli/

Εξετάσεις οφθαλμών, αλληλούχιση DNA και προετοιμασία διαστημικής στολής στο Crew Works. Η βιοεπιστήμη βρέθηκε στην κορυφή του ερευνητικού προγράμματος την Πέμπτη, καθώς το πλήρωμα της Αποστολής 74 μελέτησε πώς το διάστημα επηρεάζει την όραση και ανέλυσε την αλληλουχία του DNA που συλλέχθηκε από μικρόβια. Περισσότερες προετοιμασίες διαστημικής στολής, έρευνα εικονικής πραγματικότητας και συντήρηση εξοπλισμού άσκησης ολοκλήρωσαν την ημέρα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό .Οι οφθαλμολογικές εξετάσεις ξεκίνησαν για άλλη μια φορά, καθώς οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Κρις Γουίλιαμς, ενώθηκαν μαζί στην εργαστηριακή ενότητα του Κολόμπους για το οπτικό μέρος της σουίτας CIPHER , η οποία περιλαμβάνει 14 ανθρώπινες ερευνητικές έρευνες. Η Μέιρ ανέλαβε αρχικά την τοποθέτηση ηλεκτροδίων γύρω από τα μάτια του Γουίλιαμς, στέλνοντας στη συνέχεια σήματα φωτός που αναβοσβήνουν για να μετρήσουν την ηλεκτρική απόκριση του αμφιβληστροειδούς του. Στη συνέχεια, χειρίστηκε εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης, τον οποίο η Γουίλιαμς εξέτασε, παρέχοντας στους γιατρούς στο έδαφος μια εικόνα σε πραγματικό χρόνο του αμφιβληστροειδούς, του κερατοειδούς και του φακού του ματιού. Τα βιοϊατρικά δεδομένα θα βοηθήσουν τους ερευνητές να ανιχνεύσουν πιθανές αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία των ματιών που προκαλούνται από το διάστημα.Οι Meir και Williams συνεργάστηκαν επίσης για την προετοιμασία των εξαρτημάτων που θα εγκαταστήσουν στις διαστημικές τους στολές στις 30 Ιουνίου , όταν θα κάνουν έναν διαστημικό περίπατο για να επισκευάσουν την δυσλειτουργική άρθρωση του καρπού του ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 . Η Meir φορούσε γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και εκπαιδεύτηκε στον χειρισμό του Simplified Aid for EVA Rescue (SAFER) που θα επέστρεφε έναν διαστημόπλοιο σε ασφαλές καταφύγιο στην απίθανη περίπτωση που αποσυνδεόταν από το τροχιακό φυλάκιο. Ο Williams εξέτασε το SAFER που θα φοράει στη διαστημική του στολή την επόμενη εβδομάδα, διασφαλίζοντας ότι τα μάνδαλα, οι αισθητήρες και τα χειριστήρια βρίσκονται σε λειτουργική κατάσταση.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, επικεντρώθηκε στην αλληλούχιση του μικροβιακού DNA χρησιμοποιώντας μια φορητή συσκευή ανάγνωσης στην περιοχή συντήρησης της μονάδας Harmony . Οι επιστήμονες διερευνούν πώς τα βακτήρια γίνονται ανθεκτικά στα αντιβιοτικά σε συνθήκες μικροβαρύτητας και επιδιώκουν να χαρακτηρίσουν τη γονιδιωματική ταυτότητα των μικροβίων, αποκαλύπτοντας πιθανώς τους προσαρμοστικούς μηχανισμούς τους στην έλλειψη βαρύτητας. Τα ευρήματα από την έρευνα βιοτεχνολογίας μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μολύνσεων του πληρώματος κατά τη διάρκεια μιας διαστημικής πτήσης και να βελτιώσουν την υγειονομική περίθαλψη των ασθενών στη Γη.Ένα νέο σύστημα προπόνησης για διαστημικές πτήσεις εγκαταστάθηκε πρόσφατα και δοκιμάζεται εντός της εργαστηριακής μονάδας του Κολόμπους. Η μηχανικός πτήσης Σόφι Αντενότ της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος) ενεργοποίησε και διαμόρφωσε τον προηγμένο εξοπλισμό - γνωστό ως Ευρωπαϊκή Συσκευή Ενισχυμένης Εξερεύνησης Άσκησης (E4D) από την ESA - επιστρέφοντάς τον στην κανονική λειτουργία προπόνησης. Το E4D αξιολογείται για την ικανότητά του να διατηρεί την υγεία των οστών, των μυών και της καρδιαγγειακής υγείας των αστροναυτών σε μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη, τον Άρη και αλλού.Ο διοικητής του σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ φόρεσε ένα σετ μικροφώνου-ακουστικών εικονικής πραγματικότητας και ανταποκρίθηκε σε ερεθίσματα μέσω υπολογιστή, καθώς τα ηλεκτρόδια παρακολουθούσαν τα σήματα του εγκεφάλου και την κίνηση των ματιών του, καταγράφοντας την αίσθηση κατεύθυνσης και κίνησης στο διάστημα. Στη συνέχεια, ο Κουντ-Σβερτσκόφ εγκατέστησε αυτοματοποιημένο φωτογραφικό εξοπλισμό στη μονάδα υπηρεσίας Zvezda για να καταγράψει εικόνες από αξιοθέατα της Ασίας και του Ειρηνικού Ωκεανού κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Σεργκέι Μικάεφ, αποσύνδεσε το ηλεκτρονικό υλικό σύνδεσης και στη συνέχεια αναδιοργάνωσε το φορτίο που ήταν αποθηκευμένο μέσα στην επιστημονική μονάδα Nauka, δημιουργώντας περισσότερο χώρο για τις δραστηριότητες του πληρώματος. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, δοκίμασε τα συστήματα επικοινωνιών και δικτύου του ευρωπαϊκού ρομποτικού βραχίονα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/25/crew-works-eye-exams-dna-sequencing-and-spacesuit-preps/ Ο αστροναύτης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, φορτώνει βακτηριακά δείγματα σε έναν φορητό αναλυτή DNA για να διαβάσει τον γενετικό τους κώδικα μέσα στη μονάδα Harmony του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Η βιοτεχνολογική έρευνα GEARS μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς τα βακτήρια γίνονται ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στο διαστημικό περιβάλλον, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητα ενός αστροναύτη να καταπολεμά τις λοιμώξεις. Ημέρα εκτός υπηρεσίας για τους επερχόμενους διαστημικούς περιπατητές και βοηθούς, καθώς οι κοσμοναύτες παραμένουν απασχολημένοι. Τέσσερα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 απόλαυσαν μια μέρα εκτός υπηρεσίας την Παρασκευή, χαλαρώνοντας ενόψει ενός διαστημικού περιπάτου για την επισκευή ρομποτικής που έχει προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα. Το υπόλοιπο πλήρωμα επικεντρώθηκε σε μελέτες τεχνητής νοημοσύνης και εικονικής πραγματικότητας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στο τέλος της εβδομάδας.Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Κρις Γουίλιαμς , οι δύο διαστημικοί περιπατητές που είχαν προγραμματιστεί να αποχωρήσουν από το τροχιακό φυλάκιο την Τρίτη 30 Ιουνίου , μαζί με τους μηχανικούς πτήσης Τζακ Χάθαγουεϊ της NASA και Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας), ολοκλήρωσαν το πρόγραμμά τους την Παρασκευή ξεκινώντας ένα τριήμερο Σαββατοκύριακο. Οι τέσσερις αστροναύτες θα χρησιμοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους για να συνδεθούν με μέλη της οικογένειάς τους στη Γη, να δουν τον πλανήτη μας από τον τρούλο, να παρακολουθήσουν ταινίες, να παίξουν παιχνίδια και πολλά άλλα. Η τετράδα θα περάσει το Σαββατοκύριακο με ελαφριές εργασίες καθαριότητας και θα συνεχίσει τις καθημερινές της προπονήσεις για να διατηρήσει την υγεία των μυών και των οστών της σε συνθήκες μικροβαρύτητας.Τη Δευτέρα, οι Williams και Meir θα ολοκληρώσουν τις προετοιμασίες για τον διαστημικό περίπατο, διασφαλίζοντας ότι ο εξοπλισμός τους, όπως τα σχοινιά, τα εργαλεία λαβής πιστολιού, οι κάμερες και άλλα, θα είναι έτοιμος για χρήση. Θα ελέγξουν επίσης τις διαστημικές στολές τους για διαρροές αέρα και πίεσης και στη συνέχεια θα τις τοποθετήσουν μέσα στον αεροθάλαμο Quest για να τις φορέσουν την επόμενη μέρα. Οι Hathaway και Adenot, οι οποίοι θα παρακολουθούν τους αστροναύτες κατά τη διάρκεια του διαστημικού περιπάτου και θα τους βοηθούν να βάλουν και να βγάλουν τις στολές τους, θα βοηθήσουν το δίδυμο με την εργασία με το εργαλείο και τη στολή και στη συνέχεια θα μελετήσουν τους λεπτούς ελιγμούς που θα χρησιμοποιήσουν για να τοποθετήσουν τον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 για την επισκευή του.Οι Williams και Meir θα περάσουν περίπου έξι ώρες και 40 λεπτά στο κενό του διαστήματος αντικαθιστώντας μια δυσλειτουργική άρθρωση του καρπού στο Canadarm2, το οποίο λειτουργεί από την εγκατάστασή του στις 26 Απριλίου 2001. Αυτή θα είναι η δεύτερη κοινή διαστημική βόλτα του διδύμου. Η NASA+ ξεκινά την ζωντανή κάλυψή της στις 7 π.μ. EDT στις 30 Ιουνίου, με τους αστροναύτες να πρόκειται να μετατρέψουν τις διαστημικές τους στολές σε μπαταρία στις 8:35 π.μ., σηματοδοτώντας την έναρξη της διαστημικής τους βόλτας.Οι τρεις κοσμοναύτες του εργαστηρίου σε τροχιά από την Roscosmos παρέμειναν απασχολημένοι την Παρασκευή, συνεχίζοντας την προηγμένη έρευνα μικροβαρύτητας προς όφελος των ανθρώπων εντός και εκτός Γης, καθώς και διατηρώντας μια σειρά από συστήματα υποστήριξης ζωής.Ο διοικητής του σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ ξεκίνησε τη βάρδιά του απεγκαθιστώντας μια αυτοματοποιημένη κάμερα που φωτογράφιζε αξιοθέατα της Ασίας και του Ειρηνικού Ωκεανού κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος. Στη συνέχεια, ο Κουντ-Σβερτσκόφ εγκατέστησε αισθητήρες για τη μέτρηση των κραδασμών του σταθμού που προκαλούνταν κατά την άσκηση του πληρώματος και στη συνέχεια μελέτησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποδοτικότητας του πληρώματος.Ο μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του δοκιμάζοντας τη λειτουργικότητα των εξαρτημάτων παραγωγής οξυγόνου που στεγάζονταν μέσα στην επιστημονική μονάδα Nauka . Στη συνέχεια, δοκίμασε την αίσθηση ισορροπίας και κατεύθυνσής του σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας φορώντας γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και ηλεκτρόδια. Τα ηλεκτρόδια παρακολουθούσαν τα σήματα του εγκεφάλου του και την κίνηση των ματιών του καθώς αντιδρούσε σε ερεθίσματα που στέλνονταν από υπολογιστή στα ακουστικά εικονικής πραγματικότητας.Ο μηχανικός πτήσης Αντρέι Φεντιάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του με υδραυλικούς τροχιάς, μεταφέροντας υγρά μεταξύ των δεξαμενών της Roscosmos και στη συνέχεια γεμίζοντάς τες με απολυμαντικό. Στη συνέχεια, επιθεώρησε το σύστημα εξαερισμού της μονάδας εξυπηρέτησης Zvezda και ολοκλήρωσε την ημέρα του συλλέγοντας δείγματα αέρα από τον σταθμό για να τα αναλύσει για ένα ασφαλές περιβάλλον αναπνοής. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/general-blog/2026/06/26/off-duty-day-for-upcoming-spacewalkers-and-assistants-as-cosmonauts-stay-busy/ Ο αστροναύτης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, απεικονίζεται έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου για την ολοκλήρωση της κατασκευής και εγκατάστασης ενός κιτ τροποποίησης ηλιακών συλλεκτών στις 18 Μαρτίου 2026. Ήταν ο πρώτος διαστημικός περίπατος της καριέρας του Γουίλιαμ και ο 278ος για την υποστήριξη της συντήρησης, των αναβαθμίσεων και της συναρμολόγησης του διαστημικού σταθμού.

Πολυέλαιος Starry του Hubble Spies Το θέμα της σημερινής εικόνας του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA/ESA είναι ένας αρχαίος κάτοικος του γαλαξία μας. Αυτή η λαμπερή σκηνή απεικονίζει ένα σφαιρωτό σμήνος : μια συλλογή από δεκάδες χιλιάδες έως εκατομμύρια αστέρια, όλα στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους υπό την επίδραση της βαρύτητας. Υπάρχουν περισσότερα από 150 σφαιρωτά σμήνη στον γαλαξία μας, αν και μπορεί να υπάρχουν και άλλα που δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμη, κρυμμένα από τη σκόνη ή από πυκνά πεδία αστεριών.Αυτό το σφαιρωτό σμήνος, NGC 6723, που μερικές φορές ονομάζεται Σμήνος Πολυελαίων, μοιάζει πολύ με το ομώνυμο σμήνος επειδή λάμπει με αμέτρητα φώτα. Ωστόσο, κάθε «λάμπα» σε αυτόν τον πολυέλαιο είναι ένα μεμονωμένο αστέρι 27.000 έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Τοξότη (του Τοξότη).Σφαιρωτά σμήνη όπως το NGC 6723 περιέχουν μερικά από τα παλαιότερα αστέρια στον γαλαξία μας. Αυτά τα σμήνη έχουν ηλικίες που συχνά ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια χρόνια, και μερικά είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και το ίδιο το σύμπαν. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι τα σφαιρωτά σμήνη είναι μερικές από τις πρώτες δομές που σχηματίστηκαν στον γαλαξία μας, συγχωνευόμενα ενδεχομένως δισεκατομμύρια χρόνια πριν από τον λεπτό δίσκο των αστεριών στον οποίο περιστρέφεται ο Ήλιος μας. Οι λεπτομέρειες για το πώς σχηματίστηκαν τα σφαιρωτά σμήνη, ωστόσο, δεν είναι ακόμη βέβαιες.Αρχικά, οι αστρονόμοι πίστευαν ότι όλα τα αστέρια σε ένα σφαιρωτό σμήνος σχηματίζονταν ταυτόχρονα σε μια ενιαία περίοδο σχηματισμού αστεριών. Αυτό θα σήμαινε ότι όλα τα αστέρια σε ένα σφαιρωτό σμήνος θα είχαν την ίδια ηλικία και θα ήταν φτιαγμένα από το ίδιο μείγμα χημικών στοιχείων. Τώρα, χάρη σε παρατηρήσεις από τηλεσκόπια όπως το Hubble, οι ερευνητές γνωρίζουν ότι αυτοί οι φαινομενικά απλοί αστρικοί πληθυσμοί έχουν πιο σύνθετη ιστορία από ό,τι πιστευόταν αρχικά.Το Hubble παρατήρησε για πρώτη φορά τον NGC 6723 στο πλαίσιο μιας φιλόδοξης έρευνας αφιερωμένης στην απομυθοποίηση των ιδιοτήτων των σφαιρωτών σμηνών στον Γαλαξία μας. Σε αυτό το πρόγραμμα παρατήρησης (# 10775 , PI: Sarajedini), οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το Hubble για να μελετήσουν 65 σφαιρωτά σμήνη στον γαλαξία μας στο ορατό και στο εγγύς υπέρυθρο φως . Αυτά τα δεδομένα επέτρεψαν στους ερευνητές να μελετήσουν τα πάντα, από τις ηλικίες των σφαιρωτών σμηνών μέχρι τη διαδικασία μέσω της οποίας τα ογκώδη αστέρια βυθίζονται στο κέντρο ενός αστρικού σμήνους και τα αστέρια χαμηλότερης μάζας μετακινούνται προς τα περίχωρα του σμήνους. Αυτή η έρευνα ήταν εξαιρετικά επιστημονικά πολύτιμη και αυτές οι παρατηρήσεις έχουν εμπνεύσει αρκετές εκατοντάδες δημοσιευμένες ερευνητικές εργασίες.Σε ένα μεταγενέστερο πρόγραμμα παρατήρησης (# 13297 , PI: Piotto), οι ερευνητές έστρεψαν ξανά το βλέμμα τους σε πολλά από αυτά τα ίδια σμήνη, συμπεριλαμβανομένου του NGC 6723. Αυτή τη φορά, χρησιμοποίησαν τη μοναδική ευαισθησία του Hubble στο υπεριώδες φως για να ανιχνεύσουν τις ανεπαίσθητες διακυμάνσεις στη χημική σύνθεση μεταξύ των αστεριών των σφαιρωτών σμηνών και να προσδιορίσουν την ηλικιακή διαφορά μεταξύ των αστεριών των σμηνών. Για το NGC 6723, οι ερευνητές βρήκαν στοιχεία για δύο περιόδους σχηματισμού αστεριών σε κοντινή απόσταση, με τη δεύτερη να συμβαίνει εντός 634 εκατομμυρίων ετών από την πρώτη. (Η φράση «σε κοντινή απόσταση» είναι σχετική. Τα 634 εκατομμύρια χρόνια είναι ένα ανοιγόκλεισμα του ματιού για ένα αστρικό σμήνος ηλικίας άνω των 10 δισεκατομμυρίων ετών!)Χάρη σε αυτά τα ευρήματα, οι αστρονόμοι βρίσκονται στο δρόμο για την κατανόηση του πώς και πότε σχηματίστηκαν τα σφαιρωτά σμήνη — και οι παρατηρήσεις του Hubble σε ουράνιες πολυελαίους όπως ο NGC 6723 φωτίζουν το δρόμο. https://science.nasa.gov/missions/hubble/hubble-spies-starry-chandelier/ Αυτή η εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA/ESA απεικονίζει το σφαιρωτό σμήνος NGC 6723, που μερικές φορές ονομάζεται και Σμήνος Πολυελαίων. Αστρικά σμήνη του Hubble Αυτά τα κοσμήματα του νυχτερινού ουρανού μας προσφέρουν μια ματιά στον κύκλο ζωής των αστεριών. Δισεκατομμύρια τρισεκατομμύρια αστέρια φωτίζουν τους γαλαξίες του σύμπαντός μας. Κάθε λαμπρή μπάλα υδρογόνου και ηλίου γεννιέται μέσα σε ένα νέφος αερίου και σκόνης που ονομάζεται νεφέλωμα. Βαθιά μέσα σε αυτά τα σύννεφα, μπορούν να σχηματιστούν κόμποι, τραβώντας αέριο και σκόνη μέχρι να γίνουν αρκετά ογκώδη ώστε να καταρρεύσουν υπό τη δική τους βαρυτική έλξη. Κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης, το κέντρο του κόμπου θερμαίνεται για να σχηματίσει έναν θερμό πυρήνα που ονομάζεται πρωτοαστέρας. Ο πρωτοαστέρας συνεχίζει να συλλέγει σκόνη και αέριο, χρειάζοντας εκατομμύρια χρόνια για να ωριμάσει σε ένα ενήλικο αστέρι όπως ο Ήλιος μας. Σε αυτό το διάστημα, η θερμική ενέργεια από τον πυρήνα παρέχει αρκετή εξωτερική πίεση για να εμποδίσει το αστέρι να καταρρεύσει υπό την εσωτερική βαρυτική πίεση της δικής του μάζας. Στον θερμό πυρήνα, χιλιάδες πεντάκις εκατομμύρια αντιδράσεις πυρηνικής σύντηξης μετατρέπουν άτομα υδρογόνου σε άτομα ηλίου κάθε δευτερόλεπτο, εκπέμποντας τεράστιες ποσότητες ενέργειας που κάνουν το αστέρι να λάμπει έντονα.Τα αστέρια συχνά σχηματίζονται σε ομάδες ή σμήνη από τα ίδια νεφελώματα. Με την πάροδο του χρόνου, η σκόνη και το αέριο που απομένουν γύρω από ένα αστέρι εκτοξεύονται ή σχηματίζουν άλλα κοσμικά σώματα όπως πλανήτες, αστεροειδείς και κομήτες. Η βαρύτητα στη συνέχεια έλκει τα νεαρά αστέρια μαζί και αρχίζουν να περιστρέφονται το ένα γύρω από το άλλο. Τα αστρικά σμήνη μπορούν να περιέχουν από δέκα αστέρια έως και εκατομμύρια αστέρια. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι αστρικών σμηνών και το Hubble έχει απεικονίσει το καθένα από αυτά κατά τη διάρκεια των τριών δεκαετιών λειτουργίας του. Ανοιχτά Σμήνη Τα ανοιχτά σμήνη περιέχουν από μερικές δεκάδες έως μερικές χιλιάδες αστέρια, όλα σχηματισμένα από το ίδιο αρχικό νέφος αερίου και σκόνης. Η πυκνότητα των αστεριών είναι αρκετά χαμηλή σε αυτά τα σμήνη ώστε τα μεμονωμένα αστέρια να είναι ορατά με τηλεσκόπιο ή μερικές φορές με γυμνό μάτι, δίνοντάς τους μια «ανοιχτή» εμφάνιση. Τα περισσότερα ανοιχτά σμήνη βρίσκονται στους βραχίονες σπειροειδών γαλαξιών και τα αστέρια τους είναι συνήθως σχετικά νεαρά. Το σχήμα τους είναι περισσότερο ακανόνιστο παρά σφαιρικό, με μεγάλες ποσότητες αερίου μεταξύ των αστέρων. Με την πάροδο του χρόνου, καθώς αυτά τα σμήνη περιστρέφονται γύρω από έναν γαλαξία, οι βαρυτικές διαταραχές από τα διερχόμενα κοσμικά αντικείμενα μπορούν να προκαλέσουν τη διασπορά των αστέρων. Ο Γαλαξίας φιλοξενεί περισσότερα από χίλια από αυτά τα σμήνη και ακόμη και ο Ήλιος μας μπορεί να έχει σχηματιστεί σε ένα ανοιχτό σμήνος. Σφαιρωτά σμήνη Τα σφαιρωτά σμήνη είναι πολύ μεγαλύτερα και πυκνότερα από τα ανοιχτά σμήνη, καθώς περιέχουν αρκετές χιλιάδες έως εκατομμύρια αστέρια, όλα σχηματισμένα από ένα κοινό νεφέλωμα. Σε αντίθεση με τα ανοιχτά σμήνη, η πυκνότητα των αστεριών στα κέντρα τους είναι τόσο υψηλή που είναι δύσκολο να διακριθούν μεμονωμένα αστέρια, ακόμη και με ισχυρά τηλεσκόπια. Τα σφαιρωτά σμήνη βρίσκονται στις σκονισμένες παρυφές των γαλαξιών και τα αστέρια τους είναι παλαιότερα από αυτά των ανοιχτών σμηνών. Στην πραγματικότητα, τα σφαιρωτά σμήνη περιέχουν μερικά από τα παλαιότερα γνωστά αστέρια σε έναν γαλαξία. Επειδή τα παλιά αστέρια τείνουν να έχουν μια κοκκινωπή λάμψη, τα σφαιρωτά σμήνη γενικά φαίνονται πιο κόκκινα από τα ανοιχτά σμήνη.Ο μεγάλος αριθμός αστεριών σε μια σχετικά μικρή περιοχή κάνει το σχήμα ενός σφαιρωτού σμήνους να φαίνεται σφαιρικό, καθώς η έντονη βαρυτική έλξη των αστεριών τα τραβάει κοντά. Αυτοί οι βαρυτικοί δεσμοί προσδίδουν στα σφαιρωτά σμήνη μεγαλύτερη σταθερότητα από τα ανοιχτά σμήνη, βοηθώντας τα να διατηρήσουν τη δομή τους αντί να διασπώνται με την πάροδο του χρόνου. Μόνο ο Γαλαξίας μας έχει πάνω από 150 σφαιρωτά σμήνη, και ο πλησιέστερος γειτονικός μας γαλαξίας, η Ανδρομέδα, έχει πάνω από 400. Ενσωματωμένα συμπλέγματα Τα ενσωματωμένα σμήνη αποτελούν πρόδρομο των ανοιχτών και σφαιρωτών σμηνών. Ως ο νεότερος τύπος αστρικού σμήνους, περιέχουν νεογέννητα και σχηματιζόμενα αστέρια που περιβάλλονται από κοσμικό αέριο και σκόνη. Όπως και με τα ανοιχτά και σφαιρωτά σμήνη, όλα τα αστέρια σχηματίστηκαν από το ίδιο αρχικό νεφέλωμα. Τα ενσωματωμένα σμήνη είναι πιθανώς η βασική μονάδα σχηματισμού αστεριών, καθώς ένα σημαντικό κλάσμα όλων των αστεριών σχηματίζεται μέσα σε αυτά. Μόλις τελειώσει ο σχηματισμός των αστεριών, τα ενσωματωμένα σμήνη μοιάζουν με ανοιχτά σμήνη, αλλά συχνά διαταράσσονται από διερχόμενα αντικείμενα λόγω των ασθενέστερων βαρυτικών δεσμών τους. Η ενσωματωμένη φάση διαρκεί συνήθως μεταξύ 2-7 εκατομμυρίων ετών. Δεδομένου ότι τα ενσωματωμένα σμήνη καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από σκόνη, σπάνια παρατηρούνται σε ορατά μήκη κύματος φωτός. Ωστόσο, τα υπέρυθρα όργανα του Hubble μπορούν να ανιχνεύσουν τα μεγαλύτερα μήκη κύματος του υπέρυθρου φωτός που δεν διασκορπίζονται τόσο εύκολα από νέφη αερίου και σκόνης. Οι μοναδικές δυνατότητες του Hubble είναι απαραίτητες για να μάθετε περισσότερα για αυτά τα νεαρά σμήνη. Επίδραση του Hubble Πολλά από αυτά που γνωρίζουν οι επιστήμονες σήμερα για την αστρική επιστήμη έχουν τις ρίζες τους στις τρεις δεκαετίες παρατηρήσεων του Hubble. Οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν το τηλεσκόπιο για να μελετήσουν τη σύνθεση των αστρικών σμηνών, τον τρόπο εξέλιξής τους και τον τρόπο με τον οποίο η βαρύτητα τα επηρεάζει. Το Hubble παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη διάκριση μεμονωμένων αστέρων μέσα σε ένα σμήνος και βοήθησε τους αστρονόμους να κάνουν πρώιμες παρατηρήσεις λευκών νάνων - των πυκνών, θερμών πυρήνων των αστεριών που έχουν εξαντλήσει τα πυρηνικά τους καύσιμα - σε ένα σφαιρωτό σμήνος. Το τηλεσκόπιο επέκτεινε επίσης την κατανόησή μας για τα αστέρια που είναι γνωστά ως μπλε αστέρες, ένας τύπος αστέρα που μπορεί να τραβήξει ύλη από τον γείτονά του, αποκτώντας επιπλέον καύσιμο και καίγοντας φωτεινότερα ως αποτέλεσμα. Το 2021, τα δεδομένα του Hubble παρείχαν στοιχεία που υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας συλλογής μικρών μαύρων τρυπών στο κέντρο του σφαιρωτού σμήνους NGC 6397. Αν και αμφισβητούνται, αυτά τα στοιχεία μπορεί να παρέχουν υποστήριξη για τη θεωρία ότι η συγχώνευση μικρών μαύρων τρυπών είναι μια σημαντική πηγή βαρυτικών κυμάτων, τα οποία ανιχνεύονται στη Γη μόνο ως αποτέλεσμα δραματικών γεγονότων σύγκρουσης όπως αυτά που συμβαίνουν στο NGC 6397.Ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της γνώσης για τα αστρικά σμήνη που αποκάλυψε το Hubble είναι ότι τα σμήνη μπορούν να περιέχουν αρκετές γενιές αστεριών, καθιστώντας τα πολύ πιο πολύπλοκα από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως. Δεδομένου ότι τα αστέρια μέσα σε ένα σμήνος πιθανότατα σχηματίζονται από το ίδιο νέφος αερίου και σκόνης, η ανακάλυψη διαφορετικών αστρικών ηλικιών μέσα στο ίδιο σμήνος έχει τη δυνατότητα να αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για τον σχηματισμό των αστεριών. Οι μελλοντικές παρατηρήσεις από το Hubble θα διευρύνουν περαιτέρω τις γνώσεις μας για τα αστρικά σμήνη, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα, την ομορφιά και το εναπομείναν μυστήριο των αστεριών που φωτίζουν το σύμπαν μας. https://science.nasa.gov/mission/hubble/science/universe-uncovered/hubble-star-clusters/#globular-clusters Χιλιάδες αστέρια φωτίζουν αυτή την εκπληκτική εικόνα του αστρικού σμήνους Liller 1, που απεικονίστηκε με την κάμερα ευρέος πεδίου 3 του Hubble. Αυτό το αστρικό σύστημα, που βρίσκεται 30.000 έτη φωτός από τη Γη, σχημάτισε αστέρια πριν από 11 δισεκατομμύρια χρόνια. Μερικά από τα πιο ογκώδη, φωτεινά αστέρια του γαλαξία μας καίγονται 8.000 έτη φωτός μακριά στο ανοιχτό σμήνος Trumpler 14 Αυτή η εικόνα του Hubble από μια χαλαρά συνδεδεμένη συλλογή αστεριών αποκαλύπτει ένα τμήμα του ανοιχτού σμήνους Caldwell 71. Πολλές χιλιάδες αστέρια λάμπουν έντονα στο σφαιρωτό σμήνος Terzan 4, μέρος του αστερισμού Σκορπιού. Τα φωτεινότερα μπλε αστέρια στο κέντρο του σμήνους καίγονται πιο ζεστά και πεθαίνουν πιο γρήγορα. Τα κόκκινα αστέρια στα περίχωρα είναι παλαιότερα αστέρια που καίγονται λιγότερο. Μερικά νεαρά αστέρια λάμπουν μέσα από πυκνά νέφη αερίου και σκόνης στο ενσωματωμένο σμήνος Τραπεζίου του Νεφελώματος του Ωρίωνα, 1.500 έτη φωτός από τη Γη. Η αριστερή εικόνα λαμβάνεται στο ορατό φως, ενώ η δεξιά εικόνα λαμβάνεται στο υπέρυθρο φως.

Το προηγμένο ρόβερ της NASA στον Άρη βρήκε ενδείξεις αρχαίας μικροβιακής ζωής. Το Perseverance εντόπισε οργανικά μόρια άνθρακα σε πετρώματα αρχαίας κοίτης ποταμού που μετέφερε νερό πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Το ρόβερ Perseverance της NASA εντόπισε πολύπλοκα μόρια άνθρακα σε πετρώματα του Άρη που ήδη είχαν προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων επειδή φέρουν πιθανές ενδείξεις αρχαίας μικροβιακής ζωής.Μετρήσεις που πραγματοποίησε το όργανο SHERLOC του ρόβερ αποκάλυψαν την παρουσία οργανικού άνθρακα σε αργιλικά πετρώματα της περιοχής Bright Angel, καθώς το όχημα κινούνταν κατά μήκος της Neretva Vallis, μιας αποξηραμένης κοίτης ποταμού που μετέφερε νερό στον κρατήρα Jezero πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.Η μορφή άνθρακα που ανιχνεύθηκε, γνωστή ως μακρομοριακός άνθρακας (Macromolecular Carbon – MMC) μπορεί να προέρχεται από ζωντανούς οργανισμούς. Ωστόσο μπορεί επίσης να δημιουργηθεί μέσω γεωλογικών διεργασιών γεγονός που σημαίνει ότι η ανίχνευσή του δεν αποτελεί απόδειξη ύπαρξης αρχαίας ζωής στον Άρη.Η Δρ. Άσλεϊ Μέρφι, από το Ινστιτούτο Πλανητικής Επιστήμης στην Αριζόνα, εξηγεί ότι ο μακρομοριακός άνθρακας συναντάται σε διαφορετικά γεωλογικά περιβάλλοντα και είδη πετρωμάτων. «Μπορεί να προέρχεται από βιολογικές πηγές, όπως απολιθωμένη οργανική ύλη που βρίσκεται σε μικροβιακά στρώματα ή στον άνθρακα. Μπορεί όμως να σχηματιστεί και μέσω αντιδράσεων μεταξύ πετρωμάτων και νερού ή να έχει μεταφερθεί από μετεωρίτες που προσέκρουσαν στον Άρη». Τα νέα ευρήματα Τα αργιλικά πετρώματα της περιοχής Bright Angel είχαν ήδη προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το 2024, όταν το Perseverance εντόπισε στην επιφάνειά τους παράξενες κηλίδες και οζίδια που μοιάζουν με δομές οι οποίες στη Γη δημιουργούνται από απολιθωμένους μικροοργανισμούς.Όταν δημοσιεύθηκαν τα επιστημονικά αποτελέσματα πέρυσι, ο Σον Ντάφι, πρώην προσωρινός επικεφαλής της NASA, είχε δηλώσει: «Αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί την πιο ξεκάθαρη ένδειξη ζωής που έχουμε βρει ποτέ στον Άρη.» Στη νέα μελέτη η Μέρφι και οι συνεργάτες της περιγράφουν πώς εντόπισαν τον πολύπλοκο άνθρακα φωτίζοντας τα μυστηριώδη πετρώματα με το υπεριώδες λέιζερ του οργάνου SHERLOC και αναλύοντας το φως που ανακλάστηκε.Οι αναλύσεις σε ένα πέτρωμα με την ονομασία Cheyava Falls αποκάλυψαν την παρουσία μακρομοριακού άνθρακα στην επιφάνειά του. Το εύρημα υποδηλώνει είτε ότι το πέτρωμα εκτέθηκε σχετικά πρόσφατα στο περιβάλλον του Άρη είτε ότι το οργανικό υλικό είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στην ακτινοβολία και στις χημικές διεργασίες οξείδωσης που συνήθως καταστρέφουν τις οργανικές ενώσεις στην επιφάνεια του πλανήτη.Η ανακάλυψη σημαίνει ότι τα ρόβερ της NASA έχουν πλέον εντοπίσει αργιλικά πετρώματα που περιέχουν οργανικές ενώσεις σε περιοχές του Άρη που απέχουν μεταξύ τους περισσότερα από 3.200 χιλιόμετρα. Τα προηγούμενα αντίστοιχα ευρήματα είχαν γίνει από το ρόβερ Curiosity, το οποίο εξερευνά τον κρατήρα Gale.Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό υποδηλώνει πως οι συνθήκες που ευνοούσαν τη διαβίωση και η παρουσία οργανικών ενώσεων ήταν πιθανώς διαδεδομένες σε μεγάλο μέρος του Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Ο καθηγητής Τζον Μπρίτζες, πλανητικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η νέα εργασία προσφέρει ακόμη πιο ενδιαφέροντα στοιχεία για την περιοχή Bright Angel στον κρατήρα Jezero.«Γνωρίζουμε ήδη ότι ο Jezero αποτελούσε ένα περιβάλλον κατάλληλο για την ανάπτυξη πρωτόγονης ζωής. Δεν υπάρχουν μόνο μορφολογικά χαρακτηριστικά που αφήνουν ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο στην περιοχή Bright Angel, αλλά και κατάλοιπα των δομικών στοιχείων του άνθρακα που θα αναμένονταν εάν υπήρχε ζωή σε αυτό το αρχαίο ποτάμιο δέλτα.» Η εξακρίβωση Ωστόσο τα ρόβερ της NASA δεν διαθέτουν τα απαραίτητα επιστημονικά όργανα για να εξακριβώσουν αν ο μακρομοριακός άνθρακας δημιουργήθηκε από αρχαίους μικροοργανισμούς του Άρη ή από καθαρά γεωλογικές διεργασίες. Οι οριστικές απαντήσεις θα μπορούσαν να δοθούν μόνο με αναλύσεις σε επίγεια εργαστήρια.Η NASA σχεδίαζε να μεταφέρει δείγματα πετρωμάτων από τον Άρη στη Γη για αυτόν ακριβώς τον σκοπό, όμως η αποστολή ουσιαστικά εγκαταλείφθηκε τον Ιανουάριο. Πλέον σχεδιάζεται μια αναθεωρημένη αποστολή για τη δεκαετία του 2030, ενώ η Κίνα στοχεύει να επιστρέψει δικά της δείγματα από τον Άρη ήδη το 2031.Ο Δρ. Κάιλ Άκερτ ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριώθησης (Jet Propulsion Laboratory) της NASA και συν-συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε: «Ο επιστημονικός εξοπλισμός του Perseverance δεν σχεδιάστηκε για να διακρίνει αν οι οργανικές ενώσεις σχηματίστηκαν μέσω βιολογικών ή μη βιολογικών διεργασιών. Στόχος του ήταν να εντοπίσει ιδιαίτερα ενδιαφέροντα πετρώματα που θα μπορούσαν να συλλεχθούν και ενδεχομένως να μεταφερθούν στη Γη για πολύ πιο λεπτομερείς αναλύσεις. Ο καλύτερος τρόπος για να διαπιστωθεί αν αυτά τα πετρώματα έχουν βιολογική προέλευση είναι να πραγματοποιηθούν οι σχετικές εξετάσεις σε εργαστήρια στη Γη».Ένας ακόμη συν-συγγραφέας της έρευνας, ο καθηγητής Μαρκ Σέπτον, οργανικός γεωχημικός στο Imperial College του Λονδίνου επισήμανε ότι ο μακρομοριακός άνθρακας αποτελεί το βασικό συστατικό τόσο του απολιθωμένου βιολογικού άνθρακα στη Γη όσο και του μη βιολογικού άνθρακα που απαντάται στο Ηλιακό Σύστημα.«Αυτοί οι πολύτιμοι θησαυροί πληροφοριών είναι γρίφοι που πρέπει να λυθούν. Και αυτό μπορεί να γίνει με τον καλύτερο τρόπο μόνο σε εργαστήρια στη Γη, αφού επιστραφούν τα δείγματα από τον Άρη» λέει ο Σέπτον. Το ρόβερ της αποστολής Perseverance. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129517/to-proigmeno-rover-tis-nasa-vrike-endeixeis-archaias-mikroviakis-zois-ston-ari/

Τι είναι η «απόσταξη γνώσης» την οποία χρησιμοποιεί η Κίνα για να… κλέβει τεχνογνωσία τεχνητής νοημοσύνης; Πρόκειται για μια μέθοδο εκπαίδευσης μοντέλων ΑΙ ώστε να χαμηλού κόστους και ικανοτήτων συστήματα να αναπτύσσουν τις δυνατότητες ισχυρών συστημάτων.Η αμερικανική εταιρεία Anthropic που έχει μπει σφήνα στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης σε κολοσσούς όπως η Google και η OpenAI αναπτύσσοντας πολύ προηγμένα συστήματα ΑΙ όπως το Mythos που έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία με τις δυνατότητες του έστειλε επιστολή στην αμερικανική Γερουσία στην οποία υποστηρίζει ότι ο κινεζικός εμπορικός γίγαντας Alibaba υπέκλεψε την τεχνολογία της με την μέθοδο της «απόσταξης γνώσης». Τι γνωρίζουμε για αυτήν την μέθοδο;Η μέθοδος της απόσταξης γνώσης (knowledge distillation) στην τεχνητή νοημοσύνη είναι μια τεχνική εκπαίδευσης όπου ένα μικρό, απλό μοντέλο (ο «μαθητής») μαθαίνει να μιμείται τη συμπεριφορά και τις δυνατότητες ενός πολύ μεγαλύτερου πιο σύνθετου μοντέλου (ο «δάσκαλος»). Ο κύριος στόχος είναι να επιτευχθεί υψηλή ακρίβεια, αλλά με μικρότερο μέγεθος, ταχύτερους χρόνους απόκρισης και χαμηλότερο κόστος λειτουργίας. * Το Μοντέλο “Δάσκαλος”: Είναι ένα γιγαντιαίο, προ-εκπαιδευμένο μοντέλο (π.χ., ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο – LLM) που έχει κατακτήσει υψηλή ακρίβεια αλλά απαιτεί ακριβό εξοπλισμό (servers με κάρτες γραφικών) για να λειτουργήσει. * Το Μοντέλο “Μαθητής”: Είναι ένα μικρότερο και ελαφρύτερο μοντέλο που θέλουμε να εκπαιδεύσουμε. * Η “Απόσταξη” της Γνώσης: Αντί ο μαθητής να εκπαιδεύεται μόνο από τα αρχικά δεδομένα, τροφοδοτείται με τις απαντήσεις και τις πιθανότητες (soft targets) που υπολογίζει ο δάσκαλος. Έτσι ο μαθητής δεν μαθαίνει απλώς τη σωστή απάντηση αλλά μαθαίνει και τον τρόπο σκέψης του δασκάλου δηλαδή ποιες άλλες επιλογές θεωρήθηκαν πιθανές ή λιγότερο πιθανές. Γιατί χρησιμοποιείται; 1. Ταχύτητα (Inference Latency): Τα μικρότερα μοντέλα δημιουργούν απαντήσεις πολύ πιο γρήγορα από τα αντίστοιχα γιγαντιαία. 2. Φορητότητα (Resource Efficiency): Επιτρέπει σε προηγμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης να «τρέξουν» σε περιβάλλοντα με περιορισμένη υπολογιστική ισχύ, όπως σε κινητά τηλέφωνα, tablets ή άλλες συσκευές. 3. Οικονομία: Η εκτέλεση ενός μικρού μοντέλου είναι δραματικά φθηνότερη σε υπολογιστικούς πόρους και ενέργεια. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129508/ti-einai-i-apostaxi-gnosis-tin-opoia-chrisimopoiei-i-kina-gia-na-klevei-technognosia-technitis-noimosynis/ Μετά τη DeepSeek, η Ζhipu: Η νέα εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης της Κίνας που τρομάζει τη Wall Street. Το GLM-5.2 της Zhipu πλησιάζει τις κορυφαίες αμερικανικές εφαρμογές, κοστίζει πολύ λιγότερο και κυκλοφορεί ανοιχτά.Δεκαοκτώ μήνες μετά το σοκ που προκάλεσε η DeepSeek στις αγορές, η Κίνα φαίνεται να επιστρέφει με έναν νέο διεκδικητή στην κορυφή της τεχνητής νοημοσύνης.Το GLM-5.2 της Zhipu AI χαρακτηρίζεται ήδη από αναλυτές ως το νέο «DeepSeek moment», καθώς πλησιάζει τις επιδόσεις των κορυφαίων αμερικανικών μοντέλων, προσφέρεται με πολύ χαμηλότερο κόστος και κυκλοφορεί ως ανοικτό μοντέλο (open-weight), την ώρα που η Ουάσιγκτον περιορίζει την πρόσβαση στις πιο προηγμένες εφαρμογές AI. Δεν είναι μόνο θέμα επιδόσεων Το νέο μοντέλο έχει προκαλέσει ιδιαίτερη αίσθηση, επειδή για πρώτη φορά μια κινεζική εφαρμογή κατατάσσεται τόσο ψηλά σε διεθνείς αξιολογήσεις.Σύμφωνα με την Artificial Analysis, το GLM-5.2 αποτελεί σήμερα το ισχυρότερο ανοικτό μοντέλο παγκοσμίως και βρίσκεται στην τέταρτη θέση συνολικά, πίσω μόνο από το ChatGPT 5.5 της OpenAI και μπροστά από το Gemini της Google σε αρκετές δοκιμές.Στον ιδιαίτερα κρίσιμο τομέα του προγραμματισμού (coding), κατατάσσεται δεύτερο παγκοσμίως, γεγονός που οδήγησε αρκετούς ειδικούς της Silicon Valley να μιλήσουν για μια νέα αλλαγή ισορροπιών.Ο πρώην αντιπρόεδρος της Meta και της Google DeepMind, Matt Velloso, έγραψε ότι είναι «το πρώτο ανοικτό μοντέλο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθημερινά για ανάπτυξη λογισμικού», ενώ ο αναλυτής του Brookings Institution Kyle Chan σχολίασε πως «η Κίνα απέχει πλέον μόλις λίγους μήνες από τις ΗΠΑ». Το μεγάλο όπλο είναι η τιμή Η τεχνολογική μάχη δεν κρίνεται μόνο στις επιδόσεις. Η Zhipu προσφέρει το μοντέλο της με κόστος σημαντικά χαμηλότερο από τους αμερικανικούς ανταγωνιστές, σε μια περίοδο που το κόστος χρήσης AI εκτοξεύεται για επιχειρήσεις και προγραμματιστές.Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Λίγες ημέρες πριν από την παρουσίαση του GLM-5.2, η κυβέρνηση Τραμπ απαγόρευσε την πρόσβαση χρηστών εκτός ΗΠΑ στο Fable 5 της Anthropic, μετατρέποντας για πρώτη φορά την πρόσβαση στην αιχμή της τεχνητής νοημοσύνης σε γεωπολιτικό εργαλείο.Αυτό δημιουργεί ένα νέο επιχείρημα υπέρ των κινεζικών μοντέλων: δεν είναι μόνο φθηνότερα, αλλά και διαθέσιμα σε όλον τον κόσμο. Το αμερικανικό προβάδισμα παραμένει Παρά τον ενθουσιασμό, οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να προηγούνται.Σε ιδιωτικά benchmarks, που θεωρούνται πιο αξιόπιστα από τα δημόσια τεστ, τα κορυφαία κινεζικά μοντέλα εκτιμάται ότι βρίσκονται περίπου επτά έως δέκα μήνες πίσω από τα αντίστοιχα αμερικανικά.Επιπλέον, το GLM-5.2 εμφανίζει χαμηλότερη αποδοτικότητα, καθώς απαιτεί περισσότερα tokens και μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ για να ολοκληρώσει τις ίδιες εργασίες. Αυτό σημαίνει ότι, παρά το χαμηλό κόστος ανά token, το συνολικό κόστος χρήσης του δεν είναι πάντοτε μικρότερο από εκείνο των OpenAI ή Anthropic. Η πραγματική μάχη είναι γεωπολιτική Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ίσως δεν αφορά την τεχνολογία αλλά την πολιτική. Η απόφαση των ΗΠΑ να περιορίσουν την πρόσβαση στα ισχυρότερα μοντέλα τους και η επιλογή της Κίνας να διανείμει ανοικτά τις δικές της εφαρμογές δημιουργούν δύο διαφορετικά οικοσυστήματα AI.Οι αμερικανικές εταιρείες επενδύουν στην κορυφαία απόδοση και στον έλεγχο της πρόσβασης. Οι κινεζικές ποντάρουν στην ανοιχτή διάθεση, στη χαμηλή τιμή και στη γρήγορη παγκόσμια διάδοση.Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη παύει να είναι αποκλειστικά τεχνολογικός. Μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε μάχη επιρροής, στην οποία κάθε νέο μοντέλο αποτελεί ταυτόχρονα προϊόν, εργαλείο εξωτερικής πολιτικής και μέσο οικονομικής ισχύος. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129541/meta-ti-deepseek-i-zhipu-i-nea-etaireia-technitis-noimosynis-tis-kinas-poy-tromazei-ti-wall-street/

ΜΕΤΕΟ: Οκτώ βασικά συμπεράσματα για τον καύσωνα στην Ευρώπη. Στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.Στο δεύτερο επεισόδιο καύσωνα που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη φέτος, αν και είμαστε ακόμη στον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, στέκεται σε άρθρο της η μετεωρολογική υπηρεσία ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.Επικαλούμενο νέα ανάλυση του World Weather Attribution, το ΜΕΤΕΟ επισημαίνει ότι οι εκπομπές από τα ορυκτά καύσιμα έχουν επιδεινώσει ραγδαία τους ευρωπαϊκούς καύσωνες μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες, κάνοντας θερμοκρασίες που άλλοτε θα ήταν πρακτικά αδύνατες πλέον πολύ πιο πιθανές.Σύμφωνα με το ΜΕΤΕΟ, στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, υπό την επίδραση ενός επίμονου αντικυκλώνα και μιας ατμοσφαιρικής ροής που μετέφερε θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική. Όμως η ίδια κυκλοφοριακή διάταξη σήμερα παράγει πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από ό,τι στο παρελθόν, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη θερμανθεί, όπως τονίζει το ΜΕΤΕΟ.Η ανάλυση δείχνει ότι ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5°C ψυχρότερος την ημέρα το 1976 και περίπου 2°C ψυχρότερος το 2003. Οι νυχτερινές θερμοκρασίες θα ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερες, μειώνοντας την καταπόνηση του ανθρώπινου οργανισμού.Όπως υπογραμμίζει το ΜΕΤΕΟ, οι καύσωνες αποτελούν τον φονικότερο φυσικό κίνδυνο στην Ευρώπη, με μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από όλους τους υπόλοιπους φυσικούς κινδύνους μαζί. Η απειλή είναι ιδιαίτερα έντονη στις πόλεις, όπου η αστική θερμική νησίδα, τα παλαιά κτίρια και οι κοινωνικές ανισότητες αυξάνουν την έκθεση των πιο ευάλωτων ανθρώπων. Οκτώ βασικά συμπεράσματα Ακολουθούν οκτώ βασικά συμπεράσματα για την ακραία ζέστη στην Ευρώπη, όπως σταχυολογήθηκαν από το ΜΕΤΕΟ. Θάνατοι από ζέστη: Οι καύσωνες προκαλούν περισσότερους θανάτους στην Ευρώπη από ό,τι όλοι οι υπόλοιποι φυσικοί κίνδυνοι μαζί. Ποιοι είναι οι ευάλωτοι: Η τρωτότητα απέναντι στη ζέστη δεν αφορά πλέον μόνο ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους. Επεκτείνεται και σε άτομα με κοινωνικοοικονομικά μειονεκτήματα ή χρόνια νοσήματα, καθώς και σε άστεγους και μετανάστες. Ιστορική ένταση: Στην υπό μελέτη περιοχή, ο συγκεκριμένος καύσωνας είναι ο εντονότερος που έχει καταγραφεί ποτέ. Τι θα σήμαινε το 1976: Αντίστοιχες θερμοκρασίες με του 2026 θα ήταν πρακτικά αδύνατο να εμφανιστούν τον Ιούνιο του 1976 και εξαιρετικά απίθανες ακόμα και σε άλλη περίοδο του έτους. Πόσο ψυχρότερος θα ήταν: Ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος την ημέρα το 1976 και περίπου 2 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος το 2003. Ίδια κυκλοφορία, περισσότερη ζέστη: Ο καύσωνας του Ιουνίου του 2026 εκδηλώθηκε με κυκλοφοριακή διάταξη γενικά παρόμοια με ιστορικά ανάλογα επεισόδια, με νότια ροή. Όμως σήμερα η ίδια διάταξη οδηγεί σε πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη θερμανθεί Οι πόλεις στο επίκεντρο: Ο κίνδυνος από τη ζέστη συγκεντρώνεται κυρίως στις πόλεις όπου η αστική θερμική νησίδα, το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα και οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες εντείνουν την έκθεση. Το όριο αντοχής: Το φετινό καλοκαίρι δείχνει ότι, σε έναν κόσμο με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, η ακραία ζέστη φτάνει ήδη στα όρια της ικανότητας των κοινωνιών μας να ανταποκριθούν. https://www.facebook.com/Meteo.Gr/posts/1419568050199230?ref=embed_post

Μοιάζουν με σαλάχια, αλλά είναι καρχαρίες: Τι γνωρίζουμε για την παρουσία των αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες. Και τα τρία είδη που εντοπίζονται στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπα με άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης - Επιστήμονες και αλιείς ενώνουν δυνάμεις για να προστατεύσουν το σπάνιο είδος Η εικόνα τους παραπέμπει σε σαλάχια, ωστόσο είναι καρχαρίες, που συγκαταλέγονται στα πιο απειλούμενα είδη παγκοσμίως. Ο λόγος για τους αγγελοκαρχαρίες, ένα είδος για το οποίο η γνώση μας στην Ελλάδα ήταν μηδαμινή έως το 2018.Οι αγγελοκαρχαρίες είναι πεπλατυσμένοι, βενθικοί καρχαρίες με πλατιά θωρακικά πτερύγια, οι οποίοι απαντώνται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και τις κατωφέρειές της έως τα 500 μ. βάθος. Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αγγελοκαρχαριών, η περιβαλλοντική οργάνωση iSea αναδεικνύει τις προσπάθειες για την προστασία τους. Η iSea ξεκινώντας από τη διερεύνηση της γεωγραφικής εξάπλωσής τους και τις σημαντικές για αυτούς περιοχές στην Ελλάδα, έχει πλέον συγκεντρώσει πολύτιμα δεδομένα που άλλαξαν ριζικά τη γνώση για τα είδη αυτά. Πρώτη τοποθέτηση σήμανση δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα Αποκορύφωμα αποτελεί η τοποθέτηση του πρώτου δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα, μόλις χθες, σε Αγγελοκαρχαρία στη Λήμνο και σε συνεργασία με τους ντόπιους αλιείς.Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της οργάνωσης, με την πολύτιμη συμβολή των αλιέων της Πλάκας και την ανταλλαγή πολύτιμων πληροφοριών και τεχνογνωσίας με ειδικούς από όλο τον κόσμο, αναμένεται τους επόμενους μήνες να εξαχθούν χρήσιμα δεδομένα που θα αποκαλύψουν περισσότερα για τη μετακίνηση και τη συμπεριφορά των άγνωστων αγγελοκαρχαριών στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα σημαντικό, σύμφωνα με την iSea, είναι το γεγονός πως για πρώτη φορά ένα είδος καρχαρία θα μελετηθεί στο φυσικό του περιβάλλον, και όχι μέσα από αλιευτική μελέτη, στη χώρα μας. Ένα βήμα πριν την εξαφάνιση Τα 3 είδη αγγελοκαρχαριών κάποτε αφθονούσαν στη Μεσόγειο και κατανέμονταν σε όλη τη λεκάνη, αντίθετα σήμερα βρίσκονται ένα βήμα πριν από την εξαφάνιση. Η παρουσία τους στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα οι καταγραφές τους μέχρι το 2018 δεν ξεπερνούσαν τις 10 και οι περισσότερες αφορούσαν νεκρά ζώα που είχαν αλιευτεί κατά λάθος ή άτομα που παράνομα πωλούνταν ως «ρίνες», ενώ υπήρχαν κι άτομα από αλιευτικές μελέτες και μουσειακά εκθέματα. Και τα τρία είδη που εντοπίζονται στην Ελλάδα (ακανθορίνα S. aculeata, ματορίνα S. oculata και ο αγγελοκαρχαρίας S. Squatina) αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης σύμφωνα με την πρόσφατη αξιολόγησή τους για τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) ως Κρισίμως Κινδυνεύοντα. Αν και παράλληλα είναι αυστηρά προστατευόμενα, συνεχίζουν να αλιεύονται και να πωλούνται παράνομα ως «εκλεκτός μεζές», όπως συνήθιζαν να θεωρούνται στο παρελθόν. «Αλιεύοντας» πληροφορίες για τους αγγελοκαρχαρίες Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για την κατανόηση και τη διατήρηση των αγγελοκαρχαριών στη Μεσόγειο από την iSea, τις προηγούμενες ημέρες οι ομάδες Angel Shark Project: Canary islands κι Angel Shark Project: Greece βρέθηκαν στη Λήμνο για την έναρξη μιας ακόμη συνεργασίας με στόχο τη διατήρηση και αποκατάσταση των Κρισίμως Κινδυνεύοντων Αγγελοκαρχαριών στα Κανάρια Νησιά και την Ελλάδα με την υποστήριξη του Shark Conservation Fund.Η μελέτη όμως των αγγελοκαρχαριών στην ευρύτερη περιοχή της Λήμνου έχει ενταχθεί και στο επίκεντρο του προγράμματος «Αναβιώνοντας τη Λήμνο», ένα από τα προγράμματα μεγάλης κλίμακας που χρηματοδοτούνται από το «Πρόγραμμα Απειλούμενων Τοπίων και Θαλάσσιων Τοπίων». Εκεί σε συνεργασία με τους αλιείς της Πλάκας, οι ειδικοί προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα τη βιολογία και την οικολογία τους και να βελτιώσουν την προστασία τους συλλέγοντας πολύτιμες πληροφορίες για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. https://www.facebook.com/iSea.org/posts/1036580122039263?ref=embed_post Έτσι, οι ομάδες του Angel Shark Project: Canary islands κι Angel Shark Project: Greece είχαν την ευκαιρία να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε μια πληθώρα δράσεων από υποβρύχιες οπτικές καταγραφές, εγκατάσταση δολωμένων καμερών και νυχτερινές καταγραφές μέχρι την εκπαίδευση σε τεχνικές δορυφορικών σημάνσεων σε αγγελοκαρχαρίες. Στόχος η κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των αγγελοκαρχαριών «Κάθε χρόνο τέτοια μέρα θέτουμε έναν ακόμα στόχο για την βελτίωση της προστασία τους. Πέρσι θέσαμε ως στόχο τη καλύτερη κατανόηση της οικολογίας τους σε μια σημαντική περιοχή, όπως η Ανατολική Λήμνος» σημειώνει η iSea. Στοχεύει επίσης στη θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των Αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, του πρώτου τέτοιου Σχεδίου σε όλη τη Μεσόγειο, κάτι που σύμφωνα με την οργάνωση, θα κάνει τη χώρα μας πρωτοπόρο στη προστασία τους. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2129573/moiazoyn-me-salachia-alla-einai-karcharies-ti-gnorizoyme-gia-tin-paroysia-ton-aggelokarcharion-stis-ellinikes-thalasses/

Η αμφισβήτηση του «τοπολογικού qubit» της Microsoft Τι είναι qubit Έτσι ονομάζεται η βασική μονάδα μνήμης των κβαντικών υπολογιστών. Στους γνωστούς κλασικούς υπολογιστές η βασική μονάδα εγγραφής και επεξεργασίας της πληροφορίας στο δυαδικό σύστημα, με τα γνωστά ψηφία 0 και 1, χρησιμοποιείται ο όρος bit (binary digit). Το bit, στοιχειώδης μονάδα πληροφορίας, αποθηκεύεται σε κάποιο κλασικό φυσικό σύστημα που μπορεί να βρίσκεται σε δυο καταστάσεις όπως: οι δυο κατευθύνσεις μαγνήτισης, οι δυο θέσεις ενός διακόπτη, δυο τάσεις ηλεκτρικού ρεύματος κ.λπ. Στους κβαντικούς υπολογιστές η βασική μονάδα εγγραφής δεν είναι ένα κλασικό σύστημα αλλά κβαντικό. Για παράδειγμα ένα άτομο υδρογόνου στη θεμελιώδη κατάσταση, όπου το μηδέν αντιπροσωπεύεται από την ηλεκτρονιακή κατάσταση με σπιν πάνω και το ένα από την κατάσταση με σπιν κάτω. Συμβολίζουμε την κατάσταση με σπιν πάνω με |0> και την κατάσταση με σπιν κάτω με |1˃. Εφόσον το άτομο είναι ένα κβαντικό σύστημα, εκτός από τις δυο καταστάσεις |0> και |1>, θα είναι επίσης μια πραγματοποιήσιμη κατάσταση και κάθε γραμμικός συνδυασμός της μορφής |ψ> = α |0> + β |1>, όπου α2+ β2=1. Και εδώ βρίσκεται η πηγή της θεμελιώδους διαφοράς μεταξύ ενός κλασικού και ενός κβαντικού υπολογιστή. Ότι στους κβαντικούς υπολογιστές η βασική μονάδα μνήμης μπορεί να βρίσκεται όχι μόνο στις καταστάσεις 0 και 1 αλλά και σε κάθε δυνατή επαλληλία τους. Έτσι στην περίπτωση των κβαντικών υπολογιστών μιλάμε για qubit (quantum bit).Το πρόβλημα των qubits που χρησιμοποιούν σήμερα εταιρείες όπως η Google και η IBM (π.χ. υπεραγώγιμα qubits) είναι εξαιρετικά ευαίσθητα. Η παραμικρή αλλαγή στη θερμοκρασία, μια ανεπαίσθητη δόνηση ή ο ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος του περιβάλλοντος μπορεί να καταστρέψει την κβαντική τους κατάσταση – να προκαλέσει την επονομαζόμενη αποσυμφώνηση (decoherence)[*]. Τι είναι τοπολογικό qubit Πρόκειται για έναν θεωρητικό τύπο qubit, ο οποίος σχεδιάζεται έτσι ώστε να έχει ενσωματωμένη «ανοσία» στα σφάλματα. Τα τοπολογικά qubits δεν αποθηκεύουν τις πληροφορίες σε ένα μεμονωμένο σωματίδιο (όπως ένα ηλεκτρόνιο ή φωτόνιο), αλλά «συνολικά» στην τοπολογία (τη μαθηματική και φυσική δομή) του συστήματος. Για να το πετύχουν αυτό, χρησιμοποιούν οιονεί σωματίδια (quasiparticles) που ονομάζονται Majorana zero modes, τα οποία εμφανίζονται στα άκρα υπεραγώγιμων νανοκαλωδίων. Μπορούμε να πούμε ότι η αποθήκευση της κβαντικής πληροφορίας είναι όπως ένας κόμπος σε ένα κορδόνι: ακόμα κι αν κουνήσουμε ή τεντώσουμε ελαφρά το κορδόνι (θόρυβος), ο κόμπος δεν λύνεται. Οι λειτουργίες γίνονται με την «πλέξη» αυτών των σωματιδίων μεταξύ τους. Διαθέτει η Μicrosoft τοπολογικό qubit; Η Microsoft, σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές της, έχει ποντάρει εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες ολόκληρη την κβαντική της στρατηγική αποκλειστικά στα τοπολογικά qubits, επειδή, αν κατασκευαστούν, θα λύσουν ριζικά το πρόβλημα των σφαλμάτων στους κβαντικούς υπολογιστές. Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature με τίτλο «Interferometric single-shot parity measurement in InAs–Al hybrid devices» οι ερευνητές της Microsoft υποστηρίζουν ότι οι διατάξεις της, ειδικά υβριδικά νανοκαλώδια, πέρασαν επιτυχώς το λεγόμενο «πρωτόκολλο τοπολογικού χάσματος» (topological gap protocol). Με απλά λόγια, σε αυτό το άρθρο η Microsoft επιχειρεί να αποδείξει επιστημονικά ότι δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για να κατασκευάσει ένα λειτουργικό τοπολογικό qubit.Όμως, ειδικοί, όπως ο φυσικός Henry Legg, υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα που παρουσίασε η Microsoft για να αποδείξει ότι δημιούργησε με επιτυχία τοπολογικά χάσματα δεν ευσταθούν. Η κριτική του δημοσιεύθηκε επίσης στο περιοδικό Nature με τίτλο «On the robustness of topological gap detection via transport» https://www.nature.com/articles/s41586-024-08445-2 και υποστηρίζει ότι η Microsoft έκανε «επιλεκτική παρουσίαση δεδομένων» και υπέπεσε σε ερασιτεχνικά «βασικά σφάλματα κώδικα σε Python» κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων. Θεωρεί ότι το «τοπολογικό qubit» της Microsoft ίσως να είναι απλώς θόρυβος.Σε δήλωσή του στο Scientific American, ο εκπρόσωπος της Microsoft, Chetan Nayak, δήλωσε: «Εμμένουμε στα αποτελέσματά μας και στον οδικό μας χάρτη. Στο τέλος της ημέρας, η επιτυχία είναι η παράδοση ενός κλιμακούμενου κβαντικού υπολογιστή (…). Ο σκεπτικισμός και η αυστηρότητα είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα της επιστημονικής διαδικασίας, τα οποία εκτιμούμε και έχουμε υποστηρίξει. Έχουμε συμμετάσχει σε διάλογο και η ενδελεχής ανασκευή μας έγινε αποδεκτή και δημοσιεύτηκε από το Nature».Η κριτική, για την οποία η Microsoft γνώριζε εδώ και καιρό ότι θα δημοσιευόταν στο Nature, έρχεται αμέσως μετά την αποκάλυψη από την εταιρεία του τσιπ «Majorana 2» https://www.scientificamerican.com/article/microsofts-upgraded-majorana-quantum-computing-chip-fizzles-with-physicists/ και ενός επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος για την παραγωγή «κλιμακούμενου, πρακτικού κβαντικού υπολογισμού» μέχρι το τέλος της δεκαετίας. «Απλά δεν μπορούν να πουλήσουν τον οδικό χάρτη του 2029 ως αξιόπιστο στο κοινό όταν η υποκείμενη φυσική δεν είναι εκεί», λέει ο Legg.Η κριτική του Henry Legg δημοσιεύθηκε στην ενότητα Matters Arising του περιοδικού Nature, η οποία δεν είναι απλώς μια ενότητα για σχόλια ή απόψεις αναγνωστών. Είναι ο επίσημος και αυστηρός μηχανισμός του κορυφαίου περιοδικού Nature, διαμέσου του οποίου ανεξάρτητοι επιστήμονες μπορούν να υποβάλουν μια τεκμηριωμένη, ακαδημαϊκή ανασκευή μιας έρευνας που έχει ήδη δημοσιευτεί. Σύμφωνα με τον φυσικό Sergey Frolov από το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, το «Matters Arising» καθιστά οδυνηρά προφανές ότι η δημοσίευση της Microsoft στο Nature δεν έχει καμία επιστημονική αξία και είναι πιθανό να ανακληθεί. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες:Top quantum computer expert claims Microsoft’s ‘topological qubit’ doesn’t hold up – https://www.scientificamerican.com/article/top-quantum-computer-expert-claims-microsofts-topological-qubit-doesnt-hold-up/ [*] Ο όρος decoherence αποδίδεται συνήθως ως αποσυνοχή. Όμως, όπως έχει επισημάνει ο Στέφανος Τραχανάς, ο όρος αυτός παραπέμπει στον όρο συνοχή που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις ενδομοριακές δυνάμεις. Επιπλέον, όταν υπολογίζουμε την μέση τιμή κβαντομηχανικών μεγεθών προκύπτουν οι όροι συμβολής, στους οποίους οφείλεται η χαρακτηριστική διαφορά των κβαντομηχανικών μέσων τιμών με ανάλογα κλασικά στατιστικά μεγέθη. Όταν η κβαντική επαλληλία κβαντικών καταστάσεων διαταράσσεται από τις εξωτερικές επιδράσεις, μεταβάλλεται η διαφορά φάσης των όρων της καταστρέφοντας τη συμβολή. Τότε λέμε ότι συμβαίνει απώλεια συμφωνίας (απο-συμφώνηση) και η μέση τιμή των κβαντικών μεγεθών είναι πλέον παρόμοια με την κλασική στατιστική. Και γι αυτό προτιμάται ο όρος αποσυμφώνηση.

Προετοιμασίες για διαστημικούς περιπάτους και έρευνα για ανθρώπους Συμπληρώστε το πρόγραμμα της αποστολής 74. Τα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 συνέχισαν τις προετοιμασίες για τον διαστημικό τους περίπατο την Τετάρτη, εξετάζοντας τις ρομποτικές δραστηριότητες και ρυθμίζοντας τα εργαλεία. Οι διαμένοντες σε τροχιά συνέχισαν επίσης την συνεχιζόμενη βιοϊατρική τους έρευνα και τις μελέτες προηγμένης τεχνολογίας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό .Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, συνεχίζουν να προετοιμάζονται για τον δεύτερο διαστημικό τους περίπατο που έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 8:35 π.μ. EDT την Τρίτη 30 Ιουνίου . Το δίδυμο ενώθηκε μέσα στον αεροθάλαμο Quest και επιθεώρησε τα σχοινιά που θα ασφαλίσουν τους διαστημικούς περιπατητές στο εξωτερικό του τροχιακού σταθμού. Επίσης, συνέλεξαν και οργάνωσαν τον εξοπλισμό που θα μεταφέρουν μαζί τους στο κενό του διαστήματος, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων λαβής πιστολιού, φωτογραφικών μηχανών, τσάντες αποθήκευσης και άλλων. Ο Γουίλιαμς και η Μέιρ θα αφιερώσουν περίπου έξι ώρες και 40 λεπτά την επόμενη εβδομάδα αντικαθιστώντας μια δυσλειτουργική άρθρωση καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 . Οι αξιωματούχοι της NASA και της Καναδικής Υπηρεσίας Διαστήματος (CSA) θα κάνουν μια προεπισκόπηση των επερχόμενων εργασιών του διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο κανάλι YouTube της NASA στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου.Οι Williams και Meir συναντήθηκαν επίσης με τους μηχανικούς πτήσης Jack Hathaway της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος) και κάλεσαν τους ελεγκτές αποστολής στο Χιούστον του Τέξας για να συζητήσουν τις επερχόμενες διαδικασίες του διαστημικού περιπάτου. Στη συνέχεια, η τετράδα εξασκήθηκε σε υπολογιστή στους λεπτούς ρομποτικούς ελιγμούς που απαιτούνται για την πρόσβαση και την αντικατάσταση της άρθρωσης του καρπού στο Canadarm2. Οι Hathaway και Adenot θα υποστηρίξουν τους δύο διαστημικούς περιπατητές την επόμενη εβδομάδα, βοηθώντας τους να φορούν και να βγαίνουν από τις διαστημικές τους στολές, παρακολουθώντας τις δραστηριότητές τους στο διαστημικό περίπατο και ρυθμίζοντας προσεκτικά το Canadarm2 στη θέση του κατά τη διάρκεια των εργασιών επισκευής.Οι οφθαλμολογικές εξετάσεις ήταν η τελευταία εργασία της ημέρας για τη Meir, καθώς χειριζόταν εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης μέσα στη μονάδα Harmony και εξέταζε τον αμφιβληστροειδή, τον φακό και τον κερατοειδή του Williams για να ελέγξει την υγεία των ματιών του. Η Hathaway φόρτωσε έναν εκκινητή γεμάτο με CubeSat σε μια πλατφόρμα μέσα στη μονάδα εργαστηρίου Kibo για τοποθέτηση έξω από τον διαστημικό σταθμό. Η Adenot ολοκλήρωσε τη βάρδιά της δοκιμάζοντας τη συνδεσιμότητα δικτύου ενός tablet υπολογιστή μέσα στο διαστημόπλοιο πληρώματος SpaceX Dragon.Οι κοσμοναύτες Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ, διοικητής του σταθμού και μηχανικός πτήσης από τη Roscosmos, διεξήγαγαν επίσης οφθαλμολογικούς ελέγχους, αυτή τη φορά χρησιμοποιώντας τη συσκευή Ultrasound 3 μέσα στην εργαστηριακή μονάδα του Κολόμπους . Οι γιατροί στο έδαφος παρακολούθησαν τις υπερηχογραφικές σαρώσεις σε πραγματικό χρόνο για να ανιχνεύσουν πιθανές αλλαγές στην πίεση και τη δομή των ματιών που προκαλούνται από το διάστημα. Στη συνέχεια, το δίδυμο δοκίμασε με τη σειρά του εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του πληρώματος και τις επικοινωνίες στο διάστημα. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, επικεντρώθηκε στη μελέτη του πώς η ζωή στο διάστημα επηρεάζει το ανθρώπινο σώμα καθ' όλη τη διάρκεια της Τετάρτης.Ο Φεντιάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του τοποθετώντας αισθητήρες στο στήθος του για να μετρήσουν την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς του. Στη συνέχεια, τοποθέτησε χειροπέδες στο χέρι, τον καρπό και τα δάχτυλά του μετρώντας την αρτηριακή του πίεση. Οι γιατροί διερευνούν πώς το κυκλοφορικό σύστημα προσαρμόζεται στη μικροβαρύτητα, καθώς η ανθρώπινη καρδιά δεν αντλεί αίμα τόσο δυνατά όσο στη Γη. Τέλος, ο δύο φορές κάτοικος του διαστημικού εργαστηρίου φορούσε έναν ακουστικό αισθητήρα γύρω από το λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του για πληροφορίες σχετικά με την αναπνευστική του υγεία. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/24/spacewalk-preps-and-human-research-fill-the-expedition-74-schedule/ Η αστροναύτης της ESA, Σόφι Αντενότ, βοηθά τον αστροναύτη της NASA, Κρις Γουίλιαμς, καθώς δοκιμάζει τη διαστημική του στολή, δοκιμάζοντας την άνεση και την κινητικότητά της, καθώς και τα συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης ζωής, ενόψει ενός διαστημικού περιπάτου που έχει προγραμματιστεί για τις 30 Ιουνίου 2026.

Η αποστολή TESS της NASA αποκαλύπτει τους «πιο πρησμένους» πλανήτες που έχουν βρεθεί ποτέ. Δεδομένα από την αποστολή TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) της NASA αποκάλυψαν δύο νέους «υπερφουσκωτούς» πλανήτες, γιγάντιους κόσμους τόσο ελαφρούς που η πυκνότητά τους είναι συγκρίσιμη με μαλλί της γριάς. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι αυτοί οι πλανήτες στο μέγεθος του Δία - που ονομάζονται TOI-791 b και TOI-791 c - είναι οι «πιο φουσκωτοί» κόσμοι που έχουν βρεθεί ποτέ.Οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, το TOI-791, το οποίο απέχει περίπου 1.113 έτη φωτός από τη Γη. Η αποστολή TESS ανίχνευσε για πρώτη φορά τους πλανήτες παρατηρώντας για επαναλαμβανόμενες μειώσεις στη φωτεινότητα του TOI-791, ένα ενδεικτικό σημάδι ότι ένας πλανήτης διέρχεται ή περνά μπροστά από ένα άστρο. Περαιτέρω μελέτη αποκάλυψε δύο μεγάλους πλανήτες με ασυνήθιστα χαρακτηριστικά.Ο TOI-791 b έχει σχεδόν το ίδιο μέγεθος με τον Δία, αλλά περιέχει μόνο το 3,0% της μάζας του Δία. Ο TOI-791 c είναι ακόμη μεγαλύτερος από τον Δία, αλλά περιέχει μόνο το 5,9% της μάζας του Δία.«Ο κύριος λόγος για τον οποίο είναι ενδιαφέρον να μελετήσουμε αυτούς τους πλανήτες είναι ότι δεν περιμέναμε καθόλου να τους δούμε», δήλωσε ο Jon Jenkins, επικεφαλής επιστημονικών εργασιών του Κέντρου Επιχειρήσεων Επεξεργασίας Επιστημών στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Silicon Valley της Καλιφόρνια, το οποίο παρείχε τα επιστημονικά έτοιμα δεδομένα από το TESS που αναλύθηκαν σε αυτή τη μελέτη. «Αντιπροσωπεύουν ένα παζλ που πρέπει να λύσουμε σχετικά με το πώς σχηματίζονται οι γιγάντιοι πλανήτες όπως ο Δίας και οι υπερ-φουσκωτοί».Οι νεοανακαλυφθέντες υπερ-φουσκωτοί αστέρες έχουν επίσης ασυνήθιστα μεγάλες τροχιές, με τον TOI‑791 b να χρειάζεται 139 ημέρες και τον TOI‑791 c να χρειάζεται 232 ημέρες για να περιστραφεί γύρω από το άστρο που τον φιλοξενεί. Τέτοιοι πλανήτες με μεγάλη τροχιά είναι σπάνιοι, και χρειάζονται μεγάλη διάρκεια παρατήρησης με τηλεσκόπιο για να καταγραφούν και να επιβεβαιωθούν τα χαρακτηριστικά τους. Από το σημείο θέασης στην υψηλή τροχιά της Γης, το TESS κατάφερε να συγκεντρώσει 1.122 ημέρες δεδομένων για αυτό το πλανητικό σύστημα σε διάστημα επτά ετών, δίνοντας στην ερευνητική ομάδα έναν πλούτο δεδομένων για το πλανητικό σύστημα.Περαιτέρω ανάλυση διαπίστωσε ότι οι πλανήτες TOI-791 b και TOI-791 c είναι κλειδωμένοι σε ένα τροχιακό μοτίβο που τους επιτρέπει να έλκονται βαρυτικά ο ένας από τον άλλον. Καθώς περιστρέφονται γύρω από το άστρο τους, οι πλανήτες εναλλάσσονται έλκοντας ο ένας τον άλλον, επηρεάζοντας τον χρόνο των διελεύσεών τους από το άστρο τους. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αυτή τη διακύμανση στον τροχιακό χρόνο για να υπολογίσουν τις μάζες των πλανητών, εδραιώνοντας την ιδιότητά τους ως υπερ-φουσκωτών χαμηλής πυκνότητας. «Μόνο μια χούφτα από αυτούς τους εξαιρετικά πρησμένους πλανήτες είναι γνωστοί και είναι ακόμη πιο σπάνιο να βρεθούν δύο στο ίδιο σύστημα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας George Dransfield του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην Οξφόρδη της Αγγλίας. «Οι εξαιρετικά χαμηλές πυκνότητές τους τους καθιστούν συναρπαστικούς στόχους για την κατανόηση του πώς σχηματίζονται και εξελίσσονται τα πλανητικά συστήματα».Με περαιτέρω μελέτη, τα υπερ-φουσκωτά πτηνά μπορεί να έχουν περισσότερα να μας πουν για την πλανητική εξέλιξη.«Ο σχηματισμός μεγάλων πλανητών πιστεύεται ότι οδηγεί στην εξέλιξη ενός πλανητικού συστήματος , επομένως η περαιτέρω μελέτη αυτών των πλανητών στο μέγεθος του Δία, αλλά πολύ μικρότερης μάζας από τον Δία, έχει μεγάλη αξία», δήλωσε ο Steve Howell, ερευνητής της NASA στο Ames, ο οποίος συμμετείχε σε αυτή τη μελέτη.Οι επιστήμονες ελπίζουν να μάθουν περισσότερα για τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας των πλανητών, πώς η περιστροφή τους επηρεάζει το σχήμα τους και πώς η κλίση του αστέρα τους συγκρίνεται με τις τροχιές τους. Μια βαθύτερη έρευνα θα μπορούσε να δώσει νέα στοιχεία για το πώς οι TOI-791 b και TOI-791 c μετανάστευσαν μέσω του πλανητικού συστήματος κατά την ανάπτυξή τους, εάν οι τροχιές τους διαμορφώθηκαν από αλληλεπιδράσεις με άλλους πλανήτες και πώς σχηματίζονται οι πλανήτες χαμηλής πυκνότητας με υπερ-φουσκωτά φαινόμενα.Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε σήμερα στο Monthly Notices της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας , διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Côte d'Azur/Observatoire de la Côte d'Azur και το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. https://science.nasa.gov/missions/tess/nasas-tess-mission-reveals-the-puffiest-planets-ever-found/ Αυτή η απεικόνιση απεικονίζει το άστρο TOI-791, που μοιάζει με τον Ήλιο, και δύο γιγάντιους πλανήτες που ανακάλυψε το διαστημικό τηλεσκόπιο TESS της NASA στην τροχιά του. Αυτοί οι πλανήτες, που ονομάζονται TOI-791 b και TOI-791 c, έχουν περίπου το μέγεθος του Δία, αλλά ένα μικρό κλάσμα της μάζας του, που σημαίνει ότι έχουν εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα.

Το Ρωμαϊκό Τηλεσκόπιο Έρχεται στον Κένεντι. Σε αυτή τη φωτογραφία της 21ης Ιουνίου 2026, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA φτάνει στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα με την πλατφόρμα Pegasus της NASA . Μετά την εκφόρτωση και τη μεταφορά του στην Εγκατάσταση Εξυπηρέτησης Επικίνδυνων Φορτίων του διαστημοδρομίου, το Roman θα υποβληθεί σε επεξεργασία πριν από την εκτόξευση, η οποία θα πραγματοποιηθεί το νωρίτερο την Κυριακή 30 Αυγούστου 2026.Ονομασμένος προς τιμήν του πρώτου επικεφαλής αστρονόμου της NASA και «μητέρας του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble», το Roman θα προσφέρει ένα οπτικό πεδίο πάνω από 100 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Hubble για να μελετήσει έως και ένα δισεκατομμύριο γαλαξίες, να απεικονίσει απευθείας εξωπλανήτες και δίσκους σχηματισμού πλανητών και να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη σκοτεινή ενέργεια, τους εξωπλανήτες και την υπέρυθρη αστροφυσική. https://www.nasa.gov/image-article/roman-telescope-comes-to-kennedy/

Το HiRISE της NASA καταγράφει την επιμονή, σηματοδοτώντας ένα ορόσημο στον Άρη. Το ρόβερ Perseverance της NASA εμφανίζεται ως μια πράσινη κηλίδα στην επιφάνεια του Άρη στις 13 Ιουνίου 2026, μια ημέρα πριν ο ρομποτικός εξερευνητής σημειώσει ένα ορόσημο απόστασης, έχοντας διανύσει έναν πλήρη μαραθώνιο (26,2 μίλια ή 42,195 χιλιόμετρα) στον Κόκκινο Πλανήτη. Το Perseverance έφτασε σε αυτήν την απόσταση μετά από πέντε χρόνια και τέσσερις μήνες οδήγησης - την 1.890ή ημέρα ή σολ του Άρη της αποστολής του. Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ, το ρόβερ Opportunity της NASA, χρειάστηκε 11 χρόνια και δύο μήνες για να φτάσει στο ίδιο ορόσημο.Αυτή η εικόνα τραβήχτηκε από το Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) της NASA χρησιμοποιώντας την κάμερα High-Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE). Τα ίχνη του ρόβερ είναι ορατά να εντοπίζουν την επιφάνεια. Το ρόβερ βρίσκεται σε μια περιοχή δυτικά του κρατήρα Jezero, την οποία η επιστημονική ομάδα αποκαλεί «Arbot». Το Σχήμα Α είναι η ίδια εικόνα με έναν κίτρινο κύκλο που υποδηλώνει Επιμονή. Το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, το οποίο διαχειρίζεται για λογαριασμό της NASA από την Caltech, διαχειρίζεται τις λειτουργίες του ρόβερ Perseverance και του MRO για λογαριασμό της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών του οργανισμού, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Η Lockheed Martin Space στο Ντένβερ κατασκεύασε το MRO και υποστηρίζει τις λειτουργίες του. Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, στο Τουσόν, λειτουργεί το HiRISE, το οποίο κατασκευάστηκε από την BAE Systems στο Μπόλντερ του Κολοράντο. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτές τις αποστολές, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/mars/