Δροσος Γεωργιος

Η NASA θα καλύψει το US Spacewalk 95, διοργανώνοντας συνέντευξη Τύπου για την προεπισκόπηση. Οι αστροναύτες της NASA θα βγουν έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τρίτη 30 Ιουνίου για να αντικαταστήσουν μια άρθρωση του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 του τροχιακού συγκροτήματος. Ο διαστημικός περίπατος έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει περίπου στις 8:35 π.μ. EDT.Ειδικοί από τη NASA και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος) θα κάνουν μια προεπισκόπηση του επερχόμενου διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου, στο κανάλι YouTube της υπηρεσίας . Η ενημέρωση θα πραγματοποιηθεί στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον. Μάθετε πώς να παρακολουθείτε περιεχόμενο της NASA μέσω μιας ποικιλίας πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στους συμμετέχοντες περιλαμβάνονται: Μπιλ Σπέτς, διευθυντής επιχειρήσεων και ολοκλήρωσης, Πρόγραμμα Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, NASA Johnson Φιόνα Αντκόβιακ, διευθύντρια πτήσεων διαστημικού περιπάτου, NASA Johnson Τζέισον Ντάιερ, αναπληρωτής διευθυντής συνδέσμων, CSA Τα μέσα ενημέρωσης με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες που ενδιαφέρονται να παραστούν αυτοπροσώπως πρέπει να επικοινωνήσουν με το γραφείο σύνταξης του Johnson το αργότερο έως τις 5 μ.μ. την Τετάρτη 24 Ιουνίου, στη διεύθυνση: jsccommu@mail.nasa.gov . Τα μέσα ενημέρωσης που συμμετέχουν τηλεφωνικά θα πρέπει να ζητήσουν στοιχεία επικοινωνίας εντός της ίδιας προθεσμίας. Για να υποβάλουν μια ερώτηση, τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να καλέσουν το αργότερο 15 λεπτά πριν από την έναρξη της συνέντευξης Τύπου. Τρίτη, 30 Ιουνίου Οι αστροναύτες της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, θα βγουν από την αεροθύλακα Quest του σταθμού για να αντικαταστήσουν μια άρθρωση του καρπού που δυσλειτουργούσε κατά τη διάρκεια των κανονικών επιχειρήσεων του Canadarm2 στις 27 Μαΐου, αφού ο βραχίονας τράβηξε αυξημένο ρεύμα κινητήρα και δεν κινήθηκε όπως αναμενόταν.Παρακολουθήστε ζωντανά την κάλυψη του διαστημικού περιπάτου των ΗΠΑ 95 της NASA στις 7 π.μ. EDT στο NASA+ , το Amazon Prime , το Netflix και το κανάλι του οργανισμού στο YouTube . Ο διαστημικός περίπατος αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξιμιση ώρες.Η NASA συνεργάστηκε με την CSA για να κατανοήσει το πρόβλημα και διαπίστωσε ότι ήταν απαραίτητος ένας διαστημικός περίπατος για την αντικατάσταση της άρθρωσης χρησιμοποιώντας μια εφεδρική που υπήρχε ήδη στον διαστημικό σταθμό. Οι επισκευές σε ρομποτικά συστήματα, όπως το Canadarm2, είναι φυσιολογικές και αναμένονται μετά από περισσότερα από 25 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, καθώς το σύστημα σχεδιάστηκε με γνώμονα τα αντικαταστάσιμα εξαρτήματα και την προγραμματισμένη συντήρηση.Αυτός ο διαστημικός περίπατος θα είναι ο δεύτερος για τον Williams και ο πέμπτος για τη Meir. Ο Williams θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 1 και θα φορέσει στολή με κόκκινες ρίγες. Ο Meir θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 2 και θα φορέσει στολή χωρίς διακριτικά. Θα είναι ο 280ός διαστημικός περίπατος για την υποστήριξη της συναρμολόγησης, της συντήρησης και των αναβαθμίσεων του διαστημικού σταθμού. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την έρευνα, τις λειτουργίες και τα πληρώματά του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/station Η αστροναύτης της NASA Τζέσικα Μέιρ χαιρετά την κάμερα κατά τη διάρκεια ενός επτάωρου και δίλεπτου διαστημικού περιπάτου έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 18 Μαρτίου 2026. Το πλήρωμα ξεκινά την εβδομάδα με Βιομηχανική, Διαστημική Κατασκευή και Προετοιμασίες για Διαστημικούς Περίπατους. Η εβδομάδα ξεκίνησε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με τη βιομηχανική κατασκευή ιστών χόνδρου και την κατασκευή προηγμένων υλικών . Τα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 ενέτειναν επίσης τις προετοιμασίες για έναν διαστημικό περίπατο και διεξήγαγαν εξετάσεις όρασης τη Δευτέρα.Η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, μοίρασε την ημέρα της εργαζόμενη σε δύο έρευνες — η μία επικεντρώθηκε στη βιοτεχνολογία και η άλλη στην κατασκευή με βάση το διάστημα. Ξεκίνησε τη βάρδιά της μέσα στο γάντι Life Science της εργαστηριακής μονάδας Kibo , θρέφοντας ζωντανά κύτταρα χόνδρου . Οι επιστήμονες μελετούν πώς αυτά τα κύτταρα μεγαλώνουν σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, έρευνα που θα μπορούσε να καθοδηγήσει νέες θεραπείες για αρθρίτιδα ή αθλητικούς τραυματισμούς. Αργότερα, στη μονάδα Harmony , φωτογράφισε κολλοειδείς κρυστάλλους — μικροσκοπικά σωματίδια που επιπλέουν σε υγρό — για να καταγράψει πώς διατάσσονται φυσικά σε τακτοποιημένες τρισδιάστατες δομές σε μικροβαρύτητα. Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη υλικών και τεχνολογιών επόμενης γενιάς τόσο για τη Γη όσο και για τη διαστημική βιομηχανία.Ενδιάμεσα στην εργασία της επιστήμης του διαστήματος, η Meir συνεργάστηκε με τον μηχανικό πτήσης της NASA, Chris Williams , και εξέτασαν τα σχέδια για έναν διαστημικό περίπατο για την επισκευή μιας άρθρωσης του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2, που είχε προγραμματιστεί για τις 30 Ιουνίου. Το δίδυμο εξέτασε εργαλεία και διαστημικές στολές για διαστημικό περίπατο, μελέτησε τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και πολλά άλλα στον αεροθάλαμο Quest . Στη συνέχεια, ο Williams διαμόρφωσε το Quest και έστησε μια διαστημική στολή μέσα στον αεροθάλαμο για τον επερχόμενο διαστημικό περίπατο.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, εργάστηκε στη συντήρηση της διαστημικής στολής μέσα στο Quest, γεμίζοντας δεξαμενές νερού και καθαρίζοντας ένα σύστημα ψύξης νερού που διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία της στολής κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου. Η μηχανικός πτήσης Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) επιθεώρησε για λίγο μια άλλη διαστημική στολή, προετοιμάζοντάς την για έλεγχο καταλληλότητάς της και στη συνέχεια ετοίμασε δύο κάμερες και τις θερμικές τους ασπίδες για τα καθήκοντα φωτογράφισης διαστημικού περιπάτου. Η NASA σύντομα θα ανακοινώσει τους δύο αστροναύτες που θα περιπλανηθούν στο διάστημα και θα παρέχει ζωντανή τηλεοπτική ενημέρωση με περισσότερες λεπτομέρειες αυτή την εβδομάδα.Οι εξετάσεις όρασης ήταν στο πρόγραμμα τη Δευτέρα, καθώς ο Williams έκανε εκ περιτροπής με τους κοσμοναύτες Sergey Kud-Sverchkov και Sergei Mikaev ανάγνωση χαρακτήρων από ένα τυπικό οφθαλμολογικό διάγραμμα μέσα στην εργαστηριακή μονάδα Destiny . Ο Kud-Sverchkov, διοικητής του σταθμού, στη συνέχεια φωτογράφισε και επιθεώρησε τα εξαρτήματα σύνδεσης στις μονάδες Rassvet και Poisk . Ο Mikaev συνεργάστηκε με τον μηχανικό πτήσης Andrey Fedyaev, και οι δύο μηχανικοί πτήσης της Roscosmos, για περισσότερες δοκιμές εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του πληρώματος και των επικοινωνιών στο διάστημα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/22/crew-starts-week-with-bioengineering-space-manufacturing-and-spacewalk-preps/ Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εγκαθιστά ερευνητικό εξοπλισμό μέσα στο ντουλαπάκι του εργαστηρίου Kibo, για να μάθει πώς να κατασκευάζει και να εμπορευματοποιεί διαστημικές θεραπείες για μια ποικιλία ασθενειών.

Το διαστημόπλοιο Webb της NASA βρίσκει στοιχεία για την αρχαία, μακρινή προέλευση του κομήτη 3I/ATLAS Καθώς ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS άρχισε να απομακρύνεται από τον Ήλιο τον Δεκέμβριο του 2025, οι αστρονόμοι άδραξαν την ευκαιρία να στρέψουν το ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA προς την κατεύθυνσή του και να καταγράψουν λεπτομερείς μετρήσεις των χημικών συστατικών του. Ο κομήτης είχε πρόσφατα θερμανθεί από το πλησιέστερο πέρασμά του από τον Ήλιο και ο αρχαίος πάγος του είχε μετατραπεί σε ένα φωτεινό κώμα αερίου ιδανικό για παρατήρηση. Ο Webb κατέγραψε λεπτομερή δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των χημικών αναλογιών άνθρακα και δευτερίου, γνωστού και ως βαρέος υδρογόνου, που δεν βρίσκονται στους κομήτες του ηλιακού συστήματος. Τα αποτελέσματα εξέπληξαν τους ερευνητές. Εργαζόμενοι προς τα πίσω, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τα συστατικά που αποτελούν τον κομήτη 3I/ATLAS για να κατανοήσουν το περιβάλλον στο οποίο σχηματίστηκε. Μια εργασία που περιγράφει λεπτομερώς τα ευρήματα δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου στο περιοδικό Nature . https://www.nature.com/articles/s41586-026-10771-6 Διαστρικός Κομήτης 3I/ATLAS (NIRSpec IFU) Το όνομα του κομήτη προέρχεται από την ιδιότητά του ως ο τρίτος επιβεβαιωμένος διαστρικός κομήτης, που σημαίνει ότι προήλθε εκτός του ηλιακού συστήματος, και από το τηλεσκόπιο που τον εντόπισε για πρώτη φορά, το χρηματοδοτούμενο από τη NASA ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System).«Αυτή ήταν μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουμε ένα αρχαίο αντικείμενο από τον μακρινό γαλαξία, πιθανώς προγενέστερο του Ήλιου και του ηλιακού μας συστήματος», δήλωσε ο αστροχημικός Martin Cordiner του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Greenbelt του Μέριλαντ και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Από τη μία πλευρά, έχουμε άμεση εικόνα για αυτόν τον μακρινό χρόνο και τόπο, και από την άλλη, μαθαίνουμε κάτι για το πόσο ασυνήθιστο μπορεί να είναι το δικό μας ηλιακό σύστημα».Ο Cordiner και η ερευνητική ομάδα ενώθηκαν με αστρονόμους από πολλούς κλάδους, εκμεταλλευόμενοι την ευκαιρία να δουν τον 3I/ATLAS στο ταξίδι του μέσα από το ηλιακό σύστημα. Έλαβαν έγκριση να διακόψουν το προγραμματισμένο πρόγραμμα παρατηρήσεων του Webb, ώστε να χρησιμοποιήσουν το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπερύθρου) για να μελετήσουν τον κομήτη. Το NIRSpec αποκάλυψε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα δευτερίου, περίπου 30 φορές περισσότερα από αυτά που παρατηρούνται σε κομήτες του ηλιακού συστήματος. Αυτό υποδηλώνει ότι ο 3I/ATLAS μπορεί να προήλθε από ένα πολύ ψυχρό σύστημα πολύ νωρίτερα στην ιστορία του γαλαξία μας. Κατά τη διάρκεια του σχηματισμού του, το υλικό που ενσωματώθηκε στον 3I/ATLAS πιθανότατα εκτέθηκε σε άφθονη ακτινοβολία, αλλά όχι σε κάποια μακροπρόθεσμη θερμότητα που θα είχε επανεπεξεργαστεί τον πάγο του «βαρέος ύδατος», με δευτέριο, στον τύπο πάγου H2O που γνωρίζουμε στη Γη. 3I/ATLAS σε σύγκριση με κομήτες του Ηλιακού Συστήματος Επιπλέον, το NIRSpec έδειξε μόνο ίχνη άνθρακα-13 σε σύγκριση με τον ελαφρύτερο άνθρακα-12. Αυτό υποδεικνύει επίσης μια πολύ παλιά προέλευση για τον 3I/ATLAS, καθώς τα αστρικά συστήματα εμπλουτίζονται με άνθρακα-13 με την πάροδο του χρόνου καθώς γενιές αστεριών γεννιούνται και πεθαίνουν στον γαλαξία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν υψηλότερα επίπεδα άνθρακα-13 στο σύστημά μας, γύρω από τον Ήλιο μας, ο οποίος σχηματίστηκε σχετικά πρόσφατα, πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι το 3I/ATLAS θα μπορούσε να σχηματίστηκε πριν από 10 έως 12 δισεκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια του « κοσμικού μεσημεριού » του σύμπαντος, όταν ο σχηματισμός των άστρων βρισκόταν στο απόγειό του. Το νεαρό σύστημα προέλευσης του πιθανότατα ήταν κρυμμένο σε ένα σχετικά κρύο, πυκνό νέφος. Η αφθονία βαρέος ύδατος δείχνει ότι το 3I/ATLAS πέρασε τα χρόνια διαμόρφωσής του σε βαθιά παγωμένη κατάσταση. Μια ξεχωριστή μελέτη που χρησιμοποίησε το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, με επικεφαλής την αστρονόμο Cyrielle Opitom του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, συμπληρώνει τα ευρήματα του Webb με μια ανάλυση των ποικιλιών άνθρακα και αζώτου του 3I/ATLAS με τη μορφή του χημικού κυανίου.«Για εμάς ως επιστήμονες, η εύρεση αυτών των σπάνιων ισοτόπων είναι συναρπαστική, αλλά η ευρύτερη εικόνα εδώ είναι η εξέταση των δυνατοτήτων της πρεβιοτικής χημείας αλλού στον γαλαξία», δήλωσε η Stefanie Milam της NASA Goddard και συν-συγγραφέας της μελέτης με τον Cordiner. «Μέχρι στιγμής, γνωρίζουμε μόνο ένα μέρος στο απέραντο σύμπαν όπου χημικά συστατικά οδήγησαν στη ζωή - το ηλιακό μας σύστημα, τη Γη μας. Η ανάλυση αυτών των διαστρικών αντικειμένων είναι ένα σημαντικό βήμα προς την εκμάθηση του πόσο συχνές ή ασυνήθιστες είναι οι συνθήκες για την εξέλιξη της ζωής στο σύμπαν».Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπερύθρου) στο Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA για να χαρτογραφήσουν συγκεκριμένα χημικά περιεχόμενα του κομήτη 3I/ATLAS καθώς απομακρύνθηκε από τον Ήλιο. Η πλήρης εικόνα φαίνεται παρακάτω. Αυτά τα γραφήματα παρουσιάζουν τη σημαντική διαφορά στη σύνθεση μεταξύ του διαστρικού κομήτη 3I/ATLAS και των κομητών που προέρχονται από το ηλιακό μας σύστημα. Αυτά τα πολύ συγκεκριμένα δεδομένα βοηθούν τους ερευνητές να σχηματίσουν μια εικόνα του αρχικού πλανητικού συστήματος του κομήτη.

Το τηλεσκόπιο επόμενης γενιάς της NASA φτάνει στη Φλόριντα πριν από την εκτόξευση. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA έφτασε στις 21 Ιουνίου στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα, σηματοδοτώντας την έναρξη των τελικών προετοιμασιών πριν από την εκτόξευση αργότερα αυτό το καλοκαίρι.Αφού οι ομάδες ολοκλήρωσαν την ενσωμάτωση και τις δοκιμές στο αστεροσκοπείο στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ, φόρτωσαν το Roman σε ένα προστατευτικό και περιβαλλοντικά ελεγχόμενο κοντέινερ μεταφοράς και το οδήγησαν στο λιμάνι της Βαλτιμόρης. Εκεί, η φορτηγίδα Pegasus του οργανισμού μετέφερε με ασφάλεια το διαστημόπλοιο βάρους σχεδόν 18.000 λιβρών (8.200 κιλών) στις ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού στη νέα του έδρα στη Φλόριντα, στις Εγκαταστάσεις Εξυπηρέτησης Επικίνδυνων Φορτίων, οι οποίες πρόσφατα ολοκλήρωσαν αναβαθμίσεις για να προετοιμαστούν για την άφιξη του Roman.Οι τεχνικοί συνάντησαν το τηλεσκόπιο στην προβλήτα της NASA Kennedy και ξεφόρτωσαν το τρέιλερ που μετέφερε το αστεροσκοπείο από την φορτηγίδα, όπου το συνέδεσαν με ένα φορτηγό που μετέφερε τον Roman στις εγκαταστάσεις συντήρησης.Όταν το διαστημόπλοιο φτάσει στις εγκαταστάσεις, οι τεχνικοί θα ολοκληρώσουν τον αρχικό καθαρισμό έξω από το κτίριο πριν μετακινήσουν το εμπορευματοκιβώτιο στην αεροθάλαμο της εγκατάστασης. Μόλις τοποθετηθεί στην αεροθάλαμο, θα πραγματοποιήσουν επιπλέον καθαρισμό για να μειώσουν τυχόν υπολειπόμενους ρύπους από το ταξίδι. Το σύστημα φιλτραρίσματος αέρα της εγκατάστασης θα καθαρίσει επίσης τον αέρα μέχρι η ομάδα να μπορέσει να ανοίξει με ασφάλεια την εσωτερική πόρτα. Μόλις εισέλθει στο εσωτερικό, οι τεχνικοί θα αποσυσκευάσουν το διαστημόπλοιο, θα το ανυψώσουν σε κάθετη θέση στην αεροθάλαμο και θα το μετακινήσουν στο καθαρό δωμάτιο.Τη Δευτέρα 22 Ιουνίου, οι τεχνικοί σχεδιάζουν να αφαιρέσουν το κάλυμμα από το κοντέινερ μεταφοράς και να μετακινήσουν το Roman στον ψηλό κόλπο. Αργότερα, οι τεχνικοί θα χρησιμοποιήσουν μεγάλους γερανούς για να μετακινήσουν το Roman στην πλατφόρμα εργασίας του, που ονομάζεται Πάνθεον. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του παρατηρητηρίου στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, οι τεχνικοί θα εκτελέσουν διάφορες εργασίες, όπως τον έλεγχο των έξι ηλιακών πάνελ και την επιθεώρηση της μόνωσης και των θερμικών κουβερτών του Roman, για να διασφαλίσουν ότι το παρατηρητήριο είναι πλήρως προστατευμένο και έτοιμο για πτήση. Ειδικά εκπαιδευμένα μέλη της ομάδας θα φορτώσουν περίπου 290 γαλόνια καυσίμου υδραζίνης στις δεξαμενές του διαστημοπλοίου.Η NASA στοχεύει στην εκτόξευση όχι νωρίτερα από την Κυριακή 30 Αυγούστου, με έναν πύραυλο SpaceX Falcon Heavy από το Συγκρότημα Εκτόξευσης 39Α στο Κένεντι. Αυτό τοποθετεί τον Ρόμαν οκτώ μήνες νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.Μετά την εκτόξευση, ο Roman θα ταξιδέψει στο δεύτερο σημείο Lagrange Ήλιου-Γης, ή L2. Εκεί, θα κάνει παρατηρήσεις που θα δώσουν στους αστρονόμους την ευκαιρία να μελετήσουν έναν απίστευτο αριθμό νέων αντικειμένων. Το ευρύ οπτικό πεδίο και οι δυνατότητες ταχείας έρευνας του Roman θα αποκαλύψουν δισεκατομμύρια γαλαξίες, εκατοντάδες χιλιάδες νέους εξωπλανήτες, εκατοντάδες μαύρες τρύπες και θα παρέχουν τεράστιους όγκους καθημερινών δεδομένων για μελέτη από τους αστρονόμους.Το παρατηρητήριο θα χαρτογραφήσει επίσης πόσο συνηθισμένα είναι τα διαφορετικά είδη πλανητών στον γαλαξία μας και θα βοηθήσει στην απάντηση μεγάλων ερωτημάτων σχετικά με το σύμπαν, όπως τι προκαλεί την ταχεία επέκτασή του και πώς μοιάζουν οι μακρινοί κόσμοι και τα κοσμικά αντικείμενα στο υπέρυθρο φως. Εκτός από το κύριο όργανό του, το οποίο διαθέτει μια κάμερα 300 megapixel, το Roman θα επιδείξει τεχνολογία σχεδιασμένη να μπλοκάρει το φως των αστεριών για να απεικονίσει απευθείας εξωπλανήτες και δίσκους σχηματισμού πλανητών.Παράλληλα με το Roman, η φορτηγίδα Pegasus έφερε επίσης ένα κάλυμμα από καιρικές συνθήκες για την κεντρική σκηνή Artemis III SLS (Space Launch System). Το κάλυμμα θα προστατεύει τα θερμικά συστήματα της σκηνής ενώ βρίσκεται στην Εξέδρα Εκτόξευσης 39Β στη διαμόρφωση μικρής στοίβας της. Επειδή τα χρονοδιαγράμματα ευθυγραμμίστηκαν, η φορτηγίδα μπόρεσε να μεταφέρει την επόμενη ναυαρχίδα αστροφυσικής αποστολής της NASA μαζί με τον εξοπλισμό Artemis, μεγιστοποιώντας τους πόρους για την υποστήριξη αποστολών σε ολόκληρο τον οργανισμό κατά τη Χρυσή Εποχή της καινοτομίας και της εξερεύνησης. Για να μάθετε περισσότερα για τη Ρωμαϊκή αποστολή, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/ Η φορτηγίδα Pegasus της NASA φτάνει στη λεκάνη στροφής 39 του Συγκροτήματος Εκτόξευσης στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι του οργανισμού στη Φλόριντα, μεταφέροντας το Ρωμαϊκό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace της NASA την Κυριακή 21 Ιουνίου 2026.

Δρ. Ευάγγελος Χρήστου στη «N»: Ο αστεροειδής που εξαφάνισε τους δεινοσαύρους «γέννησε» ένα παράδεισο της ζωής για εκατ. έτη. Ο Έλληνας επιστήμονας που συμμετείχε στην ανακάλυψη που προκάλεσε πρόσφατα παγκόσμιο ενδιαφέρον μιλά στο Naftemporiki.gr για τα απρόσμενα ευρήματα. Μεγάλη δημοσιότητα σε διεθνές επίπεδο έλαβε μια νέα μελέτη για το τι συνέβη μετά την πτώση του τεράστιου αστεροειδή που έπεσε στη Γη πριν από περίπου 66 εκατ. έτη εξοντώνοντας το 80% της ζωής ανάμεσα τους και τους δεινοσαύρους. Η νέα μελέτη αποκάλυψε ότι η πτώση εκτός από τη μαζική καταστροφή δημιούργησε παράλληλα ένα υπόγειο καταφύγιο για τη ζωή που διατηρήθηκε για περίπου οκτώ εκατομμύρια χρόνια.Στη μελέτη συμμετείχαν πάνω από 40 επιστήμονες από όλο τον κόσμο και βασικό μέλος υπεύθυνος για τις προσομοιώσεις στις οποίες βασίστηκαν τα αποτελέσματα ήταν ο Δρ. Ευάγγελος (Άγγελος) Χρήστου Αστρογεωφυσικός (ερευνητής Αστρογεωφυσικής / Πλανητικής Γεωφυσικής). στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Ο Έλληνας επιστήμονας μίλησε στο Naftemporiki.gr για την ενδιαφέρουσα μελέτη, για το πώς σχετίζεται η παρουσία των ανθρώπων με το συγκεκριμένο κομβικό για την ιστορία της Γης γεγονός αλλά και τους νέους δρόμους που ανοίγονται σε επιστημονικό και ερευνητικό επίπεδο από αυτή την ανακάλυψη. Πώς προέκυψε η ιδέα ότι ένα τόσο καταστροφικό για τη ζωή γεγονός μπορεί να δημιούργησε παράλληλα ένα φιλικό στη ζωή περιβάλλον; Η ιδέα βασίζεται στο γεγονός ότι οι μεγάλες υπερταχείες προσκρούσεις μετεωριτών αν και προκαλούν μαζικές εξαφανίσεις ειδών στην επιφάνεια ενός πλανήτη που φιλοξενεί ζωή ταυτόχρονα αποθέτουν τεράστια ποσά ενέργειας στο υπέδαφος. Η ενέργεια αυτή θερμαίνει, ακόμη και τήκει πετρώματα (ανάλογα με το πόσο ισχυρή είναι η πρόσκρουση του μετεωρίτη) ενώ δημιουργεί εκτεταμένα δίκτυα ρωγμών στο νεοσχηματισμένο κρατήρα που επιτρέπουν την κυκλοφορία θερμών υδατικών ρευστών. Το αποτέλεσμα είναι η ανάπτυξη υδροθερμικών συστημάτων, δηλαδή γεωλογικών περιβαλλόντων που είναι πλούσια σε νερό, θερμότητα και χημικές πηγές ενέργειας — τρία από τα βασικά συστατικά που θεωρούνται απαραίτητα για την ανάπτυξη και διατήρηση μικροβιακής ζωής.Τα υδροθερμικά συστήματα κατέχουν ήδη κεντρική θέση στις θεωρίες για την προέλευση της ζωής στη Γη. Πολλές σύγχρονες υποθέσεις αβιογένεσης προτείνουν ότι τα πρώτα βιολογικά ή προ-βιολογικά συστήματα μπορεί να αναπτύχθηκαν σε τέτοια περιβάλλοντα, όπου η συνεχής παροχή θερμότητας, νερού και χημικής ενέργειας θα μπορούσε να ευνοήσει πολύπλοκες γεωχημικές έως και προ-βιολογικές διεργασίες. Αν και το πώς ακριβώς προέκυψε η ζωή στη Γη παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα της επιστήμης, είναι σαφές ότι τα υδροθερμικά περιβάλλοντα αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους στόχους της σύγχρονης πλανητικής γεωφυσικής και βιογεωχημείας.Στη δική μας μελέτη χρησιμοποιήσαμε προηγμένες υπολογιστικές προσομοιώσεις πολλαπλών διαστάσεων ρευστομηχανικής και υδροθερμοδυναμικής για να αναπαραστήσουμε την εξέλιξη του υδροθερμικού συστήματος που δημιουργήθηκε μετά την πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Τα αποτελέσματά μας συνδυαστικά με ραδιοϊσοτοπικές αναλύσεις και γεωχρονολογήσεις, δείχνουν ότι το σύστημα αυτό παρέμεινε ενεργό για χρονικό διάστημα περίπου τέσσερις έως πέντε φορές μεγαλύτερο από προηγούμενες εκτιμήσεις, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη πιθανότητα ανάπτυξης και διατήρησης μικροβιακών οικοσυστημάτων. Αναμένατε τα αποτελέσματα της μελέτης ή σας εξέπληξαν και εσάς; Γνωρίζαμε ήδη από προηγούμενες γεωλογικές και γεωχημικές μελέτες ότι στον κρατήρα Chicxulub αναπτύχθηκε ένα υδροθερμικό σύστημα μετά την πρόσκρουση. Ωστόσο, η πραγματική διάρκειά του παρέμενε αβέβαιη και υπολογιζόταν στα περίπου 1.5-2 εκατομμύρια χρόνια. Παράλληλα, είχαμε πρώιμες εκτιμήσεις και από άλλες έρευνες για τα υδροθερμικά συστήματα μεγάλων κρατήρων πρόσκρουσης που κατέληγαν σε αρκετά μικρότερες διάρκειες και τις οποίες ως σύγχρονοι ερευνητές αντιμετωπίζαμε με κάποιο σκεπτικισμό. Αυτό που μας εξέπληξε ήταν το μέγεθος της διαφοράς στη διάρκεια της υδροθερμικής δραστηριότητας που προέκυψε και από τις προσομοιώσεις αλλά και από τις γεωχρονολογικές αναλύσεις για το κρατήρα Chicxulub. Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι το σύστημα παρέμεινε ενεργό για χρονικό διάστημα περίπου 4-5 φορές μεγαλύτερο από προηγούμενες εκτιμήσεις (για 8-10 εκατομμύρια χρόνια).Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι η διάρκεια λειτουργίας ενός υδροθερμικού συστήματος αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν τις πιθανότητες ανάπτυξης και διατήρησης μικροβιακής ζωής. Ένα σύστημα που παραμένει ενεργό για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για τη δημιουργία σταθερών θερμοδυναμικών και υδάτινων συνθηκών για την εμφάνιση και ανάπτυξη μικροβιακών κοινοτήτων. Ποια είναι τα κέρδη αυτής της απρόσμενης ανακάλυψης; Ποιοι επιστημονικοί τομείς θα αξιοποιήσουν αυτά τα νέα ευρήματα; Το σημαντικότερο εύρημα είναι ότι μεγάλοι κρατήρες πρόσκρουσης μπορεί να αποτελούν πολύ πιο ευνοϊκά περιβάλλοντα για τη ζωή από ό,τι πίστευε η επιστήμη μας μέχρι σήμερα. Οι προσομοιώσεις αυτές δείχνουν ότι η διάρκεια του υδροθερμικού συστήματος ήταν πολλαπλάσια των προηγούμενων εκτιμήσεων. Αυτό μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση της πιθανότητας κατοικησιμότητας, καθώς τα μικροβιακά οικοσυστήματα χρειάζονται χρόνο για να εγκατασταθούν, να εξελιχθούν και να αλληλοεπιδράσουν με το γεωλογικό περιβάλλον.Τα αποτελέσματα αυτά αφορούν άμεσα τη μικροβιολογία ακραίων περιβαλλόντων, τη γεωθερμική, γεωφυσική έρευνα και προσομοίωση γεωλογικών συστημάτων, καθώς και τη μελέτη της βαθιάς βιόσφαιρας της Γης ή της ύπαρξης ζωής εκτός Γης. Συμπερασματικά οι ίδιοι υπολογιστικοί κώδικες, ερευνητικές μέθοδοι και προσομοιώσεις μπορούν να εφαρμοστούν και να (επαν-)αξιολογήσουν την υδροθερμοδυναμική δραστηριότητα, φυσική εξέλιξη και διάρκεια όποιου υδροθερμικού συστήματος (ηφαιστειακού ή πρόσκρουσης) στη Γη και σε άλλα πλανητικά σώματα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο Άρης και αρκετοί παγωμένοι ωκεάνιοι δορυφόροι των γιγάντιων πλανητών (π.χ.: Ευρώπη, Εγκέλαδος) έχουν φιλοξενήσει κατά τη γεωλογική τους ιστορία, ή και φιλοξενούν και στο παρόν, υδροθερμικά συστήματα. Αν οι προσκρούσεις μετεωριτών μπορούν να δημιουργήσουν μακρόβια υδροθερμικά περιβάλλοντα στη Γη, τότε πρέπει να έχουν δημιουργήσει παρόμοια τέτοια περιβάλλοντα και σε άλλα πλανητικά σώματα του Ηλιακού Συστήματος ή άλλων πλανητικών συστημάτων. Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες μελέτες για το τι συνέβη μετά την πτώση του τεράστιου αστεροειδή στο Γιουκατάν. Μπορούμε πλέον να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτή η πτώση οδήγησε στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων η οποία, όπως λένε οι ειδικοί, άνοιξε το δρόμο για να ακμάσουν και να κυριαρχήσουν τα θηλαστικά στη Γη και τελικά να κάνει την εμφάνισή του ο άνθρωπος; Σήμερα υπάρχει πολύ ισχυρή επιστημονική συναίνεση ότι η πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub αποτέλεσε τον κύριο μηχανισμό της μαζικής εξαφάνισης περίπου του 80% όλων των μορφών ζωής στη Γη κατά το τέλος της Κρητιδικής περιόδου, πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια. Η πρόσκρουση προκάλεσε παγκόσμιες περιβαλλοντικές αλλαγές, όπως εκτεταμένες πυρκαγιές, απότομη μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας, συνθήκες ‘’πυρηνικού χειμώνα / χειμώνα πρόσκρουσης’’ και σημαντικές κλιματικές διαταραχές.Η εξαφάνιση των μη πτηνών δεινοσαύρων και πολλών άλλων οργανισμών άφησε κενές οικολογικές θέσεις, τις οποίες σταδιακά κατέλαβαν τα θηλαστικά. Είναι λοιπόν σωστό να πούμε ότι η πρόσκρουση συνέβαλε καθοριστικά στη μετέπειτα εξελικτική άνθιση των θηλαστικών.Ωστόσο, η εξέλιξη είναι μια πολύπλοκη διαδικασία και δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η πρόσκρουση «οδήγησε» αναπόφευκτα στην εμφάνιση του ανθρώπου, δεν είμαι ειδικός στην εξελικτική βιολογία και φυλογενετική παλαιοντολογία άλλωστε. Μπορούμε όμως να πούμε ότι δημιούργησε τις συνθήκες που επέτρεψαν τη ραγδαία εξελικτική εξάπλωση των θηλαστικών από την οποία προέκυψε πολύ αργότερα, και μόλις πολύ πρόσφατα, το ανθρώπινο είδος. Εν ολίγοις η πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub ήταν μια πολύ κακή ημέρα για τους μη πτηνούς δεινοσαύρους και μία πολύ καλή ημέρα για το μέλλον των θηλαστικών στον πλανήτη Γη. Ποια είναι τα επόμενα ερευνητικά σας σχέδια; Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ερευνητικής προσπάθειας που συνδέει τη γεωφυσική-γεωχημεία, τη ρευστομηχανική, την υδροθερμοδυναμική και την αστροβιολογία. Ήδη έχω επεκτείνει τις υπολογιστικές μεθόδους και προσομοιώσεις με τη βοήθεια λαμπρών συναδέλφων από παρεμφερείς επιστημονικούς κλάδους (γεωχημεία, βιογεωλογία, κρυοχημεία) και σε άλλα πλανητικά περιβάλλοντα. Ειδικότερα, ασχολούμαι με τη μοντελοποίηση υδροθερμικών συστημάτων που δημιουργούνται από μεγάλες προσκρούσεις μετεωριτών ή (κρυο-)ηφαιστειακών διεργασιών στον Άρη κατά κύριο λόγο, αλλά και σε παγωμένους ωκεάνιους δορυφόρους του Δία και του Κρόνου, όπως η Ευρώπη και ο Εγκέλαδος αντίστοιχα. Οι συγκεκριμένοι κόσμοι θεωρούνται από τους πλέον υποσχόμενους στόχους στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο Ηλιακό Σύστημα. Μέσω αριθμητικών μοντέλων υψηλής ανάλυσης προσπαθούμε να κατανοήσουμε πού, για πόσο χρονικό διάστημα και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσαν να υπάρχουν περιβάλλοντα ικανά να υποστηρίξουν μικροβιακή ζωή. * Ο Δρ. Ευάγγελος (Άγγελος) Χρήστου κατάγεται από τη Πρέβεζα, είναι Διδάκτωρ Γεωεπιστημών και Πλανητικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης με ειδίκευση στην Πλανητική Γεωφυσική και Ρευστομηχανική (Κολλέγιο Επιστημών και Μηχανικής – ερευνητική ομάδα Δυναμικής Γης & Πλανητικής Εξέλιξης) και καθηγητής Φυσικών Επιστημών του ακαδημαϊκού ομίλου VITA Multi-Academy Trust. Είναι απόφοιτος του τμήματος Γεωλογίας ΑΠΘ, κάτοχος 2 Μεταπτυχιακών Τίτλων Σπουδών από πανεπιστήμια της Γερμανίας και Βρετανίας, και Διδακτορικού Διπλώματος (PhD) στις Γεωεπιστήμες και Πλανητικές Επιστήμες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης (Κολλέγιο Επιστημών και Μηχανικής). Εξειδικεύεται στην αστρογεωφυσική μελέτη και προσομοίωση της ρευστομηχανικής και υδροθερμοδυναμικής εξέλιξης αστρογεωλογικών συστημάτων. Έχει εργαστεί σε ερευνητικά ινστιτούτα της Γερμανίας και Βρετανίας (συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Άλφρεντ Βέγκενερ για την Πολική και Θαλάσσια Έρευνα) και είναι εκλεγμένος Ερευνητικός Εταίρος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας και Βρετανικής Γεωφυσικής Εταιρείας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127303/dr-eyaggelos-christoy-sti-n-o-asteroeidis-poy-exafanise-toys-deinosayroys-gennise-ena-paradeiso-tis-zois-gia-ekat-eti/

Ένα ζωντανό πορτρέτο κοσμικής δημιουργίας από το James Webb. Μια μοναδική εικόνα των φαινομένων που συμβαίνουν σε ένα εργοστάσιο παραγωγής νέων άστρων. Εκρηκτικές δέσμες ενέργειας διασταυρώνονται μέσα σε έναν πολύχρωμο διαστημικό χώρο δημιουργώντας μια εικόνα που θυμίζει κινηματογραφική μάχη επιστημονικής φαντασίας.Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια σκηνή γέννησης. Σε αυτή τη μοναδική εικόνα οι αστρονόμοι κατέγραψαν όλα τα στάδια σχηματισμού άστρων να εξελίσσονται ταυτόχρονα. Η νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αποκαλύπτει την περιοχή OMC-2, μια εντυπωσιακή και πυκνή περιοχή σχηματισμού άστρων μέσα στο Μοριακό Νέφος του Ωρίωνα. Η εικόνα μεταφέρει τον παρατηρητή σε ένα ταραχώδες κοσμικό φυτώριο, όπου αέρια, σκόνη και νεογέννητα άστρα βρίσκονται διαρκώς σε κίνηση.Λίγο νοτιότερα από το διάσημο Νεφέλωμα του Ωρίωνα ένα από τα πιο γνωστά αστρικά φυτώρια στον νυχτερινό ουρανό που βρίσκεται μέσα στον σχηματισμό των τριών άστρων γνωστό ως Ξίφος του Ωρίωνα η περιοχή OMC-2 αποτελεί ένα νέφος ψυχρού αερίου και σκόνης όπου σχηματίζονται πρωτοάστρα δηλαδή πολύ νεαρά άστρα που εξακολουθούν να συγκεντρώνουν μάζα. Οι πίδακες και το σύνθετο κοσμικό περιβάλλον Η εικόνα είναι γεμάτη από διαδοχικά στρώματα αερίων και σκόνης που λάμπουν σε αποχρώσεις του μπλε, του πράσινου και του κίτρινου. Πυκνά συσσωματώματα ψυχρής σκόνης εμφανίζονται σε σκούρες καφέ έως μαύρες αποχρώσεις, εμποδίζοντας πλήρως το φως και δημιουργώντας σκοτεινές περιοχές σε ολόκληρο το πεδίο. Μέσα σε ορισμένα από αυτά τα πυκνά νέφη, ενδέχεται να συνεχίζεται ο σχηματισμός άστρων, κρυμμένος μέσα σε παχιά κοσμικά κουκούλια.Διάσπαρτα ανάμεσα στα νέφη βρίσκονται πλήρως σχηματισμένα άστρα διαφορετικών χρωμάτων και μεγεθών, από μικρές πορτοκαλί κουκκίδες έως μεγαλύτερα λευκά και γαλάζια άστρα που διαπερνούν την ομίχλη.Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της εικόνας είναι ίσως το δίκτυο από αχνές φωτεινές ροές και κυματοειδείς δομές που διασχίζουν το νέφος. Αυτές δημιουργούνται από πίδακες υλικού που εκτοξεύονται από τα πρωτοάστρα και συγκρούονται με το περιβάλλον υλικό, σχηματίζοντας φωτεινές κορυφογραμμές και μέτωπα κρουστικών κυμάτων. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα που μοιάζει σμιλευμένη, με καμπύλες ροές λευκωπού αερίου να αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο τα νεαρά άστρα διαμορφώνουν το περιβάλλον τους. Το πορτρέτο Κάθε πίδακας, κάθε φωτεινή κορυφογραμμή και κάθε σκιά προσφέρει στοιχεία για την κίνηση της ύλης στην περιοχή και βοηθά τους αστρονόμους να κατανοήσουν πώς σχηματίζονται τα άστρα και πώς η ενέργειά τους μεταβάλλει το περιβάλλον νέφος. Τα χρώματα και οι υφές αποκαλύπτουν ένα πολύπλοκο περιβάλλον όπου η βαρύτητα συγκεντρώνει την ύλη, τα νεαρά άστρα ανάβουν και οι ενεργητικές εκροές αναδιαμορφώνουν το νέφος από το οποίο γεννήθηκαν.Πρόκειται για ένα ζωντανό πορτρέτο κοσμικής δημιουργίας που κατέστη δυνατό χάρη στην υπέρυθρη όραση του James Webb,η οποία του επιτρέπει να διαπερνά τα πυκνά στρώματα αερίων και σκόνης που εμποδίζουν το ορατό φως. Ανιχνεύοντας την υπέρυθρη ακτινοβολία, οι αστρονόμοι μπορούν να παρατηρήσουν δομές και εμβρυακά άστρα που διαφορετικά θα παρέμεναν κρυμμένα.Η περιοχή OMC-2 είναι ένα από τα τέσσερα τμήματα του Μοριακού Νέφους του Ωρίωνα, μιας τεράστιας νηματοειδούς δομής πίσω από το Νεφέλωμα του Ωρίωνα. Η περιοχή OMC-1 βρίσκεται ακριβώς πίσω από το νεφέλωμα, οι OMC-2 και OMC-3 βρίσκονται βόρεια του ενώ η OMC-4 βρίσκεται νοτιότερα. Η εντυπωσιακή εικόνα από το μοριακό νέφος του Ωρίωνα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127408/ena-zontano-portreto-kosmikis-dimioyrgias-apo-to-james-webb/

Σάτια Ναντέλα (Μicrosoft): Να μην αφήσουμε τους γίγαντες της AI να καταπιούν την οικονομία – Πυρά σε OpenAI, Anthropic. Σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal, ο Ναντέλα αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης Ο άνθρωπος που συνέβαλε όσο λίγοι στην έκρηξη της Tεχνητής Nοημοσύνης στρέφεται τώρα εναντίον του τρόπου με τον οποίο αυτή εξελίσσεται.Ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Σάτια Ναντέλα, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στο σημερινό μοντέλο ανάπτυξης της AI, προειδοποιώντας ότι οι κοινωνίες δεν θα αποδεχθούν έναν κόσμο όπου λίγες εταιρείες και λίγα πανίσχυρα μοντέλα θα συγκεντρώνουν όλη τη γνώση, την ισχύ και τα οικονομικά οφέλη της νέας τεχνολογικής επανάστασης. «Δεν γίνεται να ζητάτε απεριόριστη ισχύ» Σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal, ο Ναντέλα αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης.Όπως είπε, οι εταιρείες δεν μπορούν από τη μία να προειδοποιούν ότι η ΤΝ θα εξαφανίσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας γραφείου ή ότι μπορεί να εξελιχθεί ακόμη και σε όπλο και από την άλλη να ζητούν ολοένα περισσότερους πόρους και γιγαντιαία κέντρα δεδομένων για να επεκτείνονται χωρίς όρια.«Δεν μπορείς να λες ότι χάνονται όλες οι δουλειες γραφείου και ταυτόχρονα να απαιτείς όλη την ισχύ για να χτίζεις νέα data centers», τόνισε χαρακτηριστικά.Αν και δεν κατονόμασε άμεσα την OpenAI, την Anthropic ή την Google, ήταν σαφές ότι οι παρατηρήσεις του στόχευαν τις εταιρείες που ηγούνται σήμερα της κούρσας για τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Η Microsoft αλλάζει στρατηγική Οι δηλώσεις του αντανακλούν και μια σημαντική μετατόπιση της στρατηγικής της Microsoft. Τις τελευταίες εβδομάδες ο αμερικανικός κολοσσός παρουσίασε νέα μοντέλα χαμηλότερου κόστους, επιδιώκοντας να μειώσει τις δαπάνες των επιχειρήσεων που βλέπουν τους λογαριασμούς χρήσης ΤΝ να εκτοξεύονται.Παράλληλα, η Microsoft προωθεί το Copilot Cowork, έναν αυτόνομο ψηφιακό βοηθό που επιτρέπει στους χρήστες να επιλέγουν διαφορετικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ανάλογα με τις ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένων και οικονομικότερων λύσεων.Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει υπηρεσίες της κινεζικής DeepSeek, της εταιρείας που έχει αναστατώσει την αγορά προσφέροντας μοντέλα εξαιρετικά χαμηλού κόστους.Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό και να πυροδοτήσει έναν παρατεταμένο πόλεμο τιμών απέναντι σε εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic. Από σύμμαχος της OpenAI σε υποστηρικτής της «δημοκρατικοποίησης» Η τοποθέτηση του Ναντέλα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Microsoft υπήρξε ο βασικότερος χρηματοδότης της OpenAI.Τα δισεκατομμύρια που επένδυσε συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάδειξη της OpenAI σε έναν από τους ισχυρότερους παίκτες της νέας εποχής.Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι σχέσεις των δύο εταιρειών πέρασαν αρκετές δοκιμασίες, ενώ πρόσφατα συμφώνησαν σε νέο πλαίσιο συνεργασίας που επιτρέπει στην OpenAI να αναπτύξει στενότερους δεσμούς και με άλλες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Ο Ναντέλα επιμένει ότι δεν επιδιώκει μια σύγκρουση μηδενικού αθροίσματος. Όπως υποστηρίζει, υπάρχει χώρος για όλους τους παίκτες της αγοράς, αλλά η επόμενη φάση της τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να βασιστεί σε ένα πιο ανοιχτό και πιο δημοκρατικό μοντέλο ανάπτυξης. «Μην καταργείτε θέσεις εργασίας – αναδιοργανώστε τις» Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασής του αφορούσε την αγορά εργασίας. Ο επικεφαλής της Microsoft επέκρινε όσους αντιμετωπίζουν την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως ως εργαλείο μείωσης προσωπικού και περικοπής κόστους. «Όχι. Γιατί να μη σκεφτούμε πώς θα αναδιοργανώσουμε τις θέσεις εργασίας;» διερωτήθηκε. Κατά την άποψή του, οι επιχειρήσεις του μέλλοντος θα χρειάζονται δύο εξίσου σημαντικά κεφάλαια: ανθρώπινο κεφάλαιο και αυτό που αποκάλεσε «κεφάλαιο tokens», δηλαδή εσωτερικές δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.Η πρόκληση δεν είναι να αντικατασταθούν οι εργαζόμενοι, αλλά να δημιουργηθούν νέοι τρόποι συνεργασίας ανθρώπων και μηχανών μέσα στους οργανισμούς. Η μάχη για την κοινωνική νομιμοποίηση Ο Ναντέλα πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της βιομηχανίας ΤΝ δεν είναι πλέον τεχνολογικό αλλά πολιτικό και κοινωνικό.Οι εταιρείες, όπως λέει, δεν αρκεί να υπόσχονται οφέλη. Πρέπει να αποδείξουν στην πράξη ότι οι πολίτες διατηρούν τον έλεγχο και ότι οι οικονομικές ευκαιρίες κατανέμονται ευρύτερα«Καμία επικοινωνιακή αφήγηση δεν αρκεί από μόνη της», σημείωσε. «Πρέπει να αποδείξουμε στην πράξη ότι οι άνθρωποι έχουν λόγο, επιλογές και οικονομικές προοπτικές. Πρέπει να κάνουμε τη δύσκολη δουλειά για να κερδίσουμε την κοινωνική άδεια λειτουργίας».Η παρέμβαση του επικεφαλής της Microsoft αποτυπώνει μια νέα γραμμή μέσα στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης: όχι λιγότερη ΤΝ, αλλά περισσότερος ανταγωνισμός, μεγαλύτερος έλεγχος από τους χρήστες και μια προσπάθεια να μη συγκεντρωθεί η ισχύς της νέας τεχνολογίας στα χέρια ελάχιστων εταιρειών. Ένα μήνυμα που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν προέρχεται από έναν από τους ανθρώπους που συνέβαλαν περισσότερο στη δημιουργία της σημερινής επανάστασης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127306/satia-nantela-microsoft-na-min-afisoyme-toys-gigantes-tis-ai-na-katapioyn-tin-oikonomia-pyra-se-openai-anthropic/

Υπάρχουν 17 διακριτά στοιχειώδη σωματίδια ή μήπως 995,5; Στα πειράματα του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), οι φυσικοί επιταχύνουν και συγκρούουν μεταξύ τους πρωτόνια για να παρατηρήσουν τα προϊόντα των αλληλεπιδράσεων των κουάρκ και των γλοιόνιων και να δημιουργήσουν νέα σωματίδια, αντί απλώς να τα διασπάσουν στα προϋπάρχοντα στοιχειώδη κομμάτια και θραύσματα. Παράλληλα, διαθέτουν ένα εξαιρετικά ακριβές σύνολο μαθηματικών εξισώσεων για να περιγράψουν αυτά τα δομικά στοιχεία και όλους τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται μεταξύ τους [διαβάστε σχετικά: Είναι η πιο άσχημη θεωρία της φυσικής;]. Επομένως, εφόσον τα γνωστά σωματίδια της φύσης μπορούν να παρατηρηθούν πειραματικά, αλλά και να περιγραφούν θεωρητικά, θα περίμενε κανείς ότι μπορούν επίσης να καταμετρηθούν.Σύμφωνα με το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής υπάρχουν 17 διαφορετικά στοιχειώδη σωματίδια. Αυτά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα 12 φερμιόνια (τα δομικά στοιχεία της ύλης) και τα 4 μποζόνια-φορείς δυνάμεων συν 1 μποζόνιο Higgs (με το Higgs να είναι μια ειδική περίπτωση που χωρίς να μεταφέρει κάποια δύναμη αλληλεπιδρά με στοιχειώδη σωματίδια, δίνοντάς τους την μάζα τους).Όμως η απογραφή των στοιχειωδών σωματιδίων δεν είναι τόσο απλή υπόθεση όσο φαίνεται. Κάθε σωματιδιακός φυσικός αναγνωρίζει ότι υπάρχουν αρκετοί αστερίσκοι. Θα μπορούσε κανείς να φτάσει πιο πέρα από το 17. Το πού θα σταματήσει εξαρτάται από την ανοχή του στην πολυπλοκότητα και το μυστήριο. Το ερώτημα του πόσα σωματίδια υπάρχουν μας φέρνει στα όρια αυτού που γνωρίζουμε για τα πιο βασικά επίπεδα της ύλης. Μάλιστα, ο David Tong, φυσικός από το πανεπιστήμιο του Cambridge και συγγραφέας βιβλίων φυσικής, θεωρεί (βασιζόμενος σε έναν μυστηριώδη υπολογισμό από το 2011), ότι η πραγματική απάντηση στην ερώτηση δεν είναι απλά ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός, αλλά ούτε κάν ακέραιος αριθμός! Τα σωματίδια αντιύλης Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Υπάρχει ένα εξόφθαλμο πρόβλημα με τον αριθμό 17. Για να ικανοποιηθεί η ειδική σχετικότητα, κάθε πεδίο ύλης του Καθιερωμένου Προτύπου υποστηρίζει τόσο ένα σωματίδιο όσο και ένα «αντισωματίδιο», το οποίο είναι πανομοιότυπο με το σωματίδιο, με εξαίρεση ότι φέρει αντίθετους κβαντικούς αριθμούς (όπως το ηλεκτρικό φορτίο). Αυτό είναι ευρέως γνωστό ως αντιύλη.Κάποιοι θεωρούν ότι δεν πρέπει να γίνεται καταμέτρηση των αντισωματιδίων γιατί λίγο πολύ, είναι οι κατοπτρικές αντανακλάσεις των σωματιδίων τους. Ούτε το ένα είναι δυνατό χωρίς το άλλο, οπότε δεν θα έπρεπε να μετρηθούν δύο φορές. Άλλοι όμως βρίσκουν ότι αυτό το σκεπτικό δεν πείθει. Σωματίδια και αντισωματίδια είναι αναμφισβήτητα διαφορετικά. Παίζουν εντελώς διαφορετικούς ρόλους στην πραγματικότητα. Η ύλη είναι τόσο κυρίαρχη στο σύμπαν μας, που όποια αντιύλη κι αν υπάρξει, συνήθως πέφτει πολύ γρήγορα πάνω στην ύλη και εξαϋλώνεται. Έτσι, αν ακολουθήσουμε αυτή την συλλογιστική, εκτός από τα 12 σωματίδια της ύλης, υπάρχουν και άλλα 12 αντιύλης, οπότε έχουμε συνολικά 17+12=29 στοιχειώδη σωματίδια.Επίσης και τα μποζόνια W εμφανίζονται σε αντίθετα φορτισμένους τύπους γνωστούς ως W+ και W− (κάτι που δεν συμβαίνει στα μποζόνια Z, τα φωτόνια και τα γλοιόνια, καθώς είναι ηλεκτρικά ουδέτερα). Έτσι φτάνουμε σε ένα σύνολο 30 στοιχειωδών σωματιδίων. Τα γλοιόνια και τα κουάρκ Αλλά και η ιδέα ότι υπάρχει μόνο ένα γλοιόνιο είναι άλλη μια υπεραπλούστευση. Στην πραγματικότητα, η ισχυρή δύναμη μεταφέρεται από οκτώ γλοιόνια, καθένα από τα οποία διαθέτει ένα ξεχωριστό μείγμα φορτίων γνωστά ως «χρώματα» και «αντιχρώματα». Πειραματικά, δεν μπορούν να διακριθούν, αλλά μαθηματικά είναι τόσο ξεχωριστά όσο τα μποζόνια W και Z. Έτσι αν θεωρήσουμε 8 (αντί για 1) γλοιόνια, τότε φτάνουμε στον αριθμό των 37 στοιχειωδών σωματιδίων.Και τα κουάρκ βγαίνουν σε χρώματα, οι τρεις δυνατότητες ονομάζονται κόκκινο, πράσινο και μπλε, και τα αντικουάρκ έχουν αντιχρώματα, που ονομάζονται αντι-κόκκινο, αντι-πράσινο και αντι-μπλε. (Μην προσπαθήσετε πολύ να φανταστείτε το αντι-κόκκινο· αυτά δεν είναι τα γνώριμα οπτικά μας χρώματα, αν και συνδυάζονται με τρόπο που είναι μαθηματικά ανάλογος.) Τα χρώματα αντικατοπτρίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα γλοιόνια και τα κουάρκ αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.Για να υπάρξει η ύλη σε σταθερή κατάσταση πρέπει να είναι χρωματικά ουδέτερη. Έτσι, ακριβώς όπως το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε φως αναμειγνύονται για να φτιάξουν το λευκό, έτσι και τα κόκκινα, μπλε και πράσινα κουάρκ σχηματίζουν χρωματικά ουδέτερα πρωτόνια και νετρόνια (τα δομικά στοιχεία των πυρήνων των ατόμων). Επομένως, δεν υπάρχουν έξι κουάρκ και έξι αντικουάρκ, αλλά (18+18)=36 συνολικά. Κι αυτό μας δίνει 61 στοιχειώδη σωματίδια. Αλλά υπάρχουν κι άλλα. Η χειρομορφία και ελικότητα Τα σωματίδια της ύλης βγαίνουν επίσης σε αριστερόστροφες και δεξιόστροφες ποικιλίες, μια εγγενής μαθηματική ιδιότητα γνωστή ως χειρομορφία (ή χειραλικότητα), αναμφισβήτητα μια κρίσιμη διάκριση. «Επιμένω στα αριστερόστροφα και δεξιόστροφα σωματίδια», λέει ο Chris Quigg, θεωρητικός σωματιδιακής φυσικής στο Fermilab. Η χειραλικότητα είναι μια αφηρημένη κβαντική εκδοχή του διαχωρισμού σε «αριστερό» και «δεξί» που παρατηρούν οι χημικοί στα μόρια ή που συναντάμε στα ίδια μας τα χέρια. Δεν πρόκειται για μια γεωμετρική διάταξη όπως αυτή των μορίων ή των χεριών, αλλά μαθηματικά οι δύο καταστάσεις είναι κατοπτρικά είδωλα η μία της άλλης. Δεν μπορείς να περιστρέψεις τη μία για να την μετατρέψεις στην άλλη, ακριβώς όπως δεν μπορείς να το κάνεις με το αριστερό και το δεξί χέρι. Ωστόσο, πρέπει να διαχωριστεί η χειραλικότητα από μια άλλη, στενά συνδεδεμένη έννοια: την ελικότητα.Ενώ η χειραλικότητα αποτελεί απόλυτη ιδιότητα του κβαντικού πεδίου ενός σωματιδίου, η ελικότητα είναι κάτι το φυσικά παρατηρήσιμο και εξαρτάται από το πώς ευθυγραμμίζεται το σπιν ενός σωματιδίου με την κατεύθυνση της κίνησής του. Τα σωματίδια-φορείς δυνάμεων (μποζόνια) έχουν μια ανάλογη διάκριση, γνωστή ως κατάσταση πόλωσης, η οποία εξαρτάται από το σπιν τους. Τα φωτόνια και τα γλοιόνια (όντας άμαζα) επιτρέπεται να έχουν μόνο δύο εγκάρσιες καταστάσεις πόλωσης, ενώ τα μποζόνια W και Z, επειδή έχουν μάζα, διαθέτουν επιπλέον και μια τρίτη, «διαμήκη» κατάσταση πόλωσης. (Αυτή η επιπλέον κατάσταση έχει μια περίπλοκη προέλευση που συνδέεται με το πεδίο Higgs και τα γεγονότα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Έκρηξης.)Δεν μετρούν όλοι αυτές τις διαφορετικές καταστάσεις χειρομορφίας (για την ύλη) και ελικότητας/πόλωσης (για τις δυνάμεις) ως διακριτούς τύπους σωματιδίων. Όμως, είναι λογικό να το κάνουμε, επειδή επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα σωματίδια συμπεριφέρονται και αλληλεπιδρούν. Η ασθενής δύναμη, για παράδειγμα, «βλέπει» και επηρεάζει αποκλειστικά τα σωματίδια της ύλης που διαθέτουν αριστερόστροφη χειραλικότητα. Για σχετικούς λόγους, τα νετρίνα εμφανίζονται μόνο σε αριστερόστροφη μορφή στο Καθιερωμένο Πρότυπο. Πρόκειται για φυσικά διακριτές καταστάσεις με διαφορετικούς ρόλους στη φύση. Η χωριστή καταμέτρηση κάθε κατάστασης χειρομορφίας και πόλωσης μας οδηγεί στον αριθμό των 118 σωματιδίων, από ένα δεξιόστροφο, αντι-κόκκινο, αντι-γοητευτικό κουάρκ έως ένα πράσινο–αντι-μπλε, αριστερά-πολωμένο γλοιόνιο, μέχρι ένα διαμήκες μποζόνιο W−. Και τώρα έρχονται τα περίεργα(1) Οι φυσικοί έχουν παρατηρήσει εδώ και καιρό ένα μοτίβο στους βαθμούς ελευθερίας: Ο αριθμός τους εξαρτάται από την κλίμακα στην οποία τους μετράτε. Στην κλίμακα της καθημερινής μας πραγματικότητας, τα αντικείμενα μπορούν να περιγραφούν με λιγότερες μεταβλητές από όσες χρειάζονται για να καθοριστούν οι καταστάσεις όλων των μικροσκοπικών συστατικών. Όταν εστιάσετε π.χ. σε ένα πρωτόνιο και αποκαλύψετε τα συστατικά του κουάρκ με τα χρώματά τους και τις διάφορες άλλες ιδιότητές τους, θα παρατηρήσετε περισσότερους τρόπους κίνησης, δηλαδή περισσότερους βαθμούς ελευθερίας. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους είναι τόσο δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο πληθυσμός των σωματιδίων. Όσο πιο κοντά πλησιάζετε, τόσο περισσότερο θρυμματίζονται οι κατηγορίες τους.Επιπλέον, το ξεκίνημα της Μεγάλης Έκρηξης μπορεί να έβριθε από πρόσθετα σωματίδια υψηλής ενέργειας που δεν μπορούν να σχηματιστούν στο σημερινό μας σύμπαν χαμηλής ενέργειας και δεν αποτελούν μέρος του Καθιερωμένου Προτύπου. Για παράδειγμα, πολλές επεκτάσεις του προτύπου στο αρχέγονο σύμπαν υψηλής ενέργειας υποθέτουν την ύπαρξη βαρέων δεξιόστροφων νετρίνων, αλλά αυτά δεν θα προέκυπταν ποτέ τώρα. Καθώς κατεβαίνετε στην κλίμακα ενέργειας χάνετε σωματίδια στην πορεία, επειδή είναι τόσο βαριά, και επομένως είναι δυνατόν να υπάρξουν μόνο σε πολύ υψηλότερες ενέργειες. Καθώς κατεβαίνετε στην κλίμακα ενέργειας, χάνετε την γνώση για αυτά τα σωματίδια. Αν συνεχίσουμε να ακολουθούμε αυτήν την ιδέα, σε πολύ χαμηλές ενέργειες μένει μόνο ένα σωματίδιο: το φωτόνιο. Επειδή δεν έχουν μάζα, τα φωτόνια μπορούν να πλησιάσουν τη μηδενική ενέργεια.Είναι φυσικό να αναρωτιόμαστε αν είναι δυνατή μια πλήρης καταμέτρηση. Πόσοι θεμελιώδεις βαθμοί ελευθερίας υπάρχουν, συμπεριλαμβανομένων όλων εκείνων στις πολύ υψηλότερες ενέργειες και στις πιο μικροσκοπικές αποστάσεις που δεν μπορούμε με τίποτα να ανιχνεύσουμε; Αυτό μας φέρνει στον συναρπαστικό υπολογισμό του 2011 που έκαναν οι Adam Schwimmer και Zohar Komargodski [On Renormalization Group Flows in Four Dimensions].Όπως είπαμε, όταν παύουμε να εστιάζουμε στο σύμπαν, τότε ανιχνεύουμε λιγότερους ενεργούς βαθμούς ελευθερίας. Το 1989, ο φυσικός John Cardy είκασε ότι πρόκειται για έναν απαράβατο κανόνα που πρέπει να ακολουθεί κάθε κβαντική θεωρία πεδίου. Ο κανόνας είχε ήδη αποδειχθεί μαθηματικά αληθινός για κβαντικές θεωρίες πεδίου με μία διάσταση χώρου και μία χρόνου, οι οποίες περιγράφουν σωματίδια που κινούνται κατά μήκος γραμμών. Τι γίνεται όμως με θεωρίες όπως το Καθιερωμένο Πρότυπο, το οποίο περιλαμβάνει τρεις χωρικές διαστάσεις συν το χρόνο (το οποίο ονομάζεται 3 + 1D);Ο Schwimmer, ομότιμος καθηγητής φυσικής στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann, και ο Komargodski απέδειξαν την εικασία του Cardy. Το επονομαζόμενο «θεώρημα a» που είναι πλέον αναγνωρισμένο μεταξύ των θεωρητικών κβαντικού πεδίου, μας λέει ότι στις 3 + 1D κβαντικές θεωρίες πεδίου, ο αριθμός των ενεργών βαθμών ελευθερίας πρέπει πάντα να μειώνεται καθώς «απομακρύνεστε». Έδειξαν ότι αυτό είναι καθολικά αληθές, διερευνώντας το πώς τα κβαντικά πεδία πρέπει να ανταποκρίνονται στην βαρύτητα που τα τραβάει σε τέσσερα διαφορετικά σημεία.Η απόδειξή τους έδωσε επίσης ένα παράξενο συμπέρασμα σχετικά με το πόσοι θεμελιώδεις βαθμοί ελευθερίας πρέπει να υπάρχουν σε 3 + 1D κβαντικές θεωρίες πεδίου, όπως το Καθιερωμένο Πρότυπο. Τα κβαντικά πεδία, σύμφωνα με την απόδειξη, δεν μπορούν να έχουν οποιονδήποτε αριθμό παραλλαγών. Αντιθέτως, επιτρέπονται μόνο συγκεκριμένες τιμές: Τα βαθμωτά πεδία όπως το πεδίο Higgs έχουν μόνο έναν βαθμό ελευθερίας. Τα πεδία ύλης πρέπει το καθένα να έχει 5,5 βαθμούς ελευθερίας(2). Και τα πεδία δυνάμεων έχουν το καθένα 62 βαθμούς ελευθερίας. Αυτά τα νούμερα προκύπτουν μαθηματικά, ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες καταστάσεις των σωματιδίων που συζητούσαμε μέχρι αυτό το σημείο. Και τίποτα άλλο δεν λειτουργεί, «Οι συγκεκριμένοι αριθμοί (1, 5½ και 62) είναι μαθηματικά μονόδρομος», σύμφωνα με τον Komargodski. «Ξεπετάγονται μέσα από το θεώρημα και δεν έχω ιδέα γιατί τους επέλεξε η φύση.» Οι κλασματικοί βαθμοί ελευθερίας (όπως αυτός ο επιπλέον μισός βαθμός που κατέχουν τα πεδία ύλης) είναι μεταβολές που δεν είναι πλήρως ανεξάρτητες από αυτές των άλλων πεδίων. Το τι είναι εφικτό με ένα σωματίδιο μπορεί να εξαρτάται από την κατάσταση ενός άλλου. Δίνεις μια κλωτσιά προς τα εκεί και ξαφνικά γίνεται χαμός, και το πεδίο ταλαντώνεται παντού. Οπότε, αν υποθέσουμε τον αντίστοιχο αριθμό βαθμών ελευθερίας για κάθε βαθμωτό, υλικό και δυναμικό πεδίο στο Καθιερωμένο Πρότυπο, σε ποιόν αριθμό φτάνουμε; Σύμφωνα με τον Komargodski και το ChatGPT(3), η απάντηση είναι: 995,5. Τόσοι είναι προφανώς οι βαθμοί ελευθερίας που υπάρχουν στο Καθιερωμένο Πρότυπο.Πίσω από όλα αυτά κρύβεται η διαπίστωση ότι η κβαντική θεωρία πεδίου είναι απίστευτα δύσκολη και δεν είμαστε πολύ καλοί σε αυτήν. Υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν καταλαβαίνουμε. Και η πορεία προς αυτό που ονομάζουμε “καταμέτρηση” των στοιχειωδών σωματιδίων φαίνεται προς το παρόν θολή και χωρίς κανένα ψήγμα της γοητείας του απλού 17. (1) Από αυτό το σημείο και μετά δεν μετράμε πλέον σωματίδια με την κοινή έννοια, αλλά μια κανονικοποιημένη ποσότητα της κβαντικής θεωρίας πεδίου που παίζει ρόλο μέτρου βαθμών ελευθερίας (2) Για να κατανοήσουμε πώς προκύπτουν κλασματικοί βαθμοί ελευθερίας στη φυσική, μπορούμε να σκεφτούμε ένα μακροσκοπικό παράδειγμα: αν πάρεις ένα διατομικό μόριο και μετρήσεις τους βαθμούς ελευθερίας του στο εργαστήριο μέσω της θερμότητας: σε θερμοκρασίες που τείνουν στο απόλυτο μηδέν, δεν περιστρέφεται, απλά μετακινείται και έτσι έχει 3 βαθμούς ελευθερίας. Καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία μπορεί επιπλέον και να περιστρέφεται, διαθέτοντας έτσι άλλους 2 τρόπους κίνησης, φτάνοντας τους 5 βαθμούς ελευθερίας. Σε πολύ μεγαλύτερες θερμοκρασίες, ο δεσμός μεταξύ των ατόμων μπορεί να ταλαντώνεται σαν ελατήριο, γεγονός που δίνει άλλους 2 βαθμούς ελευθερίας. Έτσι λοιπόν, έχουμε συνολικά 7 βαθμούς ελευθερίας. Όμως, σε ενδιάμεσες θερμοκρασίες, εξαιτίας των νόμων της κβαντομηχανικής, κάποια μόρια ταλαντώνονται σαν να συνδέονται με ελατήριο και κάποια όχι. Τότε ο μαθηματικός μέσος όρος των ενεργών βαθμών ελευθερίας που συμμετέχουν στο φαινόμενο θα μπορούσε να γίνει π.χ. 5,5. Προφανώς δεν υπάρχει «μισός βαθμός ελευθερίας» στο μεμονωμένο μόριο, αλλά το αέριο συνολικά βρίσκεται σε μια κβαντική, στατιστική κατάσταση όπου η ενεργειακή του ελευθερία λειτουργεί κλασματικά.Βέβαια, στην περίπτωση των θεμελιωδών κβαντικών πεδίων (όπως στον υπολογισμό του 995,5 για το Καθιερωμένο Πρότυπο), οι κλασματικοί αριθμοί δεν προκύπτουν από στατιστικούς μέσους όρους πολλών σωματιδίων, αλλά είναι εγγενή μαθηματικά χαρακτηριστικά του ίδιου του συνεχούς πεδίου και του τρόπου που αυτό αλληλεπιδρά με τον χωρόχρονο. (3) Φερμιόνια: Υπάρχουν 45 τέτοιες βασικές καταστάσεις (μετρώντας όλα τα κουάρκ, λεπτόνια, δεξιόστροφα/αριστερόστροφα κ.λπ.). Κάθε ένα έχει 5,5 βαθμούς ελευθερίας οπότε έχουμε 45×5,5=247,5 βαθμοί ελευθερίας Μποζόνια: Υπάρχουν 12 τέτοια πεδία και το καθένα έχει 62 βαθμούς ελευθερίας, επομένως 12×62=744 βαθμοί ελευθερίας Βαθμωτά πεδία (Higgs): Υπήρχαν 4 αρχέγονα πεδία αυτού του τύπου. Το καθένα έχει ακριβώς 1 βαθμό ελευθερίας, συνεισφέροντας άλλους 4×1=4 βαθμούς ελευθερίας. Προθέτοντας παίρνουμε: 247,5 + 744 + 4 = 995,5 βαθμοί ελευθερίας διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: How Many Elementary Particles Are There, Really? – https://www.quantamagazine.org/how-many-elementary-particles-are-there-really-20260615/ Διαβάστε σχετικά: «Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο;« https://physicsgg.me/2021/02/05/τι-είναι-ένα-στοιχειώδες-σωματίδιο/

Οι απόγονοι του μηχανισμού των αντικυθήρων έφτιαξαν Ελληνικό πυραυλοκινητήρα υγρού καυσίμου. Νέοι ορίζοντες ανοίγουν στην χώρα μας στην οποία υπάρχουν περίλαμπρα μυαλά όχι όμως σχέδιο και οικονομική στήριξη.Η φοιτητική ομάδα Αεροδιαστημικής ASAT του ΑΠΘ σημείωσε τεχνολογικό ορόσημο. Ο πρώτος Ελληνικός κινητήρας υγρών καυσίμων ολοκλήρωσε με επιτυχία τις επίγειες δοκιμές του, χρησιμοποιώντας μείγμα υγρού οξυγόνου και αιθανόλης για να παράξει ώση 5,5 kN. "Μια ιδιαίτερα σημαντική και τεχνολογική πρωτιά για τα δεδομένα της αεροδιαστημικής κατέγραψε η φοιτητική ομάδα αεροδιαστημικής ASAT (Aristotle Space and Aeronautics Team), του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Η μεγαλύτερη φοιτητική ομάδα του κλάδου στην Ελλάδα ολοκλήρωσε με απόλυτη επιτυχία τις στατικές δοκιμές του πρώτου, δημόσια τεκμηριωμένου, ελληνικού πυραυλοκινητήρα υγρών προωθητικών, ο οποίος σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε εξ ολοκλήρου από τα μέλη της ASAT. Η επιτυχής ολοκλήρωση της στατικής δοκιμής και η απόλυτα ασφαλής λειτουργία του συστήματος ανοίγουν πλέον διάπλατα τον δρόμο για το επόμενο μεγάλο ορόσημο της ASAT: την πρώτη πτήση του νέου, ισχυρότερου πυραύλου, με απόγειο που ξεπερνά τα 5 χιλιόμετρα και ταχύτητα 1.5 Mach." Ο κινητήρας χρησιμοποιεί μίγμα υγρού οξυγόνου και αιθανόλης παράγοντας ώση 5,5kN. Τεχνικά Χαρακτηριστικά & Στατιστικά: Καύσιμα: Υγρό οξυγόνο και αιθανόλη. Ώση: 5,5 kN. Επιτυχία: Πραγματοποιήθηκαν πολλαπλοί κύκλοι έναυσης και καύσης χωρίς προβλήματα. Αυτό το επίτευγμα ανοίγει τον δρόμο για τον επόμενο πύραυλο της ομάδας, ο οποίος αναμένεται να ξεπεράσει τα 5 km σε ύψος και να πιάσει ταχύτητα 1,5 Mach. Η φοιτητική ομάδα ASAT του ΑΠΘ σχεδιάζει ήδη τα επόμενα βήματά της στην πυραυλική, ενώ παράλληλα τρέχει και άλλα σημαντικά αεροδιαστημικά projects.Μετά την επιτυχία των στατικών επίγειων δοκιμών του κινητήρα υγρών προωθητικών, η ομάδα επικεντρώνεται στην ενσωμάτωση και την παρθενική πτήση. Ο νέος, ισχυρότερος πύραυλος έχει ως στόχο να φτάσει σε απόγειο άνω των 5 χιλιομέτρων (A.G.L.). Προβλέπεται να αναπτύξει υπερηχητική ταχύτητα, αγγίζοντας τα 1,5 Mach. Με βάση τα δεδομένα πίεσης και θερμοκρασίας που συλλέχθηκαν, η ομάδα θα προχωρήσει σε πλήρη βελτιστοποίηση των συστημάτων τροφοδοσίας. Τα Υπόλοιπα Projects της Ομάδας ASATΗ ASAT χωρίζεται σε δύο μεγάλα τεχνικά τμήματα (Aeronautics και Rocketry) και αναπτύσσει τα εξής έργα: 1. Aeronautics Project (Αεροναυπηγική) Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη (UAVs): Σχεδίαση και κατασκευή αυτόνομων αεροσκαφών (όπως η σειρά «Νεφέλη») από balsa και ανθρακονήματα.Air Cargo Challenge (A.C.C.): Συστηματική συμμετοχή στον παγκόσμιο φοιτητικό διαγωνισμό αεροναυπηγικής, με αποκορύφωμα την κατάκτηση της 8ης θέσης παγκοσμίως στο Air Cargo Challenge.Solar UAV: Ανάπτυξη ενός καινοτόμου ηλιακού drone με στόχο την έγκαιρη πρόληψη και τον εντοπισμό δασικών πυρκαγιών. 2. Rocketry Project (Πυραυλική) Διαγωνισμός Spaceport America Cup (S.A.C.): Συμμετοχή στον μεγαλύτερο διαγωνισμό πυραυλικής παγκοσμίως στο Νέο Μεξικό των ΗΠΑ. Η ομάδα έχει ήδη σχεδιάσει πέντε πυραύλους στερεού καυσίμου με στόχο απόγειο τα 10.000 πόδια και ασφαλή ανάκτηση μέσω αλεξιπτώτων. Έρευνα Προωθητικών (R&D): Ανάπτυξη δικών της κινητήρων στερεού καυσίμου (όπως ο «Σείριος») παράλληλα με τον νέο κινητήρα υγρών καυσίμων. Τους ευχόμαστε καλή επιτυχία και την ταχύτερη ενσωμάτωση των επιτευγμάτων τους στην ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. https://www.pentapostagma.gr/epistimi/7376643_oi-apogonoi-toy-mihanismoy-ton-antikythiron-eftiaxan-elliniko-pyraylokinitira

Roscosmos Το έργο των Ρώσων επιστημόνων για την ανάπτυξη οστικού ιστού στο διάστημα συμπεριλήφθηκε στην ετήσια έκθεση της Εθνικής Υπηρεσίας Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ (NASA) για το 2025. Η δημιουργία τρισδιάστατων αναλόγων οστικού ιστού σε συνθήκες μικροβαρύτητας πραγματοποιήθηκε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) στο πλαίσιο του έργου "Magnetic 3D Bioprinter". 🔹 Το πείραμα σηματοδότησε την πρώτη φορά στον κόσμο που συντέθηκαν τρισδιάστατα ανάλογα οστικού ιστού απευθείας στον ISS. Ο κοσμοναύτης της Roscosmos, Όλεγκ Σκριπότσκα, συναρμολόγησε τα δείγματα χρησιμοποιώντας μια ειδική συσκευή που χρησιμοποιεί μαγνητικά πεδία για να σχηματίσει πλήρη ιστό από μεμονωμένα μόρια. Μετά την επιστροφή των δειγμάτων στη Γη, οι βιολόγοι δοκίμασαν την αποτελεσματικότητα των "διαστημικών" εμφυτευμάτων στο εργαστήριο. Διαπιστώθηκε ότι τα τροχιακά δείγματα διεγείρουν πιο ενεργά τη διαδικασία αναγέννησης του οστικού ιστού. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πείραμα: tass.ru/nauka/2781... Τα αναπτυγμένα «διαστημικά» υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντικατάσταση και την αναγέννηση ελαττωμάτων οστικού ιστού τόσο στη Γη όσο και κατά τη διάρκεια μακροπρόθεσμων διαστημικών αποστολών, δήλωσε ο Vladimir Komlev, διευθυντής του IMET RAS και αντίστοιχο μέλος του RAS, και συγγραφέας της μελέτης. Η ανάπτυξη λύνει ένα διπλό πρόβλημα: ▪️ Κατά τη διάρκεια αποστολών μεγάλων αποστάσεων, οι κοσμοναύτες θα μπορούν να δημιουργούν εμφυτεύματα απευθείας στο σκάφος για τη θεραπεία καταγμάτων και τραυματισμών. ▪️ Η τεχνολογία καθιστά δυνατή την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς οστικών μοσχευμάτων για ιατρική χρήση στη Γη (για παράδειγμα, στην οδοντιατρική και τη χειρουργική). Διευθυντής Πειράματος: 3D Bioprinting Solutions. Συν-ερευνητές Πειράματος: Roscosmos State Corporation, NUST MISIS και προσωπικό από το Κρατικό Πανεπιστήμιο Lomonosov της Μόσχας, το IMET RAS, το Εθνικό Κέντρο Ιατρικής Έρευνας Ακτινολογίας και άλλα πανεπιστήμια. Το έργο υποστηρίχθηκε από επιχορήγηση από το Ρωσικό Ίδρυμα Επιστημών. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_619911

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift πέφτει στη Γη και η NASA στέλνει ρυμουλκό να το σώσει. Η φιλόδοξη αποστολή έχει στόχο να συγκρατήσει το τηλεσκόπιο και να του προσφέρει νέο χρόνο ζωής. Για περισσότερα από 20 χρόνια το διαστημικό παρατηρητήριο Swift της NASA πραγματοποιεί σημαντικές επιστημονικές παρατηρήσεις αναζητώντας ενδείξεις εκρήξεων ακτίνων γάμμα, των ισχυρότερων εκρήξεων στο Σύμπαν. Τώρα όμως κατευθύνεται προς τη Γη και αναμένεται να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα μέχρι το τέλος της χρονιάς αλλά η NASA εργάζεται σε μια τολμηρή αποστολή διάσωσης που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά στο Διάστημα.Η αποστολή έχει λάβει την ονομασία Swift Boost και το σχέδιο προβλέπει ότι ένα νέο, μη δοκιμασμένο ακόμη, διαστημόπλοιο της αμερικανικής εταιρείας Katalyst Space Technologies θα συναντήσει το Swift και θα προσδεθεί σε αυτό πριν το τηλεσκόπιο επιστρέψει στη Γη λειτουργώντας ως ένα είδος διαστημικού ρυμουλκού. Το πρόβλημα και η μεγάλη πρόκληση στο εγχείρημα είναι ότι το Swift δεν έχει σχεδιαστεί για να προσδένεται κάτι σε αυτό και δεν διαθέτει φυσικά σχετικό εξοπλισμό ή υποδομές για κάτι τέτοιο.Αν όλα εξελιχθούν ομαλά το διαστημικό ρυμουλκό που ονομάζεται ονομασία Link θα ανεβάσει το Swift σε υψηλότερη και ασφαλέστερη τροχιά παρατείνοντας τη ζωή του τηλεσκοπίου για αρκετά ακόμη χρόνια.Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για τις 27 Ιουνίου με το Link να μεταφέρεται στο Διάστημα από έναν πύραυλο Pegasus XL που θα κατασκευάσει η Northrop Grumman. «Ειλικρινά, κανείς δεν πίστευε ότι αυτό θα ήταν εφικτό. Κανείς δεν περίμενε ότι θα φτάναμε τόσο μακριά όσο έχουμε φτάσει σήμερα» δήλωσε ο διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής της NASA, Σον Ντόμαγκαλ-Γκόλντμαν. Η προετοιμασία Εντυπωσιακή είναι και η ταχύτητα με την οποία οργανώθηκε η αποστολή. Το Swift εκτοξεύθηκε το 2004 και πλέον βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του καθώς χάνει σταδιακά ύψος. Μόλις τον Σεπτέμβριο του 2025 η NASA επέλεξε την Katalyst για την κατασκευή ενός σκάφους ικανού να σώσει το Swift με προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων δολαρίων.Μέσα σε εννέα μήνες η εταιρεία σχεδίασε και ολοκλήρωσε το Link το οποίο διαθέτει τρεις ρομποτικούς βραχίονες, τρεις κύριους κινητήρες Hall και μια σειρά άλλων συστημάτων. «Μέσα σε εννέα μήνες περάσαμε από ένα λευκό χαρτί σε ένα πλήρως ενσωματωμένο διαστημόπλοιο έτοιμο για εκτόξευση. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης» αναφέρει ο Κίραν Γουίλσον, επικεφαλής της αποστολής Link στην Katalyst Space. Το Swift Η ταχύτητα αυτή είναι κρίσιμη καθώς το Swift χρειάζεται άμεση βοήθεια. Η αποστολή Neil Gehrels Swift Observatory όπως είναι το πλήρες όνομά του εκτοξεύθηκε το 2004 με κόστος περίπου 250 εκατομμυρίων δολαρίων και είχε ως στόχο την ανίχνευση εκρήξεων ακτίνων γάμμα και άλλων φαινομένων υψηλής ενέργειας. Από την αρχική τροχιά του περίπου 600 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη μπορούσε να στρέφεται ταχύτατα προς νέους στόχους.«Το Swift σχεδιάστηκε για να μελετά σύντομες εκλάμψεις υψηλής ενέργειας που απελευθερώνουν περισσότερη ενέργεια μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα απ’ όση θα παράγει ο Ήλιος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του», εξήγησε ο επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής, Μπραντ Σένκο. Μέχρι σήμερα έχει εντοπίσει περισσότερες από 2.000 τέτοιες εκρήξεις φτάνοντας μέχρι τα όρια του ορατού Σύμπαντος.Το Swift συνέβαλε επίσης στην επιβεβαίωση ότι τα βαριά στοιχεία, όπως ο χρυσός και η πλατίνα, δημιουργούνται σε τέτοιου είδους κοσμικές εκρήξεις. Αν και είχε σχεδιαστεί για διάρκεια ζωής μόλις δύο ετών συνεχίζει να λειτουργεί πάνω από δύο δεκαετίες μετά την εκτόξευσή του. Η πτώση και η διάσωση Το πρόβλημα με το Swift είναι ότι δεν διαθέτει κινητήρες ή σύστημα πρόωσης. Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα των τελευταίων ετών έχει προκαλέσει διόγκωση της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης αυξάνοντας την αεροδυναμική αντίσταση και μειώνοντας σταδιακά το ύψος της τροχιάς του Swift.Πέρυσι η ομάδα του Swift συνειδητοποίησε ότι χάνει ύψος ταχύτερα απ’ όσο αναμενόταν. Χωρίς αποστολή διάσωσης θα κατέληγε στην ατμόσφαιρα της Γης μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.«Ίσως να μην είχε σημασία αν επρόκειτο για ένα συνηθισμένο διαστημόπλοιο αλλά αυτό δεν είναι ένα συνηθισμένο σκάφος. Πρόκειται για ένα μοναδικό παρατηρητήριο με εξαιρετικές δυνατότητες» λέει ο Ντόμαγκαλ-Γκόλντμαν. Για να πετύχει η αποστολή, πολλά πρέπει να λειτουργήσουν άψογα. Το Link, βάρους 425 κιλών, θα εκτοξευθεί αρχικά σε δοκιμαστική τροχιά όπου θα ελεγχθούν τα συστήματά του, οι κινητήρες, οι προωθητήρες, τα ηλιακά πάνελ και οι ρομποτικοί βραχίονες.Μετά από μερικές εβδομάδες δοκιμών θα ξεκινήσει η προσέγγιση του Swift. Αφού φτάσει στην ίδια τροχιά θα πραγματοποιήσει μια σειρά ελιγμών ακριβείας, θα προσδεθεί στο τηλεσκόπιο και μέσα σε διάστημα αρκετών μηνών θα το ανεβάσει σε υψηλότερη τροχιά. Εάν όλα πάνε καλά το Swift θα μπορέσει να επανέλθει στις επιστημονικές του παρατηρήσεις ήδη από το φθινόπωρο.Το τηλεσκόπιο βρίσκεται από τον Φεβρουάριο σε κατάσταση χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας ώστε να διατηρήσει το ύψος της τροχιάς του. Η επιτυχία της αποστολής θα μπορούσε να χαρίσει στο Swift πέντε ή και περισσότερα επιπλέον χρόνια ζωής. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής, το Link θα αποσυνδεθεί και θα οδηγηθεί σκόπιμα σε καταστροφή στην ατμόσφαιρα. Οι κίνδυνοι Παράλληλα όμως υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι. Τα ηλιακά πάνελ του Link μπορεί να παρουσιάσουν βλάβη ενώ τα προστατευτικά καλύμματα του Swift έπειτα από περισσότερα από είκοσι χρόνια στο Διάστημα ενδέχεται να έχουν γίνει εύθραυστα σαν γυαλί και να σπάσουν κατά τη σύλληψη από τους ρομποτικούς βραχίονες.Επιπλέον η ηλιακή δραστηριότητα που προκάλεσε το πρόβλημα συνεχίζεται. Μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα θα μπορούσε να επιταχύνει την πτώση του Swift πριν το Link προλάβει να το φτάσει. Το Swift αναμένεται να πέσει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα ύψος μέχρι τον Οκτώβριο. Αν συμβεί αυτό, ίσως να είναι αδύνατη η διάσωσή του. Προς το παρόν, η NASA εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη αρκετοί μήνες διαθέσιμοι για να ολοκληρωθεί η επιχείρηση.Η Katalyst επενδύει πλέον στην αγορά συντήρησης και παράτασης ζωής δορυφόρων. Πρόσφατα εξασφάλισε χρηματοδότηση 12 εκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη ενός ακόμη πιο προηγμένου σκάφους, του Nexus, το οποίο θα μπορεί να εκτελεί πολλαπλές αποστολές σε διαφορετικές τροχιές.«Τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει να εκτοξεύουμε πράγματα στο διάστημα», δήλωσε ο Ρόμπερτ Λαμοντάν, αντιπρόεδρος στρατηγικών συνεργασιών της εταιρείας. «Η Katalyst θέλει να σηματοδοτήσει το τέλος της λογικής του “χρησιμοποιώ και πετάω” και την αρχή ενός νέου μοντέλου».Η πρώτη δοκιμαστική αποστολή του Nexus προγραμματίζεται για το 2027. Στόχος της θα είναι ένας δορυφόρος της Αμερικανικής Διαστημικής Δύναμης με την ονομασία Rooster, ο οποίος βρίσκεται σε γεωστατική τροχιά περίπου 35.786 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, πολύ ψηλότερα από το Swift. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift έχει πάρει πορεία προς τη Γη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127044/to-diastimiko-tileskopio-swift-peftei-sti-gi-kai-i-nasa-stelnei-rymoylko-na-to-sosei/ Αεροσκάφος που μεταφέρει δορυφόρο Swift Boost απογειώνεται από την NASA. Ένα αεροπλάνο που μετέφερε έναν πύραυλο φορτωμένο με ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο σχεδιασμένο για την ανύψωση του Αστεροσκοπείου Neil Gehrels Swift της NASA αναχώρησε από τις εγκαταστάσεις πτήσης Wallops του οργανισμού στη Βιρτζίνια την Πέμπτη 18 Ιουνίου.Το Stargazer, ένα τροποποιημένο L-1011 που λειτουργούσε από την Northrop Grumman, απογειώθηκε για την Ατόλη Κουατζαλέιν, μέρος της Δημοκρατίας των Νήσων Μάρσαλ στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Στο εσωτερικό του αεροσκάφους ήταν προσαρτημένος ένας από τους πυραύλους Pegasus XL της εταιρείας με τον πύραυλο LINK στο εσωτερικό του.Η NASA ανέθεσε στην Katalyst Space να σχεδιάσει και να κατασκευάσει το LINK, το οποίο θα συναντηθεί και θα προσδεθεί με το Swift , και θα το ανυψώσει ξανά σε μεγαλύτερο υψόμετρο.Τα διαστημόπλοια σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη υφίστανται οπισθέλκουσα που προκαλείται από την ατμόσφαιρα του πλανήτη μας, η οποία μειώνει σταδιακά το υψόμετρό τους εάν δεν διαθέτουν συστήματα πρόωσης για την εξουδετέρωση της επίδρασης.Η πρόσφατη ηλιακή δραστηριότητα μεγέθυνε αυτή την επίδραση στο Swift, το οποίο άρχισε να βυθίζεται ταχύτερα από το αναμενόμενο.Η Katalyst επέλεξε το όχημα εκτόξευσης Pegasus XL της Northrop Grumman ως το καλύτερο μέσο για την προσέγγιση του Swift σε σύντομο χρονοδιάγραμμα με βάση τις τροχιακές και προγραμματικές ανάγκες.Αργότερα αυτόν τον μήνα, το Stargazer θα μεταφέρει τον πύραυλο σε υψόμετρο περίπου 40.000 ποδιών πριν τον εκτοξεύσει.Μετά από αρκετά δευτερόλεπτα ελεύθερης πτώσης, ο Pegasus XL θα πυροδοτήσει τον πρώτο από τους τριβάθμιους πυραυλοκινητήρες του, μεταφέροντας τον LINK σε τροχιά σε περίπου 10 λεπτά. Μάθετε περισσότερα για την αποστολή Swift στη διεύθυνση: https://science.nasa.gov/mission/swift/swift-boost-mission/ Το Stargazer της Northrop Grumman απογειώθηκε την Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026 από τις εγκαταστάσεις πτήσης Wallops της NASA στη Βιρτζίνια. Το τροποποιημένο αεροσκάφος L-1011 μετέφερε τον πύραυλο Pegasus XL της εταιρείας που φιλοξενεί το LINK, ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο εξυπηρέτησης από την Katalyst Space. Το LINK θα εκτοξευθεί από το Pegasus XL που έχει αναπτυχθεί από αέρος αργότερα αυτόν τον μήνα σε μια αποστολή για την ενίσχυση της τροχιάς του Αστεροσκοπείου Neil Gehrels Swift της NASA. Το Stargazer θα μεταφέρει τα Pegasus και LINK στην Ατόλη Κουατζαλέιν, μέρος της Δημοκρατίας των Νήσων Μάρσαλ στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, με στάσεις στην Καλιφόρνια και τη Χαβάη.

Δημήτρης Νανόπουλος: Ο κβαντικός μύθος του Σισύφου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Σίσυφος, ο μυθικός ιδρυτής και βασιλιάς της Αρχαίας Κορίνθου, εξαπάτησε τον Δία και κατάφερε να φυλακίσει τον Θάνατο, αποφεύγοντας το πεπρωμένο του. Η αιώνια τιμωρία του ήταν να σπρώχνει έναν τεράστιο βράχο στην κορυφή ενός βουνού. Όμως, κάθε φορά που πλησίαζε στην κορυφή, ο βράχος κυλούσε ξανά προς τα κάτω και ο Σίσυφος έπρεπε να αρχίζει από την αρχή. Ο μύθος του συμβολίζει τον αδιάκοπο, επίπονο και φαινομενικά μάταιο ανθρώπινο αγώνα, γι’ αυτό και αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τον Αλμπέρ Καμύ ως σύμβολο της ανθρώπινης ύπαρξης και του «Παραλόγου».Με αφορμή το νέο του βιβλίο με τίτλο «Ο κβαντικός μύθος του Σισύφου» που εξερευνά πώς η κβαντική φυσική συνδέεται με τη φιλοσοφία του παραλόγου όπως την παρουσίασε ο Αλμπέρ Καμύ στον ”Μύθο του Σίσυφου”, ο Δημήτρης Νανόπουλος, ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς παγκοσμίως, με μια διαδρομή που περνά από το CERN, το Harvard University και το Texas A&M University, περιέγραψε στον Αθήνα 984 και στον Ευτύχη Γρυφάκη την θεωρία του βάσει της οποίας , τα σύγχρονα κοσμολογικά δεδομένα και η φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων διαμορφώνουν μια νέα εικόνα του κόσμου, η οποία παρουσιάζει εντυπωσιακές φιλοσοφικές αναλογίες με τη σκέψη του Καμύ. «Προσπαθώ να κάνω κάτι που σπάνια έχει επιχειρηθεί, να ενώσω τη Φιλοσοφία με τη σύγχρονη κβαντική φυσική. Το βιβλίο περιέχει πολλή φυσική, απλοποιημένη φυσικά, αλλά σύγχρονη. Όταν σας λέω ότι το Σύμπαν είναι μια κβαντική διακύμανση από το τίποτα, αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι ο Καμύ είχε δίκιο με τη θεωρία του Παραλόγου», σχολίασε.Όπως εξήγησε, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του, αναδεικνύεται η ιδέα ότι το Σύμπαν είναι- κατά κάποιο τρόπο- αυτοπαραγόμενο και στερείται προκαθορισμένου σκοπού καθώς και ότι μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ο άνθρωπος καλείται να διαμορφώσει ο ίδιος το νόημα της ύπαρξής του.«Η φύση μάς δίνει την ευκαιρία να κάνουμε τις δικές μας επιλογές και αυτό που νομίζουμε ότι είναι σωστό. Η ζωή εξαρτάται από τα χέρια μας», υπογράμμισε. « Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος μπορεί να υπηρετήσει το σύνολο της ανθρωπότητας και όχι μια μικρή ελίτ» Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, εξέφρασε την ανησυχία του για τη συγκέντρωση της γνώσης στα χέρια λίγων ισχυρών κέντρων, λέγοντας: «Δεν είναι δυνατόν αυτή η ανάπτυξη να αφήσει τον κόσμο πίσω. Η επιστημονική γνώση είναι ανοιχτή και δεν μπορεί να γίνεται προνόμιο λίγων».Σε μια εποχή ραγδαίων κοινωνικών και τεχνολογικών αλλαγών, ο Δημήτρης Νανόπουλος υποστήριξε ότι οι πολίτες πρέπει να είναι ενημερωμένοι και ενεργοί, να αντιδρούν απέναντι στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται, εκφράζοντας, πάντως, την πεποίθηση ότι η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος μπορεί να υπηρετήσει το σύνολο της ανθρωπότητας και όχι μια μικρή ελίτ. «Περνάμε τώρα αυτά τα ανεβοκατεβάσματα, αυτές τις βασικές αλλαγές που συμβαίνουν, αλλά πιστεύω και εύχομαι ότι όλα αυτά που συζητάμε, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να φέρουν πολύ θετικά πράγματα, θα γίνουν για το καλό της ανθρωπότητας και όχι για το καλό των δέκα ολιγαρχών», σχολίασε. «Η γη δεν θα μας αντέξει» «Προσωπικά, πιστεύω ότι η γη δεν θα μας αντέξει. Δεν μιλάω για… αύριο. Η γη δεν μπορεί να αντέξει όλο αυτό που συμβαίνει, δηλαδή τον υπερπληθυσμό και την κατάχρηση του περιβάλλοντος. Και κάποια στιγμή -για να το πω λαϊκότερα- σιγά σιγά θα την κάνουμε. Γι’ αυτό γίνονται όσα κάνει η NASA ή ο Μασκ, που θέλουν να περάσουμε στο φεγγάρι και να περάσουμε στον Άρη. Σταδιακά, αυτό θα συμβεί». «Είναι απίστευτα μικρή η πιθανότητα ότι υπάρχουμε» «Στον “Μύθο του Σισύφου” που γράφτηκε το 1942, ο Καμύ, ενώ κρυβόταν και άλλαζε διαμερίσματα, ξεκινά λέγοντας ”’ αφού διαβάζετε αυτό το βιβλίο, έχετε ήδη απαντήσει στο μεγαλύτερο φιλοσοφικό ερώτημα, : γιατί δεν έχετε αυτοκτονήσει.” Γι’ αυτό γράφει όλο το βιβλίο. Παρόλο που γνωρίζουμε το βασικό παράλογο της ύπαρξης, συνεχίζουμε να ζούμε. Άλλωστε, είναι απίστευτα μικρή η πιθανότητα ότι υπάρχουμε». «Ο εγκέφαλος είναι η μηχανή του νου» «Ο εγκέφαλος είναι η μηχανή του νου και από εκεί αναδύονται όλες οι ιδιότητες που ονομάζουμε σκέψη και συνείδηση. Υπάρχουν άνθρωποι, μεταξύ αυτών και εγώ, που ισχυρίζονται ότι ίσως και στον εγκέφαλο η κβαντική φυσική παίζει κάποιο ρόλο». «Τεχνητή Νοημοσύνη» «Θεωρώ απαράδεκτο το γεγονός ότι αυτή η γνώση, η οποία παρήχθη στα πανεπιστήμια και από ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους σε αυτά τα πράγματα, που “έλιωσαν παντελόνια”, να καταλήγει στα χέρια ορισμένων μεγάλων γκρουπ. Κάνουν τη δουλειά τους, αλλά κατά κάποιο τρόπο αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει όπως συμβαίνει σήμερα. Έχουμε να κάνουμε με μια γνώση που είναι ανοιχτή. Η επιστημονική γνώση, όπως ξέρετε, δεν μπαίνει σε πατέντες. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε αυτή την ανάπτυξη και να μένει ο κόσμος πίσω ή να βρίσκεται χωρίς δουλειές.Τα έχουμε ξαναπεράσει αυτά τα σκαμπανεβάσματα. Τα ζήσαμε κατά την πρώτη και τη δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση. Ο Μαρξ, δεν έγραψε όσα έγραψε επειδή ζούσε σε ένα απομονωμένο σύμπαν. Είδε ότι συντελείται η Βιομηχανική Επανάσταση, είδε ότι αλλάζουν τα πράγματα και ότι ο κόσμος θα περάσει μεγάλες αναταράξεις γιατί οι μηχανές άρχισαν να αντικαθιστούν τα ανθρώπινα χέρια. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι άνθρωποι πρέπει να το δουν ως ένα wake-up call. Ο κόσμος δεν μπορεί να αφήνεται απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Πρέπει να συμμετέχει και να αντιδρά». Διαβάστε (και ακούστε) περισσότερες λεπτομέρειες: https://athina984.gr/2026/06/20/d-nanopoylos-den-einai-dynaton-ayti-i-anaptyxi-na-afisei-ton-kosmo-piso-i-epistimoniki-gnosi-einai-anoichti-kai-den-mporei-na-ginetai-pronomio-ligon/

Ο διάσημος «Ροζ Πλανήτης» έχει αλάτι και ίσως τελικά να μην είναι… πλανήτης (βίντεο) Νέες παρατηρήσεις αποκαλύπτουν την χημική του σύσταση και υποδεικνύουν ότι είναι μάλλον ένας καφέ νάνος. Με την πολύτιμη συμβολή του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb αστρονόμοι ανακάλυψαν ότι ο διάσημος «Ροζ Πλανήτης» κρύβει μια… αλμυρή έκπληξη και παρουσιάζει μια ασυνήθιστη ατμοσφαιρική χημεία. Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί σημαντική πρόοδο στη μελέτη ψυχρών διαστημικών σωμάτων πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.Ο GJ504b ανακαλύφθηκε το 2013 και περιφέρεται γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο σε απόσταση περίπου 57 ετών φωτός από τη Γη. Με μάζα περίπου 25 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία ο Ροζ Πλανήτης ίσως να μην είναι τελικά πλανήτης. Ενδέχεται να είναι ένας καφέ νάνος, ένα αποτυχημένο άστρο που σχηματίστηκε όπως ένα κανονικό άστρο αλλά δεν συγκέντρωσε αρκετή μάζα ώστε να ξεκινήσει τη σύντηξη υδρογόνου στον πυρήνα του. Για αυτόν τον λόγο οι αστρονόμοι τον χαρακτηρίζουν ως «συνοδό πλανητικής μάζας», ένα αντικείμενο μεγέθους πλανήτη που περιφέρεται γύρω από ένα άστρο.Ο GJ504b παραμένει ένα από τα ψυχρότερα αντικείμενα αυτού του τύπου που έχουν ανακαλυφθεί με επίγεια τηλεσκόπια με θερμοκρασία περίπου 290 βαθμών Κελσίου. Αν και η θερμοκρασία αυτή είναι αρκετή για να ψηθεί ένα ψωμί εκεί τα νέα δεδομένα από το James Webb αποκάλυψαν ότι ο Ροζ Πλανήτης διαθέτει και ένα βασικό συστατικό για την παρασκευή του: αλάτι στα ατμοσφαιρικά του νέφη κάτι που δεν είχε παρατηρηθεί ξανά.«Ο Ροζ Πλανήτης είναι ο ψυχρότερος συνοδός που έχει ανακαλυφθεί με επίγεια όργανα. Πολλές ερευνητικές ομάδες προσπάθησαν να τον μελετήσουν, αλλά ήταν πολύ αμυδρός για τα επίγεια τηλεσκόπια. Έτσι αποτέλεσε ιδανικό στόχο για το James Webb. Όταν αποκτήσαμε τελικά το φάσμα του, φάνηκε αμέσως ενδιαφέρον. Όσο αναλύαμε τα δεδομένα συνειδητοποιήσαμε ότι δεν έμοιαζε με τίποτε άλλο που είχαμε εξετάσει μέχρι σήμερα» δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Ανίς Μπάμπουράτζ από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Northwestern. Ένας ψυχρός και ηλικιωμένος κόσμος Η ερευνητική ομάδα μέτρησε την αμυδρή ακτινοβολία που εκπέμπει το αντικείμενο και απομόνωσε τη λάμψη του μητρικού του άστρου. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η σχετικά χαμηλή θερμοκρασία του οφείλεται στην ηλικία του. Οι γιγάντιοι αέριοι πλανήτες και οι καφέ νάνοι γεννιούνται εξαιρετικά θερμοί αλλά ψύχονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Η νέα έρευνα εκτιμά ότι ο GJ504b έχει ηλικία από 2,5 έως 4 δισεκατομμύρια χρόνια.Αναλύοντας το φως του σε επιμέρους μήκη κύματος οι ερευνητές μπόρεσαν επίσης να προσδιορίσουν τη χημική του σύσταση. Αυτό είναι δυνατό επειδή κάθε χημικό στοιχείο απορροφά και εκπέμπει φως σε συγκεκριμένα μήκη κύματος αφήνοντας τα χαρακτηριστικά του «δακτυλικά αποτυπώματα» στο φάσμα.«Στο παρελθόν άλλοι αστρονόμοι παρατηρούσαν το αντικείμενο ολόκληρη τη νύχτα με μερικά από τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια του κόσμου και δεν μπορούσαν να το ανιχνεύσουν. Με το James Webb, η παρατήρηση διήρκεσε μόλις δύο ώρες και ήταν επιτυχής» λέει ο Μπαμπουράτζ.Τα δεδομένα αποκάλυψαν ένα πλούσιο μείγμα χημικών ουσιών στην ατμόσφαιρα του GJ504b όπως νερό, διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και αμμωνία. Ωστόσο τα μοντέλα της ατμόσφαιρας δεν συμφωνούσαν με τις παρατηρήσεις μέχρι που οι επιστήμονες πρόσθεσαν έναν απρόσμενο παράγοντα: νέφη αλατιού σε βαθύτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.«Τρέξαμε προσομοιώσεις με νέφη και τα αποτελέσματα ταίριαξαν με όσα γνωρίζουμε για τους ψυχρούς πλανήτες. Δοκιμάσαμε τρεις διαφορετικούς τύπους νεφών και τα νέφη αλατιού έδωσαν την καλύτερη προσαρμογή. Όταν τα συμπεριλάβαμε, μειώθηκε η επίδραση των μορίων που βρίσκονται βαθύτερα στην ατμόσφαιρα και τα αποτελέσματα έγιναν φυσικά αποδεκτά. Είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνουμε ότι τα νέφη αλατιού είναι απαραίτητα για να εξηγηθεί το φάσμα ενός τέτοιου αντικειμένου. Είναι μια υπενθύμιση ότι τα νέφη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στα μοντέλα μας» εξηγεί ο Μπαμπουράτζ. Παρότι λύθηκε αυτό το μυστήριο εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τον GJ504b. Το αντικείμενο φαίνεται να είναι ασυνήθιστα πλούσιο σε στοιχεία βαρύτερα από το υδρογόνο και το ήλιο τα οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν «μέταλλα». Αυτό δυσκολεύει τον προσδιορισμό της προέλευσής του: σχηματίστηκε όπως ένας πλανήτης ή όπως ένα άστρο;Έτσι, οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη έτοιμοι να αποφασίσουν αν ο GJ504b είναι ένας γιγάντιος αέριος πλανήτης ή ένας καφέ νάνος. Ίσως τελικά να πρόκειται για έναν… «Ροζ Νάνο». Καλλιτεχνική απεικόνιση του Ροζ Πλανήτη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2126795/o-diasimos-roz-planitis-echei-alati-kai-isos-telika-na-min-einai-planitis-vinteo/

Σαφάρι λαγοκέφαλων με οικονομικά κίνητρα για τους ψαράδες μελετά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Πρώτο σχέδιο για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του επικίνδυνου είδους Σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες επεξεργάζεται το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το σχέδιο περιλαμβάνει την εφαρμογή πιλοτικής δράσης στοχευμένης εξαλίευσης του λαγοκέφαλου από επαγγελματίες παράκτιους αλιείς, με οικονομικό κίνητρο για τη συμμετοχή τους.Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, η αντιμετώπιση του προβλήματος θα βασιστεί σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει: την επιστημονική παρακολούθηση του φαινομένου, την καταγραφή των συλλήψεων, τον εντοπισμό περιοχών όπου συγκεντρώνεται και αναπαράγεται το είδος, τη συνεργασία με ερευνητικούς φορείς, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, καθώς και τη δημιουργία διαδικασιών ασφαλούς διαχείρισης της βιομάζας που θα συλλέγεται. Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση της εμπειρίας άλλων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα της Κύπρου, όπου εφαρμόστηκε πρόγραμμα ελεγχόμενης αλιείας και συγκέντρωσης λαγοκέφαλων. Η εμπειρία αυτή δείχνει ότι η στοχευμένη εξαλίευση μπορεί να συμβάλει στη μείωση της πίεσης που ασκεί το είδος στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στην ανακούφιση των αλιέων, χωρίς ωστόσο να αποτελεί από μόνη της οριστική λύση. «Δεν είναι ένα απλό αλιευτικό ζήτημα» «Ο λαγοκέφαλος δεν είναι ένα απλό αλιευτικό ζήτημα. Είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει το εισόδημα των επαγγελματιών αλιέων, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τη δημόσια υγεία. Γι’ αυτό και η αντιμετώπισή του δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά. Χρειάζεται επιστημονική τεκμηρίωση, συστηματική παρακολούθηση, συνεργασία με τους αλιείς και στοχευμένες παρεμβάσεις εκεί όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο», δηλώνει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης. Σημειώνεται ότι η πιλοτική δράση πρόκειται να χρηματοδοτηθεί από το Πρόγραμμα Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα (ΠΑΛΥΘ), ενώ το σχετικό σχέδιο έχει ήδη αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για διαπραγμάτευση και έγκριση. Τι είναι ο λαγοκέφαλος Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα ξενικού χωροκατακτητικού είδους που έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο. Πρόκειται για είδος με φυσική κατανομή στον Ινδικό και τον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, στο πλαίσιο του φαινομένου που είναι γνωστό ως «λεσσεψιανή μετανάστευση».Στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε η παρουσία του έχει επεκταθεί σημαντικά, κυρίως στο Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη. Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η απουσία επιβεβαιωμένων φυσικών θηρευτών και η υψηλή αναπαραγωγική ικανότητα του είδους θεωρούνται βασικοί παράγοντες που ευνοούν την εξάπλωσή του.Πρόκειται για ψάρι ιδιαίτερα ανθεκτικό και προσαρμοστικό, το οποίο μπορεί να επιβιώσει σε διαφορετικά θαλάσσια περιβάλλοντα. Είναι σαρκοφάγο και ευκαιριακός θηρευτής, καθώς τρέφεται κυρίως με ψάρια, καρκινοειδή, όπως καβούρια και γαρίδες, αλλά και κεφαλόποδα, όπως χταπόδια και σουπιές. Έχει παρατηρηθεί ακόμη και κανιβαλισμός μεταξύ ατόμων του ίδιου είδους, στοιχείο που αποτυπώνει τη μεγάλη προσαρμοστικότητά του. Επιπτώσεις Η παρουσία του έχει σημαντικές επιπτώσεις στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, καθώς επηρεάζει τους πληθυσμούς άλλων ειδών και μεταβάλλει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Παράλληλα, προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην επαγγελματική αλιεία. Με τα ισχυρά του δόντια μπορεί να καταστρέψει δίχτυα, πετονιές και παραγάδια, ενώ συχνά καταστρέφει αλιεύματα που έχουν ήδη παγιδευτεί στα αλιευτικά εργαλεία.Οι ζημιές αυτές μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος και απώλεια εισοδήματος για τους επαγγελματίες αλιείς, ιδιαίτερα σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές όπου η αλιευτική δραστηριότητα αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.Εκτός από τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, ο λαγοκέφαλος συνιστά και σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το είδος περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που δεν καταστρέφεται ούτε με το μαγείρεμα ούτε με την κατάψυξη. Για τον λόγο αυτό η κατανάλωσή του απαγορεύεται αυστηρά. Δεν καταναλώνεται Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση των πολιτών, των επαγγελματιών του τουρισμού και των αλιευτικών κοινοτήτων, καθώς η προστασία των καταναλωτών θεωρείται κρίσιμο στοιχείο της συνολικής στρατηγικής αντιμετώπισης του προβλήματος.«Το μήνυμα πρέπει να είναι ξεκάθαρο: ο λαγοκέφαλος δεν καταναλώνεται. Δεν καθαρίζεται, δεν μαγειρεύεται, δεν μπαίνει στην αγορά. Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι απόλυτη προτεραιότητα. Παράλληλα, όμως, οφείλουμε να σταθούμε δίπλα στους επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι βλέπουν τα εργαλεία τους να καταστρέφονται και το εισόδημά τους να πιέζεται από ένα εισβολικό είδος που αλλάζει τα δεδομένα στις θάλασσές μας», σημειώνει ο κ. Πρωτοψάλτης.Όπως επισημαίνει, η αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει τη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων και τη στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.«Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ένα εισβολικό είδος χωρίς δεδομένα. Πρέπει να γνωρίζουμε πού εμφανίζεται, πότε αυξάνεται ο πληθυσμός του, ποια αλιευτικά εργαλεία είναι αποτελεσματικότερα και ποιες περιοχές χρειάζονται άμεση προτεραιότητα. Η επιστήμη, οι αλιείς και η Πολιτεία πρέπει να κινηθούν μαζί. Μόνο έτσι μπορούμε να περάσουμε από τη διαπίστωση του προβλήματος στην ουσιαστική διαχείρισή του, με ψυχραιμία και εμπιστοσύνη στην επιστήμη», υπογραμμίζει.Τέλος, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες η διαχείριση των ποσοτήτων που ενδεχομένως θα συλλέγονται στο πλαίσιο της πιλοτικής δράσης απαιτεί ειδικό σχεδιασμό, καθώς λόγω της τοξικότητας του είδους απαιτούνται ασφαλείς διαδικασίες συγκέντρωσης, αποθήκευσης, μεταφοράς και τελικής καταστροφής της βιομάζας, με τρόπο που να διασφαλίζει τόσο τη δημόσια υγεία όσο και την προστασία του περιβάλλοντος. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2126842/lagokefaloi-to-schedio-poy-exetazei-to-ypoyrgeio-agrotikis-anaptyxis-gia-tin-antimetopisi-tis-exaplosis-toys/ Ανακαλύφθηκε το μυστικό των πλασμάτων της αβύσσου που ζουν για χρόνια χωρίς τροφή. Πρόκειται για όντα που ζουν κάτω από την επιφάνεια των ωκεανών και διαθέτουν ένα μοναδικό και θαυμαστό βιολογικό μηχανισμό επιβίωσης Ένα ζωύφιο που ζει κάτω από μια γλάστρα στον κήπο μπορεί να κουλουριάσει το σώμα του σε μια μικρή θωρακισμένη μπάλα για να προστατευτεί. Πολύ βαθύτερα στον ωκεανό μερικοί από τους πολύ μεγαλύτερους συγγενείς του αντιμετωπίζουν ένα πιο δύσκολο πρόβλημα: πώς να επιβιώσουν όταν το επόμενο γεύμα μπορεί να αργήσει χρόνια.Αυτά τα πλάσματα ονομάζονται ισόποδα των βαθιών θαλασσών, μια ομάδα καρκινοειδών με πεπλατυσμένα και τμηματοποιημένα σώματα τα οποία σύμφωνα με νέα μελέτη έχουν λύσει αυτό το πρόβλημα μέσω ενός σύνθετου βιολογικού μηχανισμού.Το περιβάλλον στο οποίο ζουν είναι μια κρύα, σκοτεινή έρημος κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού όπου η τροφή φτάνει μόνο περιστασιακά με τη μορφή μικροσκοπικών «νιφάδων» νεκρής οργανικής ύλης που κατακάθεται από τα ανώτερα στρώματα του νερού σύμφωνα με τον βιολόγο καρκινοειδών Τζιανχάι Σιάνγκ του Ινστιτούτου Ωκεανολογίας της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, έναν από τους συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Cell». «Είναι ένας κόσμος αιώνιου σκοταδιού και συντριπτικής πίεσης κι όμως η ζωή βρίσκει τρόπο να επιβιώσει» αναφέρει ο Σιάνγκ. Ο μηχανισμός Χάρη στη μοναδική βιολογία τους αυτά τα πλάσματα μπορούν να επιβιώσουν για περισσότερο από πέντε χρόνια χωρίς τροφή. Η νέα έρευνα δείχνει ότι η λύση τους είναι εν μέρει ανατομική και εν μέρει γενετική: διαθέτουν ένα τεράστιο στομάχι και εξαιρετικά χαμηλό μεταβολισμό ενώ παράλληλα αξιοποιούν ένα γονίδιο που βοηθά στον έλεγχο της παραγωγής ενέργειας στον οργανισμό.Τα ζώα αυτά είναι πτωματοφάγοι του βυθού με 14 αρθρωτά πόδια και σκληρό εξωσκελετό. Ζουν στον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό. Ορισμένα ξεπερνούν το μισό μέτρο σε μήκος. Όπως και τα μικρά ισόποδα της ξηράς, μπορούν να κουλουριάζονται σε μπάλα για προστασία.Η νέα μελέτη επικεντρώθηκε σε δύο είδη: το Bathynomus doederleini, ένα γιγάντιο ισόποδο που ζει περίπου στα 300 μέτρα βάθος και το Bathynomus jamesi που είναι ένα υπεργιγάντιο ισόποδο που ζει περίπου στα 900 μέτρα. «Τα ισόποδα των βαθιών θαλασσών εφαρμόζουν μια έξυπνη στρατηγική επιβίωσης: κερδίζουν περισσότερη ενέργεια και ξοδεύουν λιγότερη» λέει ο Τζιανμπό Γιουάν επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο Ινστιτούτο Ωκεανολογίας. Η αποθήκη τροφίμων Στο είδος που ζει σε μεγαλύτερα βάθη, το στομάχι καταλαμβάνει περίπου τα δύο τρίτα της κοιλότητας του σώματος, επιτρέποντας στο ζώο να αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες τροφής όταν αυτή εμφανιστεί.Ο Γιουάν παρομοίασε το στομάχι με μια «αποθήκη τροφίμων» που απελευθερώνει αργά ενέργεια, ενώ το σώμα λειτουργεί σε κατάσταση «αναμονής». Με δραστικά μειωμένο μεταβολισμό, αργή πέψη και εξαιρετικά αποδοτική αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών, ένα μόνο γεύμα μπορεί να διαρκέσει για χρόνια.Τα μικρόβια που υπάρχουν στο στομάχι τους ίσως συμβάλλουν επίσης στην επιβίωση. Στο βαθύτερο είδος, βακτήρια του γένους Chlamydiae — γνωστά κυρίως επειδή προκαλούν ασθένειες σε ανθρώπους και άλλα ζώα — συνδέθηκαν με την αποθήκευση λίπους προσφέροντας στο ισόποδο μια αργή πηγή ενέργειας και στα βακτήρια ένα σταθερό περιβάλλον διαβίωσης. «Είναι μια σχέση από την οποία ωφελούνται και οι δύο πλευρές» δήλωσε ο Γιουάν. Η μεταφορά DNA Ο έλεγχος της ενέργειας στα ισόποδα φαίνεται επίσης να εξαρτάται από το γονίδιο ND1, το οποίο πιθανότατα ανήκε αρχικά σε ένα συμβιωτικό βακτήριο που ζούσε μέσα στους οργανισμούς αυτούς πριν ενσωματωθεί στο δικό τους γονιδίωμα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται οριζόντια μεταφορά γονιδίων και σημαίνει ότι το DNA μεταφέρεται μεταξύ πολύ διαφορετικών οργανισμών αντί να κληρονομείται από γονείς σε απογόνους.Ο Γιουάν εξήγησε ότι το ισόποδο ουσιαστικά «δανείστηκε» ή «υιοθέτησε» ένα βακτηριακό γονίδιο που βοηθά στον έλεγχο της παραγωγής ενέργειας.«Αυτό είναι εντυπωσιακό, επειδή τα βακτήρια και τα ζώα είναι πολύ διαφορετικοί οργανισμοί και τέτοιες μεταφορές είναι εξαιρετικά σπάνιες», πρόσθεσε. «Το γονίδιο προσφέρει στο ισόποδο ένα επιπλέον εργαλείο για να ρυθμίζει τη χρήση ενέργειας, ιδιαίτερα όταν χρειάζεται να επιβραδύνει τις λειτουργίες του».Επειδή τα ισόποδα των βαθιών θαλασσών είναι δύσκολο να μελετηθούν ζωντανά, οι ερευνητές εξέτασαν το ND1 σε εργαστηριακά πειράματα με ψάρια ζέβρα, νηματώδεις σκώληκες και ανθρώπινα κύτταρα. Το γονίδιο αύξανε τον μεταβολισμό σε φυσιολογικές θερμοκρασίες, αλλά σε ψυχρές συνθήκες βοηθούσε στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην παράταση της επιβίωσης χωρίς τροφή.Ο Γιουάν δήλωσε ότι το ND1 λειτουργεί σαν ένας μεταβολικός διακόπτης, επιταχύνοντας ή επιβραδύνοντας τη χρήση ενέργειας ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες.Ο συν-συγγραφέας της μελέτης Καχού Τσου, ομότιμος καθηγητής στο Κινεζικό Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, ανέφερε ότι η οριζόντια μεταφορά γονιδίων μπορεί να προσφέρει στους οργανισμούς έναν ταχύτερο δρόμο για την απόκτηση νέων χαρακτηριστικών σε σχέση με τη συνηθισμένη κληρονομικότητα, βοηθώντας ορισμένα είδη να υπερισχύουν σε ακραία περιβάλλοντα.Ο Σιάνγκ τόνισε ότι τα βαθιά νερά αποτελούν «τον μεγαλύτερο βιότοπο της Γης» και ότι οι ασυνήθιστες εξελικτικές προσαρμογές των οργανισμών τους μπορούν να προσφέρουν ιδέες για την ιατρική, τη ρομποτική και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα ζώα επιβιώνουν σε συνθήκες ακραίας έλλειψης τροφής, πρόσθεσε, βοηθά τους ερευνητές να σκεφτούν την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων σε έναν πλανήτη που αλλάζει, με διαταραχές στις τροφικές αλυσίδες και την κλιματική αλλαγή. Στη φωτογραφία ένα από τα τεράστιο ισόποδο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2126805/anakalyfthike-to-mystiko-ton-plasmaton-tis-avyssoy-poy-zoyn-gia-chronia-choris-trofi/

Τζόρτζιο Παρίζι: «Η επιστήμη στα παιδικά βιβλία πρέπει να μπαίνει λοξά, ακριβώς όπως στον κόσμο των παιδιών» Ο Giorgio Parisi είναι Ιταλός θεωρητικός φυσικός που ασχολείται με την κβαντική θεωρία πεδίου, την στατιστική μηχανική, τα σύνθετα συστήματα (… και με άλλα ποικίλα ενδιαφέροντα όπως π.χ. οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί). Θα μπορούσε να είχε βραβευθεί με το Νόμπελ Φυσικής του 2004, «για την ανακάλυψη της ασυμπτωτικής ελευθερίας στη θεωρία της ισχυρής αλληλεπίδρασης», αν το 1973, στην υπερφίαλη ηλικία των είκοσι πέντε ετών, ήταν λίγο πιο προσεκτικός στην έρευνά του στην θεωρητική φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων. Όμως το ενδιαφέρον του και γι άλλα ποικίλα αινιγματικά φαινόμενα όπως οι αλλαγές φάσης, οι ύαλοι σπιν, η πτήση των ψαρονιών και γενικότερα το ενδιαφέρον του για την θεωρία των χαοτικών και τυχαίων φαινομένων του έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία. To 2021 βραβεύθηκε τελικά με το Νόμπελ Φυσικής «για την ανακάλυψη της αλληλεπίδρασης της αταξίας και των διακυμάνσεων στα φυσικά συστήματα από τις ατομικές έως τις πλανητικές κλίμακες» https://physicsgg.me/2021/10/04/βραβείο-νόμπελ-φυσικής-2021/ Ακολουθεί η συνέντευξη του Τζόρτζιο Παρίζι στην Ελένη Χρηστιά – Μετάφραση: Ηλέκτρα Αναγνώστου – https://cup.gr/blog/tzortzio-parizi/ Έπειτα από μια μακρά και διαπρεπή επιστημονική καριέρα, τι είναι αυτό που σας ώθησε να αφιερώσετε χρόνο στη συγγραφή βιβλίων εκλαϊκευμένης επιστήμης για ενήλικες αλλά και για παιδιά; Τζόρτζιο Παρίζι: Δεν υπήρξε κάποια καθοριστική στιγμή που αποφάσισα να ξεκινήσω να γράφω για το γενικό κοινό, προέκυψε τυχαία. Τη δεκαετία του ογδόντα, ο Μάρκο ντ’ Έραμο, ο τότε εκδότης του Il Manifesto, μου πρότεινε μια μηνιαία στήλη με θεματική της επιλογής μου. Το πρώτο μου άρθρο ήταν κάπως χαοτικό —η γλώσσα μου ήταν πολύ τεχνική, δεν είχα λάβει υπόψη μου τι μπορεί να γνωρίζει το αναγνωστικό κοινό και δεν κατάφερα να τραβήξω το ενδιαφέρον από την πρώτη γραμμή. Με πολλή υπομονή μου εξήγησαν τα ψεγάδια και από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα άρχισα να προσπαθώ να γράφω με ένα στιλ που ταίριαζε περισσότερο στο μη εξειδικευμένο κοινό. Αυτή η εμπειρία αποτέλεσε για μένα μια πολύτιμη εκπαίδευση στην επικοινωνία. Με τον καιρό, συνειδητοποίησα ότι η επικοινωνία της επιστήμης δεν απρόκειτο περί παράπλευρης δραστηριότητας, αλλά κάποιου είδους καθήκον. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, γίναμε μάρτυρες μιας τραγωδίας, με τόσους πολλούς ανθρώπους να πεθαίνουν επειδή αρνούνταν να εμβολιαστούν, ως απόρροια της έλλειψης εμπιστοσύνης στην επιστήμη. Για να (ξανα)χτίσουμε την εμπιστοσύνη στην επιστήμη, δεν αρκεί απλώς να λέμε οι επιστήμονες «εμπιστευτείτε μας»· χρειάζεται να δείξουμε πώς δουλεύουμε στην επιστήμη, τις αμφιβολίες μας, τις αποτυχίες μας και τον τρόπο που καταλήγουμε σε ομοφωνία. Όσον αφορά τα παιδικά βιβλία, ενεπλάκη για έναν πολύ απλούστερο λόγο: τα εγγόνια μου. Είναι από τα πράγματα που κάνουν οι παππούδες. Πώς επιλέγετε τα θέματα των βιβλίων σας; Προέρχονται κυρίως από την επιστημονική σας έρευνα, από ερωτήματα που δημιουργούνται στην κοινωνία ή από προσωπικές εμπειρίες; Τα θέματα με τα οποία καταπιάνομαι προέρχονται, κατά κύριο λόγο, από τη δική μου έρευνα και από μια υγιή δόση περιέργειας. Η πτήση των ψαρονιών, για παράδειγμα, ήταν ένα συναρπαστικό φαινόμενο για μένα, καθώς συνδέεται με το κεντρικό θέμα της έρευνάς μου: την κατανόηση της συμπεριφοράς ενός συστήματος που αποτελείται από έναν μεγάλο αριθμό αλληλοεπιδρώντων στοιχείων. Στα σμήνη, όπως και στους υάλους σπιν, υπάρχουν απλοί κανόνες που καθορίζουν το κάθε μεμονωμένο μέλος, παράγοντας εντέλει μια ιδιαίτερα πολύπλοκη συμπεριφορά του συνόλου. Οπότε, συνήθως γράφω για τα πράγματα με τα οποία καταπιάνομαι, επειδή αυτά είναι που γνωρίζω καλύτερα και με παθιάζουν. Άλλες φορές, κάποιο εξωτερικό ερέθισμα μπορεί να μπει στο παιχνίδι: η κλιματική αλλαγή, η ομοιοπαθητική, η εκπαίδευση, η αλαζονεία των επιστημόνων που παρουσιάζουν την επιστήμη ως την «απόλυτη σοφία». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ο δημόσιος διάλογος είναι αυτός που μου δίνει τροφή για τα θέματα σχετικά με τα οποία μιλάω. Κι απ’ την άλλη, υπάρχουν και θέματα που προκύπτουν από την προσωπική εμπειρία, όπως συνέβη στην περίπτωση με τις παιδικές ιστορίες που έγραψα. Θα ήθελα να καταλάβει ο κόσμος ότι η επιστήμη δεν είναι κάποιου είδους Πυθία που ξεστομίζει απόλυτες αλήθειες. Ποια είναι η δημόσια εικόνα του επιστήμονα που θα θέλατε να καλλιεργήσετε μέσα από τα βιβλία σας; Τ.Π.: Η εικόνα που θα ήθελα να καταρρίψω είναι αυτή της επιστήμης ως μαγεία. Όταν η επιστήμη παρουσιάζεται ως μαγικό κόλπο, μετατρέπεται σε ψευδομαγεία, κι έτσι οι άνθρωποι δεν εντυπωσιάζονται, αφού προτιμούν την πραγματική μαγεία. Θα ήθελα να καταλάβει ο κόσμος ότι η επιστήμη δεν είναι κάποιου είδους Πυθία που ξεστομίζει απόλυτες αλήθειες, ούτε μια εδραιωμένη εξουσιαστική δομή με κάποιον που διατάζει και κάποιον που υπακούει. Αντιθέτως, είναι ένας αργός και πολύπλοκος διάλογος, κατά τον οποίον δημοσιεύεται ένα άρθρο, το άρθρο συζητείται, τίθεται υπό αμφισβήτηση, επιβεβαιώνεται, διορθώνεται, μέχρι να καταλήξουμε όλοι συλλογικά ότι, πράγματι, είναι όπως τα λέει. Μου αρέσει πολύ η αναλογία της νυχτερινής οδήγησης: η επιστήμη είναι τα φώτα πορείας, αλλά η ευθύνη για να μην παρεκκλίνουμε από την πορεία εναπόκειται στον οδηγό, και τα φώτα ούτως ή άλλως έχουν περιορισμένη εμβέλεια. Ακόμη κι η επιστήμη δεν τα ξέρει όλα. Θα ήθελα οι αναγνώστες να πάρουν αυτό το μήνυμα από τα βιβλία μου: θέλουμε μια επιστήμη που να κάνει ειλικρινείς προβλέψεις και για την οποία φτάνουμε σταδιακά στην ομοφωνία, όχι μια ψευδομαγεία. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις στην επικοινωνία πολύπλοκων επιστημονικών ιδεών σε ένα κοινό χωρίς εξειδίκευση; Τ.Π.: Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η μετάφραση. Το «πνεύμα των καιρών» συνδέει μεταξύ τους την τέχνη, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία, αλλά μια αχανής, ανεπίλυτη διαφορά παραμένει μεταξύ αυτών των δραστηριοτήτων του ανθρώπινου πνεύματος: Παρότι η ομορφιά της τέχνης και της μουσικής φτάνει στις καρδιές όλων, η ομορφιά της επιστήμης μοιάζει περισσότερο με αυτή της κινεζικής καλλιγραφίας, είναι κατανοητή μόνο σε αυτούς που έχουν αφιερώσει χρόνια στη μελέτη της. Η μετάφραση πάντα περιέχει κάποιου είδους απώλειες· δεν γνωρίζω αν είναι εφικτό να τα μεταφράσουμε όλα, αλλά το να τα παρατάμε απ’ την αρχή δεν είναι και λύση. Η δεύτερη πρόκληση, εξίσου σοβαρή, είναι το να μην παραδοθούμε στον πειρασμό του να θέλουμε να μαγέψουμε. Πρέπει να κρατήσουμε απόσταση από την επιθυμία να εντυπωσιάσουμε, επειδή οι εντυπωσιασμοί δεν αιχμαλωτίζουν τη φαντασία, το αντίθετο θα έλεγα. Θα πρόσθετα και μια τρίτη δυσκολία, που είναι ίσως και η πιο αδιόρατη: δεν θα έπρεπε να εξηγούμε ένα μοναδικό αποτέλεσμα ή μια μοναδική θεωρία, παρά να περιγράφουμε τη μέθοδο, να επεξηγούμε πώς οι επιστήμονες κατέληξαν στα συμπεράσματά τους. Όχι τα αποτελέσματα, αλλά τη διαδικασία. Είναι πολύ δυσκολότερο, αλλά είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεται. Αυτό που απομένει στο τέλος στον αναγνώστη είναι η συνήθεια του να σκέφτεται ανεξάρτητα. Πιστεύετε ότι η επικοινωνία της επιστήμης θα έπρεπε να είναι αποκλειστική ευθύνη των επιστημών ή θα μπορούσε (ακόμη και θα έπρεπε) να αποτελεί μια από κοινού προσπάθεια μεταξύ παιδαγωγών, συγγραφέων και δημοσιογράφων; Τ.Π.: Νομίζω ότι ο όρος «εκλαΐκευση» καθαυτός δεν είναι ο πλέον κατάλληλος. Θα προτιμούσα τον όρο «διάδοση» ή «επικοινωνία». Αυτού δοθέντος, δεν γίνεται να είναι αποκλειστική ευθύνη των επιστημόνων, κι όχι απλώς επειδή δεν διαθέτουμε τον χρόνο να το κάνουμε σωστά. Αν οι επιστήμονες αρκεστούν στα δικά τους μέσα, συνήθως πέφτουν στην παγίδα της αλαζονείας να θεωρούν την επιστήμη ως την απόλυτη σοφία ή να την διαχειρίζονται ως μέσο αυτοπροβολής με έναν τόνο υπερβολής που θυμίζει διαφήμιση. Χρειαζόμαστε δημοσιογράφους, συγγραφείς και δασκάλους, ακριβώς επειδή έχουμε ανάγκη διαφορετικές οπτικές της επιστημονικής εργασίας· έχουμε ανάγκη τους μεσάζοντες. Εντούτοις —και θέλω να είμαι ξεκάθαρος σε αυτό— το πιο σημαντικό δεν είναι η εκλαΐκευση, παρά η διδασκαλία της επιστήμης στα σχολεία. Σ’ αυτό το πλαίσιο η κατάσταση διαφέρει, γιατί δεν είναι ζήτημα μετάφρασης, αλλά εκπαίδευσης ενημερωμένων πολιτών. Και από αυτή την άποψη, οι επιστήμονες έχουν μια ευθύνη που δεν μπορούν να αναθέσουν σε κανέναν άλλον. Με ποιους τρόπους πιστεύετε ότι τα βιβλία επιστημονικής εκλαΐκευσης μπορούν να επηρεάσουν τη στάση του κοινού προς την επιστήμη; Τ.Π.: Μπορούν να επηρεάσουν από ελάχιστα ώς πάρα πολύ, εξαρτάται από το πώς είναι γραμμένα. Μπορούν να προσφέρουν πολλά αν βοηθούν τον αναγνώστη να βάλει τα σωστά «γυαλιά» μέσα από τα οποία θα δει τον κόσμο: η νυχτερινή οδήγηση με παραμορφωτικούς φακούς σε οδηγεί απευθείας εκτός πορείας, και ο δημόσιος διάλογος στις μέρες μας βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων. Ελάχιστα προσφέρουν οι συγγραφείς τέτοιων βιβλίων αν περιορίζουν τους εαυτούς τους στο να διηγηθούν ένα μοναδικό εκπληκτικό αποτέλεσμα, γιατί αυτό περνάει και ξεχνιέται, ή πιθανόν και να ενισχύει την εικόνα της επιστήμης ως πηγή ακατανόητων θαυμάτων, δηλαδή, όπως είπα και προηγουμένως, ως κάπου είδους μαγεία. Αυτό που απομένει στο τέλος στον αναγνώστη είναι η συνήθεια του να σκέφτεται ανεξάρτητα, να αξιολογεί την αντικειμενικότητα των πηγών, να ξεχωρίζει μια ειλικρινή πρόβλεψη από μια υπόσχεση. Ελπίζω να μην ακούγεται ιδιαίτερα φιλόδοξος αυτός ο σκοπός, αλλά είναι αυτός στον οποίο στοχεύω. Γιατί πιστεύετε ότι η πτήση των ψαρονιών έχει αποτελέσει ένα τόσο συναρπαστικό παράδειγμα για την εξήγηση της συμπεριφοράς των πολύπλοκων συστημάτων στη φύση; Τ.Π.: Γιατί πρόκειται για ένα θέαμα το οποίο μπορούμε να παρακολουθούμε αμέτρητες ώρες χωρίς να κουραζόμαστε: χιλιάδες σιλουέτες μαύρων κηλίδων να χορεύουν με φόντο την εναλλασσόμενη χρωματική παλέτα του ουρανού, να κινούνται όλες μαζί χωρίς όμως να συγκρούονται, να απλώνονται στον χώρο και να ανασυγκροτούνται, λες και κάποιος μαέστρος δίνει τις εντολές και αυτές ακολουθούν. Και το θέμα είναι ακριβώς αυτό: δεν υπάρχει μαέστρος. Μερικοί απλοί κανόνες αλληλεπίδρασης μεταξύ μεμονωμένων ψαρονιών είναι αρκετοί για να παραχθούν αυτές οι πολύπλοκες και ποικιλόμορφες κινήσεις του συνόλου. Το ίδιο συμβαίνει και με τους υάλους σπιν που βρίσκεται κοντά σε κρίσιμη θερμοκρασία ή με τα μόρια των αερίων. Και αυτό ακριβώς που το κάνει πραγματικά εντυπωσιακό είναι αν αναλογιστούμε την ψυχολογική, κοινωνική και οικονομική συμπεριφορά μιας ομάδας ανθρώπων. Το σμήνος είναι μια ορατή και πανέμορφη αναλογία μιας αφηρημένης ιδέας: ότι το όλον μπορεί να συμπεριφέρεται με ποιοτικά διαφορετικούς τρόπους από ό,τι το άθροισμα των μερών του. Δεν χρειαζόμαστε πολλά για να εξηγήσουμε με λόγια τα πολύπλοκα συστήματα· αρκεί απλώς να κοιτάξουμε ψηλά στον ουρανό της Ρώμης την ώρα που βασιλεύει ο ήλιος. Τα παιδιά ρωτούν πράγματα που εμείς οι ενήλικοι δεν ρωτάμε, καθώς έχουμε ήδη αποδεχτεί τις απαντήσεις. Γράψατε τη Χρυσόμυγα για τα εγγόνια σας. Πώς διαμόρφωσε η προσωπική σχέση τον τρόπο που προσεγγίσατε τις ιστορίες και τις ιδέες τους; Τ.Π.: Σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η Χρυσόμυγα δεν είναι η πρώτη ιστορία που σκάρωσα για τα εγγόνια μου. Είχα ήδη γράψει τρεις ιστορίες για τα παιδιά μου, σε μία εκ των οποίων εμφανίζονταν δυο μικροί αδερφοί, μια μύγα κι ένας λύκος. Τότε που τις έγραφα, αλλά και όταν έφτιαχνα τη Χρυσόμυγα, δεν είχα στο μυαλό μου «το παιδί» ως μια αφηρημένη κατηγορία· είχα τα εγγόνια μου στο μυαλό, τον τρόπου που γελούν, τον τρόπο που αποσπάται η προσοχή τους όταν τίποτα δεν συμβαίνει και θυμόμουν τις διαμαρτυρίες τους όταν μια ιστορία ήταν πολύ μικρή. Ασχολούμουν στην πράξη με τα παιδιά μου, και το ίδιο κάνω και με τα εγγόνια μου: στον Μαρτίνο έδωσα ένα μικροσκόπιο για παιδιά έπειτα από δική του απαίτηση, και όποτε πάω να δω τη Λορέντζα και τη Φραντσέσκα, παίζουμε με τα Lego και το ξύλινο τρενάκι. Η σχέση αυτή αλλάζει τα πάντα, γιατί όταν γράφω για αυτούς, δεν μπορώ να το παίξω δάσκαλος. Δεν μπορώ να το παίξω καν επιστήμονας. Πρέπει να είμαι ο παππούς, κάτι που είναι πολύ διαφορετικό. Τα παιδιά στις ιστορίες σας κάνουν απροσδόκητες ερωτήσεις γεμάτες φαντασία. Έχουν ποτέ οι ερωτήσεις αυτές αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεστε για την επιστήμη; Φυσικά. Και όπως είχε δίκαια πει η Μαρία Μοντεσσόρι, καιρό πριν το καταλάβω εγώ, τα παιδιά είναι επιστήμονες από τη φύση τους: ανακαλύπτουν τόσα πράγματα, για παράδειγμα, ότι όταν βάζουμε το χέρι στη φωτιά καιγόμαστε, και το κάνουν εφαρμόζοντας μια από τις θεμελιώδεις μεθόδους της επιστημονικής έρευνας. Τα παιδιά ρωτούν πράγματα που εμείς οι ενήλικοι δεν ρωτάμε, καθώς έχουμε ήδη αποδεχτεί τις απαντήσεις. Για έναν επιστήμονα, αυτό αποτελεί μια ιδανική συνθήκη· όσοι δουλεύουν στην έρευνα πρέπει να έχουν την ικανότητα να βλέπουν τα πράγματα σαν να τα αντίκρυζαν για πρώτη φορά, και τα παιδιά αυτό το κάνουν ελεύθερα. Συχνά χρειάζεται να απλοποιήσω ιδέες για τα παιδιά, και καταλήγω στη συνειδητοποίηση ότι η απλοποιημένη εκδοχή είναι πιο αληθινή από αυτή που χρησιμοποιώ με τους συναδέλφους μου, λες και η αρχική πολύπλοκη εκδοχή να ήταν εν μέρει μεταμφιεσμένη. Δεν συμβαίνει πάντα αυτό, βέβαια, αλλά αρκετά συχνά. Η επιστήμη, όταν υπάρχει μέσα σ’ αυτές τις ιστορίες, πρέπει να γλιστράει, να μπαίνει λοξά, ακριβώς όπως γίνεται στον κόσμο των παιδιών. Σε τι διαφέρει η συγγραφή ενός βιβλίου εκλαΐκευσης από ένα παιδικό βιβλίο; Τ.Π.: Διαφέρει πολύ περισσότερο απ’ ό,τι μπορεί να φαντάζεστε. Όταν γράφω εκλαΐκευση, το κοινό μου είναι ενήλικες που διακατέχονται από περιέργεια και η δουλειά μου είναι να τους καθοδηγήσω βήμα βήμα, να τους δώσω τα εργαλεία να καταλάβουν πώς καταλήγουμε σ’ ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα και να τους υποδείξω τις αμφιβολίες και τα σφάλματα. Σε αυτά τα κείμενα, υπάρχει η ευχέρεια να γράψω μια ολόκληρη σελίδα με αφηρημένες έννοιες, υπό την προϋπόθεση ότι έχω προηγουμένως εκθέσει σωστά τα αντίστοιχα παραδείγματα. Σε μια ιστορία για παιδιά, τίποτα από αυτά δεν δουλεύει. Πρέπει να συμβαίνουν πράγματα, πρέπει να υπάρχουν χαρακτήρες, μία έκπληξη, λίγος φόβος, λίγη χαρά. Η επιστήμη, όταν υπάρχει μέσα σ’ αυτές τις ιστορίες, πρέπει να γλιστράει, να μπαίνει λοξά, ακριβώς όπως γίνεται στον κόσμο των παιδιών: ως φαινόμενο που προκαλεί περιέργεια, όχι ως θεώρημα που πρέπει να αποδειχθεί. Επιπλέον, διαφέρουν και ως προς την ευθύνη: αν χρησιμοποιήσω μια λάθος αναλογία σ’ ένα βιβλίο για ενήλικες, ο αναγνώστης μπορεί να με διορθώσει· αν κάνω αυτό το λάθος σε μια παιδική ιστορία, δίνω στο παιδί μια παραμορφωμένη εικόνα του κόσμου και θα το αντιληφθώ μόνο αφού περάσουν πολλά χρόνια. Αν μπορούσατε να δώσετε ένα μήνυμα στα παιδιά που θα διαβάσουν τη Χρυσόμυγα, τι θα ήταν; Τ.Π.: Μόνο ένα μήνυμα υπάρχει και είναι αυτό που με έχει καθοδηγήσει κι εμένα τον ίδιο απ’ όταν ήμουν παιδί: συνεχίστε να κάνετε ερωτήσεις. Ακόμα και ερωτήσεις που μοιάζουν χαζές, ακόμα κι αυτές στις οποίες οι ενήλικοι σας απαντάνε «επειδή το λέω εγώ». Κι όταν βρεις την απάντηση, ρώτα τον εαυτό σου κάτι καινούργιο. Αν βρεθείς σε μια σκοτεινή παραλία τη νύχτα, χωρίς φώτα γύρω σου, όσα περισσότερα ξύλα ρίχνεις στη φωτιά, τόσο πιο μακριά μπορείς να δεις και τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι ότι η σκοτεινιά που μπορείς να εξερευνήσεις είναι άπειρη. Είναι το πιο υπέροχο πράγμα στον κόσμο. Καλή ανάγνωση! πηγή: https://cup.gr/blog/tzortzio-parizi/ «Η χρυσόμυγα και άλλες ιστορίες για όποιον δεν θέλει να κοιμηθεί» , μια συλλογή παραµυθιών από τον Τζόρτζιο Παρίζι. Ο νομπελίστας φυσικός ακολουθεί ένα συγκεκριµένο µοτίβο. Κάθε βράδυ ο παππούς πρέπει να βάλει για ύπνο τα εγγονάκια του, που όµως δεν θέλουν καθόλου να κοιµηθούν: θέλουν να παίξουν, θέλουν να κάνουν σκανταλιές και φυσικά δεν σταµατάνε να ρωτούν τα πιο απίθανα πράγµατα. Με αφορµή τούτες τις ερωτήσεις, ο παππούς εξηγεί διάφορες έννοιες της φυσικής, όπως τα πολύπλοκα συστήµατα, την ώθηση, την άνωση ή την περιστροφική κίνηση, και µετά τους λέει το παραµύθι. Αν και καρπός της φαντασίας, στις ιστορίες αυτές διακρίνουµε αναφορές στους αδερφούς Γκριµ, στον Αίσωπο ή και στον κύκλο των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης. .

O Αϊνστάιν και οι κβαντικές επαναστάσεις. Η πρώτη κβαντική επανάσταση, που ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα με την σημαντική σευνεισφορά του Albert Einstein ανατρέπει την αντίληψή μας για τον κόσμο, εισάγει εντυπωσιακές έννοιες, όπως ο κυματοσωματιδιακός δυϊσμός, και οδηγεί σε σημαντικές εφευρέσεις: το τρανζίστορ, το λέιζερ, τα ολοκληρωμένα κυκλώματα των υπολογιστών. Λιγότερο γνωστή, είναι η δεύτερη κβαντική επανάσταση που ξεκινά το 1935 με τη συζήτηση μεταξύ Einstein και Niels Bohr, ενώ καθίσταται δυνατή από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, μέσω πειραματισμού με μεμονωμένα σωματίδια. Αυτή η επανάσταση, που εκτυλίσσεται ακόμη, βασίζεται στην παράδοξη έννοια των διεμπλεγμένων σωματιδίων, τα οποία συμπεριφέρονται με εξαιρετικά παρόμοιο τρόπο ακόμη και όταν βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Αυτή η έννοια επιβεβαιώθηκε κυρίως χάρη στα πειράματα του Alain Aspect στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και ήδη βρίσκει συγκεκριμένες πρακτικές εφαρμογές, ιδίως στον τομέα της κρυπτογραφίας. Μπορεί στο μέλλον να οδηγήσει σε νέες τεχνολογίες, όπως η κβαντική πληροφορική. Ο Alain Aspect (γεννημένος το 1947) είναι Γάλλος φυσικός, παγκοσμίως γνωστός για το θεμελιώδες έργο του στην κβαντική μηχανική. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, έχει αναλάβει κορυφαίες ερευνητικές και ακαδημαϊκές θέσεις στο Collège de France, στο Laboratoire Charles Fabry του Institut d’Optique, καθώς και ως καθηγητής και επικεφαλής της ομάδας ατομικής οπτικής στην École Polytechnique. Το έργο του έχει αναγνωριστεί με τις υψηλότερες επιστημονικές τιμές, όπως το Χρυσό Μετάλλιο του CNRS, το Βραβείο Wolf (2010) και το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 2022, https://physicsgg.me/2022/10/04/βραβείο-νόμπελ-φυσικής-2022/ «για τα πειράματα με συν-πλεκόμενα (entangled) φωτόνια, που επιβεβαιώνουν την παραβίαση των ανισοτήτων Bell και την πρωτοποριακή επιστήμη της κβαντικής πληροφορικής» (διαβάστε επίσης: Alain Aspect: ο άνθρωπος που απέδειξε πειραματικά ότι ο Θεός παίζει ζάρια) https://physicsgg.me/2011/10/03/alain-aspect-ο-άνθρωπος-που-απέδειξε-πειραματικ/ Το βιβλίο του Alain Aspect με τίτλο «O Αϊνστάιν και οι κβαντικές επαναστάσεις«, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις εκκρεμές (μετάφραση: Ηρώ Κολέτσου), με πρόλογο για την ελληνική έκδοση από τον Γιάννη Ηλιόπουλο. Στραμμένο προς μια φυσική του μέλλοντος, το βιβλίο αυτό αφηγείται μια υπέροχη ιστορία της επιστήμης, στην οποία η πειραματική διαδικασία επέτρεψε να επιλυθούν φιλοσοφικές διαμάχες. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο με τίτλο «Κβαντική κρυπτογραφία«: «Ολοκληρώνοντας, ας αναφέρουμε μια απλούστερη εφαρμογή, ήδη αποδεδειγμένη επιτυχία της κβαντικής πληροφορίας: την κβαντική κρυπτογραφία. Λειτουργεί και μάλιστα τόσο καλά ώστε σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά συστήματα κβαντικής κρυπτογραφίας. Τι σημαίνει αυτό; Η ασφάλεια στο διαδίκτυο, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, βασίζεται στην κωδικοποίηση της πληροφορίας με ένα σύστημα κρυπτογραφίας τέτοιο ώστε ένα άτομο που προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει το μήνυμα να μην μπορεί να το κάνει, επειδή οι υπολογιστές που διαθέτει έχουν περιορισμένη ισχύ. Αλλά ας φανταστούμε ότι ένας αντίπαλος διαθέτει υπολογιστές χίλιες φορές ταχύτερους από τους δικούς μας: τότε μπορεί να σπάσει τον κώδικά μας. Αυτό συνέβη, για παράδειγμα, στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: ορισμένοι κώδικες που χρησιμοποιούσε το γερμανικό ναυτικό παραβιάστηκαν χάρη στους πρώτους υπολογιστές που λειτουργούσαν στο ΜΙΤ. Αν ένα άτομο που προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει το μήνυμά μας διαθέτει υπολογιστικά μέσα πολύ ανώτερα από τα δικά μας, μπορεί να σπάσει τον κώδικα. Είναι επίσης πιθανό να διαθέτει κάποιο άγνωστο σε εμάς μαθηματικό θεώρημα, το οποίο του επιτρέπει να παραγοντοποιεί μεγάλους αριθμούς. Κανείς δεν έχει αποδείξει ότι ένα τέτοιο θεώρημα δεν υπάρχει, και ούτε μπορούμε να αποκλείσουμε την ύπαρξή του. Η παραδοσιακή κρυπτογραφία βασίζεται επομένως στην υπόθεση ότι οι αντίπαλοί μας έχουν περίπου το ίδιο μαθηματικό και τεχνικό επίπεδο με εμάς. Η κβαντική κρυπτογραφία είναι διαφορετικής φύσεως. Η ασφάλειά της βασίζεται στους νόμους της κβαντικής φυσικής. Όποιο κι αν είναι το τεχνικό επίπεδο ενός ατόμου που θέλει να σπάσει τον κώδικά μας, αυτό που θα περιορίσει τις δυνατότητές του να υποκλέψει το μήνυμα είναι οι κβαντικές ιδιότητες και όχι οι τεχνικοί του περιορισμοί. Γιατί; Επειδή, αν ο κατάσκοπος επιχειρήσει να διαβάσει μια πληροφορία πάνω σε ένα μεμονωμένο φωτόνιο που χρησιμοποιούμε, αναγκαστικά θα το διαταράξει, και μάλιστα με τρόπο τέτοιο ώστε εμείς θα μπορέσουμε να το αντιληφθούμε. Θα σταματήσουμε λοιπόν αμέσως τη μετάδοση πριν στείλουμε εμπιστευτικά δεδομένα. Η θεμελιώδης ιδέα είναι ότι, στην κβαντική φυσική, δεν μπορούμε να κάνουμε μια μέτρηση σε ένα αντικείμενο, να αντλήσουμε μια πληροφορία, χωρίς να αφήσουμε κάποιο ίχνος. Αν διαθέτουμε τα κατάλληλα εργαλεία για να παρατηρήσουμε αν υπάρχει ίχνος ή όχι, τότε θα ξέρουμε αν υπάρχει κάποιος κατάσκοπος στη γραμμή ή αν μπορούμε να μεταδίδουμε με πλήρη ασφάλεια. Οι δύο μέθοδοι κβαντικής κρυπτογραφίας που προτάθηκαν τις δεκαετίες 1980-1990 βασίζονται στα θεμελιώδη συστατικά της δεύτερης κβαντικής επανάστασης. Η μέθοδος των Charles Bennett και Gilles Brassard χρησιμοποιεί τη δυνατότητα ελέγχου και παρατήρησης μεμονωμένων φωτονίων, ενώ εκείνη του Artur Ekert ζεύγη διεμπλεγμένων φωτονίων. Σ’ αυτή την τελευταία περίπτωση, αν παρατηρηθεί παραβίαση των ανισοτήτων Bell, είμαστε βέβαιοι ότι δεν υπάρχει κατάσκοπος στη γραμμή. Πιο πρόσφατα, αυτές οι ιδέες επεκτάθηκαν και σε άλλους τύπους κβαντικών καταστάσεων του φωτός, τις λεγόμενες καταστάσεις συνεχών μεταβλητών. Να λοιπόν μια εφαρμογή που προφανώς ενδιαφέρει τους στρατούς παγκοσμίως. Αλλά πέρα από αυτό, μπορούμε να σκεφτούμε τον αντίκτυπο που έχει στην κοινωνία η διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών. Είναι πιθανό η πλειοψηφία των κωδικοποιημένων πληροφοριών που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο να καταγράφονται από τα «μεγάλα αυτιά» εδώ κι εκεί. Σήμερα, λόγω της κωδικοποίησης RSA, δεν μπορούν να τα αποκρυπτογραφήσουν, αλλά παρ’ όλα αυτά τα αποθηκεύουν. Σε δέκα χρόνια, με πιο ισχυρούς υπολογιστές, ενδέχεται να τα αποκωδικοποιήσουν. Τότε θα έχουμε μια νέα υπόθεση τύπου WikiLeaks, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, με δημοσιοποίηση, για παράδειγμα, διπλωματικών εγγράφων, ικανών να κλονίσουν τις διεθνείς σχέσεις. Η κβαντική κρυπτογραφία φαίνεται να αποτελεί μια αξιόπιστη προστασία απέναντι σε τέτοιους κινδύνους.» πηγή: https://www.ekkremes.gr/portal/my_pages/bookdetails.php?id=184