Δροσος Γεωργιος

Ερχονται οι δορυφόροι που θα κινούνται με σκέτο… αέρα. Πρωτοποριακή δορυφορική τεχνολογία αναμένεται να φέρει επανάσταση στη βιομηχανία της τεχνολογίας αλλά μπορεί να αποτελέσει και πηγή σημαντικών προβλημάτων. Ένας νέος τρόπος μετακίνησης στην εξωτερική ατμόσφαιρα της Γης ενδέχεται σύντομα να δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες. Η ισπανική εταιρεία Kreios Space ανακοίνωσε ότι θα θέσει σε τροχιά τον πρώτο δορυφόρο στον κόσμο που χρησιμοποιεί αέρα από την ατμόσφαιρα για να προωθείται.Η τεχνολογία που αναπτύσσει η Kreios Space ονομάζεται ηλεκτρική πρόωση με χρήση ατμοσφαιρικού αέρα (ABEP). Βασίζεται στη συλλογή αέρα από την ατμόσφαιρα της Γης ο οποίος στη συνέχεια θερμαίνεται, ιονίζεται και εκτοξεύεται προς τα πίσω δημιουργώντας έτσι ώση.Η μέθοδος αυτή θα επιτρέψει στους δορυφόρους που βρίσκονται σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά (Very Low Earth Orbit – VLEO), την περιοχή περίπου από 100 έως 400 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, να αντισταθμίζουν την ατμοσφαιρική αντίσταση χωρίς τη χρήση υγρών καυσίμων.«Η Kreios κατασκευάζει τους δορυφόρους που καθιστούν δυνατή τη διαρκή λειτουργία σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά. Επιτρέποντας στους δορυφόρους να πετούν χαμηλότερα, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με μεγαλύτερη αποδοτικότητα καθιστούμε δυνατή την παρατήρηση της Γης με υψηλότερη ανάλυση, πολύ καλύτερες δορυφορικές επικοινωνίες, πιο άμεσες και ακριβείς αποστολές, καθώς και μια πιο βιώσιμη τροχιακή υποδομή» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Kreios Space, Αντριάν Σεντάρ.Η Kreios Space επέλεξε τη λιθουανική εταιρεία Kongsberg NanoAvionics για να προμηθεύσει τη δορυφορική πλατφόρμα που θα μεταφέρει το σύστημα ABEP σε τροχιά για τη δοκιμαστική αποστολή.«Η Kreios αντιμετωπίζει ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα λειτουργίας στο διάστημα και αυτή η αποστολή εντάσσεται σε έναν πολύ μικρό αριθμό ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για VLEO. Η ομάδα μηχανικών μας συνεργάστηκε στενά με την Kreios για να προσαρμόσει τη δορυφορική πλατφόρμα MP42 στις συγκεκριμένες απαιτήσεις της αποστολής και να υποστηρίξει την ενσωμάτωση της τεχνολογίας της Kreios» ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της Kongsberg NanoAvionics, Άτλε Βόλο.Η Kreios Space δεν έδωσε συγκεκριμένη ημερομηνία εκτόξευσης στην ανακοίνωση της αναφέροντας ότι η εταιρεία θα πραγματοποιήσει την εκτόξευση «σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το ενδιαφέρον και η ανάπτυξη των τεχνολογιών VLEO έχουν επιταχυνθεί». Ωστόσο, στην ιστοσελίδα της εταιρείας αναφέρεται το 2027 ως ενδεικτικός στόχος για την πρώτη διαστημική της αποστολή. Ένα νέο πολύ χαμηλό σύνορο Οι δορυφόροι σε χαμηλή γήινη τροχιά (Low Earth Orbit – LEO) σε υψόμετρα περίπου 160 έως 2.000 χιλιομέτρων γενικά δεν χρειάζονται συνεχή πρόωση. Συνήθως, μια μικρή ώθηση από τους συμβατικούς προωθητήρες, κατά διαστήματα, αρκεί για να διατηρεί έναν δορυφόρο LEO στη σωστή τροχιά. Για την τροφοδοσία αυτών των προωθητήρων οι δορυφόροι διαθέτουν συνήθως κάποιο είδος καυσίμου.Η VLEO λειτουργεί διαφορετικά. Βρίσκεται αρκετά χαμηλά ώστε να εξακολουθεί να υπάρχει ατμόσφαιρα η οποία δημιουργεί αντίσταση στα διαστημικά σκάφη. Αν ένας δορυφόρος θέλει να κινείται σε VLEO θα πρέπει να χρησιμοποιεί σύστημα πρόωσης τις περισσότερες φορές ή ακόμη και συνεχώς προκειμένου να αντισταθμίζει αυτή την αντίσταση. Επομένως οποιοδήποτε καύσιμο μεταφέρει μαζί του ο δορυφόρος δεν θα διαρκεί για πολύ.Έτσι, εάν οι δορυφόροι πρόκειται να λειτουργούν σε VLEO, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να υπάρχει ένας τρόπος πρόωσης που δεν απαιτεί συμβατικό καύσιμο όπως η τεχνολογία ABEP.Οι δορυφόροι σε VLEO παρουσιάζουν ορισμένα πλεονεκτήματα σε σχέση με εκείνους που λειτουργούν σε LEO, όπως ευκρινέστερες εικόνες, χάρη στην εγγύτερη θέση από την οποία παρατηρούν τη Γη. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα είναι ότι η VLEO είναι πολύ λιγότερο πολυσύχναστη.Υπάρχουν χιλιάδες δορυφόροι σε LEO οι περισσότεροι από τους οποίους είναι οι δορυφόροι ευρυζωνικών επικοινωνιών Starlink της SpaceX και ο αριθμός τους αυξάνεται συνεχώς. Η VLEO αντίθετα διαθέτει άφθονο διαθέσιμο χώρο.Εάν η τεχνολογία ABEP αποδειχθεί λειτουργική και οι εταιρείες αρχίσουν να εξοπλίζουν τους δορυφόρους τους με αυτόν τον νέο τρόπο πρόωσης ενδέχεται να αρχίσουμε να βλέπουμε δορυφόρους να λειτουργούν πολύ κοντά στη Γη διασχίζοντας με μεγάλη ταχύτητα την ανώτερη ατμόσφαιρα και χρησιμοποιώντας τον ίδιο τον αέρα γύρω τους για να διατηρούν την πορεία τους.Αυτή εξέλιξη βέβαια αυξάνει πολύ τις ανησυχίες για τη δημιουργία νέων διαστημικών σκουπιδιών με ότι αρνητικό αυτό συνεπάγεται ενώ επίσης ενδέχεται αυτή η νέα γενιά δορυφόρων να εμποδίζει περαιτέρω τα επίγεια τηλεσκόπια όπως το κάνουν αυτή τη στιγμή οι υπάρχοντες δορυφορικοί στόλοι ο αριθμός των οποίων αυξάνεται συνεχώς. Καλλιτεχνική απεικόνιση του δορυφόρου που θα κινείται με αέρα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148497/erchontai-oi-doryforoi-poy-tha-kinoyntai-me-sketo-aera/ Κίνα: Απέτυχε η εκτόξευση του δορυφόρου ChinaSat-4B. Η αποστολή είναι η πρώτη γνωστή αποτυχία του Long March 7A μετά την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Μάρτιο του 2020 Οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η εκτόξευση του δορυφόρου ChinaSat-4B με πύραυλο Long March 7A απέτυχε, αφού ο πύραυλος παρουσίασε ένα πρόβλημα κατά τη διάρκεια της πτήσης λίγο μετά την εκτόξευσή του σήμερα από το διαστημικό κέντρο εκτόξευσης Ουέτσαγκ.Ο πύραυλος εκτοξεύθηκε στις 20:02 ώρα Πεκίνου (15:02 ώρα Ελλάδας), μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, προσθέτοντας ότι τα αίτια της αποτυχημένης εκτόξευσης αναλύονται.Αυτόπτες μάρτυρες είπαν στο Reuters ότι είδαν μια φωτεινή λάμψη ψηλά στον νυχτερινό ουρανό μετά την εκτόξευση, ακολουθούμενη από αυτό που φαινόταν να είναι πολλά φωτεινά θραύσματα.Η αποστολή είναι η πρώτη γνωστή αποτυχία του Long March 7A μετά την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Μάρτιο του 2020. Ο πύραυλος επέστρεψε σε λειτουργία το 2021 και στη συνέχεια ολοκλήρωσε μια σειρά από επιτυχημένες αποστολές. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148869/kina-apetyche-i-ektoxeysi-toy-doryforoy-chinasat-4b/

Νεφέλωμα του Λιονταριού ζωντανεύει με το Webb της NASA. Παρατηρώντας τις έναστρες «πεδιάδες» του διαστήματος, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA τράβηξε νέες εικόνες του NGC 2392, με το παρατσούκλι Νεφέλωμα του Λιονταριού. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA είχε προηγουμένως δει αυτό το πλανητικό νεφέλωμα το 2000, απεικονίζοντας τον στόχο σε σχήμα λιονταριού στο ορατό φως και αποκαλύπτοντας χαρακτηριστικά όπως η «χαίτη» θολών αντικειμένων σε σχήμα κομήτη. Τώρα, το Webb έχει καταγράψει μια πιο καθαρή και λεπτομερή εικόνα του Νεφελώματος του Λιονταριού χάρη στην απεικόνιση υψηλής ανάλυσης.Με την πρώτη ματιά, η συνολική δομή του νεφελώματος στις υπέρυθρες εικόνες του Webb, με τα όργανα NIRCam (Κάμερα Εγγύς Υπερύθρου) και MIRI (Μεσαίο Υπέρυθρο Όργανο) , μπορεί να μοιάζει αρκετά με την προηγούμενη εικόνα ορατού φωτός του Hubble. Ωστόσο, η υπέρυθρη όραση του Webb αναδεικνύει χαρακτηριστικά όπως συμπαγείς συστάδες σκόνης και μια ομίχλη ιονισμένου αερίου. Χρειάστηκαν αρκετές χιλιάδες χρόνια για να φτάσει αυτή η συλλογή αερίου και σκόνης στο τρέχον σχήμα της και τα συστατικά του νεφελώματος συνεχίζουν να αλλοιώνονται.Η πηγή αυτών των συνεχών αλλαγών και ο λόγος για την ξεχωριστή εμφάνιση του Νεφελώματος του Λιονταριού βρίσκεται στο κέντρο: τα ερείπια ενός ετοιμοθάνατου άστρου. Αν και μοιάζει με τη μύτη-κουμπί του λιονταριού, η ενέργεια και η ακτινοβολία του τροφοδοτούν τις περίπλοκες δομές που φαίνονται εδώ.Τα μεγάλα αστέρια υφίστανται εκρήξεις σουπερνόβα στο τέλος της ζωής τους, αλλά αυτού του είδους τα γεγονότα είναι σπάνια. Τα περισσότερα αστέρια του σύμπαντος έχουν μικρότερες μάζες, όπως αυτό που ανήκει στον NGC 2392. Όταν ένα αστέρι με μικρότερη μάζα δεν μπορεί πλέον να συντηρηθεί με πυρηνικές αντιδράσεις στον πυρήνα του, το αστέρι γίνεται ασταθές και πάλλεται, χάνοντας τη μάζα του αποβάλλοντας τα εξωτερικά του στρώματα, τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε κελύφη αερίου και σκόνης που ονομάζονται πλανητικά νεφελώματα. (Τα αστέρια σε αυτό το στάδιο ζωής είναι υπεύθυνα για την παραγωγή μεγάλου μέρους της παρατηρήσιμης σκόνης του σύμπαντος.) Η ακτινοβολία του αστεριού διώχνει το εκτοξευόμενο υλικό, αφήνοντας πίσω τον πολύ καυτό αστρικό πυρήνα, γνωστό και ως λευκό νάνο .Στην περίπτωση του Νεφελώματος του Λιονταριού, ο θάνατος του πλούσιου σε οξυγόνο κεντρικού αστέρα άφησε πίσω του έναν λευκό νάνο που «μαγειρεύει» τα πάντα από μέσα και παράγει μια φυσαλίδα ιονισμένου αερίου καθώς το κάνει. Η φυσαλίδα αερίου, η οποία σχηματίζει το πρόσωπο του λιονταριού, διαστέλλεται με την πάροδο του χρόνου και καταστρέφει τη σκόνη που βρίσκεται στο πέρασμά της. Η κατανόηση του γιατί το παρασυρόμενο αέριο έχει μια σύνθετη δομή δακτυλίων και κελυφών, ένα κοινό χαρακτηριστικό στα πλανητικά νεφελώματα, είναι μια συνεχής προσπάθεια.Η χαίτη του λιονταριού είναι το εσωτερικό ενός κελύφους σκόνης που φωτίζεται από τον λευκό νάνο στο κέντρο. Οι τούφες των μαλλιών, που μοιάζουν με ουρές κομήτη από υλικό, είναι συμπαγείς συστάδες σκόνης που έχουν επιβιώσει από την ακτινοβολία του αστρικού πυρήνα και προστατεύουν το υλικό που βρίσκεται πίσω τους.Οι εικόνες του Webb «παγώνουν» αυτό το πλανητικό νεφέλωμα στο χρόνο, αν και ο θάνατος του αστεριού και οι ταραχώδεις επιπτώσεις του συνεχίζονται. Το NGC 2392 θα συνεχίσει να υφίσταται αλλαγές καθώς το αέριο και η σκόνη του μεταναστεύουν μακριά από τον αστρικό πυρήνα. Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το λιοντάρι τελικά θα διαλυθεί σε περίπου 10.000 χρόνια - μια σχετικά σύντομη περίοδος από αστρονομικής άποψης.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA απεικόνισε το πλανητικό νεφέλωμα NGC 2392, το Νεφέλωμα του Λιονταριού, χρησιμοποιώντας τα όργανα NIRCam και MIRI του αστεροσκοπείου. Τα υπολείμματα του κεντρικού άστρου είναι υπεύθυνα για τη δομή του νεφελώματος, συμπεριλαμβανομένης μιας φυσαλίδας σε σχήμα λιονταριού από ιονισμένο αέριο και σκόνη, η οποία έχει «χαίτη». Η εικόνα του πλανητικού νεφελώματος NGC 2392, με το παρατσούκλι Νεφέλωμα του Λιονταριού, από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, στο μέσο υπέρυθρο, αναδεικνύει τις ποικίλες δομές σκόνης. Κάποια σκόνη καταστρέφεται από την ακτινοβολία του ετοιμοθάνατου κεντρικού άστρου, ενώ κάποια νήματα σκόνης καταφέρνουν να επιβιώσουν.

Τρία ζεύγη γαλαξιών Εξήγηση: Κάθε ένα από αυτά τα ζεύγη γαλαξιών είναι διαφορετικό. Οι δύο γαλαξίες στην κορυφή πιθανότατα δεν αλληλεπιδρούν , τουλάχιστον προς το παρόν. Ωστόσο, ο επάνω γαλαξίας με τη μπλε λωρίδα, ο NGC 4650A , είναι ένας πολικός δακτυλιοειδής γαλαξίας και μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας προηγούμενης σύγκρουσης γαλαξιών . Οι δύο γαλαξίες στη μέση της εικόνας που παρουσιάζεται φαίνονται σαν να αλληλεπιδρούν βαρυτικά -- αλλά οι σχετικές ταχύτητές τους το καθιστούν απίθανο. Από αυτούς τους δύο, ο μεγαλύτερος γαλαξίας, ο NGC 4650 , είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας με μια φωτεινή ράβδο αστεριών στο κέντρο του. Οι δύο γαλαξίες στο κάτω μέρος αλληλεπιδρούν ενεργά . Πιθανώς σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια περίπου, οι NGC 4622A και NGC 4622B θα συγχωνευθούν και θα γίνουν ένας ενιαίος γαλαξίας. Όλοι αυτοί οι γαλαξίες είναι πιθανώς μέλη του μεγαλύτερου σμήνους γαλαξιών του Κενταύρου . https://science.nasa.gov/image-article/apod/apod-2026-august-10-three-galaxy-pairs/

Roscosmos Ένας καθρέφτης 10 μέτρων για τα βάθη του σύμπαντος: ένα τηλεσκόπιο για το Millimetron Η εταιρεία RESHETNEV, μια επιχείρηση της Roscosmos, θα δημιουργήσει ένα ειδικό τηλεσκόπιο για το αστεροσκοπείο Millimetron. Το τηλεσκόπιο θα μελετήσει αντικείμενα του βαθέος διαστήματος στις χιλιοστομετρικές και υπέρυθρες περιοχές και θα βοηθήσει στην απάντηση θεμελιωδών ερωτημάτων σχετικά με τη δομή και την εξέλιξη του σύμπαντος. ▪️Ο κύριος ανάδοχος του αστεροσκοπείου είναι η NPO Lavochkina (μέρος της Roscosmos). ▪️Το Κέντρο Αστρονομίας του Ινστιτούτου Φυσικής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών (ASC LPI) είναι υπεύθυνο για τον ενσωματωμένο επιστημονικό εξοπλισμό. ▪️Το διαστημικό τηλεσκόπιο για το Millimetron θα κατασκευαστεί κατόπιν παραγγελίας του ASC LPI. Ο πυρήνας του πιο σημαντικού συστατικού του επιστημονικού συγκροτήματος θα είναι ο κύριος καθρέφτης - μια μετασχηματιζόμενη δομή που, μετά την ανάπτυξή του σε τροχιά, θα σχηματίζει μια ανακλαστική επιφάνεια διαμέτρου 10 μέτρων. Οι ειδικοί επιτυγχάνουν υψηλή ακρίβεια για την επιφάνεια του ανακλαστήρα. Σε συνδυασμό με το μεγάλο μέγεθος της συσκευής, αυτό θα εξασφαλίσει την ευαισθησία του τηλεσκοπίου που είναι απαραίτητη για τη λήψη σημάτων από αντικείμενα του βαθέος διαστήματος. https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_625399

Η OpenAI αυστηροποιεί τους ελέγχους στο νέο της μοντέλο εν μέσω ανησυχιών για την κυβερνοασφάλεια. Εντείνεται η συζήτηση για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης Η OpenAI ανέστειλε ορισμένες «εσωτερικές δραστηριότητες» που αφορούν ένα νέο μοντέλο, εν μέσω ανησυχιών για την κυβερνοασφάλεια που ενδέχεται να ενέχει αυτό, και σε μια περίοδο που σημειώνεται κύμα περιστατικών ασφαλείας σε μεγάλα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης.Οι πρόσφατες αποκαλύψεις ότι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης των εταιρειών Anthropic, OpenAI και Meta ενεπλάκησαν σε περιστατικά ασφαλείας προκάλεσαν έντονο προβληματισμό σχετικά με την ανάπτυξη τέτοιων μοντέλων. Παράλληλα, Αμερικανοί νομοθέτες εντείνουν τις προσπάθειές τους για την προώθηση νομοσχεδίου που προβλέπει τη δημιουργία ενός μηχανισμού άμεσης απενεργοποίησης («kill switch») για την τεχνητή νοημοσύνη.Την περασμένη εβδομάδα, η Meta αποκάλυψε ότι ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυσσε παραβίασε σύστημα τρίτου μέρους αποκτώντας πρόσβαση στο διαδίκτυο, εξαιτίας λανθασμένης διαμόρφωσης από ανεξάρτητη εταιρεία ελέγχου με την οποία συνεργαζόταν. Επίσης, το Ινστιτούτο Ασφάλειας Τεχνητής Νοημοσύνης του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε ότι το μοντέλο Mythos της Anthropic δημιούργησε πλαστές διαδικτυακές ταυτότητες, σε μια προσπάθεια να πιέσει ανθρώπους να εγκρίνουν ενημερώσεις κακόβουλου κώδικα για ένα έργο ανοιχτού κώδικα. Τι λέει η OpenAI για το Astra; Την Παρασκευή, η OpenAI αποκάλυψε ανησυχίες σχετικά με το ακυκλοφόρητο μοντέλο Astra, λέγοντας ότι δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να έχει φτάσει σε «Κρίσιμη» ικανότητα, που σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις εναντίον εξελιγμένων συστημάτων κυβερνοάμυνας αυτόνομα, χωρίς να μας ζητηθεί να διευκρινίσουμε πώς να το κάνουμε.«Ενώ συνεχίζουμε να αξιολογούμε και να συγκρίνουμε αυτό το μοντέλο, οι προκαταρκτικές μας αξιολογήσεις δείχνουν αρκετά ισχυρή απόδοση ώστε να μην μπορούμε να αποκλείσουμε το επίπεδο κρίσιμης ικανότητας αυτή τη στιγμή», ανέφερε η OpenAI σε ανακοίνωσή της.Η εταιρεία πρόσθεσε ότι εφαρμόζει αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας για μοντέλα υψηλότερων δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων απομονωμένων περιβαλλόντων δοκιμών και πρόσθετων δυνατοτήτων παρακολούθησης και ανίχνευσης.«Έχουμε εφαρμόσει καθολική παρακολούθηση για ενέργειες υψηλού κινδύνου και αποκλίσεις σε όλες τις εφαρμογές του Astra που λειτουργούν ως αυτόνομοι πράκτορες (agentic applications), συμπεριλαμβανομένων των σταδίων εκπαίδευσης και αξιολόγησης», δήλωσε η OpenAI. Τι θα έκανε ο νόμος «AI Kill Switch Act»; Αμερικανοί νομοθέτες ζήτησαν τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των κινδύνων που συνδέονται με τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, μετά τα πρόσφατα περιστατικά ασφαλείας.Μετά την παραβίαση της ψηφιακής υποδομής της νεοφυούς επιχείρησης Hugging Face από μοντέλα που αναπτύχθηκαν από την OpenAI, κατατέθηκε στο Κογκρέσο τον Ιούλιο το νομοσχέδιο «AI Kill Switch Act». Το νομοσχέδιο αυτό θα υποχρεώνει τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να διατηρούν τη δυνατότητα απενεργοποίησης, περιορισμού της λειτουργίας ή αναστολής της λειτουργίας των μοντέλων τους.«Πρέπει να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία για αυτό το νομοσχέδιο εντός του έτους, διότι τα προηγμένα μοντέλα κλειστού κώδικα (closed-weight models) προβαίνουν ήδη —όπως επισημάνατε— σε μη εξουσιοδοτημένες παραβιάσεις συστημάτων άλλων εταιρειών», δήλωσε την Πέμπτη ο βουλευτής Ted Lieu (Δημοκρατικός από την Καλιφόρνια) σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Squawk Box» του δικτύου CNBC.Οι κυβερνήσεις εργάζονται επίσης για την εφαρμογή νέων πλαισίων και κανονισμών που αφορούν τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.Ο Λευκός Οίκος εντείνει τις προσπάθειες διαλόγου με στελέχη του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς διαμορφώνει ένα πλαίσιο για τα νέα μοντέλα.Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση απέκτησε νέες αρμοδιότητες για τον έλεγχο μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην Ένωση, τον περιορισμό της πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά και την επιβολή προστίμων στους παρόχους των μοντέλων αυτών. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148754/i-openai-aystiropoiei-toys-elegchoys-sto-neo-tis-montelo-en-meso-anisychion-gia-tin-kyvernoasfaleia/

Μέσα από την 5η διάσταση. Πώς η θεωρία Kaluza-Klein ενοποίησε Βαρύτητα με Ηλεκτρομαγνητισμό και άνοιξε τον δρόμο στην Θεωρία των Χορδών. Mια από τις εντυπωσιακότερες αναζητήσεις του εικοστού αιώνα συμπυκνώνεται στην απλή μαθηματική σχέση: , όπου το στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο, η ταχύτητα του φωτός, η σταθερά Planck/2π, σταθερά της παγκόσμιας έλξης του Νεύτωνα, η ηλεκτροστατική σταθερά του νόμου Coulomb και η ακτίνα μιας αόρατης πέμπτης διάστασης. Γίνεται απλούστερη αν γραφεί στο φυσικό σύστημα(*) μονάδων ως .(1) Η σχέση αυτή συνδέει το στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο με την σταθερά του νόμου της βαρύτητας του Νεύτωνα και την ακτίνα μιας αόρατης πέμπτης διάστασης. Προκύπτει από την θεωρία Kaluza-Klein η οποία έδειξε πώς η βαρύτητα και ο ηλεκτρομαγνητισμός μπορούν να εμφανιστούν ως διαφορετικές εκδηλώσεις μιας κοινής πενταδιάστατης γεωμετρικής θεωρίας, τις μόνες δυνάμεις που ήταν γνωστές όταν διατυπώθηκε η θεωρία.Ήδη από τον 19ο αιώνα, o ηλεκτρομαγνητισμός, εκφρασμένος από τις εξισώσεις του Maxwell, αποτέλεσε την πρώτη ενοποίηση δυνάμεων, δείχνοντας ότι ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός δεν είναι ανεξάρτητα φαινόμενα, αλλά οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος. Ο ηλεκτρομαγνητισμός, πέρα από το ότι από μόνος του είναι μια ενοποιημένη θεωρία, διαθέτει και μια ακόμη εντυπωσιακή ιδιότητα: είναι εγγενώς συμβατός με την ειδική σχετικότητα του Einstein.Μετά την δημοσίευση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας το 1915 και την επιτυχή αντικατάσταση της βαρυτικής δύναμης από τη δυναμική του χώρου και του χρόνου, αναζητήθηκε μια γεωμετρική εξήγηση και για τις υπόλοιπες δυνάμεις της φύσης … δηλαδή την ηλεκτρομαγνητική, την μόνη – μετά την βαρυτική – γνωστή δύναμη εκείνη την εποχή.Σύμφωνα με την θεωρία των Theodor Kaluza και Oskar Klein, που διατυπώθηκε μετά την γενική θεωρία της σχετικότητας του Einstein, ενώ η βαρύτητα αντικατοπτρίζει το σχήμα των οικείων σε εμάς τεσσάρων χωροχρονικών διαστάσεων, ο ηλεκτρομαγνητισμός αναδύεται μέσα από την γεωμετρία μιας επιπρόσθετης πέμπτης διάστασης, η οποία είναι πολύ μικρή για να παρατηρηθεί απευθείας. Ο Einstein γοητεύτηκε ιδιαίτερα από αυτή τη θεωρία.Η αναζήτηση από τον Einstein μιας ενοποιημένης θεωρίας συχνά μνημονεύεται ως αποτυχημένη, ενώ στην ουσία ήταν αδύνατον να επιτευχθεί εκείνη την εποχή. Έπρεπε πρώτα να κατανοηθούν οι πυρηνικές δυνάμεις και ο κρίσιμος ρόλος της κβαντικής θεωρίας πεδίου στη Φυσική, μια έρευνα που άρχισε από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα και οδήγησε πολύ αργότερα στο Καθιερωμένο Πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων. Στην «εικασία» Kaluza-Klein (όπως και στη θεωρία των χορδών) οι φυσικοί νόμοι «που παρατηρούμε» ελέγχονται από το σχήμα και το μέγεθος των επιπρόσθετων μικροσκοπικών διαστάσεων. Οι Kaluza και Klein διατύπωσαν την ιδέα τους περί μιας πέμπτης διάστασης στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν γνωρίζαμε μόνο τη βαρυτική και την ηλεκτρομαγνητική δύναμη. To ότι και οι δύο ήταν ανάλογες του αντιστρόφου τετραγώνου της απόστασης δεν ήταν από μόνη της απόδειξη ότι οι δύο δυνάμεις συνδέονται μεταξύ τους. Η πραγματική γοητεία της ιδέας ήταν ότι ο ηλεκτρομαγνητισμός μπορούσε να προκύψει από την ίδια γεωμετρική δομή που περιγράφει τη βαρύτητα.Αν η επιπρόσθετη χωρική διάσταση έχει συμπαγοποιηθεί, δηλαδή έχει «τυλιχθεί» σχηματίζοντας έναν αρκετά μικρό κύκλο, θα έχει διαφύγει από τα μικροσκόπιά μας – τους επιταχυντές. Επιπλέον, γνωρίζουμε ήδη από την γενική θεωρία της σχετικότητας ότι ο χώρος είναι εύκαμπτος. Οι 3 διαστάσεις που αντιλαμβανόμαστε διαστέλλονται, ενώ κάποτε υπήρξαν πολύ μικρότερες, οπότε δεν αποτελεί μεγάλο νοητικό άλμα να φανταστούμε ότι υπάρχει μια ακόμα διάσταση που παραμένει μικρή. Αυτή η μικρή επιπρόσθετη διάσταση θα είχε σημαντικές έμμεσες επιδράσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να παρατηρηθούν. Τότε η γενική θεωρία της σχετικότητας θα περιέγραφε την γεωμετρία ενός πενταδιάστατου χωρόχρονου.Για να περιγραφεί αυτός ο πενταδιάστατος χωρόχρονος, ο Kaluza προσάρμοσε τις μαθηματικές εξισώσεις του Einstein προσθέτοντας απλώς τους όρους της νέας, αόρατης διάστασης. Μπορούμε να διαχωρίσουμε τη γεωμετρία αυτή σε 3 στοιχεία: (α) στο σχήμα των τεσσάρων μεγάλων χωροχρονικών διαστάσεων (δηλαδή την συνήθη βαρύτητα που βιώνουμε καθημερινά) (β) στη «γωνία» μεταξύ της μικρής διάστασης και των υπολοίπων (η οποία τελικά αποκαλύπτεται ότι λειτουργεί ακριβώς όπως το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο) (γ) και στην περιφέρεια της μικρής διάστασης (η οποία καθορίζει τη σχετική ισχύ μεταξύ ηλεκτρομαγνητισμού και βαρύτητας) Ο μεγάλος χωρόχρονος συμπεριφέρεται σύμφωνα με την συνήθη τετραδιάστατη σχετικότητα. Σε κάθε σημείο του, «η γωνία και η περιφέρεια» λαμβάνουν από μία τιμή, μοιάζουν δηλαδή με δύο πεδία που διαπερνούν τον χωρόχρονο λαμβάνοντας συγκεκριμένες τιμές σε κάθε σημείο του. Προς γενική έκπληξη, προκύπτει ότι το πεδίο της γωνίας προσιδιάζει στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ενός τετραδιάστατου κόσμου, δηλαδή οι εξισώσεις που διέπουν τη συμπεριφορά του είναι πανομοιότυπες με εκείνες του ηλεκτρομαγνητισμού. Η δε περιφέρεια καθορίζει τη σχετική ισχύ μεταξύ των ηλεκτρομαγνητικών και των βαρυτικών δυνάμεων. Καθώς η μικρή διάσταση είναι ένας κλειστός κύκλος ακτίνας , οποιοδήποτε σωματίδιο κινείται μέσα της «εγκλωβίζεται» συμπεριφερόμενο σαν ένα στάσιμο κύμα. Λόγω αυτού του περιορισμού, η ορμή του σωματιδίου στην 5η διάσταση δεν μπορεί να είναι τυχαία, αλλά εξαρτάται αντιστρόφως ανάλογα από την ακτίνα του κύκλου (). Το εντυπωσιακό είναι ότι το ηλεκτρικό φορτίο που παρατηρούμε εμείς στον δικό μας κόσμο, δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτή η κρυμμένη ορμή! Αν συνδυάσουμε αυτή την ορμή με την σταθερά της παγκόσμιας έλξης – που συνδέεται με την γεωμετρία και το μέγεθος της μικρής διάστασης, παίρνουμε τελικά την σχέση .Δυστυχώς όμως η κομψότητα αυτής της προσέγγισης δεν αρκεί για να περιγράψει πειστικά την φυσική πραγματικότητα. Για να ισχύει θα έπρεπε η ακτίνα να είναι ασύλληπτα μικρή, στην κλίμακα του μήκους Planck, γεγονός που θα οδηγούσε θεωρητικά σε αδιανόητα τεράστιες μάζες για στοιχειώδη σωματίδια όπως το ηλεκτρόνιο. Για ένα R της τάξης του μήκους Planck, προκύπτει μάζα της τάξης μάζας Planck, 1022 MeV, ενώ η μάζα του ηλεκτρονίου είναι μόλις 0,511 MeV.Με τον τρόπο αυτό, από μια θεωρία αποκλειστικά και μόνο για τη βαρύτητα στις 5 διαστάσεις απορρέει μια θεωρία που περιγράφει την βαρύτητα και τον ηλεκτρομαγνητισμό στις 4 διαστάσεις. Η θεωρία των χορδών είναι πιο περίπλοκη από τη θεωρία Kaluza-Klein, αλλά η μαθηματική της δομή είναι ουσιαστικά πληρέστερη και επιτυγχάνει μεγαλύτερο βαθμό ενοποίησης. Όμως ο βασικός ισχυρισμός της θεωρίας Kaluza-Klein διατηρείται: Οι φυσικοί νόμοι που παρατηρούμε εξαρτώνται από τη γεωμετρία των επιπρόσθετων κρυμμένων διαστάσεων. Η θεωρία Kaluza-Klein αποκάλυπτε τη γοητεία και τη δύναμη της συμμετρίας.Αργότερα αποδείχθηκε, σύμφωνα με την θεωρία των χορδών, ότι αν προσθέσουμε επιπλέον διαστάσεις στην παλιά θεωρία του Einstein, τότε το σχήμα και οι πολύπλοκες συμμετρίες τους, καθώς και οι χορδές που ταλαντώνονται μέσα σε αυτές, παράγουν τα μποζόνια W και Z και τα γλοιόνια που βρίσκουμε στις ασθενείς και ισχυρές πυρηνικές δυνάμεις! Παρότι η θεωρία Kaluza-Klein δεν ήταν δυνατόν να είναι σωστή, μπορούμε να πούμε ότι ήταν ένας ουσιαστικός πρόδρομος της θεωρίας των χορδών. πηγές: On hidden realities – https://www.quantum-bits.org/?p=1078, Η θεωρία Kaluza-Klein – https://physicsgg.me/2010/12/29 (*) στο φυσικό σύστημα μονάδων που χρησιμοποιήθηκε θεωρούμε (2)

Σχετικά με το κομμάτι του πυραύλου που προσέκρουσε στη Σελήνη. Από τον Georges Melies(*) στον Elon Musk(**) Το κομμάτι πύραυλου που προσέκρουσε στη Σελήνη γίνεται χρυσή ευκαιρία μελέτης για ειδικούς επιστήμονες Στη διάσημη σκηνή όπου μια κάψουλα «καρφώνεται» στο μάτι του φεγγαριού -το καρέ από την πρωτοποριακή βωβή γαλλική ταινία «Το Ταξίδι στη Σελήνη» του 1902, ο σκηνοθέτης Ζωρζ Μελιές δεν μας έδωσε μόνο ένα εμβληματικό στιγμιότυπο επιστημονικής φαντασίας που έμεινε στην ιστορία, αλλά και έναν πυροκροτητή φαντασίας. Από τότε ο άνθρωπος έχει κατακτήσει τη Σελήνη και η σημερινή γενιά τεχνολόγων και επιστημόνων έχει σχέδια ώστε το ουράνιο αυτό σώμα να λειτουργεί και ως ένα απομακρυσμένο φυλάκιο της ανθρωπότητας. Κάπου 124 χρόνια μετά δεν είναι μια κάψουλα που προσκρούει στη Σελήνη, αλλά ένα τμήμα υπερσύχρονου πυραύλου.«Ένα κομμάτι πύραυλου Falcon 9 της SpaceX που βρισκόταν εκτός πορείας προσέκρουσε στη Σελήνη, δημιουργώντας έναν κρατήρα κοντά σε ένα γνωστό σεληνιακό σημείο αναφοράς. Με αυτό τον τρόπο προσφέρεται στους επιστήμονες μια μοναδική ευκαιρία έρευνας που θα μπορούσε να ωφελήσει μελλοντικές αποστολές. Το άδειο ανώτερο τμήμα του συγκεκριμένου Falcon 9 επρόκειτο να προσκρούσει στη Σελήνη κοντά στον κρατήρα Einstein, με ταχύτητα περίπου 8.700 χλμ/ώρα την Τετάρτη. Από την σύγκρουση προκλήθηκε σύντομη, εντυπωσιακή λάμψη. Ενδέχεται να χρειαστούν ημέρες ή και εβδομάδες μέχρι να σχηματιστεί πλήρης εικόνα για το τι συνέβη και τι μπορούμε να διδαχθούμε από αυτό, ωστόσο για τους πλανητικούς γεωλόγους, αυτή η τυχαία σύγκρουση αποτελεί “ θείο δώρο”» εξήγησε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Βάιος Λάππας, καθηγητής και πρόεδρος στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), με γνωστικό αντικείμενο τα Συστήματα Αεροδιαστημικής.Ο πύραυλος εκτοξεύτηκε από τη Φλόριντα τον Ιανουάριο του 2025, μεταφέροντας στο διάστημα δύο σεληνιακές ακάτους προσεδάφισης. Η αποστολή του ήταν να πυροδοτήσει το ανώτερο στάδιό του με επαρκή ισχύ, ώστε να ωθήσει και τις δύο ακάτους έξω από τη γήινη τροχιά και σε πορεία προς τη Σελήνη – στόχος που επιτεύχθηκε. «Το χρησιμοποιημένο τμήμα (upper stage) του πυραύλου, με μέγεθος περίπου όσο ένα πενταώροφο κτίριο και βάρος τουλάχιστον 4.000 κιλά, αφέθηκε να κινείται ελεύθερα σε μια μακρά, ελλειπτική τροχιά που εκτεινόταν προς τη Σελήνη και επέστρεφε. Τους τελευταίους 18 μήνες, η ήπια βαρυτική έλξη της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου, σε συνδυασμό με την πίεση που ασκούσε το φως του Ήλιου, του έδωσαν μια ανεπαίσθητη ώθηση, βάζοντάς το σε πορεία σύγκρουσης με την Σελήνη. Η πρόσκρουση σημειώθηκε την Τετάρτη, γύρω στις 07:35 BST (06:35 GMT) -υπό το φως της ημέρας για πολλά μέρη του κόσμου-, ωστόσο η μικροσκοπική λάμψη που προκλήθηκε θα ήταν υπερβολικά αμυδρή για να γίνει ορατή, ακόμη και με τη χρήση τηλεσκοπίου», αναφέρει ο κ. Λάππας. Η επανάσταση της επανάχρησης «Ήταν μια ιδιωτική αποστολή από την Ιαπωνία που χρησιμοποίησε έναν Falcon 9 τον Ιανουάριο του 2025, αλλά τελικά απέτυχε. Το άνω τμήμα του πυραύλου σκόρπισε στο Διάστημα και μπήκε σε τροχιά σύγκρουσης με τον φυσικό μας δορυφόρο! Μπορεί ως περιστατικό να φαίνεται ιδιαίτερο, αλλά τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ο Falcon 9 είναι ένας επαναχρησιμοποιήσιμος πύραυλος που έχει σχεδιάσει, αναπτύξει και κατασκευάζει η Space X, που έχει πρακτικά επανακαθορίσει τα δεδομένα στο χώρο της διαστημικής. Το κλειδί βρίσκεται στη λέξη “ επαναχρησιμοποιήσιμος”: το τεχνολογικό επίτευγμα της Space X, το οποίο και σε επίπεδο σύλληψης, αλλά και υλοποίησης, φάνταζε άθλος μόλις πριν από δεκαπέντε χρόνια, έχει μειώσει σημαντικά το κόστος μίας εκτόξευσης», σχολιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Περικλής Παναγιώτου, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), επιβλέπων καθηγητής της φοιτητικής ομάδας αεροδιαστημικής ASAT, αναφερόμενος στα τεχνικά μυστικά της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Το 2025, ο πύραυλος αυτός σε διάφορες παραλλαγές ξεπέρασε τις 500 εκτοξεύσεις, σημειώνει ο Δρ Παναγιώτου. «Σίγουρα δεν συντρέχει κάποιος λόγος ανησυχίας, καθώς πίσω από κάθε τέτοια αποστολή κρύβονται εκατοντάδες ώρες υπολογισμών και ανάλυσης ρίσκου», προσθέτει.Ο κ. Λάππας σημειώνει πως τις επόμενες ημέρες, το σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA θα βρεθεί σε θέση να φωτογραφίσει το σημείο, επιτρέποντας τη σύγκριση εικόνων από την κατάσταση πριν και μετά την πρόσκρουση. Τα επιστημονικά δεδομένα και, πιθανότατα, οι πρώτες εικόνες θα προέλθουν από ισχυρά τηλεσκόπια στην αμερικανική ήπειρο, όπου ο ουρανός ήταν ακόμη σκοτεινός. «Καθώς οι ερευνητές γνωρίζουν ήδη το ακριβές μέγεθος, την ταχύτητα και το σημείο πρόσκρουσης του πυραύλου, το συμβάν αυτό μετατρέπεται από ένα τυχαίο ατύχημα σε ένα σπάνιο, ελεγχόμενο πείραμα. Πρόκειται για μια ιδανική στιγμή για τους πλανητολόγους, αφού τους δίνεται η ευκαιρία να ελέγξουν τα μοντέλα τους σχετικά με τον τρόπο που οι προσκρούσεις δημιουργούν κρατήρες, εκτινάσσουν συντρίμμια στην επιφάνεια και προκαλούν σεισμικές δονήσεις στο εσωτερικό της Σελήνης», προσθέτει.Πρόκειται για δεδομένα με μεγάλη αξία καθώς η κατανόηση της ποσότητας πετρωμάτων και σκόνης που εκτινάσσεται κατά την πρόσκρουση θα βοηθήσει τους μηχανικούς στον σχεδιασμό ασφαλέστερων σκαφών προσεδάφισης και μελλοντικών σεληνιακών βάσεων, επιτρέποντάς τους να υπολογίσουν την απόσταση που μπορούν να διανύσουν τα εκτινασσόμενα συντρίμμια και την ένταση της εδαφικής δόνησης στην γύρω περιοχή. Η πρόσκρουση είναι όμως χρήσιμη και σε ειδικούς σε άλλα επιστημονικά πεδία: «το υλικό που εκτινάχθηκε από το υπέδαφος της Σελήνης παρέχει νέα στοιχεία για τη γεωλογία της, εμπλουτίζοντας τις ήδη υπάρχουσες επιστημονικές γνώσεις σχετικά με τον σχηματισμό του συστήματος Γης-Σελήνης πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα αντικείμενο κατασκευασμένο από τον άνθρωπο προσκρούει στη Σελήνη. Από το 1959, δεκάδες διαστημικά σκάφη έχουν συντριβεί στην επιφάνειά της — ορισμένα κατά λάθος και πολλά σκόπιμα, για επιστημονικούς σκοπούς», τονίζει ο πρόεδρος στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Τα… σκουπίδια της Σελήνης «Η απάντηση στο ερώτημα πόσα ανθρωποποίητα αντικείμενα έχουν φτάσει στην επιφάνεια της σελήνης εξαρτάται από το εάν αναφερόμαστε σε διαστημικά σκάφη ή μείζονα εξαρτήματα διαστημικών σκαφών που έφτασαν, είτε σκόπιμα, είτε τυχαία, στην επιφάνεια του φυσικού μας δορυφόρου. Σύμφωνα με απολογισμό της NASA, ο αριθμός υπερβαίνει κατά πολύ τα 100, με περίπου 120-130 περιστατικά πρόσκρουσης ή προσεδάφισης από το 1959. Σε αυτά περιλαμβάνονται περίπου 40 προσεδαφίσεις, από τις έξι επανδρωμένες αποστολές του προγράμματος Apollo, έως και πολλαπλές ρομποτικές αποστολές, ανάμεσά τους τα σοβιετικά σκάφη Luna, τα αμερικανικά Surveyor, τα κινεζικά Chang’e (Τσανγκ-ε), το ινδικό Chandrayaan-3 (Τσαντραγιάν), το κινεζικό SLIM, τα Odysseus και Athena της εταιρίες Intuitive Machines και το Blue Ghost της Firefly Aerospace», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης, αεροναυπηγός και διευθυντής του περιοδικού «ΠΤΗΣΗ».Σε αυτά, μάλιστα, θα πρέπει να προστεθούν περίπου 80 αντικείμενα που προσέκρουσαν σκόπιμα, όπως όροφοι πυραυλικών φορέων που εξάντλησαν τα καύσιμά τους, βολιστήρες και σκάφη που διεξήγαγαν πειραματικές αποστολές και οδηγήθηκαν στη σεληνιακή επιφάνεια για να μην αποτελέσουν και άλλα διαστημικά σκουπίδια σε τροχιά. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τον κ. Καραϊωσηφίδη, οι αμερικανικοί βολιστήρες της σειράς Ranger (1962-1965) και Lunar Orbiters, όροφοι του πυραυλικού φορέα Κρόνος V του προγράμματος Apollo, πολλαπλοί σοβιετικοί βολιστήρες Luna και συγκροτήματα άλλων αποστολών της Μόσχας, το ερευνητικό SMART-1 της ευρωπαϊκής ESA και σκάφη κινεζικών αποστολών. Αξιοσημείωτες είναι οι σκόπιμες προσκρούσεις του LCROSS και των δίδυμων διαστημοπλοίων GRAIL της NASA που είχαν ρόλο μελέτης της Σελήνης, όπως και το ινδικό Chandrayaan-2, το οποίο αφού την χαρτογράφησε, έκανε μια έσχατη συμβολή στη μελέτη της Σελήνης με ηθελημένη συντριβή, ενώ υπάρχουν και περίπου 20 συντριβές σκαφών που προορίζονταν να προσεληνωθούν όπως το σοβιετικό Luna 15 (1969) και το ρωσικό Luna 25 (2023), το ιστραηλινό Beresheet (2019) και το ινδικό Chandrayaan-2 Vikram (2019) όπως και δυο ιαπωνικές προσπάθειες.Όπως αναφέρει ο κ. Καραϊωσηφίδης, εκτίμηση της NASA αποτελεί ότι οι άνθρωποι έχουν αφήσει στη Σελήνη πάνω από 220 τόνους συντριμμιών και εξοπλισμού, αριθμός που θα αυξηθεί με τις συνεχιζόμενες κινεζικές και ινδικές προσπάθειες, την αμερικανική επιδίωξη για επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη, που η προεδρία Τραμπ στοχεύει να υλοποιηθεί πριν από τη λήξη της, αλλά, κυρίως, από την πρόθεση του Έλον Μασκ. Ο Αμερικανός μεγιστάνας έχει ανατρέψει πλήρως τον προηγούμενο σχεδιασμό του και έχει προτεραιοποιήσει την άμεση δημιουργία μιας «αυτοσυντηρούμενης πόλης» στο Φεγγάρι μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, με τον εποικισμού του Άρη να βρίσκεται πλέον σε δεύτερο πλάνο… Σωτήρης Κυριακίδης – https://www.amna.gr/home/article/1014589/Apo-ti-Gi-sti-Selini-To-kommati-puraulou-pou-prosekrouse-sti-Selini-ginetai-chrusi-eukairia-meletis-gia-eidikous-epistimones (*) H ταινία μικρού μήκους «Το ταξίδι στη Σελήνη» του Georges Melies: (**) Κάποιοι ζήλεψαν τον Georges Melies και έφτιαξαν ένα ψεύτικο βίντεο που δείχνει την πρόσκρουση του πυραύλου του Elon Musk στην Σελήνη:

Η τεχνητή νοημοσύνη δημιούργησε για πρώτη φορά λειτουργικούς ιούς που δεν υπάρχουν στη φύση. Στόχος η ανάπτυξη νέων φαρμάκων αλλά και φόβοι για καινούργια βιολογικά όπλα. Ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίσουν και να δημιουργήσουν για πρώτη φορά λειτουργικούς ιούς που δεν απαντώνται στη φύση.Η έρευνα η οποία παρουσιάστηκε στην επιθεώρηση «Science» έρχεται να «διευρύνει όσα μπορεί να επιτύχει η συνθετική γονιδιωματική», σύμφωνα με τους συγγραφείς της από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και το Arc Institute της Καλιφόρνια.Ο χημικός μηχανικός του Στάνφορντ Δρ. Μπράιαν Χάιε, δήλωσε ότι η εργασία της ομάδας του θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη μελλοντικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση βακτηρίων ανθεκτικών στα φάρμακα, χρησιμοποιώντας βακτηριοφάγους, ιούς που μολύνουν και σκοτώνουν βακτήρια.«Αν τα βακτήρια αποκτήσουν ανθεκτικότητα σε έναν μόνο φάγο, τότε το φάρμακο παύει να είναι αποτελεσματικό. Αν όμως έχεις πολλούς γενετικά διαφορετικούς φάγους σε ένα μείγμα, θα είναι δυσκολότερο για τα βακτήρια να αναπτύξουν ανθεκτικότητα απέναντι σε ολόκληρο αυτό το “κοκτέιλ”» αναφέρει σε δήλωση του ο Χάιε.Άλλοι ειδικοί εξέφρασαν ανησυχία ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένες για να αντιμετωπίσουν αυτές τις τεχνολογίες που εξελίσσονται με ταχύτητα και οι οποίες θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια κακόβουλων παραγόντων.«Παρότι αυτό αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη εξέλιξη για εφαρμογές στις βιοεπιστήμες, εγείρει επίσης επείγοντα ερωτήματα σχετικά με τη βιοασφάλεια και την ασφάλεια από βιολογικές απειλές», έγραψαν ειδικοί από το Κέντρο για την Ασφάλεια της Υγείας του αμερικανικού Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς σε σχόλιό τους που δημοσιεύτηκε μαζί με την έρευνα. «Η δυνατότητα σύνθεσης γονιδιωμάτων ιών με τη χρήση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει πλέον· δεν υπάρχει όμως ακόμη το απαραίτητο πλαίσιο διακυβέρνησης για την ασφαλή καθοδήγησή της.» Το επίτευγμα Για να δημιουργήσουν τον νέο ιό οι ερευνητές εκπαίδευσαν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ανοιχτού κώδικα, γνωστό ως Evo, χρησιμοποιώντας γενετικές αλληλουχίες από εκατομμύρια ζώα, φυτά, μικρόβια και ιούς εξαιρώντας δεδομένα από ιούς που μολύνουν ανθρώπους.Στη συνέχεια επικεντρώθηκαν στον ιό ΦX174, έναν ευρέως μελετημένο βακτηριοφάγο που μολύνει μόνο το βακτήριο E. coli και εκπαίδευσαν την τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιώντας το γονιδίωμα του και εκείνα παρόμοιων ιών.Με βάση αυτές τις πληροφορίες, το μοντέλο δημιούργησε 700,000 πιθανούς νέους ιούς από τους οποίους οι ερευνητές επέλεξαν 285 για περαιτέρω εργαστηριακή μελέτη. Από αυτούς 16 οδήγησαν σε βιώσιμους ιούς.Οι νεοδημιουργημένοι ιοί έδειξαν δυνατότητες αντιμετώπισης της ανθεκτικότητας των ξενιστών τους, γεγονός που σύμφωνα με τους ερευνητές υποδηλώνει ότι παρόμοιες προσεγγίσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη θεραπειών κατά της φυματίωσης και του ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη Staphylococcus aureus.«Στην εργασία παρουσιάζουμε μια απόδειξη της βασικής ιδέας, δείχνοντας ότι αυτό το κοκτέιλ των 16 φάγων ξεπερνά γρήγορα την ανθεκτικότητα του E. coli που είναι ανθεκτικό στον φυσικό ΦX174» λέει ο Χάιε.Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, χάρη στην ικανότητά τους να εντοπίζουν μοτίβα σε τεράστιους όγκους δεδομένων, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη μελέτη μεγάλων αλληλουχιών DNA και πρωτεϊνών.Το 2024, ερευνητές της Google DeepMind κέρδισαν Νόμπελ για το AlphaFold, ένα σύστημα που προβλέπει την πολύπλοκη τρισδιάστατη δομή των πρωτεϊνών. Η απειλή Ο Τομ Ελις καθηγητής συνθετικής γονιδιωματικής μηχανικής στο Imperial College London δήλωσε στην The Guardian ότι παρά τους φόβους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη για τη δημιουργία ιών, τα ήδη υπάρχοντα παθογόνα και οι τεχνολογίες τροποποίησης ιών αποτελούν μεγαλύτερη ανησυχία.«Η απειλή από τον πλήρη σχεδιασμό και τη σύνθεση, μέσω τεχνητής νοημοσύνης, του γονιδιώματος ενός ιού ή βακτηρίου είναι σε μεγάλο βαθμό υπερτιμημένη, αν αναλογιστούμε ότι η απλή λήψη υπαρχόντων παθογόνων και η πραγματοποίηση αλλαγών στα γονιδιώματά τους που αυξάνουν ορισμένες ιδιότητές τους είναι πολύ ευκολότερη και πολύ πιθανότερο να αποτελέσει πραγματική παθογόνο απειλή» είπε.Η ανησυχία για την έρευνα gain-of-function — επιστημονική έρευνα κατά την οποία τροποποιούνται ιοί ώστε να αλλάξουν οι ιδιότητές τους και να μελετηθεί η εξέλιξή τους — οδήγησε τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH) να ανακοινώσουν τον περασμένο μήνα την απαγόρευση της συγκεκριμένης πρακτικής.«Αυτή η πρωτοποριακή πολιτική, που εφαρμόζεται σε ολόκληρη την αμερικανική κυβέρνηση, θεσπίζει για πρώτη φορά μια σαφή απαγόρευση επικίνδυνης έρευνας gain-of-function, η οποία μπορεί να θέσει σε σημαντικό κίνδυνο τις ζωές Αμερικανών και να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια του έθνους μας», έγραψε σε δήλωσή του ο διευθυντής του NIH, Dr. Jay Bhattacharya.Πολλοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Trump και μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος πιστεύουν ότι μια διαρροή από εργαστήριο ιολογίας στην Κίνα προκάλεσε την πανδημία της Covid-19 αν και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε σε έκθεσή του το 2025 ότι η ασθένεια πιθανότατα πέρασε από ζώα στον άνθρωπο.Οι ανησυχίες αυξάνονται ότι ισχυρά και εύκολα προσβάσιμα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ανεξέλεγκτες απειλές, από παθογόνους οργανισμούς έως κυβερνοεπιθέσεις.Τον περασμένο μήνα, η OpenAI, η εταιρεία που δημιούργησε το ChatGPT, ανακοίνωσε ότι τα πειραματικά της συστήματα κατάφεραν να παρακάμψουν τις δικλίδες ασφαλείας τους και να παραβιάσουν την ασφάλεια μιας άλλης εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148384/i-techniti-noimosyni-dimioyrgise-gia-proti-fora-leitoyrgikoys-ioys-poy-den-yparchoyn-sti-fysi/

Ανακαλύφθηκε άγνωστος μικρομεσαίος αρπακτικός δεινόσαυρος. Ανήκει σε νέο μονοτυπικό γένος, ζούσε στο Νέο Μεξικό και φωτίζει μια σημαντική εποχή της παλαιοντολογίας.Παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν ένα νέο γένος δεινοσαύρων που ζούσε στην περιοχή που σήμερα είναι το Νέο Μεξικό πριν από περίπου 73 εκατομμύρια χρόνια.Το νεοπεριγραφέν γένος που έλαβε την ονομασία Dinevenator ανήκει σε μια οικογένεια αρπακτικών δεινοσαύρων που έμοιαζαν με πτηνά τους Τροοδοντίδες. Το γένος είναι μονοτυπικό καθώς περιλαμβάνει μόνο ένα γνωστό είδος, το Dinevenator robustus.Το είδος είχε μήκος σώματος περίπου 2,4 έως 3 μέτρα και ζύγιζε μεταξύ 70 και 140 κιλών γεγονός που το καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους γνωστούς τροοδοντίδες. «Αυτή η νέα μελέτη καταδεικνύει τη δυναμική φύση της μελέτης των δεινοσαύρων καθώς συνεχίζουμε να επανεξετάζουμε όσα πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε» δήλωσε ο Δρ. Άντονι Φιορίλο εκτελεστικός διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και Επιστημών του Νέου Μεξικού.«Αυτό μας βοηθά πραγματικά να αποκτήσουμε μια σαφέστερη εικόνα για την ποικιλομορφία αυτής της οικογένειας δεινοσαύρων κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο στη Βόρεια Αμερική και εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για τους δεινοσαύρους που κάποτε περιπλανιούνταν στο Νέο Μεξικό» δήλωσε ο Δρ. Στίβεν Τζαζίνσκι επιμελητής παλαιοντολογίας στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Επιστημών του Νέου Μεξικού και παλαιοντολόγος στο Πανεπιστήμιο Harrisburg.Το απολίθωμα εντοπίστηκε το 2005 και έκτοτε διάφορες ερευνητικές ομάδες προσπάθησαν να το ταυτοποιήσουν τοποθετώντας τον κάτοχο του σε διάφορα είδη δεινοσαύρων χωρίς ωστόσο να επιβεβαιωθεί κάποια από αυτές τις εκτιμήσεις με τη νέα μελέτη να φαίνεται ότι δίνει οριστική λύση στο μυστήριο.Η ανακάλυψη προστίθεται σε έναν ολοένα αυξανόμενο κατάλογο ειδών δεινοσαύρων που φαίνεται να ήταν μοναδικά προσαρμοσμένα στα οικοσυστήματα της λεκάνης του San Juan όπου βρέθηκε υπογραμμίζοντας τη σημασία της περιοχής για την κατανόηση της ποικιλομορφίας των δεινοσαύρων στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες κατά το λυκόφως της Κρητιδικής περιόδου.«Η αναγνώριση ενός ξεχωριστού, μεγάλου, στιβαρού τρωοδοντίδη με παχύ κρανίο ενισχύει τη μοναδική φύση των αρχαίων οικοσυστημάτων της λεκάνης του San Juan» κατέληξαν οι συγγραφείς της μελέτης.«Διαφορετικές ομάδες δεινοσαύρων παρουσιάζουν στενότερες συγγένειες με είδη από διάφορες άλλες γεωγραφικές περιοχές, γεγονός που υποδηλώνει μια σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ των ειδών και των οικοσυστημάτων κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο της Βόρειας Αμερικής.» Καλλιτεχνική απεικόνιση του άγνωστου είδους που ζούσε στο Νέο Μεξικό https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148388/anakalyfthike-agnostos-mikromesaios-arpaktikos-deinosayros/

Το πλήρωμα του διαστημικού σταθμού ολοκληρώνει μια πολυάσχολη εβδομάδα, σχεδιάζει νέα ημερομηνία για τον διαστημικό περίπατο των ΗΠΑ 97 Στις 6 Αυγούστου, οι αστροναύτες της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Ανίλ Μενόν, ολοκλήρωσαν έναν διαστημικό περίπατο 6 ωρών και 27 λεπτών έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Η Μέιρ και ο Μενόν ολοκλήρωσαν με επιτυχία τον κύριο στόχο τους, την προετοιμασία του καναλιού ισχύος 3B για τη μελλοντική εγκατάσταση μιας ηλιακής συστοιχίας. Προς το τέλος του διαστημικού περιπάτου, ένας αισθητήρας διοξειδίου του άνθρακα στη διαστημική στολή του Μενόν έδειξε μια απροσδόκητη ένδειξη δεδομένων. Ο Μενόν δεν ανέφερε άλλα προβλήματα κατά τη διάρκεια του διαστημικού περιπάτου.Παρόλο που ο αισθητήρας επέστρεψε στις κανονικές μετρήσεις μετά την αφαίρεση της στολής, οι μηχανικοί στο έδαφος θα συνεχίσουν να αξιολογούν τις επόμενες ημέρες εάν θα αλλάξουν τις στολές για τον επόμενο διαστημικό περίπατο. Ως αποτέλεσμα, η NASA θα μεταθέσει τον επόμενο διαστημικό περίπατο για την αντικατάσταση μιας κεραίας Space-Ground στον διαστημικό σταθμό για την Τρίτη 18 Αυγούστου. Προς το παρόν, ο τρίτος προγραμματισμένος διαστημικός περίπατος για αυτόν τον μήνα παραμένει προγραμματισμένος για την Τρίτη 25 Αυγούστου. Ο οργανισμός θα παράσχει πρόσθετες λεπτομέρειες για τον διαστημικό περίπατο στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.Την Παρασκευή, ο αστροναύτης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, μελέτησε τις λειτουργίες του ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 που σχεδιάζονται για την υποστήριξη του επόμενου διαστημικού περιπάτου. Η NASA σύντομα θα ονομάσει τους διαστημικούς περιπατητές που θα αντικαταστήσουν μια κεραία διαστήματος-εδάφους για να διατηρούν υψηλής ταχύτητας μεταδόσεις δεδομένων και επικοινωνίας μεταξύ του Κέντρου Ελέγχου Αποστολής και του διαστημικού σταθμού.Η αστροναύτης του ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), Sophie Adenot, επέστρεψε στην έρευνα άσκησης, γυμναζόμενη με νέο και προηγμένο εξοπλισμό για να ενημερώσει για αντίμετρα που μπορούν να βελτιώσουν την υγεία των μυών και των οστών σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Αρχικά φόρεσε τη στολή EasyMotion-2 που έστελνε ηλεκτρικούς παλμούς και πυροδοτούσε μυϊκές συσπάσεις για να συμπληρώσει την προπόνησή της στην προηγμένη συσκευή άσκησης αντίστασης στη μονάδα Tranquility . Στη συνέχεια, μετακινήθηκε στη μονάδα εργαστηρίου του Columbus και εκτέλεσε ασκήσεις έλξης σχοινιού στην Ευρωπαϊκή Συσκευή Ασκήσεων Ενισχυμένης Εξερεύνησης (E4D) . Οι ερευνητές αξιολογούν την αποτελεσματικότητα της E4D για χρήση σε αποστολές στη Σελήνη, τον Άρη και αλλού.Πολυάριθμες επιστημονικές έρευνες και εργασίες συντήρησης εργαστηρίου κράτησαν επίσης απασχολημένους τους τρεις κοσμοναύτες της Αποστολής 75 στο τέλος της εβδομάδας. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev, ξεκίνησε τη βάρδιά του μετρώντας την αρτηριακή του πίεση φορώντας μια σειρά από χειροπέδες στο χέρι, τον καρπό και τα δάχτυλά του για μια μελέτη του συστήματος κυκλοφορίας. Ολοκλήρωσε την ημέρα του επιθεωρώντας και καθαρίζοντας τους ανιχνευτές καπνού στη μονάδα Rassvet . Ο μηχανικός πτήσης Pyotr Dubrov οργάνωσε μια αυτοματοποιημένη φωτογράφιση της Γης για να απαθανατίσει ευρωπαϊκά και ασιατικά ορόσημα και στη συνέχεια δοκίμασε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση των λειτουργιών του πληρώματος. Η μηχανικός πτήσης Anna Kikina εργάστηκε στη μονάδα Zarya φωτογραφίζοντας περιοχές για να εντοπίσει βέλτιστες θέσεις αποθήκευσης και να εντοπίσει εξοπλισμό. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/07/space-station-crew-wraps-busy-week-plans-new-date-for-us-spacewalk-97/ Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, μοιράστηκε μια φωτογραφία της κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου στη σελίδα της στο Instagram, την οποία τράβηξε ο αστροναύτης της NASA, Ανίλ Μένον. Roscosmos Η Πρώτη Γυναίκα στο Διάστημα: Τα Γενέθλια της Σβετλάνα Σαβίτσκαγια Η Σβετλάνα Σαβίτσκαγια γεννήθηκε στη Μόσχα στις 8 Αυγούστου 1948. Αφού αποφοίτησε από το λύκειο, η μελλοντική κοσμοναύτης σπούδασε σε τρεις σχολές αεροπορίας, ολοκλήρωσε ένα εξειδικευμένο μάθημα στην πιλοτική οδήγηση μαχητικών αεροσκαφών MiG-21 και MiG-25 και εργάστηκε ως εκπαιδεύτρια και δοκιμαστική πιλότος. 🔹 Το 1970, έγινε η απόλυτη παγκόσμια πρωταθλήτρια γυναικών στα ακροβατικά με εμβολοφόρο κινητήρα. Διαστημικές Πτήσεις Η πρώτη πτήση της Σβετλάνα Σαβίτσκαγια πραγματοποιήθηκε από τις 19 έως τις 27 Αυγούστου 1982, με τα διαστημόπλοια Soyuz T-7 και Soyuz T-5 και τον διαστημικό σταθμό Salyut 7. Πραγματοποίησε τη δεύτερη τροχιακή της πτήση στις 17 Ιουλίου 1984, με το διαστημόπλοιο Soyuz T-12 προς τον διαστημικό σταθμό Salyut 7. Η κοσμοναύτης επέστρεψε στη Γη στις 29 Ιουλίου. 🔹 Κατά τη διάρκεια της δεύτερης πτήσης της, η Σβετλάνα Σαβίτσκαγια έγινε η πρώτη γυναίκα που πραγματοποίησε διαστημικό περίπατο, περνώντας 3 ώρες και 33 λεπτά έξω από τον σταθμό. Στη φωτογραφία: Σ. Σαβίτσκαγια, Λ. Ποπόφ και Α. Σερέμπροφ, το κύριο πλήρωμα του διαστημοπλοίου Soyuz T7, στον πίνακα ελέγχου του προσομοιωτή κατά τη διάρκεια μιας ολοκληρωμένης εκπαίδευσης στο Κέντρο Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών, 1982 (1). Β. Ντζανιμπέκοφ, Ι. Βολκ και Σ. Σαβίτσκαγια, το κύριο πλήρωμα του διαστημοπλοίου Soyuz T12, στον προσομοιωτή του διαστημοπλοίου Soyuz T κατά τη διάρκεια μιας ολοκληρωμένης εκπαίδευσης στο Κέντρο Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών, 1984 (2). Σ. Σαβίτσκαγια και Α. Λεόνοφ κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης πριν από την πτήση (3). Β. Ντζανιμπέκοφ και Σ. Σαβίτσκαγια, μέλη του κύριου πληρώματος Soyuz-T12, με την ομάδα διάσωσης και δημοσιογράφους στο σημείο προσγείωσης (4). https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_625180

Το IMAP της NASA ξεκινά την κύρια επιστημονική αποστολή Το IMAP (Interstellar Mapping and Acceleration Probe) της NASA ξεκίνησε την διετή κύρια επιστημονική αποστολή του την 1η Φεβρουαρίου για να εξερευνήσει και να χαρτογραφήσει τα όρια της ηλιόσφαιράς μας — την προστατευτική φούσκα που δημιουργείται από τον ηλιακό άνεμο που περιβάλλει το ηλιακό μας σύστημα.Η αποστολή, η οποία ξεκίνησε στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, βασίζεται σε 10 επιστημονικά όργανα για να καταγράψει μια ολοκληρωμένη εικόνα του τι συμβαίνει στο διάστημα, από σωματίδια υψηλής ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο, έως μαγνητικά πεδία στον διαπλανητικό χώρο, έως τη σκόνη που απομένει από εκρήξεις αστέρων στον διαστρικό χώρο. Το IMAP (Interstellar Mapping and Acceleration Probe) της NASA χαρτογραφεί τα όρια της ηλιόσφαιράς μας — μια γιγάντια προστατευτική φυσαλίδα που δημιουργείται από τον Ήλιο και περικλείει το ηλιακό μας σύστημα. Το διαστημόπλοιο μελετά τη δραστηριότητα του Ήλιου και πώς τα όρια της ηλιόσφαιρας αλληλεπιδρούν με την τοπική γαλαξιακή γειτονιά πέρα από αυτήν. Μελετώντας αυτό το τεράστιο φάσμα σωματιδίων και τα μαγνητικά πεδία που τα καθοδηγούν, το IMAP θα διερευνήσει δύο από τα πιο σημαντικά ζητήματα στην ηλιοφυσική, δηλαδή την ενεργοποίηση φορτισμένων σωματιδίων από τον Ήλιο και την αλληλεπίδραση του ηλιακού ανέμου στα όριά του με τον διαστρικό χώρο.Με την έναρξη της κύριας επιστημονικής αποστολής του, ορισμένα από τα δεδομένα του IMAP τροφοδοτούνται τώρα στο σύστημα IMAP Active Link for Real-Time (I-ALiRT), το οποίο μεταδίδει παρατηρήσεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο των συνθηκών του διαστημικού καιρού, όπως ο ηλιακός άνεμος και τα ενεργητικά σωματίδια, που κατευθύνονται προς τη Γη. Αυτά τα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενημέρωση των μετεωρολόγων, οι οποίοι εκδίδουν προηγμένες προειδοποιήσεις και ειδοποιήσεις για πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις του διαστημικού καιρού στην υγεία και την ασφάλεια των διαστημοπλοίων και των αστροναυτών.Ο κύριος ερευνητής και καθηγητής του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, Ντέιβιντ ΜακΚόμας, ηγείται της αποστολής IMAP, η οποία διαθέτει μια διεθνή ομάδα 27 συνεργαζόμενων ιδρυμάτων. Το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής (APL) του Johns Hopkins στο Λόρελ του Μέριλαντ διαχειρίστηκε τη φάση ανάπτυξης, κατασκεύασε το διαστημόπλοιο και λειτουργεί την αποστολή, η οποία είναι η πέμπτη στο χαρτοφυλάκιο του Προγράμματος Ηλιακών Επίγειων Εξερευνητών της NASA. Το Τμήμα Εξερευνητικών και Ηλιοφυσικών Έργων στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ διαχειρίζεται το Πρόγραμμα Ηλιακών Επίγειων Εξερευνητών για το Τμήμα Ηλιοφυσικής της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA. Μάθετε περισσότερα για την επιστημονική αποστολή του IMAP εδώ: https://science.nasa.gov/missions/nasas-imap-mission-to-study-boundaries-of-our-home-in-space/ Η αποστολή IMAP της NASA δημοσιεύει νέα δεδομένα από 7 επιστημονικά όργανα Τα επιστημονικά δεδομένα από την αποστολή IMAP (Interstellar Mapping and Acceleration Probe) της NASA είναι πλέον διαθέσιμα. Μετά την επιτυχημένη εκτόξευσή της στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, η κύρια αποστολή του IMAP ξεκίνησε λίγους μήνες αργότερα, την 1η Φεβρουαρίου. Και τα 10 όργανα στο IMAP έχουν συλλέξει με επιτυχία δεδομένα. Ενώ τα δεδομένα από τρία από τα όργανα δεν είναι ακόμη έτοιμα για δημοσίευση, τα επιστημονικά δεδομένα που συλλέχθηκαν έως τις 30 Απριλίου από επτά όργανα είναι προσβάσιμα από το Space Physics Data Facility της NASA και από το imap.princeton.edu/data . Δεδομένα είναι διαθέσιμα από τα ακόλουθα όργανα: MAG – Το μαγνητόμετρο, που αναπτύχθηκε από το Imperial College London, μετρά το διαπλανητικό μαγνητικό πεδίο που προέρχεται από τον Ήλιο. SWAPI – Το όργανο Ηλιακού Ανέμου και Παραλαβής Ιόντων, που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στο Νιου Τζέρσεϊ, μετρά ιόντα από τον ηλιακό άνεμο, μια συνεχή ροή φορτισμένων σωματιδίων από τον Ήλιο και σωματίδια πέρα από το ηλιακό σύστημα. HIT – Το τηλεσκόπιο ιόντων υψηλής ενέργειας, που αναπτύχθηκε από το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ, μελετά ιόντα υψηλής ενέργειας που προέρχονται από τον ηλιακό άνεμο και το βαθύ διάστημα. ΛΑΜΨΕΙΣ – Το όργανο Παγκόσμιας Δομής Ηλιακού Ανέμου, που αναπτύχθηκε από το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών, μελετά την υπεριώδη λάμψη που παράγεται από τον ηλιακό άνεμο για να κατανοήσει καλύτερα πώς εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου. SWE – Το όργανο Ηλιακών Ηλεκτρονίων Ανέμου, που αναπτύχθηκε από το Εθνικό Εργαστήριο Los Alamos στο Νέο Μεξικό, μετρά ηλεκτρόνια που βρίσκονται στον ηλιακό άνεμο. CoDICE – Το συμπαγές όργανο πειράματος διπλής σύνθεσης ιόντων, που αναπτύχθηκε από το Southwest Research Institute στο Σαν Αντόνιο του Τέξας, μετρά τη μάζα και το ηλεκτρικό φορτίο ιόντων που προέρχονται τόσο από τον διαστρικό χώρο όσο και από τον ηλιακό άνεμο. IDEX – Το όργανο Πειράματος Διαστρικής Σκόνης, που αναπτύχθηκε από το Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής και Διαστημικής Φυσικής στο Μπόλντερ του Κολοράντο, μετρά τη σύνθεση των διαστρικών και διαπλανητικών σωματιδίων σκόνης. Διατίθεται επίσης το IMAP Active Link για δεδομένα σε πραγματικό χρόνο (I-ALiRT), δεδομένα διαστημικού καιρού σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, τα οποία συνεχίζουν να μεταδίδονται με υψηλό ρυθμό, 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα για τους μετεωρολόγους. https://science.nasa.gov/blogs/imap/2026/08/07/nasas-imap-mission-releases-new-data-from-7-science-instruments/

H NASA ανανεώνει τη ζωή του Voyager 2 με μια «Μεγάλη Έκρηξη» Το ένα από τα δύο θρυλικά διαστημόπλοια θα συνεχίσει να ταξιδεύει στο γαλαξία μεταδίδοντας πολύτιμα δεδομένα,Τα δίδυμα διαστημόπλοια Voyager 1 και Voyager 2 της NASA συνεχίζουν το επικό τους ταξίδι έχοντας εγκαταλείψει το ηλιακό μας σύστημα και οι υπεύθυνοι της θρυλικής πλέον αποστολής ανακοίνωσαν τις νέες παρεμβάσεις που θα κάνουν ώστε να παρατείνουν για ένα ακόμη χρόνο τη ζωή στο Voyager 2.Τα διαστημόπλοια Voyager 1 και Voyager 2 εκτοξεύτηκαν το 1977 και εδώ και λίγα χρόνια έχουν βγει από τα σύνορα του ηλιακού μας συστήματος ταξιδεύοντας στο διαστρικό κενό στέλνοντας πολύτιμα δεδομένα για το περιβάλλον που υπάρχει έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Όπως είναι ευνόητο τα δύο σκάφη έχουν όλο και λιγότερη ενέργεια για τα επιστημονικά τους όργανα και τις συσκευές θέρμανσης που διαθέτουν. Κατά καιρούς οι μηχανικοί που επιβλέπουν την αποστολή αποφασίζουν ποια τμήματα των δύο διαστημοπλοίων θα δέχονται ενέργεια και ποια θα πρέπει να απενεργοποιηθούν για να παρατείνουν την ζωή στα δύο σκάφη.Σύμφωνα με τη NASA ένας έξυπνος ελιγμός εξοικονόμησης ενέργειας, γνωστός ως «Big Bang» (ο όρος που χρησιμοποιείται για το μυστηριώδες φαινόμενο της γέννησης του Σύμπαντος) βοήθησε την υπηρεσία να αποφύγει το ενδεχόμενο να χρειαστεί να απενεργοποιήσει αργότερα μέσα στη χρονιά ένα ακόμη από τα τρία εναπομείναντα επιστημονικά όργανα του διαστημικού σκάφους Voyager 2.Η διαδικασία του «Big Bang» (Μεγάλη Εκρηξη) περιλαμβάνει την επιλεκτική απενεργοποίηση ορισμένων ενεργοβόρων οργάνων στα διαστημικά σκάφη Voyager ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιούνται εναλλακτικά συστήματα που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Όλα αυτά γίνονται με τρόπο ώστε το διαστημικό σκάφος να παραμένει αρκετά θερμό για να μπορεί να λειτουργεί στο εξαιρετικά ψυχρό περιβάλλον του διαστρικού διαστήματος.«Η ιδέα είναι να αντικατασταθεί ταυτόχρονα μια ομάδα συσκευών που καταναλώνουν ενέργεια — εξ ου και το παρατσούκλι — απενεργοποιώντας ορισμένες και αντικαθιστώντας τες με εναλλακτικές λύσεις χαμηλότερης κατανάλωσης, ώστε το διαστημικό σκάφος να παραμένει αρκετά θερμό για να συνεχίσει να συλλέγει επιστημονικά δεδομένα», έγραψαν εκπρόσωποι του Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA το οποίο διαχειρίζεται την αποστολή σε προηγούμενη ανάρτηση τους.Η NASA πραγματοποίησε προσεκτικά δοκιμές στο Voyager 2 πριν εφαρμόσει τη διαδικασία τον Μάιο και τον Ιούνιο. Τώρα δημοσιοποιώντας τα αποτελέσματα αυτών των δοκιμών η NASA αναφέρει ότι η μεταφορά ενέργειας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και αναμένεται να επιτρέψει στο Voyager 2 να συνεχίσει να λειτουργεί για λίγο ακόμη.«Η εξοικονόμηση ενέργειας αναμένεται να παρέχει αρκετή ισχύ ώστε να διατηρηθούν σε λειτουργία τα τρία επιστημονικά του όργανα για τουλάχιστον έναν επιπλέον χρόνο», έγραψε η NASA σχετικά με τη διαδικασία Big Bang. To Vozager 2 https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148156/h-nasa-ananeonei-ti-zoi-toy-voyager-2-me-mia-megali-ekrixi/

Αστρονόμοι παρακολούθησαν όλη την «ταινία» του εκρηκτικού θανάτου ενός άστρου. Παρατήρησαν όλη τη διαδικασία των κοσμικών φαινομένων που προκαλούν μια αστρική καταστροφή. Αστρονόμοι είχαν τη σπάνια ευκαιρία να παρατηρήσουν τον εκρηκτικό θάνατο ενός τεράστιου άστρου από την αρχή μέχρι το τέλος αποκτώντας νέα κατανόηση για το πώς αυτού του είδους το βίαιο φαινόμενο μπορεί να εκδηλωθεί με περισσότερους τρόπους από όσους ήταν γνωστοί μέχρι σήμερα.Οι παρατηρήσεις ξεκίνησαν τον Μάρτιο, όταν το διαστημικό τηλεσκόπιο Einstein Probe της Κίνας εντόπισε μια στιγμιαία έκλαμψη ακτίνων Χ. Η έκλαμψη προκλήθηκε όταν ένα ισχυρό κρουστικό κύμα το οποίο δημιουργήθηκε από την έκρηξη στον καταρρέοντα πυρήνα του άστρου διέσχισε βίαια την επιφάνειά του.Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «διάσπαση του κρουστικού κύματος». Θεωρείται ότι συμβαίνει σε κάθε έκρηξη σουπερνόβα όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρατηρηθεί λόγω της πολύ μικρής διάρκειάς του. Στην πραγματικότητα ήταν η πρώτη φορά από το 2008 που παρατηρήθηκε ένα τέτοιο φαινόμενο.«Χρειάζεται μεγάλη τύχη για να το πετύχεις τη στιγμή που συμβαίνει», δήλωσε ο αστρονόμος Μπρένταν Ο΄Κόνορ μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Carnegie Mellon University στο Πίτσμπουργκ και επικεφαλής συγγραφέας μίας από τις δύο επιστημονικές εργασίες που περιγράφουν το σουπερνόβα και δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση «Astrophysical Journal Letters».«Μπορείτε να σκεφτείτε το κρουστικό κύμα σαν ένα ραντάρ. Καθώς το κύμα διαπερνά τα εξωτερικά στρώματα του άστρου και οποιαδήποτε ύλη βρίσκεται στην περιοχή γύρω του, αφήνει ένα αποτύπωμα στο σήμα που ανιχνεύουμε στις ακτίνες Χ. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις ακτίνες Χ για να αποκτήσουμε μια πρωτοφανή, εξαιρετικά λεπτομερή εικόνα του άστρου λίγο πριν από την κατάρρευσή του», δήλωσε η αστρονόμος Τζίλιαν Ράστιντζαντ υπότροφος της NASA στο Πανεπιστήμιο του Maryland και επικεφαλής συγγραφέας της δεύτερης εργασίας. Η πανστρατιά Οι ερευνητές κινητοποίησαν γρήγορα μια ολόκληρη «στρατιά» τηλεσκοπίων, μεταξύ των οποίων το διαστημικό Παρατηρητήριο Ακτίνων Χ Chandra, καθώς και πολλές επίγειες εγκαταστάσεις προκειμένου να συνεχίσουν τις παρατηρήσεις για σχεδόν τρεις μήνες. Οι παρατηρήσεις σταμάτησαν όταν από την οπτική γωνία της Γης η περιοχή όπου βρισκόταν το σουπερνόβα πέρασε πίσω από τον Ήλιο.Το άστρο βρισκόταν περίπου 500 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη σε έναν σχετικά κοντινό γαλαξία. Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως σε έναν χρόνο περίπου 9,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Πριν από την έκρηξη εκτιμάται ότι το άστρο είχε περίπου 30 φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο.«Θα ήταν ένα από τα πιο μεγάλα άστρα, πιθανότατα μεγαλύτερο από τον Μπετελγκέζ», δήλωσε η Ράστιντζαντ αναφερόμενη σε ένα από τα λαμπρότερα άστρα στον νυχτερινό ουρανό. Ο Μπετελγκέζ είναι ένας γιγάντιος αστέρας που πιστεύεται ότι πλησιάζει στο τέλος της ζωής του δηλαδή σε μια έκρηξη σουπερνόβα και βρίσκεται στο γαλαξία μας περίπου 500 έως 600 έτη φωτός από τη Γη.Η έκρηξη πιστεύεται ότι άφησε πίσω της μια μαύρη τρύπα, ένα εξαιρετικά πυκνό αντικείμενο του οποίου η βαρύτητα είναι τόσο ισχυρή ώστε ούτε το φως δεν μπορεί να διαφύγει. Πριν από την έκρηξη το άστρο ήταν ένας αστέρας Wolf-Rayet, ένας σπάνιος και γιγάντιος τύπος άστρου που είχε αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα υδρογόνου και ηλίου μέσω ισχυρών αστρικών ανέμων.Η έκρηξη ταξινομήθηκε ως «σουπερνόβα τύπου Ic με ευρείες φασματικές γραμμές». Πρόκειται για έναν τύπο σουπερνόβα που προέρχεται από άστρο του οποίου τα εξωτερικά στρώματα έχουν απογυμνωθεί ενώ η ύλη που εκτοξεύεται από την έκρηξη κινείται με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα, στην προκειμένη περίπτωση λίγο μεγαλύτερη από 10% της ταχύτητας του φωτός. Χωρίς έκλαμψη ακτίνων γάμμα Το σουπερνόβα παρουσίασε πολλά χαρακτηριστικά ισχυρών αστρικών εκρήξεων που συχνά συνδέονται με ένα φαινόμενο γνωστό ως έκλαμψη ακτίνων γάμμα (gamma-ray burst), μια εξαιρετικά έντονη εκπομπή ακτινοβολίας γάμμα, δηλαδή της υψηλότερης ενεργειακής μορφής φωτός. Ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε καμία ένδειξη για τέτοια έκλαμψη.«Ένα από τα βασικά αναπάντητα ερωτήματα στον τομέα είναι γιατί ορισμένα άστρα μεγάλης μάζας που καταρρέουν εκτοξεύουν πίδακες ύλης με ταχύτητα κοντά στην ταχύτητα του φωτός, οι οποίοι διαφεύγουν από το άστρο και προκαλούν εκλάμψεις ακτίνων γάμμα, ενώ φαινομενικά παρόμοια άστρα δεν το κάνουν», δήλωσε ο O’Connor.«Η ύλη που κινείται με μεγάλη ταχύτητα μέσα στον πίδακα συγκρούεται με τον ίδιο της τον εαυτό σε επιμέρους κρουστικά κύματα, παράγοντας τις ακτίνες γάμμα που παρατηρούμε στις εκλάμψεις ακτίνων γάμμα», πρόσθεσε ο O’Connor.Μία πιθανότητα είναι ότι ο συγκεκριμένος πίδακας «πνίγηκε» — εμποδίστηκε δηλαδή να εκτοξευθεί στο διάστημα — είτε από την ίδια την επιφάνεια του άστρου είτε από πυκνή ύλη που είχε περιβάλει το άστρο κατά τα τελευταία στάδια της ζωής του.«Η ύπαρξη των λεγόμενων “πνιγμένων πιδάκων” είχε θεωρηθεί θεωρητικά εδώ και δεκαετίες, αλλά δεν είχε ακόμη εντοπιστεί με τρόπο που να το αποδεικνύει οριστικά. Η διαφορά ανάμεσα σε έναν πίδακα που καταφέρνει να διαφύγει και σε έναν πνιγμένο πίδακα είναι το αν κινείται αρκετά γρήγορα ή αν διαθέτει αρκετή ενέργεια ώστε να διασπάσει και να διαπεράσει την περιβάλλουσα αστρική ύλη» δήλωσε ο Ο΄Κόνορ.Αυτή ήταν η πρώτη παρατήρηση σουπερνόβα αυτού του τύπου χωρίς συνοδευτική έκλαμψη ακτίνων γάμμα και χωρίς πίδακα ύλης. «Το εύρημα δείχνει ότι τα πιο μεγάλης μάζας άστρα πεθαίνουν με περισσότερους τρόπους από όσους πίστευαν μέχρι σήμερα οι αστρονόμο. Αυτά τα ακραία σουπερνόβα αποτελούν εργαστήρια για τους αστροφυσικούς, ώστε να μελετούν πώς λειτουργούν οι νόμοι της φυσικής σε ακραία περιβάλλοντα — σκεφτείτε εξαιρετικά υψηλές πυκνότητες, υψηλές θερμοκρασίες και ύλη με μάζα πολλαπλάσια από εκείνη του Ήλιου μας — συνθήκες που δεν μπορούμε να αναπαράγουμε εδώ στη Γη. Μελετώντας τα, μαθαίνουμε περισσότερα για τους νόμους που διέπουν το Σύμπαν μας» εξηγεί η Ράστιντζαντ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148150/astronomoi-parakoloythisan-oli-ti-tainia-toy-ekriktikoy-thanatoy-enos-astroy/

Έρευνα: Γιατί δεν υπήρχαν μικροσκοπικοί δεινόσαυροι; – Η ευθύνη βαραίνει τα θηλαστικά. Τι δείχνουν τα μαθηματικά μοντέλα. Όλοι ξέρουν ότι οι δεινόσαυροι ήταν πραγματικά τεράστιοι. Κάποιοι από τους μακρύλαιμους φυτοφάγους ήταν τα μεγαλύτερα πλάσματα που περπάτησαν ποτέ στη Γη, όπως ο γιγαντιαίος Αργεντινόσαυρος, που έφτανε σε μήκος τα 30 μέτρα και σε βάρος τους 70-90 τόνους. Τι συνέβη όμως με τους μικρούς δεινόσαυρους, μεγέθους ποντικιού; Εξ όσων γνωρίζουμε, δεν υπήρξαν ποτέ.Νέες έρευνες μελετούν αυτό το φαινόμενο. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα για να εξηγήσουν την εξέλιξη του μεγέθους των σπονδυλωτών. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η βιοενέργεια και η φυσιολογία μπορούν να εξηγήσουν τα μεγέθη των θηλαστικών, των πτηνών και των χελωνών, αλλά αυτοί οι παράγοντες δεν εξηγούν γιατί δεν υπήρξαν πραγματικά μικροσκοπικοί δεινόσαυροι – αν εξαιρέσουμε κάποιους από τους ιπτάμενους απογόνους τους.Οι ερευνητές πιστεύουν ότι άλλοι λόγοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο. Υπέθεσαν ότι επειδή τα πρώιμα θηλαστικά – τα περισσότερα από αυτά ήταν μικρά πλάσματα, σε μέγεθος μυγαλής- είχαν καλύψει επαρκώς τις οικοθέσεις για τα ζώα μικρότερου μεγέθους, η «σμίκρυνση» των δεινοσαύρων δεν έγινε ποτέ.«Γνωρίζουμε, βάση των παρατηρήσεών μας στα ζωντανά ζώα και τα απολιθώματα, ότι στις περισσότερες οικογένειες ζώων κάποια μέλη τους έχουν πολύ μικρό μέγεθος και αυτά τα μικρά ζώα συνήθως κυριαρχούν στα οικοσυστήματά τους», είπε η παλαιοντολόγος Στέφανι Λέτσκι, του Πανεπιστημίου Πρίνστον, εκ των συγγραφέων της μελέτης που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Evolution. «Ένα μικρό ζώο χρειάζεται λιγότερους πόρους και μπορεί να φτάσει σε αναπαραγωγική ηλικία γρηγορότερα από τα ζώα μεγάλου μεγέθους», εξήγησε. Το μέγεθος των μικρών δεινοσαύρων Κάποιοι από τους μικρότερους δεινόσαυρους ήταν όντως μικροί: ο μικροράπτορας, σε μέγεθος κορακιού, ζύγιζε μόλις 430 γραμμάρια και ο αγχιόρνις 530 γραμμάρια. Και πάλι όμως, ήταν «τεράστιοι» αν τους συγκρίνουμε με το σύγχρονο μικρότερο πουλί, το κολιμπρί-μέλισσα, που ζυγίζει 1,75 γραμμάρια, το μικρότερο θηλαστικό, τη νανομυγαλή (περίπου 1,8 γραμμάρια) και τη μικρότερη σαύρα, τον νάνο-γκέκο (περίπου 0,15 του γραμμαρίου).«Τα περισσότερα ζώντα είδη είναι μικρά, πολύ μικρότερα από εμάς και μικρότερα και από τους μικρότερους δεινόσαυρους» είπε ο παλαιοντολόγος Ρότζερ Μπένσον, έφορος παλαιοβιολογίας των δεινοσαύρων στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης. Σε αυτή τη λίστα περιλαμβάνεται περίπου το 90% των εξαφανισμένων ειδών πουλιών και το 75% των εξαφανισμένων θηλαστικών. «Σκεφτείτε τα τρωκτικά, τις μυγαλές, τις νυχτερίδες, τα ωδικά πτηνά, τις περισσότερες σαύρες, τους βατράχους, τόσα πολλά μικρά είδη. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχουν ακόμη πολλές οικοθέσεις διαθέσιμες για τα μικρόσωμα είδη. Η απουσία μικροσκοπικών δεινοσαύρων σημαίνει ότι όλες αυτές οι άφθονες οικοθέσεις ήταν απρόσιτες για αυτούς», υποστήριξε ο Μπένσον, που συμμετείχε στη μελέτη. Το χτύπημα του αστεροειδούς και η ακμή των θηλαστικών Οι δεινόσαυροι εμφανίστηκαν πριν από περίπου 230 εκατομμύρια χρόνια και σταδιακά εξελίχθηκαν στα κυρίαρχα ζώα της ξηράς. Η «βασιλεία» τους τερματίστηκε όταν ένας αστεροειδής χτύπησε τη Γη, πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, προκαλώντας μαζική εξαφάνιση ειδών. Τα θηλαστικά, κατά την εποχή των δεινοσαύρων, άκμαζαν σε οικοθέσεις που ταίριαζαν σε μικρόσωμα ζώα, όπως τα εντομοφάγα και τα σπερμοφάγα.«Είναι πιθανόν τα μικρόσωμα πρώιμα θηλαστικά να επικράτησαν των δεινοσαύρων, εμποδίζοντάς τη σμίκρυνσή τους. Παρομοίως, οι μεγάλοι δεινόσαυροι εμπόδιζαν τα θηλαστικά να μεγαλώσουν σε μέγεθος», είπε η Λέτσκι.Μόνο μετά την καταστροφή που έσπειρε ο αστεροειδής τα θηλαστικά άρχισαν να μεγαλώνουν και να καταλαμβάνουν οικοθέσεις των δεινοσαύρων, όχι μόνο των φυτοφάγων αλλά και των αρπακτικών.Μια άλλη πιθανή εξήγηση για την έλλειψη μικροσκοπικών δεινοσαύρων είναι ότι υπήρχαν, όμως τα απολιθώματά τους δεν έχουν βρεθεί. Οι ερευνητές λένε ότι αυτό μάλλον είναι απίθανο, επειδή σε τοποθεσίες όπου έχουν εντοπιστεί απολιθώματα δεινοσαύρων υπάρχουν συχνά και λείψανα πολλών άλλων μικρότερων ζώων.Τα μαθηματικά μοντέλα προβλέπουν πώς οι εξελικτικές δυνάμεις καθόρισαν το μέγεθος του σώματος με βάση τη φυσιολογία της πρόσληψης ενέργειας ενός ζώου από τους πόρους του οικοσυστήματος, καθώς και τον ρυθμό με τον οποίο το ζώο μετατρέπει αυτήν την ενέργεια σε απογόνους. Οι εξελικτικές δυνάμεις ευνοούν τα μεγέθη σώματος στα οποία ο ρυθμός της ενέργειας που επενδύεται στους απογόνους είναι ο μέγιστος, δήλωσε ο Μπένσον.Οι δεινόσαυροι αψηφούν αυτά τα μοντέλα, παρόλο που τα πτηνά -τα οποία εξελίχθηκαν από μικρούς φτερωτούς δεινόσαυρους και εμφανίστηκαν για πρώτη φορά πριν από περίπου 150 εκατομμύρια χρόνια— συμμορφώθηκαν με αυτά (αυτό πάντως δεν ισχύει για τα πτηνά που δεν έχουν την ικανότητα να πετούν). Τα φίδια και οι κροκόδειλοι αποκλίνουν επίσης από τα μαθηματικά μοντέλα.Οι δεινόσαυροι από τους οποίους εξελίχθηκαν τα πτηνά ανήκαν σε μια γενεαλογική γραμμή που ονομάζεται θηριόποδα, στην οποία ανήκαν επίσης γίγαντες όπως ο Τυραννόσαυρος Ρεξ, ο οποίος έφτανε σε μήκος τα 12,3 μέτρα και σε βάρος τους 8 τόνους. Ορισμένα μη ιπτάμενα πτηνά ήταν πελώρια, όπως τα «πουλιά ελέφαντες» της Μαδαγασκάρης που ξεπερνούσαν τα 500 κιλά σε βάρος.«Τα πουλιά ανέπτυξαν τις πτητικές ικανότητές τους πριν από περίπου 130 εκατομμύρια χρόνια και αμέσως άρχισαν να μικραίνουν», είπε ο Μπένσον. «Πιστεύουμε ότι η πτήση ίσως επέτρεψε στα πτηνά να ξεφύγουν από τον οικολογικό ανταγωνισμό και να αποκτήσουν πολύ μικρό μέγεθος. Αυτό ίσως να εξηγεί και την τεράστια ποικιλία των πουλιών που σήμερα ξεπερνούν τα 12.000 είδη», πρόσθεσε. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2147684/ereyna-giati-den-ypirchan-mikroskopikoi-deinosayroi-i-eythyni-varainei-ta-thilastika/ Τζεφ Μπέζος και Λεονάρντο Ντι Κάπριο ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη διάσωση ειδών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Ανακοίνωσαν χρηματοδότηση εκατοντάδων εκατ. δολαρίων σε ένα πρότζεκτ προστασίας της άγριας φύσης. Το Bezos Earth Fund που ιδρύθηκε από τον ιδρυτή της Amazon Τζεφ Μπέζος και ο οργανισμός Re συνιδρυτής του οποίου είναι ο σταρ του Χόλιγουντ Λεονάρντο Ντι Κάπριο ανακοίνωσαν ότι δεσμεύουν αρχική χρηματοδότηση ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων για τη στήριξη της ανάκαμψης ειδών που βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης.Η πρωτοβουλία Phoenix Species Project έχει στόχο να συμβάλει στη διάσωση 100 ειδών σε 30 χώρες, μέσω μακροχρόνιας χρηματοδότησης και δράσεων διατήρησης που θα υλοποιούνται σε τοπικό επίπεδο, με τη συμμετοχή αυτόχθονων πληθυσμών, τοπικών κοινοτήτων, επιστημόνων και κυβερνήσεων.Τα μέτρα προστασίας περιλαμβάνουν προγράμματα αναπαραγωγής για τη διατήρηση των ειδών, αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων, διαχείριση ασθενειών και έλεγχο των χωροκατακτητικών (εισβολικών) ειδών, με επιστημονική υποστήριξη από την Επιτροπή Επιβίωσης Ειδών της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).Σύμφωνα με την IUCN περισσότερα από 49,000 είδη δηλαδή περίπου το 28% όσων έχουν αξιολογηθεί απειλούνται σήμερα με εξαφάνιση.Μεταξύ των ειδών που θα υποστηριχθούν από το πρόγραμμα Phoenix είναι ο λεμούριος σιφάκα με το χρυσό στέμμα (golden-crowned sifaka) από τη Μαδαγασκάρη και η πράσινη σαλαμάνδρα του Hickory Nut Gorge από τη Βόρεια Καρολίνα των Ηνωμένων Πολιτειών.Το πρόγραμμα υποστηρίζεται επίσης από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Age of Union και το Todd Graves Family Foundation.«Εκατό είδη, τριάντα χώρες και μια πραγματική δέσμευση να τα επαναφέρουμε. Όχι απλώς να διαχειριστούμε την παρακμή τους, αλλά να τα βοηθήσουμε να ανακάμψουν. Γνωρίζουμε πώς να το πετύχουμε. Αρκεί να παραμείνουμε προσηλωμένοι στην προσπάθεια για όσο χρόνο χρειαστεί, ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία» δήλωσε η σύζυγος του Αμερικού μεγιστάνα Λόρεν Σάντσεζ Μπέζος, αντιπρόεδρος του Bezos Earth Fund.Το Bezos Earth Fund, το οποίο διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αναφέρει ότι από την ίδρυσή του το 2020 έχει χορηγήσει 41 επιχορηγήσεις, συνολικού ύψους 591 εκατομμυρίων δολαρίων, για έργα που αφορούν την αποκατάσταση και την προστασία της φύσης. Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται δράσεις για τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών στις Ηνωμένες Πολιτείες. ΜΠΕΖΟΣ ΝΤΙ ΚΑΠΡΙΟ https://www.naftemporiki.gr/techscience/2147749/tzef-mpezos-kai-leonarnto-nti-kaprio-enonoyn-tis-dynameis-toys-gia-ti-diasosi-eidon-poy-kindyneyoyn-me-exafanisi/

Η διάρκεια. «Ο καθένας μας είναι όλα τα ποσά που δεν έχει μετρήσει: Υποβίβασέ μας πάλι στη γύμνια και στη νύχτα, και θα δεις ν’ αρχίζει στην Κρήτη, πριν από τέσσερις χιλιάδες χρόνια, η αγάπη που τέλειωσε χτες στο Τέξας.» Thomas Wolfe, «Γύρνα σπίτι, άγγελέ μου» (…) Γιατί η διάρκειά μας δεν είναι μια στιγμή που διαδέχεται άλλη στιγμή· σ’ αυτή την περίπτωση δεν θα υπήρχε παρά μονάχα παρόν, δεν θα υπήρχε παράταση του παρελθόντος στο παρόν, δεν θα υπήρχε εξέλιξη, δεν θα υπήρχε διάρκεια συμπαγής. Η διάρκεια είναι η ασταμάτητη πορεία του παρελθόντος, που κατατρώγει το μέλλον και ογκώνεται στο διάβα της.Από τη στιγμή που το παρελθόν αυξάνεται αδιάκοπα, διατηρείται το ίδιο επ’ άπειρον. Η μνήμη δεν είναι μια ικανότητα προορισμένη να ταξινομεί τις αναμνήσεις σ’ ένα συρτάρι, ούτε να εγγράφει αυτές σε κατάστιχο. Δεν υπάρχει ούτε συρτάρι, ούτε κατάστιχο· πιο καλά είναι να πούμε πως δεν υπάρχει ούτε ικανότητα, γιατί μια ικανότητα ασκείται πότε-πότε, όταν θέλει ή όταν μπορεί, ενώ η επισώρευση του παρελθόντος πάνω στο παρόν συνεχίζεται χωρίς διακοπή.Πραγματικά το παρελθόν διατηρείται από τον εαυτό του, αυτόματα. Αναμφίβολα, μας ακολουθεί ολόκληρο σε κάθε στιγμή· ό,τι αισθανθήκαμε, σκεφθήκαμε, θελήσαμε, από τα παιδικά μας χρόνια, είναι μέσα του, και μπαίνει στο παρόν· σπρώχνει την πόρτα της συνείδησής μας στην περίπτωση που θάθελε να το αφήσει έξω. Ο εγκεφαλικός μας μηχανισμός είναι έτσι καμωμένος που να απωθεί ολόκληρο σχεδόν το παρελθόν μέσα στο υποσυνείδητο και να μην αφήνει να περάσει στη συνείδησή μας παρά μονάχα εκείνο που απ’ τη φυσική του κατασκευή, είναι ικανό να ρίξει φως στο παρόν, να βοηθήσει την προπαρασκευή της δράσης μας, να αποδόσει συνεπώς εργασία χρήσιμη. Φυσικά, περνάνε και λαθραία πολλές αναμνήσεις. Αυτές, σαν απόστολοι του υποσυνείδητου, μας ειδοποιούν για ό,τι φέρνουμε μαζί μας, χωρίς να το γνωρίζουμε. Αλλά κι’ όταν ακόμη δεν έχουμε σαφή ιδέα, αισθανόμαστε αόριστα την παρουσία του παρελθόντος. Τι είμαστε αλήθεια, τι είναι ο χαρακτήρας μας; Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η συμπύκνωση της ιστορίας, που ζήσαμε από τη γέννησή μας κι’ ακόμα πιο μπροστά μάλιστα, αφού κουβαλάμε μέσα μας τις κληρονομικές προδιαθέσεις. Αναμφίβολα η σκέψη μας περιέχει ένα πολύ μικρό κομμάτι του παρελθόντος μας· αλλά με το παρελθόν μας ολόκληρο, και με την πρωταρχική κλίση της ψυχής μας, επιθυμούμε, θέλουμε, ενεργούμε.Το παρελθόν μας λοιπόν εκδηλώνεται ολοκληρωτικά σε μας με την ώθησή του και με τη μορφή τάσης, αν και ένα ασθενικό μέρος του γίνεται παράσταση.Απ’ αυτή την επιβίωση του παρελθόντος, η συνείδηση γίνεται ανίσχυρη να διαβεί δυο φορές την ίδια κατάσταση. Μπορεί να βρίσκεται μπροστά σε όμοιες περιστάσεις· ωστόσο δεν δρουν πια αυτές πάνω στο ίδιο πρόσωπο, αφού τούτο παίρνεται σε μια νέα στιγμή της ιστορίας του. Η προσωπικότητά μας, που οικοδομείται σε κάθε στιγμή με τη συσσωρευμένη πείρα, αλλά ζει αδιάκοπα κι’ η αλλαγή αυτή εμποδίζει να επαναληφθεί μια κατάσταση, έστω κι’ αν είναι στο βάθος όμοια με την προηγούμενη. Η διάρκειά μας κατά συνέπεια είναι χωρίς επιστροφή. Δε θα μπορούσαμε να ξαναζήσουμε ένα κομμάτι απ’ τη διάρκειά μας, γιατί θάπρεπε να σβύσουμε τις αναμνήσεις των γεγονότων που ακολούθησαν. Θα μπορούσε αυτό να γίνει στη διάνοιά μας, αλλ’ όχι και στη βούλησή μας.Έτσι η προσωπικότητά μας αυξάνεται, ωριμάζει, εξυψώνεται αδιάκοπα. Κάθε μια απ’ τις στιγμές της είναι κάτι καινούργιο που προστίθεται σ’ αυτό που υπήρχε. Ακόμη, δεν είναι μονάχα κάτι καινούργιο, αλλά και κάτι απρόβλεπτο. Χωρίς αμφιβολία, η τωρινή μου κατάσταση εξηγείται από εκείνο που υπήρχε μέσα μου κι από εκείνο που δρούσε επάνω μου εκείνη τη στιγμή. Αν την ανέλυα, δεν θα εύρισκα άλλα στοιχεία. Αλλά καμμιά διάνοια, ακόμα και υπεράνθρωπη, δε μπόρεσε να προβλέψει την απλή, αδιαίρετη αρχή, που δίνει στα εντελώς αφηρημένα αυτά στοιχεία, τη συγκεκριμένη τους οργάνωση.Γιατί πρόβλεψη σημαίνει να προβάλλεις στο μέλλον εκείνο που έγινε αντιληπτό στο παρελθόν ή να φαντάζεσαι κάποια καινούργια διάρθρωση, με άλλη διάταξη, των γνωστών στοιχείων, για αργότερα.Αλλά εκείνο που ποτέ δεν σου έγινε αντιληπτό, και είναι σύγχρονα απλό, είναι αναγκαστικά απρόβλεπτο. Τέτοια λοιπόν είναι η περίπτωση κάθε μιας από τις καταστάσεις μας, όταν τη θεωρήσουμε σαν στιγμή μιας ιστορίας που εξελίσσεται: είναι απλή και δεν είναι αισθητή, αφού, στην αδιαιρετότητά της, συγκεντρώνει το αισθητό, με εκείνο που το παρόν του πρόσθεσε επί πλέον. Είναι μια πρωτότυπη στιγμή μιας ιστορίας όχι λιγώτερο πρωτότυπης.Η έτοιμη προσωπογραφία, εξηγείται από τη φυσιογνωμία του προτύπου, απ’ τη φύση του καλλιτέχνη κι’ απ’ τα χρώματα που χρησιμοποίησε· αλλά κι’ αν ακόμα γνωρίζουμε εκείνο που την εξηγεί, κανείς, ούτε ο ίδιος ο καλλιτέχνης δε θα μπορούσε να προβλέψει ποια ακριβώς θα ήταν η προσωπογραφία, γιατί το να το προβλέψεις σημαίνει να κάνεις την προσωπογραφία, πριν ακόμα τη ζωγραφείσης. Υπόθεση παράλογη που αυτοαναιρείται.Τούτο αληθεύει για τις στιγμές της ζωής μας, που εμείς δημιουργούμε. Κάθε μια απ’ αυτές είναι ένα είδος δημιουργίας.Κι όπως το ταλέντο του ζωγράφου μορφώνεται ή όχι, σε κάθε όμως περίπτωση τροποποιείται κατ’ απ’ την επίδραση των έργων του, έτσι και κάθε μια απ’ τις καταστάσεις μας, στο χρόνο που διαρκεί, τροποποιεί την προσωπικότητά μας, και αποτελεί τη νέα μορφή που της δόσαμε. Έχουν λοιπόν δίκαιο εκείνοι που λένε πως εκείνο που κάνουμε, εξαρτάται από εκείνο που είμαστε· αλλά πρέπει να προσθέσωμε ότι, κατά κάποιο τρόπο, είμαστε εκείνο που κάνουμε και ότι συνεχώς δημιουργούμε τους εαυτούς μας. Αυτή η δημιουργία του εαυτού μας απ’ τον εαυτό μας, είναι τόσο περισσότερο πλήρης, όσο καλύτερα σκέπτεται κανείς εκείνο που κάνει· Γιατί ο συλλογισμός εδώ, είναι διαφορετικός απ’ αυτόν που χρησιμοποιούμε στη γεωμετρία, όπου τα λήμματα είναι δοσμένα μια για πάντα, απρόσωπα και όπου επιβάλλεται ένα συμπέρασμα απρόσωπο. Εδώ, αντίθετα, οι ίδιοι συλλογισμοί, καμωμένοι από διάφορα πρόσωπα ή από ένα πρόσωπο σε διάφορες στιγμές, μπορεί να σε οδηγήσουν σε πράξεις διαφορετικές, αν και το ίδιο λογικές. Για να κυριολεκτήσουμε, δεν είναι ατόφιοι οι ίδιοι συλλογισμοί, αφού δεν ανήκουν στο ίδιο πρόσωπο και ούτε έγιναν την ίδια στιγμή. Γι’ αυτό δε μπορεί κανείς να ενεργεί αφηρημένα, πέρνοντας τους συλλογισμούς αυτούς σαν βάση, όπως στη γεωμετρία, ούτε να λύνει για λογαριασμό άλλου προβλήματα, που βάζει σ’ αυτόν τον άλλο η ζωή. Κάθε ένας θα λύνει τα προβλήματά του μόνος του, με τις δικές του δυνάμεις. Αλλά δεν θα εμβαθύνουμε σ’ αυτό το σημείο. Ζητάμε μόνο να μάθουμε ποια ακριβώς έννοια δίνει η συνείδησή μας στη λέξη «υπάρχειν» και βρίσκουμε ότι, για ένα ον με συνείδηση, το υπάρχειν σημαίνει αλλαγή, η αλλαγή σημαίνει ωρίμασμα, το ωρίμασμα σημαίνει να δημιουργείς τον εαυτό σου επ’ άπειρον. Θα τώλεγε τούτο κανείς για την ύπαρξη γενικά; απόσπασμα από το βιβλίο του Henri Bergson «Η Δημιουργός Εξέλιξις», μετάφραση: Π.Γ. Τεσσέρη, εκδόσεις Αναγνωστίδη