Δροσος Γεωργιος

Το προηγμένο ρόβερ της NASA στον Άρη βρήκε ενδείξεις αρχαίας μικροβιακής ζωής. Το Perseverance εντόπισε οργανικά μόρια άνθρακα σε πετρώματα αρχαίας κοίτης ποταμού που μετέφερε νερό πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Το ρόβερ Perseverance της NASA εντόπισε πολύπλοκα μόρια άνθρακα σε πετρώματα του Άρη που ήδη είχαν προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων επειδή φέρουν πιθανές ενδείξεις αρχαίας μικροβιακής ζωής.Μετρήσεις που πραγματοποίησε το όργανο SHERLOC του ρόβερ αποκάλυψαν την παρουσία οργανικού άνθρακα σε αργιλικά πετρώματα της περιοχής Bright Angel, καθώς το όχημα κινούνταν κατά μήκος της Neretva Vallis, μιας αποξηραμένης κοίτης ποταμού που μετέφερε νερό στον κρατήρα Jezero πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.Η μορφή άνθρακα που ανιχνεύθηκε, γνωστή ως μακρομοριακός άνθρακας (Macromolecular Carbon – MMC) μπορεί να προέρχεται από ζωντανούς οργανισμούς. Ωστόσο μπορεί επίσης να δημιουργηθεί μέσω γεωλογικών διεργασιών γεγονός που σημαίνει ότι η ανίχνευσή του δεν αποτελεί απόδειξη ύπαρξης αρχαίας ζωής στον Άρη.Η Δρ. Άσλεϊ Μέρφι, από το Ινστιτούτο Πλανητικής Επιστήμης στην Αριζόνα, εξηγεί ότι ο μακρομοριακός άνθρακας συναντάται σε διαφορετικά γεωλογικά περιβάλλοντα και είδη πετρωμάτων. «Μπορεί να προέρχεται από βιολογικές πηγές, όπως απολιθωμένη οργανική ύλη που βρίσκεται σε μικροβιακά στρώματα ή στον άνθρακα. Μπορεί όμως να σχηματιστεί και μέσω αντιδράσεων μεταξύ πετρωμάτων και νερού ή να έχει μεταφερθεί από μετεωρίτες που προσέκρουσαν στον Άρη». Τα νέα ευρήματα Τα αργιλικά πετρώματα της περιοχής Bright Angel είχαν ήδη προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το 2024, όταν το Perseverance εντόπισε στην επιφάνειά τους παράξενες κηλίδες και οζίδια που μοιάζουν με δομές οι οποίες στη Γη δημιουργούνται από απολιθωμένους μικροοργανισμούς.Όταν δημοσιεύθηκαν τα επιστημονικά αποτελέσματα πέρυσι, ο Σον Ντάφι, πρώην προσωρινός επικεφαλής της NASA, είχε δηλώσει: «Αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί την πιο ξεκάθαρη ένδειξη ζωής που έχουμε βρει ποτέ στον Άρη.» Στη νέα μελέτη η Μέρφι και οι συνεργάτες της περιγράφουν πώς εντόπισαν τον πολύπλοκο άνθρακα φωτίζοντας τα μυστηριώδη πετρώματα με το υπεριώδες λέιζερ του οργάνου SHERLOC και αναλύοντας το φως που ανακλάστηκε.Οι αναλύσεις σε ένα πέτρωμα με την ονομασία Cheyava Falls αποκάλυψαν την παρουσία μακρομοριακού άνθρακα στην επιφάνειά του. Το εύρημα υποδηλώνει είτε ότι το πέτρωμα εκτέθηκε σχετικά πρόσφατα στο περιβάλλον του Άρη είτε ότι το οργανικό υλικό είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στην ακτινοβολία και στις χημικές διεργασίες οξείδωσης που συνήθως καταστρέφουν τις οργανικές ενώσεις στην επιφάνεια του πλανήτη.Η ανακάλυψη σημαίνει ότι τα ρόβερ της NASA έχουν πλέον εντοπίσει αργιλικά πετρώματα που περιέχουν οργανικές ενώσεις σε περιοχές του Άρη που απέχουν μεταξύ τους περισσότερα από 3.200 χιλιόμετρα. Τα προηγούμενα αντίστοιχα ευρήματα είχαν γίνει από το ρόβερ Curiosity, το οποίο εξερευνά τον κρατήρα Gale.Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό υποδηλώνει πως οι συνθήκες που ευνοούσαν τη διαβίωση και η παρουσία οργανικών ενώσεων ήταν πιθανώς διαδεδομένες σε μεγάλο μέρος του Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Ο καθηγητής Τζον Μπρίτζες, πλανητικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η νέα εργασία προσφέρει ακόμη πιο ενδιαφέροντα στοιχεία για την περιοχή Bright Angel στον κρατήρα Jezero.«Γνωρίζουμε ήδη ότι ο Jezero αποτελούσε ένα περιβάλλον κατάλληλο για την ανάπτυξη πρωτόγονης ζωής. Δεν υπάρχουν μόνο μορφολογικά χαρακτηριστικά που αφήνουν ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο στην περιοχή Bright Angel, αλλά και κατάλοιπα των δομικών στοιχείων του άνθρακα που θα αναμένονταν εάν υπήρχε ζωή σε αυτό το αρχαίο ποτάμιο δέλτα.» Η εξακρίβωση Ωστόσο τα ρόβερ της NASA δεν διαθέτουν τα απαραίτητα επιστημονικά όργανα για να εξακριβώσουν αν ο μακρομοριακός άνθρακας δημιουργήθηκε από αρχαίους μικροοργανισμούς του Άρη ή από καθαρά γεωλογικές διεργασίες. Οι οριστικές απαντήσεις θα μπορούσαν να δοθούν μόνο με αναλύσεις σε επίγεια εργαστήρια.Η NASA σχεδίαζε να μεταφέρει δείγματα πετρωμάτων από τον Άρη στη Γη για αυτόν ακριβώς τον σκοπό, όμως η αποστολή ουσιαστικά εγκαταλείφθηκε τον Ιανουάριο. Πλέον σχεδιάζεται μια αναθεωρημένη αποστολή για τη δεκαετία του 2030, ενώ η Κίνα στοχεύει να επιστρέψει δικά της δείγματα από τον Άρη ήδη το 2031.Ο Δρ. Κάιλ Άκερτ ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριώθησης (Jet Propulsion Laboratory) της NASA και συν-συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε: «Ο επιστημονικός εξοπλισμός του Perseverance δεν σχεδιάστηκε για να διακρίνει αν οι οργανικές ενώσεις σχηματίστηκαν μέσω βιολογικών ή μη βιολογικών διεργασιών. Στόχος του ήταν να εντοπίσει ιδιαίτερα ενδιαφέροντα πετρώματα που θα μπορούσαν να συλλεχθούν και ενδεχομένως να μεταφερθούν στη Γη για πολύ πιο λεπτομερείς αναλύσεις. Ο καλύτερος τρόπος για να διαπιστωθεί αν αυτά τα πετρώματα έχουν βιολογική προέλευση είναι να πραγματοποιηθούν οι σχετικές εξετάσεις σε εργαστήρια στη Γη».Ένας ακόμη συν-συγγραφέας της έρευνας, ο καθηγητής Μαρκ Σέπτον, οργανικός γεωχημικός στο Imperial College του Λονδίνου επισήμανε ότι ο μακρομοριακός άνθρακας αποτελεί το βασικό συστατικό τόσο του απολιθωμένου βιολογικού άνθρακα στη Γη όσο και του μη βιολογικού άνθρακα που απαντάται στο Ηλιακό Σύστημα.«Αυτοί οι πολύτιμοι θησαυροί πληροφοριών είναι γρίφοι που πρέπει να λυθούν. Και αυτό μπορεί να γίνει με τον καλύτερο τρόπο μόνο σε εργαστήρια στη Γη, αφού επιστραφούν τα δείγματα από τον Άρη» λέει ο Σέπτον. Το ρόβερ της αποστολής Perseverance. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129517/to-proigmeno-rover-tis-nasa-vrike-endeixeis-archaias-mikroviakis-zois-ston-ari/

Τι είναι η «απόσταξη γνώσης» την οποία χρησιμοποιεί η Κίνα για να… κλέβει τεχνογνωσία τεχνητής νοημοσύνης; Πρόκειται για μια μέθοδο εκπαίδευσης μοντέλων ΑΙ ώστε να χαμηλού κόστους και ικανοτήτων συστήματα να αναπτύσσουν τις δυνατότητες ισχυρών συστημάτων.Η αμερικανική εταιρεία Anthropic που έχει μπει σφήνα στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης σε κολοσσούς όπως η Google και η OpenAI αναπτύσσοντας πολύ προηγμένα συστήματα ΑΙ όπως το Mythos που έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία με τις δυνατότητες του έστειλε επιστολή στην αμερικανική Γερουσία στην οποία υποστηρίζει ότι ο κινεζικός εμπορικός γίγαντας Alibaba υπέκλεψε την τεχνολογία της με την μέθοδο της «απόσταξης γνώσης». Τι γνωρίζουμε για αυτήν την μέθοδο;Η μέθοδος της απόσταξης γνώσης (knowledge distillation) στην τεχνητή νοημοσύνη είναι μια τεχνική εκπαίδευσης όπου ένα μικρό, απλό μοντέλο (ο «μαθητής») μαθαίνει να μιμείται τη συμπεριφορά και τις δυνατότητες ενός πολύ μεγαλύτερου πιο σύνθετου μοντέλου (ο «δάσκαλος»). Ο κύριος στόχος είναι να επιτευχθεί υψηλή ακρίβεια, αλλά με μικρότερο μέγεθος, ταχύτερους χρόνους απόκρισης και χαμηλότερο κόστος λειτουργίας. * Το Μοντέλο “Δάσκαλος”: Είναι ένα γιγαντιαίο, προ-εκπαιδευμένο μοντέλο (π.χ., ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο – LLM) που έχει κατακτήσει υψηλή ακρίβεια αλλά απαιτεί ακριβό εξοπλισμό (servers με κάρτες γραφικών) για να λειτουργήσει. * Το Μοντέλο “Μαθητής”: Είναι ένα μικρότερο και ελαφρύτερο μοντέλο που θέλουμε να εκπαιδεύσουμε. * Η “Απόσταξη” της Γνώσης: Αντί ο μαθητής να εκπαιδεύεται μόνο από τα αρχικά δεδομένα, τροφοδοτείται με τις απαντήσεις και τις πιθανότητες (soft targets) που υπολογίζει ο δάσκαλος. Έτσι ο μαθητής δεν μαθαίνει απλώς τη σωστή απάντηση αλλά μαθαίνει και τον τρόπο σκέψης του δασκάλου δηλαδή ποιες άλλες επιλογές θεωρήθηκαν πιθανές ή λιγότερο πιθανές. Γιατί χρησιμοποιείται; 1. Ταχύτητα (Inference Latency): Τα μικρότερα μοντέλα δημιουργούν απαντήσεις πολύ πιο γρήγορα από τα αντίστοιχα γιγαντιαία. 2. Φορητότητα (Resource Efficiency): Επιτρέπει σε προηγμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης να «τρέξουν» σε περιβάλλοντα με περιορισμένη υπολογιστική ισχύ, όπως σε κινητά τηλέφωνα, tablets ή άλλες συσκευές. 3. Οικονομία: Η εκτέλεση ενός μικρού μοντέλου είναι δραματικά φθηνότερη σε υπολογιστικούς πόρους και ενέργεια. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129508/ti-einai-i-apostaxi-gnosis-tin-opoia-chrisimopoiei-i-kina-gia-na-klevei-technognosia-technitis-noimosynis/ Μετά τη DeepSeek, η Ζhipu: Η νέα εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης της Κίνας που τρομάζει τη Wall Street. Το GLM-5.2 της Zhipu πλησιάζει τις κορυφαίες αμερικανικές εφαρμογές, κοστίζει πολύ λιγότερο και κυκλοφορεί ανοιχτά.Δεκαοκτώ μήνες μετά το σοκ που προκάλεσε η DeepSeek στις αγορές, η Κίνα φαίνεται να επιστρέφει με έναν νέο διεκδικητή στην κορυφή της τεχνητής νοημοσύνης.Το GLM-5.2 της Zhipu AI χαρακτηρίζεται ήδη από αναλυτές ως το νέο «DeepSeek moment», καθώς πλησιάζει τις επιδόσεις των κορυφαίων αμερικανικών μοντέλων, προσφέρεται με πολύ χαμηλότερο κόστος και κυκλοφορεί ως ανοικτό μοντέλο (open-weight), την ώρα που η Ουάσιγκτον περιορίζει την πρόσβαση στις πιο προηγμένες εφαρμογές AI. Δεν είναι μόνο θέμα επιδόσεων Το νέο μοντέλο έχει προκαλέσει ιδιαίτερη αίσθηση, επειδή για πρώτη φορά μια κινεζική εφαρμογή κατατάσσεται τόσο ψηλά σε διεθνείς αξιολογήσεις.Σύμφωνα με την Artificial Analysis, το GLM-5.2 αποτελεί σήμερα το ισχυρότερο ανοικτό μοντέλο παγκοσμίως και βρίσκεται στην τέταρτη θέση συνολικά, πίσω μόνο από το ChatGPT 5.5 της OpenAI και μπροστά από το Gemini της Google σε αρκετές δοκιμές.Στον ιδιαίτερα κρίσιμο τομέα του προγραμματισμού (coding), κατατάσσεται δεύτερο παγκοσμίως, γεγονός που οδήγησε αρκετούς ειδικούς της Silicon Valley να μιλήσουν για μια νέα αλλαγή ισορροπιών.Ο πρώην αντιπρόεδρος της Meta και της Google DeepMind, Matt Velloso, έγραψε ότι είναι «το πρώτο ανοικτό μοντέλο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθημερινά για ανάπτυξη λογισμικού», ενώ ο αναλυτής του Brookings Institution Kyle Chan σχολίασε πως «η Κίνα απέχει πλέον μόλις λίγους μήνες από τις ΗΠΑ». Το μεγάλο όπλο είναι η τιμή Η τεχνολογική μάχη δεν κρίνεται μόνο στις επιδόσεις. Η Zhipu προσφέρει το μοντέλο της με κόστος σημαντικά χαμηλότερο από τους αμερικανικούς ανταγωνιστές, σε μια περίοδο που το κόστος χρήσης AI εκτοξεύεται για επιχειρήσεις και προγραμματιστές.Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Λίγες ημέρες πριν από την παρουσίαση του GLM-5.2, η κυβέρνηση Τραμπ απαγόρευσε την πρόσβαση χρηστών εκτός ΗΠΑ στο Fable 5 της Anthropic, μετατρέποντας για πρώτη φορά την πρόσβαση στην αιχμή της τεχνητής νοημοσύνης σε γεωπολιτικό εργαλείο.Αυτό δημιουργεί ένα νέο επιχείρημα υπέρ των κινεζικών μοντέλων: δεν είναι μόνο φθηνότερα, αλλά και διαθέσιμα σε όλον τον κόσμο. Το αμερικανικό προβάδισμα παραμένει Παρά τον ενθουσιασμό, οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να προηγούνται.Σε ιδιωτικά benchmarks, που θεωρούνται πιο αξιόπιστα από τα δημόσια τεστ, τα κορυφαία κινεζικά μοντέλα εκτιμάται ότι βρίσκονται περίπου επτά έως δέκα μήνες πίσω από τα αντίστοιχα αμερικανικά.Επιπλέον, το GLM-5.2 εμφανίζει χαμηλότερη αποδοτικότητα, καθώς απαιτεί περισσότερα tokens και μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ για να ολοκληρώσει τις ίδιες εργασίες. Αυτό σημαίνει ότι, παρά το χαμηλό κόστος ανά token, το συνολικό κόστος χρήσης του δεν είναι πάντοτε μικρότερο από εκείνο των OpenAI ή Anthropic. Η πραγματική μάχη είναι γεωπολιτική Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ίσως δεν αφορά την τεχνολογία αλλά την πολιτική. Η απόφαση των ΗΠΑ να περιορίσουν την πρόσβαση στα ισχυρότερα μοντέλα τους και η επιλογή της Κίνας να διανείμει ανοικτά τις δικές της εφαρμογές δημιουργούν δύο διαφορετικά οικοσυστήματα AI.Οι αμερικανικές εταιρείες επενδύουν στην κορυφαία απόδοση και στον έλεγχο της πρόσβασης. Οι κινεζικές ποντάρουν στην ανοιχτή διάθεση, στη χαμηλή τιμή και στη γρήγορη παγκόσμια διάδοση.Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη παύει να είναι αποκλειστικά τεχνολογικός. Μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε μάχη επιρροής, στην οποία κάθε νέο μοντέλο αποτελεί ταυτόχρονα προϊόν, εργαλείο εξωτερικής πολιτικής και μέσο οικονομικής ισχύος. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129541/meta-ti-deepseek-i-zhipu-i-nea-etaireia-technitis-noimosynis-tis-kinas-poy-tromazei-ti-wall-street/

ΜΕΤΕΟ: Οκτώ βασικά συμπεράσματα για τον καύσωνα στην Ευρώπη. Στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.Στο δεύτερο επεισόδιο καύσωνα που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη φέτος, αν και είμαστε ακόμη στον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, στέκεται σε άρθρο της η μετεωρολογική υπηρεσία ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.Επικαλούμενο νέα ανάλυση του World Weather Attribution, το ΜΕΤΕΟ επισημαίνει ότι οι εκπομπές από τα ορυκτά καύσιμα έχουν επιδεινώσει ραγδαία τους ευρωπαϊκούς καύσωνες μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες, κάνοντας θερμοκρασίες που άλλοτε θα ήταν πρακτικά αδύνατες πλέον πολύ πιο πιθανές.Σύμφωνα με το ΜΕΤΕΟ, στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, υπό την επίδραση ενός επίμονου αντικυκλώνα και μιας ατμοσφαιρικής ροής που μετέφερε θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική. Όμως η ίδια κυκλοφοριακή διάταξη σήμερα παράγει πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από ό,τι στο παρελθόν, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη θερμανθεί, όπως τονίζει το ΜΕΤΕΟ.Η ανάλυση δείχνει ότι ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5°C ψυχρότερος την ημέρα το 1976 και περίπου 2°C ψυχρότερος το 2003. Οι νυχτερινές θερμοκρασίες θα ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερες, μειώνοντας την καταπόνηση του ανθρώπινου οργανισμού.Όπως υπογραμμίζει το ΜΕΤΕΟ, οι καύσωνες αποτελούν τον φονικότερο φυσικό κίνδυνο στην Ευρώπη, με μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από όλους τους υπόλοιπους φυσικούς κινδύνους μαζί. Η απειλή είναι ιδιαίτερα έντονη στις πόλεις, όπου η αστική θερμική νησίδα, τα παλαιά κτίρια και οι κοινωνικές ανισότητες αυξάνουν την έκθεση των πιο ευάλωτων ανθρώπων. Οκτώ βασικά συμπεράσματα Ακολουθούν οκτώ βασικά συμπεράσματα για την ακραία ζέστη στην Ευρώπη, όπως σταχυολογήθηκαν από το ΜΕΤΕΟ. Θάνατοι από ζέστη: Οι καύσωνες προκαλούν περισσότερους θανάτους στην Ευρώπη από ό,τι όλοι οι υπόλοιποι φυσικοί κίνδυνοι μαζί. Ποιοι είναι οι ευάλωτοι: Η τρωτότητα απέναντι στη ζέστη δεν αφορά πλέον μόνο ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους. Επεκτείνεται και σε άτομα με κοινωνικοοικονομικά μειονεκτήματα ή χρόνια νοσήματα, καθώς και σε άστεγους και μετανάστες. Ιστορική ένταση: Στην υπό μελέτη περιοχή, ο συγκεκριμένος καύσωνας είναι ο εντονότερος που έχει καταγραφεί ποτέ. Τι θα σήμαινε το 1976: Αντίστοιχες θερμοκρασίες με του 2026 θα ήταν πρακτικά αδύνατο να εμφανιστούν τον Ιούνιο του 1976 και εξαιρετικά απίθανες ακόμα και σε άλλη περίοδο του έτους. Πόσο ψυχρότερος θα ήταν: Ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος την ημέρα το 1976 και περίπου 2 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος το 2003. Ίδια κυκλοφορία, περισσότερη ζέστη: Ο καύσωνας του Ιουνίου του 2026 εκδηλώθηκε με κυκλοφοριακή διάταξη γενικά παρόμοια με ιστορικά ανάλογα επεισόδια, με νότια ροή. Όμως σήμερα η ίδια διάταξη οδηγεί σε πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη θερμανθεί Οι πόλεις στο επίκεντρο: Ο κίνδυνος από τη ζέστη συγκεντρώνεται κυρίως στις πόλεις όπου η αστική θερμική νησίδα, το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα και οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες εντείνουν την έκθεση. Το όριο αντοχής: Το φετινό καλοκαίρι δείχνει ότι, σε έναν κόσμο με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, η ακραία ζέστη φτάνει ήδη στα όρια της ικανότητας των κοινωνιών μας να ανταποκριθούν. https://www.facebook.com/Meteo.Gr/posts/1419568050199230?ref=embed_post

Μοιάζουν με σαλάχια, αλλά είναι καρχαρίες: Τι γνωρίζουμε για την παρουσία των αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες. Και τα τρία είδη που εντοπίζονται στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωπα με άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης - Επιστήμονες και αλιείς ενώνουν δυνάμεις για να προστατεύσουν το σπάνιο είδος Η εικόνα τους παραπέμπει σε σαλάχια, ωστόσο είναι καρχαρίες, που συγκαταλέγονται στα πιο απειλούμενα είδη παγκοσμίως. Ο λόγος για τους αγγελοκαρχαρίες, ένα είδος για το οποίο η γνώση μας στην Ελλάδα ήταν μηδαμινή έως το 2018.Οι αγγελοκαρχαρίες είναι πεπλατυσμένοι, βενθικοί καρχαρίες με πλατιά θωρακικά πτερύγια, οι οποίοι απαντώνται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και τις κατωφέρειές της έως τα 500 μ. βάθος. Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αγγελοκαρχαριών, η περιβαλλοντική οργάνωση iSea αναδεικνύει τις προσπάθειες για την προστασία τους. Η iSea ξεκινώντας από τη διερεύνηση της γεωγραφικής εξάπλωσής τους και τις σημαντικές για αυτούς περιοχές στην Ελλάδα, έχει πλέον συγκεντρώσει πολύτιμα δεδομένα που άλλαξαν ριζικά τη γνώση για τα είδη αυτά. Πρώτη τοποθέτηση σήμανση δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα Αποκορύφωμα αποτελεί η τοποθέτηση του πρώτου δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα, μόλις χθες, σε Αγγελοκαρχαρία στη Λήμνο και σε συνεργασία με τους ντόπιους αλιείς.Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της οργάνωσης, με την πολύτιμη συμβολή των αλιέων της Πλάκας και την ανταλλαγή πολύτιμων πληροφοριών και τεχνογνωσίας με ειδικούς από όλο τον κόσμο, αναμένεται τους επόμενους μήνες να εξαχθούν χρήσιμα δεδομένα που θα αποκαλύψουν περισσότερα για τη μετακίνηση και τη συμπεριφορά των άγνωστων αγγελοκαρχαριών στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα σημαντικό, σύμφωνα με την iSea, είναι το γεγονός πως για πρώτη φορά ένα είδος καρχαρία θα μελετηθεί στο φυσικό του περιβάλλον, και όχι μέσα από αλιευτική μελέτη, στη χώρα μας. Ένα βήμα πριν την εξαφάνιση Τα 3 είδη αγγελοκαρχαριών κάποτε αφθονούσαν στη Μεσόγειο και κατανέμονταν σε όλη τη λεκάνη, αντίθετα σήμερα βρίσκονται ένα βήμα πριν από την εξαφάνιση. Η παρουσία τους στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα οι καταγραφές τους μέχρι το 2018 δεν ξεπερνούσαν τις 10 και οι περισσότερες αφορούσαν νεκρά ζώα που είχαν αλιευτεί κατά λάθος ή άτομα που παράνομα πωλούνταν ως «ρίνες», ενώ υπήρχαν κι άτομα από αλιευτικές μελέτες και μουσειακά εκθέματα. Και τα τρία είδη που εντοπίζονται στην Ελλάδα (ακανθορίνα S. aculeata, ματορίνα S. oculata και ο αγγελοκαρχαρίας S. Squatina) αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης σύμφωνα με την πρόσφατη αξιολόγησή τους για τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) ως Κρισίμως Κινδυνεύοντα. Αν και παράλληλα είναι αυστηρά προστατευόμενα, συνεχίζουν να αλιεύονται και να πωλούνται παράνομα ως «εκλεκτός μεζές», όπως συνήθιζαν να θεωρούνται στο παρελθόν. «Αλιεύοντας» πληροφορίες για τους αγγελοκαρχαρίες Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για την κατανόηση και τη διατήρηση των αγγελοκαρχαριών στη Μεσόγειο από την iSea, τις προηγούμενες ημέρες οι ομάδες Angel Shark Project: Canary islands κι Angel Shark Project: Greece βρέθηκαν στη Λήμνο για την έναρξη μιας ακόμη συνεργασίας με στόχο τη διατήρηση και αποκατάσταση των Κρισίμως Κινδυνεύοντων Αγγελοκαρχαριών στα Κανάρια Νησιά και την Ελλάδα με την υποστήριξη του Shark Conservation Fund.Η μελέτη όμως των αγγελοκαρχαριών στην ευρύτερη περιοχή της Λήμνου έχει ενταχθεί και στο επίκεντρο του προγράμματος «Αναβιώνοντας τη Λήμνο», ένα από τα προγράμματα μεγάλης κλίμακας που χρηματοδοτούνται από το «Πρόγραμμα Απειλούμενων Τοπίων και Θαλάσσιων Τοπίων». Εκεί σε συνεργασία με τους αλιείς της Πλάκας, οι ειδικοί προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα τη βιολογία και την οικολογία τους και να βελτιώσουν την προστασία τους συλλέγοντας πολύτιμες πληροφορίες για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. https://www.facebook.com/iSea.org/posts/1036580122039263?ref=embed_post Έτσι, οι ομάδες του Angel Shark Project: Canary islands κι Angel Shark Project: Greece είχαν την ευκαιρία να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε μια πληθώρα δράσεων από υποβρύχιες οπτικές καταγραφές, εγκατάσταση δολωμένων καμερών και νυχτερινές καταγραφές μέχρι την εκπαίδευση σε τεχνικές δορυφορικών σημάνσεων σε αγγελοκαρχαρίες. Στόχος η κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των αγγελοκαρχαριών «Κάθε χρόνο τέτοια μέρα θέτουμε έναν ακόμα στόχο για την βελτίωση της προστασία τους. Πέρσι θέσαμε ως στόχο τη καλύτερη κατανόηση της οικολογίας τους σε μια σημαντική περιοχή, όπως η Ανατολική Λήμνος» σημειώνει η iSea. Στοχεύει επίσης στη θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των Αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, του πρώτου τέτοιου Σχεδίου σε όλη τη Μεσόγειο, κάτι που σύμφωνα με την οργάνωση, θα κάνει τη χώρα μας πρωτοπόρο στη προστασία τους. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2129573/moiazoyn-me-salachia-alla-einai-karcharies-ti-gnorizoyme-gia-tin-paroysia-ton-aggelokarcharion-stis-ellinikes-thalasses/

Η αμφισβήτηση του «τοπολογικού qubit» της Microsoft Τι είναι qubit Έτσι ονομάζεται η βασική μονάδα μνήμης των κβαντικών υπολογιστών. Στους γνωστούς κλασικούς υπολογιστές η βασική μονάδα εγγραφής και επεξεργασίας της πληροφορίας στο δυαδικό σύστημα, με τα γνωστά ψηφία 0 και 1, χρησιμοποιείται ο όρος bit (binary digit). Το bit, στοιχειώδης μονάδα πληροφορίας, αποθηκεύεται σε κάποιο κλασικό φυσικό σύστημα που μπορεί να βρίσκεται σε δυο καταστάσεις όπως: οι δυο κατευθύνσεις μαγνήτισης, οι δυο θέσεις ενός διακόπτη, δυο τάσεις ηλεκτρικού ρεύματος κ.λπ. Στους κβαντικούς υπολογιστές η βασική μονάδα εγγραφής δεν είναι ένα κλασικό σύστημα αλλά κβαντικό. Για παράδειγμα ένα άτομο υδρογόνου στη θεμελιώδη κατάσταση, όπου το μηδέν αντιπροσωπεύεται από την ηλεκτρονιακή κατάσταση με σπιν πάνω και το ένα από την κατάσταση με σπιν κάτω. Συμβολίζουμε την κατάσταση με σπιν πάνω με |0> και την κατάσταση με σπιν κάτω με |1˃. Εφόσον το άτομο είναι ένα κβαντικό σύστημα, εκτός από τις δυο καταστάσεις |0> και |1>, θα είναι επίσης μια πραγματοποιήσιμη κατάσταση και κάθε γραμμικός συνδυασμός της μορφής |ψ> = α |0> + β |1>, όπου α2+ β2=1. Και εδώ βρίσκεται η πηγή της θεμελιώδους διαφοράς μεταξύ ενός κλασικού και ενός κβαντικού υπολογιστή. Ότι στους κβαντικούς υπολογιστές η βασική μονάδα μνήμης μπορεί να βρίσκεται όχι μόνο στις καταστάσεις 0 και 1 αλλά και σε κάθε δυνατή επαλληλία τους. Έτσι στην περίπτωση των κβαντικών υπολογιστών μιλάμε για qubit (quantum bit).Το πρόβλημα των qubits που χρησιμοποιούν σήμερα εταιρείες όπως η Google και η IBM (π.χ. υπεραγώγιμα qubits) είναι εξαιρετικά ευαίσθητα. Η παραμικρή αλλαγή στη θερμοκρασία, μια ανεπαίσθητη δόνηση ή ο ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος του περιβάλλοντος μπορεί να καταστρέψει την κβαντική τους κατάσταση – να προκαλέσει την επονομαζόμενη αποσυμφώνηση (decoherence)[*]. Τι είναι τοπολογικό qubit Πρόκειται για έναν θεωρητικό τύπο qubit, ο οποίος σχεδιάζεται έτσι ώστε να έχει ενσωματωμένη «ανοσία» στα σφάλματα. Τα τοπολογικά qubits δεν αποθηκεύουν τις πληροφορίες σε ένα μεμονωμένο σωματίδιο (όπως ένα ηλεκτρόνιο ή φωτόνιο), αλλά «συνολικά» στην τοπολογία (τη μαθηματική και φυσική δομή) του συστήματος. Για να το πετύχουν αυτό, χρησιμοποιούν οιονεί σωματίδια (quasiparticles) που ονομάζονται Majorana zero modes, τα οποία εμφανίζονται στα άκρα υπεραγώγιμων νανοκαλωδίων. Μπορούμε να πούμε ότι η αποθήκευση της κβαντικής πληροφορίας είναι όπως ένας κόμπος σε ένα κορδόνι: ακόμα κι αν κουνήσουμε ή τεντώσουμε ελαφρά το κορδόνι (θόρυβος), ο κόμπος δεν λύνεται. Οι λειτουργίες γίνονται με την «πλέξη» αυτών των σωματιδίων μεταξύ τους. Διαθέτει η Μicrosoft τοπολογικό qubit; Η Microsoft, σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές της, έχει ποντάρει εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες ολόκληρη την κβαντική της στρατηγική αποκλειστικά στα τοπολογικά qubits, επειδή, αν κατασκευαστούν, θα λύσουν ριζικά το πρόβλημα των σφαλμάτων στους κβαντικούς υπολογιστές. Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature με τίτλο «Interferometric single-shot parity measurement in InAs–Al hybrid devices» οι ερευνητές της Microsoft υποστηρίζουν ότι οι διατάξεις της, ειδικά υβριδικά νανοκαλώδια, πέρασαν επιτυχώς το λεγόμενο «πρωτόκολλο τοπολογικού χάσματος» (topological gap protocol). Με απλά λόγια, σε αυτό το άρθρο η Microsoft επιχειρεί να αποδείξει επιστημονικά ότι δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για να κατασκευάσει ένα λειτουργικό τοπολογικό qubit.Όμως, ειδικοί, όπως ο φυσικός Henry Legg, υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα που παρουσίασε η Microsoft για να αποδείξει ότι δημιούργησε με επιτυχία τοπολογικά χάσματα δεν ευσταθούν. Η κριτική του δημοσιεύθηκε επίσης στο περιοδικό Nature με τίτλο «On the robustness of topological gap detection via transport» https://www.nature.com/articles/s41586-024-08445-2 και υποστηρίζει ότι η Microsoft έκανε «επιλεκτική παρουσίαση δεδομένων» και υπέπεσε σε ερασιτεχνικά «βασικά σφάλματα κώδικα σε Python» κατά την ανάλυση των αποτελεσμάτων. Θεωρεί ότι το «τοπολογικό qubit» της Microsoft ίσως να είναι απλώς θόρυβος.Σε δήλωσή του στο Scientific American, ο εκπρόσωπος της Microsoft, Chetan Nayak, δήλωσε: «Εμμένουμε στα αποτελέσματά μας και στον οδικό μας χάρτη. Στο τέλος της ημέρας, η επιτυχία είναι η παράδοση ενός κλιμακούμενου κβαντικού υπολογιστή (…). Ο σκεπτικισμός και η αυστηρότητα είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα της επιστημονικής διαδικασίας, τα οποία εκτιμούμε και έχουμε υποστηρίξει. Έχουμε συμμετάσχει σε διάλογο και η ενδελεχής ανασκευή μας έγινε αποδεκτή και δημοσιεύτηκε από το Nature».Η κριτική, για την οποία η Microsoft γνώριζε εδώ και καιρό ότι θα δημοσιευόταν στο Nature, έρχεται αμέσως μετά την αποκάλυψη από την εταιρεία του τσιπ «Majorana 2» https://www.scientificamerican.com/article/microsofts-upgraded-majorana-quantum-computing-chip-fizzles-with-physicists/ και ενός επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος για την παραγωγή «κλιμακούμενου, πρακτικού κβαντικού υπολογισμού» μέχρι το τέλος της δεκαετίας. «Απλά δεν μπορούν να πουλήσουν τον οδικό χάρτη του 2029 ως αξιόπιστο στο κοινό όταν η υποκείμενη φυσική δεν είναι εκεί», λέει ο Legg.Η κριτική του Henry Legg δημοσιεύθηκε στην ενότητα Matters Arising του περιοδικού Nature, η οποία δεν είναι απλώς μια ενότητα για σχόλια ή απόψεις αναγνωστών. Είναι ο επίσημος και αυστηρός μηχανισμός του κορυφαίου περιοδικού Nature, διαμέσου του οποίου ανεξάρτητοι επιστήμονες μπορούν να υποβάλουν μια τεκμηριωμένη, ακαδημαϊκή ανασκευή μιας έρευνας που έχει ήδη δημοσιευτεί. Σύμφωνα με τον φυσικό Sergey Frolov από το Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, το «Matters Arising» καθιστά οδυνηρά προφανές ότι η δημοσίευση της Microsoft στο Nature δεν έχει καμία επιστημονική αξία και είναι πιθανό να ανακληθεί. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες:Top quantum computer expert claims Microsoft’s ‘topological qubit’ doesn’t hold up – https://www.scientificamerican.com/article/top-quantum-computer-expert-claims-microsofts-topological-qubit-doesnt-hold-up/ [*] Ο όρος decoherence αποδίδεται συνήθως ως αποσυνοχή. Όμως, όπως έχει επισημάνει ο Στέφανος Τραχανάς, ο όρος αυτός παραπέμπει στον όρο συνοχή που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις ενδομοριακές δυνάμεις. Επιπλέον, όταν υπολογίζουμε την μέση τιμή κβαντομηχανικών μεγεθών προκύπτουν οι όροι συμβολής, στους οποίους οφείλεται η χαρακτηριστική διαφορά των κβαντομηχανικών μέσων τιμών με ανάλογα κλασικά στατιστικά μεγέθη. Όταν η κβαντική επαλληλία κβαντικών καταστάσεων διαταράσσεται από τις εξωτερικές επιδράσεις, μεταβάλλεται η διαφορά φάσης των όρων της καταστρέφοντας τη συμβολή. Τότε λέμε ότι συμβαίνει απώλεια συμφωνίας (απο-συμφώνηση) και η μέση τιμή των κβαντικών μεγεθών είναι πλέον παρόμοια με την κλασική στατιστική. Και γι αυτό προτιμάται ο όρος αποσυμφώνηση.

Προετοιμασίες για διαστημικούς περιπάτους και έρευνα για ανθρώπους Συμπληρώστε το πρόγραμμα της αποστολής 74. Τα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 συνέχισαν τις προετοιμασίες για τον διαστημικό τους περίπατο την Τετάρτη, εξετάζοντας τις ρομποτικές δραστηριότητες και ρυθμίζοντας τα εργαλεία. Οι διαμένοντες σε τροχιά συνέχισαν επίσης την συνεχιζόμενη βιοϊατρική τους έρευνα και τις μελέτες προηγμένης τεχνολογίας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό .Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, συνεχίζουν να προετοιμάζονται για τον δεύτερο διαστημικό τους περίπατο που έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 8:35 π.μ. EDT την Τρίτη 30 Ιουνίου . Το δίδυμο ενώθηκε μέσα στον αεροθάλαμο Quest και επιθεώρησε τα σχοινιά που θα ασφαλίσουν τους διαστημικούς περιπατητές στο εξωτερικό του τροχιακού σταθμού. Επίσης, συνέλεξαν και οργάνωσαν τον εξοπλισμό που θα μεταφέρουν μαζί τους στο κενό του διαστήματος, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων λαβής πιστολιού, φωτογραφικών μηχανών, τσάντες αποθήκευσης και άλλων. Ο Γουίλιαμς και η Μέιρ θα αφιερώσουν περίπου έξι ώρες και 40 λεπτά την επόμενη εβδομάδα αντικαθιστώντας μια δυσλειτουργική άρθρωση καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 . Οι αξιωματούχοι της NASA και της Καναδικής Υπηρεσίας Διαστήματος (CSA) θα κάνουν μια προεπισκόπηση των επερχόμενων εργασιών του διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο κανάλι YouTube της NASA στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου.Οι Williams και Meir συναντήθηκαν επίσης με τους μηχανικούς πτήσης Jack Hathaway της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος) και κάλεσαν τους ελεγκτές αποστολής στο Χιούστον του Τέξας για να συζητήσουν τις επερχόμενες διαδικασίες του διαστημικού περιπάτου. Στη συνέχεια, η τετράδα εξασκήθηκε σε υπολογιστή στους λεπτούς ρομποτικούς ελιγμούς που απαιτούνται για την πρόσβαση και την αντικατάσταση της άρθρωσης του καρπού στο Canadarm2. Οι Hathaway και Adenot θα υποστηρίξουν τους δύο διαστημικούς περιπατητές την επόμενη εβδομάδα, βοηθώντας τους να φορούν και να βγαίνουν από τις διαστημικές τους στολές, παρακολουθώντας τις δραστηριότητές τους στο διαστημικό περίπατο και ρυθμίζοντας προσεκτικά το Canadarm2 στη θέση του κατά τη διάρκεια των εργασιών επισκευής.Οι οφθαλμολογικές εξετάσεις ήταν η τελευταία εργασία της ημέρας για τη Meir, καθώς χειριζόταν εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης μέσα στη μονάδα Harmony και εξέταζε τον αμφιβληστροειδή, τον φακό και τον κερατοειδή του Williams για να ελέγξει την υγεία των ματιών του. Η Hathaway φόρτωσε έναν εκκινητή γεμάτο με CubeSat σε μια πλατφόρμα μέσα στη μονάδα εργαστηρίου Kibo για τοποθέτηση έξω από τον διαστημικό σταθμό. Η Adenot ολοκλήρωσε τη βάρδιά της δοκιμάζοντας τη συνδεσιμότητα δικτύου ενός tablet υπολογιστή μέσα στο διαστημόπλοιο πληρώματος SpaceX Dragon.Οι κοσμοναύτες Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ, διοικητής του σταθμού και μηχανικός πτήσης από τη Roscosmos, διεξήγαγαν επίσης οφθαλμολογικούς ελέγχους, αυτή τη φορά χρησιμοποιώντας τη συσκευή Ultrasound 3 μέσα στην εργαστηριακή μονάδα του Κολόμπους . Οι γιατροί στο έδαφος παρακολούθησαν τις υπερηχογραφικές σαρώσεις σε πραγματικό χρόνο για να ανιχνεύσουν πιθανές αλλαγές στην πίεση και τη δομή των ματιών που προκαλούνται από το διάστημα. Στη συνέχεια, το δίδυμο δοκίμασε με τη σειρά του εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του πληρώματος και τις επικοινωνίες στο διάστημα. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, επικεντρώθηκε στη μελέτη του πώς η ζωή στο διάστημα επηρεάζει το ανθρώπινο σώμα καθ' όλη τη διάρκεια της Τετάρτης.Ο Φεντιάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του τοποθετώντας αισθητήρες στο στήθος του για να μετρήσουν την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς του. Στη συνέχεια, τοποθέτησε χειροπέδες στο χέρι, τον καρπό και τα δάχτυλά του μετρώντας την αρτηριακή του πίεση. Οι γιατροί διερευνούν πώς το κυκλοφορικό σύστημα προσαρμόζεται στη μικροβαρύτητα, καθώς η ανθρώπινη καρδιά δεν αντλεί αίμα τόσο δυνατά όσο στη Γη. Τέλος, ο δύο φορές κάτοικος του διαστημικού εργαστηρίου φορούσε έναν ακουστικό αισθητήρα γύρω από το λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του για πληροφορίες σχετικά με την αναπνευστική του υγεία. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/24/spacewalk-preps-and-human-research-fill-the-expedition-74-schedule/ Η αστροναύτης της ESA, Σόφι Αντενότ, βοηθά τον αστροναύτη της NASA, Κρις Γουίλιαμς, καθώς δοκιμάζει τη διαστημική του στολή, δοκιμάζοντας την άνεση και την κινητικότητά της, καθώς και τα συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης ζωής, ενόψει ενός διαστημικού περιπάτου που έχει προγραμματιστεί για τις 30 Ιουνίου 2026.

Η αποστολή TESS της NASA αποκαλύπτει τους «πιο πρησμένους» πλανήτες που έχουν βρεθεί ποτέ. Δεδομένα από την αποστολή TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) της NASA αποκάλυψαν δύο νέους «υπερφουσκωτούς» πλανήτες, γιγάντιους κόσμους τόσο ελαφρούς που η πυκνότητά τους είναι συγκρίσιμη με μαλλί της γριάς. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι αυτοί οι πλανήτες στο μέγεθος του Δία - που ονομάζονται TOI-791 b και TOI-791 c - είναι οι «πιο φουσκωτοί» κόσμοι που έχουν βρεθεί ποτέ.Οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, το TOI-791, το οποίο απέχει περίπου 1.113 έτη φωτός από τη Γη. Η αποστολή TESS ανίχνευσε για πρώτη φορά τους πλανήτες παρατηρώντας για επαναλαμβανόμενες μειώσεις στη φωτεινότητα του TOI-791, ένα ενδεικτικό σημάδι ότι ένας πλανήτης διέρχεται ή περνά μπροστά από ένα άστρο. Περαιτέρω μελέτη αποκάλυψε δύο μεγάλους πλανήτες με ασυνήθιστα χαρακτηριστικά.Ο TOI-791 b έχει σχεδόν το ίδιο μέγεθος με τον Δία, αλλά περιέχει μόνο το 3,0% της μάζας του Δία. Ο TOI-791 c είναι ακόμη μεγαλύτερος από τον Δία, αλλά περιέχει μόνο το 5,9% της μάζας του Δία.«Ο κύριος λόγος για τον οποίο είναι ενδιαφέρον να μελετήσουμε αυτούς τους πλανήτες είναι ότι δεν περιμέναμε καθόλου να τους δούμε», δήλωσε ο Jon Jenkins, επικεφαλής επιστημονικών εργασιών του Κέντρου Επιχειρήσεων Επεξεργασίας Επιστημών στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Silicon Valley της Καλιφόρνια, το οποίο παρείχε τα επιστημονικά έτοιμα δεδομένα από το TESS που αναλύθηκαν σε αυτή τη μελέτη. «Αντιπροσωπεύουν ένα παζλ που πρέπει να λύσουμε σχετικά με το πώς σχηματίζονται οι γιγάντιοι πλανήτες όπως ο Δίας και οι υπερ-φουσκωτοί».Οι νεοανακαλυφθέντες υπερ-φουσκωτοί αστέρες έχουν επίσης ασυνήθιστα μεγάλες τροχιές, με τον TOI‑791 b να χρειάζεται 139 ημέρες και τον TOI‑791 c να χρειάζεται 232 ημέρες για να περιστραφεί γύρω από το άστρο που τον φιλοξενεί. Τέτοιοι πλανήτες με μεγάλη τροχιά είναι σπάνιοι, και χρειάζονται μεγάλη διάρκεια παρατήρησης με τηλεσκόπιο για να καταγραφούν και να επιβεβαιωθούν τα χαρακτηριστικά τους. Από το σημείο θέασης στην υψηλή τροχιά της Γης, το TESS κατάφερε να συγκεντρώσει 1.122 ημέρες δεδομένων για αυτό το πλανητικό σύστημα σε διάστημα επτά ετών, δίνοντας στην ερευνητική ομάδα έναν πλούτο δεδομένων για το πλανητικό σύστημα.Περαιτέρω ανάλυση διαπίστωσε ότι οι πλανήτες TOI-791 b και TOI-791 c είναι κλειδωμένοι σε ένα τροχιακό μοτίβο που τους επιτρέπει να έλκονται βαρυτικά ο ένας από τον άλλον. Καθώς περιστρέφονται γύρω από το άστρο τους, οι πλανήτες εναλλάσσονται έλκοντας ο ένας τον άλλον, επηρεάζοντας τον χρόνο των διελεύσεών τους από το άστρο τους. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αυτή τη διακύμανση στον τροχιακό χρόνο για να υπολογίσουν τις μάζες των πλανητών, εδραιώνοντας την ιδιότητά τους ως υπερ-φουσκωτών χαμηλής πυκνότητας. «Μόνο μια χούφτα από αυτούς τους εξαιρετικά πρησμένους πλανήτες είναι γνωστοί και είναι ακόμη πιο σπάνιο να βρεθούν δύο στο ίδιο σύστημα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας George Dransfield του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην Οξφόρδη της Αγγλίας. «Οι εξαιρετικά χαμηλές πυκνότητές τους τους καθιστούν συναρπαστικούς στόχους για την κατανόηση του πώς σχηματίζονται και εξελίσσονται τα πλανητικά συστήματα».Με περαιτέρω μελέτη, τα υπερ-φουσκωτά πτηνά μπορεί να έχουν περισσότερα να μας πουν για την πλανητική εξέλιξη.«Ο σχηματισμός μεγάλων πλανητών πιστεύεται ότι οδηγεί στην εξέλιξη ενός πλανητικού συστήματος , επομένως η περαιτέρω μελέτη αυτών των πλανητών στο μέγεθος του Δία, αλλά πολύ μικρότερης μάζας από τον Δία, έχει μεγάλη αξία», δήλωσε ο Steve Howell, ερευνητής της NASA στο Ames, ο οποίος συμμετείχε σε αυτή τη μελέτη.Οι επιστήμονες ελπίζουν να μάθουν περισσότερα για τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας των πλανητών, πώς η περιστροφή τους επηρεάζει το σχήμα τους και πώς η κλίση του αστέρα τους συγκρίνεται με τις τροχιές τους. Μια βαθύτερη έρευνα θα μπορούσε να δώσει νέα στοιχεία για το πώς οι TOI-791 b και TOI-791 c μετανάστευσαν μέσω του πλανητικού συστήματος κατά την ανάπτυξή τους, εάν οι τροχιές τους διαμορφώθηκαν από αλληλεπιδράσεις με άλλους πλανήτες και πώς σχηματίζονται οι πλανήτες χαμηλής πυκνότητας με υπερ-φουσκωτά φαινόμενα.Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε σήμερα στο Monthly Notices της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας , διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Côte d'Azur/Observatoire de la Côte d'Azur και το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. https://science.nasa.gov/missions/tess/nasas-tess-mission-reveals-the-puffiest-planets-ever-found/ Αυτή η απεικόνιση απεικονίζει το άστρο TOI-791, που μοιάζει με τον Ήλιο, και δύο γιγάντιους πλανήτες που ανακάλυψε το διαστημικό τηλεσκόπιο TESS της NASA στην τροχιά του. Αυτοί οι πλανήτες, που ονομάζονται TOI-791 b και TOI-791 c, έχουν περίπου το μέγεθος του Δία, αλλά ένα μικρό κλάσμα της μάζας του, που σημαίνει ότι έχουν εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα.

Το Ρωμαϊκό Τηλεσκόπιο Έρχεται στον Κένεντι. Σε αυτή τη φωτογραφία της 21ης Ιουνίου 2026, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA φτάνει στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα με την πλατφόρμα Pegasus της NASA . Μετά την εκφόρτωση και τη μεταφορά του στην Εγκατάσταση Εξυπηρέτησης Επικίνδυνων Φορτίων του διαστημοδρομίου, το Roman θα υποβληθεί σε επεξεργασία πριν από την εκτόξευση, η οποία θα πραγματοποιηθεί το νωρίτερο την Κυριακή 30 Αυγούστου 2026.Ονομασμένος προς τιμήν του πρώτου επικεφαλής αστρονόμου της NASA και «μητέρας του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble», το Roman θα προσφέρει ένα οπτικό πεδίο πάνω από 100 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Hubble για να μελετήσει έως και ένα δισεκατομμύριο γαλαξίες, να απεικονίσει απευθείας εξωπλανήτες και δίσκους σχηματισμού πλανητών και να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη σκοτεινή ενέργεια, τους εξωπλανήτες και την υπέρυθρη αστροφυσική. https://www.nasa.gov/image-article/roman-telescope-comes-to-kennedy/

Το HiRISE της NASA καταγράφει την επιμονή, σηματοδοτώντας ένα ορόσημο στον Άρη. Το ρόβερ Perseverance της NASA εμφανίζεται ως μια πράσινη κηλίδα στην επιφάνεια του Άρη στις 13 Ιουνίου 2026, μια ημέρα πριν ο ρομποτικός εξερευνητής σημειώσει ένα ορόσημο απόστασης, έχοντας διανύσει έναν πλήρη μαραθώνιο (26,2 μίλια ή 42,195 χιλιόμετρα) στον Κόκκινο Πλανήτη. Το Perseverance έφτασε σε αυτήν την απόσταση μετά από πέντε χρόνια και τέσσερις μήνες οδήγησης - την 1.890ή ημέρα ή σολ του Άρη της αποστολής του. Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ, το ρόβερ Opportunity της NASA, χρειάστηκε 11 χρόνια και δύο μήνες για να φτάσει στο ίδιο ορόσημο.Αυτή η εικόνα τραβήχτηκε από το Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) της NASA χρησιμοποιώντας την κάμερα High-Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE). Τα ίχνη του ρόβερ είναι ορατά να εντοπίζουν την επιφάνεια. Το ρόβερ βρίσκεται σε μια περιοχή δυτικά του κρατήρα Jezero, την οποία η επιστημονική ομάδα αποκαλεί «Arbot». Το Σχήμα Α είναι η ίδια εικόνα με έναν κίτρινο κύκλο που υποδηλώνει Επιμονή. Το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, το οποίο διαχειρίζεται για λογαριασμό της NASA από την Caltech, διαχειρίζεται τις λειτουργίες του ρόβερ Perseverance και του MRO για λογαριασμό της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών του οργανισμού, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Η Lockheed Martin Space στο Ντένβερ κατασκεύασε το MRO και υποστηρίζει τις λειτουργίες του. Το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, στο Τουσόν, λειτουργεί το HiRISE, το οποίο κατασκευάστηκε από την BAE Systems στο Μπόλντερ του Κολοράντο. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτές τις αποστολές, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/mars/

Η εικόνα του Ευκλείδη στην καρδιά του Γαλαξία μας προεπισκοπεί την κεντρική έρευνα από τον Ρωμαίο της NASA. Μια νέα ματιά στην καρδιά του Γαλαξία μας από τον Euclid, μια αποστολή του ESA (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος) με συνεισφορές της NASA, επικαλύπτεται με μια περιοχή που οι επιστήμονες θα παρατηρήσουν με το Ρωμαϊκό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace της NASA, το οποίο θα εκτοξευθεί αργότερα αυτό το καλοκαίρι. Αυτή η πρώτη ματιά δίνει στους αστρονόμους ένα σημαντικό κίνητρο για μια βασική ρωμαϊκή έρευνα, βοηθώντας τους επιστήμονες να μάθουν περισσότερα από όσα θα μπορούσαν από οποιοδήποτε τηλεσκόπιο ξεχωριστά. «Αυτή είναι η μόνη φορά που το Euclid έχει διακόψει την κανονική του έρευνα του ουρανού, η οποία επικεντρώνεται κυρίως στην κοσμολογία», δήλωσε ο Jason Rhodes, ανώτερος ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια. Ο Rhodes είναι τόσο ο επικεφαλής της επιστήμης του Euclid στις ΗΠΑ όσο και ο επιστήμονας του προγράμματος JPL Roman της NASA. «Αυτό απαιτεί πολλή δουλειά και σχεδιασμό, οπότε πρέπει πραγματικά να είναι κάτι με μεγάλο αντίκτυπο για την επιστήμη. Η προσθήκη του στιγμιότυπου του Euclid στην μελλοντική έρευνα του Roman θα μας βοηθήσει να χαρτογραφήσουμε καλύτερα τον γαλαξία μας και να εντοπίσουμε πιο εύκολα τους δύσκολους κοσμικούς θησαυρούς, όπως απομονωμένες μαύρες τρύπες και αδέσποτους πλανήτες».Ο Ευκλείδης αφιέρωσε μία ημέρα από την εξαετή κύρια αποστολή του για να κάνει μια προεπισκόπηση της περιοχής του ουρανού που θα στοχεύσει ο Ρωμαίος...Η Έρευνα Χρονο-Διαστήματος Γαλαξιακής Διόγκωσης , η οποία θα παρέχει μία από τις βαθύτερες εικόνες που έχουν γίνει ποτέ στο κέντρο του γαλαξία μας. Αν και η μοναδική παρατήρηση του Ευκλείδη είναι πιο ρηχή και δεν έχει κάποιες από τις χρωματικές λεπτομέρειες που θα δει ο Ρόμαν, έχει παρόμοια ανάλυση και καλύπτει μια μεγαλύτερη περιοχή - περίπου 5 τετραγωνικές μοίρες, ή την περιοχή του ουρανού που καλύπτεται από περίπου 25 πανσέληνους - καθώς η περιοχή έρευνας του Ρόμαν δεν είχε ακόμη προσδιοριστεί όταν πραγματοποιήθηκε η παρατήρηση τον Μάρτιο του 2025.Κατά τη διάρκεια της πενταετούς κύριας αποστολής του, το Roman θα απεικονίζει επανειλημμένα μια μικρότερη περιοχή (1,7 τετραγωνικές μοίρες, ή περίπου την περιοχή του ουρανού που καλύπτεται από 8,5 πανσέληνους) για να παρακολουθήσει πώς αλλάζουν εκατοντάδες εκατομμύρια αστέρια και άλλα αντικείμενα σε σύντομες χρονικές περιόδους . Η παρακολούθηση αυτών των αλλαγών θα αποκαλύψει ορδές νέων πλανητών, μαζί με πολλά άλλα κοσμικά αντικείμενα και φαινόμενα. Η ενσωμάτωση της παρατήρησης του Ευκλείδη στο μπροστινό μέρος της συλλογής του Roman ουσιαστικά θα επεκτείνει την έρευνα κατά δύο χρόνια (καθώς οι παρατηρήσεις του Roman για τις γαλαξιακές εξογκώσεις πρόκειται να ξεκινήσουν την άνοιξη του 2027), καθιστώντας δυνατή ακόμη περισσότερη επιστήμη. Εξόρυξη κρυμμένων διαμαντιών Ο Ρόμαν θα παρακολουθεί για μικροσκοπικές εξάρσεις στο φως των αστεριών που προαναγγέλλουν ένα γεγονός μικροεστιασμού. Αυτό το φαινόμενο κάμψης του φωτός συμβαίνει όταν ένα τεράστιο αντικείμενο όπως ένα αστέρι, ένας πλανήτης ή μια μαύρη τρύπα - οποιοδήποτε αντικείμενο με επαρκή βαρύτητα - ευθυγραμμίζεται στενά με ένα αστέρι στο φόντο από το σημείο παρατήρησής μας. Το φως από το μακρινό αστέρι καμπυλώνεται καθώς ταξιδεύει μέσα στον παραμορφωμένο χωροχρόνο που προκαλείται από τη μάζα του πλησιέστερου αντικειμένου.Εάν η ευθυγράμμιση είναι ιδιαίτερα κοντινή, το πλησιέστερο αντικείμενο λειτουργεί σαν κοσμικός φακός, εστιάζοντας και μεγεθύνοντας το φως από το αστέρι στο φόντο.«Τις περισσότερες φορές, το αντικείμενο που ασκεί τον φακό είναι ένα άλλο αστέρι», δήλωσε ο Matthew Penny, επίκουρος καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα και συν-επικεφαλής της ομάδας εργασίας για την επιστήμη των εξωπλανητών του Euclid, ο οποίος έχει αφιερώσει περισσότερο από μια δεκαετία στην προσομοίωση δεδομένων τόσο του Euclid όσο και του Roman. «Αλλά ο Roman θα είναι επίσης σε θέση να ανιχνεύσει πλανήτες σε τροχιά γύρω από αυτούς, και κάθε είδους παράξενα αντικείμενα που είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο».Μεταξύ αυτών των παράξενων αντικειμένων είναι οι μαύρες τρύπες που απομένουν μετά το θάνατο των πιο ογκωδών αστεριών. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι θα πρέπει να υπάρχουν περίπου 100 εκατομμύρια από αυτές τις αστρικές μαύρες τρύπες στον Γαλαξία, αλλά μέχρι στιγμής έχουν ανιχνεύσει σχεδόν αποκλειστικά τα αόρατα αντικείμενα όταν αλληλεπιδρούν με ένα συνοδό άστρο. Ωστόσο, πιστεύεται ότι τα περισσότερα περιπλανώνται μόνοι τους στον γαλαξία. Ο Ρόμαν θα τα βρει ακόμα και όταν δεν υπάρχει τίποτα κοντά που να αποκαλύψει την παρουσία τους.Ενώ τα συμβάντα μικροεστιασμού που δημιουργούνται από τους πλανήτες διαρκούν συνήθως ώρες ή ημέρες, οι μαύρες τρύπες συσσωρεύουν τόσο μεγάλη μάζα που μπορούν να κάμψουν το φως σε μια μεγαλύτερη περιοχή του διαστήματος, δημιουργώντας πολύ μεγαλύτερα σε διάρκεια σήματα. Αυτό σημαίνει ότι οι αστρονόμοι μπορεί να χρειαστεί να τις παρατηρήσουν για χρόνια για να δουν τα αντικείμενα να κινούνται εκτός ευθυγράμμισης.«Τα δύο επιπλέον χρόνια που παρέχει ο Ευκλείδης δίνουν στους αστρονόμους περισσότερο χρόνο για να παρακολουθήσουν τον φακό και το αστέρι πηγής να απομακρύνονται, διευκολύνοντας την αναγνώριση του φακού και τη μέτρηση της μάζας του», δήλωσε ο Himanshu Verma, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα, ο οποίος αναλύει εικόνες του Ευκλείδη για να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέψουν και να κατανοήσουν καλύτερα τα γεγονότα μικροεστιασμού που αναμένεται να παρατηρήσει ο Roman.Ενώ οι περισσότερες μέθοδοι αναζήτησης πλανητών είναι οι καλύτερες για την εύρεση καυτών κόσμων που αγκαλιάζουν σφιχτά το άστρο τους, η μικροεστιασμός είναι καλύτερη στην ανίχνευση κόσμων σε τροχιές μεγαλύτερες από της Γης. Αυτό περιλαμβάνει πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από τα άστρα τους πιο μακριά από ό,τι ο Ποσειδώνας σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, καθώς και πλανήτες που έχουν εκδιωχθεί εντελώς από τα αρχικά τους αστρικά συστήματα, και τώρα προορίζονται να περιπλανηθούν στον γαλαξία ολομόναχοι .«Όταν ο Ρόμαν τους βρει, οι αστρονόμοι θα μπορούν να διασταυρώσουν προηγούμενες παρατηρήσεις του Ευκλείδη για να αναζητήσουν αστέρια κοντά στο αντικείμενο που ασκεί τον φακό, ώστε να μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε εάν ένας πλανήτης είναι πραγματικά άγνωστος ή απλώς βρίσκεται σε τροχιά πολύ μακριά από το άστρο που τον φιλοξενεί», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπένετ, ανώτερος ερευνητής και ειδικός σε μικροεστιακούς φακούς στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, στο Κόλετζ Παρκ και στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA. Χαρτογράφηση του Γαλαξία μας Οι επιστήμονες θα συνδυάσουν επίσης τα δεδομένα του Ευκλείδη με την Έρευνα Γαλαξιακού Επιπέδου του Ρωμαίου . Αυτό το πρόγραμμα παρατήρησης θα αποκαλύψει τον γαλαξία μας με πρωτοφανή λεπτομέρεια σε μια περιοχή περίπου 400 φορές μεγαλύτερη από την έρευνα γαλαξιακών εξογκωμάτων. Σε έναν μήνα παρατηρήσεων που θα διαρκέσουν δύο χρόνια, η Ρωμαϊκή έρευνα θα αποκαλύψει δεκάδες δισεκατομμύρια αστέρια και θα εξερευνήσει προηγουμένως αχαρτογράφητες δομές.Είναι δύσκολο να μελετήσουμε τον δικό μας γαλαξία, επειδή είναι σαν να προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε το ανθρώπινο σώμα μέσα από ένα κύτταρο. Υπάρχουν πολλά εμπόδια. Ο συνδυασμός των παρατηρήσεων του Ευκλείδη με αυτές του Ρωμαίου θα επιτρέψει στους αστρονόμους να παρακολουθούν τα αστέρια να κινούνται αργά στον ουρανό. Δεδομένου ότι τα αστέρια σε διαφορετικά μέρη του Γαλαξία τείνουν να ακολουθούν διαφορετικές διαδρομές, αυτό θα βοηθήσει τους αστρονόμους να καταλάβουν σε ποιο μέρος του γαλαξία βρίσκονται αυτά τα αστέρια.«Μία από τις πιο συναρπαστικές πτυχές των παρατηρήσεων του Ευκλείδη είναι ότι μας δίνουν την ευκαιρία να δοκιμάσουμε και να βελτιώσουμε τα μοντέλα του Γαλαξία μας», είπε η Πένι.Η παράκαμψη μιας ημέρας του Ευκλείδη προσφέρει μια επιστημονική ανταμοιβή που θα διαρκέσει για χρόνια και δείχνει πόσα περισσότερα μπορούν να προκύψουν όταν τα τηλεσκόπια συνεργάζονται.«Έχουμε δείξει ότι αυτά τα δύο τηλεσκόπια μπορούν να συνεργαστούν για να κάνουν επιστήμη που ξεπερνά αυτό για το οποίο είχε αρχικά σχεδιαστεί το καθένα», δήλωσε ο Ρόουντς. «Με αυτόν τον τρόπο, έχουμε δημιουργήσει ένα μοντέλο για μελλοντικές συντονισμένες παρατηρήσεις που μπορούν να ξεκλειδώσουν πολύ περισσότερες ανακαλύψεις από ό,τι θα μπορούσε να κάνει η καθεμία από τις δύο αποστολές μόνη της». Για να μάθετε περισσότερα για τη Ρωμαϊκή αποστολή, επισκεφθείτε: https://www.nasa.gov/roman Αυτή η εικόνα από το Euclid της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) (με προσθήκη χρώματος χρησιμοποιώντας εικόνες από το έδαφος) παρέχει ένα προηγούμενο στιγμιότυπο μιας περιοχής του γαλαξία μας που το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA θα παρατηρεί επανειλημμένα τα επόμενα χρόνια. Ο Euclid πέρασε μια μέρα τραβώντας μια σειρά από εννέα μεμονωμένες εικόνες κοντά στην καρδιά του Γαλαξία. Η ευρύτερη εικόνα της έχει ανάλυση παρόμοια με του Roman, αν και είναι επίσης πιο ρηχή και δεν έχει μερικά από τα χρώματα που θα δει ο Roman. Στα δεξιά του κάδρου, ο Euclid κοιτάζει μέσα από το πυκνό προσκήνιο του γαλαξιακού επιπέδου του Γαλαξία, όπου τα πυκνά μοριακά νέφη εμφανίζονται ως σκοτεινές κηλίδες που κρύβουν τμήματα του γαλαξιακού εξογκώματος πέρα. Προς τα αριστερά, η θέα ανεβαίνει σε υψηλότερα γαλαξιακά γεωγραφικά πλάτη: η κίτρινη λάμψη του εξογκώματος γίνεται πιο καθαρή, με λιγότερα και περισσότερα απομονωμένα νέφη προσκηνίου να διακόπτουν το φως των αστεριών. Αυτή η καλλιτεχνική ιδέα σκιαγραφεί τις περιοχές του γαλαξιακού πυρήνα που καλύπτονται από τον Ευκλείδη (πορτοκαλί) και τη μελλοντική περιοχή έρευνας του ρωμαϊκού τηλεσκοπίου (πράσινο). Οι παρατηρήσεις του Ευκλείδη καλύπτουν περισσότερο από την προγραμματισμένη περιοχή έρευνας του Ρωμαίου, επειδή η ρωμαϊκή κάλυψη δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί όταν ο Ευκλείδης απεικόνισε την περιοχή. Η μόνη εξαίρεση είναι το τμήμα ακριβώς στο γαλαξιακό κέντρο, καθώς οι παρατηρήσεις του Ευκλείδη στο ορατό φως δεν μπορούν να διαπεράσουν την πυκνή σκόνη σε αυτήν την περιοχή όπως θα μπορούσε η υπέρυθρη όραση του Ρωμαίου. Αυτή η εικόνα από τον Ευκλείδη (με προσθήκη χρώματος χρησιμοποιώντας εικόνες από το έδαφος) εστιάζει στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η περιοχή παίρνει τον χρυσό της τόνο από μυριάδες παλιά, ψυχρά αστέρια που έχουν κιτρινωπές αποχρώσεις. Τα αστέρια σε αυτήν την περιοχή είναι πυκνά, επομένως η παρατήρηση προς αυτή την κατεύθυνση αυξάνει την πιθανότητα λήψης γεγονότων μικροεστιασμού. Αυτή η εικόνα από το όργανο Advanced Camera for Surveys στο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA αποτελεί μέρος μιας έρευνας 1,1 τετραγωνικών μοιρών στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η πλήρης έρευνα του Hubble, η οποία αποτελείται από περισσότερες από 350 μεμονωμένες εικόνες που ελήφθησαν σε διάστημα περίπου 14 μηνών, είναι μικρότερη αλλά υψηλότερης ανάλυσης από τις παρατηρήσεις του Euclid της ESA και αμφότερες επικαλύπτονται με την περιοχή που θα καλύψει το Roman. Καταγράφοντας εικόνες προεπισκόπησης χρόνια πριν το Roman ξεκινήσει την αναζήτηση με μικροεστιακό φακό, το Hubble και το Euclid παρέχουν πρώιμα σημεία αναφοράς που θα βοηθήσουν τους αστρονόμους να μετρήσουν τις κινήσεις των αστεριών και να χαρακτηρίσουν καλύτερα τους πλανήτες και άλλα αντικείμενα που ανακαλύπτει το Roman.

Μεγάλος αστεροειδής θα «διασχίσει» τη Γη το Σάββατο. Δεν αποτελεί κίνδυνο αλλά αν τυχόν... λοξοδρομούσε το χτύπημα θα ήταν συντριπτικό για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη μας γενικότερα. Ένας αστεροειδής θα περάσει το Σάββατο κοντά στη Γη χωρίς πάντως να υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης και θα μπορεί να παρατηρηθεί με μικρά τηλεσκόπια ή μεγάλα κιάλια ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).«Το πέρασμα κοντά στη Γη ενός αντικειμένου τέτοιου μεγέθους δεν συμβαίνει παρά κάθε μερικά χρόνια, αν και, αυτή τη φορά, η λαμπρή και κοντινή Σελήνη μπορεί να εμποδίσει την παρατήρησή του τη στιγμή» που ο αστεροειδής θα βρίσκεται πιο κοντά, προειδοποιεί στην ανακοίνωση ο Χουάν Λουίς Κάνο του γραφείου πλανητικής άμυνας της ESA.Αυτό το βραχώδες διαστημικό σώμα μεγέθους περίπου 750-1.650 μέτρων, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που βασίζονται στην εκτίμηση της λευκαύγειάς του (σ.σ.: albedo, η ποσότητα του ηλιακού φωτός που ανακλά), ανακαλύφθηκε το 1997 και βαφτίστηκε (152637) 1997 NC1.Σύμφωνα με άλλους υπολογισμούς αυτής της λευκαύγειας, μπορεί εντούτοις να είναι πιο μικρός, διευκρινίζει ο ΕΟΔ. Θα περάσει πιο κοντά στη Γη το Σάββατο στις 14:14 (ώρα Ελλάδας), με ταχύτητα 8,9 χιλιόμετρα/δευτερόλεπτο. Θα βρίσκεται τότε σε απόσταση 2.559.461 χιλιομέτρων από τον πλανήτη μας, δηλαδή 6,66 φορές την απόσταση Γης-Σελήνης, γεγονός που μηδενίζει την πιθανότητα σύγκρουσης.Ο αστεροειδής θα μπορεί να παρατηρηθεί από τις περιφέρειες του βόρειου ημισφαιρίου στη διάρκεια της φάσης προσέγγισης, σχεδόν από παντού τη στιγμή που θα περνά πιο κοντά και μόνο από το νότιο ημισφαίριο όταν θα απομακρύνεται από τη Γη. Στις περιοχές του κόσμου που θα είναι νύχτα, θα μπορεί θεωρητικά να τον θαυμάσει κάποιος με μικρά τηλεσκόπια, ακόμα και με μεγάλα κιάλια, αναφέρει η ESA. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129013/megalos-asteroeidis-tha-diaschisei-ti-gi-to-savvato/

Η Κίνα πήρε κεφάλι και στην παγκόσμια κούρσα των υπερυπολογιστών. Ο υπερυπολογιστής LineShine στη Σεντζέν ξεπέρασε σε επιδόσεις τον αμερικανικό υπερυπολογιστή που βρισκόταν μέχρι σήμερα στην πρώτη θέση. Ένας υπερυπολογιστής στην Κίνα ξεπέρασε πλέον τους αμερικανικούς ανταγωνιστές του και κατατάσσεται ως ο ισχυρότερος στον κόσμο. Είναι η πρώτη φορά από το 2017 που ένας κινεζικός υπολογιστής βρίσκεται στην κορυφή μιας λίστας που συχνά θεωρείται δείκτης της τεχνολογικής ισχύος ενός κράτους.Ο υπερυπολογιστής LineShine, που βρίσκεται στη Σενζέν εκτόπισε από την πρώτη θέση τον αμερικανικό υπερυπολογιστή El Capitan σύμφωνα με την κατάταξη Top500 που δημοσιεύθηκε την Τρίτη. Η εμφάνιση του LineShine στη λίστα ήταν η πρώτη του.Ο LineShine διαφέρει από άλλους υπερυπολογιστές υψηλών επιδόσεων, καθώς λειτουργεί αποκλειστικά με συμβατικούς επεξεργαστές (CPU) και όχι με επεξεργαστές γραφικών (GPU), οι οποίοι χρησιμοποιούνται ευρέως στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την κατάταξη, απαιτεί περίπου 42,2 μεγαβάτ ηλεκτρικής ισχύος για τη λειτουργία του.Οι υπερυπολογιστές είναι περισσότερο από 1.000 φορές ταχύτεροι από έναν συνηθισμένο υπολογιστή και χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, όπως η αναζήτηση νέων ιατρικών ανακαλύψεων, η προσομοίωση κλιματικών συστημάτων, η προσομοίωση πυρηνικών εκρήξεων, η πρόβλεψη ανθρώπινης συμπεριφοράς και οι εικονικές δοκιμές οπλικών συστημάτων.Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Top500 ανέφεραν ότι ο LineShine, ο οποίος φιλοξενείται στο Εθνικό Κέντρο Υπερυπολογιστών της Κίνας, πέτυχε επίδοση 2,198 exaflops, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να εκτελεί περισσότερους από δύο πεντάκις εκατομμύρια υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο.Ο El Capitan, που βρίσκεται στο Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Livermore της αμερικανικής κυβέρνησης στην Καλιφόρνια, κατατάσσεται πλέον στη δεύτερη θέση μπροστά από δύο ακόμη αμερικανικούς υπερυπολογιστές που λειτουργούν σε εθνικά εργαστήρια στο Τενεσί και το Ιλινόι.Στην πέμπτη θέση υποχώρησε ο υπερυπολογιστής Jupiter της Γερμανίας. Οι πέντε αυτοί υπολογιστές είναι οι μοναδικοί δημόσια επαληθευμένοι υπολογιστές κλίμακας exascale στον κόσμο. Άλλες χώρες που διαθέτουν υπερυπολογιστές στην πρώτη δεκάδα της κατάταξης είναι η Ιταλία, η Ελβετία και η Ιαπωνία.Να σημειωθεί ότι στις διεθνείς λίστες TOP500 και Green500, τις δύο πλέον αναγνωρισμένες παγκόσμιες κατατάξεις υπερυπολογιστών κατατάσσεται και επίσημα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» που υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.Οι λίστες TOP500 και Green500 δημοσιεύτηκαν στο Αμβούργο της Γερμανίας, στο πλαίσιο του ISC 2026, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Υπολογιστών Υψηλής Απόδοσης (EuroHPC JU). Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κατέλαβε την 31η θέση της λίστας TOP500 και την 23η της λίστας Green500, ενισχύοντας την παρουσία της Ελλάδας στο διεθνή χάρτη της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων και της ενεργειακά αποδοτικής υπερυπολογιστικής. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129016/i-kina-pire-kefali-kai-stin-pagkosmia-koyrsa-ton-yperypologiston/

Επιστήμονες προτείνουν ένα «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» για την αντιμετώπιση του καύσωνα. Μια νέα ιδέα στον τομέα της γεωμηχανικής που υπόσχεται προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα αλλά με άγνωστες πιθανές αρνητικές επιπτώσεις. Καθώς η Ευρώπη βιώνει ένα ακόμη πρωτοφανές κύμα καύσωνα, μέχρι το επόμενο, ένα βασικό ερώτημα τίθεται όλο και πιο συχνά: τι μπορεί να γίνει για την αντιμετώπιση των μελλοντικών κυμάτων καύσωνα; Επιστήμονες από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα υποστηρίζουν ότι ίσως έχουν βρει μια απάντηση προτείνοντας μια τεχνική που ονομάζεται «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να «ωθήσει» τα καιρικά συστήματα μακριά από επικίνδυνες πορείες.Η προσέγγιση αυτή θα περιλάμβανε μικρές, προσεκτικά χρονισμένες επιχειρήσεις σποράς νεφών τις ημέρες πριν από την κορύφωση ενός ακραίου καιρικού φαινομένου. Σύμφωνα με τους ερευνητές η μέθοδος θα μπορούσε όχι μόνο να αποδυναμώσει κύματα καύσωνα αλλά και να μεταβάλει την πορεία τυφώνων ή να ανακατευθύνει τα λεγόμενα «ατμοσφαιρικά ποτάμια», τεράστιες ροές υδρατμών που συχνά προκαλούν έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.Ωστόσο η σπορά νεφών παραμένει μια αμφιλεγόμενη τεχνολογία. Πολλοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι ενδέχεται να ενέχει κινδύνους καθώς οι επιπτώσεις της δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές.«Η παρέμβαση στον καιρό εγείρει κάθε είδους ηθικά ερωτήματα, καθώς η αλλαγή των καιρικών συνθηκών σε μία χώρα θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε μια άλλη. Ο καιρός, άλλωστε, δεν αναγνωρίζει πολιτικά σύνορα. Αν δεν υπάρξει προσοχή, η ανεξέλεγκτη χρήση αυτής της τεχνολογίας θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε διπλωματικές εντάσεις μεταξύ γειτονικών χωρών, με αμοιβαίες κατηγορίες και ‘πολέμους καιρού’» είναι η άποψη του Γιόχαν Ζακ, ανώτερου μετεωρολόγου της εταιρείας KISTERS. Τι είναι η σπορά νεφών Η σπορά νεφών αποτελεί μια μορφή γεωμηχανικής που χρησιμοποιείται για την πρόκληση βροχόπτωσης σε περιοχές όπου διαφορετικά ίσως να μην έβρεχε. Στα σύννεφα εισάγονται ουσίες όπως ιωδιούχος άργυρος ή κοινό αλάτι οι οποίες λειτουργούν ως πυρήνες συμπύκνωσης. Οι υδρατμοί συγκεντρώνονται γύρω τους και σχηματίζουν παγοκρυστάλλους.Καθώς οι παγοκρύσταλλοι μεγαλώνουν γίνονται αρκετά βαρείς ώστε να πέσουν από το νέφος ως βροχή ή χιόνι ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους όπως απελευθέρωση χημικών ουσιών από το έδαφος, έγχυση υλικών από αεροσκάφη, με εκτόξευση πυραύλων ή βλημάτων μέσα στα σύννεφα.Η τεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη σε περισσότερες από 50 χώρες μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες εφαρμογές πραγματοποιούνται σε μικρή κλίμακα και αποσκοπούν κυρίως στην τοπική αύξηση των βροχοπτώσεων. Η ιδέα του «Καιρικού Ζίου Ζίτσου» Οι ερευνητές της Αριζόνα προτείνουν κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: τη χρήση της σποράς νεφών για την αποτροπή ολόκληρων φυσικών καταστροφών.Στη μελέτη τους χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις μέσω ενός μεγάλου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία Aurora, το οποίο έχει σχεδιαστεί για μετεωρολογικές προβλέψεις υψηλής ανάλυσης. Τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων ήταν εντυπωσιακά. Σύμφωνα με το μοντέλο: Ο τυφώνας Sandy του 2012 θα μπορούσε να είχε αλλάξει πορεία κατά περίπου 480 χιλιόμετρα αποφεύγοντας τη Νέα Υόρκη. Το κύμα ψύχους στο Τέξας το 2021 θα μπορούσε να είχε καταστεί ηπιότερο αυξάνοντας την ελάχιστη θερμοκρασία κατά περίπου 10 βαθμούς Κελσίου. Ένα ατμοσφαιρικό ποτάμι που προκάλεσε πλημμύρες στην Καλιφόρνια το 2022 θα μπορούσε να είχε μεταφέρει περίπου 5% λιγότερη βροχόπτωση. Φυσικά όλα αυτά προέρχονται από υπολογιστικές προσομοιώσεις και όχι από πραγματικές εφαρμογές.Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν μια ελκυστική δυνατότητα για το μέλλον. Στη δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «PLOS Water» αναφέρουν: «Η αυξανόμενη επίδραση των ακραίων καιρικών φαινομένων στην κοινωνία δείχνει ότι οι παραδοσιακές προσεγγίσεις, όπως τα φράγματα, τα αναχώματα και οι ασφαλίσεις, ίσως να μην επαρκούν πλέον για την αντιμετώπιση των συνεπειών αυτών των κινδύνων» αναφέρουν οι ερευνητές.Σύμφωνα με τους ερευνητές το «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» προτείνει ένα νέο μοντέλο αντιμετώπισης των ακραίων καιρικών φαινομένων: μικρές, στρατηγικά τοποθετημένες παρεμβάσεις που αξιοποιούν τη φυσική δυναμική της ατμόσφαιρας, με στόχο να εκτρέψουν ή να αποδυναμώσουν επικίνδυνα φαινόμενα πριν προκαλέσουν ζημιές.Όπως υποστηρίζουν πρόκειται για μια προσέγγιση του 21ου αιώνα που επιδιώκει τη συνεργασία με τις δυνάμεις της φύσης αντί της απλής αντίδρασης στις συνέπειές τους. Η γεωμηχανική Η δημοσίευση της μελέτης έρχεται λίγο μετά τη δημοσιότητα που έλαβε μια άλλη αμφιλεγόμενη τεχνική γεωμηχανικής: η τεχνητή μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας. Η μέθοδος, γνωστή ως έγχυση αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα, προβλέπει την απελευθέρωση τεράστιων ποσοτήτων μικροσκοπικών σωματιδίων θείου στην ανώτερη ατμόσφαιρα.Τα σωματίδια αυτά μπορούν να παραμείνουν εκεί για χρόνια, αντανακλώντας μέρος της ηλιακής ενέργειας πίσω στο Διάστημα. Οι υπολογιστικές προσομοιώσεις δείχνουν ότι η τεχνική αυτή θα μπορούσε να περιορίσει την υπερθέρμανση του πλανήτη και να μειώσει σημαντικά τη διάρκεια και την ένταση των θαλάσσιων κυμάτων καύσωνα.Ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, καθώς οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη ποιες θα μπορούσαν να είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειές της στα οικοσυστήματα και το κλίμα. Η συν-συγγραφέας της σχετικής έρευνας, καθηγήτρια Φίμπι Ζάρνετσκι του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, προειδοποιεί: «Γνωρίζουμε ελάχιστα για τις οικολογικές επιπτώσεις αυτών των παρεμβάσεων» https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129025/epistimones-proteinoyn-ena-kairiko-zioy-zitsoy-gia-tin-antimetopisi-toy-kaysona/

Η σκοτεινή διάσταση δίπλα μας. Πώς συνδέονται δύο από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος, η σκοτεινή ενέργεια και η σκοτεινή ύλη. Όταν κοιτάμε ένα παγόβουνο αυτό που βλέπουμε πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας είναι ένα πολύ μικρό τμήμα του σε σχέση με τον τεράστιο όγκο που είναι αόρατος και βυθισμένος στη θάλασσα. Το σύμπαν μας είναι σαν ένα τεράστιο παγόβουνο. Το ορατό του κομμάτι, τα άστρα, οι πλανήτες, εμείς οι ίδιοι, είναι μόλις το 5% του συνόλου. Το υπόλοιπο 95% είναι αόρατο και μυστηριώδες. Συνίσταται από την σκοτεινή ενέργεια, στην οποία αποδίδεται η επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος και την σκοτεινή ύλη, η βαρύτητα της οποίας δεν αφήνει τους γαλαξίες να διαλυθούν.Μέχρι σήμερα, οι φυσικοί θεωρούσαν ότι σκοτεινή ενέργεια και σκοτεινή ύλη δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Άλλωστε δεν υπήρχε κάποιος ιδιαίτερος λόγος που να συσχετίζει τις δύο αυτές έννοιες οι οποίες εισήχθησαν αυθαίρετα για να δικαιολογήσουν τα αναμφισβήτητα παρατηρησιακά αστρονομικά δεδομένα. Μέχρι που οι φυσικοί Miguel Montero, Cumrun Vafa και Irene Valenzuela το 2022 στο άρθρο τους με τίτλο «The Dark Dimension and the Swampland«, πρότειναν κάτι εντυπωσιακά απλό και κομψό στο πλαίσιο της θεωρίας χορδών και του λεγόμενου προγράμματος swampland: την πρωτοποριακή ιδέα της «σκοτεινής διάστασης», σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε (σε αυτό το θεωρητικό πλαίσιο), η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια να είναι στην πραγματικότητα οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.Εκεί υποστηρίζουν ότι η εξαιρετικά μικρή, αλλά μη μηδενική, τιμή της σκοτεινής ενέργειας που παρατηρούμε στο σύμπαν μας και εκφράζεται από την κοσμολογική σταθερά Λ, οδηγεί κάτω από ορισμένες θεωρητικές υποθέσεις του swampland(1), στην ύπαρξη μιας επιπλέον «μεσοσκοπικής» διάστασης καθώς και μιας ολόκληρης «οικογένειας» ελαφρών σωματιδίων που την συνοδεύει.Σύμφωνα με την θεωρία των χορδών, το σύμπαν μας δεν έχει μόνο τις 4 γνωστές μας διαστάσεις (3 χωρικές + χρόνος), αλλά συνολικά 10 (αυτό αποτελεί θεωρητική πρόβλεψη της θεωρίας και δεν έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά). Τις υπόλοιπες 6 δεν τις αντιλαμβανόμαστε γιατί είναι «διπλωμένες» στον εαυτό τους σε αδιανόητα μικρό μέγεθος, δισεκατομμύρια φορές μικρότερες από ένα άτομο. Σύμφωνα με την εργασία των Montero et al, η μία από αυτές τις 6 κρυμμένες διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερη από τις άλλες. Πρόκειται για την επονομαζόμενη «σκοτεινή διάσταση» η οποία έχει μέγεθος της τάξης του 1μm=10-6m (όσο το μέγεθος ενός βακτηρίου). Στον μικρόκοσμο της φυσικής αυτό το μέγεθος είναι τεράστιο.Τώρα τίθεται το ερώτημα, αν υπάρχει μια διάσταση στο μέγεθος ενός βακτηρίου παντού γύρω μας, τότε γιατί δεν την βλέπουμε στο μικροσκόπιο; Η απάντηση είναι ότι το φως και η συνηθισμένη ύλη είναι «παγιδευμένα» στον δικό μας τρισδιάστατο κόσμο. Το φως δεν μπορεί να διεισδύσει σ’ αυτή την επιπλέον διάσταση. Όμως η βαρύτητα μπορεί. Ο μόνος «επισκέπτης» που έχει το ελεύθερο να μπαίνει και να βγαίνει σε αυτή τη διάσταση είναι η βαρύτητα. Μόνο τα βαρυτόνια (τα σωματίδια διαμέσου των οποίων διαδίδεται η βαρυτική δύναμη) μπαίνουν και βγαίνουν σε αυτή τη διάσταση(2).Η ύπαρξη αυτής της σκοτεινής διάστασης θα μπορούσε να λύσει ταυτόχρονα τους δύο μεγαλύτερους γρίφους της κοσμολογίας: την γέννηση της σκοτεινής ύλης και την φύση της σκοτεινής ενέργειας. ● Όταν τα σωματίδια της βαρύτητας διαρρέουν μέσα σε αυτή την σκοτεινή διάσταση, αρχίζουν να πάλλονται. Αυτή η δόνηση, από τη δική μας οπτική γωνία, τα κάνει να αποκτούν μάζα. Γίνονται βαριά «σκοτεινά βαρυτόνια». Αυτή η «μάζα» δεν προκύπτει από κυριολεκτική δόνηση, αλλά από την κβαντισμένη ορμή των σωματιδίων μέσα στην επιπλέον διάσταση (μηχανισμός Kaluza–Klein). Αυτά τα σωματίδια έχουν μάζα αλλά δεν αλληλεπιδρούν με το φως, συμπεριφέρονται δηλαδή ακριβώς όπως η σκοτεινή ύλη. ● Τα μαθηματικά της θεωρίας δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια είναι εκείνη που καθορίζει το μέγεθος της σκοτεινής διάστασης. Το γεγονός ότι η κοσμολογική σταθερά Λ έχει μια τόσο μικρή τιμή στο σύμπαν μας, σημαίνει αναπόφευκτα ότι η διάσταση πρέπει να έχει μέγεθος της τάξης του ενός μικρομέτρου ().Το πιο συναρπαστικό στοιχείο της θεωρίας είναι ότι κάνει το σύμπαν να βγάζει νόημα ως σύνολο. Αν η διάσταση αυτή αλλάξει έστω και ελάχιστα μέγεθος κατά την εξέλιξη του σύμπαντος, τότε αλλάζουν ταυτόχρονα και η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια. Αυτό ταιριάζει με τα πρόσφατα δεδομένα από το τηλεσκόπιο DESI, τα οποία έδειξαν ότι η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι μια σταθερή, αμετάβλητη δύναμη, αλλά εξελίσσεται με τον χρόνο. Συγκεκριμένα, πρόσφατες αναλύσεις δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια έφτασε στη μέγιστη ισχύ της πριν από περίπου 2 δισεκατομμύρια χρόνια και έκτοτε εξασθενεί. Η εξέλιξη αυτή δίνει τέλος στο παράδοξο του «καθεστώτος φάντασμα» – την ψευδαίσθηση δηλαδή ότι η σκοτεινή ενέργεια σε μια προηγούμενη εποχή δυνάμωνε με την πάροδο του χρόνου (καθώς το σύμπαν διαστελλόταν) παραβιάζοντας τη διατήρηση της ενέργειας – αφού η παρατηρούμενη συμπεριφορά οφείλεται απλώς σε μια φυσική μεταφορά ενέργειας ανάμεσα στη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια. Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες του 2024-2025 δείχνουν ότι η αλληλεπίδρασή τους μπορεί να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα τρέχοντα προβλήματα της κοσμολογίας: την «διαφορά Hubble» (Hubble tension), καθώς γεφυρώνει την ανεξήγητη διαφωνία (περίπου 9%) που καταγράφεται ανάμεσα στις μετρήσεις του ρυθμού διαστολής στο πρώιμο και στο σύγχρονο σύμπαν.Επιπλέον, η ύπαρξη της σκοτεινής διάστασης παράγει ελέγξιμες προβλέψεις για το μέλλον. Αν η σκοτεινή ύλη αλληλεπιδρά με τον εαυτό της μέσω μιας νέας δύναμης σε αυτή τη διάσταση, θα μπορούσε να αφήνει ορατά αστροφυσικά αποτυπώματα, όπως τον σχηματισμό χαρακτηριστικών «παλιρροιακών ουρών», εκτεταμένων ρευμάτων από άστρα και αέρια, πίσω από γαλαξίες που συγκρούονται.Η σκοτεινή διάσταση λοιπόν δεν είναι κάποιος μυστικιστικός άλλος κόσμος δίπλα μας. Είναι μια πιθανή φυσική ιδιότητα του χώρου, μια έξτρα «πτυχή» μεγέθους ενός βακτηρίου, την οποία διαπερνά η βαρύτητα, η οποία μπορεί να συνδέεται με την σκοτεινή ύλη και να καθορίζεται από την σκοτεινή ενέργεια, προσφέροντας ένα ενιαίο και κομψό θεωρητικό πλαίσιο(3) για την κατανόηση αυτών των μυστηρίων. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: A Dark Dimension Could Link Two of the Universe’s Great Unknowns – https://www.quantamagazine.org/a-dark-dimension-could-link-two-of-the-universes-great-unknowns-20260622/ παρατηρήσεις: (1) βάλτος ή τέλμα (2) Γι αυτό η βαρυτική δύναμη φαίνεται ασθενής (σε σχέση με τις άλλες δυνάμεις) διότι «απλώνεται» στις επιπλέον διαστάσεις που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. (3) εφόσον αποδειχθεί σωστό

Η NASA ανακοινώνει διαστημικούς περιπατητές για εργασίες επισκευής ρομποτικού βραχίονα. Οι προετοιμασίες για τον διαστημικό περίπατο γέμισαν το πρόγραμμα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τρίτη, καθώς δύο αστροναύτες προετοιμάζονται για τις εργασίες εξωτερικής επισκευής ρομποτικής της επόμενης εβδομάδας. Η συντήρηση του CubeSat και οι οφθαλμολογικοί έλεγχοι ολοκλήρωσαν την ημέρα για το πλήρωμα της Αποστολής 74 .Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, θα φορέσουν για άλλη μια φορά τις διαστημικές τους στολές και θα συνεργαστούν στο κενό του διαστήματος για να επισκευάσουν μια άρθρωση του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2, ξεκινώντας στις 8:35 π.μ. EDT την Τρίτη 30 Ιουνίου . Το δίδυμο θα περάσει περίπου έξι ώρες και 40 λεπτά στο εξωτερικό του τροχιακού εργαστηρίου, αντικαθιστώντας την δυσλειτουργική άρθρωση του καρπού στον Canadarm2, η οποία λειτουργεί για πάνω από 25 χρόνια. Η NASA και η Καναδική Διαστημική Υπηρεσία (CSA) ανέλυσαν το πρόβλημα και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένας διαστημικός περίπατος ήταν απαραίτητος για την αντικατάσταση της άρθρωσης του καρπού με μια εφεδρική που υπάρχει ήδη στον σταθμό. Οι αξιωματούχοι της NASA και της CSA θα κάνουν μια προεπισκόπηση των επερχόμενων εργασιών του διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο κανάλι YouTube της NASA στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου.Ο Γουίλιαμς δοκίμασε τη διαστημική του στολή την Τρίτη και τη δοκίμασε στην ηλεκτροκίνητη διαμόρφωσή της με τη βοήθεια της μηχανικού πτήσης Σόφι Αντενό από την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος). Το δίδυμο εργάστηκε μέσα στον αεροθάλαμο Quest ελέγχοντας την άνεση και την κινητικότητα της στολής υπό πίεση, καθώς και τα συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης ζωής, ενώ μηχανικοί στο έδαφος παρακολουθούσαν.Στη συνέχεια, ο Γουίλιαμς ενώθηκε με τη Μέιρ και εξέτασε σε έναν υπολογιστή μια τρισδιάστατη διαδραστική κινούμενη εικόνα των διαδικασιών και των ελιγμών που θα χρησιμοποιήσουν για να επαναφέρουν το Canadarm2 σε πλήρη κίνηση. Στη συνέχεια, το ζευγάρι ανέλαβε εκ περιτροπής την επισκευή πακέτων τζετ έκτακτης ανάγκης που θα εγκατασταθούν στις διαστημικές στολές την ημέρα που θα ξεκινήσει ο διαστημικός περίπατος. Η Μέιρ εγκατέστησε επίσης μπαταρίες μέσα στα εργαλεία λαβής πιστολιού - σχεδιασμένα ειδικά για μικροβαρύτητα - που θα χρησιμοποιήσουν για να εργαστούν στον ρομποτικό βραχίονα.Ο Adenot και ο μηχανικός πτήσης της NASA , Jack Hathaway , ο οποίος θα παρακολουθεί τους διαστημικούς περιπατητές από το εσωτερικό του τροχιακού σταθμού, μελέτησαν τους ρόλους υποστήριξης των διαστημικών περιπάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της προσεκτικής ρύθμισης του Canadarm2 στη θέση του κατά τη διάρκεια των εργασιών επισκευής. Ο Hathaway είχε επίσης χρόνο για τις εργασίες του CubeSat, αρχικά αφαιρώντας έναν μικρό τροχιακό αναπτυξιακό δορυφόρο που ήταν αποθηκευμένος μέσα στον αεροθάλαμο της εργαστηριακής μονάδας Kibo . Στη συνέχεια, εγκατέστησε ένα σετ CubeSats μέσα στον αναπτυξιακό δορυφόρο NanoRacks CubeSat , ο οποίος σύντομα θα τοποθετηθεί έξω από τον αεροθάλαμο του Kibo για ανάπτυξη σε τροχιά γύρω από τη Γη. Οι μικροσκοπικοί δορυφόροι σχεδιάστηκαν από φοιτητές πανεπιστημίου για μια ποικιλία ερευνών στον τομέα των επικοινωνιών και της τεχνολογίας.Ο διοικητής του σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ συμμετείχε μαζί με τον μηχανικό πτήσης Σεργκέι Μικάεφ στη μονάδα Harmony για οφθαλμολογικούς ελέγχους χρησιμοποιώντας τυπικό εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης. Οι γιατροί στο έδαφος εξέταζαν πώς η ζωή στο διάστημα επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή, τον φακό και τον κερατοειδή. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, συνέχισε να δοκιμάζει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του πληρώματος και των επικοινωνιών στο διάστημα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/23/nasa-announces-spacewalkers-for-robotic-arm-repair-work/ Οι αστροναύτες της NASA, Τζέσικα Μέιρ (πάνω) και Κρις Γουίλιαμς, φωτογραφίζονται κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου στις 18 Μαρτίου 2026, για την ολοκλήρωση της εγκατάστασης ενός κιτ τροποποίησης ηλιακών συλλεκτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Roskósmós Οι ηλιακές μπαταρίες του Soyuz MS-29 έχουν δοκιμαστεί. Το επανδρωμένο διαστημόπλοιο προετοιμάζεται για μια πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Οι ειδικοί της Roscosmos χρησιμοποιούν την τεχνολογία "Ηλεκτρομαγνητικού Πεδίου" για να μετατρέψουν το φως σε ηλεκτρική ενέργεια. Μια ειδική βάση, εξοπλισμένη με περίπου 100 ισχυρές δέσμες λέιζερ, φωτίζει τα πάνελ του διαστημικού σκάφους. Αυτό ελέγχει πόσο αποτελεσματικά τα συστήματα μετατρέπουν την ενέργεια του φωτός σε ηλεκτρική ενέργεια. Επιπλέον, η εγκατάσταση εξειδικευμένου εξοπλισμού και εξοπλισμού στη μονάδα καθόδου και στο διαμέρισμα διαβίωσης του διαστημικού σκάφους θα ολοκληρωθεί στον σταθμό εργασίας τις επόμενες ημέρες. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_620074