Δροσος Γεωργιος

Το πλήρωμα του σταθμού προετοιμάζεται για τον επόμενο διαστημικό περίπατο, συνεχίζει την έρευνα για τη μικροβαρύτητα. Ο επόμενος διαστημικός περίπατος έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 18 Αυγούστου . Δύο αστροναύτες της Αποστολής 75 θα εργαστούν στο κενό του διαστήματος για να αντικαταστήσουν μια κεραία διαστήματος-εδάφους, ώστε να διατηρούνται υψηλής ταχύτητας μεταδόσεις δεδομένων και επικοινωνίας μεταξύ του τροχιακού σταθμού και των ελεγκτών αποστολής.Οι μηχανικοί πτήσης Anil Menon της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος) προετοιμάζονται για τον διαστημικό περίπατο της επόμενης εβδομάδας, κατά τον οποίο το δίδυμο θα περάσει περίπου έξιμιση ώρες ανταλλάσσοντας μια κεραία στο τμήμα Z1 truss του τροχιακού σταθμού. Ο Menon και ο Adenot συνεργάστηκαν τη Δευτέρα μέσα στον αεροθάλαμο Quest και οργάνωσαν τα εργαλεία που θα μεταφέρουν έξω από τον διαστημικό σταθμό για την αντικατάσταση. Η διοικητής του σταθμού Jessica Meir και ο μηχανικός πτήσης Jack Hathaway , και οι δύο από τη NASA, μελέτησαν τους ελιγμούς ρομποτικού βραχίονα Canadarm2 που θα χρησιμοποιήσουν για να βοηθήσουν τους διαστημικούς περιπατητές της επόμενης εβδομάδας. Οι Hathaway και Adenot καθάρισαν επίσης εκ περιτροπής τα συστήματα ψύξης φορώντας ένα ζευγάρι διαστημικές στολές. Το κουαρτέτο ολοκλήρωσε τη βάρδιά του τη Δευτέρα, εξετάζοντας τις διαδικασίες για τον επερχόμενο διαστημικό περίπατο.Ο πιο πρόσφατος διαστημικός περίπατος πραγματοποιήθηκε στις 6 Αυγούστου για την ενίσχυση του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας του διαστημικού σταθμού. Οι Meir και Menon αφιέρωσαν έξι ώρες και 27 λεπτά κατασκευάζοντας ένα κιτ τροποποίησης στο τμήμα δοκών Starboard 6 του σταθμού, όπου έχει προγραμματιστεί να εγκατασταθεί μια ηλιακή συστοιχία αργότερα φέτος.Οι αστροναύτες είχαν ακόμα χρόνο για την επιστήμη τη Δευτέρα και εξερεύνησαν την επίδραση της μικροβαρύτητας στη φυσική, το ανθρώπινο σώμα και πολλά άλλα. Η Meir εργάστηκε στη μονάδα εργαστηρίου Destiny και αντάλλαξε υλικό έρευνας φυσικής με μια έρευνα που μελετούσε τρόπους κατασκευής κρυστάλλων ημιαγωγών και επεξεργασίας μεταλλικών κραμάτων σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Η Menon έλεγξε τη μονάδα πειράματος στερεάς καύσης της εργαστηριακής μονάδας Kibo για διαρροές. Η Adenot έτρεξε στον διάδρομο COLBERT φορώντας τη στολή EasyMotion-2 που έστελνε ηλεκτρικούς παλμούς και πυροδοτούσε μυϊκές συσπάσεις για να συμπληρώσει την προπόνησή της.Οι κοσμοναύτες της Roscosmos, Pyotr Dubrov και Anna Kikina, ξεκίνησαν τις δοκιμές των συστημάτων επικοινωνίας τους στη μονάδα υπηρεσιών Zvezda . Στη συνέχεια, ο Dubrov συνέχισε να μελετά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση των λειτουργιών του πληρώματος. Ο Kikina καθάρισε τα συστήματα εξαερισμού μέσα στα κελύφη Rassvet και Poisk .Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, εργάστηκε σε δύο διαφορετικά πειράματα τη Δευτέρα. Αρχικά, έστρεψε μια κάμερα έξω από το παράθυρο ενός σταθμού και φωτογράφισε ποτάμια και παγετώνες σε όλη την Ανατολική Ευρώπη και την Ασία. Στη συνέχεια, φόρεσε γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και ανταποκρίθηκε σε οπτικά ερεθίσματα μέσω υπολογιστή, ελέγχοντας πώς η αίσθηση ισορροπίας και κατεύθυνσής του προσαρμόζεται στη μικροβαρύτητα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/08/10/station-crew-gears-up-for-next-spacewalk-keeps-up-microgravity-research/ Οι αστροναύτες Sophie Adenot της ESA και Jessica Meir της NASA ποζάρουν για ένα πορτρέτο μέσα στον αεροθάλαμο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Η Adenot δοκίμαζε μια διαστημική στολή για να επαληθεύσει την άνεση, την κινητικότητα και τη λειτουργικότητά της με τη βοήθεια της Meir. Κίνα: Πύραυλος που θα μετέφερε δορυφόρο τηλεπικοινωνιών παρουσίασε πρόβλημα μετά την απογείωσή του (Βίντεο) Το Πεκίνο επένδυσε δισεκατομμύρια δολάρια στο διαστημικό πρόγραμμά του τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να υλοποιήσει αυτό που ο Κινέζος ηγέτης Σι αποκαλεί κινεζικό «διαστημικό όνειρο»Κινεζικό διαστημικό όχημα που μετέφερε δορυφόρο τηλεπικοινωνιών παρουσίασε «ανωμαλία» μετά την απογείωσή του χθες, Δευτέρα, το βράδυ, μετέδωσε το κινεζικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων, ενώ άλλα ΜΜΕ έκαναν λόγο για έκρηξη εν πτήσει.Το σπάνιο αυτό συμβάν σημειώθηκε σε έναν πύραυλο Long March 7A, που είχε απογειωθεί από την Ουέντσανγκ, στην επαρχία Χαϊνάν (νότια), στις 20:02 τοπική ώρα, σύμφωνα με το Νέα Κίνα.Ο πύραυλος που μετέφερε τον δορυφόρο τηλεπικοινωνιών Zhongxing-4B παρουσίασε «ανωμαλία» εν πτήσει, διευκρίνισε το πρακτορείο ειδήσεων.Έρευνα έχει ξεκινήσει προκειμένου να διευκρινιστούν οι αιτίες του συμβάντος, πρόσθεσε. Το τηλεοπτικό δίκτυο Channel NewsAsia με έδρα τη Σιγκαπούρη ανέφερε από την πλευρά του στο Instagram ότι ο πύραυλος εξερράγη λίγο μετά την απογείωσή του, δημοσιοποιώντας εικόνες ενός πλήθους που παρακολουθεί μια μπάλα φωτιάς στον ουρανό.Βίντεο, που δημοσιοποιήθηκε από χρήστη του διαδικτύου στη Χαϊνάν (νότια), μερικές ώρες μετά την εκτόξευση, δείχνει έναν πύραυλο να εκρήγνυται περίπου 85 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευσή του, αφήνοντας πίσω του ένα σύννεφο καπνού και συντρίμμια.Το Πεκίνο επένδυσε δισεκατομμύρια δολάρια στο διαστημικό πρόγραμμά του τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να υλοποιήσει αυτό που ο Κινέζος ηγέτης Σι αποκαλεί κινεζικό «διαστημικό όνειρο».Τον Ιούλιο, η Κίνα κατάφερε για πρώτη φορά να προσγειώσει έναν επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο, σύμφωνα με τη διαστημική υπηρεσία της, κάτι που αποτελεί σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση μείωσης του κόστους εκτόξευσης.Η Κίνα, που έχει εμπλακεί σε μια κούρσα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το πρόγραμμά τους Artemis, θέλει να στείλει αστροναύτες στη Σελήνη πριν από το 2030. Η αντίδραση του Μασκ Ο Έλον Μασκ, ιδιοκτήτης της διαστημικής επιχείρησης SpaceX, σχολίασε την κινεζική αποτυχία στο X, παραδεχόμενος ότι «οι πύραυλοι, είναι εξαιρετικά δύσκολο» πράγμα. «Ελπίζω ότι θα επανέλθουν γρήγορα», πρόσθεσε. Η SpaceX κατέγραψε μια αποτυχία την περασμένη Τετάρτη, Το ανώτερο τμήμα ενός από τους πυραύλους της συνετρίβη στη Σελήνη, σύγκρουση που θα πρέπει να έχει δημιουργήσει έναν κρατήρα στην επιφάνεια της Σελήνης, σύμφωνα με τους επιστήμονες.Η πρώτη εκτόξευση του Long March 7A από την Ουέντσανγκ το 2020 είχε αποτύχει επίσης έπειτα από «δυσλειτουργία», ανέφερε τότε το Νέα Κίνα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2149049/kina-pyraylos-poy-tha-metefere-doryforo-tilepikoinonion-paroysiase-provlima-meta-tin-apogeiosi-toy/ Rocket and Space Corporation Energia ➡️ Διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου εγκαταλείπει τον θάλαμο κενού στο Μπαϊκονούρ Οι ειδικοί της Rocket and Space Corporation Energia στο κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ επιβεβαίωσαν ότι το Progress MS-35 είναι πλήρως σφραγισμένο. Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου παρέμεινε περισσότερες από πέντε ημέρες στον θάλαμο κενού. *️⃣ Παρακαλούμε σημειώστε τις διαστάσεις του θαλάμου: ο όγκος του είναι 1.515 m³. Τα διαστημόπλοια μεταφοράς φορτίου και τα επανδρωμένα διαστημόπλοια δοκιμάζονται οριζόντια, αλλά το σχήμα του θαλάμου επιτρέπει την κάθετη τοποθέτηση εάν είναι απαραίτητο. Αυτός ο θάλαμος μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για τον έλεγχο της στεγανότητας του διαστημικού σκάφους, αλλά και για: 🔘 για την πραγματοποίηση ξήρανσης υπό κενό για την απομάκρυνση των εξατμιζόμενων σωματιδίων και αερίων από τις επιφάνειες του διαστημικού σκάφους· 🔘 για τον έλεγχο του συστήματος πρόσδεσης σε κενό. Ένα μείγμα ηλίου-αέρα χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της στεγανότητας των διαμερισμάτων και των γραμμών του διαστημικού σκάφους. Γιατί επιλέγεται το ήλιο για τον έλεγχο στεγανότητας; 1️⃣ Μικρό ατομικό μέγεθος: διεισδύει εύκολα στις μικρότερες ρωγμές. 2️⃣ Αδράνεια: το αέριο δεν καίγεται, δεν εκρήγνυται, δεν είναι τοξικό και δεν διαβρώνει μέταλλα. 3️⃣ Καθαρό "φόντο" στην ατμόσφαιρα της Γης: υπάρχει πολύ λίγο ήλιο στον κανονικό αέρα, επομένως η συσκευή ανιχνεύει αμέσως τυχόν διαρροές. Επόμενο στη λίστα: έλεγχος των ηλιακών συλλεκτών. https://vk.ru/roscosmos?z=video-30315369_456245012%2Fd5a5c65e6fd754dc6c%2Fpl_post_-30315369_625516 https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_625516

Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4968-4974: Αναρρίχηση προς την ασυνέχεια, Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Παρασκευή, 31 Ιουλίου 2026 Όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο ιστολόγιο , το Curiosity εξερευνά ένα μεγάλης κλίμακας χαρακτηριστικό στο ιζηματογενές αρχείο του Gale, το οποίο υποψιάζεται ότι είναι μια «διαβρωτική υπερεπιφάνεια». Η «υπερεπιφάνεια» αντιπροσωπεύει μια χρονική περίοδο κατά την οποία ένα καθαρό περιβάλλον εναπόθεσης άλλαξε σε καθαρό διαβρωτικό πριν επιστρέψει σε ένα καθεστώς εναπόθεσης, δημιουργώντας έτσι μια ασυνέχεια στο αρχείο πετρωμάτων. Η διάβρωση μπορεί να περιλαμβάνει άνεμο, νερό ή και τα δύο. Μερικές φορές υπάρχουν ενδείξεις σχετικά με αυτές τις περιβαλλοντικές αλλαγές στα στρώματα κάτω και πάνω από την υπερεπιφάνεια. Μέχρι στιγμής έχουμε δει ορισμένα μοτίβα που μοιάζουν με αιολικά χαρακτηριστικά και επίσης ορισμένες εναποθέσεις «φακού» που μερικές φορές φαίνονται συμβατές με ποτάμια προέλευση. Χρειαζόμαστε απεικόνιση υψηλότερης ανάλυσης αυτών των χαρακτηριστικών.Αυτή την εβδομάδα, το Curiosity βρέθηκε σε λεπτομερή εμβέλεια απεικόνισης ενός τμήματος της κατακόρυφης έκθεσης "Cerro Paine Grande" ακριβώς κάτω από την υποψήφια υπερεπιφάνεια πριν ανέβει στην κορυφή της. Το Mastcam ήταν το αστέρι της παράστασης και τις δύο ημέρες σχεδιασμού αυτής της εβδομάδας, καταγράφοντας μεγάλα στερεοσκοπικά μωσαϊκά της κατακόρυφης όψης του οδοστρώματος και ένα πανόραμα 360 μοιρών αφού το ρόβερ ανέβηκε στην κορυφή του.Η πλεύση προς την κορυφή αξιοποίησε πλήρως τις δυνατότητες αναρρίχησης του Curiosity, αφήνοντας το ρόβερ σε κλίση περίπου 24 μοιρών στην τελική του θέση στάθμευσης. Οι σχεδιαστές του ρόβερ κατάφεραν ταυτόχρονα να φτάσουν στη σωστή στάση για την επιστήμη επαφής — ένα αξιοσημείωτο κατόρθωμα, το οποίο πλησίασε το ρεκόρ κλίσης επιστήμης επαφής της αποστολής των 27 μοιρών!Εν τω μεταξύ, το MAHLI και τα γεωχημικά μας όργανα παρείχαν λεπτομερή χαρακτηρισμό των στρωμάτων βράχου κάτω από την ασυνέχεια. Ήμουν ο Υπεύθυνος Θεματικής Γεωλογίας και Ορυκτολογίας για τον κύκλο σχεδιασμού Sol 4968 (Δευτέρα), κατά τον οποίο το "Puyehue" στο ανοιχτόχρωμο μπλοκ βράχου του χώρου εργασίας στοχεύτηκε μαζί με τα APXS, MAHLI και ChemCam LIBS. Οι άλλες δύο στοχευμένες παρατηρήσεις LIBS στο σχέδιο κατευθύνθηκαν σε ένα παρόμοιο κοντινό μπλοκ βράχου ("Lago Palena") και σε ένα ενδιαφέρον στρωματοποιημένο μπλοκ στο πλάι του χώρου εργασίας ("Piedras Juntas"). Μια άλλη μέτρηση APXS κατευθύνθηκε σε έναν στόχο άμμου, το "Cormudesi", το οποίο θα μας βοηθήσει να αξιολογήσουμε τη συνοχή των συνθέσεων άμμου κατά μήκος της διαδρομής του ρόβερ.Στον χώρο εργασίας Sol 4972 στην κορυφή της πλαγιάς, το βραχώδες υπόστρωμα χωρίστηκε απότομα μεταξύ μιας λείας επιφάνειας παράλληλης με την στρώση στην τοπική κορυφή του οφατνώματος και της πιο σκουρόχρωμης, τραχιάς, υπό γωνία έκθεσης των ίδιων πετρωμάτων. Η ανοιχτόχρωμη άνω επιφάνεια μετρήθηκε με MAHLI, APXS και LIBS στον στόχο "Sierra de Sangre", ενώ η πιο σκούρα πολυστρωματική επιφάνεια στοχεύθηκε από APXS και MAHLI στη "Laguna del Laja". Οι ιζηματογενείς δομές λεπτής κλίμακας στο υλικό με υφή τεκμηριώθηκαν επίσης από ένα μωσαϊκό MAHLI ("Longquimay") που υποστηρίχθηκε από απεικόνιση Mastcam M100.Οι επιστημονικές παρατηρήσεις της εβδομάδας ολοκληρώθηκαν με αρκετές μωσαϊκά ChemCam RMI μεγάλων αποστάσεων σε πιο μακρινούς στόχους, όπως ιζηματογενείς δομές πάνω από την τρέχουσα στρωματογραφική θέση του ρόβερ, και τέλος με τις τακτικές μετρήσεις του σύγχρονου αρειανού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της ατμοσφαιρικής αδιαφάνειας και μιας παθητικής έρευνας ουρανού ChemCam για την παρακολούθηση των αφθονιών μικρών ατμοσφαιρικών αερίων. https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4968-4974-rock-climbing-towards-the-discontinuity/ Το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη απέκτησε αυτήν την εικόνα, ένα πλαίσιο του μωσαϊκού «Longquimay» που δείχνει ιζηματογενείς υφές λεπτής κλίμακας σε ένα βραχώδες υπόστρωμα κοντά στην υπερεπιφάνεια, χρησιμοποιώντας το Mars Hand Lens Imager (MAHLI), που βρίσκεται στον πυργίσκο στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα του ρόβερ. Το Curiosity απέκτησε την εικόνα την 1η Αυγούστου 2026 — 4972η ηλιακή ώρα, ή 4.972η ημέρα του Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory — στις 23:35:43 UTC. Το ρόβερ του Άρη Curiosity της NASA έλαβε αυτήν την εικόνα, η οποία δείχνει τον βραχίονα του ρόβερ σε δράση στον χώρο εργασίας "Longquimay" στην κορυφή μιας απότομης ανάβασης. Το Curiosity κατέγραψε την εικόνα χρησιμοποιώντας την κάμερα δεξιάς πλοήγησης στις 2 Αυγούστου 2026 — 4972η ηλιακή ώρα, ή 4.972η ημέρα στον Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory — στις 00:49:52 UTC.

Τηλεσκόπια της NASA δημιουργούν πολύχρωμα «σκάφη» από κοντινό νεφέλωμα. Σαν ένα κολάζ φτιαγμένο από στρωματοποιημένα φύλλα χρωματιστού σελοφάν, μια ζωντανή νέα εικόνα συνδυάζει παρατηρήσεις ενός διάσημου νεφελώματος σχηματισμού άστρων από τα διαστημικά τηλεσκόπια της NASA. Το κοσμικό «σκάφος» που προκύπτει αποκαλύπτει νέες λεπτομέρειες σχετικά με την περιοχή σχηματισμού άστρων γνωστή ως 30 Doradus, ή Νεφέλωμα Ταραντούλα.Βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, έναν μικρό γαλαξία γειτονικό με τον Γαλαξία μας, περίπου 160.000 έτη φωτός από τη Γη, η Ταραντούλα έχει χιλιάδες νεαρά αστέρια ενσωματωμένα σε μια ζωντανή δομή αερίου και σκόνης που μοιάζει με κηρήθρα.Η νέα σύνθετη εικόνα περιέχει ακτίνες Χ από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA, το οποίο έχει επανειλημμένα παρατηρήσει το Νεφέλωμα Ταραντούλα κατά τη διάρκεια της αποστολής του, στο στρώμα που εμφανίζεται με μπλε χρώμα. Τα δεδομένα ακτίνων Χ αποκαλύπτουν αέριο που παρασύρεται από τους ανέμους από τις επιφάνειες νεαρών, τεράστιων αστεριών και θερμαίνεται σε εκατομμύρια βαθμούς από κρουστικά κύματα, όπως ηχητικές εκρήξεις από υπερηχητικά πίδακα.Το κόκκινο αντιπροσωπεύει δεδομένα υπέρυθρης ακτινοβολίας από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA που δείχνουν χιλιάδες νεαρά αστέρια, καθώς και στρώματα ψυχρής σκόνης που θα παράσχουν τα συστατικά για τον σχηματισμό νέων αστεριών και πλανητών. Τα οπτικά δεδομένα στο πράσινο στρώμα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA αποκαλύπτουν αέριο υδρογόνο που είναι θερμότερο από αυτό που παρατηρείται με το Webb, καθώς και ορισμένα μεμονωμένα αστέρια μέσα στο νεφέλωμα.Η σύνθετη εικόνα δείχνει τις πλήρεις εικόνες Hubble και Webb αυτής της περιοχής, καθώς και ένα μεγάλο τμήμα της εικόνας Chandra, όλες πρόσφατα δημοσιευμένες σε ερευνητική εργασία στο Astrophysical Journal . Σε ορισμένες περιοχές το μπλε στρώμα Chandra στέκεται μόνο του, ενώ σε άλλες συνδυάζεται είτε με τα κόκκινα δεδομένα Webb είτε με τα πράσινα δεδομένα Hubble. Στη μεσαία περιοχή και οι τρεις εικόνες επικαλύπτονται για να παρέχουν μια ολιστική άποψη σε κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο και μπλε.Προηγουμένως, οι αστρονόμοι είχαν μελετήσει την ποσότητα και την επίδραση της ενέργειας που παράγεται από τους ανέμους από νεαρά, ογκώδη αστέρια στο Νεφέλωμα Ταραντούλα. Οι επιστήμονες αναμένουν ότι μεγάλο μέρος αυτής της ενέργειας θα πρέπει να θερμαίνει αέριο έτσι ώστε να παράγει ακτίνες Χ. Ωστόσο, η ερευνητική εργασία δείχνει ότι υπάρχει πολύ λιγότερο αέριο που εκπέμπει ακτίνες Χ στο νεφέλωμα από το αναμενόμενο. Αυτό οδήγησε τους ερευνητές να αναρωτηθούν: Πού πήγε αυτή η ενέργεια και τι εξημέρωσε το Νεφέλωμα Ταραντούλα;Μελετώντας τα δεδομένα από τα Chandra, Hubble και Webb, σε συνδυασμό με δεδομένα από το αποσυρμένο διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer της NASA, η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ταραντούλα μπορεί να χάνει ενέργεια από διάφορες πηγές.Καταρχάς, έως και το μισό του θερμού αερίου διαρρέει μέσα από τα τοιχώματα του κελύφους των δομών αερίου και σκόνης και διαφεύγει από το νεφέλωμα. Στη συνέχεια, υπάρχει ανάδευση και ανάμειξη μεταξύ του ψυχρού αερίου κοντά στα τοιχώματα του κελύφους και μέρους του θερμού αερίου, μειώνοντας τη συνολική θερμοκρασία του αερίου. Τέλος, οι συγκρίσεις με προσομοιώσεις σε υπολογιστή υποδηλώνουν ότι η Ταραντούλα μπορεί να χάνει ενέργεια μέσω αγωγιμότητας. Αυτό περιλαμβάνει άμεση φυσική επαφή μεταξύ θερμού και ψυχρότερου υλικού, όπως με ένα τηγάνι σε μια εστία, προκαλώντας εξίσωση της θερμοκρασίας του θερμού και ψυχρότερου υλικού. Στην περίπτωση του Νεφελώματος Ταραντούλα, το θερμό αέριο θα άγει θερμότητα επειδή βρίσκεται σε άμεση επαφή με το ψυχρότερο αέριο στα κελύφη, ειδικά στις πυκνότερες περιοχές. Αυτό το σενάριο δεν περιλαμβάνει απαραίτητα την ανάμειξη του θερμού και ψυχρότερου αερίου.Ο συνδυασμός αυτών των τριών καναλιών για την απώλεια μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας οδηγεί σε αυτή την πολύχρωμη και σύνθετη απεικόνιση που αποκαλύπτεται από τα τηλεσκόπια της NASA που συνεργάζονταιΗ εργασία που περιγράφει αυτά τα αποτελέσματα διεξήχθη από την Jennifer Rodriguez του Πανεπιστημίου του Οχάιο στο Κολόμπους. Πρόσθετοι συγγραφείς της εργασίας είναι οι Laura Lopez από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο, Lachlan Lancaster από το Πανεπιστήμιο Columbia στη Νέα Υόρκη, Anna Rosen από το Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο, Omnaraynai Nayak από το Ινστιτούτο Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη, Sebastian Lopez από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο, Tyler Holland-Ashford από το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ και Trinity Webb από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο.Το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Marshall της NASA στο Χάντσβιλ της Αλαμπάμα διαχειρίζεται το πρόγραμμα Chandra. Το Κέντρο Ακτίνων Χ Chandra του Αστροφυσικού Παρατηρητηρίου Smithsonian ελέγχει τις επιστημονικές δραστηριότητες από το Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης και τις πτητικές λειτουργίες από το Μπέρλινγκτον της Μασαχουσέτης. Για να μάθετε περισσότερα για το Chandra, επισκεφθείτε: https://nasa.gov/chandra Ακτίνες Χ: NASA/CXC/Πανεπιστήμιο Πολιτείας του Οχάιο/J. Rodriguez et al. Υπέρυθρες: NASA/ESA/CSA/STScI. Οπτικές: NASA/ESA/STScI. Επεξεργασία εικόνας: NASA/CXC/SAO/P. Edmonds Νεφέλωμα Ταραντούλα / 30 Doradus, κομμένη έκδοση. Ακτίνες Χ: NASA/CXC/Πανεπιστήμιο Πολιτείας του Οχάιο/J. Rodriguez et al. Υπέρυθρες: NASA/ESA/CSA/STScI. Οπτικές: NASA/ESA/STScI. Επεξεργασία εικόνας: NASA/CXC/SAO/P. Edmonds .

Έξι φεγγάρια του Κρόνου Εξήγηση: Πόσα φεγγάρια έχει ο Κρόνος; Ενώ το σύνολο πιθανότατα θα συνεχίσει να αυξάνεται, από τον Ιούνιο του 2026 ο δακτυλιοειδής αέριος γίγαντας είχε 293 επιβεβαιωμένα φεγγάρια. Αυτό είναι εύκολα περισσότερα από οποιονδήποτε άλλο πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του κυρίαρχου αέριου γίγαντα Δία με μόλις 115 επιβεβαιωμένα φεγγάρια. Τα περισσότερα από τα γνωστά φεγγάρια του Κρόνου είναι μικροί, ακανόνιστοι δορυφόροι. Πολλοί έχουν διάμετρο μόνο λίγα χιλιόμετρα έως ένα κλάσμα του χιλιομέτρου και ομαδοποιούνται σε κεκλιμένες εξωτερικές τροχιές. Έξι από τους μεγαλύτερους δορυφόρους του μπορούν να φανούν εδώ, ωστόσο, σε αυτό το ευκρινές τηλεσκοπικό οικογενειακό πορτρέτο του Κρόνου που τραβήχτηκε στις 5 Αυγούστου. Μεγαλύτερος από τη Σελήνη της Γης και ακόμη και ελαφρώς μεγαλύτερος από τον εσωτερικό πλανήτη Ερμή, ο Τιτάνας , με διάμετρο 5.150 χιλιομέτρων, βρίσκεται κάτω δεξιά. Μπορείτε επίσης να εντοπίσετε παγωμένα μεγάλα φεγγάρια Μίμας , Τηθύς , Εγκέλαδος , Διώνη και Ρέα στο κάδρο. Ο πρώτος γνωστός φυσικός δορυφόρος του Κρόνου, ο Τιτάνας, ανακαλύφθηκε το 1655 από τον Ολλανδό αστρονόμο Κρίστιαν Χόιχενς. Κατά τη διάρκεια της διαστημικής εποχής, οι ανακαλύψεις των Voyager και Cassini έχουν προσθέσει στις αυξανόμενες τάξεις των φεγγαριών του Κρόνου. https://science.nasa.gov/image-article/apod/apod-2026-august-11-six-moons-of-saturn/

Οι δορυφόροι του Ελον Μασκ αποκάλυψαν την κρυμμένη ατμόσφαιρα της Γης. Δορυφόροι που έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν υπηρεσίες Διαδικτύου εξυπηρετούν πλέον και έναν απρόσμενο δεύτερο σκοπό: βοηθούν τους επιστήμονες να χαρτογραφήσουν την σχεδόν αόρατη ατμόσφαιρα στα όρια του Διαστήματος.Ερευνητές του Πανεπιστημίου Κιότο στην Ιαπωνία χρησιμοποίησαν τις μεταβολές στις τροχιές περίπου 1,200 δορυφόρων του σμήνους Starlink της SpaceX για να χαρτογραφήσουν τη θερμόσφαιρα της Γης, μια αραιή και δύσκολα παρατηρήσιμη περιοχή της ανώτερης ατμόσφαιρας.Η ανάλυσή τους δημιούργησε τον πρώτο τομογραφικό χάρτη αυτού του είδους, αποκαλύπτοντας πρότυπα κατανομής της ατμοσφαιρικής πυκνότητας σε ύψος περίπου 482 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Earth, Planets and Space».Παρότι οι δορυφόροι σε χαμηλή γήινη τροχιά κινούνται μέσα σε αυτό που φαίνεται να είναι κενό, ίχνη ατμόσφαιρας εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη και εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια. Οι συγκρούσεις με αυτά τα εξαιρετικά αραιά σωματίδια δημιουργούν ατμοσφαιρική αντίσταση, μειώνοντας σταδιακά την ταχύτητα και το ύψος ενός διαστημικού σκάφους.Το φαινόμενο γίνεται εντονότερο όταν η ηλιακή δραστηριότητα θερμαίνει και διαστέλλει την ανώτερη ατμόσφαιρα. Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες μπορούν να αυξήσουν γρήγορα την ατμοσφαιρική πυκνότητα στα ύψη όπου βρίσκονται οι δορυφόροι μεταβάλλοντας τις προβλεπόμενες τροχιές και καθιστώντας δυσκολότερη την αποφυγή συγκρούσεων. Γιατί έχει σημασία η πυκνότητα της θερμόσφαιρας Η γνώση του τρόπου με τον οποίο μεταβάλλεται η πυκνότητα σε ολόκληρη τη θερμόσφαιρα είναι επομένως σημαντική για την παρακολούθηση των δορυφόρων, την πρόβλεψη επανεισόδων στην ατμόσφαιρα, τον σχεδιασμό ελιγμών και την εκτίμηση των τροχιών των διαστημικών αποβλήτων. Ωστόσο η περιοχή αυτή εξακολουθεί να είναι δύσκολο να παρατηρηθεί άμεσα.Η θερμόσφαιρα εκτείνεται από περίπου 100 έως 1.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη. Πάνω από το 99% της ανώτερης ατμόσφαιρας σε αυτή την περιοχή αποτελείται από ηλεκτρικά ουδέτερο αέριο. Συγκριτικά, τα ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια της ιονόσφαιρας αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1%.Η ιονόσφαιρα μπορεί να μελετηθεί μέσω των επιδράσεών της στα ραδιοσήματα. Τα ουδέτερα σωματίδια της θερμόσφαιρας αφήνουν πολύ ασθενέστερο αποτύπωμα, γι’ αυτό οι επιστήμονες βασίζονται συχνά σε εξειδικευμένα όργανα, μοντέλα ή μετρήσεις που συλλέγονται κατά μήκος μεμονωμένων τροχιών δορυφόρων.Η ομάδα του Πανεπιστημίου του Κιότο ακολούθησε μια διαφορετική προσέγγιση: αντιμετώπισε τον αστερισμό των Starlink ως ένα τεράστιο δίκτυο κινούμενων αισθητήρων της ατμόσφαιρας. Μετατρέποντας την ατμοσφαιρική αντίσταση σε δεδομένα Καθώς κάθε δορυφόρος κινούνταν μέσα στη θερμόσφαιρα, η ατμοσφαιρική αντίσταση προκαλούσε απώλεια μικρής ποσότητας τροχιακής ενέργειας. Οι ερευνητές υπολόγισαν αυτές τις μεταβολές χρησιμοποιώντας λεπτομερή τροχιακά δεδομένα, γνωστά ως ephemeris data, τα οποία είναι διαθέσιμα στο κοινό.Στη συνέχεια εφάρμοσαν τομογραφία, μια μαθηματική μέθοδο που χρησιμοποιείται επίσης για την ανακατασκευή ιατρικών απεικονίσεων, προκειμένου να εκτιμήσουν πώς μεταβαλλόταν η ατμοσφαιρική πυκνότητα σε διαφορετικές περιοχές.«Πρόκειται για μια διεπιστημονική μελέτη μεταξύ της διαστημικής επιστήμης και της διαστημικής μηχανικής. Διαβάζοντας εργασίες και από τους δύο ερευνητικούς τομείς συνειδητοποιήσαμε ότι χρειάζεται βαθύτερος διάλογος μεταξύ των ερευνητών των δύο πεδίων» δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Μαμούρου Γιαμαμότο.Ο συνδυασμός μετρήσεων από εκατοντάδες δορυφόρους επέτρεψε στους ερευνητές να δημιουργήσουν έναν δισδιάστατο χάρτη της πυκνότητας σε συνάρτηση με το γεωγραφικό πλάτος και μήκος. Οι περισσότερες προηγούμενες παρατηρήσεις από διαστημικά σκάφη παρείχαν δεδομένα μόνο κατά μήκος της μεμονωμένης διαδρομής ενός δορυφόρου κάτι παρόμοιο με το να προσπαθεί κανείς να κατανοήσει ένα τοπίο ακολουθώντας έναν μόνο δρόμο. Βελτίωση της διαστημικής μετεωρολογίας και της ασφάλειας των τροχιών Η νέα μέθοδος προσφέρει μια πολύ ευρύτερη εικόνα. Τα αποτελέσματά της συμφωνούσαν σε μεγάλο βαθμό με τις μεταβολές πυκνότητας που είχαν μετρηθεί από τους δορυφόρους SWARM του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) παρέχοντας έτσι έναν ανεξάρτητο έλεγχο της ανακατασκευής.Η εργασία αποτελεί συνέχεια μιας προηγούμενης μελέτης της ίδιας ομάδας στην οποία χρησιμοποιήθηκαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα Two-Line Element, ή TLE, για την εξέταση των μεταβολών της πυκνότητας της θερμόσφαιρας με την πάροδο του χρόνου και σε διαφορετικά ύψη. Η νεότερη έρευνα προσθέτει και την οριζόντια διάσταση, αποκαλύπτοντας πώς η πυκνότητα διαφέρει από τη μία γεωγραφική περιοχή στην άλλη.Μελλοντικές εκδόσεις του συστήματος θα μπορούσαν ενδεχομένως να παρακολουθούν την πυκνότητα της θερμόσφαιρας σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Τέτοιοι χάρτες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τις προβλέψεις της διαστημικής μετεωρολογίας, να κάνουν ακριβέστερες τις προβλέψεις των τροχιών και να βοηθήσουν τους χειριστές δορυφόρων να αντιδρούν αποτελεσματικότερα όταν οι ηλιακές καταιγίδες διαταράσσουν το διαστημικό περιβάλλον. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148894/oi-doryforoi-toy-elon-mask-apokalypsan-tin-krymmeni-atmosfaira-tis-gis/

Ολική ηλιακή έκλειψη, λυκόφως και Περσείδες σε ένα μοναδικό ουράνιο σόου. Στις 12 Αυγούστου εντυπωσιακά φαινόμενα θα κάνουν την εμφάνιση τους ορισμένα από αυτά και στην Ελλάδα. Μια ξεχωριστή μέρα για τον πλανήτη μας και την επιστημονική κοινότητα είναι η Τετάρτη 12 Αυγούστου αφού θα πραγματοποιηθεί μια ολική έκλειψη Ηλίου που θα ακολουθηθεί από ένα εντυπωσιακό λυκόφως για να ακολουθήσει μια βροχή από πεφταστέρια, οι Περσείδες.Η αρχή θα γίνει με την ολική έκλειψη Ηλίου. Η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και σε μια στενή λωρίδα πάνω στη Γη θα καλύψει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο. Εκεί θα επικρατήσει για λίγα λεπτά ένα εντυπωσιακό σκοτάδι μέσα στην ημέρα και θα εμφανιστεί η ηλιακή κορώνα γύρω από τη μαύρη Σελήνη.Η έκλειψη θα είναι ορατή από περιοχές της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της βόρειας Ρωσίας, του Ατλαντικού Ωκεανού, της Ισπανίας και από ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας.Κάτοικοι πολλών ακόμη περιοχών του Βόρειου Ημισφαιρίου θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν μερική έκλειψη Ηλίου. Ανάμεσά τους βρίσκονται τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών (από την Αλάσκα έως τη Βόρεια Καρολίνα), το μεγαλύτερο μέρος του Καναδά, μεγάλο μέρος της Ευρώπης και η βορειοδυτική Αφρική.Η NASA έκανε γνωστό ότι θα μεταδώσει ζωντανά το φαινόμενο προσφέροντας εικόνες από διάφορα σημεία της διαδρομής της έκλειψης καθώς και συνεντεύξεις με επιστήμονες και ειδικούς.Κατά τη διάρκεια της έκλειψης η NASA θα πραγματοποιήσει σειρά επιστημονικών πειραμάτων κατά μήκος της ζώνης ολικότητας. Για τη μελέτη της δυναμικής του ηλιακού στέμματος, μια ερευνητική ομάδα που χρηματοδοτείται από τη NASA θα ακολουθήσει τη σκιά της Σελήνης με ένα ερευνητικό αεροσκάφος μεγάλου ύψους τύπου WB-57.Παράλληλα το πρόγραμμα Nationwide Eclipse Ballooning Project με την υποστήριξη της NASA, θα στείλει φοιτητές από διάφορα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ισλανδία και την Ισπανία. Οι ομάδες θα εκτοξεύσουν επιστημονικά αερόστατα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την έκλειψη, με στόχο να μελετήσουν πώς η προσωρινή μείωση του ηλιακού φωτός επηρεάζει τη γήινη ατμόσφαιρα.Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας φτάνει περίπου 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα. Στην Ελλάδα μόνο σε ορισμένα πολύ βορειοδυτικά σημεία της χώρας ίσως να φανεί μια εξαιρετικά μικρή μερική φάση αλλά δεν θα έχουμε το «σβήσιμο» του Ήλιου που θα δουν στην Ισπανία ή την Ισλανδία.Στη συνέχεια θα υπάρξουν τρεις φάσεις λυκόφωτος στην Ελλάδα. Το αποκαλούμενο πολιτικό λυκόφως διαρκεί μέχρι τις 8:54 μ.μ., το ναυτικό λυκόφως έως τις 9:28 μ.μ. και το αστρονομικό λυκόφως τελειώνει στις 10:05 μ.μ. Οι τρεις φάσεις σχετίζονται με τη θέση του Ήλιου κάτω από τον ορίζοντα. Τα πεφταστέρια Η νύχτα 12 προς 13 Αυγούστου συμπίπτει με το μέγιστο των Περσείδων και φέτος υπάρχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα για όσους θέλουν να παρατηρήσουν το φαινόμενο. Δεν θα υπάρχει λαμπρό φεγγάρι να… εξαφανίζει από την κοινή θέα τα αμυδρά μετέωρα. Μετά τη δύση του Ήλιου αρχίζουν να εμφανίζονται τα πρώτα φωτεινά αστέρια αλλά το λυκόφως περιορίζει αρκετά τις Περσείδες.Περίπου 22:00–23:00: ο ουρανός αρχίζει να γίνεται αρκετά σκοτεινός για σοβαρή παρατήρηση. Μετά τα μεσάνυχτα: οι πιθανότητες αυξάνονται σημαντικά. Περίπου 02:00–05:00: είναι το καλύτερο κομμάτι της νύχτας καθώς η φωτεινότητα των Περσείδων βρίσκεται πλέον στο μάξιμουμ.Επισημαίνεται ότι η καλύτερη παρατήρηση των μετεώρων γίνεται σε σημεία που δεν υπάρχει φωτορύπανση όπως αυτή στις αστικές περιοχές άρα χρειάζεται μια περιοχή με σκοτεινό ουρανό και να μην υπάρχουν φυσικά νεφώσεις.Οι Περσείδες δεν «ξεκινούν» κάποια συγκεκριμένη ώρα· ο ρυθμός αυξάνεται όσο ανεβαίνει ο αστερισμός του Περσέα στον ουρανό. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148883/oliki-iliaki-ekleipsi-lykofos-kai-perseides-se-ena-monadiko-oyranio-sooy/

Ο Ζάκερμπεργκ ανοίγει το ισχυρότερο AI της Meta και «καρφώνει» OpenAI και Anthropic. Η OpenAI και η Anthropic έχουν στηριχθεί κυρίως σε κλειστά μοντέλα. Η Meta επιλέγει να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ δεν θέλει απλώς να αποδείξει ότι η Meta παραμένει στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Θέλει να αλλάξει και τους όρους της.Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει τα weights του Muse Spark 1.2, του ισχυρότερου μέχρι σήμερα AI μοντέλου της, επιτρέποντας σε developers και ερευνητές να το κατεβάσουν και να το χρησιμοποιήσουν.Ταυτόχρονα ετοιμάζει μια νέα οικογένεια open-source μοντέλων, με την ονομασία Muse Glimmer, σχεδιασμένων έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν απευθείας σε laptop και άλλες καταναλωτικές συσκευές.Η ανακοίνωση γίνεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για τη Meta. Οι επενδυτές παρακολουθούν με αυξανόμενη καχυποψία τις τεράστιες δαπάνες της εταιρείας για AI, ενώ ο Ζάκερμπεργκ επιχειρεί να αποδείξει ότι το Meta Superintelligence Labs, που δημιουργήθηκε πέρυσι, μπορεί να ανταγωνιστεί τα κορυφαία εργαστήρια του κλάδου.Η Meta προβλέπει κεφαλαιουχικές δαπάνες που μπορεί να φτάσουν έως και τα 145 δισ. δολάρια μέσα στο 2026.Και πλέον ο Ζάκερμπεργκ επιχειρεί να εξηγήσει πού ακριβώς θα οδηγήσουν όλα αυτά τα χρήματα.Η Meta ποντάρει εκεί όπου OpenAI και Anthropic δεν ποντάρουν Το βασικό σημείο διαφοροποίησης είναι απλό. Η OpenAI και η Anthropic έχουν στηριχθεί κυρίως σε κλειστά μοντέλα. Η Meta επιλέγει να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση, προσφέροντας πρόσβαση. Τα weights είναι, με απλά λόγια, οι αριθμητικές παράμετροι που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα μοντέλο «σκέφτεται», επεξεργάζεται πληροφορίες και παράγει απαντήσεις.Όποιος έχει πρόσβαση σε αυτά μπορεί να προσαρμόσει το μοντέλο, να το τροποποιήσει και να το ενσωματώσει πολύ πιο βαθιά στα δικά του προϊόντα.Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη στιγμή η μεγαλύτερη πίεση προς τις αμερικανικές εταιρείες δεν έρχεται μόνο από τη Silicon Valley.Έρχεται και από την Κίνα. Εταιρείες όπως η Alibaba, η DeepSeek και η Moonshot έχουν κυκλοφορήσει επιθετικά open-weight μοντέλα που, σε ορισμένους τομείς, ανταγωνίζονται τις κορυφαίες αμερικανικές τεχνολογίες.Και ο Ζάκερμπεργκ βλέπει εδώ έναν κίνδυνο. «Αν χτίσουμε μόνο περιφραγμένους κήπους, οι developers θα πάνε στους Κινέζους» Σε εκτενές δοκίμιο περίπου 6.500 λέξεων που δημοσίευσε τη Δευτέρα, ο CEO της Meta περιγράφει την open-source AI όχι απλώς ως επιχειρηματική στρατηγική, αλλά και ως γεωπολιτικό στοίχημα.Υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές εταιρείες αντιμετωπίζουν περισσότερους περιορισμούς ως προς τα δεδομένα εκπαίδευσης και ζητεί από την Ουάσιγκτον να μειώσει αυτά τα εμπόδια ώστε τα αμερικανικά open-source μοντέλα να μπορούν να ανταγωνιστούν τα κινεζικά.Η λογική του είναι σαφής: η απαγόρευση ή ο περιορισμός της πρόσβασης στα ξένα open-source μοντέλα δεν αποτελεί λύση. Οι ΗΠΑ πρέπει, αντίθετα, να δημιουργήσουν καλύτερα δικά τους μοντέλα.Ο Νιλ Σαχ, συνιδρυτής της Counterpoint Research, το διατύπωσε ακόμη πιο ωμά μιλώντας στο CNBC:αν οι δυτικοί τεχνολογικοί κολοσσοί δημιουργούν μόνο «walled gardens», κλειστά δηλαδή οικοσυστήματα, οι developers και οι επιχειρήσεις θα στραφούν φυσιολογικά στα κινεζικά open-weight μοντέλα.Και εκεί ακριβώς θέλει να τοποθετηθεί η Meta.Η αιχμή προς OpenAI και Anthropic Ο Ζάκερμπεργκ, όμως, δεν περιορίζεται στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Στο κείμενό του αφήνει μια σαφή αιχμή προς τις εταιρείες που έχουν επιλέξει κλειστά μοντέλα και ταυτόχρονα προειδοποιούν έντονα για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης.Χωρίς να κατονομάζει ευθέως OpenAI και Anthropic, αμφισβητεί τη λογική σύμφωνα με την οποία η AI είναι τόσο επικίνδυνη ώστε η ασφαλέστερη λύση είναι να παραμείνει ο έλεγχός της συγκεντρωμένος σε ελάχιστες εταιρείες.«Η ιδέα ότι η AI είναι τόσο επικίνδυνη ώστε η μόνη ασφαλής διαδρομή είναι μια ακραία συγκέντρωση εξουσίας μοιάζει εγγενώς προβληματική», γράφει. Η αιχμή είναι δύσκολο να παρερμηνευθεί. Ο CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις της AI στην αγορά εργασίας, ενώ και ο CEO της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, έχει μιλήσει για βαθιές ανατροπές στην απασχόληση, αν και πρόσφατα έχει μετριάσει ορισμένες από τις πιο δραματικές προβλέψεις του.Ο Ζάκερμπεργκ προτείνει το ακριβώς αντίθετο μοντέλο:όχι συγκέντρωση της υπερνοημοσύνης σε λίγα χέρια, αλλά διάχυσή της σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.Η AI που δεν χρειάζεται data centerΤο Muse Glimmer προσθέτει ακόμη μία διάσταση στη στρατηγική.Τα περισσότερα προηγμένα μοντέλα AI σήμερα λειτουργούν στο cloud, μέσα σε τεράστια και πανάκριβα data centers. Η Meta θέλει μέρος αυτής της τεχνολογίας να μεταφερθεί απευθείας στις συσκευές των χρηστών. Τα νέα μικρότερα μοντέλα θα είναι σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να λειτουργούν σε laptop και δυνητικά σε άλλες προσωπικές συσκευές, χωρίς να χρειάζεται κάθε υπολογισμός να περνά από το cloud.Αυτό μπορεί να μειώσει το κόστος, να περιορίσει την καθυστέρηση και να δώσει στη Meta ένα διαφορετικό όπλο απέναντι σε Google, Microsoft και OpenAI.Ο Σαχ εκτιμά ότι μικρά, agentic μοντέλα που λειτουργούν απευθείας σε PC και κινητές συσκευές μπορούν να παρακάμψουν ένα μεγάλο μέρος του κόστους του cloud computing και να μεταφέρουν τη μάχη της AI κυριολεκτικά πάνω στη συσκευή του καταναλωτή. Το μεγάλο στοίχημα των 145 δισ. δολαρίων Πίσω από τη φιλοσοφική αντιπαράθεση υπάρχει, φυσικά, και ένα τεράστιο οικονομικό στοίχημα. Η μετοχή της Meta έχει βρεθεί υπό πίεση φέτος, καθώς οι επενδυτές αναρωτιούνται εάν οι πρωτοφανείς δαπάνες για AI θα αποδώσουν.Ο Ζάκερμπεργκ έχει δεσμεύσει δεκάδες δισεκατομμύρια σε chips, data centers, ενεργειακές υποδομές και προσλήψεις κορυφαίων ερευνητών.Η εταιρεία επιχειρεί τώρα να δείξει ότι αυτά τα χρήματα δεν χρηματοδοτούν απλώς έναν αγώνα για να φτάσει την OpenAI ή την Anthropic. Χρηματοδοτούν μια διαφορετική στρατηγική. «Όλοι θα έχουν έναν εξαιρετικά ικανό προσωπικό agent»Ο τελικός στόχος που περιγράφει ο Ζάκερμπεργκ είναι πολύ μεγαλύτερος από ένα ακόμη chatbot.Οραματίζεται έναν κόσμο στον οποίο κάθε άνθρωπος θα διαθέτει έναν εξαιρετικά ικανό προσωπικό AI agent που θα γνωρίζει τον χρήστη, τους στόχους του και όσα τον ενδιαφέρουν.Η Meta θέλει αυτή η τεχνολογία να είναι διαδεδομένη και όχι κλειδωμένη πίσω από λίγες εταιρικές πύλες.«Αντί να συγκεντρώσουμε την υπερνοημοσύνη, θα πρέπει να τη διανείμουμε ευρέως και να δώσουμε σε κάθε άνθρωπο τη δυνατότητα να την κατευθύνει», γράφει ο Ζάκερμπεργκ.Πίσω από αυτή τη διακήρυξη, όμως, βρίσκεται πλέον μια από τις σημαντικότερες στρατηγικές συγκρούσεις της νέας εποχής της AI.OpenAI και Anthropic ποντάρουν στον έλεγχο των ισχυρότερων μοντέλων τους. Η Meta ποντάρει ότι ανοίγοντάς τα μπορεί να κερδίσει τους developers, τις επιχειρήσεις και τελικά το οικοσύστημα.Και με την Κίνα να έχει ήδη αποδείξει ότι τα open-weight μοντέλα μπορούν να γίνουν εξαιρετικά ανταγωνιστικά, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος θα κατασκευάσει την ισχυρότερη AI. Είναι και ποιος θα ελέγχει την πρόσβαση σε αυτήν. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148916/o-zakermpergk-anoigei-to-ischyrotero-ai-tis-meta-kai-karfonei-openai-kai-anthropic/

Ερχονται οι δορυφόροι που θα κινούνται με σκέτο… αέρα. Πρωτοποριακή δορυφορική τεχνολογία αναμένεται να φέρει επανάσταση στη βιομηχανία της τεχνολογίας αλλά μπορεί να αποτελέσει και πηγή σημαντικών προβλημάτων. Ένας νέος τρόπος μετακίνησης στην εξωτερική ατμόσφαιρα της Γης ενδέχεται σύντομα να δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες. Η ισπανική εταιρεία Kreios Space ανακοίνωσε ότι θα θέσει σε τροχιά τον πρώτο δορυφόρο στον κόσμο που χρησιμοποιεί αέρα από την ατμόσφαιρα για να προωθείται.Η τεχνολογία που αναπτύσσει η Kreios Space ονομάζεται ηλεκτρική πρόωση με χρήση ατμοσφαιρικού αέρα (ABEP). Βασίζεται στη συλλογή αέρα από την ατμόσφαιρα της Γης ο οποίος στη συνέχεια θερμαίνεται, ιονίζεται και εκτοξεύεται προς τα πίσω δημιουργώντας έτσι ώση.Η μέθοδος αυτή θα επιτρέψει στους δορυφόρους που βρίσκονται σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά (Very Low Earth Orbit – VLEO), την περιοχή περίπου από 100 έως 400 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, να αντισταθμίζουν την ατμοσφαιρική αντίσταση χωρίς τη χρήση υγρών καυσίμων.«Η Kreios κατασκευάζει τους δορυφόρους που καθιστούν δυνατή τη διαρκή λειτουργία σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά. Επιτρέποντας στους δορυφόρους να πετούν χαμηλότερα, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με μεγαλύτερη αποδοτικότητα καθιστούμε δυνατή την παρατήρηση της Γης με υψηλότερη ανάλυση, πολύ καλύτερες δορυφορικές επικοινωνίες, πιο άμεσες και ακριβείς αποστολές, καθώς και μια πιο βιώσιμη τροχιακή υποδομή» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Kreios Space, Αντριάν Σεντάρ.Η Kreios Space επέλεξε τη λιθουανική εταιρεία Kongsberg NanoAvionics για να προμηθεύσει τη δορυφορική πλατφόρμα που θα μεταφέρει το σύστημα ABEP σε τροχιά για τη δοκιμαστική αποστολή.«Η Kreios αντιμετωπίζει ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα λειτουργίας στο διάστημα και αυτή η αποστολή εντάσσεται σε έναν πολύ μικρό αριθμό ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για VLEO. Η ομάδα μηχανικών μας συνεργάστηκε στενά με την Kreios για να προσαρμόσει τη δορυφορική πλατφόρμα MP42 στις συγκεκριμένες απαιτήσεις της αποστολής και να υποστηρίξει την ενσωμάτωση της τεχνολογίας της Kreios» ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της Kongsberg NanoAvionics, Άτλε Βόλο.Η Kreios Space δεν έδωσε συγκεκριμένη ημερομηνία εκτόξευσης στην ανακοίνωση της αναφέροντας ότι η εταιρεία θα πραγματοποιήσει την εκτόξευση «σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το ενδιαφέρον και η ανάπτυξη των τεχνολογιών VLEO έχουν επιταχυνθεί». Ωστόσο, στην ιστοσελίδα της εταιρείας αναφέρεται το 2027 ως ενδεικτικός στόχος για την πρώτη διαστημική της αποστολή. Ένα νέο πολύ χαμηλό σύνορο Οι δορυφόροι σε χαμηλή γήινη τροχιά (Low Earth Orbit – LEO) σε υψόμετρα περίπου 160 έως 2.000 χιλιομέτρων γενικά δεν χρειάζονται συνεχή πρόωση. Συνήθως, μια μικρή ώθηση από τους συμβατικούς προωθητήρες, κατά διαστήματα, αρκεί για να διατηρεί έναν δορυφόρο LEO στη σωστή τροχιά. Για την τροφοδοσία αυτών των προωθητήρων οι δορυφόροι διαθέτουν συνήθως κάποιο είδος καυσίμου.Η VLEO λειτουργεί διαφορετικά. Βρίσκεται αρκετά χαμηλά ώστε να εξακολουθεί να υπάρχει ατμόσφαιρα η οποία δημιουργεί αντίσταση στα διαστημικά σκάφη. Αν ένας δορυφόρος θέλει να κινείται σε VLEO θα πρέπει να χρησιμοποιεί σύστημα πρόωσης τις περισσότερες φορές ή ακόμη και συνεχώς προκειμένου να αντισταθμίζει αυτή την αντίσταση. Επομένως οποιοδήποτε καύσιμο μεταφέρει μαζί του ο δορυφόρος δεν θα διαρκεί για πολύ.Έτσι, εάν οι δορυφόροι πρόκειται να λειτουργούν σε VLEO, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να υπάρχει ένας τρόπος πρόωσης που δεν απαιτεί συμβατικό καύσιμο όπως η τεχνολογία ABEP.Οι δορυφόροι σε VLEO παρουσιάζουν ορισμένα πλεονεκτήματα σε σχέση με εκείνους που λειτουργούν σε LEO, όπως ευκρινέστερες εικόνες, χάρη στην εγγύτερη θέση από την οποία παρατηρούν τη Γη. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα είναι ότι η VLEO είναι πολύ λιγότερο πολυσύχναστη.Υπάρχουν χιλιάδες δορυφόροι σε LEO οι περισσότεροι από τους οποίους είναι οι δορυφόροι ευρυζωνικών επικοινωνιών Starlink της SpaceX και ο αριθμός τους αυξάνεται συνεχώς. Η VLEO αντίθετα διαθέτει άφθονο διαθέσιμο χώρο.Εάν η τεχνολογία ABEP αποδειχθεί λειτουργική και οι εταιρείες αρχίσουν να εξοπλίζουν τους δορυφόρους τους με αυτόν τον νέο τρόπο πρόωσης ενδέχεται να αρχίσουμε να βλέπουμε δορυφόρους να λειτουργούν πολύ κοντά στη Γη διασχίζοντας με μεγάλη ταχύτητα την ανώτερη ατμόσφαιρα και χρησιμοποιώντας τον ίδιο τον αέρα γύρω τους για να διατηρούν την πορεία τους.Αυτή εξέλιξη βέβαια αυξάνει πολύ τις ανησυχίες για τη δημιουργία νέων διαστημικών σκουπιδιών με ότι αρνητικό αυτό συνεπάγεται ενώ επίσης ενδέχεται αυτή η νέα γενιά δορυφόρων να εμποδίζει περαιτέρω τα επίγεια τηλεσκόπια όπως το κάνουν αυτή τη στιγμή οι υπάρχοντες δορυφορικοί στόλοι ο αριθμός των οποίων αυξάνεται συνεχώς. Καλλιτεχνική απεικόνιση του δορυφόρου που θα κινείται με αέρα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148497/erchontai-oi-doryforoi-poy-tha-kinoyntai-me-sketo-aera/ Κίνα: Απέτυχε η εκτόξευση του δορυφόρου ChinaSat-4B. Η αποστολή είναι η πρώτη γνωστή αποτυχία του Long March 7A μετά την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Μάρτιο του 2020 Οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η εκτόξευση του δορυφόρου ChinaSat-4B με πύραυλο Long March 7A απέτυχε, αφού ο πύραυλος παρουσίασε ένα πρόβλημα κατά τη διάρκεια της πτήσης λίγο μετά την εκτόξευσή του σήμερα από το διαστημικό κέντρο εκτόξευσης Ουέτσαγκ.Ο πύραυλος εκτοξεύθηκε στις 20:02 ώρα Πεκίνου (15:02 ώρα Ελλάδας), μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, προσθέτοντας ότι τα αίτια της αποτυχημένης εκτόξευσης αναλύονται.Αυτόπτες μάρτυρες είπαν στο Reuters ότι είδαν μια φωτεινή λάμψη ψηλά στον νυχτερινό ουρανό μετά την εκτόξευση, ακολουθούμενη από αυτό που φαινόταν να είναι πολλά φωτεινά θραύσματα.Η αποστολή είναι η πρώτη γνωστή αποτυχία του Long March 7A μετά την πρώτη πτήση του πυραύλου τον Μάρτιο του 2020. Ο πύραυλος επέστρεψε σε λειτουργία το 2021 και στη συνέχεια ολοκλήρωσε μια σειρά από επιτυχημένες αποστολές. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148869/kina-apetyche-i-ektoxeysi-toy-doryforoy-chinasat-4b/

Νεφέλωμα του Λιονταριού ζωντανεύει με το Webb της NASA. Παρατηρώντας τις έναστρες «πεδιάδες» του διαστήματος, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA τράβηξε νέες εικόνες του NGC 2392, με το παρατσούκλι Νεφέλωμα του Λιονταριού. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA είχε προηγουμένως δει αυτό το πλανητικό νεφέλωμα το 2000, απεικονίζοντας τον στόχο σε σχήμα λιονταριού στο ορατό φως και αποκαλύπτοντας χαρακτηριστικά όπως η «χαίτη» θολών αντικειμένων σε σχήμα κομήτη. Τώρα, το Webb έχει καταγράψει μια πιο καθαρή και λεπτομερή εικόνα του Νεφελώματος του Λιονταριού χάρη στην απεικόνιση υψηλής ανάλυσης.Με την πρώτη ματιά, η συνολική δομή του νεφελώματος στις υπέρυθρες εικόνες του Webb, με τα όργανα NIRCam (Κάμερα Εγγύς Υπερύθρου) και MIRI (Μεσαίο Υπέρυθρο Όργανο) , μπορεί να μοιάζει αρκετά με την προηγούμενη εικόνα ορατού φωτός του Hubble. Ωστόσο, η υπέρυθρη όραση του Webb αναδεικνύει χαρακτηριστικά όπως συμπαγείς συστάδες σκόνης και μια ομίχλη ιονισμένου αερίου. Χρειάστηκαν αρκετές χιλιάδες χρόνια για να φτάσει αυτή η συλλογή αερίου και σκόνης στο τρέχον σχήμα της και τα συστατικά του νεφελώματος συνεχίζουν να αλλοιώνονται.Η πηγή αυτών των συνεχών αλλαγών και ο λόγος για την ξεχωριστή εμφάνιση του Νεφελώματος του Λιονταριού βρίσκεται στο κέντρο: τα ερείπια ενός ετοιμοθάνατου άστρου. Αν και μοιάζει με τη μύτη-κουμπί του λιονταριού, η ενέργεια και η ακτινοβολία του τροφοδοτούν τις περίπλοκες δομές που φαίνονται εδώ.Τα μεγάλα αστέρια υφίστανται εκρήξεις σουπερνόβα στο τέλος της ζωής τους, αλλά αυτού του είδους τα γεγονότα είναι σπάνια. Τα περισσότερα αστέρια του σύμπαντος έχουν μικρότερες μάζες, όπως αυτό που ανήκει στον NGC 2392. Όταν ένα αστέρι με μικρότερη μάζα δεν μπορεί πλέον να συντηρηθεί με πυρηνικές αντιδράσεις στον πυρήνα του, το αστέρι γίνεται ασταθές και πάλλεται, χάνοντας τη μάζα του αποβάλλοντας τα εξωτερικά του στρώματα, τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε κελύφη αερίου και σκόνης που ονομάζονται πλανητικά νεφελώματα. (Τα αστέρια σε αυτό το στάδιο ζωής είναι υπεύθυνα για την παραγωγή μεγάλου μέρους της παρατηρήσιμης σκόνης του σύμπαντος.) Η ακτινοβολία του αστεριού διώχνει το εκτοξευόμενο υλικό, αφήνοντας πίσω τον πολύ καυτό αστρικό πυρήνα, γνωστό και ως λευκό νάνο .Στην περίπτωση του Νεφελώματος του Λιονταριού, ο θάνατος του πλούσιου σε οξυγόνο κεντρικού αστέρα άφησε πίσω του έναν λευκό νάνο που «μαγειρεύει» τα πάντα από μέσα και παράγει μια φυσαλίδα ιονισμένου αερίου καθώς το κάνει. Η φυσαλίδα αερίου, η οποία σχηματίζει το πρόσωπο του λιονταριού, διαστέλλεται με την πάροδο του χρόνου και καταστρέφει τη σκόνη που βρίσκεται στο πέρασμά της. Η κατανόηση του γιατί το παρασυρόμενο αέριο έχει μια σύνθετη δομή δακτυλίων και κελυφών, ένα κοινό χαρακτηριστικό στα πλανητικά νεφελώματα, είναι μια συνεχής προσπάθεια.Η χαίτη του λιονταριού είναι το εσωτερικό ενός κελύφους σκόνης που φωτίζεται από τον λευκό νάνο στο κέντρο. Οι τούφες των μαλλιών, που μοιάζουν με ουρές κομήτη από υλικό, είναι συμπαγείς συστάδες σκόνης που έχουν επιβιώσει από την ακτινοβολία του αστρικού πυρήνα και προστατεύουν το υλικό που βρίσκεται πίσω τους.Οι εικόνες του Webb «παγώνουν» αυτό το πλανητικό νεφέλωμα στο χρόνο, αν και ο θάνατος του αστεριού και οι ταραχώδεις επιπτώσεις του συνεχίζονται. Το NGC 2392 θα συνεχίσει να υφίσταται αλλαγές καθώς το αέριο και η σκόνη του μεταναστεύουν μακριά από τον αστρικό πυρήνα. Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το λιοντάρι τελικά θα διαλυθεί σε περίπου 10.000 χρόνια - μια σχετικά σύντομη περίοδος από αστρονομικής άποψης.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA απεικόνισε το πλανητικό νεφέλωμα NGC 2392, το Νεφέλωμα του Λιονταριού, χρησιμοποιώντας τα όργανα NIRCam και MIRI του αστεροσκοπείου. Τα υπολείμματα του κεντρικού άστρου είναι υπεύθυνα για τη δομή του νεφελώματος, συμπεριλαμβανομένης μιας φυσαλίδας σε σχήμα λιονταριού από ιονισμένο αέριο και σκόνη, η οποία έχει «χαίτη». Η εικόνα του πλανητικού νεφελώματος NGC 2392, με το παρατσούκλι Νεφέλωμα του Λιονταριού, από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, στο μέσο υπέρυθρο, αναδεικνύει τις ποικίλες δομές σκόνης. Κάποια σκόνη καταστρέφεται από την ακτινοβολία του ετοιμοθάνατου κεντρικού άστρου, ενώ κάποια νήματα σκόνης καταφέρνουν να επιβιώσουν.

Τρία ζεύγη γαλαξιών Εξήγηση: Κάθε ένα από αυτά τα ζεύγη γαλαξιών είναι διαφορετικό. Οι δύο γαλαξίες στην κορυφή πιθανότατα δεν αλληλεπιδρούν , τουλάχιστον προς το παρόν. Ωστόσο, ο επάνω γαλαξίας με τη μπλε λωρίδα, ο NGC 4650A , είναι ένας πολικός δακτυλιοειδής γαλαξίας και μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας προηγούμενης σύγκρουσης γαλαξιών . Οι δύο γαλαξίες στη μέση της εικόνας που παρουσιάζεται φαίνονται σαν να αλληλεπιδρούν βαρυτικά -- αλλά οι σχετικές ταχύτητές τους το καθιστούν απίθανο. Από αυτούς τους δύο, ο μεγαλύτερος γαλαξίας, ο NGC 4650 , είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας με μια φωτεινή ράβδο αστεριών στο κέντρο του. Οι δύο γαλαξίες στο κάτω μέρος αλληλεπιδρούν ενεργά . Πιθανώς σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια περίπου, οι NGC 4622A και NGC 4622B θα συγχωνευθούν και θα γίνουν ένας ενιαίος γαλαξίας. Όλοι αυτοί οι γαλαξίες είναι πιθανώς μέλη του μεγαλύτερου σμήνους γαλαξιών του Κενταύρου . https://science.nasa.gov/image-article/apod/apod-2026-august-10-three-galaxy-pairs/

Roscosmos Ένας καθρέφτης 10 μέτρων για τα βάθη του σύμπαντος: ένα τηλεσκόπιο για το Millimetron Η εταιρεία RESHETNEV, μια επιχείρηση της Roscosmos, θα δημιουργήσει ένα ειδικό τηλεσκόπιο για το αστεροσκοπείο Millimetron. Το τηλεσκόπιο θα μελετήσει αντικείμενα του βαθέος διαστήματος στις χιλιοστομετρικές και υπέρυθρες περιοχές και θα βοηθήσει στην απάντηση θεμελιωδών ερωτημάτων σχετικά με τη δομή και την εξέλιξη του σύμπαντος. ▪️Ο κύριος ανάδοχος του αστεροσκοπείου είναι η NPO Lavochkina (μέρος της Roscosmos). ▪️Το Κέντρο Αστρονομίας του Ινστιτούτου Φυσικής της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών (ASC LPI) είναι υπεύθυνο για τον ενσωματωμένο επιστημονικό εξοπλισμό. ▪️Το διαστημικό τηλεσκόπιο για το Millimetron θα κατασκευαστεί κατόπιν παραγγελίας του ASC LPI. Ο πυρήνας του πιο σημαντικού συστατικού του επιστημονικού συγκροτήματος θα είναι ο κύριος καθρέφτης - μια μετασχηματιζόμενη δομή που, μετά την ανάπτυξή του σε τροχιά, θα σχηματίζει μια ανακλαστική επιφάνεια διαμέτρου 10 μέτρων. Οι ειδικοί επιτυγχάνουν υψηλή ακρίβεια για την επιφάνεια του ανακλαστήρα. Σε συνδυασμό με το μεγάλο μέγεθος της συσκευής, αυτό θα εξασφαλίσει την ευαισθησία του τηλεσκοπίου που είναι απαραίτητη για τη λήψη σημάτων από αντικείμενα του βαθέος διαστήματος. https://vk.ru/roscosmos?w=wall-30315369_625399

Η OpenAI αυστηροποιεί τους ελέγχους στο νέο της μοντέλο εν μέσω ανησυχιών για την κυβερνοασφάλεια. Εντείνεται η συζήτηση για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης Η OpenAI ανέστειλε ορισμένες «εσωτερικές δραστηριότητες» που αφορούν ένα νέο μοντέλο, εν μέσω ανησυχιών για την κυβερνοασφάλεια που ενδέχεται να ενέχει αυτό, και σε μια περίοδο που σημειώνεται κύμα περιστατικών ασφαλείας σε μεγάλα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης.Οι πρόσφατες αποκαλύψεις ότι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης των εταιρειών Anthropic, OpenAI και Meta ενεπλάκησαν σε περιστατικά ασφαλείας προκάλεσαν έντονο προβληματισμό σχετικά με την ανάπτυξη τέτοιων μοντέλων. Παράλληλα, Αμερικανοί νομοθέτες εντείνουν τις προσπάθειές τους για την προώθηση νομοσχεδίου που προβλέπει τη δημιουργία ενός μηχανισμού άμεσης απενεργοποίησης («kill switch») για την τεχνητή νοημοσύνη.Την περασμένη εβδομάδα, η Meta αποκάλυψε ότι ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυσσε παραβίασε σύστημα τρίτου μέρους αποκτώντας πρόσβαση στο διαδίκτυο, εξαιτίας λανθασμένης διαμόρφωσης από ανεξάρτητη εταιρεία ελέγχου με την οποία συνεργαζόταν. Επίσης, το Ινστιτούτο Ασφάλειας Τεχνητής Νοημοσύνης του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε ότι το μοντέλο Mythos της Anthropic δημιούργησε πλαστές διαδικτυακές ταυτότητες, σε μια προσπάθεια να πιέσει ανθρώπους να εγκρίνουν ενημερώσεις κακόβουλου κώδικα για ένα έργο ανοιχτού κώδικα. Τι λέει η OpenAI για το Astra; Την Παρασκευή, η OpenAI αποκάλυψε ανησυχίες σχετικά με το ακυκλοφόρητο μοντέλο Astra, λέγοντας ότι δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να έχει φτάσει σε «Κρίσιμη» ικανότητα, που σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις εναντίον εξελιγμένων συστημάτων κυβερνοάμυνας αυτόνομα, χωρίς να μας ζητηθεί να διευκρινίσουμε πώς να το κάνουμε.«Ενώ συνεχίζουμε να αξιολογούμε και να συγκρίνουμε αυτό το μοντέλο, οι προκαταρκτικές μας αξιολογήσεις δείχνουν αρκετά ισχυρή απόδοση ώστε να μην μπορούμε να αποκλείσουμε το επίπεδο κρίσιμης ικανότητας αυτή τη στιγμή», ανέφερε η OpenAI σε ανακοίνωσή της.Η εταιρεία πρόσθεσε ότι εφαρμόζει αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας για μοντέλα υψηλότερων δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων απομονωμένων περιβαλλόντων δοκιμών και πρόσθετων δυνατοτήτων παρακολούθησης και ανίχνευσης.«Έχουμε εφαρμόσει καθολική παρακολούθηση για ενέργειες υψηλού κινδύνου και αποκλίσεις σε όλες τις εφαρμογές του Astra που λειτουργούν ως αυτόνομοι πράκτορες (agentic applications), συμπεριλαμβανομένων των σταδίων εκπαίδευσης και αξιολόγησης», δήλωσε η OpenAI. Τι θα έκανε ο νόμος «AI Kill Switch Act»; Αμερικανοί νομοθέτες ζήτησαν τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των κινδύνων που συνδέονται με τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, μετά τα πρόσφατα περιστατικά ασφαλείας.Μετά την παραβίαση της ψηφιακής υποδομής της νεοφυούς επιχείρησης Hugging Face από μοντέλα που αναπτύχθηκαν από την OpenAI, κατατέθηκε στο Κογκρέσο τον Ιούλιο το νομοσχέδιο «AI Kill Switch Act». Το νομοσχέδιο αυτό θα υποχρεώνει τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να διατηρούν τη δυνατότητα απενεργοποίησης, περιορισμού της λειτουργίας ή αναστολής της λειτουργίας των μοντέλων τους.«Πρέπει να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία για αυτό το νομοσχέδιο εντός του έτους, διότι τα προηγμένα μοντέλα κλειστού κώδικα (closed-weight models) προβαίνουν ήδη —όπως επισημάνατε— σε μη εξουσιοδοτημένες παραβιάσεις συστημάτων άλλων εταιρειών», δήλωσε την Πέμπτη ο βουλευτής Ted Lieu (Δημοκρατικός από την Καλιφόρνια) σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Squawk Box» του δικτύου CNBC.Οι κυβερνήσεις εργάζονται επίσης για την εφαρμογή νέων πλαισίων και κανονισμών που αφορούν τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.Ο Λευκός Οίκος εντείνει τις προσπάθειες διαλόγου με στελέχη του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς διαμορφώνει ένα πλαίσιο για τα νέα μοντέλα.Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση απέκτησε νέες αρμοδιότητες για τον έλεγχο μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην Ένωση, τον περιορισμό της πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά και την επιβολή προστίμων στους παρόχους των μοντέλων αυτών. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148754/i-openai-aystiropoiei-toys-elegchoys-sto-neo-tis-montelo-en-meso-anisychion-gia-tin-kyvernoasfaleia/

Μέσα από την 5η διάσταση. Πώς η θεωρία Kaluza-Klein ενοποίησε Βαρύτητα με Ηλεκτρομαγνητισμό και άνοιξε τον δρόμο στην Θεωρία των Χορδών. Mια από τις εντυπωσιακότερες αναζητήσεις του εικοστού αιώνα συμπυκνώνεται στην απλή μαθηματική σχέση: , όπου το στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο, η ταχύτητα του φωτός, η σταθερά Planck/2π, σταθερά της παγκόσμιας έλξης του Νεύτωνα, η ηλεκτροστατική σταθερά του νόμου Coulomb και η ακτίνα μιας αόρατης πέμπτης διάστασης. Γίνεται απλούστερη αν γραφεί στο φυσικό σύστημα(*) μονάδων ως .(1) Η σχέση αυτή συνδέει το στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο με την σταθερά του νόμου της βαρύτητας του Νεύτωνα και την ακτίνα μιας αόρατης πέμπτης διάστασης. Προκύπτει από την θεωρία Kaluza-Klein η οποία έδειξε πώς η βαρύτητα και ο ηλεκτρομαγνητισμός μπορούν να εμφανιστούν ως διαφορετικές εκδηλώσεις μιας κοινής πενταδιάστατης γεωμετρικής θεωρίας, τις μόνες δυνάμεις που ήταν γνωστές όταν διατυπώθηκε η θεωρία.Ήδη από τον 19ο αιώνα, o ηλεκτρομαγνητισμός, εκφρασμένος από τις εξισώσεις του Maxwell, αποτέλεσε την πρώτη ενοποίηση δυνάμεων, δείχνοντας ότι ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός δεν είναι ανεξάρτητα φαινόμενα, αλλά οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος. Ο ηλεκτρομαγνητισμός, πέρα από το ότι από μόνος του είναι μια ενοποιημένη θεωρία, διαθέτει και μια ακόμη εντυπωσιακή ιδιότητα: είναι εγγενώς συμβατός με την ειδική σχετικότητα του Einstein.Μετά την δημοσίευση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας το 1915 και την επιτυχή αντικατάσταση της βαρυτικής δύναμης από τη δυναμική του χώρου και του χρόνου, αναζητήθηκε μια γεωμετρική εξήγηση και για τις υπόλοιπες δυνάμεις της φύσης … δηλαδή την ηλεκτρομαγνητική, την μόνη – μετά την βαρυτική – γνωστή δύναμη εκείνη την εποχή.Σύμφωνα με την θεωρία των Theodor Kaluza και Oskar Klein, που διατυπώθηκε μετά την γενική θεωρία της σχετικότητας του Einstein, ενώ η βαρύτητα αντικατοπτρίζει το σχήμα των οικείων σε εμάς τεσσάρων χωροχρονικών διαστάσεων, ο ηλεκτρομαγνητισμός αναδύεται μέσα από την γεωμετρία μιας επιπρόσθετης πέμπτης διάστασης, η οποία είναι πολύ μικρή για να παρατηρηθεί απευθείας. Ο Einstein γοητεύτηκε ιδιαίτερα από αυτή τη θεωρία.Η αναζήτηση από τον Einstein μιας ενοποιημένης θεωρίας συχνά μνημονεύεται ως αποτυχημένη, ενώ στην ουσία ήταν αδύνατον να επιτευχθεί εκείνη την εποχή. Έπρεπε πρώτα να κατανοηθούν οι πυρηνικές δυνάμεις και ο κρίσιμος ρόλος της κβαντικής θεωρίας πεδίου στη Φυσική, μια έρευνα που άρχισε από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα και οδήγησε πολύ αργότερα στο Καθιερωμένο Πρότυπο των στοιχειωδών σωματιδίων. Στην «εικασία» Kaluza-Klein (όπως και στη θεωρία των χορδών) οι φυσικοί νόμοι «που παρατηρούμε» ελέγχονται από το σχήμα και το μέγεθος των επιπρόσθετων μικροσκοπικών διαστάσεων. Οι Kaluza και Klein διατύπωσαν την ιδέα τους περί μιας πέμπτης διάστασης στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν γνωρίζαμε μόνο τη βαρυτική και την ηλεκτρομαγνητική δύναμη. To ότι και οι δύο ήταν ανάλογες του αντιστρόφου τετραγώνου της απόστασης δεν ήταν από μόνη της απόδειξη ότι οι δύο δυνάμεις συνδέονται μεταξύ τους. Η πραγματική γοητεία της ιδέας ήταν ότι ο ηλεκτρομαγνητισμός μπορούσε να προκύψει από την ίδια γεωμετρική δομή που περιγράφει τη βαρύτητα.Αν η επιπρόσθετη χωρική διάσταση έχει συμπαγοποιηθεί, δηλαδή έχει «τυλιχθεί» σχηματίζοντας έναν αρκετά μικρό κύκλο, θα έχει διαφύγει από τα μικροσκόπιά μας – τους επιταχυντές. Επιπλέον, γνωρίζουμε ήδη από την γενική θεωρία της σχετικότητας ότι ο χώρος είναι εύκαμπτος. Οι 3 διαστάσεις που αντιλαμβανόμαστε διαστέλλονται, ενώ κάποτε υπήρξαν πολύ μικρότερες, οπότε δεν αποτελεί μεγάλο νοητικό άλμα να φανταστούμε ότι υπάρχει μια ακόμα διάσταση που παραμένει μικρή. Αυτή η μικρή επιπρόσθετη διάσταση θα είχε σημαντικές έμμεσες επιδράσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να παρατηρηθούν. Τότε η γενική θεωρία της σχετικότητας θα περιέγραφε την γεωμετρία ενός πενταδιάστατου χωρόχρονου.Για να περιγραφεί αυτός ο πενταδιάστατος χωρόχρονος, ο Kaluza προσάρμοσε τις μαθηματικές εξισώσεις του Einstein προσθέτοντας απλώς τους όρους της νέας, αόρατης διάστασης. Μπορούμε να διαχωρίσουμε τη γεωμετρία αυτή σε 3 στοιχεία: (α) στο σχήμα των τεσσάρων μεγάλων χωροχρονικών διαστάσεων (δηλαδή την συνήθη βαρύτητα που βιώνουμε καθημερινά) (β) στη «γωνία» μεταξύ της μικρής διάστασης και των υπολοίπων (η οποία τελικά αποκαλύπτεται ότι λειτουργεί ακριβώς όπως το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο) (γ) και στην περιφέρεια της μικρής διάστασης (η οποία καθορίζει τη σχετική ισχύ μεταξύ ηλεκτρομαγνητισμού και βαρύτητας) Ο μεγάλος χωρόχρονος συμπεριφέρεται σύμφωνα με την συνήθη τετραδιάστατη σχετικότητα. Σε κάθε σημείο του, «η γωνία και η περιφέρεια» λαμβάνουν από μία τιμή, μοιάζουν δηλαδή με δύο πεδία που διαπερνούν τον χωρόχρονο λαμβάνοντας συγκεκριμένες τιμές σε κάθε σημείο του. Προς γενική έκπληξη, προκύπτει ότι το πεδίο της γωνίας προσιδιάζει στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ενός τετραδιάστατου κόσμου, δηλαδή οι εξισώσεις που διέπουν τη συμπεριφορά του είναι πανομοιότυπες με εκείνες του ηλεκτρομαγνητισμού. Η δε περιφέρεια καθορίζει τη σχετική ισχύ μεταξύ των ηλεκτρομαγνητικών και των βαρυτικών δυνάμεων. Καθώς η μικρή διάσταση είναι ένας κλειστός κύκλος ακτίνας , οποιοδήποτε σωματίδιο κινείται μέσα της «εγκλωβίζεται» συμπεριφερόμενο σαν ένα στάσιμο κύμα. Λόγω αυτού του περιορισμού, η ορμή του σωματιδίου στην 5η διάσταση δεν μπορεί να είναι τυχαία, αλλά εξαρτάται αντιστρόφως ανάλογα από την ακτίνα του κύκλου (). Το εντυπωσιακό είναι ότι το ηλεκτρικό φορτίο που παρατηρούμε εμείς στον δικό μας κόσμο, δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτή η κρυμμένη ορμή! Αν συνδυάσουμε αυτή την ορμή με την σταθερά της παγκόσμιας έλξης – που συνδέεται με την γεωμετρία και το μέγεθος της μικρής διάστασης, παίρνουμε τελικά την σχέση .Δυστυχώς όμως η κομψότητα αυτής της προσέγγισης δεν αρκεί για να περιγράψει πειστικά την φυσική πραγματικότητα. Για να ισχύει θα έπρεπε η ακτίνα να είναι ασύλληπτα μικρή, στην κλίμακα του μήκους Planck, γεγονός που θα οδηγούσε θεωρητικά σε αδιανόητα τεράστιες μάζες για στοιχειώδη σωματίδια όπως το ηλεκτρόνιο. Για ένα R της τάξης του μήκους Planck, προκύπτει μάζα της τάξης μάζας Planck, 1022 MeV, ενώ η μάζα του ηλεκτρονίου είναι μόλις 0,511 MeV.Με τον τρόπο αυτό, από μια θεωρία αποκλειστικά και μόνο για τη βαρύτητα στις 5 διαστάσεις απορρέει μια θεωρία που περιγράφει την βαρύτητα και τον ηλεκτρομαγνητισμό στις 4 διαστάσεις. Η θεωρία των χορδών είναι πιο περίπλοκη από τη θεωρία Kaluza-Klein, αλλά η μαθηματική της δομή είναι ουσιαστικά πληρέστερη και επιτυγχάνει μεγαλύτερο βαθμό ενοποίησης. Όμως ο βασικός ισχυρισμός της θεωρίας Kaluza-Klein διατηρείται: Οι φυσικοί νόμοι που παρατηρούμε εξαρτώνται από τη γεωμετρία των επιπρόσθετων κρυμμένων διαστάσεων. Η θεωρία Kaluza-Klein αποκάλυπτε τη γοητεία και τη δύναμη της συμμετρίας.Αργότερα αποδείχθηκε, σύμφωνα με την θεωρία των χορδών, ότι αν προσθέσουμε επιπλέον διαστάσεις στην παλιά θεωρία του Einstein, τότε το σχήμα και οι πολύπλοκες συμμετρίες τους, καθώς και οι χορδές που ταλαντώνονται μέσα σε αυτές, παράγουν τα μποζόνια W και Z και τα γλοιόνια που βρίσκουμε στις ασθενείς και ισχυρές πυρηνικές δυνάμεις! Παρότι η θεωρία Kaluza-Klein δεν ήταν δυνατόν να είναι σωστή, μπορούμε να πούμε ότι ήταν ένας ουσιαστικός πρόδρομος της θεωρίας των χορδών. πηγές: On hidden realities – https://www.quantum-bits.org/?p=1078, Η θεωρία Kaluza-Klein – https://physicsgg.me/2010/12/29 (*) στο φυσικό σύστημα μονάδων που χρησιμοποιήθηκε θεωρούμε (2)

Σχετικά με το κομμάτι του πυραύλου που προσέκρουσε στη Σελήνη. Από τον Georges Melies(*) στον Elon Musk(**) Το κομμάτι πύραυλου που προσέκρουσε στη Σελήνη γίνεται χρυσή ευκαιρία μελέτης για ειδικούς επιστήμονες Στη διάσημη σκηνή όπου μια κάψουλα «καρφώνεται» στο μάτι του φεγγαριού -το καρέ από την πρωτοποριακή βωβή γαλλική ταινία «Το Ταξίδι στη Σελήνη» του 1902, ο σκηνοθέτης Ζωρζ Μελιές δεν μας έδωσε μόνο ένα εμβληματικό στιγμιότυπο επιστημονικής φαντασίας που έμεινε στην ιστορία, αλλά και έναν πυροκροτητή φαντασίας. Από τότε ο άνθρωπος έχει κατακτήσει τη Σελήνη και η σημερινή γενιά τεχνολόγων και επιστημόνων έχει σχέδια ώστε το ουράνιο αυτό σώμα να λειτουργεί και ως ένα απομακρυσμένο φυλάκιο της ανθρωπότητας. Κάπου 124 χρόνια μετά δεν είναι μια κάψουλα που προσκρούει στη Σελήνη, αλλά ένα τμήμα υπερσύχρονου πυραύλου.«Ένα κομμάτι πύραυλου Falcon 9 της SpaceX που βρισκόταν εκτός πορείας προσέκρουσε στη Σελήνη, δημιουργώντας έναν κρατήρα κοντά σε ένα γνωστό σεληνιακό σημείο αναφοράς. Με αυτό τον τρόπο προσφέρεται στους επιστήμονες μια μοναδική ευκαιρία έρευνας που θα μπορούσε να ωφελήσει μελλοντικές αποστολές. Το άδειο ανώτερο τμήμα του συγκεκριμένου Falcon 9 επρόκειτο να προσκρούσει στη Σελήνη κοντά στον κρατήρα Einstein, με ταχύτητα περίπου 8.700 χλμ/ώρα την Τετάρτη. Από την σύγκρουση προκλήθηκε σύντομη, εντυπωσιακή λάμψη. Ενδέχεται να χρειαστούν ημέρες ή και εβδομάδες μέχρι να σχηματιστεί πλήρης εικόνα για το τι συνέβη και τι μπορούμε να διδαχθούμε από αυτό, ωστόσο για τους πλανητικούς γεωλόγους, αυτή η τυχαία σύγκρουση αποτελεί “ θείο δώρο”» εξήγησε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Βάιος Λάππας, καθηγητής και πρόεδρος στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), με γνωστικό αντικείμενο τα Συστήματα Αεροδιαστημικής.Ο πύραυλος εκτοξεύτηκε από τη Φλόριντα τον Ιανουάριο του 2025, μεταφέροντας στο διάστημα δύο σεληνιακές ακάτους προσεδάφισης. Η αποστολή του ήταν να πυροδοτήσει το ανώτερο στάδιό του με επαρκή ισχύ, ώστε να ωθήσει και τις δύο ακάτους έξω από τη γήινη τροχιά και σε πορεία προς τη Σελήνη – στόχος που επιτεύχθηκε. «Το χρησιμοποιημένο τμήμα (upper stage) του πυραύλου, με μέγεθος περίπου όσο ένα πενταώροφο κτίριο και βάρος τουλάχιστον 4.000 κιλά, αφέθηκε να κινείται ελεύθερα σε μια μακρά, ελλειπτική τροχιά που εκτεινόταν προς τη Σελήνη και επέστρεφε. Τους τελευταίους 18 μήνες, η ήπια βαρυτική έλξη της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου, σε συνδυασμό με την πίεση που ασκούσε το φως του Ήλιου, του έδωσαν μια ανεπαίσθητη ώθηση, βάζοντάς το σε πορεία σύγκρουσης με την Σελήνη. Η πρόσκρουση σημειώθηκε την Τετάρτη, γύρω στις 07:35 BST (06:35 GMT) -υπό το φως της ημέρας για πολλά μέρη του κόσμου-, ωστόσο η μικροσκοπική λάμψη που προκλήθηκε θα ήταν υπερβολικά αμυδρή για να γίνει ορατή, ακόμη και με τη χρήση τηλεσκοπίου», αναφέρει ο κ. Λάππας. Η επανάσταση της επανάχρησης «Ήταν μια ιδιωτική αποστολή από την Ιαπωνία που χρησιμοποίησε έναν Falcon 9 τον Ιανουάριο του 2025, αλλά τελικά απέτυχε. Το άνω τμήμα του πυραύλου σκόρπισε στο Διάστημα και μπήκε σε τροχιά σύγκρουσης με τον φυσικό μας δορυφόρο! Μπορεί ως περιστατικό να φαίνεται ιδιαίτερο, αλλά τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ο Falcon 9 είναι ένας επαναχρησιμοποιήσιμος πύραυλος που έχει σχεδιάσει, αναπτύξει και κατασκευάζει η Space X, που έχει πρακτικά επανακαθορίσει τα δεδομένα στο χώρο της διαστημικής. Το κλειδί βρίσκεται στη λέξη “ επαναχρησιμοποιήσιμος”: το τεχνολογικό επίτευγμα της Space X, το οποίο και σε επίπεδο σύλληψης, αλλά και υλοποίησης, φάνταζε άθλος μόλις πριν από δεκαπέντε χρόνια, έχει μειώσει σημαντικά το κόστος μίας εκτόξευσης», σχολιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Περικλής Παναγιώτου, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), επιβλέπων καθηγητής της φοιτητικής ομάδας αεροδιαστημικής ASAT, αναφερόμενος στα τεχνικά μυστικά της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Το 2025, ο πύραυλος αυτός σε διάφορες παραλλαγές ξεπέρασε τις 500 εκτοξεύσεις, σημειώνει ο Δρ Παναγιώτου. «Σίγουρα δεν συντρέχει κάποιος λόγος ανησυχίας, καθώς πίσω από κάθε τέτοια αποστολή κρύβονται εκατοντάδες ώρες υπολογισμών και ανάλυσης ρίσκου», προσθέτει.Ο κ. Λάππας σημειώνει πως τις επόμενες ημέρες, το σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA θα βρεθεί σε θέση να φωτογραφίσει το σημείο, επιτρέποντας τη σύγκριση εικόνων από την κατάσταση πριν και μετά την πρόσκρουση. Τα επιστημονικά δεδομένα και, πιθανότατα, οι πρώτες εικόνες θα προέλθουν από ισχυρά τηλεσκόπια στην αμερικανική ήπειρο, όπου ο ουρανός ήταν ακόμη σκοτεινός. «Καθώς οι ερευνητές γνωρίζουν ήδη το ακριβές μέγεθος, την ταχύτητα και το σημείο πρόσκρουσης του πυραύλου, το συμβάν αυτό μετατρέπεται από ένα τυχαίο ατύχημα σε ένα σπάνιο, ελεγχόμενο πείραμα. Πρόκειται για μια ιδανική στιγμή για τους πλανητολόγους, αφού τους δίνεται η ευκαιρία να ελέγξουν τα μοντέλα τους σχετικά με τον τρόπο που οι προσκρούσεις δημιουργούν κρατήρες, εκτινάσσουν συντρίμμια στην επιφάνεια και προκαλούν σεισμικές δονήσεις στο εσωτερικό της Σελήνης», προσθέτει.Πρόκειται για δεδομένα με μεγάλη αξία καθώς η κατανόηση της ποσότητας πετρωμάτων και σκόνης που εκτινάσσεται κατά την πρόσκρουση θα βοηθήσει τους μηχανικούς στον σχεδιασμό ασφαλέστερων σκαφών προσεδάφισης και μελλοντικών σεληνιακών βάσεων, επιτρέποντάς τους να υπολογίσουν την απόσταση που μπορούν να διανύσουν τα εκτινασσόμενα συντρίμμια και την ένταση της εδαφικής δόνησης στην γύρω περιοχή. Η πρόσκρουση είναι όμως χρήσιμη και σε ειδικούς σε άλλα επιστημονικά πεδία: «το υλικό που εκτινάχθηκε από το υπέδαφος της Σελήνης παρέχει νέα στοιχεία για τη γεωλογία της, εμπλουτίζοντας τις ήδη υπάρχουσες επιστημονικές γνώσεις σχετικά με τον σχηματισμό του συστήματος Γης-Σελήνης πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα αντικείμενο κατασκευασμένο από τον άνθρωπο προσκρούει στη Σελήνη. Από το 1959, δεκάδες διαστημικά σκάφη έχουν συντριβεί στην επιφάνειά της — ορισμένα κατά λάθος και πολλά σκόπιμα, για επιστημονικούς σκοπούς», τονίζει ο πρόεδρος στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Τα… σκουπίδια της Σελήνης «Η απάντηση στο ερώτημα πόσα ανθρωποποίητα αντικείμενα έχουν φτάσει στην επιφάνεια της σελήνης εξαρτάται από το εάν αναφερόμαστε σε διαστημικά σκάφη ή μείζονα εξαρτήματα διαστημικών σκαφών που έφτασαν, είτε σκόπιμα, είτε τυχαία, στην επιφάνεια του φυσικού μας δορυφόρου. Σύμφωνα με απολογισμό της NASA, ο αριθμός υπερβαίνει κατά πολύ τα 100, με περίπου 120-130 περιστατικά πρόσκρουσης ή προσεδάφισης από το 1959. Σε αυτά περιλαμβάνονται περίπου 40 προσεδαφίσεις, από τις έξι επανδρωμένες αποστολές του προγράμματος Apollo, έως και πολλαπλές ρομποτικές αποστολές, ανάμεσά τους τα σοβιετικά σκάφη Luna, τα αμερικανικά Surveyor, τα κινεζικά Chang’e (Τσανγκ-ε), το ινδικό Chandrayaan-3 (Τσαντραγιάν), το κινεζικό SLIM, τα Odysseus και Athena της εταιρίες Intuitive Machines και το Blue Ghost της Firefly Aerospace», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης, αεροναυπηγός και διευθυντής του περιοδικού «ΠΤΗΣΗ».Σε αυτά, μάλιστα, θα πρέπει να προστεθούν περίπου 80 αντικείμενα που προσέκρουσαν σκόπιμα, όπως όροφοι πυραυλικών φορέων που εξάντλησαν τα καύσιμά τους, βολιστήρες και σκάφη που διεξήγαγαν πειραματικές αποστολές και οδηγήθηκαν στη σεληνιακή επιφάνεια για να μην αποτελέσουν και άλλα διαστημικά σκουπίδια σε τροχιά. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τον κ. Καραϊωσηφίδη, οι αμερικανικοί βολιστήρες της σειράς Ranger (1962-1965) και Lunar Orbiters, όροφοι του πυραυλικού φορέα Κρόνος V του προγράμματος Apollo, πολλαπλοί σοβιετικοί βολιστήρες Luna και συγκροτήματα άλλων αποστολών της Μόσχας, το ερευνητικό SMART-1 της ευρωπαϊκής ESA και σκάφη κινεζικών αποστολών. Αξιοσημείωτες είναι οι σκόπιμες προσκρούσεις του LCROSS και των δίδυμων διαστημοπλοίων GRAIL της NASA που είχαν ρόλο μελέτης της Σελήνης, όπως και το ινδικό Chandrayaan-2, το οποίο αφού την χαρτογράφησε, έκανε μια έσχατη συμβολή στη μελέτη της Σελήνης με ηθελημένη συντριβή, ενώ υπάρχουν και περίπου 20 συντριβές σκαφών που προορίζονταν να προσεληνωθούν όπως το σοβιετικό Luna 15 (1969) και το ρωσικό Luna 25 (2023), το ιστραηλινό Beresheet (2019) και το ινδικό Chandrayaan-2 Vikram (2019) όπως και δυο ιαπωνικές προσπάθειες.Όπως αναφέρει ο κ. Καραϊωσηφίδης, εκτίμηση της NASA αποτελεί ότι οι άνθρωποι έχουν αφήσει στη Σελήνη πάνω από 220 τόνους συντριμμιών και εξοπλισμού, αριθμός που θα αυξηθεί με τις συνεχιζόμενες κινεζικές και ινδικές προσπάθειες, την αμερικανική επιδίωξη για επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη, που η προεδρία Τραμπ στοχεύει να υλοποιηθεί πριν από τη λήξη της, αλλά, κυρίως, από την πρόθεση του Έλον Μασκ. Ο Αμερικανός μεγιστάνας έχει ανατρέψει πλήρως τον προηγούμενο σχεδιασμό του και έχει προτεραιοποιήσει την άμεση δημιουργία μιας «αυτοσυντηρούμενης πόλης» στο Φεγγάρι μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, με τον εποικισμού του Άρη να βρίσκεται πλέον σε δεύτερο πλάνο… Σωτήρης Κυριακίδης – https://www.amna.gr/home/article/1014589/Apo-ti-Gi-sti-Selini-To-kommati-puraulou-pou-prosekrouse-sti-Selini-ginetai-chrusi-eukairia-meletis-gia-eidikous-epistimones (*) H ταινία μικρού μήκους «Το ταξίδι στη Σελήνη» του Georges Melies: (**) Κάποιοι ζήλεψαν τον Georges Melies και έφτιαξαν ένα ψεύτικο βίντεο που δείχνει την πρόσκρουση του πυραύλου του Elon Musk στην Σελήνη:

Η τεχνητή νοημοσύνη δημιούργησε για πρώτη φορά λειτουργικούς ιούς που δεν υπάρχουν στη φύση. Στόχος η ανάπτυξη νέων φαρμάκων αλλά και φόβοι για καινούργια βιολογικά όπλα. Ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίσουν και να δημιουργήσουν για πρώτη φορά λειτουργικούς ιούς που δεν απαντώνται στη φύση.Η έρευνα η οποία παρουσιάστηκε στην επιθεώρηση «Science» έρχεται να «διευρύνει όσα μπορεί να επιτύχει η συνθετική γονιδιωματική», σύμφωνα με τους συγγραφείς της από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και το Arc Institute της Καλιφόρνια.Ο χημικός μηχανικός του Στάνφορντ Δρ. Μπράιαν Χάιε, δήλωσε ότι η εργασία της ομάδας του θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη μελλοντικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση βακτηρίων ανθεκτικών στα φάρμακα, χρησιμοποιώντας βακτηριοφάγους, ιούς που μολύνουν και σκοτώνουν βακτήρια.«Αν τα βακτήρια αποκτήσουν ανθεκτικότητα σε έναν μόνο φάγο, τότε το φάρμακο παύει να είναι αποτελεσματικό. Αν όμως έχεις πολλούς γενετικά διαφορετικούς φάγους σε ένα μείγμα, θα είναι δυσκολότερο για τα βακτήρια να αναπτύξουν ανθεκτικότητα απέναντι σε ολόκληρο αυτό το “κοκτέιλ”» αναφέρει σε δήλωση του ο Χάιε.Άλλοι ειδικοί εξέφρασαν ανησυχία ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένες για να αντιμετωπίσουν αυτές τις τεχνολογίες που εξελίσσονται με ταχύτητα και οι οποίες θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια κακόβουλων παραγόντων.«Παρότι αυτό αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη εξέλιξη για εφαρμογές στις βιοεπιστήμες, εγείρει επίσης επείγοντα ερωτήματα σχετικά με τη βιοασφάλεια και την ασφάλεια από βιολογικές απειλές», έγραψαν ειδικοί από το Κέντρο για την Ασφάλεια της Υγείας του αμερικανικού Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς σε σχόλιό τους που δημοσιεύτηκε μαζί με την έρευνα. «Η δυνατότητα σύνθεσης γονιδιωμάτων ιών με τη χρήση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει πλέον· δεν υπάρχει όμως ακόμη το απαραίτητο πλαίσιο διακυβέρνησης για την ασφαλή καθοδήγησή της.» Το επίτευγμα Για να δημιουργήσουν τον νέο ιό οι ερευνητές εκπαίδευσαν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ανοιχτού κώδικα, γνωστό ως Evo, χρησιμοποιώντας γενετικές αλληλουχίες από εκατομμύρια ζώα, φυτά, μικρόβια και ιούς εξαιρώντας δεδομένα από ιούς που μολύνουν ανθρώπους.Στη συνέχεια επικεντρώθηκαν στον ιό ΦX174, έναν ευρέως μελετημένο βακτηριοφάγο που μολύνει μόνο το βακτήριο E. coli και εκπαίδευσαν την τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιώντας το γονιδίωμα του και εκείνα παρόμοιων ιών.Με βάση αυτές τις πληροφορίες, το μοντέλο δημιούργησε 700,000 πιθανούς νέους ιούς από τους οποίους οι ερευνητές επέλεξαν 285 για περαιτέρω εργαστηριακή μελέτη. Από αυτούς 16 οδήγησαν σε βιώσιμους ιούς.Οι νεοδημιουργημένοι ιοί έδειξαν δυνατότητες αντιμετώπισης της ανθεκτικότητας των ξενιστών τους, γεγονός που σύμφωνα με τους ερευνητές υποδηλώνει ότι παρόμοιες προσεγγίσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη θεραπειών κατά της φυματίωσης και του ανθεκτικού στη μεθικιλλίνη Staphylococcus aureus.«Στην εργασία παρουσιάζουμε μια απόδειξη της βασικής ιδέας, δείχνοντας ότι αυτό το κοκτέιλ των 16 φάγων ξεπερνά γρήγορα την ανθεκτικότητα του E. coli που είναι ανθεκτικό στον φυσικό ΦX174» λέει ο Χάιε.Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, χάρη στην ικανότητά τους να εντοπίζουν μοτίβα σε τεράστιους όγκους δεδομένων, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη μελέτη μεγάλων αλληλουχιών DNA και πρωτεϊνών.Το 2024, ερευνητές της Google DeepMind κέρδισαν Νόμπελ για το AlphaFold, ένα σύστημα που προβλέπει την πολύπλοκη τρισδιάστατη δομή των πρωτεϊνών. Η απειλή Ο Τομ Ελις καθηγητής συνθετικής γονιδιωματικής μηχανικής στο Imperial College London δήλωσε στην The Guardian ότι παρά τους φόβους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη για τη δημιουργία ιών, τα ήδη υπάρχοντα παθογόνα και οι τεχνολογίες τροποποίησης ιών αποτελούν μεγαλύτερη ανησυχία.«Η απειλή από τον πλήρη σχεδιασμό και τη σύνθεση, μέσω τεχνητής νοημοσύνης, του γονιδιώματος ενός ιού ή βακτηρίου είναι σε μεγάλο βαθμό υπερτιμημένη, αν αναλογιστούμε ότι η απλή λήψη υπαρχόντων παθογόνων και η πραγματοποίηση αλλαγών στα γονιδιώματά τους που αυξάνουν ορισμένες ιδιότητές τους είναι πολύ ευκολότερη και πολύ πιθανότερο να αποτελέσει πραγματική παθογόνο απειλή» είπε.Η ανησυχία για την έρευνα gain-of-function — επιστημονική έρευνα κατά την οποία τροποποιούνται ιοί ώστε να αλλάξουν οι ιδιότητές τους και να μελετηθεί η εξέλιξή τους — οδήγησε τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH) να ανακοινώσουν τον περασμένο μήνα την απαγόρευση της συγκεκριμένης πρακτικής.«Αυτή η πρωτοποριακή πολιτική, που εφαρμόζεται σε ολόκληρη την αμερικανική κυβέρνηση, θεσπίζει για πρώτη φορά μια σαφή απαγόρευση επικίνδυνης έρευνας gain-of-function, η οποία μπορεί να θέσει σε σημαντικό κίνδυνο τις ζωές Αμερικανών και να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια του έθνους μας», έγραψε σε δήλωσή του ο διευθυντής του NIH, Dr. Jay Bhattacharya.Πολλοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Trump και μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος πιστεύουν ότι μια διαρροή από εργαστήριο ιολογίας στην Κίνα προκάλεσε την πανδημία της Covid-19 αν και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε σε έκθεσή του το 2025 ότι η ασθένεια πιθανότατα πέρασε από ζώα στον άνθρωπο.Οι ανησυχίες αυξάνονται ότι ισχυρά και εύκολα προσβάσιμα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ανεξέλεγκτες απειλές, από παθογόνους οργανισμούς έως κυβερνοεπιθέσεις.Τον περασμένο μήνα, η OpenAI, η εταιρεία που δημιούργησε το ChatGPT, ανακοίνωσε ότι τα πειραματικά της συστήματα κατάφεραν να παρακάμψουν τις δικλίδες ασφαλείας τους και να παραβιάσουν την ασφάλεια μιας άλλης εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2148384/i-techniti-noimosyni-dimioyrgise-gia-proti-fora-leitoyrgikoys-ioys-poy-den-yparchoyn-sti-fysi/