Περί Γαλαξιών.

[Δροσος Γεωργιος]

Το Hubble βλέπει γαλαξία με σκοτεινούς δακτυλίους σε νέο φως.

Αυτή η εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA/ESA απεικονίζει έναν ασυνήθιστο γαλαξία με εντυπωσιακή εμφάνιση. Ο NGC 7722 είναι ένας φακοειδής γαλαξίας που βρίσκεται περίπου 187 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Πήγασου.Ένας φακοειδής γαλαξίας, που σημαίνει «σχήμα φακού», είναι ένας τύπος του οποίου η ταξινόμηση βρίσκεται ανάμεσα σε πιο γνωστούς σπειροειδείς γαλαξίες και ελλειπτικούς γαλαξίες. Είναι επίσης λιγότερο συνηθισμένος από τους σπειροειδείς και τους ελλειπτικούς γαλαξίες - εν μέρει επειδή αυτοί οι γαλαξίες έχουν μια κάπως ασαφή εμφάνιση, καθιστώντας δύσκολο να προσδιοριστεί εάν είναι σπειροειδής, ελλειπτικός ή κάτι ενδιάμεσο. Πολλοί από τους γνωστούς φακοειδείς γαλαξίες φέρουν χαρακτηριστικά τόσο σπειροειδούς όσο και ελλειπτικού. Σε αυτήν την περίπτωση, ο NGC 7722 δεν έχει τους καθορισμένους βραχίονες ενός σπειροειδούς γαλαξία, ενώ έχει μια εκτεταμένη, λαμπερή άλω και μια φωτεινή εξόγκωση στο κέντρο του όπως ένας ελλειπτικός γαλαξίας. Σε αντίθεση με τους ελλειπτικούς γαλαξίες, έχει έναν ορατό δίσκο - ομόκεντροι δακτύλιοι στροβιλίζονται γύρω από τον φωτεινό πυρήνα του. Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του, ωστόσο, είναι αναμφίβολα οι μακριές λωρίδες σκούρας κόκκινης σκόνης που περιστρέφονται γύρω από τον εξωτερικό δίσκο και την άλω.Αυτή η νέα εικόνα του Hubble, η πιο ευκρινής που έχει ληφθεί από τον NGC 7722, φέρνει τις εντυπωσιακές λωρίδες σκόνης του γαλαξία σε έντονη εστίαση. Ζώνες σκόνης σαν αυτή δεν είναι ασυνήθιστες στους φακοειδείς γαλαξίες και ξεχωρίζουν σε σχέση με το ευρύ, λείο φωτοστέφανο που συνήθως περιβάλλει τους φακοειδείς. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι οι χαρακτηριστικές λωρίδες σκόνης του NGC 7722 είναι το αποτέλεσμα μιας προηγούμενης συγχώνευσης με έναν άλλο γαλαξία, παρόμοιας με  άλλους φακοειδείς γαλαξίες . Οι ερευνητές δεν κατανοούν πλήρως πώς σχηματίζονται οι φακοειδείς γαλαξίες, αλλά πιστεύουν ότι οι συγχωνεύσεις και άλλες βαρυτικές αλληλεπιδράσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην αναμόρφωση των γαλαξιών και στην εξάντληση των αποθεμάτων αερίου τους, ενώ παράλληλα φέρνουν νέα σκόνη.Ενώ δεν φιλοξενεί τόσα πολλά νέα, νεαρά αστέρια όσο ένας σπειροειδής γαλαξίας, εξακολουθεί να υπάρχει δραστηριότητα στον NGC 7722: το 2020 φιλοξένησε την έκρηξη ενός αστέρα που οι αστρονόμοι ανίχνευσαν από τη Γη. Ο SN 2020SSF ήταν ένας σουπερνόβα τύπου Ia, ένα συμβάν που συμβαίνει όταν ένας λευκός νάνος αστέρας σε ένα δυαδικό σύστημα απορροφά αρκετή μάζα μακριά από το συνοδό του άστρο, με αποτέλεσμα να γίνεται ασταθής και να εκρήγνυται. Αυτές οι εκρήξεις παράγουν ένα αξιοσημείωτα σταθερό επίπεδο φωτός: μετρώντας πόσο φωτεινές φαίνονται από τη Γη και συγκρίνοντάς το με το πόσο φωτεινές είναι εγγενώς, οι αστρονόμοι μπορούν να πουν πόσο μακριά πρέπει να βρίσκονται. Οι σουπερνόβα τύπου Ia είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να μετρήσουμε τις αποστάσεις από τους γαλαξίες, επομένως η κατανόηση του πώς ακριβώς λειτουργούν είναι μεγάλης σημασίας για την αστρονομία.Αυτή η εικόνα του Hubble, η οποία τραβήχτηκε με  την Κάμερα Ευρείας Πεδίου 3 του Hubble , λήφθηκε ως μέρος ενός προγράμματος παρατήρησης (# 16691 , PI: RJ Foley) που παρακολούθησε πρόσφατες υπερκαινοφανείς εκρήξεις. Ο SN 2020SSF δεν είναι ορατός σε αυτήν την εικόνα. Οι ερευνητές παρατήρησαν σκόπιμα τον NGC 7722 δύο χρόνια μετά την εξασθένιση του υπερκαινοφανούς για να δουν τις επιπτώσεις του και να εξετάσουν το περιβάλλον του, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν εξαφανιστεί το έντονο φως της έκρηξης. Με την καθαρή όραση του Hubble, οι αστρονόμοι μπορούν να αναζητήσουν ραδιενεργό υλικό που δημιουργήθηκε από τον υπερκαινοφανή, να καταγράψουν τους γείτονές του για να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της ηλικίας του αρχικού άστρου και να αναζητήσουν το συνοδό άστρο που άφησε πίσω του — όλα από απόσταση σχεδόν 200 εκατομμυρίων ετών φωτός.

https://science.nasa.gov/missions/hubble/hubble-sees-galaxy-with-dark-rings-in-new-light/

Αυτή η εικόνα του NGC 7722, ενός φακοειδούς γαλαξία που βρίσκεται περίπου 187 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA, διαθέτει ομόκεντρους δακτυλίους σκόνης και αερίου που φαίνεται να στροβιλίζονται γύρω από τον φωτεινό πυρήνα του.

 

 

[Δροσος Γεωργιος]

Γαλαξίας σε σχήμα φακού Hubble Spots,

Αυτή η νέα εικόνα του Hubble, που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2026, είναι η πιο ευκρινής εικόνα του NGC 7722, ενός φακοειδούς γαλαξία που βρίσκεται περίπου 187 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Πήγασου. Ένας φακοειδής, που σημαίνει «σε σχήμα φακού», γαλαξίας είναι ένας τύπος του οποίου η ταξινόμηση βρίσκεται ανάμεσα σε πιο γνωστούς σπειροειδείς γαλαξίες και ελλειπτικούς γαλαξίες. Είναι επίσης λιγότερο συνηθισμένος από τους σπειροειδείς και τους ελλειπτικούς γαλαξίες - εν μέρει επειδή αυτοί οι γαλαξίες έχουν μια κάπως ασαφή εμφάνιση, καθιστώντας δύσκολο να προσδιοριστεί εάν είναι σπειροειδής, ελλειπτικός ή κάτι ενδιάμεσο.

https://www.nasa.gov/image-article/hubble-spots-lens-shaped-galaxy/

Αυτή η εικόνα του NGC 7722, ενός φακοειδούς γαλαξία που βρίσκεται περίπου 187 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA, διαθέτει ομόκεντρους δακτυλίους σκόνης και αερίου που φαίνεται να στροβιλίζονται γύρω από τον φωτεινό πυρήνα του.

[Δροσος Γεωργιος]

Το James Webb εντόπισε σε κοντινό γαλαξία τα αρχικά δομικά υλικά της ζωής.

Ανοίγει νέο παράθυρο κατανόησης για την κοσμική χημεία που καταλήγει τελικά στην ύπαρξη της ζωής.

Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αστρονόμοι ανακάλυψαν έναν πλούτο μορίων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τα αρχικά δομικά συστατικά της ζωής σε έναν φωτεινό και σχετικά κοντινό γαλαξία. Η ανακάλυψη αυτή μπορεί να εμβαθύνει την κατανόηση μας για το πώς σχηματίζονται σύνθετα μόρια με βάση τον άνθρακα σε ορισμένες από τις πιο ακραίες περιοχές των γαλαξιών.Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τα όργανα Near InfraRed Spectrograph (NIRSpec) και Mid Infrared Instrument (MIRI) του James Webb για να μελετήσει τον IRAS 07251–0248, έναν υπερφωτεινό υπέρυθρο γαλαξία του οποίου ο πυκνός γαλαξιακός πυρήνας είναι καλυμμένος από τεράστιες ποσότητες σκόνης και αερίου. Αυτό το υλικό απορροφά πολλά μήκη κύματος φωτός, εκτός από το υπέρυθρο. Επειδή το JWST παρατηρεί το Σύμπαν στο υπέρυθρο φάσμα αποτελεί το ιδανικό εργαλείο για να «εισχωρήσει» στον πυρήνα του IRAS 07251–0248 και όσα ανακάλυψε εκεί εξέπληξαν τους αστρονόμους.«Βρήκαμε μια απροσδόκητη χημική πολυπλοκότητα, με αφθονίες πολύ υψηλότερες από όσες προβλέπουν τα σημερινά θεωρητικά μοντέλα. Αυτό υποδηλώνει ότι πρέπει να υπάρχει μια συνεχής πηγή άνθρακα σε αυτούς τους γαλαξιακούς πυρήνες που τροφοδοτεί αυτό το πλούσιο χημικό δίκτυο» δήλωσε ο επικεφαλής της ομάδας Ισμαέλ Γκαρθία Μπερνέτε, ερευνητής στο Κέντρο Αστροβιολογίας στην Ισπανία.Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τα MIRI και NIRSpec, η ομάδα κατάφερε να προσδιορίσει την αφθονία και τη θερμοκρασία χημικών ουσιών σε αέριο, σκόνη και πάγους στον IRAS 07251–0248 αποκαλύπτοντας έναν εντυπωσιακά πλούσιο κατάλογο μικρών οργανικών μορίων, όπως βενζόλιο, μεθάνιο, ακετυλένιο, διακετυλένιο, τριακετυλένιο και την ιδιαίτερα δραστική ρίζα μεθυλίου η οποία δεν είχε ποτέ ανιχνευθεί πέρα από το γαλαξία μας. Η έρευνα αποκάλυψε επίσης στερεά υλικά, όπως κόκκους υλικού με βάση τον άνθρακα και πάγο νερού.Τα μόρια αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν τα δομικά συστατικά πιο σύνθετων οργανικών ενώσεων, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της ζωής.«Παρόλο που τα μικρά οργανικά μόρια δεν βρίσκονται σε ζωντανά κύτταρα, μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην προβιοτική χημεία, αποτελώντας ένα σημαντικό βήμα προς τον σχηματισμό αμινοξέων και νουκλεοτιδίων» δήλωσαν οι ερευνητές που παρατήρησαν ότι αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τις ακραίες θερμοκρασίες και την έντονη ανάδευση των αερίων. Η ομάδα προτείνει ότι ο βομβαρδισμός από σωματίδια υψηλής ενέργειας, γνωστά ως κοσμικές ακτίνες, ενδέχεται να διέσπασε μεγαλύτερα μόρια, όπως κόκκους σκόνης πλούσιους σε άνθρακα, απελευθερώνοντας έτσι μικρότερα οργανικά μόρια.Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι έντονα καλυμμένοι γαλαξιακοί πυρήνες γαλαξιών όπως ο IRAS 07251–0248 θα μπορούσαν να λειτουργούν ως «γραμμές παραγωγής» οργανικών μορίων, εμπλουτίζοντας χημικά τα γαλαξιακά τους συστήματα.Τα αποτελέσματα της ομάδας ενδέχεται να χαράξουν έναν οδικό χάρτη για περαιτέρω διερεύνηση του σχηματισμού και της εξέλιξης οργανικών μορίων στο Διάστημα αναδεικνύοντας παράλληλα τη δύναμη του James Webb να μελετά περιοχές του Σύμπαντος που μέχρι σήμερα παρέμεναν κρυμμένες από το βλέμμα μας.

https://www.naftemporiki.gr/techscience/2069655/to-james-webb-entopise-se-kontino-galaxia-ta-archika-domika-ylika-tis-zois/

[Δροσος Γεωργιος]

Το Hubble της NASA αναγνώρισε έναν από τους πιο σκοτεινούς γνωστούς γαλαξίες.

Στο απέραντο μωσαϊκό του σύμπαντος, οι περισσότεροι γαλαξίες λάμπουν έντονα στον κοσμικό χρόνο και χώρο. Ωστόσο, μια σπάνια κατηγορία γαλαξιών παραμένει σχεδόν αόρατη - γαλαξίες χαμηλής φωτεινότητας στην επιφάνεια που κυριαρχούνται από σκοτεινή ύλη και περιέχουν μόνο μια αραιή σκέδαση αμυδρών αστεριών.Ένα τέτοιο φευγαλέο αντικείμενο, που ονομάστηκε CDG-2, μπορεί να είναι μεταξύ των γαλαξιών που κυριαρχούνται περισσότερο από σκοτεινή ύλη και έχουν ανακαλυφθεί ποτέ. (Η σκοτεινή ύλη είναι μια αόρατη μορφή ύλης που δεν αντανακλά, δεν εκπέμπει ούτε απορροφά φως.) Η επιστημονική εργασία που περιγράφει λεπτομερώς αυτό το εύρημα δημοσιεύτηκε στο The Astrophysical Journal Letters .Η ανίχνευση τέτοιων αμυδρών γαλαξιών είναι εξαιρετικά δύσκολη. Χρησιμοποιώντας προηγμένες στατιστικές τεχνικές, ο David Li του Πανεπιστημίου του Τορόντο στον Καναδά και η ομάδα του εντόπισαν 10 προηγουμένως επιβεβαιωμένους γαλαξίες χαμηλής φωτεινότητας στην επιφάνεια και δύο επιπλέον υποψήφιους σκοτεινούς γαλαξίες, αναζητώντας στενές ομαδοποιήσεις σφαιρωτών σμηνών - συμπαγείς, σφαιρικές αστρικές ομάδες που συνήθως βρίσκονται σε τροχιά γύρω από κανονικούς γαλαξίες. Αυτά τα σμήνη μπορούν να σηματοδοτήσουν την παρουσία ενός αμυδρού, κρυμμένου αστρικού πληθυσμού.Για να επιβεβαιώσουν έναν από τους υποψήφιους σκοτεινούς γαλαξίες, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τρία αστεροσκοπεία: το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA , το Διαστημικό Αστεροσκοπείο Euclid της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) και το επίγειο Τηλεσκόπιο Subaru στη Χαβάη. Η απεικόνιση υψηλής ανάλυσης του Hubble αποκάλυψε μια κοντινή συλλογή τεσσάρων σφαιρωτών σμηνών στο σμήνος γαλαξιών του Περσέα, 300 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Οι επόμενες μελέτες που χρησιμοποίησαν δεδομένα από τα Hubble, Euclid και Subaru αποκάλυψαν στη συνέχεια μια αμυδρή, διάχυτη λάμψη που περιβάλλει τα αστρικά σμήνη - ισχυρή ένδειξη ενός υποκείμενου γαλαξία.«Αυτός είναι ο πρώτος γαλαξίας που ανιχνεύεται αποκλειστικά μέσω του πληθυσμού των σφαιρωτών σμηνών του», δήλωσε ο Λι. «Υπό συντηρητικές υποθέσεις, τα τέσσερα σμήνη αντιπροσωπεύουν ολόκληρο τον πληθυσμό των σφαιρωτών σμηνών του CDG-2».

Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA· Κύριος Παραγωγός: Paul Morris

Η προκαταρκτική ανάλυση υποδηλώνει ότι ο CDG-2 έχει τη φωτεινότητα περίπου 6 εκατομμυρίων άστρων που μοιάζουν με τον Ήλιο, με τα σφαιρωτά σμήνη να αντιπροσωπεύουν το 16% του ορατού περιεχομένου του. Αξιοσημείωτο είναι ότι το 99% της μάζας του, η οποία περιλαμβάνει τόσο την ορατή όσο και τη σκοτεινή ύλη, φαίνεται να είναι σκοτεινή ύλη. Μεγάλο μέρος της κανονικής ύλης του που επέτρεψε τον σχηματισμό των αστεριών - κυρίως αέριο υδρογόνο - πιθανότατα απομακρυνθηκε από τις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις με άλλους γαλαξίες μέσα στο σμήνος του Περσέα.Τα σφαιρωτά σμήνη έχουν τεράστια αστρική πυκνότητα και είναι βαρυτικά στενά συνδεδεμένα. Αυτό καθιστά τα σμήνη πιο ανθεκτικά στις βαρυτικές παλιρροιακές διαταραχές και επομένως αξιόπιστους ιχνηλάτες τέτοιων φαντασματικών γαλαξιών.Καθώς οι έρευνες του ουρανού επεκτείνονται με αποστολές όπως το Euclid, το επερχόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA και το Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin , οι αστρονόμοι στρέφονται όλο και περισσότερο στη μηχανική μάθηση και στις στατιστικές μεθόδους για να εξετάσουν τεράστια σύνολα δεδομένων.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble λειτουργεί για περισσότερες από τρεις δεκαετίες και συνεχίζει να κάνει πρωτοποριακές ανακαλύψεις που διαμορφώνουν τη θεμελιώδη κατανόησή μας για το σύμπαν. Το Hubble είναι ένα έργο διεθνούς συνεργασίας μεταξύ της NASA και της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος). Το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ διαχειρίζεται το τηλεσκόπιο και τις λειτουργίες της αποστολής. Η Lockheed Martin Space, με έδρα το Ντένβερ, υποστηρίζει επίσης τις λειτουργίες της αποστολής στο Goddard. Το Ινστιτούτο Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη, το οποίο λειτουργεί από τον Σύνδεσμο Πανεπιστημίων για την Έρευνα στην Αστρονομία, διεξάγει επιστημονικές δραστηριότητες Hubble για τη NASA.

https://science.nasa.gov/missions/hubble/nasas-hubble-identifies-one-of-darkest-known-galaxies/

Ο γαλαξίας CDG-2 με χαμηλή επιφανειακή φωτεινότητα, μέσα στον διακεκομμένο κόκκινο κύκλο στα δεξιά, κυριαρχείται από σκοτεινή ύλη και περιέχει μόνο μια αραιή σκέδαση αστεριών. Η πλήρης εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA βρίσκεται στα αριστερά.