fotodektis

Στα νευτώνια τηλεσκόπια βλέπουμε ανεστραμμένο είδωλο. Σε άλλα τηλεσκόπια όπου χρησιμοποιείται διαγώνιος,όπως π.χ διοπτρικά μπορούμε να δούμε είτε ανορθωμένο είδωλο αλλά με κατοπτρική αντιστροφή (δηλαδή ανάποδα το δεξί-αριστερό),είτε πλήρως ανορθωμένο είδωλο με πλήρως ανορθωτικό διαγώνιο πρίσμα. Όταν κάνουμε επίγεια παρατήρηση χρειάζεται η πλήρης ανόρθωση,αλλά δεν είναι και απολύτως απαραίτητο.Αρκεί να είναι ανορθωμένο το πάνω-κάτω,το δεξί-αριστερό δεν ενοχλεί τόσο, εκτός αν βλέπουμε επιγραφές κλπ.Ο εγκέφαλος συνηθίζει συνήθως την αντιστροφή δεξί-αριστερό. Στην αστρονομική παρατήρηση δεν έχει νόημα το πάνω-κάτω,δεξί-αριστερό,όλες οι κατευθύνσεις είναι ισοδύναμες.

Πρώτα βάζεις τον barlow στον εστιαστή και μέσα του βάζεις τον προσοφθάλμιο,σφίγγοντας απαλά όσο χρειάζεται τις αντίστοιχες βίδες. Για να χρησιμοποιηθεί σωστά ο barlow,πρέπει οι ατμοσφαιρικές συνθήκες (διαύγεια και seeing) να είναι αρκετά καλές,ώστε να δούμε καθαρό είδωλο στη μεγάλη μεγέθυνση που παίρνουμε! Ένας barlow 2x διπλασιάζει την μεγέθυνση που δίνει ο προσοφθάλμιος. Η μέγιστη ωφέλιμη μεγέθυνση στην οποία μπορούμε να δούμε καθαρό είδωλο,εξαρτάται απο την διάμετρο του πρωτεύοντος κατόπτρου,την οπτική ποιότητα και σωστή ευθυγράμμιση των κατόπτρων και γενικά όλων των οπτικών (προσοφθάλμιων,barlows,φίλτρων),την φωτεινότητα και το κοντράστ των αντικειμένων και πάνω απο όλα την διαύγεια και το seeing της ατμόσφαιρας.Δηλαδή το πόσο καθαρή και σταθερή (απαλλαγμένη απο θερμικά ρεύματα) είναι η ατμόσφαιρα στην περιοχή του ουρανού που παρατηρούμε! Η μέγιστη ωφέλιμη μεγέθυνση στην αστρονομική παρατήρηση είναι < 2x (διάμετρο πρωτεύοντος κατόπτρου σε mm).Το αντίστοιχο ισχύει για τον αντικειμενικό φακό στα διοπτρικά τηλεσκόπια. Και αυτό μόνο στα φωτεινότερα και με μεγαλύτερο κοντράστ αντικείμενα δηλαδή Σελήνη,Δία,Κρόνο,Άρη. Με την προϋπόθεση λοιπόν οτι έχεις τις καλύτερες ατμοσφαιρικές συνθήκες στον ουρανό που παρατηρείς,στα παραπάνω αντικείμενα (κυρίως στη Σελήνη),η μέγιστη μεγέθυνση που μπορείς να χρησιμοποιήσεις με το 6" τηλεσκόπιό σου είναι: 2x150=300x. Δηλαδή μέχρι 300x μεγέθυνση θα δεις καθαρά και αυτό σπάνια! Ειδικά αν παρατηρείς απο μεγάλη πόλη... Σε πιο αμυδρά αντικείμενα η μέγιστη ωφέλιμη μεγέθυνση πέφτει αρκετά περισσότερο!

Σε περίπτωση που δεν έχεις κάνει ευθυγράμμιση του ερευνητή με το τηλεσκόπιο,αυτός είναι ο τρόπος: 1) Επέλεξε ένα όσο πιο μακρινό επίγειο αντικείμενο-όσο γίνεται ψηλότερα απο το έδαφος-μπορείς να δεις με σαφήνεια.Θα πρέπει να βρίσκεται πάνω απο τα 500 μέτρα μακριά,αν είναι μερικά χιλιόμετρα ακόμα καλύτερα! 2) Βάλε στην αρχή τον προσοφθάλμιο με την μεγαλύτερη εστιακή απόσταση,άρα αυτόν που δίνει την μικρότερη μεγέθυνση,ώστε να έχεις το μεγαλύτερο δυνατό οπτικό πεδίο με το τηλεσκόπιο. Στη δική σου περίπτωση βάζεις τον 25mm. Τοποθετείς σωστά και τον ερευνητή και βρίσκεις τις μικρές ροδέλες που μετακινούν τον ερευνητή και άρα το σταυρόνημα που βρίσκεται στο κέντρο του οπτικού πεδίου του ερευνητή,πάνω-κάτω,δεξιά-αριστερά. 3) Προσπαθείς να δεις το μακρινό επίγειο αντικείμενο που επέλεξες μέσα απο τον φακό των 25mm.Θα πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο του οπτικού πεδίου του φακού.Όταν το καταφέρεις "κλειδώνεις" το τηλεσκόπιο,σφίγγοντας τις ανάλογες λαβές/βίδες,προσέχοντας διαρκώς ώστε το αντικείμενο να είναι πάντα στο κέντρο του οπτικού πεδίου του φακού και να μην μετακινηθεί! 4) Με το αντικείμενο κεντραρισμένο στον προσοφθάλμιο και το τηλεσκόπιο συνεχώς ακίνητο,παίζεις με τις ροδέλες του ερευνητή,ώστε το κέντρο του σταυρονήματος να πέσει ακριβώς πάνω στο αντικείμενο. => Αν γίνει σωστά η διαδικασία,θα πρέπει να βλέπεις το αντικείμενο στο κέντρο του οπτικού πεδίου του φακού και ταυτόχρονα το ίδιο αντικείμενο στο κέντρο του οπτικού πεδίου του ερευνητή,εκεί που τέμνονται οι δυο άξονες του σταυρονήματος. Αν κουνηθεί έστω και λίγο το τηλεσκόπιο,δεν θα γίνει σωστά η ευθυγράμμιση και θα πρέπει να επαναληφθεί απο την αρχή! 5) Βγάζεις τον 25mm και βάζεις τον μικρότερης εστιακής απόστασης που έχεις-εδώ τον 10mm-ώστε να έχεις μεγαλύτερη μεγέθυνση και άρα μικρότερο οπτικό πεδίο. 6) Επαναλαμβάνεις τα παραπάνω βήματα.Με τον 10mm θα κάνεις ακριβέστερη ρύθμιση της ευθυγράμμισης.Και όσο μικρότερο οπτικό πεδίο έχεις με έναν προσοφθάλμιο,τόσο ακριβέστερη ευθυγράμμιση θα έχεις. 7) Μπορείς να χρησιμοποιήσεις και τον barlow 2x,μαζί με τον 10mm (βάζεις στον εστιαστή πρώτα τον barlow και μετά μέσα του τον 10mm),ώστε να πετύχεις ακόμα μεγαλύτερη μεγέθυνση και άρα μεγαλύτερη ακρίβεια.Επειδή η μεγέθυνση με τον barlow είναι μεγάλη και περίπου στα όρια που επιτρέπει η διαμέτρος του τηλεσκοπίου σου (max μεγέθυνση<2x76),αυτός ο τρόπος θα δουλέψει μόνο αν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες είναι αρκετά καλές,ώστε να βλέπεις σχετικά καθαρό είδωλο. Στην επίγεια παρατήρηση λόγω πολύ μεγαλύτερης φωτεινότητας και κοντράστ των αντικειμένων,μπορούμε να δούμε σχετικά καθαρά είδωλα,ακόμα και με μεγάλη μεγέθυνση,αν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες (διαύγεια και seeing) είναι καλές. Στην αστρονομική παρατήρηση όμως τα πράγματα δυσκολεύουν πολύ περισσότερο,λόγω αμυδρότητας και πολύ χαμηλότερου κοντράστ των αντικειμένων!Μόνο στη Σελήνη και στους φωτεινούς πλανήτες (Δία,Κρόνο,Άρη) μπορούμε υπό τις κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες,να δούμε καθαρά είδωλα σε σχετικά μεγάλη μεγέθυνση-και αυτό σπάνια-και όχι πάνω απο 2x (διάμετρο πρωτεύοντος κατόπτρου σε mm). 8)Ο τελευταίος έλεγχος μπορεί να γίνει με τον Πολικό Αστέρα που είναι πρακτικά ακίνητος κατά τη διάρκεια της νύχτας.Είναι το φωτεινό αστέρι που βρίσκεται στην άκρη της ουράς της Μικρής Άρκτου. Έτσι όταν θέλεις να παρατηρήσεις ένα αστρονομικό αντικείμενο,πρώτα το βλέπεις με το μάτι και μετά οδηγείς το τηλεσκόπιο ώστε να το δεις να πέφτει πάνω στο κέντρο του σταυρονήματος του ερευνητή.Αν έχει γίνει σωστά η ευθυγράμμιση,θα το βλέπεις μέσα απο τον προσοφθάλμιο στο κέντρο του οπτικού πεδίου του. Κάθε φορά που θα βγαίνεις για παρατήρηση,πρέπει να ελέγχεις την ευθυγράμμιση ερευνητή και τηλεσκοπίου,διότι συχνά με τις θερμοκρασιακές διαφορές και τις αντίστοιχες συστολές-διαστολές,χαλάει η ευθυγράμμιση. Είναι μια εύκολη διαδικασία,αν την κάνεις 2-3 φορές μετά θα σου φανεί παιχνιδάκι. Καλή επιτυχία! 🙂

Φίλε Σήφη καλώς ήλθες στο astrovox και στην ερασιτεχνική αστρονομία! Έχεις κάνει ευθυγράμμιση του ερευνητή με το τηλεσκόπιο; Φιλικά-Κώστας 🙂

Προσπάθησε να κάνεις πολύ προσεκτική Παρατήρηση-καλύτερα καθισμένος-δηλαδή παρατήρηση με ολοκληρωτική αφοσίωση στον στόχο,με ιδιαίτερη προσοχή και προσήλωση. Είναι μια προσωπική αλληλεπίδραση κατευθείαν με το αστρικό φως,μοιάζει με ταξίδι στο διάστημα,είναι ανεπανάληπτη προσωπική εμπειρία,έστω και αν παρατηρείς τους ίδιους στόχους πολλές φορές! Και δίνει πολύ μεγάλη χαρά που διαρκεί,ιδιαίτερα αν βρίσκεις τους στόχους μόνος σου και όχι κάποιο αυτοματοποιημένο σύστημα!

Κατανοητό να κάνεις δοκιμές,αλλά αν θέλεις να ασχοληθείς με αστροφωτογραφία αξιώσεων,θα πρέπει να αλλάξεις εξοπλισμό. Το ερώτημα πάντως,που απασχόλησε και εμένα πριν πολλά χρόνια (ασχολούμαι ήδη 40+ χρόνια σοβαρά με την κλασική φωτογραφία), είναι: => γιατί πρέπει οπωσδήποτε να φωτογραφηθεί ένα αστρονομικό αντικείμενο και απο εμάς....; Δεν φτάνουν ήδη πολλές χιλιάδες αστροφωτογραφίες για τα ίδια αντικείμενα,πολύ καλύτερες απο αυτές που θα μπορούσαμε να τραβήξουμε ακόμα και με πανάκριβο εξοπλισμό; Δεν υπάρχει ουσιαστικά ιδιαίτερα προσωπική δημιουργία στην αστροφωτογραφία,όπως υπάρχει στην κλασική φωτογραφία... Είναι περισσότερο τεχνικό θέμα αποτύπωσης πληροφορίας αστρονομικών αντικειμένων. Κάποιοι θεωρούν και αυτή την δραστηριότητα προσωπική υπόθεση που έχει δημιουργικότητα,εντάξει αφού τους αρέσει έτσι και περνούν τον χρόνο τους ευχάριστα! Αλλά τουλάχιστον να δικαιώνει το αποτέλεσμα τον πολύ χρόνο και κόπο που απαιτείται για μια καλή αστροφωτογραφία,που απαιτείται όχι μόνο στη λήψη,αλλά κυρίως στην επεξεργασία στον υπολογιστή. Τί νόημα έχει να τραβήξεις κακές έως μετριότατες φωτογραφίες-συνήθως ψιλοθολές-Σελήνης και πλανητών,με ανεπαρκή εξοπλισμό;