Το θέμα με την διαδρομή της εστίασης μάλλον το έχουν και άλλοι φακοί μεγάλης εστιακής, τουλάχιστον αυτό συμβαίνει με τον Hyperion Aspheric 31mm. Αντιθέτως, με μικρής εστιακής φακούς ή με Barlow το σημείο εστίασης μετατοπίζεται προς τα έξω (στους δικούς μου συνδυασμούς). Η σκιά του δευτερεύοντος έχει φυσιολογικά αίτια και οφείλεται σε αναντιστοιχία κόρης εισόδου με κόρη εξόδου. Το φωτεινό αντικείμενο (σελήνη) προκαλεί μύση των οφθαλμών, οπότε το διαμέτρημα του οφθαλμού γίνεται περίπου ίσο ή μικρότερο από την σκιά του δευτερεύοντος. O 30mm σε ένα f/5 παράγει exit pupil 6mm και εφ' όσον το δευτερεύον ισοδυναμεί με το 30% περίπου της διαμέτρου, η σκιά του είναι περίπου 2mm. Η κόρη μας σε μύση είναι περίπου τόσο ή ακόμη μικρότερη. Μπαίνει έτσι λιγότερο φως από τα πλάγια στην περίμετρο του αμφιβληστροειδή, όπου η ευαισθησία του αμφιβληστροειδή είναι ελαττωμένη ούτως ή άλλως λόγω απώλειας της χημικής προσαρμογής. Η σελήνη θα ερεθίσει τα κωνία της ωχράς κηλίδος, η οποία είναι αρκετά μικρή ώστε να καλύπτεται από την σκιά του δευτερεύοντος. Το ίδιο συμβαίνει και στην ημερήσια παρατήρηση (με νευτώνια και κατοδιοπτρικά), γι’ αυτό οι φακοί 25-20mm που παράγουν κόρη εξόδου 4-5mm σε είναι προτιμότεροι από τους 30-32. Στα f/10 SCT και f/12-f/15 MCT το φαινόμενο προκαλείται πιο δύσκολα, λόγω μικρότερης κόρης εξόδου και συνήθως με φακούς 40-55mm, εκτός αν χρησιμοποιηθεί μειωτής εστιακού λόγου φυσικά, όπως έχω διαπιστώσει και ιδίοις όμμασι. Απλώς μην τον χρησιμοποιείς για την σελήνη. Ο 22 mm χωράει σχεδόν 2 Πανσελήνους.