Πως να επιλέξω ενα τηλεσκόπιο; Τι να κοιτάξω;

[diog]

Παίζοντας λίγο με την ΑΙ, ο τσατούλης μου έφτιαξε πραγματικά ενα πολύ ωραίο πίνακα. Ζητούμενο είναι τι είναι πιο σημαντικό κατά την επιλογή ενός τηλεσκοπίου. Αυτό είναι βέβαια ο εστιακός του λόγος f/ που σχετίζει την διάμετρο του τηλεσκοπίου (αντιστρόφως ανάλογη) με το μήκος του. Πρόκειται για ενα μέγεθος που δεν αλλάζει και ακολουθεί κάθε νέο τηλεσκόπιο. Προσοχή ιδιαίτερα με τα κατοπτρικά καθώς περιορίζουν σημαντικά το διάφραγμα (-20, -30%) λόγω του δευτερεύοντoς κατόπτρου Και δεν νομίζω να το μετράνε οι κατασκευαστές. Μας ενδιαφέρει η διάμετρος. Τα refractors προφανώς δεν έχουν τέτοιο ζήτημα. 

Επίσης ενα τηλεσκόπιο f7 για παράδειγμα δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να δει πλανήτες ή νεφελώματα, ίσα ίσα μπορεί με τα κατάλληλα οφθαλμοσκόπια. Το διάφραγμα του τηλεσκοπίου ορίζει και την μεγέθυνση του αντικειμένου όμως αντίστοιχα αυξάνει και τις απαιτήσεις (βάρος, κόστος, τρίποδο, στήριξη κλπ) δεν γίνεται διαφορετικά. Επομένως πρέπει να υπάρξει ενας συμβιβασμός με την φορητότητα. 

Προσωπικά έχω επιλέξει ενα ωραιότατο refractor 95/580 f/6.1 για φορητότητα. Αυτά, ελπίζω να βοήθησα

Το επεξεργάστηκε Παρασκευή στις 06:25 AM ο diog
spelling

[diog]

Επιλογή προσοφθάλμιου + ενός μαγικού(!)

Ο εστιακός λόγος f/ θα δώσει και τα όρια στα οποία θα κινηθούμε με τα προσφθάλμια (χωρία αυτά δεν βλέπουμε τίποτα). Ετσι υπάρχουν 2 όρια, Βαθύ πεδίο (γαλαξίες νεφελώματα κλπ) --> Πλανήτες. Προσωπικά για το βαθύ ουρανό διαλέγω μέγιστη φωτεινότητα( exit pupil) και εύρος πεδίου (FoV). Εξοδος κόρης είναι η φωτεινή στήλη που προβάλει το προσοφθάλμιο στο μάτι και είναι ο λόγος της εστιακής απόστασης του πρός το f/ratio του τηλεσκοπίου. Μπορείς να το μετρήσεις και με τον χάρακα αν το φωτίσεις με φακό απο την πλευρά του τηλεσκοπίου και απόσταση ίση με το eye relief (απόσταση απο το μάτι ως τον φακό του προσοφθαλμιου). 

Η μέγιστη φωτεινότητα επιτυγχάνεται όταν η κόρη μας είναι η μεγαλύτερη δυνατή (~7χιλ. αλλάζει καθώς γερνάμε) επομένως για ενα τηλεσκόπιο f/6 θα έχουμε 6Χ7=42mm προσοφθάλμιο. Θές όμως και μεγάλο εύρος, επομένως τώρα ψάχνεις στην αγορά κάτι που να συνδιάζει και τα 2! (3 με το οικονομικό). Να γιατί είναι σημαντικό το f/ratio

Στην άλλη πλευρά θές μεγέθυνση... κυρίως. Υπάρχει ακόμη ενα όριο που ορίζεται απο την διάμετρο του αντικειμενικού: Μέγιστη μεγέθυνση= Διάμετρος φακού Χ 2. Για διάμετρο 100χιλ έχεις επι 2 = 200Χ παραπάνω δεν θα δείς παρά θαμπάδα και τρέμουλο. Η μεγέθυνση ορίζεται ως ο λόγος της εστιακής απόστασης του τηλεσκοπίου με το προσοφθάλμιο. Για 200Χ αν έχουμε 1 μέτρο σωλήνα, ψάχνω για προσοφθάλμιο 1000/200= 5χιλ. Απο 5χιλ ... 40χιλ. Προσοχή στις μεγάλες μεγθύνσεις καθώς δυσκολεύουν πολύ το focusing λόγω τρέμουλου. Ισως εδώ βοηθήσει ενα μεγαλύτερο προσοφθάλμιο (parfocal) ίδιου κατασκευαστή ώστε να μπορείς να εστιάσεις με το μεγάλο και να δείς με το μικρό.

Φημολογείται και το επιβεβαιώνω (αλλά είναι ψυχολογικό) οτι υπάρχει ενα μαγικό μέγεθος που είναι η έξοδος κόρης στα 2,5χιλ. Πράγματι προτιμώ να βλέπω με eyepieces γύρω στα 12-13χιλ. αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες οπως eye relief κλπ. 

 

Το επεξεργάστηκε Παρασκευή στις 08:19 AM ο diog

[vagkaf]

Ο κανόνας είναι μεγέθυνση 60x ανά ίντσα διαμέτρου του τηλεσκοπίου (ή 2.5x ανά χιλιοστό διαμέτρου) και έως 350x ανεξαρτήτως διαμέτρου του τηλεσκοπίου. Εξαιρέσεις για παραπάνω μπορεί να υπάρξουν κάποιες απειροελάχιστες νύχτες όπως και τα 350x ελάχιστες. Η διαφορά που προσφέρει η μεγαλύτερη διάμετρος ανάμεσα σε δυο τηλεσκόπια που τα βάλαμε στα 350x είναι ότι αποκαλύπτει περισσότερες λεπτομέρειες.

Το επεξεργάστηκε Παρασκευή στις 12:36 PM ο vagkaf

[vagkaf]

Το πιο χρήσιμο προσοφθάλμιο για κάθε τηλεσκόπιο είναι αυτό που έχει εστιακή απόσταση 2 επί τον εστιακό λόγο του τηλεσκοπίου. Π.χ. f/5 τότε ένα των 10mm. Δηλαδή exit pupil 2. Σε πολυ μεγάλο exit pupil (>6-7) ανάλογα και την ηλικία μπορεί να μη γινεται σύλληψη όλου του φωτός ενω σε πολυ μικρο κατω απο 0.7 βλεπουμε μυγάκια.

Το επεξεργάστηκε Παρασκευή στις 12:41 PM ο vagkaf

[diog]

Γενικά, δεν μου αρέσουν οι μεγεθύνσεις, προτιμώ (τις περισσότερες φορές) να έχω κοντράστ είναι βέβαια και θέμα οπτικών και καιρού/παρατήρησης. Με τίποτα 350Χ, για το δικό μου ζορίζομαι στα 200Χ αλλά μιλώ για εξαιρετική παρατήρηση, μόλις εντοπίσω πως χάνω οξύτητα δεν πιέζω άλλο. Για μένα δεν έχει νόημα. βάρος είναι

Ναι για το δεύτερο και μου αρέσουν τα απλά orthos, έχω όμως και ενα ethos @ 13 mm. κουράζουν πάντως τα wide field. Τέλος πάντων ελπιζω να βοήθησα κάποιον που προσπαθεί σε αυτή τη θάλασσα

[vagkaf]

[vagkaf]

35 minutes ago, diog said:

Γενικά, δεν μου αρέσουν οι μεγεθύνσεις, προτιμώ (τις περισσότερες φορές) να έχω κοντράστ είναι βέβαια και θέμα οπτικών και καιρού/παρατήρησης. Με τίποτα 350Χ, για το δικό μου ζορίζομαι στα 200Χ αλλά μιλώ για εξαιρετική παρατήρηση, μόλις εντοπίσω πως χάνω οξύτητα δεν πιέζω άλλο. Για μένα δεν έχει νόημα. βάρος είναι

Ναι για το δεύτερο και μου αρέσουν τα απλά orthos, έχω όμως και ενα ethos @ 13 mm. κουράζουν πάντως τα wide field. Τέλος πάντων ελπιζω να βοήθησα κάποιον που προσπαθεί σε αυτή τη θάλασσα

Εμένα πάλι με κουράζουν οι κλειδαρότρυπες πχ plossl, ortho, αν και προσφέρουν την καλύτερη εικόνα σε σχεση με ενα ίδιας ποιοτητας ευρυγώνιο λόγω των λιγότερων οπτικων στοιχείων.

[diog]

To plössl είναι στα πάνω του. Διαρκώς το εμπλουτίζουν. Ο takahashi βγάζει νέα σειρα TOE στις 58° 

Ο Naggler εννοεί μέγιστο 300Χ λόγω ατμόσφαιρας ασχέτως ΜΕΓΑΛΟΥ διαφράγματος. Δηλαδή εσυ κι αν έχεις 2μέτρα καθρέφτη δεν μπορείς να πας 4000Χ και βέβαια εννοείται καλά οπτικά σε όλη την αλυσίδα. 

Το επεξεργάστηκε Παρασκευή στις 01:41 PM ο diog

[τσιαγκας προδρομος]

Πώς θα επέλεγα  ένα τηλεσκόπιο τώρα ;    

Χμμμ      πολύ ωραίο ερώτημα    . 

Σε  παρομοιο θέμα σε CN    με κοινο παρονομαστή   δηλαδή αν θα είχα ένα μόνο τηλεσκόπιο ποιο θα ήταν    αυτό;   

  η πλειοψηφία    απάντησε  συντριπτικα   σε  sct  8"  σε  alt az , eq az  στήριξη   και δεν έχουν άδικο .

Η 8" είναι μια διάμετρος που  παραμένει αξιοπρεπής  ακόμη και από ουρανό bortle 7 

Το βάρος και η διαστάσεις του είναι   πολύ βολικές  βάρος 5,5 κιλά  διαμετρος 220-230mm και μήκος 400mm  450mm με διαγώνιο.

Το βάρος και ο όγκος αυτός του επιτρέπει να  το φιλοξενούμε πάνω σε μια  καλη alt az στήριξη  μόνου βραχίωνα  ευκολη σε  στήσιμο και χειρισμό  , ακόμη και σε ποιο βαριά τύπου  sky tee 2   ή az eq   η απουσία πολικής ευθυγράμμισης  το καθιστούν ευχαριστο

Η οπτική του απόδοση   το διάφραγμα του  μειώνεται μόνο κατά 9% της συνολικής του επιφάνειας από το  δευτερεύον κάτοπτρο  δηλαδή το 30% της γραμμικής επιφάνειας που κάλυπτει   μειώνει το 9% σε συνολική επιφάνεια  σε σχέση με ένα  8" διοπτρικό . 

Έχει καλύτερη διόρθωση στα άκρα  από ένα άλλο απλό κατοπτρικό πχ νευτωνιο  δεν έχει κόμη  , έχει λίγη εγγενή   καμπυλότητα   η οποία διορθώνετε  όμως  με  reducer  και παράλληλα  αυξάνει  το πραγματικό πεδίο  κανοντας το να αποδίδει  ως τηλεσκόπιο f6   

Ακολούθησαν  οι επιλογές : 

sct 9,25" 

Bod 8" .

 

 Προσωπικά   αν θα ήθελα ακόμη περισσότερο  φορητότητα  και  all around  χρήση θα επέλεγα  sct 6”με reducer   και τρία  τέσσερα καλά  αν όχι premium προσοφθάλμια   1,25"   

.

Στο θέμα προσοφθάλμια  ασχέτως με τον τύπο τηλεσκοπίου   θα  έκανα  την επιλογή των προσοφθάλμιων  κυρίως με βάση την κόρη εξόδου   και όχι τόσο με την μεγένθυση  η μεγένθυση θα ήταν  συνοδευτική  εξ άλλου στην Ελλάδα σπάνια  το seeing επιτρέπει  πάνω από 200x 

Για  wide field    όχι κόρη εξόδου πάνω  από 5mm   max 5,5mm   για  καλύτερα μαυρισμένο ουρανό   και  κατά προτίμηση tfov πάνω  από  1,5°  (ανάλογα το τηλεσκόπιο  φυσικά ) 

Για mid range   βασικό προσοφθάλμιο  DSO  μια κόρη εξόδου    από 2   ως   2,5mm θα ήταν οκ    (κατά προτίμηση 2,2 -2,3)   και tfov  γύρο από ± 1°  

Για  υψηλή μεγένθυση   πλανητικό   μια κόρη  εξοδου   γύρο από το 1mm είναι ότι καλύτερο (καλό είναι να μην είναι κάτω από 0,8mm )  

Βonus προσοφθάλμιο    για σφαιρωτά σμήνη    με κόρη εξοδου   από 1,35  ως  1,7mm  . 

  YΓ )  υποκειμενικό σχόλιο  αν και συνήθως παρατηρώ χωρίς Γιαλιά  eye relief κάτω από 13mm με κουράζουν  και δεν τα προτιμώ  

Αγαπώ πολύ αυτά με eye relief  από 15mm και ως λίγο πάνω από τα 25mm 

 

 

 

 

 

 

Το επεξεργάστηκε 9 ώρες πριν ο τσιαγκας προδρομος

[τσιαγκας προδρομος]

On 23/8/2026 at 7:47 ΜΜ, diog said:

Προσωπικά έχω επιλέξει ενα ωραιότατο refractor 95/580 f/6.1 για φορητότητα. Αυτά, ελπίζω να βοήθησα

Είναι πολύ ευχάριστα αυτά τα μικρά   αλλά  χρειάζονται πολύ σκοτεινό ουρανό  για να  καλύψουν  ανάγκες καλής παρατήρησης σε  dso , πχ Μ57 ,Μ27, Μ13 Μ81-82. 

Μια εβδομάδα  πριν είχα μαζί μου  στις διακοπές    το  st102/500  f5  της φωτογραφίας  σε ουρανό  κάτω από bortle 4,5  και εκεί  κατάλαβα  ότι οι 4"  είναι οριακές για dso σε σκοτεινό ουρανό  

Τα πάει περίφημα  ώμος για  αστρικά  πεδία .

Στους πλανήτες Δια, Κρόνο  το  σώζει  κάπως το frige killer  sv231  .  

Σκέφτομαι  σοβαρά να  στραφώ  ως αντικαταστάτη του  σε  sct 6"  με reducer  για  παρόμοια  all around χρήση  με grap and go χαρακτήρα   χάνεις βέβαια   λιγο στην φορητότητα και στο πεδίο  αλλα κερδίζεις σε απόδοση 

Το επεξεργάστηκε 9 ώρες πριν ο τσιαγκας προδρομος

[diog]

Βασικά, δεν υπάρχει απάντηση γιατί ο καθένας έχει τις προτιμήσεις του. Υπάρχουν αρκετές παράμετροι. Προσωπικά πια θεωρώ μόνο τα refractor της προκοπής. Τα κατοπτρικά έχουν πολλές δυσκολίες στην κατασκευή. Υπήρξαν κάμποσοι μαέστροι στις ΗΠΑ (Zambuto, ceravola, naggler κλπ) και τα έφτιαχναν καλά. Μας τελείωσαν όμως. Παλιότερα θαύμαζα τις ισημερινές στηρίξεις... κι όμως. Προτιμώ αυτό, πολύ πιο σωστό μηχανικα: 

[τσιαγκας προδρομος]

38 minutes ago, diog said:

Προσωπικά πια θεωρώ μόνο τα refractor της προκοπής

Με βρίσκεις σύμφωνο  ίδιος τα ποιοτικής κατασκευής apo  τριπλέτες  σε οπτικά και εστιαστή  ,     μα  οτιδήποτε πάνω από 120mm   είναι   πανάκριβο , βαρύ  &  μακρύ  , κάτι που δεν τα λες και πολύ   φορητά  ..

Θα μπορούσε  να  επενδύσει κανείς  σε κάτι τέτοιο  σχετικά οικονομικό για την κατηγορία  του  για ποιοτική  εικόνα   και μέσα στα όρια του φορητού  

ASKAR Apochromatic Triplet Refractor 120APO f/7.0 (OTA) - Telescopium Athens https://share.google/YAOqKpZilIIDSPTTZ

Μα  εξακολουθει να  ειναι  κάτω από 5"   και εξειδικεύεται  σε  άλλες χρήσης  όχι τόσο στην  γενική  παρατήρηση     😉

Το επεξεργάστηκε 7 ώρες πριν ο τσιαγκας προδρομος

[diog]

Πρόδρομε, αν θες κάτι πραγματικά καλό και είσαι νέος (και ωραίος) ξεκίνησε με ενα doublet takahashi FC100DZ f8 η το δικό μου. 2 καλές εταιρίες απο πίσω με ατελείωτη γκάμα λύσεων. Ο Baader μεγαλύτερη. Ναι κοστίζουν, ναι υπάρχουν μεγαλύτερα αλλά είμαστε ζεν  (δεν θές 120mm για αυτό πληρώνεις καλά οπτικά

Παρεμπιπτόντως η Νάσα πετάει το νέο της Ρομαν 1000φορές πιο ισχυρό απο το hubble

Το επεξεργάστηκε 7 ώρες πριν ο diog

[τσιαγκας προδρομος]

1 hour ago, diog said:

όμως. Προτιμώ αυτό, πολύ πιο σωστό μηχανικα:

Ποια είναι;   

[diog]

Gitzo systematic series 5 + column. 3.5 κιλά βάρος, 40 payload. Φτάνει με την στήλη τα 2 μέτρα, μπορώ να ξηλώσω ως και το διαγώνιο δλδ.

Ωραία τα μεγάλα αλλά δυστυχώς χρειάζεσαι και τις αντίστοιχες στηρίξεις, και εκεί είναι που χαλάει το πράγμα. Αλλο να πεις εχω την αυλή στο χωριό και το τσιμεντάρω και άλλο να πρέπει να τρέχεις δεξιά κι αριστερά στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου μαζί με τα μπαγκάζια

[τσιαγκας προδρομος]

5 hours ago, diog said:

Gitzo systematic series 5 + column.

Σορυ αν δεν ήμουν σαφης στην ερώτηση ,  Αναφερόμουν στην κεφαλή της στήριξης   όχι τον τρίποδο  ,   😁

Το επεξεργάστηκε 1 ώρα πριν ο τσιαγκας προδρομος

[diog]

Α η στήριξη είναι μια απλή push αζιμουθιακή της AOK Swiss. Το μοντέλο Vamo traveller 1.5kg με encoders. Είναι εξαιρετική, αλλά προτιμώ τις αντίστοιχες της televue. Αυτή όμως έχει το πλεονέκτημα ότι δεν «κολλάει» στην κίνηση της είναι βελούδινη