ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ ΛΕΩΝ

O αστρονομος που ηγειται της ερευνας αυτων των αστερων ειναι ο Stephan Geier. Δεν ειναι θεωρητικα μοντελα, αλλα παρατηρησημοι αστερες με αυτες τις ιδιοτητες, αποτελεσματα στενων διπλων συστηματων. Αν ψαξεις Stephan Geier blue subdwarfs θα βρεις αρκετες πληροφοριες.

Οι μετρησεις αυτες εγιναν στη διαρκεια ενος συνεδριου των συνεργατων των τηλεσκοπιων Magic στο νησι La Palma τον Νοεμβριο του 2012. Αν αναζητησεις στο διαδυκτιο σχετικα με τον γαλαξια IC310 θα βρεις σχετικες εργασιες. Το αρθρο που διαβασα ειναι στο Sterne und Weltraum 4-2015.

Υπάρχει μια κατηγορία αστέρων, οι μπλε υπονανοι, που είναι αστέρια με μικρή μάζα και μέγεθος (από το 1/3 ως το 1/10 της ακτίνας του ηλίου), αλλα μεγάλη επιφανειακή θερμοκρασία (30000 Κ), που αποτελούνται κυρίως από ήλιο. Έχουν φασματικές γραμμές Ο, Β. Η λαμπρότητα τους είναι τάξεις μεγέθους μικρότερη από τα μεγάλα αστέρια κυρίας ακολουθίας Ο, Β. Έχουν απωλέσει το υδρογόνο τους και πάλλονται (μεταβλητοί). Ο λογος είναι η αλληλεπίδραση με έναν συνοδό (συνήθως σε πολύ στενές τροχιές), που τα απογύμνωσε από τα εξωτερικα στρώματα υδρογόνου. Ο συνοδός είναι αστέρι μικρής μάζας η και μεγάλος πλανήτης! Δεν μπορούμε να δούμε το φάσμα του, κάτι που θα γινόταν αν είχε μάζα μεγαλύτερη της μισής ηλιακής. Η εξαίρεση είναι ο συνοδός να είναι ενας λευκος νάνος. Ουσιαστικά γεμίζουν ο λοβος Roche του ενός από τους δυο μικρούς σε μέγεθος άστρων, όταν αυτος εξελίσσεται σε κόκκινο γίγαντα. Τότε ο συνοδός (ίσως και οι ίδιοι οι πλανήτες του, αν είναι πολλαπλάσιας μάζας του Δια και σε κοντινή τροχιά) καταφέρνουν να αποσπάσουν τα εξωτερικα του στρώματα και να αφήσουν πισω τον πηρηνα ηλίου. Οι μπλε υπονανοι μας εμφανίζονται (παρατηρησιακα) συνήθως σε 3 κατηγορίες. Σε διπλά συστήματα με καφέ νάνο, οι γρήγορα περιστρεφόμενοι χωρίς συνοδό που απορρόφησαν τον συνοδό τους (ετσι απέκτησαν μεγαλύτερη στροφορμη) και αργα περιστρεφόμενοι χωρίς συνοδό, ο οποίος εξατμίστηκε στην διαδικασία (μεγάλος πλανήτης). Οι μπλε υπονανοι με συνοδό λ. νάνο έχουν πολύ μικρούς χρόνους τροχιάς και ίσως είναι προάγγελοι εκρήξεων σ. νόβα Ια. Κάποιοι μπλε υπονανοι είναι τα πιο γρήγορα αστέρια του γαλαξία μας, με αρκετή ταχύτητα ώστε να διαφύγουν του γαλαξία. Αυτοι ίσως προέρχονται από ασύμμετρη έκρηξη Ια του συνοδού τους.

Ο γαλαξίας IC310 στον Περσεα είχε μια αναλαμπή στις ακτίνες γ που μετρήσαμε στην δευτερεύουσα ακτινοβολία Cherenkov στις 13-11-2014. Η αναλαμπή προέρχεται από ροη υλης στον δίσκο προσαύξησης της μ. τρύπας και είχε έντονη μεταβλητότητα. Οσο πιο γρήγορες είναι οι μεταβολές τις λαμπρότητας από μια πηγή, τόσο πιο μικρή είναι αυτή. Οι παραπάνω μεταβολές ήταν σε χρονική διάρκεια ενός λεπτού, κάτι που αντιστοιχεί σε πηγή εκπομπής μολις από το 1/5 του ορίζοντα γεγονότων της μ. τρύπας (λογο πεπερασμένης ταχύτητας του φωτός, η μεταβολή αυτη δεν μπορει να καλύψει όλον τον ορ. γεγονότων). Ενώ σε άλλες περιπτώσεις (Blazar) ο μικρός χρόνος οφειλόταν στη μικρή κλιση της δέσμης προς την γραμμή θέασης σε αυτην την κατηγορια ενεργων γαλαξιακων πηρηνων, κάτι που ενισχύει την δέσμη και συστέλλει τον χρόνο της μεταβλητότητας, για σχετικιστικούς λόγους. Στην περίπτωση μας όμως εχουμε κλιση 10 -20 μοίρες. Ετσι η μονη εξήγηση είναι ότι η εκπομπή έγινε από μια περιοχή μικρότερη του ορίζοντα γεγονότων που έχει να κανει με την ροη πλάσματος σε ηλεκτρικο πεδίο, όμοια με τις διεργασίες στα magnetars (παλσαρ με εξαιρετικά μεγαλο μαγνητικο πεδίο).

Για να κατανοησουμε την προελευση του νερου στη Γη, μας ειναι πολυ χρησημη η αναλογια του δευτεριου με το υδρογονο στο μοριο του νερου. Στη Γη μας η αναλογια αυτη ειναι 1 προς 6420. Μια αναλογια που αντιστοιχει σε αυτην που εχει το νερο στους αστεροειδης, και οχι στους κομητες(ειναι αρκετα μικροτερη εκει). Η σχετικα μεγαλη αυτη αναλογια πετυχαινεται στα κρυα (10Κ) πυκνα κεντρα των μοριακων νεφων.Μπορει να φτασει το 1 προς 1000 και ειναι δεικτης θερμοκρασιας ενος τετοιου νεφους. Γενικα θεωρουμε οτι οσο πιο κρυο το περιβαλλον, τοσο πιο μεγαλη αναλογια δευτεριου εχουμε στο νερο. Ρολο παιζει και ο ιονισμος που δημιουργει το ιον H3+ σε βαρος του δευτεριου. Οι κρυοι πηρηνες των νεφων και οι πλανητικοι δισκοι ειναι αρκετα προστατευμενοι απο την γαλαξιακη κοσμικη ακτινοβολια που ειναι ο κυριος παραγονας αυτου του ιονισμου του υδρογονου. Το νερο στον Δια και στον Κρονο εχει αναλογια δευτεριου με υδρογονο 1 προς 50000. Σε μια προσομοιωση του σεναριου οτι το νερο δημιουργηθηκε στον πλανητικο δισκο μετα την συγκροτηση του πρωτοαστερα η τελικη αναλογια ειναι αυτης της ταξης, κατι που αποκλειει να προηλθε απο μια τετοια διαδικασια το νερο στη Γη. Ετσι καταληγουμε οτι το 7- 50 % του νερου μας προηρθε κατευθειαν απο τον κρυο πηρηνα του μοριακου νεφους, και αργοτερα αναμειχτηκε με νερο απο τον πλανητικο δισκο, ωστε να φτασει την σημερινη αναλογια υδρογονου- δευτεριου. Αυτο μας λεει οτι νερο πρεπει να υπαρχει σε ολα τα κρυα πυκνα κεντρα των μοριακων νεφων, αρα και σε ολα τα πλανητικα συστηματα.

Απο τις μετρησεις μακρινων σ. νοβα Ια συμπεραινουμε οτι εδω και 6 δις ετη το συμπαν διαστελλεται επιταχυνομενα. Ετσι εχουμε πλεον την θεωρια της απωστικης σκοτεινης ενεργειας, δηλαδη οτι αυτη επικρατησε οταν το συμπαν διασταλλει αρκετα (πριν 6 δις ετη) και εχει ως αποτελεσμα την επιταχυνση της διαστολης του απο τοτε. Απλα οι ... κοσμολογοι της εποχης που εξεταζουμε ισως θα ειχαν ως πιθανοτερο σεναριο την ολοενα και επιβραδυνση της διαστολης του συμπαντος ,την παυση διαστολης και μετα την πορεια συστολης- καταρρευσης του. Ακομα δεν ειναι βεβαιη η τιμη της σκοτεινης ενεργειας, ισως οι σ. νοβα Ια να μην ειχαν παντα την σχετικα ιδια λαμπροτητα, αλλα και οι μετρησεις της μικροκυματικης ακτινοβολιας υποβαθρου υποστηριζουν την υπαρξη της σκοτεινης ενεργειας. Η ακτινοβολια αυτη τοτε που λεμε δεν θα ηταν στα μικροκυματα, αλλα σε πιο μικρο μηκος κυματος. Παντως η πιο εμφανη διαφορα θα ηταν στην εικονα του νυχτερινου ουρανου, οπως αναφεραμε πιο πανω, και στην χημικη συσταση των πλανητων (λιγοτερα βαρεια στοιχεια), αρα και στην (πιθανη) διαδικασια δημιουργιας της ζωης.

Συμφωνα με τις σημερινες μετρησεις δεν θα βλεπαμε επιταχυνομενη, αλλα επιβραδυνομενη διαστολη του συμπαντος.

Ενα ενδιαφερον θεμα ειναι οτι τοτε ακομα δεν θα βλεπαμε επιταχυνομενη διαστολη του συμπαντος. Τα νεφελωματα ηταν πιο φτωχα σε μεταλλα σε σχεση με σημερα, κατι που εχει αποτελεσμα την τοτε γεννηση πιο πολλων μεγαλων αστεριων σε σχεση με σημερα. Θα ειχαμε πολλα νεαρα σφαιρωτα σμηνη και πολλες σ. νοβα ΙΙ. Πολλοι νανοι γαλαξιες θα ηταν σε φαση συγχωνευσης με τον δικο μας.

Το προηγουμενο βραδυ το απολαυσαμε και εμεις λιγο εξω απο το Ρεικιαβικ.

Συγνωμη για τη διπλη καταχωρηση, δεν την ειδα οτι μπηκε τελικα σε αυτην την ενοτητα!

Γυρισαμε στην Ελλαδα απο αλλη μια επιτυχημενη παρατηρηση ολικης εκλειψης ηλιου.Ειμασταν απο τους ελαχιστους τυχερους που βρεθηκαν στο σωστο σημειο στα νησια Φεροε, ωστε η συνηθης εκει συννεφια να μην μας κρυβει τον ηλιο και το φεγγαρι. Το στεμμα ηταν πολυ εκτεταμενο, ο δισκος καταμαυρος (μεγαλο κοντραστ) και οι προεξοχες θυμιζαν ... χαντρες. Γνωριζαμε απο πρωτο χερι για την εντονη ηλιακη δραστηριοτητα (παρατηρησαμε το υπεροχο βορειο σελλας απο Ισλανδια λιγες μερες πριν). Νιωθω ιδιαιτερα τυχερος που εκανα το <πεντε στα πεντε> στις ολικες εκλειψεις ηλιου, κατι που δεν θα μπορουσε χωρις την θαυμασια παρεα μας. Για αλλη μια φορα θελω να επισημανω οτι τιποτε δεν συγκρινεται με μια ολικη ηλιακη εκλειψη, αξιζει να την κυνηγησετε!

Ελπιζω να βρεθει καποιος να στειλει τον υπευθυνο αυτης της πραξης σπιτι του, ειναι επικυνδινος για την παιδεια και την κοινωνια μας. Το μαθαμε οταν γυρισαμε απο τα Φεροε στην Κοπενχαγη, και η αντιθεση αυτης της ειδησης με το θαυμα που παρακολουθησαμε το πρωι ηταν αδιανοητη για εμας. Την επομενη φορα μπορει να δωσουν οδηγια να καουν τα βιβλια αστρονομιας. Πρεπει οι γονεις να αντιδρουν σε τετοιες περιπτωσεις σκοταδισμου.

Η γνωστη ελληνικη παρεα κυνηγων ολικων ηλιακων εκλειψεων πετυχε για αλλη μια φορα την αποστολη της. Ειμασταν μερικοι απο τους ελαχιστους που ειχαν την τυχη να δουνε την ολικοτητα, στο μερος με τις περισσοτερες ημερες νεφοκαλυψης τον χρονο (η τυχη βοηθαει τους τολμηρους!). Για αλλη μια φορα η επιλογη του σημειου παρατηρησης ηταν τελεια, αν αναλογιστουμε οτι στο μεγαλυτερο μερος των Φαροε ειχε συννεφια κατα την εκλειψη. Η εικονα ηταν μαγικη, ο δισκος φαινοταν εντονα μαυρος, ειχαμε πολυ πλουσιο στεμμα και οι προεξοχες θυμιζαν... κοκκινες χαντρες! Τα δυο και κατι λεπτα ολικοτητας ποτε δεν ειναι αρκετα, αλλα εστω και μια στιγμη του κορυφαιου επιγειου αστρονομικου φαινομενου μενει σε καποιον για ολη του τη ζωη. Η εκλειψη αυτη ηταν η πεμπτη ολικη ηλιου για μενα. Ελπιζω να εχω την τυχη να ζησω πολλες ακομη (την ολικοτητα την ζεις, δεν την βλεπεις μονο).

Οταν μια συγκεντρωση αεριου εχει πολυ υψηλη θερμοκρασια, η υλη ειναι αποκλειστικα ατομικη. Για να καταρρευσει ενα μερος ενος νεφους, πρεπει να εχει κρυωσει η υλη τοσο, ωστε να σχηματιστουν καποια μορια( συνηθως H2). Ετσι η απορια δεν ειναι γιατι δεν εχουμε αστερια στα καυτα αερια, αλλα πως σχηματιστηκαν και αυτα τα ελαχιστα που παρατηρουμε εκει. Αυτο γινεται επειδη δημιουργουνται τοπικοι πυκνοι πηρηνες μεσα στο αεριο, που προστατευουν το εσωτερικο τους απο την ισχυρη ακτινοβολια, μηχανισμος θερμανσης του αεριου, στους οποιους μπορουν να σχηματιστουν αστερια.

Και για να μην μπερδευτεις, στις σ. νοβα Ια (εκρηξη λευκου νανου λογο μεγαλης συσσορευσης μαζας απο συνοδο αστερι) δεν βλεπουμε υδρογονο στο φασμα. Το υδρογονο ειναι ακομα και σημερα το πιο αφθονο στοιχειο με μεγαλη διαφορα στο συμπαν. Οι εκρηξεις σ. νοβα ΙΙ (μεγαλου αστεριου) μας δινουν πολυ CNO (ανθρακα- αζωτο- οξυγονο) και σχεδον καθολου σιδηρο, γιατι χανεται κυριολεκτικα στην μαυρη τρυπα η στον αστερα νετρονιων. Αυτον τον παιρνουμε απο τις Ια. Πριν σκασει η σ. νοβα το αστερι εχει φουσκωσει τοσο, ωστε τα εξωτερικα απο υδρογονο κυριως στρωματα διαφευγουν απο το αστερι λογο εντονου αστρικου ανεμου, και ακομα περισσοτερο με το ωστικο κυμα της εκρηξης. Σχηματιζεται ενα κουκουλι κυριως απο υδρογονο, εμπολυτισμενο με τα βαρυτερα στοιχεια απο την σ. νοβα, μακρια και γυρω απο το αστερι (π.χ. Μ1). Επιεδη τα μεγαλα αστερια ζουν πολυ λιγο, στις περιοχες αστρογεννησης εχουμε συνεχη εμπλουτισμο της μεσοαστρικης υλης με βαρυτερα στοιχεια. Στον γειτονικο μας Μ82 εχουμε δεκαπλασιο ρυθμο αστρογεννησης. Ενας αλλος μηχανισμος ελαττωσης υδρογονου (για τις συνθηκες του γαλαξια μας) ειναι οτι στα πιο πυκνα νεφελωματα δεσμευεται σε μορια (π.χ. ενωσεις με ανθρακα η οξυγονο, οπως το νερο). Γενικα ομως θα παραμεινει για παντα το πιο αφθονο στοιχειο του συμπαντος.

Εννοω οτι δεν συγχονιζονται, οπως ο χρονος περιστροφης της σεληνης με τον χρονο περιφορας της γυρω απο τη Γη. Καποια στιγμη στα στενα συστηματα ο ερυθρος γιγαντας καταπινει τον συνοδο (σε προχωρημενη φαση μεχρι και 100 φορες τη διαμετρο του απο την αρχικη).

Μετρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Kepler σε στενά διπλά συστήματα με το ενα αστέρι να είναι ερυθρός γίγαντας μας δείχνουν ότι οι παλλιροικες δυνάμεις παραμορφώνουν τα σχήματα των αστερίων στο περιαστρο τους. Ετσι εχουμε χαρακτηριστικές διακυμάνσεις της λαμπρότητας (αύξηση και μείωση) από τις αλλαγές στις επιφάνειες και στις θερμοκρασίες των αστεριων. Το διάγραμμα τους θυμίζει έντονα καρδιογράφημα, ετσι ονομαστήκαν αυτά τα αστέρια Heartbeat stars. Το Κεπλερ ανακάλυψε 150 τέτοια συστήματα. Τα αστέρια αυτά φαίνεται να δονούνται σαν καμπάνες (το ένα η και τα δυο του συστήματος)σε κάθε περιαστρο. Η συχνότητες δόνησης είναι ακριβώς 90 και 91 φορές η συχνότητα της τροχιάς τους (η αμοιβαία τιμή της περιόδου περιφοράς). Ετσι κερδίζουμε χρήσιμα συμπεράσματα για το εσωτερικο αυτων των άστρων, όμοια με την αστροσεισμολογια (δονήσεις του αστέρα λογο της ζώνης ανάδευσης). Μια άλλη ανακάλυψη είναι ότι το εξωτερικο στρώμα των ερυθρών γιγάντων σε σύστημα περιστρέφεται πιο αργα από τον χρόνο περιφοράς γύρω από το κοινο κέντρο μάζας των δυο αστερίων. Αρα ο ερυθρός γίγαντας δεν ειναι σύγχρονος με την περιφορά του συστήματος, κάτι που υποθέταμε μέχρι τώρα.

Ετσι ονομαστηκε η 2014j σ. νοβα τυπου Ια που ανιχνευτικε στις 21-1-14 στον Μ82. Ψαχνοντας φωτογραφιες του Μ82 βρεθηκε να φαινεται απο τις 15-1-14. Ειναι η κοντινοτερη τυπου Ια απο το 1972 και γενικα η κοντινοτερη απο το 2004. Μεχρι τωρα πιστευαμε οτι σε μια εκρηξη σ. νοβα Ια ενας λευκος νανος μαζευει υλικο απο τον συνοδο του το οποιο οταν γινει αρκετα πυκνο και θερμο αρχιζει τις θερμοπηρηνικες συντηξεις. Αυτο οδηγαει στην εκρηξη του λ.νανου. Η λαμπροτητα αυτων των εκρηξεων ειναι αρκετα σταθερη και χρησιμοποιειται για την μετρηση αποστασεων. Η ορατη λαμπροτητα οφειλεται στην διασπαση του ραδιενεργου Νικελιου 56. Εκλυεται και μεγαλη ποσοτητα ακτινοβολιας γ. Το μεγιστο αυτης της ακτινοβολιας ειναι 50- 100 μερες μετα την ορατη παρατηρηση της εκρηξης. Ομως ο δορυφορος Intergral μετρησε μετα απο μονο 15 μερες την ακτινοβολια γ απο την εκρηξη αυτη. Ετσι η θεωρια τωρα λεει οτι η εκρηξη γινεται σε εναν δακτυλιο εξω απο τον λ. νανο και οχι σε αυτον, αλλιως οι ακτινες γ δεν θα εφταναν τοσο γρηγορα.Αν η ακτινοβολια γ ερχοταν απο το εσωτερικο του λ. νανου και επρεπε να περασει ολη την περιοχη με την πυκνη υλη που συντηχθηκε θερμοπηρηνικα, θα χρειαζοταν περισσοτερο χρονο, αφου η υλη αυτη δεν θα ηταν αρχικα διαπερατη στην ακτινοβολια γ. Οταν αυτο το κουκουλι πυκνης υλης διατσαλει αρκετα απο την εκρηξη, μπορουν να περασουν οι ακτινες γ. Ελπιζω να εχουμε συντομα περισσοτερα νεα για ολα αυτα.

Εχει μεγαλο ενδιαφερον η αναπτυξη της χημειας στην μεσοαστρικη υλη. Για παραδειγμα, στους πρωτοπλανητικους δισκους οι συνθηκες (θερμοκρασια κατω απο 100 Κελβιν, αρκετη πυκνοτητα) επιτερπουν η υλη να ειναι σχεδον αποκλειστικα μοριακη ( τα ατομα απο τα διαφορα στοιχεια, κυριως υδρογονο, εχουν δεσμευτει σε μορια). Υπαρχουν διαφορες διεργασιες δημιουργιας μοριων. Ηλεκτρομαγνητικη ακτινοβολια απο αστερια, κοσμικη ακτινοβολια, ακτινες χ, δεσμευση ατομων στις επιφανειες των κοκκων σκονης, παγος σε αυτες τις επιφανειες, βιαιες κινησεις και συγκρουσεις αεριων. Πολλες φορες συνδιαζονται 2 η περισσοτεροι παραγοντες. Επησεις εχουμε ανιχνευσει μορια σε αλλους γαλαξιες, ακομα και στην αρχικη εποχη του συμπαντος. Διαβαζω ενα πολυ ωραιο βιβλιο , Cambridge observing handbooks for research astronomers, στα αγγλικα βεβαια. Το κυριως θεμα ειναι ποια μορια συνανταμε που στο συμπαν. Ετσι αναλογα τα μορια που βρισκουμε γνωριζουμε λεπτομεριες για την εκει υλη και τις συνθηκες που επικρατουν.

Σημείωση 1 Μια παρατήρηση ενός αστρονόμου από το 1965 ήταν ότι τα μακρινά Κβαζαρ εμφανίζονται 1000 φορές πιο λαμπρά από ότι θα έπρεπε. Τα νέφη μοριακού υδρογόνου που συναντάει η ακτινοβολία των Κβαζαρ στον δρόμο της προς εμάς έπρεπε να απορροφούν το μεγαλύτερο ποσοστό της μέσω της μετάβασης Lyman- α. Δηλαδή τα φωτόνια με ενέργεια 10,2 ev, που αντιστοιχεί στα 121,6 νανομετρα μήκος κύματος θα έπρεπε να απορροφωνται από τα ατομα υδρογόνου (που αποτελούν το 94% των ατόμων), διεγείροντας τα ηλεκτρονια τους σε μεγαλύτερης ενεργειας τροχιές. Το φως από τα Κβαζαρ που ξεκινάει στο υπεριώδες με την μετατόπιση στο ερυθρο φτάνει στα 121,6 νμ. Αυτό γίνεται σταδιακά, ανάλογα το αρχικο μήκος κύματος. Ετσι δημιουργείται ένα <δάσος> φασματικών γραμμών απορροφησης, το δάσος Lyman- α. Δηλαδη πολλες μκρες γραμμες πολυ κοντα η μια στην αλλη. Το ότι είναι τόσο λαμπρά τα Κβαζαρ σε εμάς οφείλεται στον ιονισμό του υδρογόνου από υπεριώδης ακτινοβολίες, από τα πρώτα αστέρια και γαλαξίες. Το ιονισμένο υδρογόνο δεν μπορεί να απορροφήσει την ακτινοβολία λογο του ότι δεν έχει δεσμευμένα ηλεκτρονια. Ετσι το δάσος είναι <διαπερατο>, και το ποσο φως λαμβάνουμε μας δείχνει ποσο υδρογόνο είναι ουδέτερο, καθώς και την κατανομή του. Μπορούμε να κατανοήσουμε την διαδρομή της ακτινοβολίας από το Κβαζαρ έως το τηλεσκόπιο. Το δάσος έχει τεντωθεί πλέον στο ορατο φάσμα. Οι γαλαξίες δεν φτάνουν να δικαιολογήσουν την ποσότητα του μοριακού υδρογόνου που μετράμε. Ετσι πρέπει να υπάρχουν μεγάλα μεσογαλαξιακά νέφη. Αυτά όμως μπορούν να συγκρατηθούν βαρυτικα μονο από την σκοτεινή υλη, αλλιώς θα είχαν διαλυθεί. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από εξομοιώσεις σε υπολογιστές. Ετσι φάνηκε και η κατανομή της σκοτεινής υλης μεσα από το φασματικο δάσος. Ελπιζουμε οτι με τα νεα μεγαλα επιγεια και διαστημικα τηλεσκοπια να εχουμε την αναλυση που θα μας επιτρεψει να κατανοησουμε περισσοτερο την σκοτεινη υλη.

Sorry για την διπλη δημοσιευση. Αυτο που θελω να τονισω ειναι οτι για το φωτονιο δεν περναει ο χρονος (αφου κινειται παντα με την ταχυτητα του στο κενο), δεν κινειται στον χρονο, αλλα μονο στον χωρο. Αρα δεν ισχυει ο εννιαιος χωροχρονος για τα φωτονια. Αυτη ειναι η αφορμη που αναρωτιεμαι αν το φωτονιο ειναι μερος του χωροχρονου, οπως ισως και η βαρυτητα, που τον επιρρεαζει καμπυλωνοντας τον. Ισως να ειναι απαραιτητα στοιχεια του πεδιου που ονομαζουμε χωροχρονο με 4 διαστασεις.

Απο οτι εχω καταλαβει,το φωτονιο δεν επιβραδυνει μεσα στο μεσο (π.χ. νερο) και ξαξαεπιταχυνει μετα, αλλα η αυξηση του χρονου που χρειαζεται να καλυψει μια αποσταση μεσα σε ενα μεσο σε σχεση με το κενο οφειλεται οτι συνεχεια απορροφαται και εκπεμπεται απο τα μορια/ατομα του μεσου. Δηλαδη μπαινει στο μοριο του νερου και ξαναβγαινει, χανοντας χρονο, χωρις ποτε να μειωθει η ταχυτητα του. Δεν μπορει να αυξομειωσει ταχυτητα απο τη φυση του. Ενας λογος που καθυστερει ειναι οτι ετσι δεν μπορει να κινηθει στην πιο συντομη κατευθυνση (ας πουμε ευθυγραμμα). Στον ηλιο, μεσα στο καυτο πλασμα κανει εκατομμυρια χρονια ενα φωτονιο να φτασει στην επιφανεια απο τον πηρηνα, κι ας κινειται με την (σταθερη?)ταχυτητα που κινειται παντα. Οταν λεμε οτι το φως κινειται με 230000 χιλ/δευτ στο νερο εννοουμε οτι καλυπτει σε ενα δευτ 230000 χιλ. Συνεχιζει ομως να κινειται με την ταχυτητα που κινειται στο κενο, αλλα οι αλληλεπιδρασεις με το μεσο ειναι που το καθυστερουν. Αυτο φυσικα δεν εχει καμια επιδραση στον χωροχρονο.

Απο οτι εχω καταλαβει,το φωτονιο δεν επιβραδυνει μεσα στο μεσο (π.χ. νερο) και ξαξαεπιταχυνει μετα, αλλα η αυξηση του χρονου που χρειαζεται να καλυψει μια αποσταση μεσα σε ενα μεσο σε σχεση με το κενο οφειλεται οτι συνεχεια απορροφαται και εκπεμπεται απο τα μορια/ατομα του μεσου. Δηλαδη μπαινει στο μοριο του νερου και ξαναβγαινει, χανοντας χρονο, χωρις ποτε να μειωθει η ταχυτητα του. Δεν μπορει να αυξομειωσει ταχυτητα απο τη φυση του. Ενας λογος που καθυστερει ειναι οτι ετσι δεν μπορει να κινηθει στην πιο συντομη κατευθυνση (ας πουμε ευθυγραμμα). Στον ηλιο, μεσα στο καυτο πλασμα κανει εκατομμυρια χρονια ενα φωτονιο να φτασει στην επιφανεια απο τον πηρηνα, κι ας κινειται με την (σταθερη?)ταχυτητα που κινειται παντα. Οταν λεμε οτι το φως κινειται με 230000 χιλ/δευτ στο νερο εννοουμε οτι καλυπτει σε ενα δευτ 230000 χιλ. Συνεχιζει ομως να κινειται με την ταχυτητα που κινειται στο κενο, αλλα οι αλληλεπιδρασεις με το μεσο ειναι που το καθυστερουν. Αυτο φυσικα δεν εχει καμια επιδραση στον χωροχρονο .

Εμενα παντως μου δημιουργειται η αισθηση (λαθος προσεγγιση στην φυσικη) οτι τα σωματιδια που δεν εχουν μαζα ηρεμιας ειναι κατα καποιο τροπο μελη της υφης του χωροχρονου. Δεν επιταχυνουν (δεν απαιτειται ενεργεια για να αποκτησουν ταχυτητα, απλα την εχουν), για αυτα ο χρονος δεν περναει, απλα αλληλεπιδρουν με την υλη και κινουνται αναλογα την καμπυλοτητα του χωρου απο την κατα τοπους μαζα στο συμπαν. Ειναι απλα μια σκεψη, χωρις καποια αποδειξη.

Ακουγεται παραξενο, αλλα η μικρη σχετικα ποσοτητα σιδηρου μας δειχνει οτι το αστερι ειναι απο τα αρχαιοτερα. Ενω τα πρωτα μεγαλα αστερια παρηγαγαν πολυ σιδηρο στον πηρηνα τους, αυτος εγλωβιστηκε ολος σχεδον στην καταρρεευση του αστρου ως μ. τρυπα. Το συμπαν εμπλουτιστηκε με σιδηρο μετα τις εκρηξεις σ. νοβα 1α, οπου η εκρηξη ενος λ. νανου απελευθερωνει ολα τα υλικα του, και το σιδηρο που ειχε παραχθει στον πηρηνα του λιγο πριν την εκρηξη του. Αυτες οι εκρηξεις εγιναν μετα απο 1 δις. ετη, γιατι νωριτερα δεν δημιουργηθηκαν λ. νανοι, λογο μεγαλυτερης διαρκειας ζωης των αρχικων τους αστερων. Ουσιαστικα συγκρινουμε την ποσοτητα σιδηρου με αυτην των ανθρακα- οξυγονο- αζωτο, στοιχεια με σχετικα μεγαλη αναλογια λογο κυκλου μεταστοιχειωσης CNO στα μεγαλα αστερια.