Εταιρεία Πυραύλων και Διαστήματος Energia Το Progress MS-35 φτάνει στο Κοσμοδρόμιο Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου υποδέχεται το Μπαϊκονούρ. Το Progress MS-35 έχει ταξιδέψει μακριά από το Κορόλεφ, κοντά στη Μόσχα. Για να διασφαλιστεί ότι όλα είναι εντάξει, οι ειδικοί της RSC Energia επιθεώρησαν διεξοδικά το διαστημόπλοιο στο κοσμοδρόμιο, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου της λειτουργίας των μηχανισμών ανάπτυξης των ηλιακών συστοιχιών. Το διαστημόπλοιο θα παραμείνει αποθηκευμένο μέχρι τις προετοιμασίες για την εκτόξευση. https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_24241

Artemis: Στην αθέατη πλευρά της Σελήνης οι αστροναύτες της NASA (live view) Θα δουν από εκεί μια έκλειψη Ηλίου σπάζοντας δύο ρεκόρ ενώ θα καταγράψουν λεπτομερείς εικόνες από περιοχές που δεν έχει προσεγγίσει ξανά η ανθρωπότητα.Οι αστροναύτες της ιστορικής αποστολής Artemis II αναμένεται να φτάσουν σήμερα Δευτέρα στην αθέατη πλευρά της Σελήνης ταξιδεύοντας πιο βαθιά στο Διάστημα από οποιονδήποτε άνθρωπο στο παρελθόν.Η NASA δήλωσε ικανοποιημένη με την πορεία της αποστολής με τους τρεις Αμερικανούς και έναν Καναδό αστροναύτες να βρίσκονται σε τροχιά για να καταρρίψουν το ρεκόρ μέγιστης απόστασης από τη Γη την ώρα που πλησιάζει και μια ολική ηλιακή έκλειψη. «Η Γη φαίνεται αρκετά μικρή και η Σελήνη σίγουρα μεγαλώνει» ανέφερε ο πιλότος Βίκτορ Γκλόβερ αφού το σκάφος της αποστολής, το Orion, ενεργοποίησε έναν βασικό προωθητήρα για να εγκαταλείψει την τροχιά της Γης.   Είναι οι πρώτοι αστροναύτες που κατευθύνονται προς τη Σελήνη μετά από περισσότερο από μισό αιώνα συνεχίζοντας από εκεί που σταμάτησε το πρόγραμμα Apollo της NASA το 1972. Παρόλο που η αποστολή στέλνει ήδη πολύτιμα δεδομένα και εικόνες οι αστροναύτες ανέφεραν επίμονα προβλήματα με ένα από τα πιο κρίσιμα συστήματα της κάψουλας Orion: την τουαλέτα.Μέχρι να επιδιορθωθεί, το κέντρο ελέγχου έχει δώσει οδηγίες στο πλήρωμα να χρησιμοποιεί εφεδρικές σακούλες συλλογής ούρων. Η τουαλέτα παρουσίασε βλάβη μετά την εκτόξευση και έκτοτε λειτουργεί μόνο περιστασιακά. Οι μηχανικοί υποψιάζονται ότι πάγος μπορεί να φράζει τον σωλήνα εμποδίζοντας την πλήρη απομάκρυνση των υγρών αφού η τουαλέτα παραμένει λειτουργική για στερεά απόβλητα.Μια εκδοχή της τουαλέτας του Artemis II είχε δοκιμαστεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πριν από μερικά χρόνια, αλλά εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα. Η Ντέμπι Κορθ αναπληρώτρια υπεύθυνη του προγράμματος Orion δήλωσε ότι οι αστροναύτες ανέφεραν και οσμές από τον χώρο της τουαλέτας, που βρίσκεται στο δάπεδο της κάψουλας και διαθέτει πόρτα και κουρτίνα για ιδιωτικότητα. «Οι τουαλέτες στο διάστημα είναι κάτι που όλοι μπορούν να καταλάβουν… είναι πάντα μια πρόκληση», είπε, σημειώνοντας ότι και η τουαλέτα των διαστημικών λεωφορείων που χρησιμοποιούσε επί πολλά χρόνια η NASA παρουσίαζε συχνά προβλήματα.Ο Τζον Χόνικατ, επικεφαλής της ομάδας διαχείρισης της αποστολής, δήλωσε ότι θέλει οι εγκαταστάσεις να λειτουργούν αξιόπιστα για το πλήρωμα. «Είναι καλά», είπε για τους αστροναύτες. «Έχουν εκπαιδευτεί να διαχειρίζονται τέτοιες καταστάσεις».«Το ηθικό στο σκάφος είναι υψηλό», δήλωσε ο διοικητής της αποστολής Ριντ Γουάιζμαν στο κέντρο ελέγχου στο Χιούστον αφού μίλησε με τις κόρες του από το Διάστημα. «Είμαστε εδώ πάνω, τόσο μακριά, και για μια στιγμή ένιωσα ξανά κοντά με τη μικρή μου οικογένεια. Ήταν η πιο όμορφη στιγμή της ζωής μου» ανέφερε σε συνομιλία του με δημοσιογράφους.Η NASA δημοσίευσε επίσης εικόνα που δείχνει τη λεκάνη Orientale, γνωστή και ως «Μεγάλο Φαράγγι» της Σελήνης. Μιλώντας ζωντανά σε παιδιά στον Καναδά η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ είπε ότι το πλήρωμα ανυπομονούσε ιδιαίτερα να τη δει, καθώς μοιάζει με στόχο. «Είναι πολύ χαρακτηριστική και κανένα ανθρώπινο μάτι δεν είχε δει αυτόν τον κρατήρα μέχρι σήμερα», είπε. Η λεκάνη Orientale είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς και καλοδιατηρημένους κρατήρες πρόσκρουσης στη Σελήνη. Έχει σχήμα «στόχου» με τρεις ομόκεντρους δακτυλίους οροσειρών και βρίσκεται στο δυτικό χείλος της ορατής πλευράς, καθιστώντας τη δύσκολα ορατή από τη Γη.Οι αστροναύτες έχουν λάβει εκπαίδευση γεωλογίας για να μπορούν να φωτογραφίζουν και να περιγράφουν σεληνιακά χαρακτηριστικά, όπως αρχαίες ροές λάβας και κρατήρες από προσκρούσεις. Έχουν επίσης απομνημονεύσει τα «μεγάλα 15» της Σελήνης, δηλαδή τα βασικά σημεία που τους βοηθούν στον προσανατολισμό.Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία είχε ήδη δημοσιεύσει εικόνες από το Orion που περιλαμβάνουν πλήρη απεικόνιση της Γης με τους μπλε ωκεανούς και τα εντυπωσιακά σύννεφα. Το επόμενο σημαντικό στάδιο αναμένεται τη νύχτα Κυριακής προς Δευτέρα, όταν το σκάφος θα εισέλθει στη «σφαίρα επιρροής» της Σελήνης, όπου η βαρυτική της έλξη θα είναι ισχυρότερη από εκείνη της Γης.Κατά τη διάρκεια της διέλευσης που θα διαρκέσει περίπου έξι ώρες το πλήρωμα θα παρατηρεί τη Σελήνη με γυμνό μάτι και με κάμερες. Το ταξίδι υπόσχεται εικόνες της αθέατης πλευράς που ήταν πολύ σκοτεινές ή δύσκολες για να τις δουν οι αστροναύτες των αποστολών Apollo. Οι αστροναύτες του Apollo 13 δεν κατάφεραν να προσεδαφιστούν στη Σελήνη, όταν μια δεξαμενή οξυγόνου εξερράγη καθ’ οδόν το 1970.Η αποστολή Artemis II αποτελεί μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου για επαναλαμβανόμενες αποστολές στη Σελήνη, με στόχο τη δημιουργία μόνιμης βάσης που θα επιτρέψει περαιτέρω εξερεύνηση. Η NASA στοχεύει σε προσεδάφιση αστροναυτών κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης το 2028. Η εικόνα της λεκάνης Oriantale που κατέγραψαν οι αστροναύτες της αποστολής Artemis 2. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2094687/artemis-stin-atheati-pleyra-tis-selinis-oi-astronaytes-tis-nasa-live-view/       Η αποστολή Artemis στο Σελήνη έσπασε το ρεκόρ απόστασης από τη Γη, Οι 4 αστροναύτες θα πλεύσουν γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης Οι τέσσερις αστροναύτες της αποστολής Artemis II της NASA έφτασαν στο πιο μακρινό σημείο από τη Γη τη Δευτέρα, ταξιδεύοντας κατά μήκος μιας διαδρομής στη βαρυτική σφαίρα επιρροής της Σελήνης που σύντομα θα τους οδηγήσει πάνω από τη σκιασμένη, σεληνιακή αθέατη πλευρά.Το πλήρωμα του Artemis II, που πετούσε με την κάψουλα Orion από την εκτόξευσή του από τη Φλόριντα την περασμένη εβδομάδα, ξύπνησε γύρω στις 10:50 π.μ. ET (17:50 ώρα Ελλάδος) για την έκτη ημέρα πτήσης του με ένα ηχογραφημένο μήνυμα από τον αείμνηστο αστροναύτη των Apollo 8 και 13, Τζιμ Λόβελ.«Καλώς ήρθατε στην παλιά μου γειτονιά», είπε ο Λόβελ, ο οποίος πέθανε πέρυσι σε ηλικία 97 ετών. «Είναι μια ιστορική μέρα και ξέρω πόσο απασχολημένος θα είστε, αλλά μην ξεχάσετε να απολαύσετε τη θέα… καλή τύχη και καλή επιτυχία». Οι αστροναύτες της NASA, Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κοχ, και ο Καναδός αστροναύτης Τζέρεμι Χάνσεν αργότερα τη Δευτέρα επρόκειτο να φτάσουν στη μέγιστη απόστασή τους από τη Γη, περίπου 252.760 μιλίων, περίπου 4.105 μίλια (6.606 χλμ.) πάνω από το ρεκόρ που κατείχε ο Λόβελ και το πλήρωμά του στο Apollo 13 για 56 χρόνια. Η αθέατη πλευρά της Σελήνης και ο ανταγωνισμός με την Κίνα Στη συνέχεια, θα πλεύσουν γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης, παρατηρώντας την από περίπου 4.000 μίλια πάνω από τη σκοτεινή της επιφάνεια, καθώς επισκιάζει αυτό που θα φαίνεται σαν μια Γη μεγέθους μπάλας μπάσκετ στο μακρινό φόντο.Το ορόσημο αποτελεί ένα σημείο κορύφωσης στην σχεδόν 10ήμερη αποστολή Artemis II, την πρώτη δοκιμαστική πτήση με προσωπικό του προγράμματος Artemis της NASA.Η σειρά αποστολών, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, στοχεύει στην επιστροφή αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης έως το 2028 πριν από την Κίνα και στην εγκαθίδρυση μιας μακροπρόθεσμης παρουσίας των ΗΠΑ εκεί κατά την επόμενη δεκαετία, κατασκευάζοντας μια βάση στη Σελήνη που θα χρησιμεύσει ως πεδίο δοκιμών για πιθανές μελλοντικές αποστολές στον Άρη.Η σεληνιακή πτήση θα βυθίσει το πλήρωμα στο σκοτάδι και σε σύντομες διακοπές επικοινωνίας, καθώς η Σελήνη θα τους εμποδίσει από το Δίκτυο Βαθύ Διαστήματος της NASA, μια παγκόσμια σειρά από τεράστιες κεραίες ραδιοεπικοινωνιών που χρησιμοποιεί ο οργανισμός για να επικοινωνεί με το πλήρωμα.Η πτήση θα διαρκέσει περίπου έξι ώρες, κατά τις οποίες οι αστροναύτες θα χρησιμοποιήσουν επαγγελματικές κάμερες για να τραβήξουν λεπτομερείς φωτογραφίες της σελήνης μέσα από το παράθυρο του Ωρίωνα, δείχνοντας ένα σπάνιο και επιστημονικά πολύτιμο σημείο θέασης του ηλιακού φωτός που φιλτράρεται γύρω από τις άκρες της. Ρεκόρ απόστασης Το πλήρωμα θα έχει επίσης την ευκαιρία να φωτογραφίσει μια σπάνια στιγμή κατά την οποία ο πλανήτης μας, που επισκιάζεται από την ρεκόρ απόσταση τους στο διάστημα, θα δύει και θα ανατέλλει μαζί με τον σεληνιακό ορίζοντα καθώς αιωρούνται, ένα ουράνιο remix μιας ανατολής σελήνης όπως φαίνεται από τη Γη.Μια ομάδα δεκάδων σεληνιακών επιστημόνων, τοποθετημένη στην Αίθουσα Επιστημονικής Αξιολόγησης στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον, θα κρατά σημειώσεις καθώς οι αστροναύτες, οι οποίοι μελέτησαν μια σειρά από σεληνιακά φαινόμενα στο πλαίσιο της εκπαίδευσης της αποστολής, θα περιγράφουν την άποψή τους σε πραγματικό χρόνο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2095122/i-apostoli-artemis-sto-selini-espase-to-rekor-apostasis-apo-ti-gi/

Εντοπίστηκε η «κουζίνα» όπου η Γη φτιάχνει τον χρυσό της. Αποκαλύπτεται το περιβάλλον στο οποίο δημιουργείται το… χρυσάφι στον πλανήτη μας. Μία νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι βαθιά κάτω από τα ηφαιστειακά νησιωτικά τόξα ο εμπλουτισμός σε χρυσό προέρχεται από επαναλαμβανόμενη, υψηλού βαθμού τήξη ενός υδροφόρου μανδύα και όχι από μία μόνο διαδικασία.Πολύ κάτω από τον πυθμένα των ωκεανών λειτουργεί αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «κουζίνα χρυσού» της Γης. Τα ηφαιστειακά νησιωτικά τόξα σχηματίζονται πάνω από ζώνες καταβύθισης, όπου μια ωκεάνια πλάκα βυθίζεται κάτω από μια άλλη και οι περιοχές αυτές είναι συχνά ασυνήθιστα πλούσιες σε χρυσό. Οι επιστήμονες επί χρόνια προσπαθούσαν να εξηγήσουν το γιατί.Μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Δρ. Κριστιάν Τιμ θαλάσσιο γεωλόγο στο Κέντρο Ωκεάνιας Έρευνας GEOMAR Helmholtz στη Γερμανία δίνει νέες απαντήσεις. «Η έρευνά μας δείχνει ότι η τήξη υδροφόρου μανδύα κάτω από τα νησιωτικά τόξα αποτελεί βασικό παράγοντα εμπλουτισμού σε χρυσό. Σε αυτά τα περιβάλλοντα ο μανδύας λειτουργεί σαν ένα πολυσταδιακό σύστημα τήξης που συγκεντρώνει σταδιακά τον χρυσό». Ενδείξεις από γυαλί στον πυθμένα της θάλασσας Για να κατανοήσουν πώς συμπεριφέρονται ο χρυσός και άλλα ευγενή μέταλλα κατά την τήξη του μανδύα οι ερευνητές εξέτασαν 66 δείγματα ηφαιστειακού γυαλιού που συλλέχθηκαν από τον πυθμένα της θάλασσας κατά μήκος του νησιωτικού τόξου Kermadec και της κοντινής λεκάνης Havre βόρεια της Νέας Ζηλανδίας. Αυτά τα «γυαλιά» σχηματίζονται όταν η λάβα ψύχεται γρήγορα στο νερό διατηρώντας την αρχική χημική σύσταση του μάγματος.Ορισμένα από τα πιο σημαντικά δείγματα ήταν τα λεγόμενα «πρωτογενή γυαλιά» που αντικατοπτρίζουν το μάγμα πριν αλλοιωθεί από κρυστάλλωση. «Όταν τα αναλύσαμε, διαπιστώσαμε ότι οι συγκεντρώσεις χρυσού είναι συχνά πολλαπλάσιες από εκείνες αντίστοιχων μαγμάτων σε μεσοωκεάνιες ράχες. Αυτό έθεσε το βασικό ερώτημα: ποιες διεργασίες ευθύνονται για αυτόν τον εμπλουτισμό;» λέει ο Τιμ.Η ομάδα μέτρησε το χρυσό μαζί με άλλα χαλκόφιλα στοιχεία, όπως ασήμι, χαλκό, σελήνιο και πλατίνα. Επειδή αυτά τα στοιχεία συμπεριφέρονται παρόμοια κατά την τήξη βοηθούν στην κατανόηση των συνθηκών βαθιά μέσα στον μανδύα. Ανάγνωση των χημικών σημάτων του μανδύα Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο μανδύας κάτω από το τόξο Kermadec λιώνει παρουσία νερού σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, πάνω από το όριο τήξης των θειούχων. Σε αυτές τις συνθήκες, τα μάγματα εμφανίζουν αναλογίες αργύρου προς χαλκό παρόμοιες με εκείνες του μανδύα. Ταυτόχρονα οι ερευνητές εντόπισαν αρχικές συγκεντρώσεις χρυσού έως και έξι νανογραμμάρια ανά γραμμάριο πετρώματος. Οι αναλογίες χρυσού προς χαλκό ήταν επίσης πολύ υψηλότερες από αυτές που παρατηρούνται σε «γόνιμο» μανδύα και σε τυπικά βασαλτικά πετρώματα μεσοωκεάνιων ραχών.Αυτά τα μοτίβα υποδηλώνουν ότι ο μανδύας είχε ήδη υποστεί εξάντληση και στη συνέχεια έλιωσε ξανά. Η επαναλαμβανόμενη υψηλού βαθμού τήξη ενός υδροφόρου και οξειδωμένου μανδύα φαίνεται να είναι ο κύριος μηχανισμός συγκέντρωσης του χρυσού στα μάγματα. Παρότι αυτές οι συγκεντρώσεις είναι υψηλές γεωλογικά, είναι πολύ χαμηλές για εξόρυξη. Για οικονομικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα απαιτούνται συγκεντρώσεις πολλαπλάσιες κατά τάξεις μεγέθους. Όταν ο μανδύας λιώνει ξανά και ξανά «Αρχικά πιστεύαμε ότι το νερό από τη ζώνη καταβύθισης ελέγχει άμεσα τον εμπλουτισμό σε χρυσό. Ωστόσο τα δεδομένα μας δείχνουν ότι το νερό απλώς διευκολύνει την τήξη του μανδύα. Ο καθοριστικός παράγοντας είναι ο υψηλός και εν μέρει επαναλαμβανόμενος βαθμός τήξης» εξηγεί ο Τιμ.Η χημική μορφή του χρυσού παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. «Στον μανδύα ο χρυσός βρίσκεται συνήθως δεσμευμένος σε θειούχα ορυκτά. Σε υψηλούς βαθμούς τήξης, αυτά τα ορυκτά διασπώνται, απελευθερώνοντας πλήρως τον χρυσό στο λιωμένο υλικό. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ο εμπλουτισμός σε χρυσό δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο επεισοδίου τήξης, αλλά πολλαπλών σταδίων. Μόνο η επαναλαμβανόμενη τήξη επιτρέπει στον χρυσό να συγκεντρωθεί έντονα στο μάγμα» λέει ο Τιμ. Το πρώτο στάδιο στο «ταξίδι» του χρυσού Η μελέτη ρίχνει νέο φως στον τρόπο σχηματισμού κοιτασμάτων πλούσιων σε χρυσό σε ωκεάνια νησιωτικά τόξα όπως το Kermadec. Δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη τήξη του μανδύα με τη βοήθεια νερού καθορίζει πόσος χρυσός εισέρχεται στα ανερχόμενα μάγματα.Τα ευρήματα στρέφουν την προσοχή βαθύτερα στο εσωτερικό της Γης, αναδεικνύοντας ότι η χημική εξέλιξη του μανδύα παίζει σημαντικό ρόλο, μαζί με τις επιφανειακές διεργασίες, στη δημιουργία κοιτασμάτων χρυσού.Μπορεί επίσης να εξηγούν γιατί τα υδροθερμικά θειούχα κοιτάσματα κατά μήκος υποθαλάσσιων νησιωτικών τόξων είναι συχνά πλούσια σε χρυσό. «Ο μηχανισμός που εντοπίζουμε θα μπορούσε να συμβάλλει στις αυξημένες συγκεντρώσεις χρυσού που παρατηρούνται σε υδροθερμικά συστήματα σε ζώνες καταβύθισης. Ουσιαστικά εξετάζουμε το πρώτο στάδιο στον κύκλο ζωής του χρυσού», κατέληξε. «Ξεκινά με τη μεταφορά του χρυσού από τον μανδύα σε ένα λιωμένο υλικό που τελικά σχηματίζει ηφαίστεια. Η διαδικασία ξεκινά πολύ πριν το μέταλλο φτάσει στην επιφάνεια» αναφέρει ο Τιμ προσθέτοντας ότι αυτό απαιτεί περαιτέρω έρευνα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2094745/entopistike-i-koyzina-poy-i-gi-ftiachnei-to-chryso-tis/