Η αστροναύτης Τζέσικα Μέιρ βοηθά με ενημερώσεις υλικού για το εργαστήριο ψυχρών ατόμων της NASA. Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, επιθεωρεί οπτικές ίνες κατά την εγκατάσταση ενημερώσεων υλικού στο Εργαστήριο Cold Atom Lab, ή CAL, του οργανισμού, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 8 Μαΐου 2026.Με μέγεθος περίπου όσο ένα μίνι ψυγείο και λειτουργία από τη Γη, το CAL ψύχει τα άτομα σε θερμοκρασίες κάτω από τους -459 βαθμούς Φαρενάιτ (-273,15 βαθμούς Κελσίου), τόσο κοντά στο απόλυτο μηδέν που σχηματίζουν ένα μεγάλο κβαντικό αντικείμενο που ονομάζεται συμπύκνωμα Bose-Einstein (BEC) - μια πέμπτη κατάσταση της ύλης που διαφέρει από τα στερεά, τα υγρά, τα αέρια και το πλάσμα. Σε ένα BEC, οι επιστήμονες μπορούν να παρατηρήσουν τις κβαντικές ιδιότητες των ατόμων σε μια κλίμακα ορατή με γυμνό μάτι. Για παράδειγμα, τα άτομα και τα σωματίδια μερικές φορές συμπεριφέρονται σαν στερεά αντικείμενα και μερικές φορές συμπεριφέρονται σαν κύματα, μια κβαντική ιδιότητα που ονομάζεται «δυϊσμός κύματος-σωματιδίου».Υπό τη διαχείριση του Caltech στην Πασαντίνα, το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA σχεδίασε, κατασκεύασε και λειτουργεί το Εργαστήριο Ψυχρών Ατόμων, το οποίο χρηματοδοτείται από το τμήμα Βιολογικών και Φυσικών Επιστημών (BPS) της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA στα κεντρικά γραφεία του οργανισμού στην Ουάσινγκτον. Το τμήμα BPS πρωτοπορεί στις επιστημονικές ανακαλύψεις και επιτρέπει την εξερεύνηση χρησιμοποιώντας διαστημικά περιβάλλοντα για τη διεξαγωγή ερευνών που δεν είναι δυνατές στη Γη. Η μελέτη βιολογικών και φυσικών φαινομένων υπό ακραίες συνθήκες επιτρέπει στους ερευνητές να προωθήσουν τις βασικές επιστημονικές γνώσεις που απαιτούνται για να πάνε πιο μακριά και να παραμείνουν περισσότερο στο διάστημα, ωφελώντας παράλληλα τη ζωή στη Γη.  Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με το Cold Atom Lab, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://coldatomlab.jpl.nasa.gov/       Το SpaceX Dragon έπεσε στον Ειρηνικό, ολοκληρώνοντας την αποστολή μεταφοράς φορτίου. Στις 5:11 π.μ. PDT (8:11 π.μ. EDT), το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο SpaceX Dragon προσγειώθηκε στα ανοικτά των ακτών της Καλιφόρνια κοντά στο Όσιανσαϊντ, σηματοδοτώντας την επιστροφή της 34ης αποστολής εμπορικών υπηρεσιών ανεφοδιασμού της SpaceX στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για τη NASA.Το Dragon αποσυνδέθηκε στις 12:25 μ.μ. EDT στις 16 Ιουνίου , μεταφέροντας δείγματα που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τη μελλοντική εξερεύνηση του διαστήματος και τη ζωή στη Γη. Η έρευνα που επιστρέφει περιλαμβάνει βιογραφικά στοιχεία οργάνων και χόνδρινων ιστών, δεδομένα για τη βελτίωση της κρυογονικής αποθήκευσης καυσίμων για μελλοντικές διαστημικές αποστολές και υλικά εμπνευσμένα από το DNA για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για τον καρκίνο. Το υλικό που επιστρέφει περιλαμβάνει μια συσκευή οφθαλμικής απεικόνισης που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της υγείας των ματιών των μελών του πληρώματος, ένα απορροφητικό στρώμα που φιλτράρει ίχνη ρύπων από τον αέρα της καμπίνας και μια αντλία διαχωρισμού από το διαμέρισμα αποβλήτων και υγιεινής.Το διαστημόπλοιο έφτασε στον διαστημικό σταθμό στις 17 Μαΐου, αφού είχε εκτοξευθεί δύο ημέρες νωρίτερα με έναν πύραυλο Falcon 9 από το Διαστημικό Συγκρότημα Εκτόξευσης 40 στον Διαστημικό Σταθμό Ακρωτηρίου Κανάβεραλ στη Φλόριντα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/17/spacex-dragon-splashes-down-in-pacific-completes-cargo-mission/ 16 Ιουνίου 2026: Διαμόρφωση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Πέντε διαστημόπλοια είναι σταθμευμένα στον διαστημικό σταθμό, συμπεριλαμβανομένων του SpaceX Crew-12 Dragon, του Cygnus XL της Northrop Grumman, του πλοίου πληρώματος Soyuz MS-28 και των πλοίων ανεφοδιασμού Progress 94 και 95.

Το James Webb εντόπισε τις καιρικές συνθήκες στον εξωπλανήτη όπου βρέχει ρουμπίνια και ζαφείρια (βίντεο) Πρόκειται για ένα από τους πιο εξωτικούς πλανήτες που γνωρίζουμε στο Σύμπαν. Φανταστείτε έναν κόσμο όπου η πρόγνωση καιρού προβλέπει ανέμους που πνέουν με ταχύτητα 18.000 χιλιομέτρων την ώρα και νυχτερινές βροχές από υγρό μέταλλο, ρουμπίνια και ζαφείρια.Αυτή είναι η χαοτική πραγματικότητα που έχουν συνθέσει οι αστρονόμοι για τον WASP-121b, έναν «υπερθερμό Δία» που συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο ακραίους εξωπλανήτες που έχουν ανακαλυφθεί. Ο αέριος γίγαντας περιφέρεται γύρω από το άστρο του σε τόσο μικρή απόσταση ώστε ένα «έτος» εκεί διαρκεί μόλις 30,5 ώρες. Βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του που αν πλησίαζε λίγο ακόμη η βαρυτική έλξη θα άρχιζε να τον διαλύει. Οι ισχυρές παλιρροϊκές δυνάμεις του άστρου έχουν παραμορφώσει τον πλανήτη μετατρέποντάς τον από σφαιρικό σε σχήμα που θυμίζει μπάλα αμερικανικού ποδοσφαίρου.Οι θερμοκρασίες στην πλευρά που βλέπει μόνιμα το άστρο είναι αρκετά υψηλές ώστε να εξατμίζουν μέταλλα, ενώ προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι στην ψυχρότερη νυχτερινή πλευρά ο σίδηρος μπορεί να συμπυκνώνεται και να πέφτει σαν βροχή. Αστρονόμοι που χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb πρόσθεσαν ένα ακόμη κομμάτι στο μετεωρολογικό προφίλ αυτού του κόσμου. Οι ατμοσφαιρικές διαφορές Παρακολουθώντας ανεπαίσθητες μεταβολές στο φως του άστρου καθώς αυτό περνούσε μέσα από την ατμόσφαιρα του WASP-121b κατά τη διέλευσή του μπροστά από το άστρο του, οι ερευνητές εντόπισαν διαφορές μεταξύ των ατμοσφαιρικών συνθηκών της αυγής και του σούρουπου.«Με την πρωτοφανή ποιότητα των παρατηρήσεών του το James Webb μας προσφέρει τις πιο λεπτομερείς εικόνες μακρινών πλανητών μέχρι σήμερα. Μετρώντας πώς μεταβάλλεται η απορρόφηση του αστρικού φωτός καθώς ο WASP-121b περιστρέφεται, εξετάζουμε την ατμόσφαιρά του γεωγραφικό μήκος προς γεωγραφικό μήκος» δήλωσε ο Σίριλ Γκαπ από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Astronomy».Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι η απογευματινή ζώνη του πλανήτη — η περιοχή που απομακρύνεται από το φως της ημέρας — είναι θερμότερη από την αντίστοιχη πρωινή. Το εύρημα συμφωνεί με την ύπαρξη εξαιρετικά ισχυρών ανέμων που μεταφέρουν θερμότητα από την υπέρθερμη ημερήσια πλευρά προς τη ψυχρότερη νυχτερινή.Επειδή ο WASP-121b είναι παλιρροϊκά κλειδωμένος στο άστρο του, το ένα ημισφαίριο κοιτάζει μόνιμα προς το άστρο, ενώ το άλλο παραμένει συνεχώς στο σκοτάδι. Ωστόσο κατά τη διάρκεια της διέλευσης ο πλανήτης περιστρέφεται αρκετά ώστε διαφορετικές περιοχές της ατμόσφαιράς του να γίνονται ορατές από το James Webb.   Οι πλευρές Αναλύοντας πώς μεταβαλλόταν το ατμοσφαιρικό σήμα με τον χρόνο η ομάδα του Γκαπ διαπίστωσε ότι η απογευματινή πλευρά απορροφούσε ελαφρώς περισσότερο αστρικό φως από την πρωινή. Εντοπίστηκαν επίσης μεταβολές στα σήματα των υδρατμών και του μονοξειδίου του άνθρακα οι οποίες ερμηνεύονται ως ενδείξεις διαφορών θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα.Η θερμότερη απογευματινή πλευρά φαίνεται να είναι αρκετά καυτή ώστε να διασπά τα μόρια νερού στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Αντίθετα η ψυχρότερη πρωινή πλευρά ίσως καλύπτεται εν μέρει από σύννεφα αποτελούμενα από πυριτικά ορυκτά αν και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται πιο εξελιγμένα μοντέλα για να επιβεβαιωθεί η παρουσία τους.Τα νέα ευρήματα προστίθενται σε ένα συνεχώς αυξανόμενο σύνολο μελετών που αποκαλύπτουν τις βίαιες καιρικές συνθήκες του WASP-121b. Πρόσφατα δεδομένα από το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) στη Χιλή είχαν ήδη αποκαλύψει πολύπλοκα στρώματα ανέμων και ισχυρά αεριωθούμενα ρεύματα που εκτείνονται σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.Παλαιότερες παρατηρήσεις με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble είχαν επίσης δείξει ότι μαγνήσιο και σίδηρος διαφεύγουν από την ατμόσφαιρα του πλανήτη πιθανότατα εξαιτίας της έντονης υπεριώδους ακτινοβολίας του άστρου του. Η νέα τεχνική που ανέπτυξε η ομάδα θα μπορούσε στο μέλλον να εφαρμοστεί και σε άλλους υπερθερμούς πλανήτες επιτρέποντας στους αστρονόμους να συγκρίνουν τις ατμοσφαιρικές συνθήκες σε ένα ευρύτερο δείγμα μακρινών κόσμων. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2125285/to-james-webb-entopise-tis-kairikes-synthikes-ston-exoplaniti-opoy-vrechei-roympinia-kai-zafeiria-vinteo/

H πρώτη λεπτομερής εικόνα ενός πίδακα ύλης που ξεπηδά από κολοσσιαία μαύρη τρύπα. Αποκαλύπτονται μηχανισμοί και κοσμικά φαινόμενα στα πιο μυστηριώδη αντικείμενα του Σύμπαντος. Αστρονόμοι με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου Χ Chandra απέκτησαν την πιο λεπτομερή εικόνα μέχρι σήμερα ενός πίδακα ύλης που εκτοξεύεται από μια μαύρη τρύπα.Πρόκειται για την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία Μεσιέ 87 (M87) η οποία έγραψε το όνομα της στην ιστορία το 2019 όταν έγινε η πρώτη μαύρη τρύπα που απεικονίστηκε ποτέ από την ανθρωπότητα.Η M87 βρίσκεται περίπου 55 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και τροφοδοτείται αδιάκοπα από αέριο και σκόνη που πέφτουν προς το εσωτερικό της. Καθώς συμβαίνει αυτό, μέρος της ύλης κατευθύνεται προς τους πόλους της μαύρης τρύπας η οποία έχει μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου. Η ύλη αυτή εκτοξεύεται με ταχύτητες που πλησιάζουν την ταχύτητα του φωτός, σχηματίζοντας ισχυρούς πίδακες που εκτείνονται για χιλιάδες έτη φωτός.Οι πίδακες της M87 έχουν απεικονιστεί και στο παρελθόν σε άλλα μήκη κύματος, όπως στο ορατό και στο υπέρυθρο φως, όμως αυτή είναι η πιο λεπτομερής παρατήρησή τους στις ακτίνες Χ. Οι νέες εικόνες αποκάλυψαν μια πολύπλοκη ροή υλικού μέσα στους πίδακες, ροή που αποδείχθηκε πιο δυναμική από ό,τι είχε παρατηρηθεί προηγουμένως.«Μπορούσαμε ήδη να δούμε μεταβολές στον πίδακα, αλλά ποτέ με αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας στις ακτίνες Χ. Δομές που παλαιότερα φαίνονταν συγχωνευμένες μπορούν πλέον να διακριθούν, επιτρέποντάς μας να παρακολουθήσουμε καλύτερα την εξέλιξη του πίδακα μέσα από περισσότερα από δέκα χρόνια παρατηρήσεων» δήλωσε η Καμίγ Πουατρά υποψήφια διδάκτορας στη Σχολή Επιστημών και Μηχανικής του Πανεπιστημίου Laval και επικεφαλής της μελέτης. Οι «ψευδοταχύτητες» Ορισμένες δομές στους πίδακες φάνηκαν να κινούνται με ταχύτητες πέντε φορές μεγαλύτερες από την ταχύτητα του φωτός. Φυσικά αυτό δεν είναι πραγματικά δυνατό καθώς σύμφωνα με τη θεωρία της ειδικής σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν τίποτα που διαθέτει μάζα δεν μπορεί να κινηθεί με την ταχύτητα του φωτός ή ταχύτερα.Αυτή η λεγόμενη «υπερφωτεινή κίνηση» δεν αποτελεί ανατροπή των νόμων της φυσικής αλλά μια οπτική ψευδαίσθηση που δημιουργείται όταν η ύλη κινείται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός προς την κατεύθυνση της Γης. Οι παρατηρήσεις του Chandra αποτελούν σημαντικό βήμα για την κατανόηση της φυσικής των πιδάκων και του τρόπου με τον οποίο τα σωματίδια που τους αποτελούν επιταχύνονται σε τόσο υψηλές ταχύτητες και ενέργειες.Επιπλέον επειδή οι πίδακες αυτοί αποτελούν τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες επιστρέφουν ενέργεια στο περιβάλλον τους τα νέα δεδομένα μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς αυτοί οι κοσμικοί γίγαντες επηρεάζουν την εξέλιξη των γαλαξιών που τους φιλοξενούν.«Τα αποτελέσματα αυτά αποδεικνύουν πόσο μοναδικά ισχυρό παραμένει το Chandra για την παρακολούθηση της εξέλιξης ακραίων φαινομένων σε μεγάλες χρονικές κλίμακες. Μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς η ενέργεια που απελευθερώνεται κοντά σε μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα μεταφέρεται μέσω του πίδακά της και καταλήγει να επηρεάζει τον περιβάλλοντα γαλαξία» αναφέρει ο Γκέριτ Σέλενμπεργκερ, αστροφυσικός στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν. Η εικόνα του πίδακα από τη μαύρη τρύπα Μ87. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2125205/h-proti-leptomeris-eikona-enos-pidaka-ylis-poy-xepida-apo-kolossiaia-mayri-trypa/