Η δεύτερη ελληνική αποστολή της Ελληνικής Εταιρείας Πολικών Ζωνών στην Ανταρκτική. Η Επιστημονική Προσφορά της Ελληνικής Εταιρείας Πολικών Ζωνών. Η Ελληνική Εταιρεία Πολικών Ζωνών (ΕΛΕΠΟΖ) ιδρύθηκε το 2013 για να στηρίζει και να συντονίζει την ελληνική ερευνητική δραστηριότητα στις πολικές περιοχές αλλά και για να εμπνέει νέες γενιές επιστημόνων να στραφούν σε νέα καινοτόμα πεδία αιχμής. Στόχος μας είναι να καταστήσουμε την Ελλάδα ενεργό μέλος της παγκόσμιας προσπάθειας για κατανόηση, διαφύλαξη και βιώσιμη διαχείριση του πλανήτη μας.Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες μας λέει ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Πολικών Ζωνών Δρ. Α. Μαυραειδόπουλος (Αρχιπλοίαρχος (ε.α.) ΠΝ) είναι η δημιουργία ενός δικτύου Ελλήνων επιστημόνων και ερευνητικών ιδρυμάτων που θα ασχολούνται με την Ανταρκτική και γενικότερα με τις πολικές ζώνες. Η ΕΛΕΠΟΖ έφερε σε επαφή ακαδημαϊκούς, ερευνητές, φοιτητές και τεχνολόγους από διάφορους κλάδους: Ωκεανογραφία, Κλιματολογία, Γεωλογία, Βιολογία, Ιατρική, Αστροφυσική και Μηχανική.Η δεύτερη ελληνική αποστολή της ΕΛΕΠΟΖ στην Ανταρκτική, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, συνεχίζει και διευρύνει το όραμα της ελληνικής επιστημονικής παρουσίας στις πολικές περιοχές. Από την παρατήρηση της Γης μέσω δορυφορικών συστημάτων μέχρι την έρευνα του βυθού των παγωμένων ωκεανών, η αποστολή αυτή ενώνει το Διάστημα με τα βάθη της Γης, προβάλλοντας την Ελλάδα ως ισότιμο μέλος της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Οι πολικές περιοχές, και ιδιαίτερα η Ανταρκτική, δεν είναι μόνο το ψυχρότερο και πιο απομονωμένο μέρος του πλανήτη· είναι ένα παγκόσμιο εργαστήριο γνώσης, όπου αποκαλύπτονται κρίσιμες αλήθειες για το κλίμα, τη γεωλογία και τους ωκεανούς της Γης.Ιδιαίτερη τιμή αποτελεί για όλους μας η συμμετοχή των Ελληνίδων Ερευνητριών της δεύτερης ελληνικής αποστολής στην Ανταρκτική. Οι γυναίκες αυτές, με επιστημονική επάρκεια, θάρρος και αφοσίωση, εκπροσωπούν τη νέα γενιά της ελληνικής επιστήμης και αποδεικνύουν έμπρακτα ότι η έρευνα δεν έχει σύνορα, φύλο ή περιορισμούς, παρά μόνο πάθος για γνώση και προσφορά.Η αποστολή των Ελληνίδων ερευνητριών, Ελένης Κυτίνου (Θαλάσσια Βιολόγος, ΕΛΚΕΘΕ) και Διονυσίας-Χριστίνας Ρηγάτου (Ωκεανογράφος, ΕΚΠΑ), στην Ανταρκτική το 2026, αποτελεί ένα ορόσημο για την ελληνική επιστημονική κοινότητα. Στο επίκεντρο της έρευνάς τους βρίσκεται η ανάλυση των μακροχρόνιων τάσεων της πρωτογενούς παραγωγής και η μελέτη των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στη δομή και τη λειτουργία του εύθραυστου αυτού οικοσυστήματος.Μέσω απαιτητικών καταδύσεων σε πολικές θερμοκρασίες και με τη χρήση του βουλγαρικού ερευνητικού σκάφους «Κύριλλος και Μεθόδιος», οι δύο επιστήμονες θα προχωρήσουν στην πρώτη λεπτομερή καταγραφή του παράκτιου τροφικού πλέγματος, εξετάζοντας παράλληλα την παρουσία ξενικών ειδών. Η προσπάθειά τους να κατανείμουν τη βιομάζα σε λειτουργικές ομάδες θα προσφέρει κρίσιμα δεδομένα για τη βιωσιμότητα των υδάτινων πόρων της περιοχής.Πρόκειται για μια μεθοδολογικά πρωτοποριακή μελέτη που φωτίζει ανεξερεύνητες πτυχές του Ανταρκτικού περιβάλλοντος, συνδέοντας την τοπική βιοποικιλότητα με τις παγκόσμιες περιβαλλοντικές αλλαγές. Το έργο τους δεν αποτελεί μόνο μια επιστημονική πρόκληση, αλλά και μια σημαντική συμβολή στην κατανόηση της ανθεκτικότητας του πλανήτη μας απέναντι στην κλιματική αλλαγή. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2073107/i-deyteri-elliniki-apostoli-tis-ellinikis-etaireias-polikon-zonon-stin-antarktiki/

Τα πτηνά έχουν παγκόσμια γλώσσα συναγερμού που μπορεί να αποτελεί πρόγονο της ανθρώπινης ομιλίας Πρόκειται για ένα φωνητικό σήμα προειδοποίησης παρουσίας στη φωλιά κάποιου παρασιτικού είδους Τα πτηνά σε ολόκληρο τον πλανήτη μοιράζονται μια προειδοποιητική κραυγή που ίσως αποτελεί μια… ρίζα της ομιλίας που ανέπτυξαν οι άνθρωποι.Είδη πτηνών που ζουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά το ένα από το άλλο και έχουν εξελικτικά διαχωριστεί εδώ και εκατομμύρια χρόνια χρησιμοποιούν εντυπωσιακά παρόμοιες προειδοποιητικές φωνές για να ειδοποιούν για παρασιτικές απειλές κοντά στις φωλιές τους σύμφωνα με διεθνή ομάδα επιστημόνων.Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτό το φωνητικό σήμα είναι προϊόν εκμάθησης αλλά πηγάζει από μια ενστικτώδη αντίδραση που εμφανίζεται σε πολλά είδη. Πρόκειται για την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση ζωικού ήχου που συνδυάζει με αυτόν τον τρόπο ένα έμφυτο στοιχείο με χρήση που προκύπτει από εκμάθηση.Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Ecology & Evolution» ρίχνει φως στο πώς η φυσική επιλογή μπορεί να διαμορφώσει την εξέλιξη της επικοινωνίας. Υπό την ηγεσία ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ στις ΗΠΑ και το Βιολογικό Σταθμό Doñana στη Σεβίλλη της Ισπανίας η έρευνα είναι μιας από τις πιο εκτεταμένες που έχουν γίνει για τον παρασιτισμό αναπαραγωγής που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα. Παρασιτισμός αναπαραγωγής και άμυνα της φωλιάς Ο παρασιτισμός αναπαραγωγής συμβαίνει όταν πουλιά όπως οι κούκοι αφήνουν τα αυγά τους στις φωλιές άλλων ειδών. Τα «ξενιστικά» πουλιά μεγαλώνουν στη συνέχεια τα ξένα νεοσσά συχνά εις βάρος των δικών τους μικρών. Εξαιτίας αυτού του μεγάλου κόστους τα είδη-ξενιστές ωφελούνται όταν αναγνωρίζουν γρήγορα τα παράσιτα και τα εμποδίζουν να γεννήσουν εξαρχής.Η ομάδα ανακάλυψε ότι περισσότερα από 20 είδη πτηνών σε τέσσερις ηπείρους παράγουν σχεδόν πανομοιότυπες «κλαψουριστές» φωνές όταν εντοπίζουν ένα παρασιτικό πουλί κοντά. Ένα παγκόσμιο σήμα χωρίς άμεση επαφή Αυτό που προβλημάτισε τους ερευνητές ήταν ότι πτηνά που ζουν σε απομακρυσμένες μεταξύ τους περιοχές όπως η Αυστραλία, η Κίνα και η Ζάμπια βασίζονται στον ίδιο τύπο φωνής, παρότι οι πληθυσμοί αυτοί δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή μεταξύ τους.Όταν ένα πτηνό ακούει αυτό το σήμα συναγερμού προσεγγίζει ενστικτωδώς για να ερευνήσει. Εκείνη τη στιγμή αρχίζει να συνδέει τον ήχο με ό,τι βλέπει και βιώνει γύρω του σε μια διαδικασία που ο Ντάμιαν Μπλασί συν-συγγραφέας της μελέτης και επιστήμονας γλώσσας στο Pompeu Fabra University στη Βαρκελώνη, περιγράφει ως κοινωνική μετάδοση«Τότε, όταν τα πουλιά απορροφούν τα στοιχεία γύρω τους, μαθαίνουν πότε να παράγουν τον ήχο στο μέλλον», δήλωσε ο Τζέημς Κένερλι συν-επικεφαλής συγγραφέας και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Εργαστήριο Ορνιθολογίας του Κορνέλ. Ανάμεσα στο ένστικτο και τη μαθημένη γλώσσα Σύμφωνα με τον Ουίλιαμ Φίνει εξελικτικό οικολόγο στο Βιολογικό Σταθμό Doñana και συν-επικεφαλής της έρευνας αυτή η «κλαψουριστή» φωνή βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο καθαρό ένστικτο και τον σύνθετο μαθημένο λόγο. «Το συναρπαστικό με αυτή τη φωνή είναι ότι αντιπροσωπεύει ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα στις ενστικτώδεις φωνητικές εκδηλώσεις που συχνά βλέπουμε στα ζώα και στις πλήρως μαθημένες φωνητικές μονάδες όπως οι ανθρώπινες λέξεις», ανέφερε.Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι τα είδη που χρησιμοποιούν αυτή τη φωνή τείνουν να ζουν σε περιοχές όπου οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ παρασίτων και ξενιστών είναι ιδιαίτερα περίπλοκες.«Όταν τα πουλιά συνεργάζονται για να απομακρύνουν τα παράσιτα, η επικοινωνία σχετικά με το πώς και πότε θα συνεργαστούν είναι εξαιρετικά σημαντική γι’ αυτό αυτή η φωνή εμφανίζεται σε μέρη του κόσμου όπου τα είδη επηρεάζονται περισσότερο από τον παρασιτισμό αναπαραγωγής. Η εξάπλωση αυτού του φωνητικού σήματος επηρεάζει τα πρότυπα συνεργασίας των πουλιών παγκοσμίως» εξηγεί ο Κένερλι. Ενδείξεις για την προέλευση της γλώσσας Αυτό που καθιστά την ανακάλυψη ιδιαίτερα σημαντική είναι η σύνδεση μεταξύ ενός έμφυτου ήχου και μιας μαθημένης αντίδρασης. «Για πρώτη φορά, καταγράψαμε μια φωνητική εκδήλωση που έχει τόσο μαθημένα όσο και έμφυτα στοιχεία, ενδεχομένως δείχνοντας πώς τα μαθημένα σήματα μπορεί να εξελίχθηκαν από έμφυτες φωνές, όπως είχε αρχικά προτείνει ο Κάρολος Δαρβίνος. Είναι σαν να βλέπουμε πώς η εξέλιξη επιτρέπει στα είδη να αποδίδουν μαθημένα νοήματα σε ήχους» λέει ο Φίνει.Τα αποτελέσματα αυτά αμφισβητούν τη μακροχρόνια άποψη ότι η επικοινωνία των ζώων και η ανθρώπινη γλώσσα είναι σαφώς διαχωρισμένες. Οι ερευνητές προτείνουν ότι σύνθετα συστήματα όπως η ανθρώπινη γλώσσα ενδέχεται να αναπτύχθηκαν σταδιακά, αναδυόμενα από τον συνδυασμό ενστικτωδών φωνών και μαθημένου νοήματος κατά τη διάρκεια της εξελικτικής πορείας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2073212/ta-ptina-echoyn-pagkosmia-glossa-synagermoy-poy-mporei-na-apotelei-progono-tis-anthropinis-omilias/

Είναι οι αναμνήσεις ψευδαισθήσεις;  Μια πρόσφατη μελέτη αποσαφηνίζει το παράδοξο των εγκεφάλων Boltzmann Όταν αναφερόμαστε σε «εγκέφαλο Boltzmann», εννοούμε έναν παρατηρητή που εμφανίζεται στο σύμπαν εξ αιτίας των τυχαίων διακυμάνσεων του χωρόχρονου. Αυτή η ιδέα της συνειδητής οντότητας που αναδύεται αυθόρμητα στο χώρο, φέρει το όνομα του μεγάλου θεωρητικού φυσικού» Ludwig Boltzmann. Aν σύμφωνα με κάποιες κοσμολογικές θεωρίες μπορεί ένα ολοκλήρο σύμπαν να εμφανιστεί από το κενό μέσω μιας κβαντικής διακύμανσης, είναι πολύ πιο πιθανόν να εμφανιστεί ένας και μοναδικός ανθρώπινος εγκέφαλος, ο οποίος περιέχει όλες σου τις αναμνήσεις και φαντάζεται πως κατοικεί μέσα σε ένα απόλυτα λειτουργικό κόσμο, και αυτή τη στιγμή διαβάζει αυτές τις γραμμές στο κινητό του! Αυτός ο ατυχής εγκέφαλος είναι καταδικασμένος να εξαφανιστεί πάλι στο κενό μέσω μιας κβαντικής διακύμανσης, σχεδόν αμέσως μετά τη δημιουργία του. Στατιστικά, ένας εγκέφαλος Boltzmann είναι πολύ πιο πιθανότερο να εμφανιστεί σε σχέση με ένα ολόκληρο σύμπαν, οπότε, αν θέλουμε να δομήσουμε το σύμπαν μας χρησιμοποιώντας κβαντικές διακυμάνσεις, πρέπει να αποδεχτούμε ότι είναι πολύ πιθανότερο όλα αυτά που βιώνουμε … απλά να τα φανταζόμαστε.Σε μια πρόσφατη εργασία με τίτλο «Disentangling Boltzmann Brains, the Time-Asymmetry of Memory, and the Second Law«, οι David Wolpert, Carlo Rovelli και Jordan Scharnhorst εξετάζουν ένα παλιό παράδοξο πείραμα σκέψης στη στατιστική φυσική και την κοσμολογία, γνωστό ως η υπόθεση των «εγκέφαλων Boltzmann»: την πιθανότητα οι αναμνήσεις, οι αντιλήψεις και οι παρατηρήσεις μας να προκύπτουν από τυχαίες διακυμάνσεις της εντροπίας αντί να αντανακλούν το πραγματικό παρελθόν του σύμπαντος.Το παράδοξο προκύπτει από την καρδιά της στατιστικής φυσικής. Ένας από τους κεντρικούς πυλώνες της κατανόησής μας για τον χρονικά ασύμμετρο δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής είναι το θεώρημα H του Boltzmann στην στατιστική μηχανική. Όμως παραδόξως, το ίδιο το θεώρημα H είναι συμμετρικό ως προς το χρόνο.Αυτή η συμμετρία ως προς τον χρόνο συνεπάγεται ότι, από τυπική άποψη, είναι πολύ πιο πιθανό οι δομές των αναμνήσεων, των αντιλήψεων και των παρατηρήσεών μας να έχουν προκύψει από τυχαίες διακυμάνσεις στην εντροπία του σύμπαντος, παρά να αντιπροσωπεύουν γνήσια αρχεία του πραγματικού εξωτερικού μας σύμπαντος στο παρελθόν. Με άλλα λόγια, η στατιστική φυσική φαίνεται να μας αναγκάζει να συμπεράνουμε ότι οι αναμνήσεις μας μπορεί να είναι απατηλές – περίτεχνες ψευδαισθήσεις που δημιουργήθηκαν τυχαία και δεν μας λένε τίποτα για όσα νομίζουμε ότι περιγράφουν. Αυτή είναι η υπόθεση του «εγκεφάλου του Boltzmann».Οι συγγραφείς επιχειρούν να αποσαφηνίσουν το πώς η υπόθεση των εγκεφάλων Boltzmann, ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής και η σχετική «υπόθεση του παρελθόντος» εξαρτώνται από παραδοχές σχετικά με το ποιες χρονικές στιγμές θεωρούνται δεδομένες όταν αναλύεται η εξέλιξη της εντροπίας του σύμπαντος. Ορισμένες αναλύσεις θέτουν ως δεδομένη την παρούσα κατάσταση του σύμπαντος, ενώ άλλες υποθέτουν μια αρχική κατάσταση χαμηλής εντροπίας (στην Μεγάλη Έκρηξη). Αλλά η ίδια η φυσική δεν καθορίζει ποια από αυτές τις επιλογές είναι η σωστή.Με αφετηρία αυτό που οι συγγραφείς αποκαλούν «εικασία της εντροπίας», το άρθρο δείχνει ότι πολλά από τα καθιερωμένα επιχειρήματα σε αυτές τις συζητήσεις βασίζονται σε λεπτές μορφές κυκλικής συλλογιστικής, όπου παραδοχές για το παρελθόν χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν συμπεράσματα – όπως η αξιοπιστία της μνήμης ή η κατεύθυνση της εντροπίας – τα οποία στη συνέχεια επιστρατεύονται για να στηρίξουν αυτές τις ίδιες παραδοχές. Αντί να επιλύει αυτές τις διαμάχες, το άρθρο καθιστά σαφή την υποκείμενη δομή τους. Διαχωρίζοντας τους φυσικούς νόμους από τις συμπερασματικές επιλογές, οι συγγραφείς προσφέρουν μια σαφέστερη βάση για την αξιολόγηση μακροχρόνιων διαφωνιών σχετικά με τον χρόνο και την εντροπία. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Are your memories illusions? New study disentangles the Boltzmann brain paradox – https://phys.org/news/2026-01-memories-illusions-disentangles-boltzmann-brain.html