-
Αναρτήσεις
15668 -
Εντάχθηκε
-
Τελευταία επίσκεψη
-
Ημέρες που κέρδισε
18
Τύπος περιεχομένου
Forum
Λήψεις
Ιστολόγια
Αστροημερολόγιο
Άρθρα
Αστροφωτογραφίες
Store
Αγγελίες
Όλα αναρτήθηκαν από Δροσος Γεωργιος
-
Έρχεται στα πιάτα μας το σεληνιακό χούμους (βίντεο) Ερευνητές καλλιέργησαν ρεβίθια σε σεληνιακό χώμα κάνοντας ένα σημαντικό βήμα στην... εξωγήινη γεωργία. Αν η ιδέα του χούμους από τη Σελήνη φαίνεται τραβηγμένη, ξανασκεφτείτε το. Επιστήμονες που εργάζονται για την ανάπτυξη της εξωγήινης γεωργίας κατάφεραν να καλλιεργήσουν ρεβίθια σε χώμα που αποτελείται κυρίως από προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος ένα βήμα προς το να μπορούν οι αστροναύτες σε μακροχρόνιες αποστολές στη Σελήνη να παράγουν τη δική τους τροφή.Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα ρεβίθια καλλιεργήθηκαν σε μείγματα εδάφους που αποτελούνταν κυρίως από προσομοιωμένη «σεληνιακή σκόνη» η οποία έχει δημιουργηθεί με βάση δείγματα που έφεραν πίσω οι αποστολές του προγράμματος Apollo της NASA πριν από περισσότερο από μισό αιώνα.Ρεβίθια της ποικιλίας Myles καλλιεργήθηκαν σε θάλαμο ανάπτυξης με ελεγχόμενο κλίμα στο Πανεπιστήμιο του Τέξας. Οι σπόροι καλύφθηκαν με ωφέλιμους μύκητες και φυτεύτηκαν σε μείγμα προσομοιωμένου σεληνιακού εδάφους που δημιούργησε από την εταιρεία Space Resource Technologies στη Φλόριντα και ενός θρεπτικού υλικού που ονομάζεται vermicompost το οποίο παράγεται όταν οι γαιοσκώληκες διασπούν οργανικά απόβλητα.Όσο αυξανόταν το ποσοστό του προσομοιωμένου σεληνιακού εδάφους τόσο μειωνόταν η ποσότητα της σοδειάς αν και το μέγεθός των ρεβιθιών παρέμενε σταθερό. Οι σπόροι που φυτεύτηκαν σε 100% σεληνιακό προσομοιωμένο έδαφος δεν κατάφεραν να παράγουν άνθη ή σπόρους και τα φυτά πέθαναν πρόωρα.«Τα ρεβίθια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και άλλα βασικά θρεπτικά συστατικά, γεγονός που τα καθιστά ισχυρό υποψήφιο για καλλιέργεια στο διάστημα» δήλωσε η Τζέσικα Άτκιν υποψήφια διδάκτορας και υπότροφος της NASA στο Τμήμα Επιστήμης Εδάφους και Καλλιεργειών του Πανεπιστημίου του Τέξας και κύρια συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Scientific Reports». Η παραγωγή τροφής Μια τοπική πηγή τροφής θεωρείται ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση ανθρώπων που θα στελεχώνουν βάσεις στη Σελήνη επειδή είναι πρακτικά πολύ δύσκολο και οικονομικά ασύμφορο να μεταφέρεται όλη η απαραίτητη τροφή από τη Γη.«Στην προσπάθειά μας να εγκαθιδρύσουμε ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη ή ακόμη και στον Άρη θα χρειαστεί να μάθουμε πώς να καλλιεργούμε τρόφιμα εκεί επειδή δεν θα είναι βιώσιμο να μεταφέρουμε τρόφιμα με διαστημόπλοια. Η αποστολή αντικειμένων στο διάστημα παραμένει πολύ ακριβή, το βάρος παίζει σημαντικό ρόλο και η επιβίωση των αστροναυτών δεν μπορεί να εξαρτάται από την έγκαιρη αποστολή προμηθειών» λέει η Σάρα Ολιβέιρα Σάντος μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου του Τέξας και συν-συγγραφέας της μελέτης.«Τα φυτά θα βοηθούσαν επίσης στην παραγωγή οξυγόνου και στη βελτίωση των συστημάτων υποστήριξης ζωής για μελλοντικούς ανθρώπινους οικισμούς» προσθέτει ο αστροβιολόγος Τζιόθι Μπασαπάθι Ραγκαβέντρα του Πανεπιστημίου Northumbria στην Αγγλία, κύριος συγγραφέας μιας δεύτερης μελέτης που εξετάζει τις συνθήκες ανάπτυξης μικροοργανισμών σε προσομοιωμένο αρειανό έδαφος.Το σεληνιακό έδαφος είναι ουσιαστικά θρυμματισμένος βράχος και σκόνη, συχνά αιχμηρή και σαν γυαλί, που έχει σχηματιστεί επί δισεκατομμύρια χρόνια από συγκρούσεις μετεωριτών. Παρότι περιέχει ορισμένα βασικά θρεπτικά στοιχεία και μέταλλα που χρειάζονται τα φυτά, είναι ανόργανο και αφιλόξενο σε αντίθεση με το πλούσιο σε οργανική ύλη έδαφος της Γης.«Προηγούμενες μελέτες έδειξαν ότι τα φυτά μπορούν να βλαστήσουν σε αυθεντικά σεληνιακά δείγματα ή να αναπτυχθούν σε προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος συνήθως με την προσθήκη κομπόστ ή άλλων οργανικών υλικών. Σε αυτή τη μελέτη εστιάσαμε στους μικροοργανισμούς. Αντί να προσθέσουμε μόνο οργανική ύλη, εξετάσαμε αν οι συνεργασίες φυτών-μικροβίων μπορούν να βελτιώσουν το σεληνιακό έδαφος να βελτιώσουν τη δομή του και να μειώσουν το στρες των φυτών» εξηγεί η Άτκιν. Η γεύση Και πώς έχουν γεύση αυτά τα ρεβύθια; Δεν το γνωρίζουμε ακόμη. «Τα ρεβίθια εξετάζονται αυτή τη στιγμή για συσσώρευση μετάλλων, γι’ αυτό και δεν τα έχουμε φάει ακόμη» λέει η Άτκιν. Το σεληνιακό έδαφος και το προσομοιωμένο υλικό που χρησιμοποιήθηκε περιέχουν υψηλά επίπεδα μετάλλων όπως αλουμίνιο και σίδηρο. Ο σίδηρος είναι απαραίτητο θρεπτικό στοιχείο για τα φυτά αλλά το αλουμίνιο δεν είναι και μπορεί να είναι τοξικό όταν καταναλώνεται.«Πριν κάποιος φτιάξει χούμους από τη Σελήνη πρέπει να επιβεβαιώσουμε ότι είναι ασφαλές και θρεπτικό. Τα αποτελέσματα αυτά θα δημοσιευθούν σε επόμενη μελέτη αργότερα μέσα στη χρονιά» αναφέρουν οι ερευνητές.Οι μύκητες που χρησιμοποιήθηκαν για την επικάλυψη των σπόρων συνεργάστηκαν συμβιωτικά με τα ρεβίθια βοηθώντας τα φυτά να απορροφήσουν απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία ενώ ταυτόχρονα μείωσαν την απορρόφηση βαρέων μετάλλων. Οι μικροοργανισμοί αποίκησαν επιτυχώς τις ρίζες ακόμη και σε 100% προσομοιωμένο σεληνιακό ΄δαφος και βοήθησαν να δεσμευτούν τα χαλαρά σωματίδια, κάνοντας το έδαφος να συμπεριφέρεται περισσότερο σαν το έδαφος της Γης.«Αυτό είναι ένα μικρό πρώτο βήμα προς την καλλιέργεια τροφίμων στη Σελήνη αλλά δείξαμε ότι είναι εφικτό και ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση» λέει η Σάντος. Στη φωτογραφία ορισμένα από τα φυτά ρεβιθιού που αναπτύχθηκαν σε προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2081697/erchetai-sta-piata-mas-to-seliniako-choymoys-vinteo/
-
Το φαινόμενο Κόμπτον ως προϋπόθεση για την ύπαρξη της ζωής. Στον πυρήνα του Ήλιου, η θερμοκρασία και η πίεση είναι τόσο υψηλές ώστε να πραγματοποιούνται πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης, με το υδρογόνο να μετατρέπεται σε ήλιο(1). Αυτή η αλληλουχία των πυρηνικών αντιδράσεων απελευθερώνει τεράστια ποσά ενέργειας με την μορφή ακτίνων γάμμα.Εξαιτίας των ακραίων θερμοκρασιών η ύλη στο εσωτερικό του Ήλιου βρίσκεται σε κατάσταση πλάσματος – μια ασύλληπτα πυκνή «σούπα» από ελεύθερα ηλεκτρόνια και πρωτόνια. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η ορατότητα στο εσωτερικό του Ήλιου είναι ελάχιστη. Θεωρούμε ότι η ύλη και το πεδίο ακτινοβολίας βρίσκονται σε κατάσταση πολύ κοντά στη θερμοδυναμική ισορροπία μεταξύ τους. Το θερμικό πεδίο ακτινοβολίας, το οποίο αντιστοιχεί σε μια κεντρική θερμοκρασία 15 εκατομμυρίων βαθμών, αποτελείται κατά κύριο λόγο από ακτίνες Χ, όπως αποδεικνύεται εύκολα μέσω του νόμου του Wien. https://physicsgg.me/2021/03/06/ο-νόμος-μετατόπισης-του-wien/ Επειδή οι ακτίνες Χ και γ αλληλεπιδρούν έντονα με την ύλη, στο εσωτερικό του Ήλιου διανύουν κατά μέσο όρο μόλις μισό εκατοστό πριν συγκρουστούν και, στη συνέχεια, είτε επανεκπεμφθούν είτε σκεδαστούν σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και ο Σούπερμαν δεν θα μπορούσε να δει πέρα από τη μύτη του, αν πετούσε στο εσωτερικό του Ήλιου! Γενικά, οι συνθήκες στο εσωτερικό του Ήλιου – αλλά και σε άλλα άστρα – θυμίζουν μια καυτή κόλαση. Υπάρχει μια αδιάκοπη αλληλεπίδραση σωματιδίων και φωτονίων που κινούνται χαοτικά, συγκρούονται βίαια μεταξύ τους, ή τα φωτόνια απορροφώνται από την ύλη και επανεκπέμπονται, ώστε τελικά να φαίνεται ότι έχουν ελάχιστη συνολική μετατόπιση προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.Ο πρώτος που αντιλήφθηκε ότι υπάρχει ένα μικρό, συστηματικό αποτέλεσμα σε αυτόν τον –φαινομενικά– τρελό χορό των φωτονίων μέσα σε άστρα σαν τον Ήλιο ήταν ο αστροφυσικός Έντινγκτον(2). Αυτή η κίνηση των φωτονίων ονομάζεται σήμερα «τυχαίος βηματισμός» και πρέπει να διακρίνεται σαφώς από την ελεύθερη πτήση. Διαμέσου αυτού του τυχαίου βηματισμού, ένα φωτόνιο απομακρύνεται βαθμιαία από το κέντρο του Ήλιου διαγράφοντας μια πορεία ζικ-ζακ, μέχρι να καταλήξει στην επιφάνεια. Κατά την διάρκεια αυτής της βασανιστικής διαδρομής, αλληλεπιδρά συνεχώς με την ύλη και μετασχηματίζεται εξαιτίας της σκέδασης Compton(3). Μέσω αυτού του φαινομένου, τα φωτόνια συγκρούονται με τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του πλάσματος, αλλάζοντας συνεχώς με τυχαίο τρόπο κατεύθυνση και χάνοντας σταδιακά μέρος της ενέργειάς τους σε κάθε σύγκρουση.Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, τα φωτόνια κατά μέσο όρο «υποβαθμίζονται», καθώς από υψηλής ενέργειας φωτόνια ακτίνων Χ, που είναι χαρακτηριστικά της κεντρικής θερμοκρασίας των K, μετατρέπονται σε φωτόνια του ορατού φωτός, χαρακτηριστικά της ενεργού θερμοκρασίας των 5.800 Κ στην επιφάνεια του άστρου. Αυτή η ενεργειακή υποβάθμιση των φωτονίων υψηλής ποιότητας (ακτίνων Χ και γ) σε οπτικά φωτόνια σχετικά «χαμηλότερης» ποιότητας, η οποία προκύπτει από τη διαδικασία της διάχυσης προς την επιφάνεια, είναι απολύτως αναμενόμενη βάσει του δεύτερου νόμου της θερμοδυναμικής.Για να σχηματίσουμε μια ιδέα για το πόσο βασανιστική είναι αυτή η διαδρομή, αρκεί να αναφέρουμε ότι ο τυπικός χρόνος διάχυσης ενός φωτονίου μέσω του «τυχαίου βηματισμού» από το κέντρο του Ήλιου έως την επιφάνειά του εκτιμάται στα 30.000 χρόνια(4). Αυτό το νούμερο προκαλεί δέος, αν αντιπαρατεθεί με τα 2 δευτερόλεπτα περίπου που θα χρειαζόταν το φωτόνιο για να διασχίσει την ίδια απόσταση αν κινούνταν ελεύθερα σε ευθεία γραμμή! Είναι ακριβώς αυτή η εξαιρετικά αργή, προς τα έξω κίνηση των φωτονίων που ρυθμίζει και διατηρεί την λαμπρότητα του Ήλιου στη σταθερή τιμή των erg/sec.Αν δεν υπήρχε το φαινόμενο Compton να μειώνει την ενέργεια των φωτονίων στο εσωτερικό των άστρων όπως ο Ήλιος, στο σύμπαν μας θα πλειοψηφούσαν οι θανατηφόρες ακτινοβολίες που παράγονται στο εσωτερικό των άστρων. Οι ακτινοβολίες γ και Χ δεν είναι ασυμβίβαστες μόνο με την ζωή, αλλά και με την ίδια την ύπαρξη ύλης σε ατομική ή σε μοριακή μορφή. Έχουν ενέργειες της τάξης των εκατομμυρίων ηλεκτρονιοβόλτ (MeV), ικανές όχι απλώς να διαλύσουν τα άτομα στα ηλεκτρόνια και στους πυρήνες τους, αλλά να διαλύσουν και τους ίδιους τους πυρήνες.Τα επικίνδυνα για τη ζωή υψηλής ενέργειας φωτόνια βασανίζονται για χιλιάδες χρόνια στην κόλαση του Ήλιου, υφίστανται μεταξύ άλλων και αμέτρητες σκεδάσεις Compton, μέχρι οι υψηλές τους ενέργειες να πέσουν λίγο χαμηλότερα από το κατώφλι των χημικών αντιδράσεων, ώστε αυτά να έχουν μεν αρκετή ενέργεια για να κάνουν χρήσιμο βιολογικό έργο, όχι όμως να προκαλούν χημικές αντιδράσεις οι οποίες θα διασπούσαν ξανά τα πολύτιμα μόρια που κάνουν δυνατή την ύπαρξη της ζωής στη Γη. πηγές: 1. Frank Shu, Aστροφυσική – Δομή και εξέλιξη του Σύμπαντος 2. Στέφανος Τραχανάς, Κβαντομηχανική Λυκείου Εξαιτίας της σκέδασης Compton που υφίστανται τα φωτόνια στο ταξίδι τους από την καρδιά του Ήλιου μέχρι την επιφάνειά του, ο Ήλιος μας (αλλά και κάθε άστρο), αντί να είναι μια πηγή θανατηφόρας ακτινοβολίας μετατρέπεται σε πηγή ζωής. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η τυχαία διαδρομή που φαίνεται να ακολουθεί το φωτόνιο διαρκεί δεκάδες χιλιάδες χρόνια! (1) Στο εσωτερικό των άστρων όπως ο Ήλιος παράγεται ενέργεια από μια σειρά διαδοχικών πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης που ονομάζεται κύκλος σύντηξης πρωτονίου-πρωτονίου. Το συνολικό αποτέλεσμα αυτών των πυρηνικών αντιδράσεων είναι η παραγωγή ενός πυρήνα ηλίου από τέσσερις πυρήνες υδρογόνου (πρωτόνια): 4 1H → 4Ηe + 26.73 MeV (2) Ο Arthur Eddington είναι ο αστροφυσικός που όταν ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε αν αληθεύει το γεγονός ότι την θεωρία της σχετικότητας κατανοούν μόνο τρεις άνθρωποι στον κόσμο, τότε εκείνος κοντοστάθηκε και αφού σκέφτηκε για λίγη ώρα απάντησε: «προσπαθώ να βρω ποιος είναι ο τρίτος»! (3) Το φαινόμενο Compton περιγράφει την κρούση ενός φωτονίου υψηλής ενέργειας (ακτίνας Χ ή γ) με ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο. Στη σύγκρουση αυτή, το φωτόνιο μεταβιβάζει ένα μέρος της ενέργειάς του στο ηλεκτρόνιο και σκεδάζεται σε νέα κατεύθυνση. Σύμφωνα με το πείραμα Compton, το σκεδαζόμενο φωτόνιο έχει μικρότερη ενέργεια, άρα μεγαλύτερο μήκος κύματος από το αρχικό: (4) Η μέση ελεύθερη διαδρομή ορίζεται ως η μέση απόσταση που ταξιδεύει ένα φωτόνιο προτού συγκρουστεί με ένα ηλεκτρόνιο. Αν θεωρήσουμε την μέση πυκνότητα του Ήλιου ίση με 1,4 gr/cm3 και την μέση θερμοκρασία του Κ, τότε αποδεικνύεται ότι η μέση ελεύθερη διαδρομή του φωτονίου είναι περίπου 0,5 cm. Η μέση ελεύθερη διαδρομή σχετίζεται με τον χρόνο που διαρκεί η τυχαία διαδρομή του φωτονίου στο εσωτερικό του Ήλιου με την εξίσωση: , όπου R η ακτίνα του Ήλιου και c η ταχύτητα του φωτός. Αντικαθιστώντας τις αριθμητικές τιμές σ’ αυτόν τον τύπο παίρνουμε t=31.000 χρόνια! Στην πραγματικότητα, δεν είναι το ίδιο φωτόνιο που επιβιώνει σ΄αυτό το μακροχρόνιο ταξίδι. Εκτός από τις συνεχείς σκεδάσεις Compton, συμβαίνουν κι άλλα φαινόμενα – για παράδειγμα τα φωτόνια μπορεί να απορρροφηθούν πλήρως από το πλάσμα μεταφέροντας την ενέργειά τους στην ύλη. Η (σχεδόν) θερμοδυναμική ισορροπία διατηρείται καθώς το πλάσμα επανεκπέμπει διαρκώς νέα φωτόνια. Επειδή όμως τα στρώματα προς την επιφάνεια γίνονται όλο και ψυχρότερα, από την επιφάνεια του Ήλιου εκπέμπονται πολλά νέα φωτόνια χαμηλότερης ενέργειας που αντιστοιχούν στην ενέργεια ενός φωτονίου (γ ή Χ) υψηλής ενέργειας.
-
Διαστημική Εξερεύνηση
Δροσος Γεωργιος απάντησε στην συζήτηση του/της Δροσος Γεωργιος σε Αστρο-ειδήσεις
Ιαπωνικό διαστημόπλοιο έτοιμο για αναχώρηση, το πλήρωμα μελετά βιολογία και προηγμένη τεχνολογία. Η Αποστολή 74 είναι έτοιμη να αποστείλει ένα ιαπωνικό διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου την Παρασκευή, έπειτα από τέσσερις μήνες παραμονής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό . Οι κάτοικοι της τροχιάς πέρασαν επίσης την Τετάρτη διεξάγοντας ένα ευρύ φάσμα βιολογικών ερευνών για να διατηρήσουν τους ανθρώπους υγιείς εντός και εκτός Γης και δοκίμασαν προηγμένη τεχνολογία προς όφελος των επιχειρήσεων του πληρώματος.Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, ολοκλήρωσαν τις εργασίες με το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου HTV-X1, προετοιμάζοντάς το για την αναχώρησή του την Παρασκευή. Το δίδυμο αποσύνδεσε τα συστήματα τροφοδοσίας του HTV-X1, εγκατέστησε ηλεκτρονικές μονάδες ελέγχου που θα δίνουν εντολή σε εξαρτήματα να αποσυνδεθούν από το διαστημόπλοιο και στη συνέχεια έκλεισαν τις πόρτες του οχήματος και του σταθμού.Στις 2:25 μ.μ. EST την Πέμπτη, οι ελεγκτές ρομποτικής θα δώσουν εξ αποστάσεως εντολή στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 να απεγκαταστήσει το HTV-X1 από τη θύρα της μονάδας Harmony που βλέπει προς τη Γη και στη συνέχεια να το ελιχθεί σε θέση στάθμευσης για μια δοκιμή επίδειξης αισθητήρα λέιζερ κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τέλος, στις 12 μ.μ. την Παρασκευή , οι ελεγκτές ρομποτικής θα δώσουν εντολή στο Canadarm2 να απελευθερώσει το HTV-X1 σε τροχιά γύρω από τη Γη, όπου θα παραμείνει για τρεις μήνες σε ασφαλή απόσταση από το τροχιακό φυλάκιο για τη διεξαγωγή τηλεχειριζόμενων επιστημονικών πειραμάτων. Η NASA θα μεταδώσει την κυκλοφορία του HTV-X1 με κάλυψη που θα ξεκινήσει στις 11:45 π.μ. την Παρασκευή στο NASA+ , το Amazon Prime και το κανάλι YouTube του οργανισμού .Πριν ολοκληρώσει τις εργασίες στο HTV-X1 την Τετάρτη, ο Williams διαμόρφωσε πειραματικό ρομποτικό υλικό στην εργαστηριακή μονάδα Kibo , σχεδιασμένο για να αυτοματοποιεί εργασίες και να μειώνει τον φόρτο εργασίας του πληρώματος. Στη συνέχεια, έκανε ένα τεστ γνωστικής λειτουργίας για να μετρήσει τυχόν αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου του που προκαλούνται από το διάστημα για τη σουίτα CIPHER 14 ερευνητικών ερευνών σε ανθρώπους. Ο Meir κινηματογράφησε λούτρινα παιχνίδια να επιπλέουν σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας μέσα στο Kibo για να προωθήσει την εμπορευματοποίηση του διαστήματος και να ενθουσιάσει τους νέους για την εξερεύνηση του διαστήματος.Οι μηχανικοί πτήσης Jack Hathaway της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) ξεκίνησαν τη βάρδιά τους δοκιμάζοντας τη βιοϊατρική συσκευή EchoFinder-2 μέσα στην εργαστηριακή μονάδα του Columbus . Ο καθένας σάρωνε με τη σειρά του την κοιλιά και το αγγειακό σύστημα του άλλου με το EchoFinder-2, το οποίο χρησιμοποιεί επαυξημένη πραγματικότητα για καθοδήγηση με υπερήχους και τεχνητή νοημοσύνη για την ανίχνευση οργάνων. Στόχος της ερευνητικής μελέτης σε ανθρώπους είναι να μειωθεί η εξάρτηση από την επίγεια υποστήριξη για ιατρικές διαδικασίες καθώς το πλήρωμα πετάει πιο μακριά από τη Γη.Εργαζόμενος στο τμήμα Roscosmos του εργαστηρίου σε τροχιά, ο μηχανικός πτήσης Andrey Fedyaev φορούσε μια ποικιλία από χειροπέδες στα χέρια, τους καρπούς και τα δάχτυλα, μετρώντας την αρτηριακή του πίεση για να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν πώς η ζωή σε μικροβαρύτητα επηρεάζει την αγγειακή υγεία. Στη συνέχεια, ο Fedyaev ολοκλήρωσε τη βάρδιά του μέσα στην επιστημονική μονάδα Nauka , καθαρίζοντας τους ανεμιστήρες του συστήματος εξαερισμού και φωτογραφίζοντας την εργασία του.Ο μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάεφ ολοκλήρωσε μια αυτοματοποιημένη φωτογράφιση της Γης κατά τη διάρκεια της νύχτας, η οποία απεικόνισε ορόσημα της Νότιας Αμερικής και της Αφρικής σε διαφορετικά μήκη κύματος. Στη συνέχεια, ο Μικάεφ διαμόρφωσε υλικό δεδομένων και επικοινωνιών ή αποθηκευτικούς χώρους στη μονάδα υπηρεσιών Zvezda . Αργότερα, έστρεψε μια κάμερα έξω από ένα παράθυρο στο Zvezda και φωτογράφισε την περιοχή της Παταγονίας της Νότιας Αμερικής και τα Νησιά Νότιας Γεωργίας και Νότιων Σάντουιτς κοντά στην Ανταρκτική.Ο διοικητής του σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ συνέχισε ένα πείραμα διαστημικής φυσικής στρέφοντας μια μοριακή δέσμη, ή ένα ρεύμα ατόμων και μορίων, σε ημιαγωγικά υλικά για να παρατηρήσει πώς αντιδρούν και να μάθει πώς να δημιουργεί προηγμένες δομές συσκευών με εξαιρετικά καθαρές επιφάνειες. Στο τέλος της βάρδιάς του, ο Κουντ-Σβερτσκόφ έστησε τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιήσουν αυτός και ο Μικάεφ την επόμενη μέρα για να σαρώσουν τα στομάχια τους μετά το πρωινό, ώστε να κατανοήσουν πώς η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει το πεπτικό σύστημα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/03/04/japanese-spacecraft-ready-for-departure-crew-studies-biology-and-advanced-tech/ Το ιαπωνικό διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου HTV-X1 απεικονίζεται συνδεδεμένο στη θύρα που βλέπει προς τη Γη στη μονάδα Harmony του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, με τον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 στο προσκήνιο. Roscosmos Πόσα προσωπικά αντικείμενα μπορούν να πάρουν μαζί τους οι αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό; Η απάντηση βρίσκεται στην κάρτα. Αυτή η κατηγορία δεν περιλαμβάνει τρόφιμα και είδη οικιακής χρήσης, καθώς οι αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) έχουν όλα όσα χρειάζονται για την εργασία και τη ζωή τους. Τα προσωπικά αντικείμενα σε ένα διαστημόπλοιο μπορούν να συγκριθούν με τις χειραποσκευές σε ένα αεροπλάνο. Ωστόσο, το επιτρεπόμενο βάρος τους είναι σημαντικά μεγαλύτερο - κατά μέσο όρο 10-15 κιλά. Απαγορευμένα αντικείμενα σε ένα διαστημόπλοιο περιλαμβάνουν όλα τα χαλαρά, εύθραυστα ή θρυμματιζόμενα αντικείμενα, καθώς και αλκοόλ, φάρμακα, αρώματα, αιχμηρά ή κοπτικά αντικείμενα, γυάλινα αντικείμενα και ζωντανά φυτά. Σε κάθε πτήση, οι αστροναύτες φέρουν δείκτες μηδενικής βαρύτητας. Τα προσωπικά τους αντικείμενα περιλαμβάνουν επίσης συχνά αναμνηστικά, άνετα ρούχα και χαρτί επιστολών για την αποστολή επιστολών στην οικογένεια. Ωστόσο, ακόμη και τα πιο ελαφριά αντικείμενα υπόκεινται σε περιορισμούς μεγέθους. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_601463 -
Η Ανταρκτική έχει απώλειες πάγου όσο δέκα πόλεις σαν το Λος Άντζελες. Νέα χαρτογράφηση της υποχώρησης των παγετώνων εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Μετά από ανάλυση τριών δεκαετιών δορυφορικών δεδομένων επιστήμονες δημιούργησαν την πρώτη χαρτογράφηση σε ολόκληρη την Ανταρκτική για το πώς μετακινείται η γραμμή θεμελίωσης των παγετώνων.Η γραμμή θεμελίωσης παγετώνων είναι το ακριβές σημείο ή η ζώνη όπου ένας παγετώνας ή ένα παγόβουνο σταματά να ακουμπά στον βυθό της θάλασσας και αρχίζει να επιπλέει. Αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία στην παγετωνολογία. Διαχωρίζει τον παγετώνα που στηρίζεται στο έδαφος από το τμήμα που επιπλέει. Η θέση της γραμμής θεμελίωσης καθορίζει τη σταθερότητα του παγετώνα. Όταν αυτή υποχωρεί, ο παγετώνας γίνεται πιο ασταθής.Η υποχώρηση της γραμμής θεμελίωσης η οποία οφείλεται κυρίως στο λιώσιμο από θερμότερα θαλάσσια ρεύματα, οδηγεί σε ταχύτερη ροή πάγου προς τον ωκεανό, συμβάλλοντας άμεσα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Στην Ανταρκτική η υποχώρηση των γραμμών θεμελίωσης παρακολουθείται στενά με ορισμένους παγετώνες να έχουν υποχωρήσει κατά χιλιάδες χιλιόμετρα τις τελευταίες δεκαετίες Η χαρτογράφηση Η νέα έρευνα που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PNAS» έγινε από παγετωνολόγους του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Ιρβάιν και δείχνει ότι το 77% της ακτογραμμής της Ανταρκτικής παραμένει σταθερό από το 1996. Ωστόσο σε πιο ευάλωτες περιοχές υπάρχει σημαντική υποχώρηση των παγετώνων. Συνολικά χάθηκαν 12,820 τετραγωνικά χιλιόμετρα παγωμένου εδάφους σε 30 χρόνια περίπου όσο 10 πόλεις στο μέγεθος του Λος Άντζελες μαζί με τα περίχωρα του.Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας Έρικ Ρινό η παρακολούθηση της γραμμής θεμελίωσης με δορυφορικό ραντάρ είναι το πιο αξιόπιστο εργαλείο για να καταλάβουμε αν το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής αποσταθεροποιείται.Οι μεγαλύτερες αλλαγές καταγράφηκαν στη Δυτική Ανταρκτική ιδιαίτερα στη θάλασσα Αμούνδσεν. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η κύρια αιτία είναι θερμά θαλάσσια ρεύματα που φτάνουν κάτω από τους παγετώνες και τους λιώνουν από κάτω. Στη βορειοανατολική Ανταρκτική Χερσόνησο οι παγετώνες υποχωρούν σημαντικά, αλλά δεν υπάρχει απόδειξη ότι φταίνε θερμά νερά κάτι που παραμένει επιστημονικό μυστήριο.Τα δεδομένα αυτά είναι κρίσιμα για τη βελτίωση των μοντέλων πρόβλεψης ανόδου της στάθμης της θάλασσας και την κατανόηση του πώς θα αντιδράσει το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής στο μέλλον. «Είναι ίσως τυχερό ότι δεν αντιδρά ολόκληρη η Ανταρκτική ταυτόχρονα γιατί τότε η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη» αναφέρει ο Ρινό. https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2081141/i-antarktiki-echei-apoleies-pagoy-oso-deka-poleis-san-to-los-antzeles/ Απρόσμενη εκτός προβλέψεων αύξηση της στάθμης της θάλασσας δείχνει νέα έρευνα. Σε πολλές παράκτιες περιοχές σημειώνεται αξιοσημείωτη αύξηση η οποία προκαλεί έντονη ανησυχία. Τα επίπεδα της θάλασσας σε παράκτιες περιοχές του πλανήτη είναι ήδη έως και περίπου δύο μέτρα υψηλότερα από ό,τι πιστεύουν πολλοί επιστήμονες σύμφωνα με μια ανησυχητική νέα αξιολόγηση ερευνητών από την Ολλανδία.Τα ευρήματα έχουν σοβαρές επιπτώσεις για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε παράκτιες κοινότητες σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα για χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και της περιοχής του Ινδο-Ειρηνικού. Η μελέτη δείχνει ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να απειλήσει δεκάδες εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως εάν υπάρξει άνοδος περίπου 1 μέτρο της στάθμης της θάλασσας.Τα παράκτια επίπεδα της θάλασσας που απειλούν αυτές τις χώρες οι οποίες ήδη έχουν βιώσει τις πιο σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής φτάνουν σε ύψη ως και περίπου δύο μέτρα ψηλότερα από ό,τι υπολόγιζαν τα μοντέλα σύμφωνα με τη στατιστική ανάλυση. Αυτό πιθανότατα σημαίνει ότι τα σημερινά σχέδια αντιμετώπισης της ανόδου της στάθμης της θάλασσας πρέπει να αλλάξουν και να επεκταθούν. Οι επιπτώσεις Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας όχι μόνο πιέζει τις υποδομές και αναγκάζει ανθρώπους να μετακινηθούν αλλά επιδεινώνει και τις πλημμύρες και τα κύματα καταιγίδας κατά τη διάρκεια τυφώνων και άλλων ισχυρών καταιγίδων που αναμένεται να γίνουν συχνότερες σε έναν κόσμο που θερμαίνεται γρήγορα.«Η μελέτη μας αποκαλύπτει θεμελιώδη προβλήματα ευθυγράμμισης μεταξύ της στάθμης της θάλασσας και του υψομέτρου των ακτών σε μεγάλο μέρος της επιστημονικής βιβλιογραφίας, γεγονός που δημιουργεί σφάλματα και μεγάλες αβεβαιότητες στη συντριπτική πλειονότητα των εκτιμήσεων για τους παράκτιους κινδύνους και τις επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας» έγραψαν οι ερευνητές από το Wageningen University & Research.Τα ευρήματα σημαίνουν επίσης ότι τα καθιερωμένα επιστημονικά μοντέλα πρέπει να αναθεωρηθούν, καθώς πάνω από το 99 % των 385 μελετών που εξετάστηκαν χρειάζονται διόρθωση.Ουσιαστικά οι επιστήμονες ξεκινούσαν από λάθος σημείο αναφοράς. Αυτό συνέβαινε επειδή μετρούσαν τη στάθμη της θάλασσας χρησιμοποιώντας μια παλιά μέθοδο δεκαετιών, γνωστή ως «μοντέλο γεωειδούς» η οποία υπολογίζει τη μέση στάθμη της θάλασσας με βάση τη βαρύτητα και την περιστροφή της Γης χωρίς να λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως οι παλίρροιες, τα θαλάσσια ρεύματα και η θερμοκρασία του νερού.Περισσότερο από το 90 % των μελετών που εξετάστηκαν βασίστηκαν σε αυτή τη μέθοδο για να υπολογίσουν τη σημερινή στάθμη της θάλασσας. «Από τις μελέτες που χρησιμοποίησαν πραγματικές μετρήσεις στάθμης θάλασσας, ορισμένες το έκαναν λανθασμένα ή δεν παρείχαν πλήρη και αναπαραγώγιμη μεθοδολογία» αναφέρει το πανεπιστήμιο σε ανακοίνωσή του. Τα δεδομένα Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου η διαφορά ήταν μεγαλύτερη από ό,τι σε άλλες. Οι αποκλίσεις ήταν μικρότερες σε περιοχές όπως η Βόρεια Ευρώπη και η ανατολική ακτή των ΗΠΑ αλλά μεγαλύτερες σε πολλές περιοχές του παγκόσμιου νότου.Αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχουν λιγότερα δεδομένα για τα μοντέλα γεωειδούς σε αυτές τις περιοχές, ενώ η δυναμική των ωκεανών είναι ισχυρότερη. Εκεί η στάθμη της θάλασσας επηρεάζεται περισσότερο από παλίρροιες, ανέμους και ρεύματα. Επιπλέον απαιτείται ειδικός υπολογισμός για να συνδεθούν σωστά οι μετρήσεις της στάθμης της θάλασσας και της ξηράς, οι οποίες λαμβάνονται από διαφορετικούς δορυφόρους.«Αν θέλεις να γνωρίζεις το υψόμετρο της γης σου σε σχέση με τη στάθμη της θάλασσας πρέπει πρώτα να μετατρέψεις τα διαφορετικά σύνολα δεδομένων σε ένα κοινό σύστημα αναφοράς. Μόνο τότε μπορείς να υπολογίσεις σωστά τη σχετική διαφορά ύψους μεταξύ τους» εξηγεί ο Φίλιπ Μάιντερχουντ κύριος συγγραφέας της έρευνας.Με αυτές τις διορθώσεις, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας γύρω από την Ανταρκτική είναι ελαφρώς μικρότερη, αλλά το μέσο παγκόσμιο επίπεδο της θάλασσας στις παράκτιες περιοχές είναι περίπου 30 εκ. υψηλότερο από ό,τι υπέθεταν οι περισσότερες μελέτες.Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι ζουν ήδη κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι δεν χρειάζεται όλες οι χώρες να αναθεωρήσουν τα δεδομένα τους. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση του Βιετνάμ στο Δέλτα του Μεκόνγκ βασίζεται σε τοπικά δεδομένα και προβλέψεις, αντί για διεθνείς μελέτες.«Τώρα που ανακαλύψαμε αυτό το “τυφλό σημείο”, η επιστημονική κοινότητα μπορεί να κάνει πιο ακριβείς εκτιμήσεις για τις παράκτιες περιοχές και τις πόλεις σε όλο τον κόσμο. Αυτό θα βοηθήσει, για παράδειγμα, να καθοριστεί ποιες περιοχές είναι πιο ευάλωτες στη μελλοντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας και πού χρειάζονται πιο επειγόντως μέτρα προσαρμογής» λέει ο Μάιντερχουντ.Στις Ηνωμένες Πολιτείες σχεδόν το 30 % του πληθυσμού ζει σε παράκτιες περιοχές σύμφωνα με την Εθνικής Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ. https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2081192/aprosmeni-ektos-provlepseon-ayxisi-tis-stathmis-tis-thalassas-deichnei-nea-ereyna/
-
Νέες παρατηρήσεις αστεροειδών από τη NASA εξαλείφουν την πιθανότητα πρόσκρουσης στη Σελήνη το 2032 Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τις παρατηρήσεις του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb της NASA που συλλέχθηκαν στις 18 και 26 Φεβρουαρίου, ειδικοί από το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη της NASA στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης του οργανισμού στη Νότια Καλιφόρνια έχουν βελτιώσει την τροχιά του αστεροειδούς 2024 YR4 κοντά στη Γη και αποκλείουν την πιθανότητα σεληνιακής πρόσκρουσης στις 22 Δεκεμβρίου 2032. Με τα νέα δεδομένα, ο 2024 YR4 αναμένεται να περάσει από την επιφάνεια της σελήνης σε απόσταση 13.200 μιλίων (21.200 χλμ.).Αυτή η ενημέρωση αντικατοπτρίζει βελτιωμένη ακρίβεια στην κατανόησή μας για το πού αναμένεται να βρίσκεται ο αστεροειδής το 2032 και όχι μια μετατόπιση στην τροχιά του. Προηγούμενες αναλύσεις, που έγιναν πριν από την ενσωμάτωση αυτών των νέων παρατηρήσεων, υπέδειξαν ότι ο 2024 YR4 είχε 4,3% πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Σελήνη σε αυτήν την ημερομηνία.Η ομάδα παρατήρησης, με επικεφαλής το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Johns Hopkins στο Laurel του Μέριλαντ, χρησιμοποίησε το Webb για να καταγράψει τις δύο επιπλέον παρατηρήσεις του 2024 YR4, σε μια εφαρμογή των μοναδικών δυνατοτήτων του τηλεσκοπίου. Από την άνοιξη του 2025, ο αστεροειδής δεν είναι παρατηρήσιμος ούτε από τη Γη ούτε από τα διαστημικά αστεροσκοπεία, εκτός από αυτή τη χρήση του Webb για να κάνει από τις πιο αμυδρές παρατηρήσεις αστεροειδούς που έχουν γίνει ποτέ. Ο αστεροειδής 2024 YR4 ανακαλύφθηκε στα τέλη του 2024 από τον χρηματοδοτούμενο από τη NASA σταθμό Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System στη Χιλή. Στις αρχές του 2025, οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την τροχιά του αστεροειδούς έδειχναν ότι ο αστεροειδής είχε μια μικρή, αλλά αξιοσημείωτη πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Γη. Με την πάροδο του χρόνου, με περισσότερες παρατηρήσεις που συλλέχθηκαν από αστεροσκοπεία σε όλο τον κόσμο, η NASA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το αντικείμενο δεν ενέχει σημαντικό κίνδυνο πρόσκρουσης για τη Γη στις 22 Δεκεμβρίου 2032 ή κατά τη διάρκεια του επόμενου αιώνα. Είναι σύνηθες οι αρχικές παρατηρήσεις και τα μοντέλα κινδύνου να ενημερώνονται μόλις συλλεχθούν πρόσθετα δεδομένα παρατήρησης και τα μοντέλα μπορέσουν να βελτιωθούν. https://science.nasa.gov/blogs/planetary-defense/2026/03/05/new-nasa-asteroid-observations-eliminate-chance-of-2032-lunar-impact/
-
Κινεζική «καταιγίδα» φτηνής τεχνητής νοημοσύνης για την επικράτηση στην κούρσα του ΑΙ. Το Πεκίνο στοχεύει σε φθηνά μαζικής χρήσης εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Σε μια νέα φάση εισέρχεται η αναμέτρηση ΗΠΑ και Κίνας για την κυριαρχία στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης. Κινεζικές εταιρείες αναπτύσσουν συνεχώς νέα εργαλεία ΑΙ με στόχο να ανταγωνιστούν τις αμερικανικές εταιρείες που κυριαρχούν μέχρι στιγμής στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης.Την περασμένη εβδομάδα η ByteDance, η εταιρεία πίσω από το TikTok, κυκλοφόρησε ένα εργαλείο δημιουργίας βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη που ονομάζεται Seedance 2.0, το οποίο παράγει υψηλής ποιότητας κλιπ, κινηματογραφικού τύπου, από απλές γραπτές εντολές, δείχνοντας παράλληλα μια μάλλον χαλαρή στάση απέναντι σε ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων.Αυτή την εβδομάδα η Anthropic, η αμερικανική εταιρεία πίσω από το chatbot Claude, δήλωσε ότι τρία κινεζικά εργαστήρια AI δημιούργησαν χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς για να συλλέγουν απαντήσεις του Claude σε μια πρακτική που ονομάζεται «distillation» η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Τα γεγονότα αυτά έχουν οδηγήσει σε εκτιμήσεις ότι η Κίνα ίσως αποκτά πλεονέκτημα στη μάχη για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη. Φθηνά εργαλεία με μαζική χρήση Παρόλο που τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εξακολουθούν να κατασκευάζονται κυρίως από αμερικανικές εταιρείες, η Κίνα πιέζει έντονα για την ανάπτυξη φθηνών και ευρέως χρησιμοποιούμενων εργαλείων AI, τα οποία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν παγκόσμια εξάρτηση από κινεζικές πλατφόρμες.Το Reuters αναφέρει ότι η βιομηχανία προετοιμάζεται για μια «καταιγίδα» από χαμηλού κόστους κινεζικά μοντέλα AI, με κινεζικά συστήματα να μειώνουν επανειλημμένα το κόστος χρήσης. Ποιο είναι το σχέδιο; Τα επίσημα έγγραφα πολιτικής της Κίνας για την AI υποδηλώνουν ότι η χώρα βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη ως «έναν νέο κινητήρα για να μετατραπεί η Κίνα σε υπερδύναμη τόσο στη βιομηχανία όσο και στον κυβερνοχώρο» αλλά και «έναν νέο κινητήρα οικονομικής ανάπτυξης».Από το 2017, η Κίνα έχει αναγνωρίσει ότι η τεχνολογία βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ανταγωνισμού. Όπως αναφέρει το The Conversation ένα βασικό έγγραφο πολιτικής αναφέρει ότι:«Μέχρι το 2030 η τεχνολογία και οι εφαρμογές AI της Κίνας πρέπει να φτάσουν σε παγκόσμιο ηγετικό επίπεδο, καθιστώντας τη χώρα το βασικό κέντρο καινοτομίας στην τεχνητή νοημοσύνη». Αυτή η στρατηγική εξηγεί γιατί οι κινεζικές εταιρείες πιέζουν έντονα τις τιμές. Αν η τεχνητή νοημοσύνη γίνει αρκετά φθηνή μπορεί να γίνει παγκοσμίως πανταχού παρούσα.Το κόστος παίζει μεγάλο ρόλο στο ποιος υιοθετεί πρώτος την τεχνολογία και ποια μοντέλα ενσωματώνονται πρώτα σε λογισμικό και υπηρεσίες. Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ παραμείνουν μπροστά σε τεχνικά χαρακτηριστικά τα κινεζικά προϊόντα μπορούν να αποκτήσουν παγκόσμια επιρροή αν χρησιμοποιηθούν μαζικά. Υψηλή τεχνολογία ως «ήπια ισχύς» Η Κίνα δεν παρουσιάζει την τεχνητή νοημοσύνη της ως κάτι που ωφελεί μόνο την ίδια. Αντίθετα την προωθεί ως συνεισφορά στην ανθρωπότητα. Μια δήλωση του 2019 από εθνική επιτροπή διακυβέρνησης AI υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να: ενισχύει «την κοινή ευημερία της ανθρωπότητας» και να «υπηρετεί την πρόοδο του ανθρώπινου πολιτισμού». Αυτές οι διατυπώσεις παρουσιάζουν την τεχνητή νοημοσύνη ως τεχνολογία που προωθεί την ίδια την εξέλιξη της ανθρωπότητας, όχι απλώς τα κινεζικά συμφέροντα. Υπονοούν ότι η κινεζική ηγεσία στην AI είναι καλό για όλους.Αυτό αποτελεί παράδειγμα κινεζικής ήπιας ισχύος (soft power). Εργαλεία όπως το Seedance μπορεί να απειλούν το επιχειρηματικό μοντέλο του Χόλιγουντ, αλλά κάνουν και κάτι άλλο αφού η φθηνή και υψηλής ποιότητας δημιουργική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα. Αν τα κινεζικά συστήματα γίνουν ευρέως διαδεδομένα, μπορούν να επηρεάσουν τους δημιουργούς, τις συνήθειες των προγραμματιστών και τις εξαρτήσεις από πλατφόρμες ιδιαίτερα σε μη δυτικές αγορές που χρειάζονται φθηνά εργαλεία και ίσως αντιδρούν στην κυριαρχία της αμερικανικής τεχνολογίας. Η εξάπλωση του «κινεζικού μοντέλου» Για φιλελεύθερες δημοκρατίες όπως η Βρετανία, η Αυστραλία και ο Καναδάς η εξάπλωση κινεζικών εργαλείων AI δημιουργεί στρατηγικό δίλημμα. Δεν θα είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ασφαλείας σχετικά με την κινεζική τεχνολογία χωρίς να προκύψει τεχνολογική απομόνωση εάν τα κινεζικά εργαλεία AI υιοθετηθούν μαζικά.Υπάρχει επίσης μια πιο σκοτεινή πλευρά. Το αμερικανικό think tank Freedom House περιγράφει την Κίνα ως χώρα με τις «χειρότερες συνθήκες ελευθερίας στο Διαδίκτυο» στον κόσμο και υποστηρίζει ότι άλλες χώρες αρχίζουν να υιοθετούν το «κινεζικό μοντέλο» εκτεταμένης λογοκρισίας και αυτοματοποιημένης επιτήρησης. Το 2022 η Διοίκηση Κυβερνοχώρου της Κίνας εξέδωσε κανόνες για τους αλγόριθμους που διαμορφώνουν τις ροές ειδήσεων και τις πλατφόρμες σύντομων βίντεο.Οι πάροχοι υποχρεούνται να «υποστηρίζουν τους κυρίαρχους προσανατολισμούς αξιών» και να «διαδίδουν δυναμικά θετική ενέργεια». Οι αλγόριθμοι αυτοί είναι σημαντικοί επειδή καθορίζουν τι βλέπουν οι άνθρωποι και τι καταστέλλεται. Οι κανόνες δείχνουν ότι η κινεζική κυβέρνηση ενδιαφέρεται έντονα για τον έλεγχο της πληροφορίας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και στα εργαλεία AI. Ένα δίλημμα για τις άλλες χώρες Δεν είναι κάθε κινεζικό εργαλείο AI όπλο προπαγάνδας. Ωστόσο η Κίνα αναπτύσσει τεχνολογία παγκόσμιας κλάσης μέσα σε ένα αυταρχικό σύστημα που δίνει προτεραιότητα στον έλεγχο της πληροφορίας. Αυτό σημαίνει ότι η εμπορική επιτυχία της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης της Κίνας πιθανότατα θα κάνει επίσης παρά τις διακηρύξεις για «υπηρέτηση του ανθρώπινου πολιτισμού» τη λογοκρισία και τη διαχείριση αφηγημάτων φθηνότερες και ευκολότερες.Το επιχειρηματικό μοντέλο και η στρατηγική ήπιας ισχύος της Κίνας είναι μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία από τη χαλαρή στάση του Seedance απέναντι στα πνευματικά δικαιώματα ή τις ανησυχίες της Anthropic για πνευματική ιδιοκτησία. Ο στόχος της Κίνας είναι να δημιουργήσει εργαλεία AI που να ανταγωνίζονται αυτά των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών και να τα κάνει φθηνά και παγκοσμίως διαδεδομένα.Για τις άλλες χώρες, αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα δίλημμα αφού όταν μια τεχνολογία γίνει πρότυπο είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί η χρήση ενός διαφορετικού προϊόντος. Το ερώτημα που απομένει είναι αν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες μπορούν να υιοθετήσουν τα φθηνά προϊόντα της Κίνας χωρίς να καταλήξουν εξαρτημένες από συστήματα που διαμορφώνονται από ένα αυταρχικό πολιτικό μοντέλο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2081150/kineziki-kataigida-ftinis-technitis-noimosynis-gia-tin-epikratisi-stin-koyrsa-toy-ai/
-
Η Επιτροπή Αναθεώρησης Ανωμαλιών της NASA διερευνά την απώλεια σήματος του MAVEN Μια επιτροπή αναθεώρησης ανωμαλιών της NASA, η οποία συγκλήθηκε στα μέσα Φεβρουαρίου, αξιολογεί τις προσπάθειες αποκατάστασης που έχουν καταβληθεί για το διαστημόπλοιο MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) του οργανισμού που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Η τελευταία ενημέρωση για το διαστημόπλοιο έγινε στις 6 Δεκεμβρίου. Η επιτροπή θα αξιολογήσει επίσης την πιθανή τρέχουσα κατάσταση του διαστημοπλοίου και την πιθανότητα ανάκτησής του. https://science.nasa.gov/blogs/maven/2026/03/04/nasa-anomaly-review-board-investigates-maven-loss-of-signal/
-
Η NASA ενισχύει την Άρτεμις: Προσθέτει αποστολή, βελτιώνει τη συνολική αρχιτεκτονική. Για την επίτευξη του εθνικού στόχου της προσεδάφισης Αμερικανών αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης και τη διατήρηση της υπεροχής των ΗΠΑ στην εξερεύνηση και τις ανακαλύψεις, η NASA ανακοίνωσε στις 27 Φεβρουαρίου ότι αυξάνει τον ρυθμό των αποστολών στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis, τυποποιώντας τη διαμόρφωση του πυραύλου SLS (Space Launch System) και προσθέτοντας μια νέα αποστολή.Τα σχέδια κοινοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα και περιελάμβαναν μια ενημέρωση σχετικά με την βραχυπρόθεσμη αποστολή, Άρτεμις II .Αυτή η ενημέρωση επικεντρώθηκε στα συστήματα μεταφοράς για τη μεταφορά πληρώματος στη Σελήνη. Η τελευταία αρχιτεκτονική της NASA περιλαμβάνει την προσθήκη μιας νέας αποστολής το 2027 για τη δοκιμή των δυνατοτήτων του συστήματος πιο κοντά στην επιφάνεια της Σελήνης πριν από την αποστολή αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 50 χρόνια και στοχεύει στην επίτευξη μίας σεληνιακής αποστολής ετησίως στη συνέχεια. Η τυποποίηση του SLS και άλλων συστημάτων τώρα θα βοηθήσει τη NASA να στείλει αστροναύτες για να εξερευνήσουν τον Νότιο Πόλο της Σελήνης για πρώτη φορά το 2028.Συγκεκριμένες λεπτομέρειες για την επίτευξη αυτής της νέας προσέγγισης, καθώς και άλλες ενημερώσεις αρχιτεκτονικής, θα δοθούν σύντομα, καθώς ο οργανισμός παραμένει επικεντρωμένος στην αποστολή Artemis II γύρω από τη Σελήνη ήδη από τον Απρίλιο και εξετάζει τις δυνατότητες για την υποστήριξη ενός αυξημένου ρυθμού αποστολής. Ακολουθούν τα βασικά για τις πρώτες πέντε αποστολές στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis: Άρτεμις Ι : Η NASA ολοκλήρωσε με επιτυχία μια μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση του πυραύλου SLS και του διαστημοπλοίου Orion τον Νοέμβριο του 2022. Αυτή η αποστολή δοκίμασε την εκτόξευση του πυραύλου για πρώτη φορά χρησιμοποιώντας νέα συστήματα εδάφους εξερεύνησης και αξιολόγησε συστήματα Orion, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται αστροναύτες ή κρίσιμα συστήματα υποστήριξης ζωής που έχουν προγραμματιστεί για την επόμενη αποστολή. Artemis II : Η δοκιμαστική πτήση θα είναι η πρώτη με πλήρωμα στον πύραυλο SLS και στο διαστημόπλοιο Orion. Μετά από μια επιτυχημένη πρόβα υγρής ροής τον Φεβρουάριο, η NASA ανακάλυψε ένα πρόβλημα ροής ηλίου στο ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης και μετέφερε τον πύραυλο και το διαστημόπλοιο πίσω στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων για επισκευές . Μηχανικοί στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα εργάζονται αυτή τη στιγμή στον στοιβαγμένο πύραυλο SLS και στο διαστημόπλοιο Orion για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που απαιτούσε επαναφορά, και οι ομάδες αφιερώνουν επίσης χρόνο για να αλλάξουν μπαταρίες και άλλα. Το επόμενο παράθυρο εκτόξευσης ανοίγει τον Απρίλιο. Τα μέλη του πληρώματος περιλαμβάνουν τους αστροναύτες της NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και τον αστροναύτη της CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία) Jeremy Hansen για να ξεκινήσουν μια περίπου 10ήμερη αποστολή που θα στείλει πλήρωμα γύρω από τη Σελήνη και πίσω. Άρτεμις III: Η NASA πρόσθεσε μια νέα αποστολή επίδειξης σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη στα μέσα του 2027 για να δοκιμάσει ένα ή και τα δύο εμπορικά διαστημόπλοια προσεδάφισης από την SpaceX και την Blue Origin αντίστοιχα. Η αποστολή θα εκτοξεύσει πλήρωμα στο Orion πάνω από τον πύραυλο SLS για να δοκιμάσει τις δυνατότητες ραντεβού και πρόσδεσης μεταξύ του Orion και ιδιωτικών εμπορικών διαστημοπλοίων που απαιτούνται για την προσεδάφιση αστροναυτών στη Σελήνη. Αυτή η δοκιμή θα πραγματοποιηθεί με έναν ή και τους δύο παρόχους. Artemis IV: Η NASA συνεχίζει να στοχεύει στην πρώτη προσσελήνωση του Artemis στις αρχές του 2028, η οποία έχει οριστεί ως η ημερομηνία-στόχος για την προσσελήνωση από τα μέσα του 2025. Μετά την εκτόξευση, το πλήρωμα θα μεταφερθεί από το Orion σε ένα εμπορικό σεληνιακό όχημα προσεδάφισης για μεταφορά στην επιφάνεια της Σελήνης. Η ετοιμότητα του οχήματος προσεδάφισης θα καθορίσει ποιος πάροχος θα τους μεταφέρει με ασφάλεια στην επιφάνεια και πίσω στο Orion σε σεληνιακή τροχιά πριν το πλήρωμα επιστρέψει στην πατρίδα του με το Orion – καταβροχθίζοντας με ασφάλεια στον Ειρηνικό Ωκεανό. Θα εφαρμοστούν εργασίες για την τυποποίηση του πυραύλου SLS για το Artemis IV. Με αυτήν την προσέγγιση αρχιτεκτονικής, η NASA αξιολογεί εναλλακτικές επιλογές για το δεύτερο στάδιο του πυραύλου. Το ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης που χρησιμοποιήθηκε για τις τρεις πρώτες αποστολές θα αντικατασταθεί από ένα νέο δεύτερο στάδιο και ο οργανισμός δεν σχεδιάζει πλέον να χρησιμοποιεί το Exploration Upper Stage ή το Mobile Launcher 2, καθώς η ανάπτυξη και των δύο έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις. Άρτεμις V: Χρησιμοποιώντας την τυποποιημένη διαμόρφωση του πυραύλου SLS, η NASA προβλέπει την εκτόξευση αυτής της αποστολής στην επιφάνεια της Σελήνης μέχρι τα τέλη του 2028, και μελλοντικές αποστολές περίπου μία φορά το χρόνο στη συνέχεια. Αυτή η αποστολή είναι επίσης η στιγμή που η NASA αναμένεται να ξεκινήσει την κατασκευή της βάσης της στη Σελήνη.Η NASA συνεχίζει να βελτιώνει τα αρχιτεκτονικά της σχέδια και ο οργανισμός θα μοιραστεί περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την προσέγγισή του στην εξερεύνηση της σελήνης και τις αναθέσεις πληρωμάτων στο μέλλον.Στο πλαίσιο της Χρυσής Εποχής της καινοτομίας και της εξερεύνησης, η NASA θα στείλει αστροναύτες του Artemis σε ολοένα και πιο δύσκολες αποστολές για να εξερευνήσουν περισσότερο τη Σελήνη για επιστημονικές ανακαλύψεις, οικονομικά οφέλη και να βασιστούν στα θεμέλιά μας για τις πρώτες επανδρωμένες αποστολές στον Άρη. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα Άρτεμις, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/artemis Η Σελήνη ανατέλλει πίσω από τον πύραυλο Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion πάνω σε έναν κινητό εκτοξευτή στο Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.
-
Δορυφόρος ΗΠΑ-Γαλλίας καταγράφει τα νερά των ποταμών του κόσμου. Τα ποτάμια ανεβαίνουν και κατεβαίνουν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά κατά πόσο; Ίσως λιγότερο από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, σύμφωνα με νέα δεδομένα από την αποστολή SWOT. Επίσης, αναδύονται κρυμμένα περιγράμματα κοίτης ποταμών.Για πρώτη φορά, μια διαστημική αποστολή με επικεφαλής τη NASA και τη Γαλλία παρακολούθησε τα ποτάμια της Γης που διογκώνονται και συρρικνώνονται από μήνα σε μήνα κατά τη διάρκεια ενός έτους και διαπίστωσε σημαντικά μικρότερη διακύμανση από τις προηγούμενες εκτιμήσεις που βασίζονται σε μοντέλα. Μια πρωτοφανής ξηρασία στον Αμαζόνιο πιθανότατα επηρέασε την καταμέτρηση που έκανε ο δορυφόρος Επιφανειακών Υδάτων και Τοπογραφίας Ωκεανών (SWOT). Τα ευρήματα αποκαλύπτουν επίσης νέες λεπτομέρειες σχετικά με την υποθαλάσσια τοπογραφία των ποταμών του κόσμου.Το SWOT , που εκτοξεύτηκε το 2022, είναι μια συνεργασία μεταξύ της NASA και του γαλλικού διαστημικού οργανισμού CNES (Centre National d'Études Spatiales). Είναι ο πρώτος δορυφόρος ικανός να ερευνήσει όχι μόνο τον ωκεανό, αλλά και σχεδόν όλες τις λίμνες και τα ποτάμια του κόσμου με εξαιρετική ακρίβεια. Ενώ το SWOT δεν μετρά τον απόλυτο όγκο των ποταμών, μπορεί να παρακολουθεί το πλάτος, το ύψος της επιφάνειάς τους και την κλίση τους που αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου.Παραδοσιακά, οι υδρολόγοι βασίζονταν σε μοντέλα για να υπολογίσουν τις αλλαγές στην αποθήκευση των ποταμών ή πολλαπλασίαζαν τις εκτιμήσεις ύψους μέσω υψομέτρου με οπτικές ή ραντάρ εκτιμήσεις πλάτους. Αντίθετα, η SWOT μετρά και τις δύο διαστάσεις, το ύψος και το πλάτος, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα το ευαίσθητο όργανο Ka-band Radar Interferometer (KaRIn) για να ανακλά τα μικροκύματα από την επιφάνεια του νερού και να χρονομετρεί πόσο χρόνο χρειάζεται για να επιστρέψει το σήμα. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο Nature, ανέλυσε σχεδόν 1,6 εκατομμύρια τέτοιες παρατηρήσεις.Η ανάλυση σκιαγραφεί μια εικόνα περίπου 127.000 τμημάτων ποταμών που αυξάνονται και μειώνονται μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2024. Συνολικά, ο όγκος των ποταμών ποικίλλει κατά σχεδόν 83 τρισεκατομμύρια γαλόνια (313 κυβικά χιλιόμετρα). Αυτή είναι περίπου 28% μικρότερη από την χαμηλότερη προηγούμενη εκτίμηση, ένα αποτέλεσμα που πιθανότατα επηρεάστηκε από τις εξαιρετικά ξηρές συνθήκες κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου στον Αμαζόνιο, όπου βρίσκεται ο μεγαλύτερος ποταμός της Γης σε όγκο. Νέος τρόπος χαρτογράφησης των καναλιών των ποταμών Ακόμα και όταν μαστιζόταν από ξηρασία, ο ποταμός Αμαζόνιος παρουσίαζε μεγαλύτερες διακυμάνσεις από οποιονδήποτε άλλο ποταμό κατά τη διάρκεια του έτους, κερδίζοντας και χάνοντας περισσότερα από 45 τρισεκατομμύρια γαλόνια (172 κυβικά χιλιόμετρα) — αρκετά για να καλύψουν ολόκληρη την πολιτεία της Καλιφόρνια με περισσότερο από ένα πόδι νερού.Ακόμα πιο εκπληκτικό είναι ότι ο μεγαλύτερος ποταμός στον κόσμο, ο Νείλος, παρουσίασε μικρότερη από την αναμενόμενη διακύμανση, με τους όγκους να μεταβάλλονται μόνο κατά 2,2 τρισεκατομμύρια γαλόνια (8,5 κυβικά χιλιόμετρα). Πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν την κατασκευή φραγμάτων ανάντη και τη σοβαρή ξηρασία, μαζί με τις προκλήσεις που συνεπάγεται η εκμάθηση της χρήσης ενός νέου δορυφορικού οργάνου.Ο Cedric David, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας SWOT που διεξήγαγε την εργασία στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, δήλωσε ότι τα ευρήματα αποτελούν μια πρώτη ματιά και ο ρόλος της δυναμικής των μεγάλων πλημμυρικών πεδιάδων δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί πλήρως. Ωστόσο, μια τέτοια ερμηνεία ήταν μέχρι τώρα ασαφής. Οι μετρητές ποταμών είναι αραιοί σε περιοχές και ορισμένα κανάλια είναι πολύ απομακρυσμένα για έρευνες από βάρκες και έδαφος. Μακροχρόνια ερωτήματα, όπως η ταχύτητα με την οποία ρέουν τα ποτάμια και η ποσότητα του βρόχινου νερού και του χιονιού που τα καταλήγει, έχουν προσθέσει στην αβεβαιότητα.«Αρχίζουμε να ξεδιαλύνουμε μερικά από τα πραγματικά δύσκολα ερωτήματα για τα οποία δημιουργήθηκε η ανάλυση SWOT», είπε ο Ντέιβιντ. «Αυτή είναι μόνο η αρχή».Η παρακολούθηση των ποταμών καθώς φουσκώνουν και συρρικνώνονται βοηθά επίσης τους επιστήμονες να απεικονίσουν κάτι που μπορεί να είναι δύσκολο να ερευνηθεί αυτοπροσώπως: το υποκείμενο σχήμα των όχθων και των κοίτων των ποταμών. Τέτοια περιγράμματα επηρεάζουν τα πάντα, από τη ναυτιλία έως τις πλημμύρες, αλλά έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αχαρτογράφητα σε πολλά μέρη, σημείωσε ο Arnaud Cerbelaud, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο JPL και συν-επικεφαλής της μελέτης.Τα νέα δεδομένα SWOT παρέχουν μια εικόνα για τα ποτάμια που κυμαίνονται από κοίλα έως κυρτά, από απότομα έως ήπια και από σταθερά έως εξαιρετικά μεταβλητά. Στους ποταμούς Αμαζόνιο, Μισισιπή, Ορινόκο, Γιανγκτσέ, Γάγγη, Μεκόνγκ και Γενισέι, για παράδειγμα, οι παρατηρούμενες στάθμες νερού ποικίλλουν κατά περισσότερο από 32 πόδια (10 μέτρα) από την κορυφή έως την κοιλότητα.«Οι επιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ την υδρολογία και θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πώς κινείται το νερό μέσα στο παγκόσμιο σύστημα της Γης», δήλωσε ο Cerbelaud. Περισσότερα για την ανάλυση SWOT Η SWOT, η οποία εκτοξεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2022 από τη Βάση Διαστημικής Δύναμης Vandenberg στην Καλιφόρνια, βρίσκεται πλέον στη φάση λειτουργίας της, συλλέγοντας δεδομένα που θα χρησιμοποιηθούν για έρευνα και άλλους σκοπούς.Ο δορυφόρος SWOT αναπτύχθηκε από κοινού από τη NASA και το CNES, με συνεισφορές από την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος) και την Υπηρεσία Διαστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου. Το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA, το οποίο διαχειρίζεται για τον οργανισμό η Caltech στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια, ηγείται του αμερικανικού τμήματος του έργου. Για το ωφέλιμο φορτίο του συστήματος πτήσης, η NASA παρείχε το όργανο KaRIn, έναν επιστημονικό δέκτη GPS, έναν ανακλαστήρα λέιζερ, ένα ραδιόμετρο μικροκυμάτων δύο δεσμών και λειτουργίες οργάνων της NASA. Οι συνεργάτες της NASA στο CNES παρείχαν το σύστημα Doppler Orbitography and Radioposition Integrated by Satellite, το υψόμετρο Poseidon διπλής συχνότητας (που αναπτύχθηκε από την Thales Alenia Space), το υποσύστημα ραδιοσυχνοτήτων KaRIn (μαζί με την Thales Alenia Space και με την υποστήριξη της Υπηρεσίας Διαστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου), την πλατφόρμα του δορυφόρου και τις επίγειες λειτουργίες. Το συγκρότημα πομπού υψηλής ισχύος KaRIn παρείχε η CSA. Η NASA παρείχε το όχημα εκτόξευσης και το Πρόγραμμα Υπηρεσιών Εκτόξευσης του οργανισμού, με έδρα το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, διαχειρίστηκε τις σχετικές υπηρεσίες εκτόξευσης. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την ανάλυση SWOT, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://swot.jpl.nasa.gov Τα ποτάμια της Γης πάλλονται σαν τριχοειδή αγγεία σε αυτήν την οπτικοποίηση χρησιμοποιώντας δεδομένα από την αποστολή SWOT. Η παγκόσμια περιήγηση εστιάζει σε εμβληματικά ποτάμια, όπως ο Αμαζόνιος, ο οποίος μέσα σε ένα χρόνο κέρδισε και έχασε αρκετό νερό για να γεμίσει 68 εκατομμύρια πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων.
-
Πλανητικά νεφελώματα.
Δροσος Γεωργιος απάντησε στην συζήτηση του/της Δροσος Γεωργιος σε Αστρο-ειδήσεις
Φυσώντας αστρικές φυσαλίδες Για πρώτη φορά, ένα νεαρό αστέρι σαν τον Ήλιο καταγράφηκε επ' αυτοφώρω να φυσάει φυσαλίδες στον γαλαξία, από αστρονόμους που χρησιμοποιούν το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA. Η φυσαλίδα – που ονομάζεται «αστρόσφαιρα» – περιβάλλει πλήρως το νεαρό αστέρι σε αυτήν την εικόνα που δημοσιεύτηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2026. Οι άνεμοι από την επιφάνεια του αστεριού φυσούν τη φυσαλίδα και την γεμίζουν με θερμό αέριο καθώς αυτή διαστέλλεται σε πολύ ψυχρότερο γαλαξιακό αέριο και σκόνη που περιβάλλει το αστέρι. Ο Ήλιος έχει μια παρόμοια φυσαλίδα γύρω του, την οποία οι επιστήμονες ονομάζουν ηλιόσφαιρα, η οποία δημιουργείται από τον ηλιακό άνεμο. Εκτείνεται πολύ πέρα από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και προστατεύει τη Γη από την κοσμική ακτινοβολία. Αυτή είναι η πρώτη εικόνα μιας αστροσφαίρας που έχουν λάβει οι αστρονόμοι γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο. Δείχνει ελαφρώς εκτεταμένη εκπομπή, αντί για ένα μόνο σημείο φωτός όπως φαίνεται σε άλλα τέτοια άστρα. Διαβάστε περισσότερα για αυτήν την ανακάλυψη. https://www.nasa.gov/image-article/blowing-stellar-bubbles/ -
Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4818-4824: Σκέψη έξω από τα συνηθισμένα. Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2026 Αυτή την εβδομάδα είχαμε τρεις συνεδρίες σχεδιασμού, εξερευνώντας την ανατολική πλευρά της μονάδας boxwork. Ως Σχεδιαστής Rover τη Δευτέρα, εργάστηκα στις δραστηριότητες βραχίονα και μετάδοσης κίνησης, ενώ την Παρασκευή διετέλεσα Επικεφαλής Μηχανικής Uplink (σχεδιάζοντας όλες τις μηχανικές μας δραστηριότητες, όπως η θέρμανση και η διαχείριση των δεδομένων μας επί του σκάφους). Είχαμε δύο μικρές διαδρομές αυτή την εβδομάδα για να θέσουμε διαφορετικούς στόχους στον χώρο εργασίας μας για κάθε σχέδιο. Η πολύμηνη προσεκτική και συστηματική έρευνα της μονάδας boxwork ελπίζουμε ότι θα παράσχει στην επιστημονική ομάδα πληροφορίες για το τι συνέβαινε σε αυτήν την περιοχή του Άρη που είχε ως αποτέλεσμα αυτό το ενδιαφέρον και μοναδικό έδαφος. Καθώς ολοκληρώνουμε, σκεφτόμαστε ήδη τις μελλοντικές μας έρευνες της μονάδας θειικών, όπου θα κατευθυνθούμε αφού τελειώσουμε εδώ και συνεχίσουμε την ανάβασή μας στο Όρος Sharp. Με τρία σχέδια και σύντομες διαδρομές, καταφέραμε να κάνουμε συνολικά 19 στερεοσκοπικά μωσαϊκά Mastcam, αποκτώντας ένα πλήρες πανόραμα 360 μοιρών, καθώς και πρόσθετη τεκμηρίωση των κοντινών κορυφογραμμών/κοιλοτήτων και της κοντινής θειικής μονάδας. Μερικοί από τους βράχους στις κοιλότητες δείχνουν μια επιστροφή των πολυγωνικών δομών που βλέπαμε σε αφθονία πριν μπούμε στη μονάδα boxwork, αλλά έχουμε δει μόνο αραιά σε άλλες κοιλότητες. Καθώς μπαίνουμε όλο και πιο βαθιά στους θερμότερους μήνες, την έναρξη της εποχής των καταιγίδων σκόνης, έχουμε κάνει επίσης πολλές ατμοσφαιρικές μετρήσεις. Κάναμε πολλαπλές παρατηρήσεις του χείλους του κρατήρα (για να το παρακολουθήσουμε να ξεθωριάζει στην ομίχλη), μετρήσεις ηλιακού Tau Mastcam (κοιτάζοντας τον Ήλιο για να μετρήσουμε τη σκόνη στην ατμόσφαιρα), ταινίες dust-devil και άλλες παρατηρήσεις του ουρανού. Ερευνήσαμε συνολικά τέσσερις στόχους με MAHLI και APXS, δύο από τους οποίους καταφέραμε να προσεγγίσουμε με ακρίβεια. Η συνοδευτική εικόνα δείχνει το APXS πάνω σε έναν από τους στόχους κοντά στην επαφή. Οι περισσότεροι στόχοι δεν ήταν πολύ περίπλοκοι για τους Rover Planners επειδή τα βράχια ήταν ως επί το πλείστον λεία και επίπεδα. Αλλά ο στόχος μας της Τετάρτης, "Los Monos", ήταν ελαφρώς κάτω από το μπροστινό μέρος του rover και έπρεπε να κάνουμε μερικές επιπλέον ενδιάμεσες κινήσεις του βραχίονα για να φτάσουμε από κάτω με ασφάλεια. Δεν θα γνωρίζουμε στην πραγματικότητα αν οι σημερινοί στόχοι βρίσκονται στην άλλη πλευρά της επαφής (στη μονάδα θειικού άλατος) ή όχι μέχρι να μπορέσουμε να μελετήσουμε τα δεδομένα. Ο σχεδιασμός των σύντομων διαδρομών ήταν ενδιαφέρων, όπως και με τις περισσότερες διαδρομές σε μονάδες boxwork, επειδή πρέπει να πλοηγηθούμε γύρω από την άμμο και τις πιο απότομες πλαγιές με την ελπίδα να ελαχιστοποιήσουμε την ολίσθηση. Στο σχέδιο αυτού του Σαββατοκύριακου, η οδήγησή μας θα κατευθυνθεί νότια προς το νότιο άκρο της μονάδας boxwork, όπου το έδαφος ομαλοποιείται λίγο και η οδήγηση θα πρέπει να είναι ευκολότερη. https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4818-4824-thinking-out-of-the-boxwork/ Το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη έλαβε αυτήν την εικόνα χρησιμοποιώντας την μπροστινή κάμερα αποφυγής κινδύνου (Front Hazcam), η οποία δείχνει το όργανο Φασματόμετρου Ακτίνων Χ Σωματιδίων Άλφα (APXS) του ρόβερ να διερευνά έναν στόχο. Το APXS είναι ένα φασματόμετρο που μετρά την αφθονία των χημικών στοιχείων σε βράχους και εδάφη, έχει περίπου το μέγεθος ενός cupcake και βρίσκεται στον πυργίσκο στο τέλος του ρομποτικού βραχίονα του Curiosity. Το Curiosity κατέγραψε αυτήν την εικόνα στις 26 Φεβρουαρίου 2026 — 4820ή Ηλιακή Οδός, ή 4.820ή ημέρα στον Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory — στις 13:03:08 UTC.
-
Τεχνητή Νοημοσύνη: Φίλος ή εχθρός για τις προσλήψεις στην Ευρώπη σήμερα; Οι εταιρείες που σκοπεύουν να επενδύσουν στην ΤΝ βλέπουν θετικά την απασχόληση στο μέλλον — δεν περιμένουν μαζικές απολύσεις μέσα στον επόμενο χρόνο.Η τεχνητή νοημοσύνη είναι παντού και ο χώρος εργασίας δεν αποτελεί εξαίρεση. Αλλά θα ενδυναμώσει τους εργαζόμενους ή μήπως πρόκειται να τους αντικαταστήσει; Αυτή η μελέτη από τη Laura Lebastard και τον David Sondermann, οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εξετάζει τον αντίκτυπο της χρήσης και των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη στις τρέχουσες και μελλοντικές αποφάσεις προσλήψεων και απολύσεων των εταιρειών.Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει σημαντικά τις διαδικασίες παραγωγής των επιχειρήσεων . Θα μπορούσε επίσης να αναδιαμορφώσει ριζικά την απασχόληση και την αγορά εργασίας. Αλλά πώς ακριβώς; Αφενός, η ΤΝ θα μπορούσε να αντικαταστήσει τους εργαζόμενους, οδηγώντας σε μείωση της απασχόλησης. Αφετέρου, θα μπορούσε να ενισχύσει τα εταιρικά κέρδη και να δημιουργήσει εντελώς νέους τύπους θέσεων εργασίας, συμπληρώνοντας τη νέα τεχνολογία.Εν τω μεταξύ, αναφορές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού επισημαίνουν χιλιάδες περικοπές θέσεων εργασίας σε εταιρείες όπως η Amazon και η Target, αναφέροντας την ΤΝ ως παράγοντα που συμβάλλει. Έχουν ήδη αρχίσει οι εταιρείες να αντικαθιστούν τους ανθρώπους με την ΤΝ; Αυτή η ανάρτηση ιστολογίου εξετάζει τα πρότυπα προσλήψεων σε ευρωπαϊκές εταιρείες, συγκρίνοντας εταιρείες που χρησιμοποιούν και επενδύουν σε ΤΝ με εταιρείες που δεν το κάνουν. Για να το κάνουμε αυτό, βασιζόμαστε στα αποτελέσματα της έρευνας της ΕΚΤ σχετικά με την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση (SAFE) για το δεύτερο και τέταρτο τρίμηνο του 2025. Ευρεία χρήση, περιορισμένες επενδύσεις Ενώ οι περισσότερες εταιρείες χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη, λίγες επενδύουν στην πραγματικότητα σε αυτήν. Τα δύο τρίτα των 5.000 εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι οι υπάλληλοί τους χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των μεγεθών των επιχειρήσεων. Σχεδόν το 90% των επιχειρήσεων με 250 ή περισσότερους υπαλλήλους χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη, σε σύγκριση με το 60% εκείνων με λιγότερους από δέκα υπαλλήλους. Αντίθετα, μόλις το ένα τέταρτο των ευρωπαϊκών εταιρειών επενδύουν στην τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης.Αυτό υποδεικνύει μια κρίσιμη διαπίστωση: οι εταιρείες δεν χρειάζεται απαραίτητα να επενδύσουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης. Χάρη στα προσβάσιμα διαδικτυακά εργαλεία, το εμπόδιο εισόδου για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι χαμηλό, επιτρέποντας την ευρεία υιοθέτησή της ακόμη και μεταξύ των μικρότερων επιχειρήσεων. Αντικαθιστούν ήδη οι εταιρείες τους εργαζομένους τους; Συγκρίνουμε εταιρείες που χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη με εκείνες που δεν χρησιμοποιούν. Λαμβάνουμε υπόψη μια σειρά μεταβλητών που γενικά θεωρείται ότι οδηγούν στην αύξηση της απασχόλησης. Αυτές περιλαμβάνουν: το μέγεθος και την ηλικία της επιχείρησης, την τρέχουσα μεταβολή στις επενδύσεις, τον κύκλο εργασιών, την κερδοφορία, τις οικονομικές προοπτικές της επιχείρησης, την αναμενόμενη μεταβολή στις επενδύσεις, τον τομέα και τη χώρα.Συνολικά, όσον αφορά τη δημιουργία και την καταστροφή θέσεων εργασίας, δεν διαπιστώνουμε σημαντική διαφορά μεταξύ των επιχειρήσεων που αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη και εκείνων που δεν το κάνουν . Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει όταν διαχωρίζουμε τις εταιρείες που χρησιμοποιούν συχνά την Τεχνητή Νοημοσύνη από εκείνες που τη χρησιμοποιούν σπάνια.Οι εταιρείες που κάνουν σημαντική χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν περίπου 4% περισσότερες πιθανότητες να προσλάβουν επιπλέον προσωπικό. Με άλλα λόγια, οι εταιρείες που χρησιμοποιούν έντονα την Τεχνητή Νοημοσύνη τείνουν, κατά μέσο όρο, να προσλαμβάνουν παρά να απολύουν. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τις επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη: οι εταιρείες που επενδύουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν σχεδόν 2% περισσότερες πιθανότητες να προσλάβουν επιπλέον προσωπικό από εκείνες που δεν το κάνουν.Αυτό υποδηλώνει ότι οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά συνεπάγονται υψηλότερο επίπεδο χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και την ανάγκη πρόσληψης νέων εργαζομένων για την επιχειρησιακή εφαρμογή και υποστήριξη της τεχνολογίας. Το αποτέλεσμα οφείλεται στις μικρές επιχειρήσεις, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ουδέτερη για την απασχόληση στις μεγάλες επιχειρήσεις. Ορισμένες εταιρείες μπορεί να βλέπουν τις επενδύσεις ως έναν τρόπο αύξησης της παραγωγής τους. Αυτή η υπόθεση φαίνεται να επιβεβαιώνεται όταν εξετάζουμε γιατί οι εταιρείες χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη.Η συνολική αύξηση της απασχόλησης οφείλεται στις εταιρείες που χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για την προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) και της καινοτομίας – βασικούς καθοριστικούς παράγοντες της επιχειρηματικής ανάπτυξης. Παρόλο που δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ο τύπος των εργαζομένων που προσλαμβάνονται μόνο από την έρευνα, πολλοί είναι πιθανό να είναι εργαζόμενοι υψηλής εξειδίκευσης που είναι σε θέση να χρησιμοποιούν και να αναπτύσσουν τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς οι εταιρείες επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη για Ε&Α. Αντίθετα, οι εταιρείες που χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για να μειώσουν το κόστος εργασίας τους αντιμετωπίζουν αρνητικές επιπτώσεις στις προσλήψεις και θετικές επιπτώσεις στις απολύσεις. Ωστόσο, μόνο το 15% των εταιρειών που χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη αναφέρουν τη μείωση του κόστους εργασίας ως παράγοντα, και αυτό δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις συνολικές θετικές επιπτώσεις που έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα. Προσδοκίες προσλήψεων: Έχει σημασία η Τεχνητή Νοημοσύνη; Μέχρι στιγμής, έχουμε εξετάσει τις τρέχουσες αποφάσεις προσλήψεων και απολύσεων των εταιρειών. Τι γίνεται όμως αν ρωτήσουμε τις εταιρείες που χρησιμοποιούν ή επενδύουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη για τα σχέδιά τους σε ένα χρόνο από τώρα; Εν ολίγοις, δεν βλέπουμε καμία αξιοσημείωτη διαφορά στις συνολικές προθέσεις προσλήψεων Αλλά όταν εξετάζουμε συγκεκριμένα τις μελλοντικές επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη, είναι μια διαφορετική ιστορία. Οι εταιρείες που σχεδιάζουν να επενδύσουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιο πιθανό να έχουν θετικές προσδοκίες για μελλοντική αύξηση της απασχόλησης, ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη οι συνολικές επενδυτικές τους προσδοκίες (εκτός από τις επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη).Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το επίπεδο των προγραμματισμένων επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη και υποδηλώνει ότι μια παύση στις προσλήψεις λόγω επενδύσεων στην τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης είναι επίσης απίθανη κατά το επόμενο έτος. Ωστόσο, αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να αλλάξουν σε διαφορετικό χρονικό ορίζοντα. Πράγματι, μια έρευνα του Ινστιτούτου ifo διαπιστώνει ότι πολλές γερμανικές εταιρείες αναμένουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα οδηγήσει σε ορισμένες περικοπές θέσεων εργασίας, αν και σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα πέντε ετών. ΣυμπεράσματαΌπως έχουν τα πράγματα, με βάση τα συνολικά σχέδια προσλήψεων των εταιρειών, οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και η εντατική χρήση της δεν αντικαθιστούν ακόμη θέσεις εργασίας. Μάλιστα, ορισμένες εταιρείες προσλαμβάνουν επιπλέον υπαλλήλους – ίσως επειδή επιδιώκουν να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης διατηρώντας παράλληλα τις υπάρχουσες διαδικασίες παραγωγής τους, ή επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένας τρόπος για να τις βοηθήσει να αναπτυχθούν ταχύτερα.Κοιτάζοντας ένα χρόνο μπροστά, οι εταιρείες που σχεδιάζουν να επενδύσουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη εξακολουθούν να σχεδιάζουν να προσλάβουν περισσότερους ανθρώπους από τις εταιρείες που δεν έχουν τέτοια σχέδια. Συνολικά, αυτά τα ευρήματα ισχύουν. Ενώ ορισμένες εταιρείες ενδέχεται να χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αντικαταστήσουν τους εργαζόμενους, η μέση εταιρεία είναι πιο πιθανό να προσλάβει επιπλέον προσωπικό για να μπορέσει να χρησιμοποιήσει και να επενδύσει στην Τεχνητή Νοημοσύνη.Πώς, λοιπόν, μπορούμε να αντιστοιχίσουμε τα ευρήματά μας με ορισμένες από τις πιο απαισιόδοξες μελέτες; Η βιβλιογραφία για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την απασχόληση αποδίδει ανάμεικτα αποτελέσματα, λόγω των διακυμάνσεων στους χρονικούς ορίζοντες κατά τους οποίους είναι πιθανό να γίνουν αισθητές οι επιπτώσεις, στις γεωγραφικές περιοχές που καλύπτονται και στα ερευνητικά θέματα που διερευνώνται. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι δύσκολο να συγκριθούν οι μελέτες για την Ευρώπη (το επίκεντρο αυτής της ανάρτησης ιστολογίου) με εκείνες για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η κλίμακα των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη, η έκταση και ο χρόνος υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης διαφέρουν σημαντικά. Τα αποτελέσματά μας ευθυγραμμίζονται με τα ευρήματα των περισσότερων υφιστάμενων μελετών στο μικρό σύνολο της ευρωπαϊκής έρευνας που επικεντρώνεται στις τρέχουσες και βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις.Συνολικά, τα δεδομένα της έρευνας που εξετάστηκαν υποδηλώνουν ότι οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην απασχόληση εξακολουθούν να είναι θετικές προς το παρόν. Αυτό ισχύει σίγουρα, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει ακόμη μετασχηματίσει σημαντικά τις διαδικασίες παραγωγής. Δεδομένου ότι αυτό πρόκειται να αλλάξει, ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην απασχόληση παραμένει λιγότερο σαφής. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2080687/techniti-noimosyni-filos-i-echthros-gia-tis-proslipseis-stin-eyropi-simera/
-
Ανακαλύφθηκε σπάνιο τετραπλό αστρικό σύστημα. Αναμένεται να φωτιστούν αλληλεπιδράσεις αλλά και σύνθετα φαινόμενα των άστρων. Αξιοποιώντας δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου αναζήτησης εξωπλανητών TESS αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα σπάνιο τετραπλό αστρικό σύστημα με τους ερευνητές να είναι σε θέση να προβλέψουν την τελική του εξέλιξη.Το σύστημα TIC 120362137 αποτελείται από ένα σταθερό και πολύ στενά δεσμευμένο εσωτερικό σύστημα τριών άστρων που περιφέρονται μεταξύ τους ενώ γύρω από αυτό το σύστημα κινείται ένα πιο απομακρυσμένο τέταρτο άστρο. Το εξωτερικό άστρο βρίσκεται περίπου στην ίδια απόσταση από το τριπλό σύστημα όσο ο Δίας από τον Ήλιο ενώ το εσωτερικό τριπλό υποσύστημα θα χωρούσε ολόκληρο μέσα στην τροχιά του Ερμή του κοντινότερου πλανήτη στον Ήλιο.Το TIC 120362137 αποτελεί σημαντική ανακάλυψη καθώς τα συστήματα αυτά που ονομάζονται «3+1» είναι εξαιρετικά σπάνια. Η μελέτη του συστήματος μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του σχηματισμού άστρων και της μακροχρόνιας τροχιακής σταθερότητας. «Το TIC 120362137 είναι σήμερα το πιο συμπαγές γνωστό τετραπλό σύστημα τύπου 3+1», δήλωσε ο επικεφαλής της ομάδας Ταμάς Μπόρκοβιτς από το Πανεπιστήμιο του Szeged στην Ουγγαρία. Ωστόσο η ιδιαιτερότητα του συστήματος δεν ήταν αμέσως εμφανής «Με μια απλή εξέταση των πρώτων δεδομένων του TESS καταλάβαμε ότι πρόκειται για ένα συμπαγές, τριπλό σύστημα. Αρχικά φαινόταν σαν ένα ζεύγος άστρων με ελλειπτική τροχιά 3,3 γήινων ημερών προκαλώντας πτώση φωτεινότητας διάρκειας μίας έως δύο ωρών κάτι αρκετά συνηθισμένο στα ελλειπτικά δυαδικά συστήματα» αναφέρει ο Μπόρκοβιτς.Στη συνέχεια όμως παρατήρησαν επιπλέον μειώσεις φωτεινότητας διάρκειας μίας έως δύο ημερών κάθε 25–26 ημέρες γεγονός που υπέδειξε την ύπαρξη τρίτου άστρου με τροχιακή περίοδο περίπου 51 ημερών. Έτσι διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για τριπλά ελλειπτικό τριπλό σύστημα αλλά ακόμη δεν γνώριζαν για το τέταρτο άστρο.Η ύπαρξη του τέταρτου άστρου επιβεβαιώθηκε αργότερα μέσω παρατηρήσεων με το φασματογράφο Tillinghast Reflector Echelle Spectrograph (TRES) στο τηλεσκόπιο 1,5 μέτρου στο Όρος Hopkins στην Αριζόνα. Το σύστημα κατέχει ρεκόρ καθώς το εξωτερικότερο άστρο έχει τροχιακή περίοδο μόλις 1,046 ημερών τη μικρότερη που έχει παρατηρηθεί σε σύστημα 3+1. Τα χαρακτηριστικά και το μέλλον του συστήματος Οι τρεις εσωτερικοί αστέρες είναι πιο μαζικοί και θερμότεροι από τον Ήλιο ενώ ο τέταρτος είναι ψυχρότερος και λιγότερο μαζικός παρόμοιος με τον Ήλιο. Με τη βοήθεια προσομοιώσεων οι ερευνητές υπολόγισαν και την εξέλιξη του συστήματος. Στο μέλλον θα καταλήξει σε δύο λευκούς νάνους.Πρώτα, το πιο μαζικό άστρο του εσωτερικού δυαδικού θα εξελιχθεί σε ερυθρό γίγαντα και θα συγχωνευθεί με τον συνοδό του, σχηματίζοντας ένα νέο άστρο. Έπειτα, σε περίπου 276 εκατομμύρια χρόνια αυτό το νέο άστρο θα συγχωνευθεί με το τρίτο άστρο του εσωτερικού συστήματος όταν και τα δύο θα βρίσκονται στη φάση του ερυθρού γίγαντα δημιουργώντας ένα ακόμη πιο μαζικό άστρο.Στη συνέχεια το πιο μαζικό άστρο θα χάσει μεγάλο μέρος της μάζας του και θα καταρρεύσει σχηματίζοντας έναν λευκό νάνο. Παράλληλα, το τέταρτο άστρο θα ακολουθήσει παρόμοια πορεία δημιουργώντας έναν δεύτερο λευκό νάνο.Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι ένα δυαδικό σύστημα δύο λευκών νάνων με τροχιακή περίοδο περίπου 44 ημερών. Ο πιο μαζικός λευκός νάνος θα έχει περίπου το 89% της μάζας του Ήλιου (προερχόμενος από τις συγχωνεύσεις των τριών εσωτερικών άστρων), ενώ ο λιγότερο μαζικός θα έχει περίπου το 29% της ηλιακής μάζας και θα προέρχεται από το αρχικό τέταρτο άστρο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2080587/anakalyfthike-spanio-tetraplo-astriko-systima/
-
Άλκηστις Μπονάνου στη «N»: Είδαμε τι συμβαίνει σε τεράστια άστρα πριν εκραγούν. Η Διευθύντρια Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών μιλά για μια σημαντική έρευνα με συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων. Διεθνής ερευνητική ομάδα η πλειοψηφία της οποίας αποτελείται από επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών παρατηρεί ένα από τα μεγαλύτερα άστρα του Σύμπαντος να μεταμορφώνεται σε ένα σπάνιο είδος άστρου και αυτή η δραματική μεταμόρφωση ίσως αποτελεί τον πρόλογο μιας ισχυρής έκρηξης σουπερνόβα που θα οδηγήσει στη γέννηση μιας μαύρης τρύπας.Το άστρο αυτό είναι το WOH G64 (γνωστό και ως IRAS 04553–6825) το οποίο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 163,000 ετών φωτός από τη Γη στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, ένα γαλαξία δορυφόρο του του δικού μας γαλαξία. Το άστρο έχει ακτίνα περίπου 1,540 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου, μάζα σχεδόν 30 φορές μεγαλύτερη και φωτεινότητα 282,000 φορές ισχυρότερη από αυτή του μητρικού μας άστρου. Ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1970 και θεωρούνταν ένας ακραίος ερυθρός υπεργίγαντας περιβαλλόμενος από έναν πυκνό δακτύλιο σκόνης.Ωστόσο το 2014 η εικόνα του άστρου άρχισε να αλλάζει. Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε ότι το χρώμα του μεταβαλλόταν, ενώ αυξανόταν και η θερμοκρασία της επιφάνειάς του. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μετάβαση από ερυθρό υπεργίγαντα σε κίτρινο υπεργίγαντα, ένα εξαιρετικά σπάνιο και βραχύβιο στάδιο εξέλιξης. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι αστρονόμοι παρακολουθούν ουσιαστικά τον «θάνατο» ενός άστρου σε πραγματικό χρόνο. Η κ. Άλκηστις Μπονάνου Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών μίλησε στο Naftemporiki.gr για την πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα. Ποιο ήταν το κίνητρο για να ξεκινήσετε την έρευνα σε αυτό το άστρο; Η έρευνά μας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος ASSESS, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (2018–2024) και είχε ως βασικό στόχο την κατανόηση του ρόλου της επεισοδιακής απώλειας μάζας στην εξέλιξη των αστέρων μεγάλης μάζας. Μελετήσαμε τέτοια αστέρια σε 25 κοντινούς γαλαξίες, μεταξύ των οποίων και το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου. Εκεί επιλέξαμε το WOH G64, ένα από τα πιο ακραία παραδείγματα ερυθρών υπεργιγάντων, καθώς παρουσιάζει έντονη απώλεια μάζας και αποτελεί ιδανική περίπτωση για τη μελέτη των σχετικών μηχανισμών. Τι ευελπιστούμε να μάθουμε από τις παρατηρήσεις σε αυτό το άστρο και ποιες κοσμικές διεργασίες αναμένεται να φωτιστούν από τα ευρήματα; Οι παρατηρήσεις του WOH G64 αποκάλυψαν μια δραματική μεταβολή στη θερμοκρασία του γύρω στο 2013–2014, ένα φαινόμενο πρωτόγνωρο για ερυθρό υπεργίγαντα. Μέσα από τη μελέτη του, επιδιώκουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τα τελικά στάδια εξέλιξης των αστέρων μεγάλης μάζας. Συγκεκριμένα, θέλουμε να διερευνήσουμε πώς η έντονη απώλεια μάζας —και ενδεχομένως η παρουσία ενός συνοδού αστέρα— επηρεάζουν την πορεία τους λίγο πριν την τελική τους έκρηξη ως σουπερνόβα, ρίχνοντας φως έτσι στις διεργασίες που οδηγούν σε αυτά τα κοσμικά γεγονότα. Πόσο σπάνιοι είναι αυτοί οι υπεργίγαντες στο Σύμπαν; Οι ερυθροί υπεργίγαντες είναι σπάνιοι από τη φύση τους, κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, τα αστέρια μεγάλης μάζας από τα οποία προέρχονται είναι ήδη πολύ λιγότερα σε αριθμό σε σχέση με αστέρια σαν τον Ήλιο, που είναι πολύ πιο συνηθισμένα στο Σύμπαν. Δεύτερον, η εξέλιξή τους είναι εξαιρετικά γρήγορη. Ενώ ο Ήλιος θα ζήσει συνολικά γύρω στα 10 δισεκατομμύρια χρόνια, ένα άστρο μεγάλης μάζας φτάνει στο στάδιο του ερυθρού υπεργίγαντα και ολοκληρώνει τη ζωή του μέσα σε περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια. Αυτή η σύντομη διάρκεια ζωής καθιστά το στάδιο αυτό σπάνιο και σχετικά δύσκολο να παρατηρηθεί. Μπορούν τέτοιου είδους άστρα να φιλοξενήσουν πλανητικά συστήματα και αν ναι μπορούν να αναπτυχθούν κόσμοι φιλικοί στη ζωή; Θεωρητικά, αστέρια μεγάλης μάζας θα μπορούσαν να σχηματίσουν πλανητικά συστήματα. Ωστόσο, το περιβάλλον γύρω τους είναι εξαιρετικά αφιλόξενο για την ανάπτυξη ζωής. Στα πρώτα στάδιά τους είναι πολύ θερμά και εκπέμπουν έντονη υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία μπορεί να διαβρώσει ή και να καταστρέψει τις ατμόσφαιρες πιθανών εξωπλανητών.Επιπλέον, η εξέλιξή τους είναι ταχύτατη. Μέσα σε λίγα εκατομμύρια χρόνια διογκώνονται σε ερυθρούς υπεργίγαντες, αυξάνοντας δραματικά την ακτίνα τους, με αποτέλεσμα πιθανοί κοντινοί εξωπλανήτες να μην επιβιώσουν. Σε αντίθεση με αστέρια όπως ο Ήλιος, που παραμένουν σταθερά για δισεκατομμύρια χρόνια, τα αστέρια μεγάλης μάζας δεν αφήνουν αρκετό χρόνο ώστε να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν βιολογικά πολύπλοκοι, φιλικοί στη ζωή κόσμοι. Ποια είναι τα επόμενα ερευνητικά σας σχέδια; Στόχος μου είναι να κατανοήσω τη σύνδεση μεταξύ τελικών σταδίων αστέρων μεγάλης μάζας και τη μεγάλη ποικιλία τύπων σουπερνόβα, που προκύπτουν από εκρήξεις τους. Για αυτό, θέλω να αξιοποιήσω το τηλεσκόπιο 2,3 μέτρων Αρίσταρχος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Αστεροσκοπείο Χελμού, που αποτελεί μια σημαντική ερευνητική υποδομή της χώρας. Πρώτο μας βήμα είναι η προμήθεια ενός υπερσύγχρονου φασματογράφου, ο οποίος θα επιτρέπει την πραγματοποίηση φασματοσκοπικών παρατηρήσεων σουπερνόβα μέσα στις πρώτες ώρες μετά την έκρηξή τους — μια κρίσιμη χρονική φάση που μπορεί να αποκαλύψει άμεσα στοιχεία για τη φύση του προγονικού άστρου και το περιβάλλον του. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2080485/alkistis-mponanoy-sti-n-eidame-ti-symvainei-se-terastia-astra-prin-ekragoyn/
-
Μια νέα μέτρηση της ακτίνας του πρωτονίου. Τα ηλεκτρόνια στα άτομα μπορούν να καταλαμβάνουν μόνο διακριτά ενεργειακά επίπεδα και να μεταπηδούν μεταξύ αυτών των επιπέδων απορροφώντας ή εκπέμποντας φωτόνια σε πολύ συγκεκριμένες συχνότητες. Οι ακριβείς τιμές αυτών των συχνοτήτων εξαρτώνται και από το μέγεθος του πρωτονίου – έστω και ανεπαίσθητα. Έτσι οι φυσικοί για να προσδιορίσουν την ακτίνα του πρωτονίου, στρέφονται στο άτομο υδρογόνου, που αποτελείται από ένα μόνο πρωτόνιο και ένα μόνο ηλεκτρόνιο. Επειδή το υδρογόνο είναι τόσο απλό, το μοτίβο των ενεργειακών του σταθμών είναι λιγότερο περίπλοκο σε σχέση με τα βαρύτερα άτομα, καθιστώντας το ιδανικό πεδίο δοκιμών για τις προβλέψεις της Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής (QED).Ο Lothar Maisenbacher και οι συνεργάτες του στο Ινστιτούτο Κβαντικής Οπτικής Max Planck στη Γερμανία διεγείροντας άτομα υδρογόνου πραγματοποίησαν την πιο ακριβή εκτίμηση μέχρι σήμερα της ακτίνας του πρωτονίου. Για να το πετύχουν αυτό μέτρησαν με εξωφρενική ακρίβεια την συχνότητα που απαιτείται για να μεταβεί το ηλεκτρόνιο του υδρογόνου από την ενεργειακή στάθμη 2S στην 6P. Χρησιμοποιώντας λέιζερ, οι ερευνητές «βομβάρδισαν» άτομα υδρογόνου που βρίσκονταν στη μετασταθή κατάσταση 2S διεγείροντάς τα προς την 6P. Τα άτομα αποδιεγείρονται γρήγορα με τα ηλεκτρόνια πέφτουν σε χαμηλότερες στάθμες (κυρίως στη θεμελιώδη στάθμη 1S), εκπέμποντας φωτόνια. Καταγράφοντας την ένταση αυτού του φωτός οι φυσικοί προσδιόρισαν την ακριβή συχνότητα συντονισμού της μετάβασης 2S–6P: f2S–6P=730.690.248.610,79(48) kHz, ενώ η θεωρητική πρόβλεψη του Καθιερωμένου Προτύπου είναι 730.690.248.610,79(23) kHz!!Τα ενεργειακά επίπεδα του υδρογόνου εξαρτώνται εγγενώς από το φυσικό μέγεθος του πρωτονίου, καθώς η ακτίνα κατανομής φορτίου του πρωτονίου μεταβάλλει απειροελάχιστα την ενέργεια των καταστάσεων. Επομένως, η συχνότητα μετάβασης που μετρήθηκε σχετίζεται με την ακτίνα του πρωτονίου. Συνδυάζοντας τη νέα, υπερ-ακριβή μέτρηση της μετάβασης 2S-6P με την ήδη γνωστή μέτρηση της μετάβασης 1S-2S και εφαρμόζοντας τις θεωρητικές εξισώσεις της Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής (QED), οι Maisenbacher et al κατάφεραν να υπολογίσουν με ακρίβεια την ακτίνα του πρωτονίου, καταλήγοντας στην τιμή rp = 0,8406(15) fm (1 fm=10-15m).Η νέα αυτή μέτρηση επικυρώνει οριστικά την «μικρότερη» τιμή της ακτίνας του πρωτονίου (βλέπε σχήμα), η οποία είχε παρατηρηθεί για πρώτη φορά στο μιονικό υδρογόνο το 2010. Με τον τρόπο αυτό επιλύεται οριστικά ο γρίφος της ακτίνας του πρωτονίου, ενώ παράλληλα επαληθεύεται η ορθότητα του Καθιερωμένου Προτύπου της σωματιδιακής φυσικής με την ασύλληπτη ακρίβεια των μερών ανά τρισεκατομμύριο. διαβάστε περισσότερα: 1. Sub-part-per-trillion test of the Standard Model with atomic hydrogen – https://www.nature.com/articles/s41586-026-10124-3 2. Proton’s width measured to unparalleled precision, narrowing the path to new physics – https://phys.org/news/2026-02-proton-width-unparalleled-precision-narrowing.html
-
Διαστημική Εξερεύνηση
Δροσος Γεωργιος απάντησε στην συζήτηση του/της Δροσος Γεωργιος σε Αστρο-ειδήσεις
Εβδομάδα έναρξης για τις προετοιμασίες για την αναχώρηση διαστημικού περιπάτου και ιαπωνικών εμπορευματικών σκαφών. Το πλήρωμα της Αποστολής 74 ξεκίνησε την εβδομάδα εργασίας ετοιμάζοντας μια διαστημική στολή και μελετώντας τις διαδικασίες για έναν επερχόμενο διαστημικό περίπατο αργότερα αυτόν τον μήνα. Οι κάτοικοι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού ετοιμάζουν επίσης ένα ιαπωνικό φορτηγό σκάφος και το προετοιμάζουν για την αναχώρησή του από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στο τέλος της εβδομάδας.Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζακ Χάθαγουεϊ, συνεργάστηκαν πριν από το μεσημέρι της Δευτέρας και αφαίρεσαν εξαρτήματα της διαστημικής στολής και τα τοποθέτησαν μέσα στον αεροθάλαμο του Quest . Στη συνέχεια, η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εργάστηκε μέσα στο Quest και εγκατέστησε εξαρτήματα ποδιών και χεριών σε μία μόνο διαστημική στολή και στη συνέχεια αντάλλαξε εξαρτήματα από τη μία διαστημική στολή στην άλλη.Αργότερα, η Hathaway εντάχθηκε στην ομάδα πτήσης της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), Sophie Adenot, και εξέτασε πώς να ντύσει ένας αστροναύτης, να καθοδηγήσει έναν διαστημικό περιπατητή μέσα και έξω από τον αεροθάλαμο, να επικοινωνήσει με τους ελεγκτές αποστολής κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου και πολλά άλλα. Οι αστροναύτες προετοιμάζονται για έναν διαστημικό περίπατο που αναβλήθηκε τον Ιανουάριο, με σκοπό την εγκατάσταση ενός κιτ τροποποίησης και τη δρομολόγηση καλωδίων για μια μελλοντική ηλιακή συστοιχία στην αριστερή πλευρά του τροχιακού σταθμού.Ο Γουίλιαμς εκπαιδεύτηκε επίσης για την αναχώρηση του φορτηγού σκάφους HTV-X1 της JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) που εκτοξεύτηκε στον διαστημικό σταθμό τον Οκτώβριο από το Διαστημικό Κέντρο Tanegashima. Εξέτασε τις διαδικασίες που θα χρησιμοποιήσει όταν ο ρομποτικός βραχίονας Canadarm2 απελευθερώσει το HTV-X1 σε τροχιά γύρω από τη Γη και κατά την παρακολούθηση της αναχώρησης του ιαπωνικού φορτηγού σκάφους. Η Μέιρ, μετά την εργασία της για τη διαστημική της στολή, συνέχισε να γεμίζει το HTV-X1 με σκουπίδια και πεταμένο εξοπλισμό.Το HTV-X1 θα αποσυνδεθεί ρομποτικά από τη θύρα της μονάδας Harmony που βλέπει στο διάστημα την Πέμπτη και θα παρκαριστεί όλη τη νύχτα για μια δοκιμή επίδειξης αισθητήρα. Στη συνέχεια, το Canadarm2 θα θέσει σε λειτουργία το HTV-X1 στις 12 μ.μ. EST την Παρασκευή για τρεις μήνες εξ αποστάσεως επιστημονικών δραστηριοτήτων πριν από την πύρινη, αλλά ασφαλή επανείσοδό του πάνω από τον νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Η ζωντανή κάλυψη ξεκινά στις 11:45 π.μ. EST στη NASA+ , το Amazon Prime και το κανάλι YouTube του οργανισμού .Εν μέσω του φορτωμένου προγράμματος διαστημικής στολής και φορτίου, οι αστροναύτες εργάστηκαν επίσης σε προηγμένη τεχνολογία και σε ανθρώπινη έρευνα. Ο Williams ολοκλήρωσε την εγκατάσταση και τη διαμόρφωση ενός ζεύγους μικρών ρομποτικών βραχιόνων στην εργαστηριακή μονάδα Kibo , η οποία θα δοκιμάσει την κινητικότητα ακριβείας και τον αυτοματισμό πειραμάτων σε μικροβαρύτητα. Ο Adenot έκανε ένα τεστ γνωστικής λειτουργίας για να κατανοήσει πώς η ζωή σε μικροβαρύτητα επηρεάζει τον προσανατολισμό, τη συλλογιστική, τη λήψη αποφάσεων και πολλά άλλα. Εν τω μεταξύ, οι Hathaway και Meir έκαναν εναλλάξ πετάλι στον κύκλο άσκησης της εργαστηριακής μονάδας Destiny , καθώς ένα αισθητήριο καρδιακών παλμών μετρούσε την καρδιακή τους δραστηριότητα, παρέχοντας πληροφορίες για την επίδραση της μικροβαρύτητας στο ανθρώπινο σώμα.Στο τμήμα Roscosmos του τροχιακού εργαστηρίου, οι μηχανικοί πτήσης Sergei Mikaev και Andrey Fedyaev διερεύνησαν τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την καταγραφή των δραστηριοτήτων ενός μέλους του πληρώματος, βελτιώνοντας τις επικοινωνίες και την αποτελεσματικότητα του πληρώματος. Ο διοικητής του σταθμού Sergey Kud-Sverchkov πραγματοποίησε φωτογραφική επιθεώρηση των παραθύρων της μονάδας εξυπηρέτησης Zvezda και στη συνέχεια διερεύνησε χρησιμοποιώντας μοριακές δέσμες την ανάπτυξη ημιαγωγικών δομών σε εξαιρετικά υψηλό κενό. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/03/02/spacewalk-and-japanese-cargo-craft-departure-preps-kick-off-week/ Το νέο διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου HTV-X1 από την JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης), που μεταφέρει πάνω από 12.000 λίβρες επιστημονικών υλικών, προμηθειών και υλικού, πλησιάζει τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για μια ρομποτική καταγραφή στις 29 Οκτωβρίου 2025. Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου της Ιαπωνίας πλησιάζει στην αναχώρηση καθώς το πλήρωμα εργάζεται για τις προετοιμασίες διαστημικού περιπάτου, επιστήμη. Οι υπεύθυνοι της αποστολής έδωσαν το πράσινο φως για την αναχώρηση ενός ιαπωνικού διαστημόπλοιου μεταφοράς φορτίου από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στο τέλος της εβδομάδας. Εν τω μεταξύ, το πλήρωμα της Αποστολής 74 εξετάζει τις επερχόμενες διαδικασίες του διαστημικού περιπάτου, ετοιμάζει ένα δεύτερο διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου για την αναχώρησή του, μελετά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και διεξάγει παρατηρήσεις της Γης.Το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου HTV-X1 της JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) είναι γεμάτο με φορτίο μιας χρήσης και έτοιμο να ολοκληρώσει την αποστολή του στο τροχιακό φυλάκιο σε δύο βήματα. Αρχικά, στις 1:25 μ.μ. την Πέμπτη 5 Μαρτίου, ο ρομποτικός βραχίονας Canadarm2 θα απεγκαταστήσει το HTV-X1 από τη θύρα που βλέπει προς τη Γη της μονάδας Harmony και θα το τοποθετήσει σε προσωρινή θέση στάθμευσης. Οι Ιάπωνες ελεγκτές αποστολής θα πραγματοποιήσουν στη συνέχεια δοκιμές επίδειξης αισθητήρων στο HTV-X1 ενώ βρίσκεται ακόμα στα χέρια του Canadarm2. Τέλος, στις 12 μ.μ. EST την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου , το Canadarm2 θα το απελευθερώσει σε τροχιά γύρω από τη Γη, όπου θα διεξάγει τρεις ακόμη μήνες επιστημονικών δραστηριοτήτων σε ασφαλή απόσταση από το εργαστήριο σε τροχιά. Η ζωντανή κάλυψη της κυκλοφορίας ξεκινά στις 11:45 π.μ. EST στο NASA+ , το Amazon Prime και το κανάλι YouTube του οργανισμού .Οι προετοιμασίες για τον διαστημικό περίπατο βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς οι αστροναύτες ετοιμάζονται για την προετοιμασία του διαστημικού σταθμού για μια νέα ηλιακή συστοιχία αργότερα αυτόν τον μήνα. Η NASA σύντομα θα ανακοινώσει την ημερομηνία και θα ονομάσει τους δύο διαστημικούς περιπατητές που θα εγκαταστήσουν ένα κιτ τροποποίησης και θα δρομολογήσουν καλώδια στην αριστερή πλευρά του τροχιακού εργαστηρίου, όπου θα τοποθετηθεί η ηλιακή συστοιχία σε έναν μελλοντικό διαστημικό περίπατο. Αυτή θα είναι η έβδομη ηλιακή συστοιχία στον σταθμό, η οποία θα ενισχύσει τις δυνατότητες παραγωγής ενέργειας των κύριων ηλιακών συστοιχιών.Οι μηχανικοί πτήσης Jack Hathaway της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) συνεργάστηκαν στο πρώτο μισό της βάρδιάς τους την Τρίτη και εξέτασαν τις διαδικασίες για τον επερχόμενο διαστημικό περίπατο. Το δίδυμο, που και οι δύο ταξίδεψαν για πρώτη φορά στο διάστημα, εκτύπωσε λίστες ελέγχου, εξοικειώθηκε με τα εργαλεία και τον αεροθάλαμο Quest όπου πραγματοποιούνται οι διαστημικοί περίπατοι και μελέτησε τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η Hathaway διαμόρφωσε επίσης μια διαστημική στολή, εγκαθιστώντας τα εξαρτήματά της, ελέγχοντας ένα κράνος και καθαρίζοντας τις σφραγίδες της στολής.Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Κρις Γουίλιαμς, ξεκίνησαν τη βάρδιά τους συνεργαζόμενοι και μεταφέροντας τον τυπικό εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης από τον διαστημικό σταθμό σε ένα αγκυροβολημένο διαστημόπλοιο SpaceX Dragon που εκτόξευσε την αποστολή Crew-12 . Στη συνέχεια, η Μέιρ συνέχισε και βοήθησε τον Αντενότ να φορτώσει σκουπίδια και απαρχαιωμένο εξοπλισμό μέσα στο φορτηγό σκάφος Cygnus XL , το οποίο πρόκειται να τερματίσει την αποστολή του την επόμενη εβδομάδα, όταν το Canadarm2 το πιάσει και το απελευθερώσει για μια ατμοσφαιρική επανείσοδο πάνω από τον νότιο Ειρηνικό Ωκεανό.Στο τμήμα Roscosmos του εργαστηρίου σε τροχιά, ο διοικητής του σταθμού Sergey Kud-Sverchkov εργάστηκε όλη την ημέρα χρησιμοποιώντας μοριακές δέσμες για να μελετήσει την ανάπτυξη ημιαγωγικών υλικών υψηλής καθαρότητας σε μικροβαρύτητα. Οι μηχανικοί πτήσης Sergei Mikaev και Andrey Fedyaev ανέλαβαν εκ περιτροπής την εγκατάσταση και λειτουργία δύο πειραμάτων παρατήρησης της Γης. Ο Fedyaev αρχικά διαμόρφωσε τον φωτογραφικό εξοπλισμό και στη συνέχεια κατέγραψε εικόνες από ορόσημα σε όλη τη Νότια Αμερική. Στη συνέχεια, ο Mikaev εγκατέστησε αυτοματοποιημένο φωτογραφικό εξοπλισμό πολλαπλών μηκών κύματος και τον προγραμματίζει για να καταγράφει περισσότερα ορόσημα της Νότιας Αμερικής, καθώς και αφρικανικά ορόσημα κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος. Ο Mikaev συνέχισε επίσης να μελετά τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης ως τρόπο βελτίωσης των λειτουργιών του πληρώματος και των επικοινωνιών με τους ελεγκτές αποστολής. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/03/03/japans-cargo-spacecraft-nears-departure-as-crew-works-spacewalk-preps-science/ Ίχνη αστεριών και φώτα της πόλης διαγράφονται σε αυτή τη φωτογραφία μεγάλης διάρκειας που τραβήχτηκε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με το φορτηγό σκάφος HTV-X1 της JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) να είναι αγκυροβολημένο στη μονάδα Harmony στο προσκήνιο. Roskosmos Η καμπίνα εξυπηρέτησης της Πλατφόρμας Εκτόξευσης 31 έχει ανακαινιστεί στο Μπαϊκονούρ. Το ρωσικό επανδρωμένο διαστημικό πρόγραμμα εκτελείται από αυτήν την πλατφόρμα. Περισσότεροι από 150 υπάλληλοι της TsENKI (μέρος της Roscosmos) και εκπρόσωποι τεσσάρων εργολάβων ολοκλήρωσαν τις εργασίες εγκατάστασης σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα - λίγο περισσότερο από δύο μήνες. 2.350 τετραγωνικά μέτρα κατασκευής προετοιμάστηκαν και βάφτηκαν, όλα τα στοιχεία στερέωσης αντικαταστάθηκαν με νέα, ο ηλεκτρικός εξοπλισμός αντικαταστάθηκε και ρυθμίστηκε πλήρως, και τα εξαρτήματα και οι μηχανισμοί της καμπίνας εξυπηρέτησης ελέγχθηκαν και συντηρήθηκαν, με την ολοκλήρωση πάνω από 250 γραμμικών μέτρων. Το πιο δύσκολο έργο ήταν η εγκατάσταση ορισμένων στοιχείων της καμπίνας, τα οποία είχαν μήκος 19 μέτρα και 17 μέτρα. Αναπτύχθηκε μια ειδική μέθοδος για τον σκοπό αυτό. Ξεκινούν οι προετοιμασίες για την εκτόξευση του διαστημοπλοίου μεταφοράς φορτίου Progress MS-33, που έχει προγραμματιστεί για τις 22 Μαρτίου. https://vk.com/roscosmos?z=video-30315369_456244633%2F0aec3b066186db6d8f%2Fpl_post_-30315369_601361 https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_601361 -
Πλανητικά νεφελώματα.
Δροσος Γεωργιος απάντησε στην συζήτηση του/της Δροσος Γεωργιος σε Αστρο-ειδήσεις
Δύο Αστεροσκοπεία, Ένα Κοσμικό Μάτι: Hubble και Euclid View Νεφέλωμα Μάτι της Γάτας. Αυτή η νέα εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA/ESA παρουσιάζει ένα από τα πιο οπτικά περίπλοκα απομεινάρια ενός ετοιμοθάνατου άστρου: το Νεφέλωμα «Μάτι της Γάτας», γνωστό και ως NGC 6543. Αυτό το εξαιρετικό πλανητικό νεφέλωμα βρίσκεται στον αστερισμό του Δράκοντα και έχει γοητεύσει τους αστρονόμους εδώ και δεκαετίες με την περίτεχνη και πολυστρωματική δομή του. Οι παρατηρήσεις με την αποστολή Gaia της ESA τοποθετούν το νεφέλωμα σε απόσταση 4.400 ετών φωτός.Τα πλανητικά νεφελώματα, που ονομάζονται έτσι λόγω του στρογγυλού σχήματός τους, το οποίο τα έκανε να φαίνονται σαν πλανήτες όταν τα παρατηρούσαμε μέσα από τα πρώτα τηλεσκόπια, στην πραγματικότητα είναι διαστελλόμενο αέριο που εκτοξεύεται από τα αστέρια στα τελικά στάδια της εξέλιξής τους. Ήταν το ίδιο το νεφέλωμα "Μάτι της Γάτας" όπου ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά αυτό το γεγονός το 1864 — η εξέταση του φάσματος του φωτός του αποκαλύπτει την εκπομπή από μεμονωμένα μόρια που είναι χαρακτηριστικό ενός αερίου, διακρίνοντας τα πλανητικά νεφελώματα από τα αστέρια και τους γαλαξίες. Το Hubble έφερε επίσης επανάσταση στην κατανόησή μας για τα πλανητικά νεφελώματα. Οι λεπτομερείς εικόνες του έδειξαν ότι η απλή, κυκλική εμφάνιση ενός πλανητικού νεφελώματος, όπως φαίνεται από το έδαφος, κρύβει μια πολύπλοκη μορφολογία. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για το Νεφέλωμα "Μάτι της Γάτας", όπου οι εικόνες του Hubble το 1995 αποκάλυψαν δομές που δεν είχαν ξαναδεί, οι οποίες διεύρυναν την κατανόησή μας για το πώς σχηματίζονται τα πλανητικά νεφελώματα.Αυτή τη φορά, το Hubble συνεργάζεται με το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid της ESA για να δημιουργήσει μια νέα εικόνα του NGC 6543. Τα συνδυασμένα μάτια του Hubble και του Euclid αποκαλύπτουν την αξιοσημείωτη πολυπλοκότητα του αστρικού θανάτου σε αυτό το αντικείμενο. Αν και σχεδιάστηκε κυρίως για να χαρτογραφήσει το μακρινό σύμπαν, το Euclid καταγράφει το Νεφέλωμα "Μάτι της Γάτας" ως μέρος των ερευνών βαθιάς απεικόνισης . Στην ευρεία, εγγύς υπέρυθρη και ορατού φωτός θέα του Euclid, τα τόξα και τα νήματα της φωτεινής κεντρικής περιοχής του νεφελώματος βρίσκονται μέσα σε ένα φωτοστέφανο από πολύχρωμα θραύσματα αερίου που απομακρύνονται με ταχύτητα από το αστέρι. Αυτός ο δακτύλιος εκτοξεύτηκε από το αστέρι σε ένα προηγούμενο στάδιο, πριν σχηματιστεί το κύριο νεφέλωμα στο κέντρο. Ολόκληρο το νεφέλωμα ξεχωρίζει σε ένα φόντο γεμάτο μακρινούς γαλαξίες, καταδεικνύοντας πώς η τοπική αστροφυσική ομορφιά και τα πιο απομακρυσμένα σημεία του σύμπαντος μπορούν να φανούν μαζί με το Euclid.Μέσα σε αυτή την ευρεία άποψη του νεφελώματος και του περιβάλλοντός του, το Hubble καταγράφει τον ίδιο τον πυρήνα του κυματιστού αερίου με μια νέα εικόνα ορατού φωτός υψηλής ανάλυσης, προσθέτοντας επιπλέον λεπτομέρειες στο κέντρο αυτής της εικόνας. Τα δεδομένα αποκαλύπτουν ένα μωσαϊκό από ομόκεντρα κελύφη, πίδακες αερίου υψηλής ταχύτητας και πυκνούς κόμβους που έχουν σμιλευτεί από αλληλεπιδράσεις κρούσεων, χαρακτηριστικά που φαίνονται σχεδόν σουρεαλιστικά στην πολυπλοκότητά τους. Αυτές οι δομές πιστεύεται ότι καταγράφουν επεισοδιακή απώλεια μάζας από το ετοιμοθάνατο αστέρι στο κέντρο του νεφελώματος, δημιουργώντας ένα είδος κοσμικού «απολιθωμένου αρχείου» των τελικών εξελικτικών σταδίων του.Ο συνδυασμός της εστιασμένης θέασης του Hubble με τις παρατηρήσεις βαθέος πεδίου του Ευκλείδη όχι μόνο αναδεικνύει την εξαιρετική δομή του νεφελώματος, αλλά το τοποθετεί και στο ευρύτερο πλαίσιο του σύμπαντος που εξερευνούν και τα δύο διαστημικά τηλεσκόπια. Μαζί, αυτές οι αποστολές παρέχουν μια πλούσια και συμπληρωματική θέα του NGC 6543 — αποκαλύπτοντας την λεπτή αλληλεπίδραση μεταξύ των αστρικών διεργασιών στο τέλος του κύκλου ζωής τους και του απέραντου κοσμικού μωσαϊκού που το περιβάλλει/ https://science.nasa.gov/missions/hubble/two-observatories-one-cosmic-eye-hubble-and-euclid-view-cats-eye-nebula/ Σε αυτή τη νέα εικόνα, το Hubble καταγράφει τον ίδιο τον πυρήνα του κυματιστού αερίου με το υποόργανο High Resolution Channel στην Προηγμένη Κάμερα για Έρευνες (ACS). Αυτό το όργανο είναι βελτιστοποιημένο για τη λήψη πολύ ευκρινών εικόνων λεπτών λεπτομερειών σε μια μικρή περιοχή, όπως τα σύνθετα χαρακτηριστικά στην καρδιά του Νεφελώματος Cat's Eye. Τα δεδομένα αποκαλύπτουν ένα μωσαϊκό από ομόκεντρα κελύφη, πίδακες αερίου υψηλής ταχύτητας και πυκνούς κόμβους που έχουν σμιλευτεί από αλληλεπιδράσεις κρουστικών κρούσεων, χαρακτηριστικά που φαίνονται σχεδόν σουρεαλιστικά στην πολυπλοκότητά τους. Αυτές οι δομές πιστεύεται ότι καταγράφουν επεισοδιακή απώλεια μάζας από το ετοιμοθάνατο αστέρι στο κέντρο του νεφελώματος, δημιουργώντας ένα είδος κοσμικού «απολιθωμένου αρχείου» των τελικών εξελικτικών του σταδίων. Μέρος αυτών των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε επίσης σε μια προηγούμενη εικόνα του Νεφελώματος Cat's Eye, που κυκλοφόρησε το 2004. Προηγουμένως αχρησιμοποίητα δεδομένα από το ACS συνδυάζονται με επεξεργασία εικόνας τελευταίας τεχνολογίας για να δημιουργήσουν αυτή τη νέα εικόνα, την πιο ευκρινή που έχει ληφθεί μέχρι σήμερα από αυτό το νεφέλωμα. Στην ευρεία, εγγύς υπέρυθρη και ορατή θέαση του Ευκλείδη, τα τόξα και τα νήματα της φωτεινής κεντρικής περιοχής του νεφελώματος βρίσκονται μέσα σε ένα φωτοστέφανο από πολύχρωμα θραύσματα αερίου που απομακρύνονται με ταχύτητα από το αστέρι. Αυτός ο δακτύλιος εκτινάχθηκε από το αστέρι σε ένα προγενέστερο στάδιο, πριν σχηματιστεί το κύριο νεφέλωμα στο κέντρο. Το Hubble καταγράφει τον ίδιο τον πυρήνα του κυματιστού αερίου με εικόνες ορατού φωτός υψηλής ανάλυσης, προσθέτοντας επιπλέον λεπτομέρειες στο κέντρο αυτής της εικόνας. Ολόκληρο το νεφέλωμα ξεχωρίζει σε ένα φόντο γεμάτο μακρινούς γαλαξίες, καταδεικνύοντας πώς η τοπική αστροφυσική ομορφιά και τα πιο απομακρυσμένα σημεία του σύμπαντος μπορούν να φανούν μαζί στις σύγχρονες αστρονομικές έρευνες. Μαζί, αυτές οι αποστολές παρέχουν μια πλούσια και συμπληρωματική θέα του NGC 6543 — αποκαλύπτοντας την λεπτή αλληλεπίδραση μεταξύ των αστρικών διεργασιών στο τέλος του κύκλου ζωής τους και του απέραντου κοσμικού μωσαϊκού πέρα από αυτό. -
Τρύπησαν την Ανταρκτική και ανέκτησαν κλιματικά στοιχεία 23 εκατ. ετών. Ερευνητές πραγματοποίησαν διάτρηση σε βάθη άνω των 500 μέτρων. Βαθιά κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής επιστήμονες ανακάλυψαν ένα γεωλογικό αρχείο που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις προβλέψεις για τη μελλοντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας.Η ερευνητική ομάδα εγκαταστάθηκε περίπου 700 χιλιόμετρα μακριά από τους πλησιέστερους ερευνητικούς σταθμούς της Ανταρκτικής. Η ομάδα έκανε διατρήσεις σε βάθη ως και 523 μέτρα σε συμπαγές πάγο στο Crary Ice Rise που βρίσκεται κατά μήκος της άκρης του Καλύμματος Πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής.Ανέκτησαν έναν πυρήνα πάγου μήκους 228 μέτρων αποτελούμενο από διαδοχικά στρώματα λάσπης και πετρωμάτων. Τα ιζήματα αυτά διατηρούν ένα μακρόχρονο αρχείο περιβαλλοντικών αλλαγών από παλαιότερες θερμές περιόδους στην ιστορία της Γης προσφέροντας κρίσιμα στοιχεία για να εκτιμηθεί πόσο γρήγορα θα μπορούσε να λιώσει ο πάγος της περιοχής καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται.Αν το Κάλυμμα Πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής κατέρρεε πλήρως οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας θα αυξανόταν κατά τέσσερα έως πέντε μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι νησιωτικές και παράκτιες περιοχές της Γης θα βούλιαζαν με ότι αυτό συνεπάγεται για την ανυπολόγιστη πλανητική οικολογική αλλά και ανθρωπιστική καταστροφή που θα συμβεί.Μέχρι τώρα οι προβλέψεις για το πώς θα αντιδράσει το παγοκάλυμμα σε επιπλέον θέρμανση βασίζονταν κυρίως σε δορυφορικά δεδομένα και σε ιζηματολογικά αρχεία που συλλέχθηκαν κοντά στο περιθώριο του πάγου, κάτω από πλωτές παγοκρηπίδες, μέσα στον θαλάσσιο πάγο και στη Θάλασσα Ρος και τον Νότιο Ωκεανό.Ο νέος πυρήνας ανακτήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος SWAIS2C (Sensitivity of the West Antarctic Ice Sheet to 2°C). Συλλέχθηκε στο Crary Ice Rise, έναν παγοθόλο αγκυρωμένο στο εσωτερικό άκρο της Παγοκρηπίδας Ρος. Σε αντίθεση με προηγούμενα αρχεία αυτός ο πυρήνας παρέχει άμεσες και λεπτομερείς ενδείξεις για το πώς συμπεριφερόταν το παγοκάλυμμα σε παλαιότερες θερμές περιόδους. 23 εκατομμύρια χρόνια κλιματικής ιστορίας «Αυτό το αρχείο θα μας δώσει κρίσιμες πληροφορίες για το πώς το συγκεκριμένο παγοκάλυμμα και η Παγοκρηπίδα Ρος είναι πιθανό να ανταποκριθούν σε θερμοκρασίες άνω των 2 βαθμών Κελσίου. Οι αρχικές ενδείξεις δείχνουν ότι τα στρώματα ιζημάτων στον πυρήνα καλύπτουν τα τελευταία 23 εκατομμύρια χρόνια, συμπεριλαμβανομένων περιόδων κατά τις οποίες η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ήταν σημαντικά υψηλότερη από 2 βαθμών Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα» δήλωσε ο συν-επικεφαλής επιστήμονας Χάου Χόργκαν.Οι αρχικές εκτιμήσεις ηλικίας έγιναν στο πεδίο γεώτρησης, με την αναγνώριση μικροσκοπικών απολιθωμάτων θαλάσσιων οργανισμών που διατηρήθηκαν σε αρκετά στρώματα ιζημάτων. Ερευνητές από 10 χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα SWAIS2C θα πραγματοποιήσουν τώρα πιο λεπτομερείς αναλύσεις για να επιβεβαιώσουν και να βελτιώσουν το χρονολόγιο.Καθώς η γεώτρηση προχωρούσε βαθύτερα κάτω από το παγοκάλυμμα η ομάδα εξήγαγε τμήματα πυρήνα μήκους έως τριών μέτρων κάθε φορά. Τα ιζήματα παρουσίαζαν εντυπωσιακή ποικιλία από λεπτόκοκκη λάσπη έως συμπαγές χαλίκι με μεγαλύτερους ενσωματωμένους βράχους.«Είδαμε μεγάλη μεταβλητότητα. Κάποια ιζήματα ήταν τυπικά αποθέσεων που σχηματίζονται κάτω από παγοκάλυμμα όπως αυτό που υπάρχει σήμερα στο Crary Ice Rise. Όμως βρήκαμε και υλικό πιο χαρακτηριστικό ανοιχτού ωκεανού, παγοκρηπίδας που επιπλέει πάνω από ωκεανό ή ορίου παγοκρηπίδας με αποκόλληση παγόβουνων» δήλωσε η συν-επικεφαλής επιστήμονας Μόλι Πάτερσον. Ενδείξεις παλαιότερης υποχώρησης του πάγου Θραύσματα οστράκων και κατάλοιπα θαλάσσιων οργανισμών που εξαρτώνται από το φως δείχνουν ότι η περιοχή κάποτε καλυπτόταν από ανοιχτή θάλασσα και όχι από πάγο. Οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και καιρό ότι η περιοχή αυτή είχε γνωρίσει παλαιότερες περιόδους ανοιχτών υδάτων, γεγονός που υποδηλώνει μερική ή ακόμη και πλήρη υποχώρηση της Παγοκρηπίδας Ρος και πιθανή κατάρρευση τμημάτων του παγοκαλύμματος της Δυτικής Ανταρκτικής.Ο ακριβής προσδιορισμός του πότε συνέβησαν αυτές οι υποχωρήσεις και ποιες περιβαλλοντικές συνθήκες τις προκάλεσαν αποτελεί πλέον βασικό στόχο της ερευνητικής ομάδας. Επιστημονικό και τεχνολογικό επίτευγμα Η ανάκτηση του πυρήνα αποτελεί τόσο επιστημονικό ορόσημο όσο και σημαντικό μηχανικό επίτευγμα. Η 29μελής ομάδα επιστημόνων, τεχνικών γεώτρησης, μηχανικών και ειδικών πολικών αποστολών αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες, ενώ δύο προηγούμενες προσπάθειες είχαν αποτύχει λόγω τεχνικών προβλημάτων.«Από όσο γνωρίζουμε, οι μεγαλύτεροι πυρήνες ιζημάτων που είχαν διατρηθεί κάτω από παγοκάλυμμα ήταν μικρότεροι από δέκα μέτρα. Εμείς ξεπεράσαμε τον στόχο των 200 μέτρων. Πρόκειται για επιστήμη στα σύνορα της Ανταρκτικής» λέει η Πάτερσον.Για δύο μήνες η διεθνής ομάδα εργάστηκε σε απομονωμένο καταυλισμό στη Δυτική Ανταρκτική. Αρχικά άνοιξαν μια οπή βάθους 523 μέτρων στον πάγο με γεώτρηση ζεστού νερού. Στη συνέχεια κατέβασαν περισσότερα από 1,300 μέτρα σωλήνων («riser» και «drill string») για να φτάσουν στα ιζήματα. Κάθε τμήμα πυρήνα καταγραφόταν προσεκτικά, φωτογραφιζόταν, ακτινογραφούνταν και δειγματιζόταν για περαιτέρω μελέτη.«Ήταν υπέροχο συναίσθημα όταν ανέβηκε ο πρώτος πυρήνας αλλά μετά αρχίζεις να ανησυχείς για τον επόμενο και τον επόμενο. Το άγχος διαρκεί μέχρι το τέλος. Είμαστε ενθουσιασμένοι που μαθαίνοντας από τις προηγούμενες δυσκολίες καταφέραμε να ανακτήσουμε αυτό το γεωλογικό αρχείο που θα βοηθήσει τον κόσμο να προετοιμαστεί για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε ο ΧόργκανΣτο μέλλον, η ομάδα σχεδιάζει νέες γεωτρήσεις για να συνεχίσει την αποστολή της: να κατανοήσει καλύτερα πόσο ευαίσθητο είναι το Κάλυμμα Πάγου στη Δυτική Ανταρκτική στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Εικόνα του καταυλισμού των ερευνητών στην απομονωμένη περιοχή της Ανταρκτικής. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2079939/trypisan-tin-antarktiki-kai-anektisan-klimatika-stoicheia-23-ekat-eton/
-
EmTech Europe: Η τεχνητή νοημοσύνη πρωταγωνιστεί στο συνέδριο του MIT στην Αθήνα. Στο ΕmTech Europe, το καθιερωμένο ραντεβού των πιο πρωτοπόρων μυαλών στον κόσμο της τεχνολογίας, από διακεκριμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα αλλά και εταιρείες-κολοσσούς, θα ανακαλύψει κανείς τις τελευταίες εξελίξεις σε τεχνολογίες που διαρκώς μετασχηματίζονται και αναδιαμορφώνουν με την σειρά τους, την οικονομία, τις βιομηχανίες αλλά και την καθημερινότητα.Το πολυαναμενόμενο συνέδριο του ΜΙΤ Technology Review, επιστρέφει για τρίτη χρονιά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις 19-20 Μαρτίου 2026, με την υπογραφή της Καθημερινής.Θα συζητηθούν ζητήματα όπως η εξέλιξη της ΑΙ και η μετάβαση σε νέα επίπεδα νοημοσύνης, ο μετασχηματισμός επιχειρήσεων αλλά και βιομηχανιών καθώς και η θωράκιση των υποδομών απέναντι σε δύσκολα ανιχνεύσιμες ψηφιακές απειλές. Πάνελ για θέματα ηθικής, καθώς η gen AI έχει πλέον «εισβάλει» στην καθημερινότητα Φυσικά, δεν θα λείψουν από τα πάνελ συζητήσεις γύρω από θέματα ηθικής και αξιοπιστίας καθώς η gen AI έχει πλέον «εισβάλει» στην καθημερινότητά μας.Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες θα αποκωδικοποιήσουν τις εξελίξεις της νέας ΑΙ εποχής, ενώ κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου είναι να αναδείξει πως μπορεί η νέα τεχνολογία να συμβάλει στην προώθηση ενός βιώσιμου μέλλοντος πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο. Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει κορυφαία ονόματα ομιλητών και ομιλητριών μεταξύ των οποίων είναι οι: -Shakir Mohamed, Αντιπρόεδρος Έρευνας στη Google DeepMind στο Λονδίνο αλλά και μια από τις 100 πιο επιδραστικες προσωπικοτητες στην ΑΙ σύμφωνα με το περιοδικό ΤΙΜΕ. Ο Shakir Mohamed θα μοιραστεί τη γνώση του για την εξέλιξη της ΑΙ από τα αυτόνομα συστήματα στην νέα εποχή των agentic AI. -Ανάμεσα στους ομιλητές και ο βραβευμένος Jοseph Sifakis, ομότιμος διευθυντής έρευνας στο Verimag Laboratory και διακεκριμένος καθηγητής στο Southern University of Science and Technology. -H Alessandra Sala, επικεφαλής AI και Data Science στην Shutterstock, θα απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα «Πώς μπορούμε να καινοτομούμε υπεύθυνα;» δίνοντας έμφαση σε τρεις πυλώνες όπως την αξιοπιστία, της αυθεντικότητα αλλά και την εμπιστοσύνη στην εποχή της ΑΙ.Ο Rohit Patel, διευθυντής, Superintelligence Labs της Meta θα κλείσει το συνέδριο παρουσιάζοντας το όραμα για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης και τον αντίκτυπό της από την βιομηχανία μέχρι και το ανθρώπινο δυναμικό. Περισσότερα για το πρόγραμμα εδώ: https://emtecheurope.com/ Σχετικά με το EmTech Europe από το MIT Technology Review Ως μία από τις κορυφαίες πλατφόρμες στον κόσμο για τη μελέτη των αναδυόμενων τεχνολογιών, το EmTech Europe έχει γίνει συνώνυμο με την καινοτομία και το thought leadership. Το συνέδριο δεν αναδεικνύει μόνο τις δυνατότητες της τεχνολογικής προόδου, αλλά παρέχει και αξιοποιήσιμες πληροφορίες για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλους τους κλάδους. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2080225/emtech-europe-i-techniti-noimosyni-protagonistei-sto-synedrio-toy-mit-stin-athina/
-
Το Καζακστάν κάνει αναδασώσεις για να «αναστήσει» τις τίγρεις της περιοχής Τεράστια προσπάθεια αποκατάστασης του φυσικού τους περιβάλλοντος. Τίγρεις είναι πιθανό να περιπλανηθούν σύντομα ξανά για πρώτη φορά στο Καζακστάν μετά από περισσότερα από 70 χρόνια καθώς οικολόγοι υλοποιούν μια γιγαντιαία προσπάθεια αποκατάστασης μέρους των χαμένων βιοτόπων τους στη χώρα.Η τίγρη της Κασπίας ήταν ένας πληθυσμός τίγρεων, ο οποίος ζούσε στην ανατολική Τουρκία, στον Καύκασο και γύρω από την Κασπία Θάλασσα, στην Κεντρική Ασία,στο βόρειο Αφγανιστάν και στη δυτική Κίνα. Κατοικούσε σε δάση μέχρι τη δεκαετία του 1970. Αυτός ο πληθυσμός εκτιμήθηκε ως εξαφανισμένος το 2003.Οι τελευταίες τίγρεις της Κασπίας στο Καζακστάν εξαφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1940, έπειτα από χρόνια κυνηγιού, απώλειας ενδιαιτημάτων και μείωσης των πληθυσμών των θηραμάτων τους. Τώρα η κεντροασιατική χώρα έχει ένα φιλόδοξο σχέδιο επανεισαγωγής των μεγαλύτερων αιλουροειδών στον κόσμο στις ιστορικές τους περιοχές.Δύο τίγρεις σε αιχμαλωσία (ένα αρσενικό και ένα θηλυκό) βρίσκονται ήδη στο Καζακστάν στο πλαίσιο προγράμματος αναπαραγωγής και απελευθέρωσης ενώ η χώρα αναμένει τις πρώτες άγριες τίγρεις από τη Ρωσία το πρώτο εξάμηνο του 2026. Ωστόσο, για να πετύχει το πρόγραμμα οι τίγρεις χρειάζονται εκτεταμένους βιότοπους και εδώ έρχεται ένα τεράστιο πρόγραμμα δενδροφύτευσης.Πέρυσι, το πρόγραμμα επανεισαγωγής τίγρεων του Καζακστάν υπό την ηγεσία της κυβέρνησης της χώρας με τη στήριξη του World Wildlife Fund (WWF) και του United Nations Development Programme φύτεψε 37,000 δενδρύλλια και μοσχεύματα κοντά σε μια τεράστια λίμνη στη νοτιοανατολική περιοχή Νότιο Μπαλκάς όπου ζούσαν παλαιότερα τίγρεις. Αυτό προστίθεται στα 50,000 δενδρύλλια που φυτεύτηκαν από το 2021 έως το 2024.Η δενδροφύτευση αποτελεί βασικό μέρος της ευρύτερης εθνικής πρωτοβουλίας πρασίνου της χώρας. Από το 2021 το Καζακστάν έχει φυτέψει περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δέντρα και οι Αρχές δηλώνουν ότι βρίσκονται σε τροχιά επίτευξης του στόχου των 2 δισεκατομμυρίων έως το 2027. Το καταφύγιο Στο Νότιο Μπαλκάς τα νέα δέντρα λειτουργούν ως βάση για την αποκατάσταση οικοσυστημάτων δίπλα σε ήδη δασωμένες περιοχές. Παρέχουν καταφύγιο, πρόσβαση σε νερό και τροφή για τα θηράματα των τίγρεων όπως αγριόχοιροι και το ελάφι της Βουχάρας ή ελάφι της Βακτριανής.Η ζώνη φύτευσης εκτείνεται σε περίπου 4 χιλιόμετρα ακτογραμμής κατά μήκος της Λίμνης Μπαλκάς, της μεγαλύτερης λίμνης της Κεντρικής Ασίας και της 15ης μεγαλύτερης στον κόσμο. Η νέα βλάστηση δημιουργεί «νησίδες» δάσους που ρυθμίζουν τη ροή του νερού και συμβάλλουν στη σταθεροποίηση πλημμυρών. Η επιστροφή Οι τίγρεις που ζούσαν παλαιότερα στο Καζακστάν ανήκαν σε έναν πλέον εξαφανισμένο πληθυσμό γνωστό ως Κασπιανή τίγρη. Ωστόσο, οι ζωντανές τίγρεις Αμούρ (Σιβηρικές) της ρωσικής Άπω Ανατολής και της Κίνας μπορούν να λειτουργήσουν ως αντικαταστάτες. Μελέτη του 2009 έδειξε ότι οι Κασπιανές και οι Αμούρ τίγρεις πιθανότατα αποτελούσαν τον ίδιο πληθυσμό έως ότου οι ανθρώπινες δραστηριότητες τις διαχώρισαν τον 19ο αιώνα.Το πρόγραμμα υποδέχθηκε το 2024 δύο τίγρεις Αμούρ σε αιχμαλωσία, που φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί καλά. Το θηλυκό ονομάζεται Bodhana και το αρσενικό Kuma. Προέρχονται από καταφύγιο ζώων στην Ολλανδία και ζουν σε περίφραξη εντός του Φυσικού Καταφυγίου Ile-Balkhash. Επειδή έχουν συνηθίσει την αιχμαλωσία δεν θα απελευθερωθούν αλλά ελπίζεται ότι οι απόγονοί τους θα αποτελέσουν μέρος ενός νέου ιδρυτικού πληθυσμού.Ωστόσο καθώς δεν υπάρχει εγγύηση επιτυχούς αναπαραγωγής ο κύριος όγκος του νέου πληθυσμού θα αποτελείται από άγριες τίγρεις που θα εισαχθούν από τη Ρωσία. Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, οι τίγρεις που αναμένονται το 2026 προέρχονται από άγριους πληθυσμούς. Προκλήσεις και συνύπαρξη με τον άνθρωπο Η επανεισαγωγή μεγάλων θηρευτών είναι μια λεπτή και ριψοκίνδυνη διαδικασία ιδίως όταν τα ζώα μπορούν να βλάψουν ανθρώπους ή κτηνοτροφικά ζώα. Ωστόσο είναι εφικτή: μελέτη του 2024 έδειξε ότι αντίστοιχη προσπάθεια επανεισαγωγής τίγρεων στη Ρωσία ήταν σε μεγάλο βαθμό επιτυχής, αν και ένα άτομο χρειάστηκε να επανασυλληφθεί αφού επιτέθηκε σε οικόσιτα ζώα.Το πρόγραμμα του Καζακστάν προβλέπει ειδική ομάδα που θα παρακολουθεί συνεχώς τις απελευθερωμένες τίγρεις μέσω δορυφορικών κολάρων και θα παρεμβαίνει σε περιπτώσεις πιθανής σύγκρουσης με ανθρώπους. Παράλληλα, γίνονται δράσεις ενημέρωσης των τοπικών κοινοτήτων και προβλέπεται σύστημα αποζημίωσης για απώλειες κτηνοτροφικών ζώων.Σύμφωνα με τους υπεύθυνους, όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων και μεγάλων θηρευτών με στόχο η τίγρης να επιστρέψει μόνιμα στα οικοσυστήματα του Καζακστάν. Στη φωτογραφία μια τίγρης της Κασπίας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2079967/to-kazakstan-kanei-anadasoseis-gia-na-anastisei-tis-tigreis-tis-periochis/
-
Το αεροσκάφος ER-2 της NASA καταγράφει το φως του φεγγαριού για να βαθμονομήσει τους διαστημικούς αισθητήρες. Ένα όργανο της NASA που έχει σχεδιαστεί για να μετρά τη φωτεινότητα της Σελήνης, ώστε να βοηθά τους αισθητήρες δορυφόρων να κάνουν πιο ακριβείς μετρήσεις, ολοκλήρωσε μια τριήμερη αποστολή σε ένα αεροπλάνο που πετούσε ψηλά στις 5 Φεβρουαρίου.Η NASA χρησιμοποιεί τη Σελήνη ως φυσική πηγή βαθμονόμησης για να βελτιώσει την ακρίβεια των διαστημικών αισθητήρων. Αυτοί οι αισθητήρες παρέχουν κρίσιμα δεδομένα για την παρατήρηση καιρικών φαινομένων, την έρευνα της γεωργίας και τη μελέτη των οικοσυστημάτων της Γης - υποστηρίζοντας αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή. Μετρώντας τη φωτεινότητα της Σελήνης από το κοντινό διάστημα, οι επιστήμονες μπορούν να διασφαλίσουν ότι τα δορυφορικά όργανα παραμένουν ακριβή χωρίς να προσθέτουν δαπανηρό ενσωματωμένο εξοπλισμό βαθμονόμησης.Το όργανο Airborne Lunar Spectral Irradiance, ή air-LUSI , πέταξε πάνω από τη Δυτική Ακτή με το αεροσκάφος μεγάλου υψομέτρου ER-2 της NASA, με έδρα το Κέντρο Έρευνας Πτήσεων Armstrong της NASA στο Edwards της Καλιφόρνια, μετατρέποντας το αεροπλάνο σε αερομεταφερόμενο σεληνιακό παρατηρητήριο. Το όργανο μεταφέρθηκε σε υψόμετρο περίπου 70.000 ποδιών, πάνω από το 95% της ατμόσφαιρας της Γης. Η ομάδα air-LUSI πραγματοποιεί αποστολές για τη μέτρηση του σεληνιακού φωτός από το 2022.Επειδή η επιφάνεια της Σελήνης αντανακλά το φως με συνέπεια και δεν επηρεάζεται από το μεταβαλλόμενο περιβάλλον της Γης, το φως του φεγγαριού αποτελεί καλό σημείο αναφοράς για τη βαθμονόμηση. Σε αντίθεση με τον Ήλιο, η φωτεινότητα της Σελήνης είναι παρόμοια με της Γης, γεγονός που την καθιστά ιδανική για τον τρόπο λειτουργίας των δορυφορικών αισθητήρων. Το έργο air-LUSI είναι μια συνεργασία μεταξύ της NASA, του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας, της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, στην κομητεία της Βαλτιμόρης, και του Πανεπιστημίου McMaster στο Οντάριο. https://science.nasa.gov/blogs/science-news/2026/03/02/nasa-aircraft-calibrates-with-moonlight/ Το αεροσκάφος μεγάλου υψομέτρου ER-2 της NASA προετοιμάζεται για νυχτερινή πτήση με το όργανο Airborne Lunar Spectral Irradiance (air-LUSI). Το όργανο μετρά το φως του φεγγαριού για να βελτιώσει την ακρίβεια των διαστημικών αισθητήρων που παρατηρούν τον καιρό, ερευνούν τη γεωργία και μελετούν το οικοσύστημα της Γης.
-
Κώνοι σκωρίας στη Γη και τον Άρη. Από τη δεκαετία του 1970, οι πλανητικοί γεωλόγοι γνωρίζουν ότι τα ηφαιστειακά χαρακτηριστικά καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις του Άρη. Οι πρώτες εικόνες του Mariner 9 αποκάλυψαν τεράστια ηφαίστεια ασπίδας και πεδιάδες λάβας σε μια κλίμακα που δεν έχει ξανασυμβεί στη Γη. Το όρος Όλυμπος , το ψηλότερο ηφαίστειο στο ηλιακό σύστημα, βρίσκεται σχεδόν τρεις φορές ψηλότερα από το Έβερεστ. Το όρος Άλμπα Μονς , το ευρύτερο ηφαίστειο του πλανήτη, εκτείνεται σε απόσταση συγκρίσιμη με το μήκος των ηπειρωτικών Ηνωμένων Πολιτειών.Τόσο το Όλυμπος Μονς όσο και το Άλμπα Μονς σχηματίστηκαν κυρίως από βασαλτικές εκρήξεις — σχετικά ήρεμες εκρήξεις «ρευστών» λάβων που εξαπλώθηκαν στην επιφάνεια σε στρώματα. Αυτός θεωρείται ο πιο συνηθισμένος τύπος ηφαιστειακής δραστηριότητας στον Άρη, που ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των ηφαιστειακών γεωμορφών του. Ωστόσο, ένα μικρό μέρος προήλθε από εκρηκτική ηφαιστειακή δραστηριότητα του είδους που σχηματίζει ηφαιστειακούς κώνους , πυροκλαστικές ροές και κατακρημνίσεις τέφρας .Η έλλειψη εκρηκτικών ηφαιστειακών χαρακτηριστικών στον Άρη απασχολεί εδώ και καιρό τους γεωλόγους. Με μέση ατμοσφαιρική πίεση 160 φορές χαμηλότερη από αυτή της Γης και μόνο το ένα τρίτο της βαρύτητας, οι εκρηκτικές εκρήξεις θα έπρεπε θεωρητικά να συμβαίνουν πιο εύκολα στον Κόκκινο Πλανήτη, δήλωσε ο Petr Brož, πλανητικός γεωλόγος της Τσεχικής Ακαδημίας Επιστημών. Αυτή η σπανιότητα είναι μέρος αυτού που καθιστά χαρακτηριστικά όπως οι ηφαιστειακοί κώνοι (που φαίνονται παραπάνω) που βρίσκονται στην περιοχή Ulysses Colles του Άρη τόσο συναρπαστικά για τους πλανητικούς γεωλόγους.«Φαίνονται να είναι κώνοι σκωρίας — ένα σαφές σημάδι εκρηκτικής ηφαιστειακής δραστηριότητας», πρόσθεσε ο Μπροζ. «Ήταν οι πρώτοι που εντοπίστηκαν στην περιοχή Θαρσίς τη δεκαετία του 2010 και βοήθησαν να σχηματιστεί μια ευρύτερη και πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ηφαιστειακής δραστηριότητας στον Άρη».Η κάμερα CTX (Context Camera) στο Mars Reconnaissance Orbiter της NASA κατέγραψε αυτήν την εικόνα (δεύτερη εικόνα παραπάνω) του Ulysses Colles στις 7 Μαΐου 2014. Το Ulysses Colles βρίσκεται στο νότιο άκρο των Ulysses Fossae , μιας ομάδας κοιλάδων εντός της ηφαιστειακής περιοχής Tharsis .Το OLI (Operational Land Imager) στο Landsat 8 κατέγραψε μια εικόνα με παρόμοιους κώνους στο ηφαιστειακό πεδίο του Σαν Φρανσίσκο (SFVF) στη βόρεια Αριζόνα στις 19 Ιουνίου 2025 (πάνω). Οι πλανητικοί γεωλόγοι θεωρούν τους κώνους στις δύο τοποθεσίες πολύ παρόμοιους. Και οι δύο εικόνες περιλαμβάνουν επίσης γκρεμπέν - γραμμικά μπλοκ φλοιού που έχουν μετατοπιστεί προς τα κάτω.Και στις δύο εικόνες, οι κώνοι σκωρίας εμφανίζονται ως στρογγυλεμένοι λόφοι που στέφονται με κυκλικές οπές, ενώ οι ροές λάβας εξαπλώνονται προς τα έξω ως σκούρες, ανάγλυφες περιοχές γύρω από τις βάσεις των κώνων. Και στις δύο τοποθεσίες, φαινομενικά νεότερες και μικρότερες ροές λάβας φαίνεται να ξεχύνονται από ορισμένους κώνους, ενώ παλαιότερες, πιο φθαρμένες ροές βρίσκονται στο φόντο.«Η κατανόηση παρόμοιων χαρακτηριστικών στη Γη μας βοηθά να γνωρίζουμε τι να αναζητήσουμε στον Άρη και να ερμηνεύσουμε διεργασίες που δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε άμεσα», δήλωσε ο Πάτρικ Γουέλι, ηφαιστειολόγος της NASA, ο οποίος είναι μέλος μιας ομάδας που αναπτύσσει εξοπλισμό πεδίου και τεχνικές για την εξερεύνηση της Σελήνης και του Άρη.Ο κρατήρας SP (πάνω αριστερά), που βρίσκεται στο ηφαιστειακό πεδίο του Σαν Φρανσίσκο στην Αριζόνα, διαθέτει μια ροή λάβας μήκους 7 χιλιομέτρων που εκτείνεται προς τα βόρεια και έχει χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση γεωλογίας των αστροναυτών της NASA . Σε δύο σημεία, η ροή έχει χυθεί σε μια τάφρο, δημιουργώντας ένα χαρακτηριστικό μοτίβο ημισελήνου κατά μήκος της αριστερής πλευράς του.Στη Γη, οι κώνοι σκωρίας σχηματίζονται όταν μάγματα πλούσια σε αέριο ανεβαίνουν ψηλά στον αέρα και στερεοποιούνται σε μικρά σωματίδια υλικού που ονομάζονται σκωρίες , τα οποία συσσωρεύονται σε απότομες δομές. Ενώ παρόμοιες διεργασίες δημιουργούν κώνους στη Γη και τον Άρη, υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Οι κώνοι σκωρίας στον Άρη είναι συνήθως ψηλότεροι, πλατύτεροι και έχουν ομαλότερες κλίσεις, είπε ο Φλιν. Αυτό έχει νόημα. Με χαμηλότερη βαρύτητα και ατμοσφαιρική πίεση, τα ηφαιστειακά σιντριβάνια μπορούν να ανεβάσουν το εκρηκτικό μάγμα ψηλότερα και πιο μακριά από τον αγωγό, παράγοντας μεγαλύτερους κώνους.Υπάρχουν πολύ περισσότεροι κώνοι σκωρίας στη Γη, όπου υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες και αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% των ηφαιστείων στην ξηρά. Στον Άρη, «έχουμε εντοπίσει μόνο δεκάδες έως μερικές εκατοντάδες υποψήφια», είπε ο Μπροζ. Πρόσθεσε ότι θα μπορούσε η εκρηκτική ηφαιστειακή δραστηριότητα να μην ήταν ποτέ συνηθισμένη στον Άρη ή ότι θα μπορούσε να ήταν, αλλά τα εκρηκτικά χαρακτηριστικά να έχουν καλυφθεί από νεότερες, εκχυτικές ροές ή να έχουν καταστραφεί από τη διάβρωση. Ο Whelley σημείωσε ότι στον Άρη, παραμένει ασαφές αν οι ροές λάβας του Άρη ή οι κώνοι σκωρίας σχηματίστηκαν πρώτοι. Η ροή λάβας θα μπορούσε να είναι παλαιότερη, με τον κώνο να σχηματίζεται στην κορυφή. Ή, ο κώνος μπορεί να σχηματίστηκε πρώτος και αργότερα να βουλώθηκε, αναγκάζοντας τη λάβα να χυθεί από την πλευρά του. Ο προσδιορισμός της σειράς των γεγονότων είναι ένα από τα «γρίφοι της γεωλογίας» που προσπαθούν να λύσουν οι πλανητικοί γεωλόγοι όταν μελετούν τα χαρακτηριστικά του Άρη από απόσταση, είπε. «Η επίσκεψη σε μέρη όπως το Ηφαιστειακό Πεδίο του Σαν Φρανσίσκο και η μελέτη της γεωλογίας ανάλογων χαρακτηριστικών από κοντά στη Γη μας βοηθά να γνωρίζουμε ποιες ενδείξεις πρέπει να αναζητήσουμε όταν ερμηνεύουμε τη γεωλογία του Άρη».Παρακάτω (αριστερά) είναι μια πιο κοντινή όψη ενός κώνου σκωρίας στη Γη, νοτιοανατολικά του κρατήρα SP, που ονομάζεται κρατήρας Sunset . Εξερράγη πριν από περίπου 800 χρόνια, καθιστώντας τον τον νεότερο κώνο σκωρίας στο ηφαιστειακό πεδίο του Σαν Φρανσίσκο. Ο ανάλογος κώνος στο Ulysses Colles (δεξιά), αντίθετα, πιστεύεται ότι είναι δισεκατομμυρίων ετών.Σημειώστε ότι οι εκρήξεις που δημιουργούν κώνους σκωρίας είναι «ήπια εκρηκτικές», συνήθως στρομπολιανά γεγονότα , που χαρακτηρίζονται από διαλείπουσες σιντριβάνια λάβας , δήλωσε ο Ian Flynn, πλανητικός γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ. Διαφέρουν από τις πολύ πιο βίαιες εκρηκτικές εκρήξεις που στέλνουν στήλες τέφρας που υψώνονται δεκάδες χιλιόμετρα στον αέρα, όπως συνέβη στο Hunga Tonga-Hunga Ha'apai στον Νότιο Ειρηνικό, πρόσθεσε.Ο Άρης παρουσιάζει επίσης ενδείξεις εξαιρετικά εκρηκτικών «υπερεκρήξεων», αλλά αυτός ο τύπος έκρηξης αφήνει πίσω του μια διαφορετική γεωλογική υπογραφή: μεγάλες κοιλότητες που ονομάζονται πατέρες και ευρείες, λεπτές αποθέσεις τέφρας και άλλου διαβρώσιμου υλικού που έχουν σμιλευτεί σε γεωμορφές όπως τα γιάρντανγκ .Η σύγκριση πλανητών είναι πολύτιμη για την κατανόηση της γεωλογίας μακρινών κόσμων, είπε ο Μπροζ. Χωρίς τέτοιες συγκρίσεις, γίνεται πιο δύσκολο να προσδιοριστεί πώς μπορεί να έχουν σχηματιστεί οι γεωμορφές σε άλλους πλανήτες ή φεγγάρια.Αλλά η προσοχή είναι απαραίτητη. «Στην πλανητική επιστήμη, λέγεται συχνά -μισοαστεία- ότι ακόμα κι αν κάτι μοιάζει με πάπια, συμπεριφέρεται σαν πάπια και ακούγεται σαν πάπια, μπορεί στην πραγματικότητα να μην είναι πάπια», πρόσθεσε. Είναι εύκολο, για παράδειγμα, να μπερδέψει κανείς τους κώνους σκωρίας με τα ηφαίστεια λάσπης .Οι ερευνητές είναι απόλυτα βέβαιοι ότι οι κώνοι Ulysses Colles σχηματίστηκαν μέσω εκρηκτικής ηφαιστειακής δραστηριότητας με βάση το περιβάλλον ηφαιστειακό τοπίο, αλλά σε πιο ασαφές έδαφος μπορεί να είναι δύσκολο να το διαπιστώσουμε. Ο Άρης είναι θεμελιωδώς διαφορετικός από τη Γη, προειδοποίησε. Η εργαστηριακή έρευνα του Brož υποδηλώνει, για παράδειγμα, ότι οι ροές λάσπης στον Άρη μπορούν να μοιάζουν πολύ με ορισμένους τύπους ροών λάβας και ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, μπορούν ακόμη και να βράσουν και να αιωρηθούν . «Πρέπει επίσης να αποφύγουμε να περιοριστούμε από την επίγεια εμπειρία», είπε. «Αν δεν σκεφτούμε έξω από τα συνηθισμένα, μπορεί να παραβλέψουμε σημαντικές δυνατότητες». Εικόνες του Παρατηρητηρίου της Γης της NASA από τη Lauren Dauphin, χρησιμοποιώντας δεδομένα Landsat από την Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ και δεδομένα CTX από το Mars Reconnaissance Orbiter . Ιστορία από τον Adam Voiland. https://science.nasa.gov/earth/earth-observatory/scoria-cones-on-earth-and-mars/
-
Έλληνες επιστήμονες παρακολουθούν τη μεταμόρφωση ενός άστρου-υπεργίγαντα σε μαύρη τρύπα (βίντεο) Είναι 30 φορές μεγαλύτερο από τον Ήλιο και μετεξελίσσεται σε ένα σπάνιο είδος άστρου που μπορεί να εκραγεί. Διεθνής ερευνητική ομάδα η πλειοψηφία της οποίας αποτελείται από επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών παρατηρεί ένα από τα μεγαλύτερα άστρα του Σύμπαντος να μεταμορφώνεται σε ένα σπάνιο είδος άστρου και αυτή η δραματική μεταμόρφωση ίσως αποτελεί τον πρόλογο μιας ισχυρής έκρηξης σουπερνόβα που θα οδηγήσει στη γέννηση μιας μαύρης τρύπας.Το άστρο αυτό είναι το WOH G64 (γνωστό και ως IRAS 04553–6825) το οποίο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 163,000 ετών φωτός από τη Γη στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, ένα γαλαξία δορυφόρο του του δικού μας γαλαξία. Το άστρο έχει ακτίνα περίπου 1,540 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου, μάζα σχεδόν 30 φορές μεγαλύτερη και φωτεινότητα 282.000 φορές ισχυρότερη από αυτή του μητρικού μας άστρου. Ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1970 και θεωρούνταν ένας ακραίος ερυθρός υπεργίγαντας περιβαλλόμενος από έναν πυκνό δακτύλιο σκόνης.Ωστόσο το 2014 η εικόνα του άστρου άρχισε να αλλάζει. Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε ότι το χρώμα του μεταβαλλόταν, ενώ αυξανόταν και η θερμοκρασία της επιφάνειάς του. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μετάβαση από ερυθρό υπεργίγαντα σε κίτρινο υπεργίγαντα, ένα εξαιρετικά σπάνιο και βραχύβιο στάδιο εξέλιξης. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι αστρονόμοι παρακολουθούν ουσιαστικά τον «θάνατο» ενός άστρου σε πραγματικό χρόνο.Μέχρι σήμερα δεν είναι σαφές ποια είναι η τελική μοίρα άστρων με αρχική μάζα 23 έως 30 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου. Μπορεί να εκραγούν ως υπερκαινοφανείς, να καταρρεύσουν απευθείας σε μαύρες τρύπες ή να περάσουν πρώτα από το στάδιο του κίτρινου υπεργίγαντα. Το WOH G64, με εκτιμώμενη μάζα περίπου 28 ηλιακών μαζών, ίσως δώσει απάντηση σε αυτό το ανοιχτό ερώτημα.Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι η αλλαγή θερμοκρασίας και χρώματος φαίνεται να συνέβη μέσα σε μόλις έναν χρόνο και μάλιστα ομαλά και χωρίς βίαια φαινόμενα, κάτι που είναι ασυνήθιστο για τόσο γρήγορες αστρικές μεταβολές.Οι κίτρινοι υπεργίγαντες είναι εξαιρετικά σπάνιοι, καθώς αντιπροσωπεύουν ένα σύντομο μεταβατικό στάδιο πριν από μια πιθανή έκρηξη υπερκαινοφανούς. Για να συμβεί αυτή η μετάβαση, απαιτείται ισχυρός αστρικός άνεμος που απομακρύνει τα εξωτερικά στρώματα του άστρου, αυξάνοντας έτσι τη θερμοκρασία του.Οι ερευνητές αναφέρουν στη μελέτη τους που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Astronomy» ότι ανακάλυψαν επίσης ότι το WOH G64 δεν είναι μόνο του αλλά αποτελεί μέρος ενός διπλού αστρικού συστήματος. Η αλληλεπίδραση με το συνοδό άστρο ενδέχεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταμόρφωσή του. Αν υπάρχει μεταφορά μάζας μεταξύ των δύο άστρων το εξωτερικό περίβλημα του ερυθρού υπεργίγαντα μπορεί να απογυμνωθεί μερικώς οδηγώντας στη μετάβαση προς υψηλότερες θερμοκρασίες.Εναλλακτικά, η αλλαγή μπορεί να οφείλεται σε εσωτερικές διεργασίες του ίδιου του άστρου πιθανώς έπειτα από μια εκρηκτική φάση που διήρκεσε πάνω από 30 χρόνια και τώρα ολοκληρώνεται. Η κατανόηση του αν η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε δυαδική αλληλεπίδραση ή σε εσωτερικούς μηχανισμούς είναι κρίσιμη για τη μελέτη των μαζικών άστρων, την πρόβλεψη του τρόπου θανάτου τους και την ερμηνεία των υπερκαινοφανών που παράγουν.Σε αστρονομικούς όρους, το WOH G64 θεωρείται ιδιαίτερα εξελιγμένο και ενδέχεται να υποστεί βαρυτική κατάρρευση «σύντομα» — δηλαδή μέσα σε διάστημα από μερικές εκατοντάδες έως λίγες χιλιάδες χρόνια. Αν συμβεί, το αποτέλεσμα θα είναι είτε μια θεαματική έκρηξη υπερκαινοφανούς είτε άμεση κατάρρευση σε μαύρη τρύπα.Παρότι κάτι τέτοιο θεωρείται απίθανο να συμβεί στη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν είμαστε ακόμη βέβαιοι ούτε για το αν τελικά το άστρο θα εκραγεί ως υπερκαινοφανής. Καλλιτεχνική απεικόνιση του γιγάντιου άστρου που ίσως γίνει μαύρη τρύπα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2078491/ellines-epistimones-parakoloythoyn-ti-metamorfosi-enos-astroy-ypergiganta-se-mayri-trypa-vinteo/
-
Σφάλματα και παιδαγωγικές αστοχίες στην σχολική κβαντομηχανική. Οι σελίδες που ακολουθούν είναι από το σχολικό βιβλίο φυσικής Γ ́ Λυκείου και συνοδεύονται από τις παρατηρήσεις του υπογράφοντος, Στέφανου Τραχανά, πάνω στα επιστημονικά σφάλματα και τις παιδαγωγικές επιλογές του βιβλίου. Μαζί με ένα διευκρινιστικό Υστερόγραφο, οι σελίδες αυτές αναρτήθηκαν στο blog Quantum https://quantum.cup.gr/2025/07/blog-post_24.html ενώ στάλθηκαν επίσης για ενημέρωση στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) του Υπουργείου Παιδείας, που είναι το αρμόδιο όργανο της Πολιτείας για τα σχολικά βιβλία. Δεδομένου του σκοπού του Quantum (να λειτουργήσει ως ένα δημόσιο φόρουμ συζητήσεων σχετικά με τη διδασκαλία της κβαντομηχανικής στο Λύκειο), ελπίζουμε η παρούσα ανάρτηση να βοηθήσει ώστε να σπάσει κάποτε ο κύκλος σιωπής που φαίνεται να περιβάλλει τα περιεχόμενα και την παιδαγωγική καταλληλότητα των σχολικών βιβλίων στη χώρα μας. Στέφανος Τραχανάς – 27/2/26 https://physicsgg.me/wp-content/uploads/2026/03/cf84cebf-cebaceb5cf86ceaccebbceb1ceb9cebf-cf84cebfcf85-cf83cf87cebfcebbceb9cebacebfcf8d-ceb2ceb9ceb2cebbceafcebfcf85-cea3cf84cebfceb9cf87ceb5ceafceb1-ce9aceb2ceb1cebdcf84cebfcebcceb7cf87.pdf Υστερόγραφο Σε ένα απολύτως συγκεντρωτικό εκπαιδευτικό σύστημα όπως το δικό μας, οι ευθύνες για τις αστοχίες των σχολικών βιβλίων –ακραία μη αποδεκτές σε αρκετά σημεία όπως προσπάθησα να δείξω για το κομμάτι της κβαντομηχανικής–, μόνο σε μικρό βαθμό μπορούν να αποδοθούν στους συγγραφείς τους. Διότι οι προδιαγραφές τίθενται από τον αρμόδιο φορέα της Πολιτείας –το ΙΕΠ στην περίπτωσή μας– και είναι συχνά τόσο περιοριστικές ή σε λάθος κατεύθυνση, ώστε τα περιθώρια μέσα στα οποία μπορούν να κινηθούν οι συγγραφείς (έκταση των επιμέρους θεμάτων, παιδαγωγικό πλαίσιο, κ.λπ.) να είναι ασφυκτικά στενά ή κακά σχεδιασμένα. Επιπλέον, το κρίσιμο στάδιο του ελέγχου των «χειρογράφων» από έμπειρους κριτικούς αναγνώστες, φαίνεται να ήταν ανύπαρκτο στην παρούσα περίπτωση. Είναι φανερό σε μας ότι ουδείς διάβασε το βιβλίο –είτε για καθαρά επιστημονικό είτε για παιδαγωγικό έλεγχο– και επομένως οι συγγραφείς αφέθηκαν χωρίς καμιά ανατροφοδότηση που θα τους βοηθούσε να βελτιώσουν σημαντικά το κείμενό τους. Μια ανατροφοδότηση που ήταν ακόμα πιο κρίσιμη για τούτο το κομμάτι της ύλης, δεδομένου ότι καμιά προηγούμενη εμπειρία διδασκαλίας της κβαντομηχανικής στο Λύκειο (ως πανελλαδικά εξεταζόμενου μαθήματος) δεν ήταν διαθέσιμη στη χώρα μέχρι τότε. Όμως, το πιο ενοχλητικό κατά τη γνώμη μας είναι άλλο. Τούτο το βιβλίο –έστω το κεφάλαιο ενός βιβλίου– κυκλοφόρησε εδώ και πάνω από 25 χρόνια και όμως ούτε η ελάχιστη αναθεώρησή του κρίθηκε έκτοτε αναγκαία! Ό,τι έγινε, έγινε! Κι αν αυτή η αδιαφορία είχε κάποια δικαιολογία μέχρι πρόσφατα (αφού η κβαντομηχανική δεν ήταν πανελλαδικά εξεταζόμενο μάθημα, τότε ποιος νοιάζεται;), από το 2022 και μετά θα περίμενε κανείς μια αλλαγή πλεύσης ώστε οι «αμαρτίες» του σχολικού βιβλίου να μην γίνουν καθεστώς μέσω των φροντιστηριακών εγχειριδίων, τα οποία υποχρεούνται να ακολουθούν τις βασικές επιλογές του σχολικού, αφού αυτές ορίζουν δεσμευτικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι πανελλαδικές εξετάσεις. Ενώ το ίδιο σχολικό βιβλίο είναι και σήμερα στο τραπέζι και ορίζει τις επιλογές για τη συγγραφή των νέων διδακτικών βιβλίων που έχουν προγραμματιστεί. Φαίνεται ότι με τα σχολικά βιβλία στη χώρα μας ισχύει κάτι σαν το doomsday machine στο κλασικό φιλμ Dr. Strangelove (SOS: Πεντάγωνο καλεί Μόσχα) του Stanley Kubrick. Έτσι και εκτοξευτούν προς τον στόχο τους –τα… κεφάλια των μαθητριών και των μαθητών μας!–, ουδείς μπορεί να ανακαλέσει την εντολή! Ο συντάκτης του παρόντος έκρινε παρ’ όλα αυτά ότι είχε θεσμική υποχρέωση να κάνει μια σχετική εισήγηση, για μικρές ρεαλιστικές βελτιώσεις, προς το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) του Υπουργείου Παιδείας, στις αρχές Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους. Τονίζοντας με έμφαση ότι δεν είναι ενδιαφερόμενος για συγγραφή επίσημου σχολικού βιβλίου κβαντομηχανικής. Θα χαιρόταν όμως αν κάποιες από τις διδακτικές απλουστεύσεις, που ενδεχομένως πέτυχε γράφοντας τα σχετικά βιβλία του, έβρισκαν τον δρόμο τους προς τη σχολική τάξη μέσα από τα επίσημα διδακτικά εγχειρίδια που θα γραφούν από τους συναδέλφους οι οποίοι θα λάβουν μέρος στη διαγωνιστική διαδικασία. Κι αν όχι αυτό, τουλάχιστον να μην επαναληφθούν οι πιο καταστροφικές από τις επιλογές του υπάρχοντος σχολικού βιβλίου. Στο ίδιο παραπάνω πνεύμα θεσμικής συμπεριφοράς υποβάλλει στο ΙΕΠ και τις ακόμα πιο εστιασμένες τωρινές παρατηρήσεις του. Όμως πλέον χωρίς αυταπάτες ότι η Βόμβα που εκτοξεύθηκε θα… ανακληθεί! Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ: https://quantum.cup.gr/
-
Οι αντιδραστήρες πυρηνικής σύντηξης δημιουργούν και σκοτεινή ύλη; Η γνωστή ύλη που μας περιβάλλει και από την οποία είμαστε φτιαγμένοι αποτελεί περίπου το 5% του σύμπαντος. Το υπόλοιπο περιεχόμενο του σύμπαντος όχι μόνο δεν το βλέπουμε, αλλά στην ουσία δεν έχουμε ιδέα περί τίνος πρόκειται. Πρόκειται για την σκοτεινή ύλη που αποτελεί το 27% του σύμπαντος – η βαρύτητα της οποίας δεν αφήνει τους γαλαξίες και τον κοσμικό ιστό να διαλυθούν, ενώ το υπόλοιπο 68%, είναι η σκοτεινή ενέργεια, η οποία προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος. Για το τι ακριβώς είναι η σκοτεινή ύλη (και η σκοτεινή ενέργεια), δεν έχουμε ιδέα! Η σκοτεινή ύλη φαίνεται να αλληλεπιδρά μόνον βαρυτικά με την γνωστή ύλη και τον εαυτό της. Οι φυσικοί κάνουν διάφορες υποθέσεις για την ύπαρξη σωματιδίων σκοτεινής ύλης και πασχίζουν να τα ανιχνεύσουν.Η ιδέα ότι οι αντιδραστήρες σύντηξης θα μπορούσαν να παράγουν τόσα πολλά σωματίδια σκοτεινής ύλης ώστε θα μπορούσαμε να τα ανιχνεύσουμε, δεν είναι καινούργια. Είναι γεγονός ότι οι αντιδραστήρες σχάσης παράγουν τεράστιες ποσότητες νετρίνων (αντινετρίνων), και αυτή η εκπομπή νετρίνων έχει χρησιμοποιηθεί στην πραγματικότητα για την μέτρηση των ιδιοτήτων τους. Τα νετρίνα βρίσκονται παντού γύρω μας επειδή εκπέμπονται από τον ήλιο, αλλά αλληλεπιδρούν με την ύλη πολύ σπάνια. Στην κυριολεξία, απλώς διαπερνούν ολόκληρο τον πλανήτη. Γι’ αυτόν τον λόγο τα νετρίνα συχνά αποκαλούνται φαντάσματα(*). Το καλό με την παραγωγή νετρίνων στους αντιδραστήρες σχάσης είναι ότι ξέρεις ακριβώς πού παράγονται και μπορείς ακόμη και να ελέγξεις την παραγωγή τους, οπότε αυτό δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για ένα εξαιρετικό πείραμα. Τα νετρίνα είναι τα μόνα σωματίδια του καθιερωμένου προτύπου των στοιχειωδών σωματιδίων που συμπεριφέρονται όπως η σκοτεινή ύλη, αλλά αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό της σκοτεινής ύλης του σύμπαντος.Οι φυσικοί Chaja Baruch, Patrick J. Fitzpatrick, Tony Menzo, Yotam Soreq, Sokratis Trifinopoulos & Jure Zupan δημοσίευσαν μια νέα μελέτη με τίτλο «Searching for exotic scalars at fusion reactors» στην οποία ακολουθώντας μια παρόμοια ιδέα με τους αντιδραστήρες σχάσης που παράγουν νετρίνα, υποστηρίζουν ότι και οι αντιδραστήρες πυρηνικής σύντηξης είναι δυνατόν να παράγουν μεγάλες ποσότητες υποθετικών σωματιδίων σκοτεινής ύλης. Γνωρίζουμε ότι τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης, αν υπάρχουν, διαπερνούν την κανονική ύλη, γιατί διαφορετικά θα τα είχαμε ήδη παρατηρήσει. Αλλά η δυνατότητα ανίχνευσής τους εξαρτάται από το πόσα μπορείς να παράγεις. Οι ερευνητές εξετάζουν τον πιο συνηθισμένο τύπο πυρηνικής σύντηξης, δηλαδή μεταξύ δευτερίου και τριτίου: 2Η + 3Η → 4He + n + 17.6 MeV. Η ενέργεια των 17,6 MeV μοιράζεται στον πυρήνα ηλίου και στο νετρόνιο, το οποίο κινείται με κινητική ενέργεια περίπου 14,1 MeV.Αυτά τα νετρόνια είναι που κάνουν την πυρηνική σύντηξη τόσο δύσκολη στη διαχείρισή της. Επειδή δεν έχουν ηλεκτρικό φορτίο, τα ισχυρά μαγνητικά πεδία δεν μπορούν να τα παγιδεύσουν. Επομένως, τα νετρόνια ξεφεύγουν από το πλάσμα και προσκρούουν στα τοιχώματα του αντιδραστήρα. Ένα ακόμη πρόβλημα με την σύντηξη δευτερίου-τριτίου είναι ότι το τρίτιο είναι στην πραγματικότητα εξαιρετικά σπάνιο στη Γη. Γι’ αυτό πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις πυρηνικής σύντηξης σχεδιάζουν να φτιάξουν το δικό τους τρίτιο, συνήθως θωρακίζοντας τον αντιδραστήρα με υλικά που περιέχουν λίθιο. Τα νετρόνια μπορούν να απορροφηθούν από το λίθιο δίνοντας τρίτιο (n + 6Li → 3Η + 4He), κάτι που είναι βολικό. Ωστόσο, κατά την απορρόφηση ή την ανελαστική σκέδαση ενός νετρονίου από έναν πυρήνα μπορεί να προκύψει ένα σωματίδιο σκοτεινής ύλης που ονομάζεται αξιόνιο. Κι εδώ είναι η ουσία: αν η σκοτεινή ύλη συνίσταται από αξιόνια, τότε αυτή η διαδικασία δημιουργεί σκοτεινή ύλη. Και δεδομένου ότι ο αντιδραστήρας εκπέμπει τόσα πολλά νετρόνια, αυτό σημαίνει ότι θα παραχθούν και πάρα πολλά αξιόνια.Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι σωματιδιακοί φυσικοί Roberto Peccei και Helen Quinn προσπαθούσαν να λύσουν ένα μακροχρόνιο πρόβλημα στην πυρηνική φυσική, γνωστό ως πρόβλημα της ισχυρής CP. Το πρόβλημα προέκυψε επειδή, ενώ τα μαθηματικά της θεωρίας προέβλεπαν ότι η συμμετρία μεταξύ ύλης και αντιύλης θα έπρεπε να «σπάει» κατά τη δράση της ισχυρής πυρηνικής δύναμης, τα πειράματα έδειχναν το αντίθετο. Όταν οι Peccei και Quinn πρότειναν έναν μηχανισμό που θα μπορούσε να συμβιβάσει τα πειραματικά δεδομένα με την θεωρία, συνειδητοποίησαν ότι αυτός ο μηχανισμός απαιτούσε την ύπαρξη ενός νέου σωματιδίου. Οι Frank Wilczek και Steven Weinberg μελέτησαν το σωματίδιο αυτού του μηχανισμού και ο Wilczek το ονόμασε αξιόνιο (axion) από μια μάρκα απορρυπαντικού, επειδή «καθάριζε» το πρόβλημα της φυσικής! Τα αξιόνια (και τα παρόμοια με αυτά σωματίδια) θα μπορούσαν να είναι τα υπερελαφρά σωματίδια που δεν αλληλεπιδρούν με την γνωστή ύλη, αλλά η βαρυτική τους έλξη θα μπορούσε να εξηγήσει αστροφυσικά και κοσμολογικά προβλήματα που αποδίδονται στη σκοτεινή ύλη.Το αξιόνιο είναι ένα από τα πιο γνωστά υποψήφια σωματίδια για την σκοτεινή ύλη. Είναι ένα σωματίδιο που θα ταίριαζε με το καθιερωμένο πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής και θα είχε πολύ μικρή μάζα. Και επειδή η μάζα τους είναι τόσο μικρή, τα αξιόνια είναι δύσκολο να παρατηρηθούν στους επιταχυντές σωματιδίων. Αν υπάρχουν, θα έπρεπε περιστασιακά να παράγονται στις εκεί συγκρούσεις. Αλλά δεδομένου ότι τις περισσότερες φορές απλώς διαπερνούν τον ανιχνευτή, η βασική «υπογραφή» τους θα ήταν η απώλεια ενέργειας, και είναι πολύ δύσκολο να μετρηθεί μια τόσο μικρή απώλεια ενέργειας.Γι’ αυτό υπάρχουν εξειδικευμένα πειράματα που αναζητούν αξιόνια. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη προσέγγιση είναι η χρήση μαγνητικών πεδίων που θα έπρεπε να μετατρέπουν τα αξιόνια σε φωτόνια. Αυτά τα πειράματα ψάχνουν για αξιόνια από το διάστημα (ή τον Ήλιο) εδώ και πολύ καιρό αλλά δεν έχουν δει κανένα. Ίσως επειδή δεν υπάρχουν ή επειδή είναι πάρα πολύ λίγα. Γι’ αυτό η ιδέα με τον αντιδραστήρα πυρηνικής σύντηξης έχει ενδιαφέρον, επειδή αυτός θα δημιουργούσε πάρα πολλά αξιόνια. Οι ερευνητές Sokratis Trifinopoulos et al επιχειρούν να υπολογίσουν πόσα ακριβώς αξιόνια θα παράγονταν, με ποια ενέργεια, και πόσα από αυτά θα ξέφευγαν από τη θωράκιση του αντιδραστήρα. Και στη συνέχεια εκτιμούν αν ένα πείραμα στην περιοχή του αντιδραστήρα σύντηξης θα μπορούσε να τα ανιχνεύσει. Συμπεραίνουν ότι αυτό είναι πολύ πιο πιθανό, από το να περιμένουμε να ανιχνεύσουμε τα αξιόνια που φτάνουν στη Γη από το διάστημα.Οι αντιδραστήρες πυρηνικής σύντηξης λοιπόν, που έχουν ως στόχο να λύσουν το ενεργειακό πρόβλημα της ανθρωπότητας, θα μπορούσαν ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθούν για να λύσουν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της σύγχρονης φυσικής, αυτό της σκοτεινής ύλης. διαβάστε περισσότερα περισσότερες λεπτομέρειες: Nuclear Fusion Reactors Could Produce Dark Matter, Physicists Show – https://backreaction.blogspot.com/2026/02/nuclear-fusion-reactors-could-produce.html – https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251228020014.htm – https://www.uc.edu/news/articles/2025/12/bazinga-uc-physicist-cracks-big-bang-theory-problem.html (*) Στις αρχές του 20ού αιώνα, υπήρξε μια τεράστια έξαρση απατεώνων (μάγων, πνευματιστών, μέντιουμ κ.ά.) που προσπάθησαν να οικειοποιηθούν τις νέες ανακαλύψεις της φυσικής, υποστηρίζοντας ότι τα «φαντάσματα» που περνούσαν μέσα από τους τοίχους υπάκουαν απλώς στους νέους νόμους της φυσικής. Οι απάτες πήραν τέτοιες διαστάσεις που χρειάστηκε η παρέμβαση επαγγελματιών ταχυδακτυλουργών, όπως ο θρυλικός Χάρι Χουντίνι, για να ξεσκεπαστούν δημοσίως τα κόλπα τους. Σήμερα οι απατεώνες αυτού του είδους θα υποστήριζαν ότι τα φαντάσματα είναι φτιαγμένα, ίσως όχι από νετρίνα, αλλά από σκοτεινή ύλη. Σχηματική απεικόνιση της παραγωγής και ανίχνευσης σωματιδίων σκοτεινής ύλης σε αντιδραστήρα πυρηνικής σύντηξης.