Δροσος Γεωργιος

Η Προσγείωση της Επιμονής. Το Perseverance Rover της NASA πλησιάζει τον Άρη σε αυτή την φωτογραφία από πάνω προς τα κάτω, που τραβήχτηκε από κάμερα στο στάδιο καθόδου του ρόβερ, στις 18 Φεβρουαρίου 2020.Η Perseverance αναζητά σημάδια αρχαίας μικροβιακής ζωής, για να προωθήσει την προσπάθεια της NASA να εξερευνήσει την κατοικησιμότητα του Άρη στο παρελθόν. Η NASA επέλεξε τον κρατήρα Jezero ως τόπο προσεδάφισης επειδή οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η περιοχή κάποτε ήταν πλημμυρισμένη με νερό και φιλοξενούσε ένα αρχαίο δέλτα ποταμού. Το καλοκαίρι του 2024, το ρόβερ συνέλεξε ένα δείγμα από τον βράχο «Καταρράκτες Chevaya», το οποίο διαπιστώθηκε ότι είχε πιθανές βιο-υπογραφές - ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι μπορεί να υπήρχε ζωή στο παρελθόν, αλλά απαιτούν περισσότερα δεδομένα ή περαιτέρω μελέτη πριν από οποιαδήποτε συμπεράσματα σχετικά με την απουσία ή την παρουσία ζωής.Εκτός από τις ανακαλύψεις στον Άρη, το ίδιο το ρόβερ επιδεικνύει τεχνολογικές εξελίξεις: Μια νέα τεχνολογία που αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια επιτρέπει στο Perseverance να εντοπίζει την τοποθεσία του χωρίς να καλεί ανθρώπους για βοήθεια. Με την ονομασία Mars Global Localization , η τεχνολογία διαθέτει έναν αλγόριθμο που συγκρίνει γρήγορα πανοραμικές εικόνες από τις κάμερες πλοήγησης του ρόβερ με τους ενσωματωμένους χάρτες τροχιακού εδάφους. https://www.nasa.gov/image-article/perseverances-landing/ Αυτή η φωτογραφία υψηλής ανάλυσης είναι μέρος ενός βίντεο που τραβήχτηκε από αρκετές κάμερες καθώς το ρόβερ Perseverance της NASA προσγειώθηκε στον Άρη στις 18 Φεβρουαρίου 2021.

Το Curiosity Rover της NASA βλέπει από κοντά τον «ιστό αράχνης» του Άρη. Για περίπου έξι μήνες, το ρόβερ Curiosity Mars της NASA εξερευνά μια περιοχή γεμάτη γεωλογικούς σχηματισμούς που ονομάζονται boxwork, χαμηλές κορυφογραμμές ύψους περίπου 1 έως 2 μέτρων με αμμώδεις κοιλότητες ενδιάμεσα. Διασχίζοντας την επιφάνεια για μίλια, οι σχηματισμοί υποδηλώνουν ότι αρχαία υπόγεια ύδατα έρεαν σε αυτό το μέρος του Κόκκινου Πλανήτη αργότερα από ό,τι ανέμεναν οι επιστήμονες. Αυτή η πιθανότητα εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με το πόσο καιρό θα μπορούσε να έχει επιβιώσει η μικροβιακή ζωή στον Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, πριν στεγνώσουν τα ποτάμια και οι λίμνες και αφήσουν πίσω τους έναν παγωμένο ερημικό κόσμο.Οι σχηματισμοί σε σχήμα κιβωτίου μοιάζουν με γιγάντιους ιστούς αράχνης όταν τους βλέπουμε από το διάστημα. Για να εξηγήσουν τα σχήματα, οι επιστήμονες έχουν προτείνει ότι τα υπόγεια ύδατα κάποτε έρεαν μέσα από μεγάλα ρήγματα στο βραχώδες υπόστρωμα, αφήνοντας πίσω τους ορυκτά. Αυτά τα ορυκτά στη συνέχεια ενίσχυσαν τις περιοχές που έγιναν κορυφογραμμές, ενώ άλλα τμήματα χωρίς ορυκτή ενίσχυση τελικά κοιλοποιήθηκαν από τον άνεμο.Μέχρι που το Curiosity έφτασε σε αυτήν την περιοχή, ωστόσο, κανείς δεν μπορούσε να είναι σίγουρος για το πώς έμοιαζαν αυτοί οι σχηματισμοί από κοντά, και υπήρχαν ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το πώς σχηματίστηκαν. Αποσυσκευασία κουτιών Αν και η Γη έχει επίσης κυβικές ράχες, σπάνια ξεπερνούν σε ύψος τα λίγα εκατοστά και συνήθως βρίσκονται σε σπηλιές ή σε ξηρά, αμμώδη περιβάλλοντα. Η ομάδα του Curiosity ήθελε να εξετάσει προσεκτικά τους σχηματισμούς του Άρη και να συγκεντρώσει περισσότερα δεδομένα. Αυτό αποτελούσε πραγματική πρόκληση για τους οδηγούς των ρόβερ: Έπρεπε να στείλουν οδηγίες στο Curiosity, ένα όχημα μεγέθους SUV που ζυγίζει σχεδόν έναν τόνο (899 κιλά), ώστε να μπορεί να κυλήσει στις κορυφές ράχων όχι πολύ πιο φαρδιών από το ίδιο το ρόβερ.«Μοιάζει σχεδόν με αυτοκινητόδρομο στον οποίο μπορούμε να οδηγήσουμε. Αλλά μετά πρέπει να κατεβούμε στις κοιλότητες, όπου πρέπει να έχουμε κατά νου τους τροχούς του Curiosity που γλιστρούν ή δυσκολεύονται να στρίψουν στην άμμο», δήλωσε η μηχανικός συστημάτων λειτουργίας Ashley Stroupe του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, το οποίο κατασκεύασε το Curiosity και ηγείται της αποστολής. «Πάντα υπάρχει μια λύση. Απλώς χρειάζεται να δοκιμάσουμε διαφορετικά μονοπάτια».Για τους επιστήμονες, η πρόκληση είναι να κατανοήσουν πώς ένα τόσο τεράστιο δίκτυο από κυβικά τετράγωνα θα μπορούσε να υπάρχει στο Όρος Σαρπ, το βουνό ύψους 5 χιλιομέτρων στο οποίο έχει ανέβει το ρόβερ. Κάθε στρώμα του βουνού σχηματίστηκε σε μια διαφορετική εποχή του αρχαίου, μεταβαλλόμενου κλίματος του Άρη. Όσο ψηλότερα ανεβαίνει το Curiosity, τόσο περισσότερα σημάδια στο τοπίο δείχνουν ότι το νερό στέγνωνε με την πάροδο του χρόνου, με περιστασιακές υγρές περιόδους που είδε την επιστροφή των ποταμών και των λιμνών.«Το να βλέπουμε κυβικά τετράγωνα τόσο ψηλά στο βουνό υποδηλώνει ότι ο υδροφόρος ορίζοντας των υπόγειων υδάτων πρέπει να ήταν αρκετά υψηλός», δήλωσε η Τίνα Σίγκερ του Πανεπιστημίου Ράις στο Χιούστον, μία από τους επιστήμονες της αποστολής που ηγείται της έρευνας για τα κυβικά τετράγωνα. «Και αυτό σημαίνει ότι το νερό που χρειαζόταν για τη διατήρηση της ζωής θα μπορούσε να είχε διαρκέσει πολύ περισσότερο από ό,τι νομίζαμε κοιτάζοντας από την τροχιά».Προηγούμενες τροχιακές εικόνες περιελάμβαναν ένα κρίσιμο στοιχείο: σκοτεινές γραμμές που διατρέχουν τους «ιστούς της αράχνης». Το 2014, προτάθηκε ότι αυτές οι γραμμές μπορεί να είναι αυτό που είναι γνωστό ως κεντρικά ρήγματα, όπου τα υπόγεια ύδατα διαπερνούσαν τις ρωγμές των βράχων και επέτρεπαν στα ορυκτά να συγκεντρωθούν. Ερευνώντας τις κορυφογραμμές από κοντά, το Curiosity διαπίστωσε ότι αυτές οι γραμμές είναι στην πραγματικότητα ρήγματα, γεγονός που προσδίδει βαρύτητα σε αυτή την υπόθεση.Το ρόβερ ανακάλυψε επίσης ανώμαλες υφές που ονομάζονται οζίδια, ένα προφανές σημάδι παρελθοντικών υπόγειων υδάτων που έχει εντοπιστεί πολλές φορές από το Curiosity και άλλες αποστολές στον Άρη. Απροσδόκητα, αυτά τα οζίδια δεν βρέθηκαν κοντά στα κεντρικά ρήγματα, αλλά κατά μήκος των τοιχωμάτων μιας κορυφογραμμής και των κοιλοτήτων μεταξύ τους.«Δεν μπορούμε ακόμη να εξηγήσουμε ακριβώς γιατί εμφανίζονται οι όζοι εκεί που εμφανίζονται», είπε ο Seeger. «Ίσως οι κορυφογραμμές να τσιμεντώθηκαν πρώτα από ορυκτά και αργότερα επεισόδια υπόγειων υδάτων άφησαν όζους γύρω τους». Περιφερειακό εργαστήριο Ένα σημαντικό μέρος της επιστημονικής έρευνας του Curiosity επικεντρώνεται σε δείγματα βράχων που συλλέγονται από το τρυπάνι κονιοποίησης βράχων στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα του ρόβερ. Η προκύπτουσα σκόνη μπορεί να μεταφερθεί σε πολύπλοκα επιστημονικά όργανα στο σώμα του οχήματος για ανάλυση.Πέρυσι, τρία δείγματα από την περιοχή του κιβωτίου — ένα από την κορυφή μιας κορυφογραμμής, ένα από το βραχώδες υπόστρωμα μέσα σε μια κοιλότητα και ένα από μια μεταβατική περιοχή πριν το Curiosity φτάσει στις κορυφογραμμές — συλλέχθηκαν από το γεωτρύπανο και αναλύθηκαν με ακτίνες Χ και φούρνο υψηλής θερμοκρασίας. Οι αναλύσεις ακτίνων Χ βρήκαν αργιλικά ορυκτά στην κορυφογραμμή και ανθρακικά ορυκτά στην κοιλότητα, παρέχοντας πρόσθετες ενδείξεις για να κατανοήσουμε πώς σχηματίστηκαν αυτά τα χαρακτηριστικά.Η αποστολή συνέλεξε πρόσφατα ένα τέταρτο δείγμα , το οποίο αναλύθηκε με μια ειδική τεχνική που προορίζεται για τους πιο ενδιαφέροντες επιστημονικούς στόχους: Αφού το κονιορτοποιημένο πέτρωμα εισήλθε στον φούρνο υψηλής θερμοκρασίας του ρόβερ, χημικά αντιδραστήρια αντέδρασαν με το δείγμα για να διεξάγουν αυτό που ονομάζεται υγρή χημεία . Οι αντιδράσεις που προκύπτουν διευκολύνουν την ανίχνευση ορισμένων οργανικών ενώσεων, μορίων με βάση τον άνθρακα που είναι σημαντικά για τον σχηματισμό της ζωής.Κάποια στιγμή τον Μάρτιο, το Curiosity θα αφήσει πίσω του τους σχηματισμούς σε σχήμα κουτιού. Ολόκληρη η περιοχή αποτελεί μέρος ενός στρώματος στο Όρος Sharp εμπλουτισμένου με αλμυρά ορυκτά που ονομάζονται θειικά άλατα, τα οποία σχηματίστηκαν καθώς το νερό στέγνωνε στον Άρη. Η ομάδα του Curiosity σχεδιάζει να συνεχίσει να εξερευνά αυτό το στρώμα θειικών ιόντων για πολλά μίλια τον επόμενο χρόνο, μαθαίνοντας περισσότερα για το πώς άλλαξε το κλίμα του αρχαίου Κόκκινου Πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Περισσότερα για την Περιέργεια Το Curiosity κατασκευάστηκε από το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA, το οποίο διαχειρίζεται το Caltech στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια. Το JPL ηγείται της αποστολής εκ μέρους της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Για να μάθετε περισσότερα για το Curiosity, επισκεφθείτε: science.nasa.gov/mission/msl-curiosity Το ρόβερ Curiosity Mars της NASA κατέγραψε αυτό το πανόραμα σχηματισμών σε σχήμα κουτιού — τις χαμηλές κορυφογραμμές που φαίνονται εδώ με κοιλότητες ανάμεσά τους — χρησιμοποιώντας την κάμερα Mastcam στις 26 Σεπτεμβρίου 2025. Αυτά τα ανώμαλα οζίδια σχηματίστηκαν από ορυκτά που έμειναν πίσω καθώς τα υπόγεια ύδατα στέγνωναν στον Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Το ρόβερ Curiosity της NASA κατέγραψε εικόνες από αυτά τα χαρακτηριστικά μεγέθους μπιζελιού, ενώ εξερευνούσε γεωλογικούς σχηματισμούς που ονομάζονται boxwork στις 21 Αυγούστου 2025.

Το τηλεσκόπιο Webb της NASA εντόπισε πρώην άστρο που εξερράγη ως σουπερνόβα. Πριν από σαράντα εκατομμύρια χρόνια, ένα αστέρι σε έναν κοντινό γαλαξία εξερράγη, εκτοξεύοντας υλικό στο διάστημα και δημιουργώντας έναν λαμπρό φάρο φωτός. Αυτό το φως ταξίδεψε σε όλο το σύμπαν, φτάνοντας στη Γη στις 29 Ιουνίου 2025, όπου εντοπίστηκε από την Αυτόματη Έρευνα Όλου του Ουρανού για Υπερκαινοφανείς. Οι αστρονόμοι έστρεψαν αμέσως τους πόρους τους σε αυτή τη νέα υπερκαινοφανή, που ονομάστηκε 2025pht, για να μάθουν περισσότερα γι' αυτήν. Αλλά μια ομάδα επιστημόνων στράφηκε αντ' αυτού σε αρχεία, επιδιώκοντας να χρησιμοποιήσει εικόνες πριν από την υπερκαινοφανή έκρηξη για να εντοπίσει ακριβώς ποιο αστέρι μεταξύ πολλών είχε εκραγεί. Και τα κατάφεραν.Εικόνες του γαλαξία NGC 1637 που τραβήχτηκαν από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA έδειξαν ένα μόνο κόκκινο υπεργίγαντα που βρισκόταν ακριβώς εκεί που λάμπει τώρα η σουπερνόβα. Αυτή είναι η πρώτη δημοσιευμένη ανίχνευση ενός προγόνου σουπερνόβα από τον Webb. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Astrophysical Journal Letters .«Περιμέναμε να συμβεί αυτό – να εκραγεί ένας σουπερνόβα σε έναν γαλαξία που ο Webb είχε ήδη παρατηρήσει. Συνδυάσαμε τα σύνολα δεδομένων Hubble και Webb για να χαρακτηρίσουμε πλήρως αυτό το άστρο για πρώτη φορά», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Charlie Kilpatrick του Πανεπιστημίου Northwestern. Περίπτωση αγνοουμένων ερυθρών υπεργιγάντων Ευθυγραμμίζοντας προσεκτικά τις εικόνες του NGC 1637 από τα τηλεσκόπια Hubble και Webb, η ομάδα κατάφερε να αναγνωρίσει το προγονικό αστέρι σε εικόνες που τράβηξαν τα τηλεσκόπια MIRI (Mid-Infrared Instrument) και NIRCam (Near-Infrared Camera) του Webb το 2024. Διαπίστωσαν ότι το αστέρι φαινόταν εκπληκτικά κόκκινο - μια ένδειξη ότι περιβαλλόταν από σκόνη που εμπόδιζε τα μικρότερα, πιο μπλε μήκη κύματος του φωτός.«Είναι ο πιο κόκκινος, πιο σκονισμένος κόκκινος υπεργίγαντας που έχουμε δει να εκρήγνυται ως σουπερνόβα», δήλωσε ο μεταπτυχιακός φοιτητής και συν-συγγραφέας Άσουιν Σουρές του Πανεπιστημίου Northwestern. Αυτή η περίσσεια σκόνης θα μπορούσε να εξηγήσει ένα μακροχρόνιο πρόβλημα στην αστρονομία που θα μπορούσε να περιγραφεί ως η περίπτωση των ελλείποντων ερυθρών υπεργιγάντων. Οι αστρονόμοι αναμένουν ότι τα πιο ογκώδη αστέρια που εκρήγνυνται ως σουπερνόβα θα είναι επίσης τα πιο φωτεινά και λαμπρά. Επομένως, θα πρέπει να είναι εύκολο να αναγνωριστούν σε εικόνες πριν από τους σουπερνόβα. Ωστόσο, αυτό δεν έχει συμβεί. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα πιο ογκώδη γηράσκοντα αστέρια είναι επίσης τα πιο σκονισμένα. Εάν περιβάλλονται από μεγάλες ποσότητες σκόνης, το φως τους θα μπορούσε να είναι αμυδρό σε σημείο που να μην είναι ανιχνεύσιμο. Οι παρατηρήσεις του Webb για τον σουπερνόβα 2025pht υποστηρίζουν αυτή την υπόθεση.«Υποστηρίζω αυτή την ερμηνεία, αλλά ούτε εγώ περίμενα να τη δω τόσο ακραία όσο ήταν για τον σουπερνόβα 2025pht. Θα εξηγούσε γιατί αυτοί οι πιο ογκώδεις υπεργίγαντες λείπουν επειδή τείνουν να είναι πιο σκονισμένοι», δήλωσε ο Kilpatrick. «Ρεψίματα» από άνθρακα Η ομάδα δεν εξεπλάγη μόνο από την ποσότητα σκόνης, αλλά και από τη σύνθεσή της. Η εφαρμογή υπολογιστικών μοντέλων στις παρατηρήσεις του Webb έδειξε ότι η σκόνη είναι πιθανότατα πλούσια σε άνθρακα, ενώ οι αστρονόμοι θα περίμεναν να είναι πιο πλούσια σε πυριτικό άλας. Η ομάδα εικάζει ότι αυτός ο άνθρακας μπορεί να ανακτήθηκε από το εσωτερικό του αστεριού λίγο πριν εκραγεί.«Η διεξαγωγή παρατηρήσεων στο μέσο υπέρυθρο ήταν το κλειδί για τον περιορισμό του είδους της σκόνης που βλέπαμε», δήλωσε ο Suresh.Η ομάδα εργάζεται τώρα για να αναζητήσει παρόμοιους κόκκινους υπεργίγαντες που μπορεί να εκραγούν ως σουπερνόβα στο μέλλον. Οι παρατηρήσεις από το επερχόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA μπορεί να βοηθήσουν σε αυτήν την αναζήτηση. Το Roman θα έχει την ανάλυση, την ευαισθησία και την κάλυψη μήκους κύματος στο υπέρυθρο όχι μόνο για να δει αυτά τα αστέρια, αλλά και ενδεχομένως να γίνει μάρτυρας της μεταβλητότητάς τους καθώς «εκλύουν» μεγάλες ποσότητες σκόνης προς το τέλος της ζωής τους.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Η κύρια εικόνα στα αριστερά δείχνει μια συνδυασμένη άποψη του σπειροειδούς γαλαξία NGC 1637 από τους Webb και Hubble. Τα πάνελ στα δεξιά δείχνουν μια λεπτομερή άποψη ενός κόκκινου υπεργίγαντα πριν και μετά την έκρηξή του. Πριν από την έκρηξη, δεν είναι ορατό στο Hubble, μόνο στο Webb. Το Hubble δείχνει τη λαμπερή συνέχεια.

Οι μεγάλες μαύρες τρύπες είναι serial killers γαλαξιών. Νέα μελέτη αναφέρει ότι μια υπερμεγέθης τρύπα σε ένα γαλαξία μπορεί να καταστρέψει και τους γειτονικούς γαλαξίες. Οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και καιρό ότι οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορούν να «σκοτώσουν» τους ίδιους τους γαλαξίες που τις φιλοξενούν όμως νέα έρευνα υποδηλώνει ότι αυτοί οι κοσμικοί γίγαντες μοιάζουν περισσότερο με κατά συρροή δολοφόνους ικανούς να επεκτείνουν τη φονική τους δράση σε αποστάσεις πολλών ετών φωτός καταστρέφοντας και γειτονικούς γαλαξίες.Για τους επιστήμονες ο «θάνατος» ενός γαλαξία σημαίνει τον περιορισμό του σχηματισμού άστρων. Είναι γνωστό ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορούν να προκαλέσουν κάτι τέτοιο όταν τρέφονται ενεργά, καθώς θερμαίνουν τα αποθέματα αερίου και σκόνης τους, προκαλώντας την εκπομπή ισχυρής ακτινοβολίας.Αυτή η ακτινοβολία είτε απομακρύνει το αέριο, τα δομικά στοιχεία των άστρων στερώντας έτσι τροφή τόσο από τους γαλαξίες όσο και από τις ίδιες τις μαύρες τρύπες, είτε θερμαίνει το αέριο και το εμποδίζει να ψυχθεί αρκετά ώστε να καταρρεύσει και να γεννήσει άστρα. Και τα δύο αποτελέσματα μπορούν να επιβραδύνουν ή και να σταματήσουν τον σχηματισμό άστρων.,«Παραδοσιακά, οι άνθρωποι πίστευαν ότι επειδή οι γαλαξίες βρίσκονται τόσο μακριά ο ένας από τον άλλον, εξελίσσονται σε μεγάλο βαθμό αυτόνομα. Αλλά διαπιστώσαμε ότι μια πολύ ενεργή υπερμεγέθης μαύρη τρύπα σε έναν γαλαξία μπορεί να επηρεάσει άλλους γαλαξίες σε αποστάσεις εκατομμυρίων ετών φωτός γεγονός που υποδηλώνει ότι η εξέλιξη των γαλαξιών μπορεί να είναι περισσότερο μια συλλογική διαδικασία» » δήλωσε ο επικεφαλής της ομάδας Γιόνγκντα Ζου από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.Ο Zhu και οι συνεργάτες του επισημαίνουν ότι αυτή η επιρροή υποδηλώνει την ύπαρξη ενός «γαλαξιακού οικοσυστήματος», παρόμοιου με τα αλληλένδετα οικοσυστήματα της Γης, όπου οι αλλαγές σε μια περιοχή μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τις συνθήκες σε μια άλλη. «Μια ενεργή υπερμεγέθης μαύρη τρύπα είναι σαν ένας πεινασμένος θηρευτής που κυριαρχεί στο οικοσύστημα», είπε. «Με απλά λόγια, καταπίνει ύλη και επηρεάζει το πώς αναπτύσσονται τα άστρα σε κοντινούς γαλαξίες». Το φαινόμενο Αν και πιστεύεται ότι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες με μάζες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από του Ήλιου βρίσκονται στα κέντρα όλων των μεγάλων γαλαξιών δεν είναι όλες «κοσμικοί δολοφόνοι». Για παράδειγμα ο Τοξότης A* στο κέντρο του γαλαξία μας μπορεί κάποτε να περιόρισε τον σχηματισμό άστρων αλλά σήμερα είναι ήρεμος με μια «δίαιτα» που ισοδυναμεί με έναν άνθρωπο που τρώει έναν κόκκο ρυζιού κάθε εκατομμύριο χρόνια.Οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες καταβροχθίζουν άπληστα ύλη από ένα περιστρεφόμενο νέφος που ονομάζεται δίσκος προσαύξησης. Η τεράστια βαρύτητά τους δημιουργεί παλιρροϊκές δυνάμεις στον δίσκο, προκαλώντας έντονη τριβή και υψηλές θερμοκρασίες που κάνουν την περιοχή να λάμπει έντονα σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Αυτή η ταραχώδης περιοχή, γνωστή ως ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, μπορεί να παρατηρηθεί από όλο το σύμπαν ως κβάζαρ συχνά πιο φωτεινό από το συνδυασμένο φως όλων των άστρων του γαλαξία που το φιλοξενεί.Ωστόσο δεν κατευθύνεται όλη η ύλη του δίσκου στη μαύρη τρύπα. Ένα μέρος διοχετεύεται προς τους πόλους της και εκτοξεύεται ως δύο παράλληλοι πίδακες που κινούνται με ταχύτητες κοντά σε εκείνη του φωτός. Αυτοί οι πίδακες μπορούν να εκτείνονται πολύ πέρα από τα όρια του γαλαξία που φιλοξενεί την ενεργή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.Δεν είναι λοιπόν περίεργο που, δεδομένης της έντονης ακτινοβολίας του δίσκου προσαύξησης και των βίαιων εκροών αυτών των διδύμων πιδάκων, οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες ασκούν ισχυρή επιρροή στην εξέλιξη των γαλαξιών τους. Από τότε που το James Webb Space Telescope άρχισε να εξερευνά το Σύμπαν προέκυψε ένα περίεργο μοτίβο σχετικά με τα κβάζαρ. Όσο πιο μαζικές και ισχυρές είναι αυτές οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, τόσο λιγότερο φαίνεται να περιβάλλονται από γειτονικούς γαλαξίες. Αυτό είναι παράξενο καθώς οι μεγάλοι γαλαξίες συνήθως βρίσκονται σε σμήνη και όχι απομονωμένοι.«Απορήσαμε. Μήπως το ακριβό τηλεσκόπιο είχε πρόβλημα;» είπε γελώντας. «Ύστερα συνειδητοποιήσαμε ότι οι γαλαξίες μπορεί πράγματι να υπάρχουν, αλλά να είναι δύσκολο να ανιχνευθούν επειδή ο πολύ πρόσφατος σχηματισμός άστρων τους είχε κατασταλεί» λέει ο Ζου που με τους άρχισαν να υποψιάζονται ότι τα φωτεινά κβάζαρ ίσως δεν περιορίζουν μόνο τον σχηματισμό άστρων στις δικές τους γειτονιές, αλλά και στους γειτονικούς γαλαξίες. Τα ευρήματα Για να διερευνήσουν το ενδεχόμενο οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες να «σκοτώνουν» τον σχηματισμό άστρων σε γειτονικούς γαλαξίες η ομάδα μελέτησε ένα από τα φωτεινότερα κβάζαρ που έχουν παρατηρηθεί ποτέ, το J0100+2802. Αυτό το κβάζαρ υπήρχε όταν το Σύμπαν ήταν μικρότερο του ενός δισεκατομμυρίου ετών και ο κεντρικός του «κινητήρας» είναι μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα με μάζα περίπου 12 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου.Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb οι επιστήμονες αναζήτησαν ίχνη ιονισμένου οξυγόνου στους γαλαξίες γύρω από το J0100+2802, ένδειξη πρόσφατου σχηματισμού άστρων. Διαπίστωσαν ότι αυτός ο δείκτης ήταν πολύ σπανιότερος σε γαλαξίες εντός ενός εκατομμυρίου ετών φωτός από το ισχυρό κβάζαρ σε σύγκριση με γαλαξίες πέρα από αυτή την ακτίνα, γεγονός που υποδηλώνει καταστολή του σχηματισμού άστρων στους κοντινούς γαλαξίες.«Οι μαύρες τρύπες είναι γνωστό ότι “τρώνε” πολύ υλικό, αλλά κατά τη διάρκεια αυτής της ενεργής διαδικασίας και στη φωτεινή μορφή κβάζαρ εκπέμπουν επίσης πολύ ισχυρή ακτινοβολία. Η έντονη θερμότητα και ακτινοβολία διασπούν το μοριακό υδρογόνο που αποτελεί τα τεράστια διαστρικά νέφη αερίου, περιορίζοντας τη δυνατότητά του να συσσωρευτεί και να μετατραπεί σε νέα άστρα. Για πρώτη φορά έχουμε ενδείξεις ότι αυτή η ακτινοβολία επηρεάζει το Σύμπαν σε διαγαλαξιακή κλίμακα» εξηγεί ο Ζου.Τα κβάζαρ δεν καταστέλλουν μόνο τα άστρα στους γαλαξίες που τα φιλοξενούν, αλλά και σε γειτονικούς γαλαξίες σε ακτίνα τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ετών φωτός». Η ομάδα σκοπεύει τώρα να αναζητήσει αυτό το φαινόμενο και σε άλλα πεδία κβάζαρ, ώστε να διαμορφώσει μια πιο σαφή εικόνα για το πώς οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες επηρεάζουν τις κοσμικές τους γειτονιές.«Η κατανόηση του πώς οι γαλαξίες επηρέαζαν ο ένας τον άλλον στο πρώιμο σύμπαν μάς βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα πώς δημιουργήθηκε ο δικός μας γαλαξίας. Τώρα συνειδητοποιούμε ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορεί να έπαιξαν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην εξέλιξη των γαλαξιών από ό,τι πιστεύαμε, λειτουργώντας ως κοσμικοί θηρευτές που επηρέαζαν την ανάπτυξη των άστρων σε γειτονικούς γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν» καταλήγει ο Ζου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075874/oi-megales-mayres-trypes-einai-serial-killers-galaxion/ Αστρονόμοι μπήκαν μέσα στο «μάτι» μιας καταιγίδας σε μαύρη τρύπα Είναι η πρώτη φορά που γίνονται παρατηρήσεις σε αυτό το εξωτικό κοσμικό φαινόμενο. Ερευνητική ομάδα κατάφερε να διεισδύσει βαθύτερα από ποτέ στο «μάτι της καταιγίδας» που στροβιλίζεται γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Αυτή η πρωτοφανής διερεύνηση των ταραχώδων και βίαιων συνθηκών γύρω από αυτούς τους κοσμικούς γίγαντες, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης μαύρης τρύπας που απεικονίστηκε ποτέ από την ανθρωπότητα, κατέστη δυνατή χάρη στην αποστολή XRISM.Χρησιμοποιώντας το διαστημικό φασματοσκόπιο XRISM οι αστρονόμοι είχαν ήδη δει σε προηγούμενες εικόνες ακτίνων Χ δείγματα υπερμεγεθών μαύρων τρυπών να επηρεάζουν το περιβάλλον αέριο όμως αυτές νέες εικόνες ήταν στατικές αποτυπώσεις μιας εξαιρετικά δυναμικής διαδικασίας. Μετρώντας την ενέργεια των ακτίνων Χ που προέρχονται από το καυτό αέριο το XRISM παρουσιάζει μια πολύ πιο δυναμική εικόνα της επιρροής των μαύρων τρυπών από ό,τι ήταν διαθέσιμη μέχρι τώρα.«Είναι σαν κάθε υπερμεγέθης μαύρη τρύπα να βρίσκεται στο μάτι της δικής της καταιγίδας. Πριν από το XRISM ήταν σαν να βλέπαμε μια φωτογραφία της καταιγίδας. Τώρα μπορούμε να μετρήσουμε την ταχύτητα του κυκλών. Για πρώτη φορά μπορούμε να μετρήσουμε άμεσα την κινητική ενέργεια του αερίου που αναδεύεται από τη μαύρη τρύπα» αναφέρει σε ανακοίνωση της η Άνι Χάινριχ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature» έπαιξε το XRISM, το οποίο εκτοξεύθηκε το 2023. Το XRISM που λειτουργεί σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει το χημικό αποτύπωμα του εξαιρετικά θερμού αερίου γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες και να προσδιορίζει την κίνησή του.«Το XRISM μας επιτρέπει να διακρίνουμε με σαφήνεια τις κινήσεις αερίου που προκαλούνται από τη μαύρη τρύπα από εκείνες που οφείλονται σε άλλες κοσμικές διεργασίες, κάτι που μέχρι τώρα ήταν αδύνατο» δήλωσε ο συνεπικεφαλής της ομάδας Κοντζιάο Ζανγκ από το Πανεπιστήμιο Masaryk στην Τσεχία. Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι ακατάστατοι «φαγάδες» Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες με μάζες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από του Ήλιου θεωρείται ότι βρίσκονται στην καρδιά όλων των γαλαξιών. Η τεράστια βαρυτική τους επιρροή αναδεύει αέριο, σκόνη και ακόμη και κοντινά άστρα γύρω τους, ασκώντας έτσι καθοριστική επίδραση στους γαλαξίες που τις φιλοξενούν.Συχνά περιβάλλονται από τεράστιες ποσότητες αερίου και σκόνης που στροβιλίζονται γύρω τους σε πεπλατυσμένα νέφη, τους λεγόμενους δίσκους προσαύξησης. Αυτοί οι δίσκοι τροφοδοτούν σταδιακά τη μαύρη τρύπα με ύλη, όμως μεγάλο μέρος αυτής της ύλης κατευθύνεται προς τους πόλους της από ισχυρά μαγνητικά πεδία, όπου τα σωματίδια επιταχύνονται σχεδόν στην ταχύτητα του φωτός και εκτοξεύονται ως δίδυμοι πίδακες.Το γεγονός ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι τόσο ακατάστατοι «φαγάδες» σημαίνει ότι δεν αναδεύουν μόνο το αέριο στο άμεσο περιβάλλον τους, αλλά διοχετεύουν και τεράστιες ποσότητες ενέργειας στα γύρω τους στρώματα. Αυτή η επιρροή εκτείνεται πολύ πέρα από την άμεση γειτονιά της μαύρης τρύπας, φτάνοντας σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιάδων ετών φωτός. Μπορεί να επηρεάσει τους γαλαξίες με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων «σκοτώνοντας» τον ενεργό σχηματισμό άστρων, εκδιώκοντας το αέριο που αποτελεί το δομικό υλικό για νέα άστρα. Έτσι, η κατανόηση της επίδρασης των μαύρων τρυπών στους γαλαξίες τους είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση της γαλαξιακής εξέλιξης. Κρίσιμη έρευνα Μία από τις υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που μελέτησε η ομάδα είναι ιδιαίτερα γνωστή στους φίλους της αστρονομίας. Το 2019, το κοινό έμαθε ότι η M87*, που βρίσκεται στον γαλαξία Messier 87 μέσα στο Σμήνος της Παρθένου, έγινε η πρώτη μαύρη τρύπα που απεικονίστηκε από την ανθρωπότητα χάρη στο Event Horizon Telescope.Στην πρόσφατη μελέτη, το XRISM εστίασε σε μια σχετικά μικρή περιοχή γύρω από τη M87* και ανακάλυψε την ισχυρότερη ανατάραξη που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε σμήνος γαλαξιών, ακόμη πιο βίαιη από τις συνθήκες που δημιουργούνται όταν σμήνη γαλαξιών συγκρούονται και συγχωνεύονται.«Οι ταχύτητες είναι υψηλότερες κοντά στη μαύρη τρύπα και μειώνονται πολύ γρήγορα πιο μακριά» δήλωσε η ερευνήτρια Χάνα ΜακΚολ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο. «Οι ταχύτερες κινήσεις πιθανότατα οφείλονται σε έναν συνδυασμό στροβιλισμών και ενός κρουστικού κύματος εξερχόμενου αερίου, και τα δύο προϊόντα της μαύρης τρύπας».Η ομάδα μελέτησε επίσης την κίνηση του αερίου στο Σμήνος του Περσέα, το λαμπρότερο σμήνος σε ακτίνες Χ όπως φαίνεται από τη Γη. Η φωτεινότητά του επέτρεψε στους ερευνητές να χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα του XRISM για να χαρτογραφήσουν την κίνηση του αερίου τόσο κοντά στο κέντρο όσο και πιο μακριά από αυτό.Αυτό αποκάλυψε την «ώθηση» που δίνει μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στην ταχύτητα του αερίου, καθώς και την κίνηση που προκαλείται από μια συνεχιζόμενη συγχώνευση μεταξύ του Περσέα και μιας αλυσίδας γαλαξιών.Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί τα άστρα δεν είναι τόσο πυκνά συγκεντρωμένα στους πυρήνες των σμηνών γαλαξιών όσο αναμένουν οι αστρονόμοι. Η ομάδα θεωρεί ότι αν η ενέργεια του κινούμενου αερίου που ανιχνεύθηκε μετατρέπεται σε θερμότητα, τότε εμποδίζει τα νέφη αερίου να ψυχθούν αρκετά ώστε να καταρρεύσουν και να σχηματίσουν άστρα.«Παραμένει ανοιχτό ερώτημα αν αυτή είναι η μοναδική διαδικασία θέρμανσης που λειτουργεί, όμως τα αποτελέσματα καθιστούν σαφές ότι η ανατάραξη είναι απαραίτητο στοιχείο της ανταλλαγής ενέργειας μεταξύ υπερμεγεθών μαύρων τρυπών και του περιβάλλοντός τους» λέει η ΜακΚολ. Το XRISM συνεχίζει να συλλέγει δεδομένα ακτίνων Χ που θα μπορούσαν να προσφέρουν ακόμη πιο καθαρή εικόνα της σχέσης μεταξύ υπερμεγεθών μαύρων τρυπών και των γαλαξιών τους, καθώς και του πώς αυτή η σχέση μεταβάλλεται καθώς και οι δύο εξελίσσονται με τον χρόνο.«Με βάση όσα έχουμε ήδη μάθει, είμαι βέβαιη ότι πλησιάζουμε στη λύση ορισμένων από αυτά τα μυστήρια» δήλωσε η Ιρίνα Ζουράβλεβα από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2076088/astronomoi-mpikan-mesa-sto-mati-mias-kataigidas-se-mayri-trypa/

Τι είναι η συνείδηση; Γιατί η συνείδηση είναι το δυσκολότερο επιστημονικό πρόβλημα Η εξέλιξη προς την επίγνωση του εαυτού μας Μέχρι πριν από μισό δισεκατομμύριο χρόνια, η ζωή στη Γη εξελίσσονταν αργά. Οι θάλασσες φιλοξενούσαν μονοκύτταρους μικροοργανισμούς και κυρίως στατικούς μαλακούς οργανισμούς. Αλλά στην αυγή της Κάμβριας περιόδου, πριν από περίπου 540 εκατομμύρια χρόνια, σημειώθηκε μια πραγματική «έκρηξη«. Οι μορφές ζωής διαφοροποιήθηκαν προς όλες τις κατευθύνσεις και πολλοί οργανισμοί ανέπτυξαν άκρα που τους επέτρεπαν να κινούνται γρήγορα στο περιβάλλον τους. Αυτά τα οικοσυστήματα μετατράπηκαν σε ανταγωνιστικά πεδία, γεμάτα θηρευτές και θηράματα. Και ο δικός μας κλάδος στο δέντρο της ζωής ανέπτυξε μια απίστευτη δομή για να μπορεί να ανταπεξέλθει σε όλα αυτά: τον εγκέφαλο.Δεν γνωρίζουμε αν αυτή ήταν η στιγμή που η συνείδηση εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Γη. Ίσως όμως να ήταν η στιγμή που τα ζωντανά πλάσματα άρχισαν να χρειάζονται πραγματικά κάτι παρόμοιο: μια λειτουργία που θα συνδύαζε έναν καταιγισμό αισθητηριακών πληροφοριών σε μια ενοποιημένη εμπειρία, ικανή να καθοδηγήσει τις πράξεις τους. Χάρη σ’ αυτή την ικανότητα να βιώνουμε, αρχίσαμε τελικά να νιώθουμε πόνο και ευχαρίστηση. Με την πάροδο του χρόνου, πάψαμε να καθοδηγούμαστε μόνο από τις βασικές ανάγκες αλλά και από την περιέργεια, τα συναισθήματα και την ενδοσκόπηση. Σταδιακά αποκτήσαμε επίγνωση του εαυτού μας.Σ’ αυτό το τελευταίο βήμα είναι που οφείλουμε το μεγαλύτερο μέρος της τέχνης, της επιστήμης και της φιλοσοφίας, καθώς επίσης και την χιλιετή αναζήτηση για την κατανόηση της ίδιας της συνείδησης. Αυτή η κατάσταση επίγνωσης του εαυτού μας και του περιβάλλοντός μας συνοδεύεται από πολλά μυστήρια. Γιατί το να είσαι ξύπνιος, ζωντανός και ο εαυτός σου προσφέρει την οποιαδήποτε αίσθηση του υπάρχειν, και από πού πηγάζει αυτή η μοναδική αίσθηση επίγνωσης μέσα στον εγκέφαλο; Αυτά τα ερωτήματα μπορεί να έχουν αντικειμενικές απαντήσεις, αλλά επειδή αφορούν προσωπικές, υποκειμενικές εμπειρίες που δεν μπορούν να μετρηθούν άμεσα, βρίσκονται στα όρια αυτού που μπορεί να αποκαλύψει η επιστημονική μέθοδος. Αναζητώντας την συνείδηση Παρόλα αυτά, τα τελευταία 30 χρόνια οι νευροεπιστήμονες που ερευνούν τον εγκέφαλο για τους λεγόμενους νευρωνικούς συσχετισμούς της συνείδησης έχουν μάθει πολλά. Η έρευνά τους αποκάλυψε πλέγματα εγκεφαλικών δικτύων των οποίων οι συνδέσεις βοηθούν να εξηγηθεί τι συμβαίνει όταν χάνουμε τις αισθήσεις μας. Τώρα έχουμε ένα σωρό δεδομένα και θεωρίες εργασίας, μερικά από τα οποία έχουν εκπληκτικές συνέπειες. Έχουμε εργαλεία που μας βοηθούν να ανιχνεύσουμε την συνείδηση σε άτομα με εγκεφαλικές βλάβες. Αλλά ακόμα δεν έχουμε εύκολες απαντήσεις.Οι ερευνητές δεν μπορούν καν να συμφωνήσουν για το τι είναι η συνείδηση, πόσο μάλλον για το πώς να αποκαλύψουν καλύτερα τα μυστικά της. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει κατηγορίες για ψευδοεπιστήμη, αποτελέσματα που αμφισβητούν τις κορυφαίες θεωρίες και η ανησυχητική αίσθηση ενός επιστημονικού κλάδου που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.Ωστόσο, το διακύβευμα για την κατανόηση της συνείδησης δεν ήταν ποτέ υψηλότερο. Έχουμε κατασκευάσει ομιλούσες μηχανές ικανές να μιμούνται τη συνείδηση τόσο καλά που δεν μπορούμε πάντα να διακρίνουμε τη διαφορά. Μερικές φορές αυτά τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ισχυρίζονται ξεκάθαρα ότι διαθέτουν αισθαντικότητα (sentience). Αντιμέτωπο με ένα υπαρξιακό άγνωστο, το κοινό στρέφεται στον τομέα της επιστήμης της συνείδησης για απαντήσεις. «Η ένταση, ξέρετε, είναι αισθητή», λέει ο Μαρτσέλο Μασιμίνι, νευροφυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου. «Θα κοιτάζουμε πίσω σε αυτή την περίοδο στο μέλλον».Η συνείδηση είναι όσα πραγματικά γνωρίζετε. Είναι η φωνή που ακούτε στο κεφάλι σας, τα συναισθήματά σας, η επίγνωσή σας για τον κόσμο και το σώμα σας, όλα ενωμένα σε μία ενιαία εμπειρία. «Τα πάντα καταλήγουν εκεί, τα πάντα», λέει η γνωσιακή νευροεπιστήμονας Αθηνά Δεμερτζή από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο. «Είναι η ερμηνεία του κόσμου που έχουμε». Οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες αγωνίζονται να ορίσουν τη συνείδηση χωρίς να ανατρέχουν στο πώς είναι να βιώνεις – αυτό που οι φιλόσοφοι αποκαλούν «ορισμό με το να δείχνεις». Αλλά δείχνουν ένα πραγματικό φαινόμενο. Είναι η συνείδησή σας που χάνεται όταν παίρνετε παραισθησιογόνα, παρόλο που το σώμα και το περιβάλλον σας παραμένουν τα ίδια. Όταν υποβάλλεστε σε γενική αναισθησία, φαίνεται να σβήνει σαν φως. Όταν ονειρεύεστε, κάποια παράξενη μορφή συνείδησης επιμένει, ακόμα κι αν είναι αποκομμένη από τον έξω κόσμο.Ορισμένοι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αυτές τις διαφορετικές καταστάσεις συνείδησης για να διαχωρίσουν την συνειδητή εμπειρία σε τουλάχιστον τρία κομμάτια: εγρήγορση, εσωτερική επίγνωση και συνδεσιμότητα. Σε μια «φυσιολογική» κατάσταση συνείδησης, έχετε και τα τρία. Είστε ξύπνιοι με τα μάτια σας ανοιχτά, μια κατάσταση που συντηρείται από σήματα από το εγκεφαλικό σας στέλεχος. Έχετε εσωτερική επίγνωση, σχηματίζοντας σκέψεις και νοητικές εικόνες. Και είστε συνδεδεμένοι με τον έξω κόσμο, με τον εγκέφαλό σας να λαμβάνει και να επεξεργάζεται πληροφορίες από τις πέντε αισθήσεις. Το πώς ο εγκέφαλος προκαλεί αυτές τις παράξενες εμπειρίες είναι ένα ερώτημα που στοιχειώνει τη νευροεπιστήμη. Ο Μασιμίνι ενθουσιάστηκε με το μυστήριο στην ιατρική σχολή, όταν κράτησε έναν εγκέφαλο στα χέρια του για πρώτη φορά. «Πρόκειται για ένα αντικείμενο με όρια, με ένα δεδομένο βάρος, λίγο σαν τόφου. Δεν είναι ιδιαίτερα κομψό», λέει, αλλά «μέσα σε αυτό το αντικείμενο που μπορείς να κρατήσεις στην παλάμη σου, υπάρχει ένα ολόκληρο σύμπαν». Πολλές φιλοσοφικές παραδόσεις αντιμετώπισαν αυτή την προφανή ασυμφωνία υποστηρίζοντας ότι ο νους – ή η ψυχή – δεν είναι φτιαγμένος από το ίδιο φυσικό υλικό με το σώμα μας, μια θέση που ονομάζεται δυϊσμός. Η επιστήμη, αντίθετα, προόδευσε υποθέτοντας το αντίθετο και συντασσόμενη με μια θεωρία που ονομάζεται υλισμός, η οποία προϋποθέτει ότι όλα όσα παρατηρούμε προκύπτουν με κάποιο τρόπο από τη φυσική ύλη, συμπεριλαμβανομένης της συνείδησης. Το στοίχημα Ίσως γνωρίζοντας ότι δεν ήταν σε θέση να εξηγήσουν πώς συμβαίνει αυτό, οι νευροεπιστήμονες απέφευγαν τα αινίγματα της συνείδησης μέχρι τη δεκαετία του 1990. «Έπρεπε να είσαι συνταξιούχος ή θρησκευόμενος ή φιλόσοφος για να μπορείς να μιλήσεις γι’ αυτό», λέει ο νευροεπιστήμονας Κρίστοφ Κοχ. Το 1990, ο Κοχ και ο βραβευμένος με Νόμπελ για την ανακάλυψη της δομής του DNA, o φυσικός Φράνσις Κρικ, αμφισβήτησαν ευθέως αυτό το ταμπού. Δημοσίευσαν μια εργασία που παρουσίαζε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μελέτη της νευροβιολογίας της συνείδησης και εγκαινίασε τον τομέα όπως τον γνωρίζουμε σήμερα.Το σχέδιό τους ήρθε σε μια καλή στιγμή. Την ίδια χρονιά, οι νευροεπιστήμονες εφηύραν έναν νέο τρόπο παρατήρησης του εγκεφάλου που ονομάζεται λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI).Χρησιμοποιώντας σαρωτές εγκεφάλου, παρακολουθούν τις αλλαγές στη ροή του αίματος για να αποκαλύψουν ποιες περιοχές του εγκεφάλου είναι ενεργές σε μια δεδομένη στιγμή, παράγοντας πολύχρωμες εικόνες του εγκεφάλου σε δράση. Ο Κοχ, ο οποίος μελέτησε την όραση, πίστευε ότι μετρώντας τις αντιδράσεις του εγκεφάλου των ανθρώπων καθώς εξέταζαν ειδικές οπτικές ψευδαισθήσεις, οι επιστήμονες θα μπορούσαν να καταλάβουν ποια μέρη του εγκεφάλου ενεργοποιούνται όταν κάτι γίνεται συνειδητά αντιληπτό. Ορισμένες από τις ψευδαισθήσεις που χρησιμοποιούνται μπορούν να γίνουν αντιληπτές με έναν από δύο διαφορετικούς τρόπους. Ένα παράδειγμα είναι το βάζο του Ρούμπιν, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί είτε ως βάζο είτε ως δύο πρόσωπα σε προφίλ. Η εικόνα δεν αλλάζει ποτέ, επομένως ο εγκέφαλος λαμβάνει πάντα τις ίδιες πληροφορίες, αλλά η συνειδητή εμπειρία του ατόμου μπορεί εύκολα να μεταπηδά από τη μία εκδοχή στην άλλη. Μια άλλη οπτική δοκιμασία, που ονομάζεται διοφθάλμιος ανταγωνισμός, έχει παρόμοιο αποτέλεσμα: σε κάθε μάτι προβάλλεται μια διαφορετική εικόνα και οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται είτε τη μία είτε την άλλη, αλλά ποτέ μια μείξη των δύο. Αν οι νευροεπιστήμονες μπορούσαν να σαρώσουν τον εγκέφαλο των ανθρώπων καθώς η συνειδητή τους αντίληψη άλλαζε, θα μπορούσαν να βρουν μέρη του εγκεφάλου που σχετίζονταν με αυτήν την αλλαγή: τους νευρωνικούς συσχετισμούς της συνείδησης.Ο Κοχ έβαλε ένα μεγάλο στοίχημα. Το 1998, σε ένα συνέδριο για την επιστήμη της συνείδησης στη Γερμανία, έβαλε στοίχημα στον φιλόσοφο Ντέιβιντ Τσάλμερς σε μια κούτα κρασί ότι οι ερευνητές θα ανακάλυπταν ένα «ξεκάθαρο» πρότυπο εγκεφαλικής ενεργοποίησης που υποκρύπτεται της συνείδησης μέσα σε 25 χρόνια. Ο Τσάλμερς δέχτηκε το στοίχημα, θεωρώντας ότι τα 25 χρόνια ίσως ήταν κάπως αισιόδοξη πρόβλεψη. Οι κυρίαρχες θεωρίες Ήταν υπερβολικά αισιόδοξη. Αυτές οι πρώτες μελέτες των νευρωνικών συσχετισμών της όρασης, οι οποίες κυριάρχησαν στον κλάδο τη δεκαετία του 1990, υπέδειξαν περιοχές που ίσως σχετίζονται λιγότερο με τη συνειδητή οπτική αντίληψη: τις περιοχές όπου τα ερεθίσματα από τα μάτια εισέρχονται για πρώτη φορά στον εγκέφαλο. Αυτές οι περιοχές επεξεργασίας αισθητηριακών δεδομένων χαμηλού επιπέδου περιέχουν πλήθος πληροφοριών στις οποίες ο συνειδητός εαυτός μας δεν έχει πρόσβαση. Αυτές οι περιοχές φαίνεται να συνεχίζουν να δέχονται αισθητηριακές πληροφορίες ακόμη και όταν βρισκόμαστε υπό αναισθησία. Καθώς η πληροφορία ταξιδεύει «προς τα πάνω» στο ρυτιδωμένο εξωτερικό στρώμα του εγκεφάλου, , που ονομάζεται φλοιός, εισέρχεται σε περιοχές που εισέρχονται σε περιοχές που εντοπίζουν και επεξεργάζονται λεπτομέρειες υψηλότερου επιπέδου – όπως τα πρόσωπα σε μια εικόνα – και η συνειδητή επίγνωση χτίζεται.Επομένως, η συνείδηση φαίνεται να λαμβάνει χώρα σε κάποια περιοχή εκτός αυτών των αρχικών περιοχών οπτικής επεξεργασίας – όμως δεν υπάρχει ομοφωνία για το πού ακριβώς.Σήμερα υπάρχουν δεκάδες ανταγωνιστικές θεωρίες για το πώς ο εγκέφαλος παράγει την συνείδηση. Έχουν διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικούς στόχους, ακόμη και διαφορετικούς ορισμούς της συνείδησης. Η πιο δημοφιλής είναι η Θεωρία του Καθολικού Νευρωνικού Χώρου Εργασίας (GNWT), η οποία οραματίζεται τη συνείδηση ως ένα είδος σκηνής. Όταν κάτι εισέρχεται στη συνειδητή σας επίγνωση – για παράδειγμα, μια φαγούρα ή το βουητό του ψυγείου σας – ωθείται πάνω στη σκηνή και φωτίζεται σε μια διαδικασία που ονομάζεται πυροδότηση ή ανάφλεξη (ignition). Τα στοιχεία που βρίσκονται πάνω στη σκηνή, ή στον «καθολικό χώρο εργασίας», μεταδίδονται στον υπόλοιπο εγκέφαλο, όπου είναι σε θέση να καθοδηγήσουν τη δράση, να κατευθύνουν την προσοχή και πολλά άλλα.Οι Θεωρίες Ανώτερης Τάξης (HOT) αντιλαμβάνονται την συνείδηση ως μια υψηλού επιπέδου αναπαράσταση του τι συμβαίνει σε άλλα μέρη του εγκεφάλου. Για να έχετε επίγνωση του βόμβου ενός ψυγείου, ο εγκέφαλός σας δεν μπορεί απλώς να αναπαραστήσει το βόμβο ενεργοποιώντας τα ακουστικά του μέρη (τα οποία βρίσκονται κοντά στους κροτάφους). Το βουητό πρέπει επίσης να έχει μια αντίστοιχη «μετα-αναπαράσταση» στα μετωπιαία τμήματα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για την σκέψη ανώτερης τάξης – όπως η σκέψη «ακούω το βουητό του ψυγείου».Από την άλλη πλευρά, οι θεωρίες επανεισόδου και προγνωστικής επεξεργασίας (PPTs) προτείνουν ότι η συνείδηση αναδύεται από την εξισορρόπηση δύο διεργασιών στον εγκέφαλό μας: της αντίληψης και της πρόβλεψης. Αν έχετε δει ποτέ κάτι που δεν υπήρχε εκεί απλώς και μόνο επειδή περιμένατε να το δείτε, γνωρίζετε πόσο πολύ οι προβλέψεις του εγκεφάλου μας μπορούν να καθορίσουν αυτό που πραγματικά αντιλαμβανόμαστε. Ο νευροεπιστήμονας Άνιλ Σεθ που υποστηρίζει τις θεωρίες PPT, περιγράφει την συνειδητή αντίληψη ως μια «ελεγχόμενη παραίσθηση», όπου η καλύτερη εκτίμηση του εγκεφάλου για το τι συμβαίνει γύρω σας αντιστοιχεί σε αυτό που αντιλαμβάνεστε συνειδητά.Επιπλέον υπάρχει η Θεωρία της Ολοκληρωμένης Πληροφορίας (IIT), μια μαθηματική και φιλοσοφική θεωρία που ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες επειδή δεν ξεκινά από τον εγκέφαλο. Αντιθέτως, ξεκινά από την ίδια τη συνείδηση και τις παρατηρήσεις που μπορούμε να κάνουμε για τις ιδιότητές της, και στη συνέχεια διερωτάται τι είδους σύστημα θα μπορούσε να επιτρέψει σε κάτι με αυτές τις ιδιότητες να υπάρξει. Η IIT θεωρεί ότι η συνείδηση είναι διαφοροποιημένη – υπάρχουν πολλά πράγματα που θα μπορούσατε να βιώνετε αυτή τη στιγμή αλλά δεν τα βιώνετε, γεγονός που καθιστά τη συνείδησή σας πλούσια σε πληροφορίες. Είναι επίσης ενιαία ή ολοκληρωμένη – όλες οι ποικίλες εμπειρίες σας είναι συγκεντρωμένες σε ένα ενιαίο ρεύμα συνείδησης. Μαθηματικά, αυτά τα δύο χαρακτηριστικά μαζί καθιστούν το σύστημα εξαιρετικά πολύπλοκο. Και από αυτή την πολυπλοκότητα προκύπτει η συνείδηση. «Μετρώντας» την συνείδηση Το πιο εντυπωσιακό από όλα είναι ότι η IIT υπονοεί ότι η συνείδηση θα μπορούσε να είναι παρούσα και εκτός των έμβιων συστημάτων, ένα είδος πανψυχισμού. Αυτή η ιδέα, σε συνδυασμό με τη σχετική έλλειψη θεμελίωσης της θεωρίας στον εγκέφαλο και την προβολή της από τα μέσα ενημέρωσης, θα μετέτρεπε την IIT σε εστία έντονων αντιπαραθέσεων. Όμως, πρώτα, θα ενέπνεε μία από τις σημαντικότερες γνώσεις που διαθέτουμε για το πώς λειτουργεί η συνείδηση.Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ σπούδαζε στις ΗΠΑ, ο Μασιμίνι άρχισε να εκτελεί πειράματα με μια συσκευή για την ανίχνευση του εγκεφάλου που έκανε δύο πράγματα ταυτόχρονα: διοχέτευε ανώδυνους μαγνητικούς παλμούς στον εγκέφαλο και ανίχνευε εγκεφαλικά κύματα, και τα δύο εξωτερικά του κρανίου – τεχνικές που ονομάζονται διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (TMS) και ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), αντίστοιχα. Μόλις επέστρεψε στην Ιταλία, κατάφερε να εξασφαλίσει μια επιχορήγηση για να αγοράσει ένα μηχάνημα TMS-EEG για το πανεπιστήμιό του, παρά την «απελπιστική» κατάσταση χρηματοδότησης της έρευνας στη χώρα.Μερικά χρόνια αργότερα, ο ίδιος και ένας συνάδελφός του «έκαναν κάτι τρελό». Φόρτωσαν το μηχάνημα σε ένα φορτηγό και οδήγησαν πάνω από εννέα ώρες μέχρι τη Λιέγη. «Δεν είπαμε τίποτα σε κανέναν. Εξάλλου, πρόκειται για ένα μηχάνημα που ανήκει στο πανεπιστήμιο». Αλλά η ευκαιρία ήταν πολύ καλή για να την αφήσουν να πάει χαμένη. Ένας νευρολόγος στη Λιέγη, ονόματι Στίβεν Λόρεϊς, είχε ιδρύσει την Ομάδα Επιστήμης του Κώματος για την θεραπεία και την μελέτη ασθενών με διαταραχές της συνείδησης, και ο Μασιμίνι πίστευε ότι η νέα του συσκευή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση του επιπέδου συνείδησης κάποιου μέσω της εγκεφαλικής του δραστηριότητας.Οι ερευνητές είχαν προσπαθήσει και στο παρελθόν να μετρήσουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν συνειδητό και έναν μη συνειδητό εγκέφαλο με άλλες τεχνικές εγκεφαλικής απεικόνισης, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Όμως, η προσθήκη του TMS επέτρεψε στους επιστήμονες να διεγείρουν τα εξωτερικά στρώματα του φλοιού, προκαλώντας την ενεργοποίηση των νευρώνων σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Στη συνέχεια, το EEG μέτρησε τα εγκεφαλικά κύματα για να αποκαλύψει πώς εξαπλωνόταν αυτή η διέγερση. «Είναι σαν να χτυπάς απευθείας την «πόρτα» του εγκεφάλου», λέει ο Μασιμίνι, «για να βολιδοσκοπήσεις την εσωτερική του δομή».Μπορείτε επίσης να φανταστείτε τον TMS σαν να ρίχνετε μια πέτρα σε μια λίμνη. Σε έναν συνειδητό εγκέφαλο (είτε είναι ξύπνιος είτε ονειρεύεται), η διαταραχή εξαπλώνεται σαν κυματισμός προς τα έξω, καθώς οι νευρώνες προκαλούν την πυροδότηση των γειτονικών τους νευρώνων στα δίκτυά τους. Αλλά σε αντίθεση με τα κύματα στο νερό, κάθε ένας από αυτούς τους κυματισμούς νευρωνικής δραστηριότητας γεννά περισσότερους κυματισμούς, εξαπλούμενος με έναν περίπλοκο και εκτεταμένο τρόπο σε όλα τα δίκτυα του εγκεφάλου. Στον ύπνο χωρίς όνειρα, αυτό δεν συμβαίνει, όπως είχε διαπιστώσει προηγουμένως ο Μασιμίνι. Ο TMS διεγείρει τον εγκέφαλο και οι νευρώνες πυροδοτούνται, αλλά το κύμα δραστηριότητας δεν λαμβάνεται από τους γειτονικούς νευρώνες. Αν υπάρχουν κυματισμοί, δεν εξαπλώνονται μακριά. Η πολυπλοκότητα που παρατηρείται κατά την εγρήγορση έχει χαθεί.Στη Λιέγη, ο Μασιμίνι και οι συνάδελφοί του δοκίμασαν την τεχνική σε άτομα με διάφορες διαταραχές της συνείδησης – ασθενείς που βρίσκονταν σε φυτική κατάσταση ή σε καταστάσεις ελάχιστης συνείδησης ή ήταν εξωτερικά μη ανταποκρινόμενοι, αλλά διατηρούσαν εσωτερικά την συνείδησή τους. Διαπίστωσαν ότι τα άτομα των οποίων οι εγκέφαλοι εμφάνιζαν μια πιο περίπλοκη απόκριση ήταν πιθανότερο να έχουν συνείδηση. Αυτή η σχέση μπορούσε να αναπαρασταθεί με έναν μοναδικό αριθμό, ο οποίος ονομάστηκε δείκτης διαταρακτικής πολυπλοκότητας (perturbational complexity index), ή PCI.Ο PCI είναι ένα πολύ αδρό μέτρο της συνείδησης, αλλά είναι σε θέση να προσδιορίσει την θέση ενός ατόμου στο συνειδησιακό φάσμα αρκετά αξιόπιστα. Και υποδηλώνει ότι η πολυπλοκότητα είναι ένα σημαντικό μέρος ενός συνειδητού εγκεφάλου. Σε έναν εγκέφαλο που βρίσκεται σε εγρήγορση ή ονειρεύεται, ποικίλα δίκτυα νευρώνων βρίσκονται σε συνεχή αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ τους. Με αυτόν τον τρόπο, η συνειδητή εγκεφαλική δραστηριότητα είναι ταυτόχρονα διαφοροποιημένη (ή πλούσια σε πληροφορίες) και ολοκληρωμένη (σχηματίζοντας ένα ενιαίο σύνολο) – αρχές που ο Μασιμίνι δανείστηκε από την IIT, την θεωρία που δεν ξεκινά από τον εγκέφαλο. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις δημιουργούν πολυπλοκότητα, ή αυτό που οι θεωρητικοί της IIT αποκαλούν «δομή αιτίου-αποτελέσματος», έτσι ώστε όταν διεγείρετε ένα μέρος ενός συνειδητού εγκεφάλου, άλλα μέρη να ανταποκρίνονται.Αλλά κατά τη διάρκεια του ύπνου χωρίς όνειρα ή όταν κάποιος βρίσκεται υπό αναισθησία, όλη αυτή η επικοινωνία εξαφανίζεται. «Τα πάντα καταρρέουν», λέει ο Μασιμίνι. «Ο καθεδρικός ναός διαλύεται». Αργά εγκεφαλικά κύματα ταξιδεύουν κατά μήκος του φλοιού, καθώς οι νευρώνες εναλλάσσονται ρυθμικά μεταξύ δύο ηλεκτρικών καταστάσεων. Στις «σιωπηλές περιόδους» ανάμεσα στα κύματα, οι νευρώνες εισέρχονται σε αυτό που ονομάζεται κατάσταση κάτω (down state), κατά την οποία δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα ηλεκτρικά σήματα των γειτόνων τους. Αυτή η κατάσταση είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχει σιωπή όταν διεγείρετε έναν μη συνειδητό εγκέφαλο με TMS: «Καμία ανατροφοδότηση, καμία ενότητα, καμία πολυπλοκότητα», λέει ο ίδιος.Φυσικά, αυτή η απώλεια πολυπλοκότητας κατά τη διάρκεια του ύπνου και της αναισθησίας είναι παροδική· οι διαταραχές της συνείδησης μπορεί να είναι μόνιμες. «Γιατί μπορώ να αναστρέψω τον ύπνο σε λίγα δευτερόλεπτα και την αναισθησία μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά μπορεί να μην καταφέρω ποτέ να αναστρέψω αυτή την παθολογική κατάσταση;» αναρωτιέται ο Τζορτζ Μασούρ, αναισθησιολόγος και νευροεπιστήμονας που μελετά τη συνείδηση στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. Ο Μασιμίνι ελπίζει ότι τελικά θα μάθουμε πώς να επανεκκινούμε τη συνείδηση – να ξαναχτίζουμε τον «καθεδρικό ναό» – για άτομα που βρίσκονται σε φυτική κατάσταση ή σε καταστάσεις ελάχιστης συνείδησης.Όμως, η κατανόηση της πολυπλοκότητας των εγκεφαλικών δικτύων δεν επιλύει το μυστήριο της συνείδησης. Αυτά τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν στην εξήγηση του πώς ένας εγκέφαλος μπορεί να φτάσει στην κατάσταση της συνείδησης, αλλά όχι το τι συμβαίνει αφότου φτάσει εκεί, επισημαίνει ο Μασούρ. Οι αλλαγές στην τιμή PCI κάποιου δεν μπορούν να εξηγήσουν, για παράδειγμα, γιατί το περίφημο «Φόρεμα» φαίνεται μπλε και μαύρο τη μία στιγμή και λευκό και χρυσό την επόμενη. Δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί ένας πονόδοντος δίνει διαφορετική αίσθηση από έναν πονοκέφαλο, πώς κάποιος χωρίς ενεργή κυκλοφορία του αίματος μπορεί να έχει μια εμπειρία κοντά στον θάνατο, ή πώς το ψυχεδελικό ναρκωτικό 5-MeO-DMT κάνει τον χρόνο να μοιάζει σαν να σταματά και εκμηδενίζει την αίσθηση του εαυτού.”Υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ των καθημερινών μας εμπειριών και αυτού που μπορεί να εξηγήσει η επιστήμη. «Κανείς δεν έχει πραγματικά μια θεωρία που να γεφυρώνει το επεξηγηματικό κενό», λέει ο καθηγητής φιλοσοφίας Τιμ Μπέιν. «Αλλά αυτό είναι ένα πρόβλημα που αφορά εμάς, όχι τον εγκέφαλο».Σε συνέδριο του Ιουνίου 2023 στη Νέα Υόρκη, ο Κοχ έδωσε στον Τσάλμερς το κουτί με το κρασί του και παραδέχτηκε ότι είχε χάσει το στοίχημά τους. «Είναι σαφές ότι τα πράγματα δεν είναι ξεκάθαρα», είπε ο Τσάλμερς.Εκείνο το Σαββατοκύριακο, τα στοιχεία φαίνονταν ιδιαίτερα θολά. Τα αποτελέσματα ενός τεράστιου ερευνητικού προγράμματος που έθετε την IIT αντιμέτωπη με τη GNWT είχαν πρόσφατα κοινοποιηθεί. Το πρόγραμμα, με επικεφαλής μια ομάδα που ονομάζεται Cogitate Consortium, περιλάμβανε τρεις διαφορετικές τεχνικές μέτρησης που χρησιμοποιήθηκαν σε οκτώ διαφορετικά ιδρύματα σε όλο τον κόσμο. Οι ερευνητές ανέπτυξαν προβλέψεις για κάθε θεωρία σχετικά με το τι θα έπρεπε να συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν μια εικόνα γίνεται συνειδητά αντιληπτή σε σύγκριση με το όταν δεν γίνεται. Ο έλεγχος αυτών των προβλέψεων θα μπορούσε να αμφισβητήσει ή ακόμα και να καταρρίψει οποιαδήποτε από τις δύο θεωρίες. Ψευδοεπιστήμη; Και οι δύο θεωρίες βγήκαν από τον έλεγχο με απώλειες. Η IIT υποστηρίζει ότι η συνείδηση αναδύεται κυρίως από την παρατεταμένη δραστηριότητα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου. Αυτή η «θερμή ζώνη» (hot zone) βρίσκεται στο σημείο τομής πολλών αισθητηριακών δικτύων νευρώνων. Η GNWT, αντίθετα, προβλέπει ότι ένα ερέθισμα (όπως μια εικόνα) φτάνει στο επίπεδο της συνείδησης μόνο όταν υπάρξει μια «πυροδότηση» (ignition) στον χώρο εργασίας στα μετωπιαία τμήματα του εγκεφάλου, όπως ο προμετωπιαίος φλοιός, ο οποίος είναι γνωστός για τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων. Η GNWT προβλέπει επίσης ότι αυτό το σήμα πυροδότησης θα εμφανιστεί ως δύο διακριτές αιχμές δραστηριότητας – μία όταν εμφανίζεται η εικόνα και μία όταν αφαιρείται – ενώ η IIT προβλέπει παρατεταμένη δραστηριότητα για όσο διάστημα το άτομο κοιτάζει την εικόνα.Τα αποτελέσματα ήταν εντελώς ανάμεικτα. Παρόλο που υπήρχε παρατεταμένη δραστηριότητα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου η οποία σχετιζόταν με τη συνειδητή αντίληψη, τα δίκτυα της περιοχής δεν ήταν συγχρονισμένα με τον τρόπο που προβλέπει η IIT. Και παρόλο που υπήρχε ένα σήμα στον προμετωπιαίο φλοιό όταν οι εικόνες πρωτοεμφανίζονταν, δεν υπήρξε δεύτερο σήμα όταν αυτές αφαιρούνταν, σε αντίθεση με τις προβλέψεις της GNWT.Στη συνέχεια, λίγους μήνες αργότερα, ο επιστημονικός κλάδος «εξερράγη». Μια ανοιχτή επιστολή που χαρακτήριζε την IIT ψευδοεπιστήμη δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο τον Σεπτέμβριο του 2023, υπογεγραμμένη από 124 ερευνητές του πεδίου ή συναφών κλάδων. Το επιχείρημα εστίαζε λιγότερο στην ίδια τη θεωρία και περισσότερο στην κάλυψή της από τα μέσα ενημέρωσης, την οποία οι συντάκτες της επιστολής θεώρησαν υπερβολικά εύπιστη. Οι συντάκτες εξέφρασαν επίσης τις αντιρρήσεις τους για τις πανψυχιστικές προεκτάσεις της IIT, υπογραμμίζοντας περιγραφές της ως αντιεπιστημονικές και «μαγικές». «Αυτοί οι τολμηροί ισχυρισμοί απειλούν να απονομιμοποιήσουν την επιστημονική μελέτη της συνείδησης», έγραψαν πολλοί από τους συντάκτες σε ένα επόμενο άρθρο.Η προοπτική ότι ο τομέας θα μπορούσε να χάσει τη νομιμότητά του πλανιόταν πάνω από την διαμάχη. Η μία πλευρά φοβόταν ότι η φήμη της IIT θα παρέσυρε την επιστήμη της συνείδησης ακόμη περισσότερο προς το περιθώριο, ενώ η άλλη ανησυχούσε ότι το να στιγματιστεί δημόσια μια θεωρία με την ετικέτα της «ψευδοεπιστήμης» θα οδηγούσε στην κατάρρευση ολόκληρου του πεδίου. «Ο μεγαλύτερος φόβος μου είναι να έχουμε έναν ακόμα «χειμώνα της συνείδησης», στον οποίο και μόνο το να συζητάμε για τη συνείδηση θα θεωρείται ψευδοεπιστημονική ανοησία», έγραψε ο Έρικ Χόελ, ερευνητής της συνείδησης στο Πανεπιστήμιο Tufts, ο οποίος έχει δημοσιεύσει εκτενώς σχετικά με τους περιορισμούς της IIT, σε μια ανάρτηση που υπερασπιζόταν τη θεωρία.Η αντιπαράθεση, η οποία διεξήχθη σε μεγάλο βαθμό μέσω διαδικτυακών αναρτήσεων και στα μέσα ενημέρωσης, συζητήθηκε διεξοδικά τελικά στις σελίδες του Nature Neuroscience τον περασμένο Μάρτιο. Έκτοτε, οι εμπλεκόμενοι επιστήμονες φαίνεται να προσπαθούν να αφήσουν πίσω τους αυτό το άσχημο κεφάλαιο, όμως τώρα υπάρχει η αίσθηση ότι ο κλάδος έχει περιέλθει σε μια «ανήσυχη στασιμότητα», όπως έγραψαν πρόσφατα ο Σεθ και οι συνάδελφοί του στο περιοδικό Frontiers in Science.«Φαίνεται πως η μελέτη της συνείδησης έχει κερδίσει με κόπο τη νομιμότητά της τα τελευταία 30 χρόνια», λέει ο Σεθ, και υπάρχουν σημαντικά αποτελέσματα που το αποδεικνύουν. Γνωρίζουμε πλέον ότι μεγάλα τμήματα του εγκεφάλου – για παράδειγμα, η παρεγκεφαλίδα, μια δομή κοντά στο εγκεφαλικό στέλεχος που περιέχει την πλειονότητα των νευρώνων του εγκεφάλου – προφανώς δεν εμπλέκονται στη συνείδηση. Έχουμε μάθει για συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές που συνδέονται με συγκεκριμένα κομμάτια της συνειδητής εμπειρίας, όπως η αίσθηση του εαυτού μας, ενώ λαμβάνουμε επίσης ενδείξεις ότι αρχέγονες δομές βαθιά στον εγκέφαλό μας, όπως ο θάλαμος, μπορεί να εμπλέκονται περισσότερο από ό,τι πίστευαν προηγουμένως οι νευροεπιστήμονες. Η σύγκριση της συνείδησης μεταξύ των ειδών θα μπορούσε να αποκαλύψει την φύση της Όμως κάτω από όλα αυτά ελλοχεύουν αναρίθμητα άγνωστα στοιχεία. «Υπάρχει ακόμη διαφωνία σχετικά με τον τρόπο ορισμού της [συνείδησης], αν υπάρχει ή όχι, αν μια επιστήμη της συνείδησης είναι πραγματικά εφικτή ή όχι, και αν θα είμαστε σε θέση να πούμε οτιδήποτε για τη συνείδηση σε ασυνήθιστες καταστάσεις όπως η [τεχνητή νοημοσύνη]», λέει ο Σεθ. Αυτό έρχεται σε αντίθεση, ίσως άδικα, με άλλα επιστημονικά ταξίδια ανακάλυψης, όπως η χαρτογράφηση του γενετικού μας κώδικα στο Πρόγραμμα Ανθρώπινου Γονιδιώματος ή του σύμπαντος με τη βοήθεια του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb, προσθέτει ο ίδιος.«Είναι μια υπέροχη στιγμή, αλλά και κάπως απογοητευτική», λέει ο Μπέιν. Η κατασκευή όλο και μεγαλύτερων επιταχυντών σωματιδίων είναι μια αρκετά καλή τακτική για την αποκάλυψη των συστατικών του υποατομικού κόσμου. Αλλά για την αποκάλυψη των συστατικών της συνείδησης, δεν υπάρχει κανένα σίγουρο στοίχημα. «Αν ο Μπιλ Γκέιτς μου έδινε 100 δισεκατομμύρια δολάρια αύριο και μου έλεγε, «Εντάξει, μάθε για τη συνείδηση»,» λέει ο ίδιος, «δεν θα ήξερα τι να κάνω με αυτά τα χρήματα».Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί σύντομα να μας αναγκάσει να αναμετρηθούμε άμεσα με το ζήτημα. Το 2022, όταν ένας μηχανικός της Google ισχυρίστηκε δημόσια ότι το μοντέλο AI ονόματι LaMDA που ανέπτυσσε φαινόταν να έχει συνείδηση, η Google αντέτεινε ότι «δεν υπήρχαν στοιχεία ότι το LaMDA διέθετε αισθαντικότητα (και αντιθέτως υπήρχαν πολλά στοιχεία κατά αυτού)». Αυτό φάνηκε παράξενο στον Τσάλμερς: Σε ποια στοιχεία μπορεί να αναφερόταν η εταιρεία; «Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι έχει αποδείξει πως αυτά τα συστήματα δεν διαθέτουν συνείδηση», λέει ο ίδιος. «Δεν έχουμε τέτοιου είδους αποδείξεις».Καθώς αυτές οι μηχανές γίνονται όλο και καλύτερες στην απομίμηση του ανθρώπινου διαλόγου – μερικές φορές μάλιστα ισχυριζόμενες ξεκάθαρα ότι διαθέτουν συνείδηση – οι ηθικολόγοι, οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και το ανήσυχο κοινό στρέφονται όλο και περισσότερο στην έρευνα της συνείδησης για απαντήσεις. «Ξαφνικά, αυτά τα φιλοσοφικά ερωτήματα έχουν γίνει πολύ πρακτικά ερωτήματα», λέει ο Τσάλμερς.Αυτά τα ερωτήματα είναι μεγαλύτερα και παλαιότερα από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πού υπάρχει η συνείδηση στον κόσμο γύρω μας και πώς μπορούμε να το αποδείξουμε; Επιστήμονες και φιλόσοφοι μελετούν όλο και περισσότερο τα ζώα, τα ανθρώπινα έμβρυα, τα εγκεφαλικά οργανοειδή και την Τεχνητή Νοημοσύνη για να ανακαλύψουν ποιες κοινές αρχές θα μπορούσαν να αποτελούν την βάση της συνείδησης.Οι ερευνητές συχνά μελετούν τη συνείδηση εστιάζοντας αποκλειστικά στους ανθρώπους, επειδή η μόνη συνείδηση για την οποία μπορούμε ποτέ να είμαστε πραγματικά σίγουροι ότι υπάρχει είναι η δική μας. Για όλους τους άλλους, πρέπει να βασιζόμαστε σε συμπεριφορικά σημάδια και να εμπιστευόμαστε ότι δεν είναι «φιλοσοφικά ζόμπι», με όλα τα εξωτερικά σημάδια συνείδησης αλλά χωρίς καμία εσωτερική εμπειρία. Επεκτείνουμε αυτήν την υπόθεση στους συνανθρώπους μας κάθε μέρα. Όμως, κάποια στιγμή στον 20ό αιώνα οι επιστήμονες σταμάτησαν να το κάνουν αυτό για τα ζώα. «Όταν ξεκίνησα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές τη δεκαετία του 1990, η άποψη ότι «οι χιμπατζήδες δεν έχουν συνείδηση» ήταν η προεπιλεγμένη θέση για πολλούς φιλοσόφους», λέει η Κριστίν Άντριους, φιλόσοφος που μελετά το μυαλό των ζώων στο Κέντρο Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πόλης της Νέας Υόρκης.Ωστόσο, βρίσκουμε συνείδηση μόνο εκεί που υποθέτουμε ότι την αναζητούμε. Είναι ένα φαινόμενο προβολέα, εξηγεί η Άντριους, και έκτοτε, ο προβολέας μας σταδιακά διευρύνεται. Αρχικά, τη δεκαετία του 1990, οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη συνείδηση την διεύρυναν για να κάνουν έρευνα σε πιθήκους εργαστηρίου, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει σε ανθρώπους. Μέχρι την στιγμή που μια ομάδα επιστημόνων υπέγραψε τη Διακήρυξη του Κέιμπριτζ για τη Συνείδηση, το 2012, υπήρχε μεγαλύτερη αποδοχή της ιδέας ότι όλα τα θηλαστικά και ορισμένα πτηνά είναι πιθανώς αισθαντικά όντα.Τώρα, το όριο βρίσκεται στα ψάρια, τα καρκινοειδή και τα έντομα. Μελέτες δείχνουν ότι τα ψάρια μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους σε έναν καθρέφτη, οι βομβίνοι μπορούν να παίξουν και τα καβούρια μπορούν να ζυγίσουν αποφάσεις με βάση αντικρουόμενες προτεραιότητες. Η Διακήρυξη της Νέας Υόρκης του 2024 για τη Συνείδηση των Ζώων, την οποία συνυπέγραψε η Άντριους, αναφέρει ότι υπάρχει τουλάχιστον μια «ρεαλιστική πιθανότητα» συνείδησης σε όλα τα σπονδυλωτά και σε ορισμένα ασπόνδυλα, όπως τα έντομα, ορισμένα μαλάκια και τα καρκινοειδή. «Δεν μπορούμε απλώς να υποθέσουμε ότι όλα αυτά τα ζώα δεν έχουν συνείδηση», λέει ο Τσάλμερς, ο οποίος υπέγραψε τη διακήρυΗ σύγκριση της συνείδησης μεταξύ των ειδών θα μπορούσε να αποκαλύψει γιατί αυτή υπάρχει εξαρχής. «Οι άνθρωποι έχουν επικεντρωθεί πολύ στο πού βρίσκεται η συνείδηση στον εγκέφαλο και ίσως λιγότερο στο ποιος είναι ο σκοπός της», λέει ο Σεθ. Θεωρεί ότι η συνείδηση είναι εγγενώς συνδεδεμένη με τη ζωή. Τα έμβια όντα μπορούν να κάνουν μόνο ένα πράγμα κάθε φορά και, για να επιλέξουν τι θα κάνουν, πρέπει να συγκεντρώσουν πολλές σχετικές πληροφορίες σε μία ενιαία ροή.Ακόμα κι αν αυτό είναι σωστό, δεν σημαίνει ότι η ζωή με βάση τον άνθρακα είναι η μόνη αρένα όπου μπορεί να αναπτυχθεί η συνείδηση. «Όπως ακριβώς μπορούμε να κατασκευάσουμε πράγματα που πετούν χωρίς να χτυπούν τα φτερά τους, ίσως υπάρχουν και άλλοι τρόποι να έχουμε συνείδηση που δεν απαιτούν να είσαι ζωντανός», λέει ο Σεθ. «Πρέπει πραγματικά να λάβουμε αυτή την πιθανότητα σοβαρά υπόψη».Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (LLMs) που υποστηρίζουν τα chatbots, όπως το ChatGPT και το Claude, μπορούν σίγουρα να μιμηθούν καλά τη συνείδηση, αν και σήμερα πιθανότατα είναι τα ζόμπι που κάποτε φαντάζονταν ο Τσάλμερς και άλλοι φιλόσοφοι. Ακόμα και οι περισσότεροι λάτρεις της τεχνητής νοημοσύνης θα σας πουν ότι το μόνο που κάνει ένα LLM είναι να προβλέπει ποια λέξη έρχεται στη συνέχεια σε μια πρόταση. Δεν «γνωρίζει» τίποτα. Αλλά για να είμαστε αυστηρά φιλοσοφικοί, μπορούμε πραγματικά να αποδείξουμε ότι τα LLMs δεν έχουν συνείδηση αν δεν έχουμε ακόμη συμφωνήσει για το πώς λειτουργεί η συνείδηση;Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι θεωρίες που βασίζονται στον ανθρώπινο εγκέφαλο, όπως η GNWT, θα μπορούσαν να προσφέρουν στοιχεία. Αν ο εγκέφαλος είναι σαν ένας βιολογικός υπολογιστής – μια κυρίαρχη υπόθεση της γνωστικής νευροεπιστήμης – τότε ίσως οι ερευνητές να μπορούν να συγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο τα LLM επεξεργάζονται τις πληροφορίες και να αναζητήσουν δείκτες συνείδησης. Η GNWT, η οποία εμπνεύστηκε από έναν πρώιμο τύπο μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζει ότι η πληροφορία βιώνεται συνειδητά μόλις μεταδοθεί σε ολόκληρο το σύστημα. Κάνει ένα LLM κάτι παρόμοιο;Δεν αποδέχονται όλοι την αναλογία του εγκεφάλου ως κυκλώματος υπολογιστή. Οι εγκέφαλοι κάνουν πολλά περισσότερα από το να εκτελούν αλγόριθμους που επεξεργάζονται πληροφορίες, λέει ο Σεθ. Διαθέτουν ηλεκτρικά πεδία και αλληλεπιδρούν με χημικά σήματα. Αποτελούνται από χιλιάδες τύπους ζωντανών κυττάρων που καταναλώνουν ενέργεια. «Είναι μια τεράστια υπόθεση ότι τίποτα από όλα αυτά δεν έχει σημασία», λέει ο ίδιος. «Και αυτή η υπόθεση έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αδιερεύνητη λόγω της δύναμης της μεταφοράς ότι ο εγκέφαλος είναι υπολογιστής.Οι υποστηρικτές της IIT, όπως ο Μασιμίνι και ο Κοχ, πιστεύουν επίσης ότι το υποκείμενο φυσικό «υλικό» ενός συστήματος έχει σημασία και ότι οι απλές προσομοιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των LLM, δεν μπορούν να αποδώσουν συνείδηση. «Είναι όπως το ότι η προσομοίωση μιας καταιγίδας δεν θα σε βρέξει», λέει ο Μασιμίνι, «ή η προσομοίωση μιας μαύρης τρύπας δεν θα καμπυλώσει τον χώρο και τον χρόνο».Στην επιστήμη της συνείδησης, όλα καταλήγουν στο πρόβλημα της μέτρησης. Μπορείτε να προσπαθήσετε να βρείτε δείκτες διαφορετικών καταστάσεων συνείδησης – για παράδειγμα, σαρώνοντας τον εγκέφαλο ενός ατόμου ενώ είναι ξύπνιο σε αντίθεση με τον ύπνο αργού κύματος, ο οποίος συνήθως είναι χωρίς όνειρα και επομένως ασυνείδητος. Αυτή η πειραματική διάταξη υποθέτει ότι το άτομο στην πραγματικότητα δεν ονειρεύεται. Αλλά αυτή η υπόθεση θα μπορούσε να είναι λανθασμένη: μερικές φορές οι άνθρωποι αναφέρουν όνειρα όταν ξυπνούν από ύπνο αργού κύματος. Έκαναν λάθος; Τους εμπιστεύεστε; Πώς μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι οι υποθέσεις σας για τη συνείδηση είναι σωστές όταν η μόνη σας βασική αλήθεια είναι τα λόγια κάποιου άλλου – κάτι που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου βασική αλήθεια;Όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτό το φαινομενικά ανυπέρβλητο πρόβλημα, είναι δελεαστικό να αναζητήσουμε μια βαλβίδα διαφυγής: Ίσως τίποτα από όλα αυτά να μην είναι αληθινό. Ίσως η συνείδηση να είναι τόσο απατηλή επειδή είναι μια ψευδαίσθηση, ένας όμορφος καθεδρικός ναός που υπάρχει μόνο στο κεφάλι μας. Αυτή η σκεπτικιστική θέση προβαλλόταν συχνά από τον εκλιπόντα φιλόσοφο Ντάνιελ Ντένετ, και είναι ένα εύλογο ερώτημα. Αλλά δεν μας επιτρέπει να αποφύγουμε την θεραπεία εγκεφαλικών τραυμάτων, την κατανόηση φαρμάκων όπως τα αναισθητικά και τα ψυχεδελικά ή και την αντιμετώπιση της μεταχείρισης των ζώων και των ευφυών μηχανών που δημιουργούμε. Η συνείδηση είναι πραγματική για εμάς και επομένως είναι πραγματική με κάθε τρόπο που έχει σημασία.Όλη η επιστήμη βασίζεται σε συμπεράσματα για πράγματα που δεν μπορούμε να δούμε. Δεν μπορούμε να δούμε μια μαύρη τρύπα, επισημαίνει ο Κοχ, αλλά μπορούμε να περάσουμε δεκαετίες χτίζοντας θεωρίες και δημιουργώντας όργανα που μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε την ύπαρξή της. Η συνείδηση μπορεί να είναι μια πιο δύσκολη περίπτωση, αλλά οι ερευνητές δεν σκοπεύουν να σταματήσουν την προσπάθεια. Με τα κατάλληλα εργαλεία, «η αίσθηση μυστηρίου σχετικά με το πώς οι υλικές διεργασίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνειδητές εμπειρίες θα άρχιζε να υποχωρεί», λέει ο Σεθ. «Δεν ξέρω τι θα συμβεί μετά – αν θα είναι ακόμα εντυπωσιακό ή όχι», λέει ο Ντεμερτζί του Πανεπιστημίου της Λιέγης. «Ξέρετε, όμως, μερικές φορές η φύση είναι τόσο όμορφη που ακόμα κι όταν την αναλύεις σε κυριεύει δέος». Jen Christiansen; Source: “Theories of Consciousness,” by Anil K. Seth and Tim Bayne, in Nature Reviews Neuroscience, Vol. 23; July 2022 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35505255/ διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: 1. Why consciousness is the hardest problem in science –https://www.scientificamerican.com/article/what-is-consciousness-science-faces-its-hardest-problem-yet/ 2. Your guide to 29 wildly different theories of consciousness – https://www.scientificamerican.com/article/your-guide-to-29-wildly-different-theories-of-consciousness/

Εβδομάδα Περιτύλιξης Καρδιακής, Αναπνευστικής και Άσκησης Έρευνας στον Σταθμό. Το πλήρωμα της Αποστολής 74 ολοκλήρωσε την εβδομάδα με καρδιακές και αναπνευστικές μελέτες και διεξάγοντας έρευνα για ασκήσεις στο διάστημα για να διατηρήσει τους αστροναύτες υγιείς μακριά από τη Γη. Οι κάτοικοι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού φόρτωσαν επίσης ένα διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου SpaceX Dragon πριν από την επιστροφή του στη Γη και συντήρησαν τον εξοπλισμό επιστήμης και υποστήριξης ζωής. Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Τζακ Χάθαγουεϊ, συνεργάστηκαν στην εργαστηριακή μονάδα του Κολόμπους στην αρχή της βάρδιάς τους την Παρασκευή και επεξεργάστηκαν τα δείγματα αίματός τους για ανάλυση. Στη συνέχεια, η Μέιρ χειρίστηκε τη συσκευή Υπερηχογράφημα 3 και σάρωσε τις φλέβες του λαιμού, του ώμου και των ποδιών της Χάθαγουεϊ. Οι γιατροί παρακολουθούν τους δείκτες αίματος του αστροναύτη για να προστατεύσουν τη ροή του αίματος και να αποτρέψουν τους θρόμβους αίματος που προκαλούνται από το διάστημα, ώστε να προωθήσουν την υγεία των πληρωμάτων και να διασφαλίσουν την επιτυχία της αποστολής.Η μηχανικός πτήσης της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), Sophie Adenot, εργάστηκε πάνω στην προηγμένη συσκευή άσκησης με αντίσταση , η οποία μιμείται τα ελεύθερα βάρη στη Γη, ενώ τέσσερις εξειδικευμένες κάμερες που είναι εγκατεστημένες στη μονάδα Tranquility παρατήρησαν το μυοσκελετικό της σύστημα σε κίνηση. Οι γιατροί διερευνούν τις δυνάμεις που βιώνουν οι μύες και τα οστά ενός αστροναύτη όταν ασκείται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας για να διατηρήσει τη φυσική του κατάσταση και την υγεία του κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας διαστημικής πτήσης.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, πέρασε το πρώτο μισό της βάρδιάς του συνεχίζοντας να φορτώνει επιστημονικά πειράματα και υλικό σταθμού μέσα σε ένα SpaceX Dragon , το οποίο ήταν αγκυροβολημένο στην μπροστινή θύρα της μονάδας Harmony και είχε προγραμματιστεί να αναχωρήσει σύντομα από τον σταθμό και να επιστρέψει στη Γη. Η Μέιρ βοήθησε με τη συσκευασία του φορτίου του Dragon μετά τα βιοϊατρικά της καθήκοντα. Η Γουίλιαμς συμμετείχε επίσης στην Χάθαγουεϊ για μια απογευματινή συνεδρία σάρωσης φλεβών, χρησιμοποιώντας για άλλη μια φορά τη νέα συσκευή Ultrasound 3 που παραδόθηκε τον Σεπτέμβριο στο διαστημόπλοιο Cygnus XL .Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev, εργάστηκε σε δύο ερευνητικά πειράματα σε ανθρώπους, το πρώτο από τα οποία εξερευνούσε πώς η μικροβαρύτητα επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα. Φορούσε έναν ακουστικό αισθητήρα γύρω από τον λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του για τη μακροχρόνια μελέτη «Βιαία Εκπνοή». Στη συνέχεια, φόρεσε ηλεκτρόδια στο στήθος του και μέτρησε την αρτηριακή του πίεση χρησιμοποιώντας χειροπέδες βραχίονα, καρπού και αντίχειρα. Οι γιατροί θα χρησιμοποιήσουν τα καρδιακά δεδομένα για να αξιολογήσουν την επίδραση της μικροβαρύτητας στη ρύθμιση της ροής του αίματος, στην πρόληψη των θρόμβων και στις αντιδράσεις φλεγμονής.Ο μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του επιθεωρώντας τις μονάδες σε όλο το τμήμα Roscosmos του σταθμού για να εντοπίσει περιοχές που χρειάζονται αναδιάταξη για πιο αποτελεσματική αποθήκευση φορτίου. Στη συνέχεια, βοήθησε τον Φεντιάεφ με τις δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σταθμό και στη συνέχεια βοήθησε τον Μέιρ να αποθηκεύσει τα πακέτα τροφίμων στο τέλος της βάρδιάς τους.Ο Διοικητής του Σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ της Roscosmos ξεκίνησε τη βάρδιά του ενημερώνοντας αρχεία δεδομένων σε υπολογιστές tablet μέσα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 που ήταν συνδεδεμένο με τη μονάδα Rassvet . Ο δύο φορές κάτοικος του σταθμού ολοκλήρωσε τη βάρδιά του φωτογραφίζοντας το εξωτερικό υλικό του σταθμού και στη συνέχεια αναζητώντας υλικό για την ενημέρωση του συστήματος απογραφής του τροχιακού σταθμού. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/20/cardiac-respiratory-and-exercise-research-wrap-week-aboard-station/ Οι αστροναύτες (από αριστερά) Sophie Adenot και Jessica Meir βγάζουν μαζί ένα πορτρέτο πριν ξεκινήσουν τις συνεδρίες άσκησής τους στην Προηγμένη Συσκευή Άσκησης Αντίστασης (ARED), η οποία μιμείται τα ελεύθερα βάρη στη Γη, και στον διάδρομο COLBERT.

Αντιμετώπιση προβλήματος στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου Artemis II από τη NASA, προετοιμασία για επαναφορά. Η NASA λαμβάνει μέτρα για την πιθανή επαναφορά του πυραύλου Artemis II και του διαστημοπλοίου Orion στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων (VAB) στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα, μετά τη νύχτα της 21ης Φεβρουαρίου κατά την οποία παρατηρήθηκε διακοπή της ροής ηλίου στο ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης του πυραύλου SLS (Σύστημα Εκτόξευσης Διαστήματος). Οι ομάδες εξετάζουν ενεργά τα δεδομένα και λαμβάνουν μέτρα για να επιτρέψουν στη NASA να αντιμετωπίσει το πρόβλημα το συντομότερο δυνατό, ενώ οι μηχανικοί καθορίζουν την καλύτερη πορεία προς τα εμπρός. Προκειμένου να διασφαλιστούν οι επιλογές αντιμετώπισης προβλημάτων τόσο στην Εξέδρα Β όσο και στην VAB, οι ομάδες κάνουν προετοιμασίες για την αφαίρεση των πλατφορμών πρόσβασης στην εξέδρα που εγκαταστάθηκαν χθες, οι οποίες έχουν περιορισμούς που προκαλούνται από τον άνεμο και δεν μπορούν να αφαιρεθούν κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων, οι οποίοι προβλέπονται για αύριο.Το ανώτερο στάδιο χρησιμοποιεί ήλιο για να διατηρεί τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες για τον κινητήρα του σταδίου και για να συμπιέζει τις δεξαμενές προωθητικού υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου. Τα συστήματα λειτούργησαν κατά τη διάρκεια των γενικών προβών του Artemis II της NASA, αλλά οι ομάδες δεν μπόρεσαν να ρέουν σωστά το ήλιο κατά τη διάρκεια των κανονικών λειτουργιών και των αναδιαμορφώσεων μετά την υγρή γενική πρόβα που ολοκληρώθηκε στις 19 Φεβρουαρίου. Οι χειριστές χρησιμοποιούν μια εφεδρική μέθοδο για να διατηρούν τις περιβαλλοντικές συνθήκες για τους κινητήρες του ανώτερου σταδίου και τον πύραυλο, ο οποίος παραμένει σε ασφαλή διαμόρφωση. Οι ομάδες εξετάζουν πιθανές αιτίες του προβλήματος, συμπεριλαμβανομένης της διεπαφής μεταξύ των γραμμών εδάφους και πυραύλων που χρησιμοποιούνται για τη διοχέτευση ηλίου, σε μια βαλβίδα στο ανώτερο στάδιο και με ένα φίλτρο μεταξύ εδάφους και πυραύλου. Επίσης, εξετάζουν δεδομένα από τον Artemis I, στα οποία οι ομάδες έπρεπε να αντιμετωπίσουν προβλήματα συμπίεσης του ανώτερου σταδίου που σχετίζεται με το ήλιο πριν από την εκτόξευση. Μια άρση των μέτρων θα σήμαινε ότι η NASA δεν θα εκτοξεύσει τον Artemis II στο χρονικό παράθυρο εκτόξευσης του Μαρτίου. Ωστόσο, οι γρήγορες προετοιμασίες επιτρέπουν στη NASA να διατηρήσει ενδεχομένως το χρονικό παράθυρο εκτόξευσης του Απριλίου εάν απαιτηθεί άρση των μέτρων, εν αναμονή των αποτελεσμάτων των ευρημάτων των δεδομένων, των προσπαθειών επισκευής και του τρόπου με τον οποίο το χρονοδιάγραμμα θα υλοποιηθεί τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Η NASA θα συνεχίσει να παρέχει ενημερώσεις. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/21/nasa-troubleshooting-artemis-ii-rocket-upper-stage-issue-preparing-to-roll-back/ Ο πύραυλος Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion βρίσκονται κάθετα στον κινητό εκτοξευτή 1 στο Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.

Ο ΟΗΕ ιδρύει επιτροπή ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έκανε λόγο για έλεγχο από τον άνθρωπο των τεχνολογιών ΑΙ. Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην παγκόσμια σύνοδο για την τεχνητή νοημοσύνη που ολοκληρώνεται σήμερα στο Νέο Δελχί ευχήθηκε να υπάρξει «λιγότερος θόρυβος» και «λιγότερος φόβος» για τις τεχνολογίες ΑΙ και ανακοίνωσε τη δημιουργία επιτροπής η οποία έχει σκοπό να εγγυηθεί τον «έλεγχο από τον άνθρωπο» αυτών των τεχνολογιών.«Η επιστήμη πληροφορεί αλλά οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις. Σκοπός μας είναι να κάνουμε τον έλεγχο από τον άνθρωπο πραγματικότητα από τεχνική άποψη, όχι απλώς σύνθημα» τόνισε ο κ. Γκουτέρες και ανακοίνωσε την ίδρυση διεθνούς επιτροπής αποτελούμενης από 40 επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, προκειμένου «να ολοκληρωθεί η γνώση μας για την τεχνητή νοημοσύνη και να αποτιμηθούν οι αληθινές επιπτώσεις της στις οικονομίες και στις κοινωνίες ώστε όλες οι χώρες, όποιες κι αν είναι οι δυνατότητές τους ως προς την τεχνητή νοημοσύνη να έχουν την ίδια σαφήνεια. Αν θέλουμε η ΤΝ να υπηρετεί την ανθρωπότητα, η πολιτική μας δεν μπορεί να είναι βασισμένη σε υποθέσεις, στην υπερβολική προβολή ή στην παραπληροφόρηση. Χρειαζόμαστε γεγονότα που μπορούμε να εμπιστευόμαστε και να μοιραζόμαστε» ανέφερε ο κ. Γκουτέρες.«Όταν κατανοούμε τι μπορούν να κάνουν και να μην κάνουν τα συστήματα, μπορούμε να πάμε από τα μέτρα που παίρνουμε χονδρικά σε μέτρα προστασίας πιο έξυπνα και πιο προσαρμοσμένα στους κινδύνους» συνέχισε. «Βουτάμε στο άγνωστο», ανέφερε ακόμη ο κ. Γκουτέρες. «Η καινοτομία της ΤΝ κινείται με ταχύτητα φωτός και ξεπερνά τη συλλογική δυνατότητά μας να την κατανοήσουμε πλήρως, πόσο μάλλον να την κυβερνήσουμε». «Το μήνυμα είναι απλό: λιγότερη υποσχεσιολογία, λιγότερος φόβος, περισσότερα γεγονότα και αποδείξεις» επέμεινε ο επικεφαλής του ΟΗΕ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075363/o-oie-idryei-epitropi-elegchoy-tis-technitis-noimosynis/

Η συνείδηση επιβιώνει για ώρες μετά τον κλινικό θάνατο του ανθρώπου και μπορεί να συνδέεται με το Σύμπαν υποστηρίζουν νέες μελέτες. Εντυπωσιακά ευρήματα βγαλμένα από σενάρια επιστημονικής φαντασίας καταθέτουν ερευνητές. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος ενδέχεται να διατηρεί τη συνείδηση για σημαντικό χρονικό διάστημα μετά τον κλινικό θάνατο ενώ η συνείδηση μπορεί να συνδέεται με ολόκληρο το Σύμπαν αναφέρουν δύο μελέτες προκαλώντας νέο ενδιαφέρον γύρω από τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης με αρκετούς φυσικά να διατηρούν επιφυλάξεις για αυτά τα ευρήματα.Την πρώτη έρευνα παρουσίασε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης η Άννα Φάουλερ ερευνήτρια στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Η εργασία της εξέτασε πολυάριθμες μελέτες που διερευνούν τις επιθανάτιες εμπειρίες επιζώντων καρδιακής ανακοπής. Τα ευρήματα αμφισβητούν τη συμβατική κατανόηση του θανάτου.«Τα αναδυόμενα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι βιολογικές και νευρωνικές λειτουργίες δεν παύουν απότομα. Αντίθετα, φθίνουν σταδιακά μέσα σε λεπτά έως ώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο θάνατος εκτυλίσσεται ως διαδικασία και όχι ως στιγμιαίο γεγονός» ανέφερε η Φάουλερ.Η ίδια ζήτησε μια θεμελιώδη επανεκτίμηση αυτού που αποκαλεί «αναστρεψιμότητα του θανάτου». Η ανάλυσή της βασίστηκε σε περισσότερες από είκοσι μελέτες που εξέτασαν τόσο ανθρώπινες επιθανάτιες εμπειρίες όσο και έρευνες σε ζώα σχετικά με τη μεταθανάτια εγκεφαλική δραστηριότητα.«Μελέτες για την καρδιακή ανακοπή δείχνουν ότι έως και το 20% των επιζώντων ανακαλούν συνειδητές εμπειρίες κατά τη διάρκεια περιόδων απουσίας φλοιϊκής δραστηριότητας (δυναμικές ηλεκτρικές και βιοχημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον εγκεφαλικό φλοιό) με ορισμένους να αναφέρουν επαληθεύσιμες αντιλήψεις», ανέφερε.Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2019 έδειξε ότι ο εγκέφαλος μπορεί να παράγει ηλεκτρικά σήματα για πολλά λεπτά μετά τον θάνατο ενδεχομένως ακόμη και για ώρες υπό συνθήκες διατήρησης. Μια ξεχωριστή μελέτη του 2023 υπέδειξε ότι η επίγνωση και οι νοητικές διεργασίες μπορεί να συνεχίζονται έως και για 60 λεπτά κατά τη διάρκεια καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης.Ο Δρ. Σαμ Πάρνια που ηγείται της έρευνας στην εντατική θεραπεία και την ανάνηψη στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης πρότεινε ότι οι ετοιμοθάνατοι ασθενείς στα νοσοκομεία πιθανότατα παραμένουν σε επίγνωση για περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι αντιλαμβάνεται το ιατρικό προσωπικό με πολλούς ενδεχομένως να ακούν ακόμη και την ανακοίνωση της ώρας θανάτου τους. Συμπαντική σύνδεση Μεγάλη ερευνητική ομάδα από το Wellesley College στη Μασαχουσέτη ισχυρίζεται στη μελέτη που παρουσίασε παλαιότερα στην επιθεώρηση «eNeuro» ότι οι παραδοσιακές συνδέσεις στον εγκέφαλο δεν μπορούν να εξηγήσουν πλήρως πώς έχουμε επίγνωση της ίδιας μας της ύπαρξης.Αντίθετα υποστηρίζουν ότι η κβαντική φυσική που λαμβάνει χώρα μέσα στο κρανίο μας είναι εκείνη που δημιουργεί τη συνείδηση. Αυτό περιλαμβάνει την ιδέα ότι τα σωματίδια μπορούν να υπάρχουν σε πολλαπλές καταστάσεις και τοποθεσίες ταυτόχρονα. Ως αποτέλεσμα η συνείδησή μας θα μπορούσε υποθετικά να συνδέεται με συνειδήσεις σε όλο τον κόσμο και ακόμη και σε ολόκληρο το Σύμπαν όπως υποστηρίζουν. Αν αυτό επιβεβαιωθεί θα μπορούσε να ανατρέψει τις παραδοσιακές θεωρίες που κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες.«Όταν γίνει αποδεκτό ότι ο νους είναι ένα κβαντικό φαινόμενο, θα έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή στην κατανόηση του τι είμαστε» δήλωσε ο καθηγητής Μάικ Γουάιεστ ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.Μια κβαντική κατανόηση της συνείδησης «μας δίνει μια εικόνα του κόσμου στην οποία μπορούμε να είμαστε συνδεδεμένοι με το Σύμπαν με έναν πιο φυσικό και ολιστικό τρόπο», πρόσθεσε. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αρουραίοι χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να χάσουν τις αισθήσεις τους όταν τους χορηγήθηκε ένα φάρμακο που προσκολλήθηκε σε μικροσκοπικές νευρικές δομές που ονομάζονται μικροσωληνίσκοι στον εγκέφαλό τους.Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν τη μελέτη για να διερευνήσουν πώς η αναισθησία επηρεάζει τον εγκέφαλο. Χορήγησαν στους αρουραίους το φάρμακο που προσκολλάται στους μικροσωληνίσκους και στη συνέχεια τους εξέθεσαν σε αναισθητικό αέριο. Διαπίστωσαν ότι αυτοί οι αρουραίοι χρειάστηκαν πολύ περισσότερο χρόνο από το συνηθισμένο για να χάσουν τις αισθήσεις τους. Αυτό υποδηλώνει ότι το φάρμακο εμπόδιζε ή παρενέβαινε στον τρόπο με τον οποίο δρα κανονικά η αναισθησία.Καθώς δεν υπάρχει προφανής εξήγηση για το φαινόμενο οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ιδέα ότι η συνείδηση μπορεί να περιλαμβάνει κβαντικές διεργασίες στον εγκέφαλο. Αν αυτό αποδειχθεί σωστό, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για το φαινόμενο και να ενισχύσει τη θεωρία ότι η συνείδηση είναι ικανή να βρίσκεται σε όλα τα μέρη ταυτόχρονα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075725/i-syneidisi-epivionei-gia-ores-meta-ton-kliniko-thanato-toy-anthropoy-kai-mporei-na-syndeetai-me-to-sympan-ypostirizoyn-nees-meletes/

Ερευνητές έμαθαν τα μυστικά του χιονάνθρωπου του ηλιακού μας συστήματος (βίντεο) Πρόκειται για ένα μοναδικό σε μορφή διαστημικό βράχο στα βάθη του τοπικού Διαστήματος. Είναι το πιο μακρινό και πιο πρωτόγονο αντικείμενο που έχει επισκεφθεί ποτέ διαστημόπλοιο από τη Γη και τώρα ερευνητές δηλώνουν ότι απέκτησαν νέες γνώσεις για το πώς το υπέρυθρο, ηλικίας 4 δισεκατομμυρίων ετών σώμα, γνωστό ως Arrokoth, απέκτησε το χαρακτηριστικό του σχήμα που θυμίζει χιονάνθρωπο.Το Arrokoth βρίσκεται στη Ζώνη Κάιπερ, έναν τεράστιο και πυκνό δακτύλιο από παγωμένα αντικείμενα πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Αυτή η περιοχή του Διαστήματος φιλοξενεί τους περισσότερους γνωστούς νάνους πλανήτες, καθώς και κομήτες και μικρούς, συμπαγείς σωρούς θραυσμάτων που ονομάζονται πλανητοειδή, δηλαδή τα δομικά στοιχεία των πλανητών.Δεν είναι όλα αυτά τα πλανητοειδή στρογγυλά· μάλιστα, οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το 10 έως 25% όσων βρίσκονται στη Ζώνη του Κάιπερ, συμπεριλαμβανομένου του Arrokoth, έχουν δύο λοβούς, πράγμα που σημαίνει ότι μοιάζουν κάπως με φιστίκι ή χιονάνθρωπο.Οι ειδικοί είχαν ήδη αναφέρει ότι το σχήμα, η σύσταση και ο μικρός αριθμός κρατήρων του Arrokoth υποδηλώνουν ότι οι δύο λοβοί σχηματίστηκαν ταυτόχρονα και με μη βίαιο τρόπο, προτείνοντας ότι αυτό θα μπορούσε να έχει συμβεί μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως βαρυτική κατάρρευση. Ωστόσο οι λεπτομέρειες για το πώς ακριβώς συνέβη αυτό παρέμεναν αντικείμενο συζήτησης.Τώρα οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις σε υπολογιστή για να δείξουν ότι η βαρυτική κατάρρευση μπορεί πράγματι να παράγει τέτοια διλοβικά αντικείμενα και να ρίξουν φως στον μηχανισμό της διαδικασίας. «Είναι τόσο συναρπαστικό, γιατί μπορούμε πραγματικά να το δούμε αυτό για πρώτη φορά» δήλωσε ο Τζάκσον Μπαρνς πρώτος συγγραφέας της μελέτης από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν. «Είναι κάτι που δεν είχαμε ποτέ τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε από την αρχή έως το τέλος, επιβεβαιώνοντας ολόκληρη τη διαδικασία». Οι προσομοιώσεις Όπως σημειώνει ο Μπαρνς η Ζώνη του Κάιπερ είναι απομεινάρι του αρχέγονου πρωτοπλανητικού δίσκου του ηλιακού συστήματος μέσα στον οποίο πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν τεράστια περιστρεφόμενα νέφη από χαλίκια. Στο σενάριο της βαρυτικής κατάρρευσης, οι βαρυτικές δυνάμεις μέσα σε αυτά τα νέφη οδήγησαν τα χαλίκια να συσσωματωθούν σε σβώλους ή πλανητοειδή διαφορετικών μεγεθών.Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» οι ερευνητές αναφέρουν ότι πραγματοποίησαν 54 προσομοιώσεις με ένα αρχικό νέφος που περιείχε 105 σωματίδια, καθένα με ακτίνα περίπου 2 χιλιόμετρα. Πρόκειται για μοντέλο χαμηλής ανάλυσης της πραγματικής κατάστασης, καθώς εκτιμάται ότι τα πραγματικά νέφη θα περιείχαν περίπου 10^24 σωματίδια μεγέθους χιλιοστού.Η ομάδα διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δύο μικρά πλανητοειδή κατέληξαν να περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και τελικά να κινούνται σπειροειδώς προς τα μέσα μέχρι που, με ταχύτητες περίπου 5 μέτρων το δευτερόλεπτο ή και λιγότερο, άγγιξαν και ενώθηκαν, σχηματίζοντας ένα διλοβικό πλανητοειδές ή «δυαδικό σε επαφή».«Ορισμένα από τα δυαδικά σε επαφή στο μοντέλο μας μοιάζουν εντυπωσιακά με το Arrokoth» λέει ο Μπαρνς. Σημείωσε ότι οι ερευνητές είχαν προσομοιώσει και στο παρελθόν τη βαρυτική κατάρρευση αλλά σε αντίθεση με τη νέα προσέγγιση δεν είχαν λάβει υπόψη τη φυσική του πώς τα σωματίδια εναποτίθενται το ένα πάνω στο άλλο όταν έρχονται σε επαφή. Ως αποτέλεσμα εκείνες οι προσομοιώσεις υπέδειξαν ότι οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ μικρότερων πλανητοειδών θα κατέληγε απλώς σε ένα μεγαλύτερο, σφαιρικό αντικείμενο. Ο Μπαρνς πρόσθεσε ότι οι νέες προσομοιώσεις είναι σημαντικές και επειδή ενισχύουν τη μακροχρόνια άποψη ότι τα πλανητοειδή γενικά σχηματίστηκαν μέσω βαρυτικής κατάρρευσης. Ο ‘Αλαν Στερν πλανητικός επιστήμονας στο Southwest Research Institute και κύριος ερευνητής της αποστολής New Horizons της NASA στη Ζώνη του Κάιπερ χαιρέτισε τη μελέτη. «Συμφωνεί με προηγούμενες εργασίες και υποστηρίζει την υπόθεση ότι το αντικείμενο της Ζώνης του Κάιπερ Arrokoth, το οποίο εξερεύνησε το New Horizons σε κοντινή διέλευση, είναι αποτέλεσμα ήπιων διαδικασιών σχηματισμού», είπε.Ο Άλαν Φιτζσίμονς ομότιμος καθηγητής αστρονομίας στο Queen’s University Belfast, σημείωσε ότι οι προσομοιώσεις υποδεικνύουν πως μόνο το 4% των αντικειμένων «εκεί έξω» σχηματίστηκαν ως δυαδικά σε επαφή. «Οι τηλεσκοπικές έρευνες υποδηλώνουν πολύ υψηλότερα ποσοστά», ανέφερε. «Ίσως η φύση προτιμά άλλους τρόπους σχηματισμού τους ή ίσως μελλοντικές, ακόμη πιο σύνθετες προσομοιώσεις μπορέσουν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα σε όσα υπολογίζονται και σε όσα παρατηρούμε». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075713/ereynites-emathan-ta-mystika-toy-chionanthropoy-toy-iliakoy-mas-systimatos-vinteo/

Ταϊλάνδη: 72 τίγρεις πέθαναν από εξαιρετικά μεταδοτικό ιό σε ζωολογικό πάρκο. Οι αναλύσεις έδειξαν την ύπαρξη του ιού της νόσου Carre, καθώς και βακτήρια που βλάπτουν το αναπνευστικό σύστημα.Εβδομήντα δύο τίγρεις πέθαναν τις τελευταίες εβδομάδες σε ένα ζωολογικό πάρκο στη βόρεια Ταϊλάνδη, έχοντας μολυνθεί με μια ιογενή και βακτηριακή λοίμωξη, ανακοίνωσαν οι τοπικές αρχές.Οι αναλύσεις έδειξαν την ύπαρξη του εξαιρετικά μεταδοτικού ιού της νόσου Carre, καθώς και βακτήρια που βλάπτουν το αναπνευστικό σύστημα, ανακοίνωσε χθες το Τμήμα Κτηνοτροφίας της επαρχίας Τσιάνγκ Μάι.«Όταν οι τίγρεις αρρωσταίνουν, είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί απ’ ό,τι σε ζώα όπως γάτες ή σκύλοι. Μέχρι να συνειδητοποιήσουμε ότι ήταν άρρωστες, ήταν ήδη πολύ αργά», δήλωσε σε τοπικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ο επικεφαλής του Τμήματος Κτηνοτροφίας.Τα σαρκοφάγα θηλαστικά ανήκαν στο ιδιωτικό ζωολογικό πάρκο Tiger Kingdom. Δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής σχόλιο από την διεύθυνση του πάρκου για το συμβάν. «Αυτές οι τίγρεις πέθαναν όπως έζησαν: στη δυστυχία, την αιχμαλωσία και τον φόβο», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων, PETA Asia. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2075691/tailandi-72-tigreis-pethanan-apo-exairetika-metadotiko-io-se-zoologiko-parko/

Η Πέμπτη γεμάτη με ανθρώπινη έρευνα καθώς η τροχιά του σταθμού ενισχύεται. Η χαλάρωση, η άσκηση και οι βιοϊατρικές μελέτες ήταν οι βασικοί ερευνητικοί στόχοι για το πλήρωμα της Αποστολής 74 την Πέμπτη, καθώς η NASA και οι συνεργάτες της διερευνούν τρόπους για να διατηρήσουν τους αστροναύτες υγιείς σε μακροπρόθεσμες αποστολές. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός βρίσκεται επίσης σε υψηλότερη τροχιά, αφού το ελλιμενισμένο φορτηγό σκάφος Progress 93 πυροδότησε τους προωθητήρες του την Τετάρτη.Οι μηχανικοί πτήσης Jessica Meir της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) ξεκίνησαν την Πέμπτη μια έρευνα για το πώς να μειώσουν το άγχος και να βελτιώσουν τον ύπνο τους ενώ ζουν και εργάζονται σε ένα διαστημόπλοιο. Το δίδυμο, αμέσως μόλις ξύπνησαν, συμπλήρωσε πρώτα ένα ερωτηματολόγιο που κατέγραφε το άγχος και τα συναισθήματα που βιώνουν εκτός Γης. Στη συνέχεια, οι δύο αστροναύτες συνέλεξαν δείγματα σάλιου, ώστε οι ερευνητές να μπορέσουν να αναλύσουν το άγχος και τα επίπεδα ανοσίας ενός μέλους του πληρώματος. Η μελέτη RelaxPro, που χρηματοδοτείται από την ESA, διερευνά τη χρήση μη επεμβατικών τεχνικών χαλάρωσης και διαλογισμού σε ένα διαστημόπλοιο για τη βελτίωση της υγείας των αστροναυτών και την προώθηση της επιτυχίας της αποστολής.Στη συνέχεια, το απόγευμα, οι αστροναύτες της NASA και της ESA συνάντησαν ο ένας τον άλλον τον εξοπλισμό για τη μελέτη κινηματικής άσκησης ARED (προηγμένη συσκευή άσκησης με αντίσταση) που λαμβάνει χώρα στην ενότητα Tranquility . Παρακολούθησαν ένα βίντεο που εξηγούσε την ακριβή τοποθέτηση τεσσάρων καμερών για την καταγραφή της προπόνησης ενός μέλους του πληρώματος, τη βαθμονόμηση των καμερών, τη ρύθμιση μιας οθόνης βίντεο και τη διαμόρφωση ενός υπολογιστή για τη συλλογή δεδομένων. Οι γιατροί διερευνούν τις δυνάμεις που βιώνουν οι μύες και τα οστά ενός αστροναύτη όταν γυμνάζεται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας για να διατηρήσει τη φυσική του κατάσταση και την υγεία του κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας διαστημικής πτήσης.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, ξεκίνησε τη βάρδιά του οργανώνοντας τον εξοπλισμό δειγματοληψίας αίματος και στη συνέχεια ανακτώντας βιοϊατρικά δείγματα από μια επιστημονική κατάψυξη για επιστημονική επεξεργασία. Στη συνέχεια, ο Χάθαγουεϊ μετέφερε συσκευασίες τροφίμων στη μονάδα Harmony και τις προετοίμασε για μελλοντική χρήση από το πλήρωμα. Κατά το δεύτερο μισό της βάρδιάς του, φόρτωσε φορτίο σε ένα διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου SpaceX Dragon για επιστροφή στη Γη και στη συνέχεια συμμετείχε με τον Μέιρ σε μια κλήση προς τους ελεγκτές αποστολής, οι οποίοι συζήτησαν την εμπειρία τους από την πτήση του διαστημοπλοίου πληρώματος Dragon, καθώς αυτό προσδέθηκε στο τροχιακό φυλάκιο στις 14 Φεβρουαρίου .Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, συνεργάστηκε δύο φορές με τη Μέιρ την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια δύο σύντομων βιοϊατρικών συνεδριών. Αρχικά τη βοήθησε καθώς έπαιρνε δείγμα αίματος, το περιστρεφόταν σε φυγόκεντρο και στη συνέχεια το αποθήκευε σε επιστημονικό καταψύκτη για να αναλύσει την υγεία των οστών της . Προς το τέλος της βάρδιας του πληρώματος, η Μέιρ απεικόνισε τα μάτια του Γουίλιαμ χρησιμοποιώντας υλικό ιατρικής απεικόνισης, καθώς οι γιατροί στο έδαφος παρακολουθούσαν εξ αποστάσεως για να δουν πώς η μικροβαρύτητα επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή, το οπτικό νεύρο και τον κερατοειδή του. Ο Γουίλιαμς εργάστηκε επίσης στη μονάδα εργαστηρίου Kibo, απεγκαθιστώντας τη Μονάδα Πειράματος Καύσης Στερεών μετά την ολοκλήρωση των επιστημονικών της στόχων, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της πυρασφάλειας των διαστημοπλοίων και της παρατήρησης του τρόπου καύσης των στερεών καυσίμων σε μικροβαρύτητα.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, ο οποίος ξεκινά τη δεύτερη διαστημική του πτήση, εργάστηκε σε δύο έρευνες την Πέμπτη χρησιμοποιώντας προηγμένη τεχνολογία. Για το πρώτο πείραμα, ο Φεντιάεφ φορούσε γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και ανταποκρινόταν σε οπτικά και ηχητικά σήματα για να δοκιμάσει την αίσθηση ισορροπίας και προσανατολισμού του στο διάστημα. Για το δεύτερο πείραμα, δοκίμασε εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη για τη μετατροπή ομιλίας σε κείμενο για βελτιωμένη τεκμηρίωση δεδομένων και επικοινωνιών με τους ελεγκτές εδάφους.Ο Διοικητής του Σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ βοήθησε τον Φεντιάεφ στις προηγμένες ερευνητικές μελέτες σε ανθρώπους. Ο Κουντ-Σβερτσκόφ εκπαιδεύτηκε επίσης στην εκτέλεση διαδικασιών και στη χρήση ιατρικού εξοπλισμού σε περίπτωση έκτακτης ιατρικής ανάγκης που επιβιβάστηκε στο τροχιακό φυλάκιο. Τέλος, ο δύο φορές κάτοικος του σταθμού κατέβασε δεδομένα ακτινοβολίας στα οποία εκτίθεται ο σταθμός ενώ βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη για ανάλυση.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Σεργκέι Μικάεφ, αφιέρωσε κυρίως την Πέμπτη σε δραστηριότητες συντήρησης του εργαστηρίου, εστιάζοντας τον περισσότερο χρόνο του στον εντοπισμό και την απογραφή εξοπλισμού σε όλο το τμήμα της Roscosmos του σταθμού. Ο Μικάεφ έλεγξε επίσης τις δεξαμενές νερού της γεννήτριας οξυγόνου της Elektron για φυσαλίδες αέρα, ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής λειτουργία της συσκευής υποστήριξης ζωής.Το διαστημόπλοιο Roscosmos Progress 93 πυροδότησε τους προωθητήρες του για 10 λεπτά και 55 δευτερόλεπτα για να επανενεργοποιήσει τον σταθμό πριν από την εκτόξευση του διαστημοπλοίου ανεφοδιασμού Progress 94. Ο ελιγμός αύξησε το υψόμετρο του σταθμού κατά 2 μίλια στο περίγειο, τοποθετώντας τον διαστημικό σταθμό σε τροχιά 269,2 x 255 νόμιμων μιλίων. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/19/thursday-packed-with-human-research-as-stations-orbit-is-boosted/ Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εισέρχεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μετά την πρόσδεσή της στο διαστημόπλοιο Dragon στις 14 Φεβρουαρίου 2026, για να συμμετάσχει στην Αποστολή 74 και να ξεκινήσει μια μακράς διάρκειας ερευνητική αποστολή μικροβαρύτητας. Η NASA δημοσιεύει έκθεση σχετικά με την έρευνα δοκιμών πτήσης με πληρώματα Starliner. Σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, η NASA δημοσίευσε μια έκθεση με τα ευρήματα της Ομάδας Έρευνας Προγράμματος που εξέτασε τη Δοκιμαστική Πτήση Πληρώματος του Boeing CST-100 Starliner στο πλαίσιο του Προγράμματος Εμπορικού Πληρώματος του οργανισμού. «Το διαστημόπλοιο Boeing Starliner αντιμετώπισε προκλήσεις σε όλες τις μη επανδρωμένες και τις πιο πρόσφατες επανδρωμένες αποστολές του. Ενώ η Boeing κατασκεύαζε το Starliner, η NASA το αποδέχτηκε και εκτόξευσε δύο αστροναύτες στο διάστημα. Οι τεχνικές δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν κατά την πρόσδεση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ήταν πολύ εμφανείς», δήλωσε ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Ισαάκμαν. «Για να αναλάβουμε αποστολές που αλλάζουν τον κόσμο, πρέπει να είμαστε διαφανείς τόσο για τις επιτυχίες όσο και για τις αδυναμίες μας. Πρέπει να παραδεχτούμε τα λάθη μας και να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξανασυμβούν ποτέ. Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα, είναι σαφές ότι η NASA επέτρεψε τους γενικούς προγραμματικούς στόχους της ύπαρξης δύο παρόχων ικανών να μεταφέρουν αστροναύτες από και προς την τροχιά, να επηρεάσουν τις μηχανικές και επιχειρησιακές αποφάσεις, ειδικά κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την αποστολή. Διορθώνουμε αυτά τα λάθη. Σήμερα, δηλώνουμε επίσημα ένα ατύχημα Τύπου Α και διασφαλίζουμε την λογοδοσία της ηγεσίας, ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ καταστάσεις σαν κι αυτή. Ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με την Boeing, καθώς και οι δύο οργανισμοί εφαρμόζουν διορθωτικές ενέργειες και επιστρέφουν το Starliner σε πτήση μόνο όταν είναι έτοιμο.» Το Starliner εκτοξεύτηκε στις 5 Ιουνίου 2024, στην πρώτη δοκιμαστική πτήση με πλήρωμα προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Αρχικά είχε προγραμματιστεί ως αποστολή οκτώ έως 14 ημερών, αλλά η πτήση παρατάθηκε σε 93 ημέρες αφότου εντοπίστηκαν ανωμαλίες στο σύστημα πρόωσης ενώ το διαστημόπλοιο βρισκόταν σε τροχιά. Μετά την εξέταση των δεδομένων πτήσης και τη διεξαγωγή δοκιμών εδάφους στις εγκαταστάσεις δοκιμών White Sands, η NASA αποφάσισε να επιστρέψει το διαστημόπλοιο χωρίς τους αστροναύτες της NASA, Butch Wilmore και Suni Williams. Το Starliner επέστρεψε από τον διαστημικό σταθμό τον Σεπτέμβριο του 2024, προσγειώνοντας στο διαστημικό λιμάνι White Sands στο Νέο Μεξικό. Οι Wilmore και Williams αργότερα επέστρεψαν με ασφάλεια στη Γη με την αποστολή Crew-9 του SpaceX τον Μάρτιο του 2025. Τον Φεβρουάριο του 2025, η NASA διόρισε μια ανεξάρτητη Ομάδα Διερεύνησης Προγράμματος για να διερευνήσει τους τεχνικούς, οργανωτικούς και πολιτιστικούς παράγοντες που συνέβαλαν στα ζητήματα της δοκιμαστικής πτήσης. Αυτή η έκθεση ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Η NASA και η Boeing συνεργάζονται από τότε που το Starliner επέστρεψε πριν από 18 μήνες για να εντοπίσουν και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίστηκαν κατά τη διάρκεια της αποστολής, και οι εργασίες για την τεχνική διερεύνηση της αιτίας συνεχίζονται. Οι ερευνητές εντόπισαν μια αλληλεπίδραση συνδυασμένων βλαβών υλικού, κενών στα προσόντα, λαθών ηγεσίας και πολιτισμικών καταρρεύσεων που δημιούργησαν συνθήκες κινδύνου ασύμβατες με τα πρότυπα ασφάλειας των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων της NASA. Η NASA θα αποδεχτεί αυτήν την έκθεση ως την τελική. Ως αποτέλεσμα, η NASA λαμβάνει διορθωτικά μέτρα για να αντιμετωπίσει τα ευρήματα της έκθεσης, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι τα διδάγματα που αντλήθηκαν συμβάλλουν στην ασφάλεια του πληρώματος και της αποστολής των μελλοντικών πτήσεων του Starliner και όλων των προγραμμάτων της NASA. Λόγω της απώλειας της ευελιξίας του διαστημικού σκάφους καθώς το πλήρωμα πλησίαζε τον διαστημικό σταθμό και των σχετικών οικονομικών ζημιών που προκλήθηκαν, η NASA έχει ταξινομήσει την δοκιμαστική πτήση ως ατύχημα Τύπου Α. Αυτό κατατάσσει την πτήση του σκάφους Starliner στην ίδια κατηγορία με τις καταστροφές των Challenger και Columbia που στοίχισαν συνολικά τη ζωή σε 14 αστροναύτες. Ενώ δεν υπήρξαν τραυματισμοί και η αποστολή ανέκτησε τον έλεγχο πριν από την πρόσδεση, αυτός ο χαρακτηρισμός ταξινόμησης υψηλότερου επιπέδου αναγνωρίζει ότι υπήρχε πιθανότητα για ένα σημαντικό ατύχημα. Η NASA θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Boeing για να κατανοήσει πλήρως και να επιλύσει τις τεχνικές προκλήσεις με το όχημα Starliner, ενσωματώνοντας παράλληλα τις συστάσεις για την έρευνα πριν από την επόμενη αποστολή. Για την πλήρη έκθεση, η οποία περιλαμβάνει διορθώσεις σε συντονισμό με τον εμπορικό μας συνεργάτη για την προστασία του ιδιόκτητου και ευαίσθητου στην ιδιωτικότητα υλικού, διατίθεται στο διαδίκτυο. Μια έκδοση της έκθεσης που συμμορφώνεται με το πρότυπο 508 θα αναρτηθεί σύντομα σε αυτήν τη σελίδα. Η NASA θα ενημερώσει με σημείωμα του συντάκτη όταν ολοκληρωθεί. https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/02/nasa-report-with-redactions-021926.pdf?emrc=76e561 Το διαστημόπλοιο Starliner της Boeing που εκτόξευσε τους αστροναύτες της NASA, Butch Wilmore και Suni Williams, για τις δοκιμές πτήσης πληρώματος, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, απεικονίζεται αγκυροβολημένο στο μπροστινό λιμάνι της μονάδας Harmony στις 3 Ιουλίου 2024. Αυτή η θέα είναι από ένα παράθυρο του διαστημοπλοίου SpaceX Dragon Endeavour, το οποίο είναι αγκυροβολημένο στο λιμάνι δίπλα στο Starliner. Roscosmos Ο Mir στο Διάστημα: 40 Χρόνια από την Εκτόξευση του Τροχιακού Σταθμού Στις 20 Φεβρουαρίου 1986, η βασική μονάδα του σταθμού Mir εκτοξεύτηκε σε τροχιά. Ήταν ο πρώτος μακροπρόθεσμος πολυμοναδικός τροχιακός σταθμός στον κόσμο. Ο σταθμός Mir, με τα διαστημόπλοια Soyuz και Progress, ζύγιζε πάνω από 140 τόνους. Έξι ακόμη μονάδες προσδέθηκαν στη βασική μονάδα: 🔹Kvant 🔹Kvant-2; 🔹Kristall; 🔹Spektr; 🔹Priroda; 🔹Διαμέρισμα Σύνδεσης για Αμερικανικά Διαστημικά Λεωφορεία. Κατά τη διάρκεια της ύπαρξης του σταθμού, 104 άτομα από 12 χώρες τον επισκέφθηκαν. Περισσότερα από 23.000 επιστημονικά πειράματα πραγματοποιήθηκαν στο πλοίο. Ο κοσμοναύτης Valery Polyakov σημείωσε ένα ρεκόρ διάρκειας πτήσης που παραμένει αδιάσπαστο - περισσότερες από 437 ημέρες.Ο σταθμός Mir έγινε όχι μόνο ένα επιστημονικό και τεχνικό έργο, αλλά και ένα πολιτιστικό και γεωπολιτικό σύμβολο της εποχής. Ενέπνευσε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να εξερευνήσουν και να κατακτήσουν το διάστημα. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_600718 Ενέργεια Πυραύλων και Διαστήματος Ακριβώς πριν από 40 χρόνια, ξεκίνησε η ιστορία του Mir. Η βασική μονάδα του πρώτου πολυμονάδας σταθμού στην ιστορία της κοσμοναυτικής εκτοξεύτηκε σε τροχιά. Πάνω από 15 χρόνια λειτουργίας, αυτό το μοναδικό κατοικήσιμο εργαστήριο έγινε: 🔻 Η βάση για μια τεχνολογική ανακάλυψη Αρθρωτή αρχιτεκτονική, γυροδυναμικά συστήματα προσανατολισμού, αυτόματη σύνδεση - ο σταθμός ήταν γεμάτος με πρωτοποριακές λύσεις για την εποχή του. 🔻 Μια βάση για εκατοντάδες μοναδικά πειράματα Έρευνα στη βιολογία, την ιατρική, την επιστήμη των υλικών, τη φυσική και την αστρονομία διεξήχθη στον σταθμό. Τα αποτελέσματα βρήκαν εφαρμογή τόσο στη διαστημική βιομηχανία όσο και στη Γη, στη βιομηχανία και την υγειονομική περίθαλψη. 🔻 Ένα σχολείο διεθνούς συνεργασίας Ο ρωσικός σταθμός έγινε πλατφόρμα για τα διεθνή προγράμματα Intercosmos, Mir-Shuttle και άλλα. Κοσμοναύτες και αστροναύτες από δεκάδες χώρες απέκτησαν εκεί ανεκτίμητη εμπειρία, η οποία αργότερα αποτέλεσε τη βάση για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ακόμα και κατά τη διάρκεια των πιο δύσκολων ετών, ο Mir βοήθησε στη διατήρηση της συνέχειας της ρωσικής κοσμοναυτικής. Χάρη στην επιμονή των μηχανικών, των κοσμοναυτών και όλων των λάτρεις του διαστήματος, ο σταθμός έγινε ένας πραγματικός θρύλος. Συγχαρητήρια σε όλους όσους εργάστηκαν σε αυτό το φιλόδοξο έργο - χρόνια πολλά! https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_23982

Η NASA ξεκινάει τις επιχειρήσεις εκτόξευσης Artemis II μετά από επιτυχημένη δοκιμή καυσίμου. Η NASA τροφοδότησε με επιτυχία τον πύραυλο SLS (Space Launch System) και έκανε επίδειξη της αντίστροφης μέτρησης για την εκτόξευση του Artemis II την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια μιας πρόβας για υγρή ατμόσφαιρα στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της υπηρεσίας στη Φλόριντα. Οι μηχανικοί φόρτωσαν περισσότερα από 700.000 γαλόνια υγρού προωθητικού στον πύραυλο, έστειλαν ένα πλήρωμα κλεισίματος στην εξέδρα εκτόξευσης για να επιδείξουν το κλείσιμο των καταπακτών του διαστημικού σκάφους Orion και ολοκλήρωσαν δύο κύκλους καταμέτρησης τερματικών σταθμών - την τελική φάση της αντίστροφης μέτρησης εκτόξευσης. Το πλήρωμα του Artemis II παρακολούθησε επίσης μέρος της δοκιμής από το Κέντρο Ελέγχου Εκτόξευσης στο NASA Kennedy. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, οι ομάδες παρακολούθησαν στενά τις λειτουργίες ανεφοδιασμού με υγρό υδρογόνο, οι οποίες αποδείχθηκαν δύσκολες κατά τη διάρκεια προηγούμενων δοκιμών. Οι συγκεντρώσεις αερίου υδρογόνου παρέμειναν κάτω από τα επιτρεπόμενα όρια, δίνοντας στους μηχανικούς εμπιστοσύνη στις νέες σφραγίδες που εγκαταστάθηκαν σε μια διεπαφή που χρησιμοποιείται για τη δρομολόγηση καυσίμου στον πύραυλο. Στις αρχές των επιχειρήσεων ανεφοδιασμού με καύσιμα, οι ομάδες αντιμετώπισαν απώλεια επίγειων επικοινωνιών στο Κέντρο Ελέγχου Εκτόξευσης. Οι χειριστές μεταπήδησαν προσωρινά σε εφεδρικές μεθόδους επικοινωνίας για να διατηρήσουν ασφαλείς τις δραστηριότητες φόρτωσης προωθητικού πριν αποκατασταθούν τα κανονικά κανάλια επικοινωνίας. Οι μηχανικοί απομόνωσαν τον εξοπλισμό που προκάλεσε το πρόβλημα. Μια συνοπτική περιγραφή των εργασιών πρόβας τζενεράλε είναι διαθέσιμη στο ιστολόγιο Artemis . Ενώ οι μηχανικοί εξετάζουν τα δεδομένα από τη δοκιμή, το πλήρωμα του Artemis II ετοιμάζεται να εισέλθει σε καραντίνα αργά την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου στο Χιούστον. Αν και η NASA δεν έχει ορίσει επίσημη ημερομηνία εκτόξευσης , η έναρξη της καραντίνας των περίπου 14 ημερών για τον περιορισμό της έκθεσης του πληρώματος σε ασθένειες πριν από την εκτόξευση διατηρεί την ευελιξία στο παράθυρο εκτόξευσης του Μαρτίου. Η NASA θα συζητήσει την πρόβα τζενεράλε για την υγρή ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 11 π.μ. EST την Παρασκευή στο κανάλι YouTube της υπηρεσίας  . Τις επόμενες ημέρες, οι τεχνικοί θα χρησιμοποιήσουν γερανούς για να στήσουν προσωρινές πλατφόρμες πρόσβασης στον κινητό εκτοξευτή. Οι πλατφόρμες θα τους επιτρέψουν να φτάσουν στα άνω αριστερά και δεξιά τμήματα των πυραύλων στερεάς κατάστασης SLS και της δεξαμενής πυρήνα για να συντηρήσουν το σύστημα τερματισμού πτήσης και να το δοκιμάσουν ξανά ώστε να πληροί τις απαιτήσεις ασφαλείας της Ανατολικής Εμβέλειας. Οι πλατφόρμες αναπτύχθηκαν με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν κατά τη διάρκεια της αποστολής Artemis I και επιτρέπουν στη NASA να ολοκληρώσει τις δοκιμές από άκρο σε άκρο του συστήματος ασφαλείας ενώ βρίσκεται στην εξέδρα εκτόξευσης αντί να επιστρέψει στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων στο NASA Kennedy για επανάληψη των δοκιμών. Το πλήρωμα closeout θα εξασκηθεί επίσης στις επιχειρήσεις closeout για άλλη μια φορά, ενισχύοντας την ικανότητα της ομάδας. Στο πλαίσιο μιας Χρυσής Εποχής καινοτομίας και εξερεύνησης, το Artemis θα ανοίξει το δρόμο για νέες αμερικανικές επανδρωμένες αποστολές στην επιφάνεια της Σελήνης, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αποστολή των πρώτων αστροναυτών στον Άρη. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/19/nasa-begins-artemis-ii-launch-pad-ops-after-successful-fuel-test/ Ο πύραυλος Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion βρίσκονται κάθετα στον κινητό εκτοξευτή 1 στο Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.

Μια κοσμική μέδουσα εντόπισε το James Webb (βίντεο) Μπορεί να προσφέρει μια πιο λεπτομερή εικόνα της εξέλιξης των γαλαξιών. Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αστρονόμοι κατέγραψαν μια εντυπωσιακή εικόνα μιας «κοσμικής μέδουσας». Ο γαλαξίας αυτός, με την ονομασία COSMOS2020-635829, παρατηρήθηκε όπως ήταν πριν από 8,5 δισεκατομμύρια χρόνια, δηλαδή περίπου 5,3 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να προσφέρει μια πιο λεπτομερή εικόνα της εξέλιξης των γαλαξιών σε μια κρίσιμη περίοδο της «εφηβείας» του Σύμπαντος. Ο COSMOS2020-635829 ανήκει στην κατηγορία των «γαλαξιών μέδουσα» οι οποίοι ονομάζονται έτσι επειδή διαθέτουν μακριές ουρές αερίου που θυμίζουν τα εύκαμπτα, κεντρίζοντα πλοκάμια των θαλάσσιων μεδουσών. Στην περίπτωση αυτών των γαλαξιών, οι ουρές δημιουργούνται καθώς «κολυμπούν» μέσα στα σμήνη γαλαξιών όπου ανήκουν, κόντρα σε ισχυρούς ανέμους που τους ασκούν πίεση και απομακρύνουν το αέριό τους μια διαδικασία γνωστή ως απογύμνωση. Η ανακάλυψη Η ομάδα εντόπισε τον COSMOS2020-635829 εξετάζοντας δεδομένα που συνέλεξε το James Webb από μια περιοχή του ουρανού γνωστή ως Cosmic Evolution Survey Deep field ή πεδίο COSMOS. Η περιοχή αυτή προτιμάται από τους αστρονόμους για τη μελέτη μακρινών και αρχαίων γαλαξιών επειδή βρίσκεται μακριά από το επίπεδο του γαλαξία μας και δεν παρεμποδίζεται από φωτεινά αντικείμενα.«Εξετάζαμε μεγάλο όγκο δεδομένων από αυτή την καλά μελετημένη περιοχή του ουρανού με την ελπίδα να εντοπίσουμε γαλαξίες μέδουσες που δεν είχαν μελετηθεί στο παρελθόν. Στα πρώτα στάδια της αναζήτησής μας στα δεδομένα του James Webb εντοπίσαμε ένα μακρινό μη καταγεγραμμένο γαλαξία μέδουσα που προκάλεσε άμεσα το ενδιαφέρον μας» δήλωσε ο Ίαν Ρόμπερτς από το Κέντρο Αστροφυσικής Waterloo στη Σχολή Θετικών Επιστημών της Βρετανίας. «Η εικόνα του COSMOS2020-635829 δείχνει έναν γαλαξιακό δίσκο που φαίνεται σχετικά φυσιολογικός όχι πολύ διαφορετικός από το γαλαξία μας εκτός από τις χαρακτηριστικές ουρές αερίου. Στις ουρές αυτές διακρίνονται φωτεινοί μπλε «κόμβοι» οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ομάδες νεαρών άστρων. Η νεαρή ηλικία αυτών των άστρων υποδηλώνει ότι γεννήθηκαν έξω από τον κύριο γαλαξιακό δίσκο του COSMOS2020-635829 μέσα στις ουρές του αερίου που έχει απομακρυνθεί μέσω της απογύμνωσης. Αν και αυτό το φαινόμενο είναι αναμενόμενο για γαλαξίες μέδουσα η εικόνα του συγκεκριμένου γαλαξία αποκάλυψε και μια έκπληξη. Μέχρι πρόσφατα οι ερευνητές πίστευαν ότι τα γαλαξιακά σμήνη που βρίσκονταν ακόμη σε στάδιο σχηματισμού πριν από 8,5 δισεκατομμύρια χρόνια δεν παρήγαγαν συνήθως την πίεση που απαιτείται για τέτοια απογύμνωση.«Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι τα περιβάλλοντα των σμηνών ήταν ήδη αρκετά σκληρά ώστε να απογυμνώνουν τους γαλαξίες, και το δεύτερο ότι τα γαλαξιακά σμήνη ίσως μεταβάλλουν τις ιδιότητες των γαλαξιών νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε. Επίσης, όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορεί να συνέβαλαν στη δημιουργία του μεγάλου πληθυσμού “νεκρών” γαλαξιών που παρατηρούμε σήμερα στα σμήνη. Τα δεδομένα αυτά μας προσφέρουν σπάνια εικόνα για το πώς μετασχηματίζονταν οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν» εξηγεί ο Ρόμπερτς.Η ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει τη μελέτη του COSMOS2020-635829 με το James Webb, ελπίζοντας να λύσει περαιτέρω μυστήρια σχετικά με αυτόν και άλλους γαλαξίες μέδουσες. Η εικόνα του γαλαξία COSMOS2020-635829 με τα εντυπωσιακά «πλοκάμια» που τον κάνουν μοιάζει με μέδουσα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075356/mia-kosmiki-medoysa-entopise-to-james-webb-vinteo/

«Η αποστολή του αιώνα» ανακάλυψε άγνωστο γιγάντιο σαρκοφάγο δεινόσαυρο στη Σαχάρα. Πρόκειται για ένα Σπινόσαυρο με μέγεθος παρόμοιο με αυτό ενός Τυραννόσαυρου Σε ένα ταξίδι που θα μπορούσε να αποτελεί την πλοκή ενός μυθιστορήματος περιπέτειας παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν τα απολιθώματα ενός νέου είδους τεράστιου σαρκοφάγου δεινοσαύρου στην απέραντη έρημο της Σαχάρας.«Ήταν η αποστολή του αιώνα χωρίς υπερβολή», δήλωσε ο Πολ Σεράνο, καθηγητής οργανισμικής βιολογίας και ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής. «Ήταν μια περιπέτεια και κάτι παραπάνω, που μάλλον δεν θα επαναληφθεί ποτέ». Ανάμεσα στους 55 τόνους δειγμάτων που συλλέχθηκαν κατά την αποστολή στον Νίγηρα της Δυτικής Αφρικής το 2022 περιλαμβάνονταν απολιθώματα ενός νέου είδους Σπινοσαύρου, που ονομάστηκε Spinosaurus mirabilis. Η λέξη mirabilis στα λατινικά σημαίνει «θαυμαστός».Τα ευρήματα που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Science». Ο Σερένο εξερευνητής του National Geographic ανέφερε ότι ο νεοανακαλυφθείς δεινόσαυρος είχε περίπου το μέγεθος ενός T.rex έζησε πριν από περίπου 95 εκατομμύρια χρόνια και πιθανότατα έφερε ένα μεγάλο έντονα χρωματισμένο λοφίο σε σχήμα καμπυλωτής λεπίδας καλυμμένο με κερατίνη. Το σαρκοφάγο ζώο διέθετε επίσης σειρές αλληλοσυμπλεκόμενων δοντιών σχεδιασμένων για να πιάνουν γλιστερά ψάρια.«Φαντάζομαι αυτόν τον δεινόσαυρο σαν έναν “κολασμένο ερωδιό” που δεν είχε κανένα πρόβλημα να μπαίνει με τα γερά του πόδια σε νερό βάθους δύο μέτρων αλλά πιθανότατα περνούσε τον περισσότερο χρόνο του παραμονεύοντας σε ρηχότερα νερά για τα πολλά μεγάλα ψάρια της εποχής» λέει ο Σερένο. Το απρόσμενο ίχνος Η αναζήτηση αυτού του νέου δεινοσαύρου ξεκίνησε από μία μόνο γραμμή σε μια μονογραφία της δεκαετίας του 1960. Σε αυτήν ένας Γάλλος γεωλόγος ανέφερε ότι είχε βρει ένα δόντι δεινοσαύρου σε μια μικρή τοποθεσία στον Νίγηρα χωρίς όμως φωτογραφίες ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία.«Κανείς δεν είχε επιστρέψει σε εκείνη την τοποθεσία για πάνω από 70 χρόνια» αναφέρει ο Σερένο που ομολόγησε ότι η έρευνα σε αυτή την περιοχή είχε αποκτήσει σχεδόν εμμονικά χαρακτηριστικά για εκείνον. Το 2018 ο Sereno και οι συνεργάτες του έφτασαν σε απόσταση περίπου 80 χιλιομέτρων από την επίμαχη τοποθεσία αλλά αναγκάστηκαν να επιστρέψουν λόγω των δύσκολων συνθηκών της ερήμου.«Αυτό το τμήμα της ερήμου είναι τρομακτικό αφού ανάμεσα σε εμάς και την συγκεκριμένη τοποθεσία υπήρχε μια θάλασσα άμμου» λέει ο Σερένο. Οι επιστήμονες επέστρεψαν το 2019 και εντόπισαν την αρχική τοποθεσία χρησιμοποιώντας drones και GPS. Αν και βρήκαν κάποια ευρήματα δεν εντόπισαν τα μεγαλύτερα απολιθώματα που ήλπιζαν. Τότε όμως ένας ντόπιος Τουαρέγκ εμφανίστηκε στο στρατόπεδό τους και είπε ότι γνώριζε πού υπήρχαν μεγάλα οστά.«Προμηθευτήκαμε καύσιμα αρκετά για δύο ημέρες. Χρειάστηκε μιάμιση μέρα για να φτάσουμε. Ήμασταν έτοιμοι να πανικοβληθούμε ότι δεν θα είχαμε αρκετά καύσιμα για να επιστρέψουμε. Μας οδήγησε κατευθείαν στο μεγαλύτερο οστό που έχω δει ποτέ στη ζωή μου» λέει ο Σερένο. Η ομάδα βρήκε ένα δόντι Σπινοσαύρου και πιθανόν ένα τμήμα γνάθου αλλά έπρεπε να επιστρέψει γρήγορα στη βάση της. Όταν γύρισαν στο εργαστήριο του Σερένο στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο πράγματι για γνάθο Σπινοσαύρου και για κάτι ακόμη που δεν αναγνώριζαν.«Σήκωσα ένα κομμάτι από τη βάση του λοφίου και ήταν τόσο παράξενο που ούτε εγώ ούτε άλλα μέλη της ομάδας μπορούσαμε να το τοποθετήσουμε κάπου στον σκελετό» εξηγεί ο Σερένο που μαζί με τους συνεργάτες του αντιλήφθηκαν ότι έπρεπε να επιστρέψουν στο «πιο απομακρυσμένο τμήμα της Σαχάρας» για να μάθουν περισσότερα.Η πανδημία και η ανάγκη για χρηματοδότηση καθυστέρησαν την επιστροφή. Με τη βοήθεια ανώνυμου δωρητή ο Σερένο επέστρεψε τελικά το 2022 στον Νίγηρα με διεθνή ομάδα 20 ερευνητών και 64 ένοπλους φρουρούς για λόγους ασφαλείας. Σε αυτό το ταξίδι συνειδητοποίησαν τη σημασία της αρχικής ανακάλυψης.«Βρήκαμε την πρώτη κιόλας μέρα ένα ακόμη λοφίο με λίγο περισσότερο τμήμα κρανίου. Καταλάβαμε αμέσως ότι όχι μόνο ήταν Σπινοσαύρος, αλλά και νέο είδος. Οι άνθρωποι κυριολεκτικά έκλαιγαν. Το κρανίο του Σπινοσαύρου ήταν εκεί, και βρήκαμε και άλλα ζώα. Αν δεν υπήρχε το λοφίο, θα ήταν αμφισβητήσιμο αν πρόκειται για νέο είδος ή απλώς για παραλλαγή. Αλλά το λοφίο δεν άφηνε καμία αμφιβολία ότι είχαμε κάτι εντελώς νέο» λένε οι ερευνητές.Παρότι ο Σπινοσαύρος έχει συνδεθεί με παράκτια περιβάλλοντα ο Σερένο υποστηρίζει ότι δεν ήταν υδρόβιο ζώο. Το γεγονός ότι τα νέα απολιθώματα βρέθηκαν εκατοντάδες χιλιόμετρα από τον ωκεανό ενισχύει αυτή την άποψη.«Δεν είναι υδρόβιο ζώο. Δεν είναι δύτης ούτε επιδέξιος ταξιδιώτης των ωκεανών. Είχαν σκελετό σαν των πουλιών, με πολύ αέρα στο εσωτερικό, σχετικά άκαμπτο σώμα και ουρά που δεν ήταν κατάλληλη για κίνηση πάνω κάτω αλλά μόνο πλευρικά» λέει ο Σερένο που θεωρεί ότι η ιστορία του Σπινοσαύρου έχει και συνέχεια ιδιαίτερα όσον αφορά την προέλευσή του.«Τους γνωρίζουμε από τη Βόρεια Αφρική και γνωρίζαμε την παρουσία τους στη Βραζιλία. Αλλά τι συνέβη ανάμεσα σε αυτές τις περιοχές, δεδομένης της μεγάλης απόστασης. Αυτή η ανακάλυψη βοηθά να καταλάβουμε ότι η εξάπλωσή τους ίσως ήταν συνεχής και μας λέει πολλά για το πώς μετανάστευσαν από τη μία περιοχή στην άλλη» λένε οι ερευνητές. «Αυτό είναι το επόμενο κεφάλαιο», πρόσθεσε ο Σερένο. Καλλιτεχνική απεικόνιση του τεράστιου Σπινόσαυρου της Σαχάρας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075299/i-apostoli-toy-aiona-anakalypse-agnosto-gigantio-sarkofago-deinosayro-sti-sachara/

Κβαντικός Δαρβινισμός. Αρχίζουν να διαλύονται τα μυστήρια της κβαντομηχανικής; Καμία από τις κυρίαρχες ερμηνείες της κβαντικής θεωρίας δεν είναι εντελώς πειστική. Για παράδειγμα, μας ζητούν να πιστέψουμε ότι ο κόσμος που βιώνουμε είναι θεμελιωδώς διαχωρισμένος από το υποατομικό βασίλειο από το οποίο είναι φτιαγμένος. Ή ότι υπάρχει ένας ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός παράλληλων συμπάντων, ή ότι μια μυστηριώδης διαδικασία προκαλεί την αυθόρμητη «κατάρρευση» της κβαντικότητας. Δεν είναι απορίας άξιο που οι ειδικοί παραμένουν ακόμη διχασμένοι για το τι μας λέει η κβαντική θεωρία για την πραγματικότητα, έναν αιώνα μετά την ανάπτυξή της.Το βιβλίο του φυσικού Wojciech Zurek «Decoherence and Quantum Darwinism», που κυκλοφόρησε πέρυσι, επιχειρεί να δώσει απάντηση σε όλες αυτές τις παράξενες ιδέες. Ο Zurek εργάζεται εδώ και δεκαετίες για να επιλύσει το εξής ερώτημα: πώς οι κβαντικοί κανόνες που διέπουν την συμπεριφορά των ατόμων και των υποατομικών σωματιδίων μεταπίπτουν σε εκείνους της κλασικής φυσικής – τους νόμους κίνησης του Νεύτωνα κ.λπ.- που ισχύουν στις κλίμακες της καθημερινής ζωής.Η βασική ιδέα του Zurek για το πώς συμβαίνει αυτή η μετάβαση, που ονομάζεται αποσυμφώνηση (decoherence), είναι αρκετά καλά εδραιωμένη. Αλλά στο βιβλίο του συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλα τα στοιχεία που έχει αναπτύξει σε μια μεγάλη σύνθεση. Υποστηρίζει ότι τα παλιά μυστήρια της κβαντικής θεωρίας αρχίζουν να διαλύονται. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι Zurek επιχειρεί να τακτοποιήσει τις εκκρεμότητες που ταλαιπωρούν την φυσική εδώ και 100 χρόνια, χωρίς να κάνει νέες ή υποθετικές παραδοχές. Με αυτόν τον τρόπο, ισχυρίζεται ότι ενώνει όσα προηγουμένως φαίνονταν ασυμβίβαστα. Ας δούμε πόσο μακριά μας οδηγεί η προσέγγισή του και πού έγκειται το εναπομείναν μυστήριο.Αν γνωρίζετε κάτι για την κβαντομηχανική, δικαιολογημένα μπορεί να πιστεύετε ότι το μεγάλο, παράξενο ζήτημα είναι το «κβαντικό» μέρος: η ιδέα ότι ο κόσμος στις πιο λεπτές κλίμακες είναι «κοκκώδης», ότι τα σωματίδια μπορούν να αλλάξουν την ενέργειά τους μόνο με απότομα κβαντικά άλματα, ανταλλάσσοντας μικρά πακέτα ενέργειας καθορισμένου μεγέθους. Όμως αυτό δεν είναι από μόνο του τόσο αινιγματικό. Ή μπορεί να φαντάζεστε ότι το πιο περίεργο πράγμα είναι η περίφημη αρχή της αβεβαιότητας του Werner Heisenberg, σύμφωνα με την οποία υπάρχουν ορισμένα ζεύγη μεγεθών – όπως η θέση και η ορμή ενός σωματιδίου – που δεν μπορούμε ποτέ να γνωρίζουμε ταυτόχρονα με ακρίβεια πέρα από ένα ορισμένο όριο. Αν μετρήσουμε με ακρίβεια πού βρίσκεται ένα σωματίδιο, τότε η ταχύτητά του γίνεται άγνωστη. Αλλά αυτή η αβεβαιότητα είναι απλώς σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος. Οι διαφωνίες στην κβαντομηχανική σχετίζονται με το ερώτημα «τι είναι τελικά η πραγματικότητα;»Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η θεωρία μας λέει τι μπορούμε να περιμένουμε να παρατηρήσουμε αν κάνουμε μετρήσεις σε ένα κβαντικό σύστημα, όπως ένα άτομο ή ένα ηλεκτρόνιο. Αυτό μπορεί να μην φαίνεται τόσο διαφορετικό από οποιαδήποτε άλλη επιστημονική θεωρία, αλλά είναι. Διότι αυτό που πραγματικά παρέχει η κβαντομηχανική είναι οι πιθανότητες των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Αυτό από μόνο του δεν μας επιτρέπει να συμπεράνουμε τίποτα για το πώς ήταν ο κόσμος πριν κάνουμε τη μέτρηση. Δεν μας λέει πώς είναι ο κόσμος, αλλά μόνο τι θα δούμε αν κοιτάξουμε.Η κβαντική αβεβαιότητα, σύμφωνα με τον φυσικό και φιλόσοφο Jeffrey Bub, «δεν αντιπροσωπεύει απλώς άγνοια σχετικά με το ποιά είναι η πραγματικότητα, [αλλά] ένα νέο είδος άγνοιας για κάτι που δεν έχει ακόμη τιμή αλήθειας, κάτι που απλώς δεν είναι ούτε έτσι ούτε αλλιώς πριν το μετρήσουμε».Στην διατύπωση της κβαντομηχανικής που παρουσίασε ο Erwin Schrödinger το 1926, η κατάσταση ενός κβαντικού συστήματος αναπαρίσταται από μια μαθηματική οντότητα που ονομάζεται κυματοσυνάρτηση. Η κυματοσυνάρτηση είναι ένα αφηρημένο κατασκεύασμα που μας επιτρέπει να προβλέψουμε τις πιθανότητες των διαφόρων πιθανών αποτελεσμάτων μιας μέτρησης. Πριν μετρήσουμε μια από τις ιδιότητές του – ας πούμε την θέση ενός ηλεκτρονίου – όλες οι πιθανές θέσεις του αναπαρίστανται στην κυματοσυνάρτηση ως «υπέρθεση» (superposition), που σημαίνει ότι η καθεμία είναι δυνητικά παρατηρήσιμη με κάποια πιθανότητα. Οποιαδήποτε δεδομένη παρατήρηση ή μέτρηση θα δει μόνο ένα από αυτά τα αποτελέσματα. Η πράξη της μέτρησης φαίνεται να εξαφανίζει αυτή τη θολή κβαντικότητα, αντικαθιστώντας την με κάτι καθορισμένο και πιο συμβατό με την εμπειρία μας της κλασικής πραγματικότητας.Έτσι, η κυματοσυνάρτηση δεν μπορεί να μας πει πώς είναι το κβαντικό σύστημα πριν το μετρήσουμε. Αντίθετα, στην μακροσκοπική, στην κλασική νευτώνεια φυσική, τα πράγματα έχουν σαφώς καθορισμένες ιδιότητες και θέσεις, ακόμη κι όταν κανείς δεν τα παρατηρεί. Ο κλασικός και ο κβαντικός κόσμος φαίνεται να χωρίζονται από αυτό που ο Heisenberg στα τέλη της δεκαετίας του 1920 αποκάλεσε «τομή» (Heisenbergscher Schnitt). Για εκείνον και τον Niels Bohr στην Κοπεγχάγη, η πραγματικότητα έπρεπε να περιγράφεται από την κλασική φυσική, ενώ η κβαντική μηχανική ήταν η θεωρία που εμείς, ως κλασικές οντότητες, χρειαζόμασταν για να περιγράψουμε όσα παρατηρούμε για τον μικροσκοπικό κόσμο. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.Αλλά γιατί να υπάρχουν δύο διακριτά είδη φυσικής – κλασική και κβαντική – για τα μεγάλα και τα μικρά πράγματα; Και πού και πώς η μία παίρνει τη σκυτάλη από την άλλη; Για τον Bohr και τους συνεργάτες του, η κλίμακα των ατόμων και εκείνη των ανθρώπων φαινόταν τόσο βαθιά διαφορετική που το ερώτημα δεν ήταν ιδιαίτερα σημαντικό. Σε κάθε περίπτωση έλεγαν, έχουμε ελευθερία επιλογής ως προς το πού θα τοποθετήσουμε την «τομή», ανάλογα με το τι αποφασίζουμε να συμπεριλάβουμε στις κβαντικές εξισώσεις μας. Σήμερα όμως μπορούμε να διερευνήσουμε τον κόσμο σε πολλές κλίμακες μήκους, συμπεριλαμβανομένης της ενδιάμεσης «μεσοκλίμακας», για παράδειγμα μερικών νανομέτρων, όπου δεν είναι σαφές αν θα πρέπει να εφαρμόζονται οι κβαντικοί ή οι κλασικοί κανόνες. Και μάλιστα, μπορούμε ακόμα, εφόσον τα πειράματα είναι αρκετά ελεγχόμενα και ευαίσθητα, να εντοπίσουμε κβαντική συμπεριφορά σε αντικείμενα αρκετά μεγάλα ώστε να είναι ορατά με ένα κοινό οπτικό μικροσκόπιο. Επομένως, δεν μπορούμε να αποφύγουμε το πρόβλημα του πώς θα εξηγήσουμε την μετάβαση από το κβαντικό στο κλασικό: αυτό το «γίγνεσθαι πραγματικό» που φαίνεται να συμβαίνει όταν απομακρύνουμε την εστίαση ή όταν πραγματοποιούμε μια μέτρηση.Η ίδια η κβαντική μηχανική δεν φαινόταν να εξηγεί αυτή τη διαδικασία μέτρησης, κατά την οποία όλες οι κβαντικές πιθανότητες που αναπαρίστανται στην κυματοσυνάρτηση «καταρρέουν» σε μία και μοναδική παρατηρούμενη τιμή. Για τον Bohr και τους συνεργάτες του στην Κοπεγχάγη, η κατάρρευση ήταν απλώς μεταφορική: μια αντανάκλαση του κλασικού κόσμου που βιώνουμε. Άλλοι προσπάθησαν να εξηγήσουν την κατάρρευση ως ένα πραγματικό, αυθόρμητο, τυχαία χρονισμένο φυσικό γεγονός που επιλέγει ένα μοναδικό αποτέλεσμα ανάμεσα στις πολλές δυνατότητες – αν και το ποιοι παράγοντες θα προκαλούσαν μια τέτοια φυσική κατάρρευση παραμένουν ασαφείς. Άλλοι επικαλούνται την περιγραφή που πρότεινε ο Louis de Broglie και αργότερα ανέπτυξε ο David Bohm, σύμφωνα με την οποία το σωματίδιο έχει σαφώς καθορισμένες ιδιότητες, αλλά καθοδηγείται από ένα μυστηριώδες «κύμα-πιλότο» που παράγει την παράξενη κυματική συμπεριφορά των κβαντικών αντικειμένων, όπως η συμβολή. Και άλλοι έχουν υιοθετήσει την ερμηνεία του Hugh Everett από το 1957, που σήμερα ονομάζεται συνήθως «ερμηνεία των πολλών κόσμων», σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει κατάρρευση, αλλά όλα τα αποτελέσματα των μετρήσεων πραγματοποιούνται σε παράλληλα σύμπαντα, έτσι ώστε η πραγματικότητα να διακλαδίζεται διαρκώς σε πολλαπλές, αμοιβαία απρόσιτες εκδοχές του εαυτού της.Όλα αυτά φαίνονται εντελώς εξωπραγματικά. Γιατί να μη δούμε απλώς πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε με τη συμβατική κβαντική μηχανική; Αν μπορέσουμε να εξηγήσουμε πώς ένας μοναδικός κλασικός κόσμος αναδύεται από την κβαντική μηχανική χρησιμοποιώντας μόνο το τυπικό, μαθηματικό πλαίσιο της θεωρίας, τότε μπορούμε να απαλλαγούμε τόσο από τη μη ικανοποιητική και τεχνητή τομή της «ερμηνείας της Κοπεγχάγης» του Bohr όσο και από τα περίπλοκα παρελκόμενα των άλλων θεωριών.Κι εδώ είναι που υπεισέρχεται το έργο του Zurek. Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1970, εκείνος και ο φυσικός H. Dieter Zeh εξέτασαν προσεκτικά τι μας λέει η ίδια η κβαντική θεωρία για τις μετρήσεις. (Αυτό θα μπορούσε να είχε συμβεί πολύ νωρίτερα, αν οι ερευνητές δεν είχαν αποθαρρυνθεί επί δεκαετίες από το να θέτουν ερωτήματα για αυτά τα θεμελιώδη αλλά άλυτα ζητήματα της θεωρίας, με το επιχείρημα ότι ήταν απλώς άσκοπη φιλοσοφία.)Το κεντρικό στοιχείο της προσέγγισης του Zurek είναι το φαινόμενο που ονομάζεται κβαντική σύμπλεξη (entanglement), ένα από τα μη διαισθητικά φαινόμενα που συμβαίνουν στις κβαντικές κλίμακες. Ο Schrödinger ονόμασε αυτό το φαινόμενο το 1935, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί στην πραγματικότητα το βασικό χαρακτηριστικό της κβαντικής μηχανικής. Κατέληξε σε αυτό το όνομα αφού ο Albert Einstein και οι συνεργάτες του επεσήμαναν ότι, αφού δύο κβαντικά σωματίδια έρθουν σε επαφή μέσω φυσικών δυνάμεων, φαίνεται να συνδέονται παράξενα μεταξύ τους. Αν μετρήσεις το ένα, φαίνεται ότι επηρεάζεις ακαριαία τις ιδιότητες του άλλου, ακόμη κι αν δεν βρίσκονται πλέον κοντά. Το «φαίνεται» είναι ο ουσιώδης όρος εδώ: Στην πραγματικότητα, η κβαντική μηχανική λέει ότι η αλληλεπίδραση και η επακόλουθη σύμπλεξη καθιστούν πλέον τα σωματίδια μη ξεχωριστές οντότητες. Περιγράφονται από μία ενιαία κυματοσυνάρτηση που καθορίζει τις δυνατές καταστάσεις και των δύο. Για παράδειγμα, η κοινή κυματοσυνάρτηση μπορεί να λέει ότι όποια κατεύθυνση κι αν έχει ο μαγνητικός προσανατολισμός του ενός, το άλλο πρέπει να έχει τον αντίθετο.Όταν τα σωματίδια αλληλεπιδρούν, η σύμπλεξη είναι αναπόφευκτη. Αυτό έχει συνέπειες για τη διαδικασία της μέτρησης: Τα κβαντικά αντικείμενα υπό παρατήρηση συν-πλέκονται με τα άτομα του οργάνου μέτρησης. Η «μέτρηση» εδώ δεν συνεπάγεται απαραίτητα την εξέταση του αντικειμένου με κάποια περίπλοκη πειραματική διάταξη. Ισχύει για κάθε κβαντικό αντικείμενο που αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του. Τα μόρια σε ένα μήλο περιγράφονται από την κβαντομηχανική, και τα φωτόνια φωτός που ανακλώνται από τα επιφανειακά μόρια συμπλέκονται μαζί τους. Αυτά τα φωτόνια μεταφέρουν πληροφορίες για τα μόρια στα μάτια σας – για παράδειγμα για το κόκκινο χρώμα της φλούδας του μήλου, που προκύπτει από τις κβαντικές ενεργειακές καταστάσεις των μορίων που το αποτελούν.Με άλλα λόγια, ο Zurek και ο Zeh συνειδητοποίησαν ότι η κβαντική σύμπλεξη είναι πανταχού παρούσα και αποτελεί τον αγωγό πληροφορίας μεταξύ του κβαντικού και του κλασικού κόσμου. Καθώς ένα κβαντικό αντικείμενο αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του, συμπλέκεται με αυτό. Χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τα συνήθη κβαντικά μαθηματικά, ο Zeh και ο Zurek έδειξαν ότι αυτή η σύμπλεξη «αραιώνει» την κβαντικότητα του αντικειμένου, επειδή γίνεται κοινή ιδιότητα με το συμπλεκόμενο περιβάλλον, με αποτέλεσμα τα κβαντικά φαινόμενα να καθίστανται γρήγορα μη παρατηρήσιμα στο ίδιο το αντικείμενο. Ονομάζουν αυτή τη διαδικασία αποσυμφώνηση (decoherence). Για παράδειγμα, μια υπέρθεση του κβαντικού αντικειμένου διαχέεται σε όλες τις περιβαλλοντικές συμπλέξεις του, έτσι ώστε για να συμπεράνουμε την υπέρθεση θα έπρεπε να εξετάσουμε όλες τις (ταχέως πολλαπλασιαζόμενες) καταστάσεις με τις οποίες έχει συμπλεχτεί. Δεν υπάρχει περισσότερη ελπίδα να το καταφέρουμε αυτό, από όση υπάρχει να ανασυνθέσουμε μια κηλίδα μελάνης αφού αυτή έχει διασκορπιστεί στον ωκεανό.Η αποσυμφώνηση συμβαίνει απίστευτα γρήγορα. Για έναν κόκκο σκόνης που αιωρείται στον αέρα, οι συγκρούσεις με φωτόνια και τα γύρω μόρια αερίου θα προκαλέσουν αποσυμφώνηση σε περίπου 10-31 δευτερόλεπτα – περίπου το ένα εκατομμυριοστό του χρόνου που χρειάζεται το φως για να διασχίσει απόσταση όσο το εύρος του πρωτονίου! Στην πράξη, η αποσυμφώνηση καταστρέφει σχεδόν ακαριαία τα ευαίσθητα κβαντικά φαινόμενα μόλις αυτά έρθουν σε επαφή με ένα περιβάλλον.Όμως η μέτρηση δεν αφορά μόνο την αποσυμφώνηση. Είναι η σύμπλεξη με το περιβάλλον που αποτυπώνει πληροφορίες για το αντικείμενο σε αυτό το περιβάλλον – για παράδειγμα σε μια συσκευή μέτρησης. Τα τελευταία περίπου είκοσι χρόνια, ο Zurek εργάζεται για να κατανοήσει πώς συμβαίνει αυτό. Αποδεικνύεται ότι ορισμένες κβαντικές καταστάσεις έχουν μαθηματικά χαρακτηριστικά που τους επιτρέπουν να δημιουργούν πολλαπλά αποτυπώματα στο περιβάλλον χωρίς να θολώνουν μέχρι να γίνουν αόρατες μέχρι εξαφάνισης από την αποσυμφώνηση. Επομένως, αυτές οι καταστάσεις αντιστοιχούν σε ιδιότητες που «επιβιώνουν» στον παρατηρήσιμο, αποσυζευγμένο κλασικό κόσμο.Αυτό είναι εφικτό επειδή οι αλληλεπιδράσεις που δημιουργούν το κάθε αποτύπωμα διατηρούν το κβαντικό σύστημα στην κατάσταση που βρισκόταν πριν από την αλληλεπίδραση, αντί να το εξωθούν σε μια διαφορετική κατάσταση ή να το αναμιγνύουν με άλλες. Τα φωτόνια, για παράδειγμα, μπορούν να προσκρούσουν σε ένα άτομο και να μεταφέρουν πληροφορίες για την θέση του χωρίς να μεταβάλουν την κβαντική κατάσταση του συστήματος.Ο Zurek ονομάζει αυτές τις ανθεκτικές καταστάσεις «καταστάσεις δείκτη» (pointer states), επειδή είναι εκείνες που μπορούν να κάνουν την βελόνα μιας μετρητικής συσκευής να δείξει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Οι καταστάσεις δείκτη αντιστοιχούν σε ιδιότητες που είναι κλασικά παρατηρήσιμες, όπως η θέση ή το φορτίο. Οι κβαντικές υπερθέσεις, αντίθετα, δεν έχουν αυτή την ιδιότητα· δεν μπορούν να δημιουργήσουν αντίγραφα με ανθεκτικό τρόπο, και έτσι δεν μπορούμε να τις παρατηρήσουμε άμεσα. Με άλλα λόγια, δεν είναι καταστάσεις δείκτη. Ο Zurek δείχνει ότι οι καταστάσεις δείκτη μπορούν να αποτυπώνονται αποτελεσματικά και ανθεκτικά ξανά και ξανά στο περιβάλλον. Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες καταστάσεις είναι οι «καταλληλότερες»: μπορούν να επιβιώσουν της διαδικασίας αντιγραφής, και έτσι η πληροφορία για αυτές μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Κατά αναλογία με τη δαρβινική εξέλιξη, «επιλέγονται» για μετάβαση στον κλασικό κόσμο επειδή είναι ικανές να ενισχύονται – να αναπαράγονται, θα μπορούσαμε να πούμε – με αυτόν τον τρόπο. Αυτός είναι ο «Κβαντικός Δαρβινισμός» στον οποίο αναφέρεται ο τίτλος του βιβλίου του Zurek.Αυτά τα αποτυπώματα πολλαπλασιάζονται εξαιρετικά γρήγορα. Το 2010, ο Zurek και ο συνεργάτης του Jess Riedel υπολόγισαν ότι μέσα σε ένα μικροδευτερόλεπτο, φωτόνια από τον ήλιο θα αποτυπώσουν τη θέση ενός κόκκου σκόνης περίπου 10 εκατομμύρια φορές.Η θεωρία του Zurek για τον Κβαντικό Δαρβινισμό – η οποία υπενθυμίζουμε ότι δεν χρησιμοποιεί τίποτα περισσότερο από τις καθιερωμένες εξισώσεις της κβαντομηχανικής εφαρμοσμένες στην αλληλεπίδραση του κβαντικού συστήματος με το περιβάλλον του – διατυπώνει προβλέψεις που πλέον ελέγχονται πειραματικά. Για παράδειγμα, προβλέπει ότι το μεγαλύτερο μέρος της πληροφορίας για το κβαντικό σύστημα μπορεί να αντληθεί από ελάχιστα μόνο αποτυπώματα στο περιβάλλον. Ο «κορεσμός» του πληροφοριακού περιεχομένου επέρχεται γρήγορα. Προκαταρκτικά πειράματα το επιβεβαιώνουν, αλλά απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν.Κάθε αποτύπωμα, όπως είδαμε, αντιστοιχεί σε μια κλασική παρατήρηση: κάτι που μπορούμε να θεωρήσουμε στοιχείο της πραγματικότητάς μας. Το ηλεκτρόνιο έχει, ας πούμε, μαγνητικό προσανατολισμό προς τα πάνω σε αυτό το αποτύπωμα. Δεν είναι όμως αντιληπτό, επειδή η αρχική κβαντική κατάσταση περιέχει πιθανότητες για διαφορετικά αποτελέσματα, ένα αποτύπωμα να αντιστοιχεί στο «πάνω» και ένα άλλο στο «κάτω», έτσι ώστε διαφορετικοί παρατηρητές να βλέπουν διαφορετικές πραγματικότητες – όχι ακριβώς μια υπέρθεση, αλλά μια σαφή συνέπειά της με την μορφή πολλαπλών εκδοχών της κλασικής πραγματικότητας;Αυτό μας οδηγεί σε μια ακόμη αποκάλυψη της θεωρίας της αποσυμφώνησης, εκείνη που ολοκληρώνει την περιγραφή της θεωρίας του Zurek. Προβλέπει ότι όλα τα αποτυπώματα πρέπει να είναι πανομοιότυπα. Έτσι, ο Κβαντικός Δαρβινισμός επιμένει ότι ένας μοναδικός κλασικός κόσμος μπορεί και πρέπει να αναδυθεί από τις κβαντικές πιθανότητες. Αυτή η επιβολή συναίνεσης καθιστά περιττή τη μάλλον μυστηριώδη και ad hoc διαδικασία της κατάρρευσης, υπέρ κάτι πιο αυστηρού. Το αντικείμενο που παρατηρείται, περιβαλλόμενο από ένα νέφος πανομοιότυπων, παρατηρήσιμων αποτυπωμάτων του στο μακροσκοπικό του περιβάλλον, σχηματίζει ένα στοιχείο «σχετικά αντικειμενικής ύπαρξης», όπως το θέτει ο Zurek. Γίνεται μέρος της απτής κλασικής μας πραγματικότητας, την οποία αποκαλεί extanton.Εδώ είναι το σημείο όπου η θεωρία υπόσχεται να διαλύσει τις διαμάχες σχετικά με την ερμηνεία. Ο Zurek λέει ότι επιτυγχάνει κάτι που ίσως φαινόταν αδύνατο: μια συμφιλίωση της ερμηνείας της Κοπεγχάγης με την ερμηνεία των πολλών κόσμων. Στην πρώτη, η κυματοσυνάρτηση θεωρείται επιστημική: περιγράφει όσα μπορούμε να γνωρίζουμε για τον κβαντικό κόσμο. Στη δεύτερη, η κυματοσυνάρτηση είναι οντική: αποτελεί την έσχατη πραγματικότητα – μια περιγραφή όλων των κλάδων της πραγματικότητας ταυτόχρονα – παρόλο που μπορούμε να βιώσουμε μόνο έναν κλάδο αυτού του κβαντικού πολυσύμπαντος. Ο Zurek υποστηρίζει ότι η κυματοσυνάρτηση είναι στην πραγματικότητα και τα δύο. Αντί να είναι είτε επιστημική είτε οντική, είναι «επι-οντική» (epiontic). Δηλαδή, πριν λάβει χώρα η αποσυμφώνηση, όλες οι κβαντικές δυνατότητες είναι κατά κάποιον τρόπο παρούσες. Αλλά η αποσυμφώνηση και ο Κβαντικός Δαρβινισμός επιλέγουν μόνο μία από αυτές ως στοιχείο της παρατηρήσιμης πραγματικότητάς μας, χωρίς να χρειάζεται να αποδοθεί σε όλες τις υπόλοιπες μια κλασική πραγματικότητα σε κάποιον άλλο κόσμο. Οι άλλες καταστάσεις υπάρχουν σε έναν αφηρημένο χώρο δυνατοτήτων, αλλά παραμένουν εκεί, χωρίς ποτέ να αποκτήσουν την ευκαιρία να αναπτυχθούν μέσω της σύμπλεξης σε παρατηρήσιμες πραγματικότητες.Δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι η εικόνα του Zurek ξεκαθαρίζει οριστικά την κβαντομηχανική. Γιατί, για παράδειγμα, επιλέγεται ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα σε μια δεδομένη μέτρηση και όχι κάποιο άλλο; Πρέπει (όπως επέμεναν οι Bohr και Heisenberg) απλώς να αποδεχτούμε ότι αυτό συμβαίνει τυχαία, χωρίς καμία αιτία; Και σε ποιο ακριβώς σημείο ο κβαντικός κόσμος δεσμεύεται αμετάκλητα σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα μέτρησης, έτσι ώστε να μην μπορούμε πλέον να «συλλέξουμε» μια υπέρθεση από τον συμπλεκόμενο ιστό αλληλεπιδράσεων μεταξύ αντικειμένου και περιβάλλοντος; Και το σημαντικότερο: Πώς μπορούμε να ελέγξουμε τη θεωρία πιο αυστηρά;Ορισμένοι ειδικοί εκφράζουν συγκρατημένο ενθουσιασμό για την θεωρία του Zurek. Η Sally Shrapnel, για παράδειγμα, λέει ότι το πρόγραμμα του Zurek «αντιπροσωπεύει μια κομψή προσέγγιση για την εξήγηση της ανάδυσης της κλασικότητας από τα βασικά αξιώματα της κβαντικής θεωρίας», αλλά ότι εξακολουθεί να μην αντιμετωπίζει «το δύσκολο ερώτημα του τι είναι στην πραγματικότητα το υποκείμενο “κβαντικό υπόστρωμα”». Πώς, για παράδειγμα, πρέπει να σκεφτόμαστε το πεδίο στο οποίο όλες οι δυνατότητες εξακολουθούν να συνυπάρχουν πριν από την αποσυμφώνηση; Πόσο «πραγματικό» είναι αυτό;Ο Renato Renner δεν πείθεται ότι η επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ της ερμηνείας της Κοπεγχάγης και των πολλών κόσμων λύνει όλα τα προβλήματα. Επισημαίνει ότι είναι δυνατό να κατασκευαστούν παράξενα αλλά πειραματικά εφικτά σενάρια στα οποία διαφορετικοί παρατηρητές δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το αποτέλεσμα. Ακόμη κι αν τέτοιες εξαιρέσεις φαίνονται επιτηδευμένες, θεωρεί ότι δείχνουν πως δεν έχουμε ακόμη βρει μια ερμηνεία της κβαντικής θεωρίας που να λειτουργεί πραγματικά.Παρά ταύτα, η φιλοσοφία της προσέγγισης του Zurek σε κάποιους φαίνεται ορθή. Αντί να επινοούμε περίπλοκες ιστορίες για να επιλύσουμε το πρόβλημα της μέτρησης στην κβαντική μηχανική, γιατί να μην εξετάσουμε υπομονετικά και προσεκτικά τι μπορεί να μας πει η ίδια η τυπική κβαντική μηχανική για το πώς η πληροφορία σχετικά με ένα κβαντικό αντικείμενο διαχέεται στον παρατηρήσιμο κόσμο; Σε αυτό το σημείο, οι πρωτοπόροι της κβαντικής θεωρίας άφησαν πολλή δουλειά ανολοκλήρωτη στην επανάσταση που ξεκίνησαν πριν από έναν αιώνα, κλείνοντας πρόωρα το ζήτημα (συνήθως επιμένοντας στην ερμηνεία της Κοπεγχάγης ή απλώς αποδεχόμενοι αυτήν χωρίς καμία αμφισβήτηση). Τώρα μπορούμε τουλάχιστον να ελπίζουμε ότι θα ολοκληρώσουμε αυτό το έργο. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Philip Ball, «Are the Mysteries of Quantum Mechanics Beginning To Dissolve?» – https://www.quantamagazine.org/are-the-mysteries-of-quantum-mechanics-beginning-to-dissolve-20260213/ Το γλυπτό Quantum Cloud στο Λονδίνο, σχεδιασμένο από τον Antony Gormley. Mοιάζει με μια συλλογή τυχαίων σωματιδίων που καταλήγει σε μια ανθρώπινη φιγούρα στο κέντρο. Είναι εμπνευσμένο από τον τρόπο με τον οποίο η κλασική πραγματικότητα αναδύεται από την κβαντική φυσική. Η συνοριακή γραμμή μεταξύ κβαντικού και κλασικού κόσμου

Κρύσταλλοι που καλλιεργούνται στο διάστημα. Αυτή η εικόνα, που τραβήχτηκε στις 5 Ιουνίου 2024, δείχνει κρυστάλλους λυσοζύμης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η λυσοζύμη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε σωματικά υγρά όπως τα δάκρυα, το σάλιο και το γάλα και χρησιμοποιείται ως ένωση ελέγχου για την επίδειξη καλά σχηματισμένων κρυστάλλων. Η λυσοζύμη παίζει ζωτικό ρόλο στην έμφυτη ανοσία, προστατεύοντας από βακτήρια, ιούς και μύκητες. Οι κρύσταλλοι αναπτύχθηκαν με το PIL-BOX της Redwire σε μια μελέτη της επίδρασης της μικροβαρύτητας σε διάφορους τύπους παραγωγής κρυστάλλων . https://www.nasa.gov/image-article/crystals-grown-in-space/ Μικρή αλλά ισχυρή εργαστηριακή συσκευή θα μπορούσε να μεταμορφώσει την έρευνα της NASA/ Ένα μικρό αλλά ισχυρό κομμάτι εργαστηριακού εξοπλισμού, περίπου στο μέγεθος ενός κινητού τηλεφώνου, έφτασε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μετά την εκτόξευσή του με την αποστολή SpaceX Crew-12 της NASA . Η NASA στοχεύει να χρησιμοποιήσει την έτοιμη συσκευή, που ονομάζεται αναγνώστης μικροπλακιδίων, για να διεξάγει ζωτικής σημασίας βιολογική έρευνα στο διάστημα και να αποκτήσει πρόσβαση σε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.Επιδείξεις σαν αυτή αποτελούν μέρος της πρωτοβουλίας CERISS (Commercially Enabled Rapid Space Science) της NASA , η οποία συνεργάζεται με τη βιομηχανία για την ανάπτυξη μετασχηματιστικών ερευνητικών δυνατοτήτων και την αύξηση του ρυθμού και της παραγωγικότητας της διαστημικής επιστήμης. Το Τμήμα Βιολογικών και Φυσικών Επιστημών της NASA ηγείται της επίδειξης σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού του οργανισμού . Δυνατότητα επιτάχυνσης της πρόσβασης στα αποτελέσματα της έρευνας Το άμεσο όφελος από τη χρήση ενός αναγνώστη μικροπλακών για την επιστήμη του διαστήματος είναι η ταχύτητα. Οι επιστήμονες μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα αμέσως μόλις ολοκληρωθούν οι δοκιμές, αντί να περιμένουν την αποθήκευση των δειγμάτων, την επιστροφή τους στη Γη και την ανάλυσή τους σε επίγεια εργαστήρια. Η επιτόπια ανάλυση όπως αυτή — οι δοκιμές που πραγματοποιούνται επί τόπου και όχι μετά την επιστροφή του δείγματος — θα μπορούσε να μειώσει τις καθυστερήσεις, τις επιπλοκές και το κόστος της επιστροφής υλικών στη Γη.Οι παραδοσιακές συσκευές ανάγνωσης μικροπλακών στο έδαφος είναι συνήθως πολύ μεγαλύτερες — συχνά μεγαλύτερες από έναν φούρνο μικροκυμάτων — αλλά οι δοκιμές της NASA θα χρησιμοποιήσουν μια έκδοση που δεν είναι πολύ μεγαλύτερη από ένα κινητό τηλέφωνο.Προς το παρόν, η συσκευή ανάγνωσης μικροπλακιδίων απαιτεί έναν εκπαιδευμένο αστροναύτη για την εκτέλεση δοκιμών. Ωστόσο, η απόδειξη ότι ο εμπορικός εργαστηριακός εξοπλισμός μπορεί να λειτουργήσει σε χαμηλή τροχιά της Γης θα μπορούσε να ανοίξει δρόμους για μελλοντικό αυτοματισμό και ακόμη πιο προηγμένες δυνατότητες δοκιμών.Στο μέλλον, οι επιστήμονες θα μπορούσαν να ελέγχουν δείγματα αστροναυτών για διάφορα μόρια κατά τη διάρκεια αποστολών μεγάλης διάρκειας, ώστε να παρακολουθούν την υγεία του πληρώματος στο βαθύ διάστημα. Ο αναγνώστης μικροπλακών είναι προσαρμόσιμος — διαφορετικά κιτ δοκιμών θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια σειρά μετρήσεων οπουδήποτε οι άνθρωποι εξερευνούν το διάστημα. Ρίχνοντας φως στη βιολογία του διαστήματος Η συσκευή ανάγνωσης μικροπλακιδίων χρησιμοποιεί ένα μήκος κύματος φωτός για την ανίχνευση χρώματος σε βιολογικές δοκιμές. Όταν ένα μόριο-στόχος υπάρχει σε ένα δείγμα, η δοκιμή προκαλεί μια αλλαγή χρώματος. Η ένταση αυτής της αλλαγής υποδεικνύει στους ερευνητές πόσο από ένα συγκεκριμένο μόριο υπάρχει.Η NASA θα χρησιμοποιήσει αρχικά δείγματα από την έρευνα Microgravity Associated Bone Loss-B (MABL-B) — η οποία διερευνά πιθανούς τρόπους πρόληψης της οστικής απώλειας στο διάστημα — για να δοκιμάσει τη συσκευή ανάγνωσης μικροπλακών στον διαστημικό σταθμό. Για αυτήν την επίδειξη, η συσκευή ανάγνωσης μικροπλακών θα μετρήσει μια πρωτεΐνη που ονομάζεται ιντερλευκίνη-6 σε δείγματα από την έρευνα MABL-B. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι αυτή η πρωτεΐνη μπορεί να συμβάλλει στην οστική απώλεια από τους αστροναύτες.Η λειτουργία της συσκευής είναι απλή. Συνδέεται με ένα tablet ή φορητό υπολογιστή μέσω USB και χρησιμοποιεί τυπικές πλάκες 96 φρεατίων — την ίδια μορφή που χρησιμοποιούν πολλά εργαστήρια στη Γη. Ένας αστροναύτης εκτελεί τη δοκιμή χρησιμοποιώντας λογισμικό για να χειριστεί τη συσκευή και να λάβει άμεσα αποτελέσματα. Οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθούν το πείραμα σε πραγματικό χρόνο μέσω βίντεο και να παρατηρούν οπτικά τις αρχικές μετρήσεις. Εάν οι ερευνητές έχουν οδηγίες για το πλήρωμα, αυτές μεταδίδονται μέσω του προσωπικού εδάφους του διαστημικού σταθμού που επικοινωνεί με το πλήρωμα. Επιπλέον, ένα λεπτομερές αρχείο δεδομένων μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα από τον σταθμό και να κοινοποιηθεί στους ερευνητές. Δοκιμή εμπορικού εργαστηριακού εξοπλισμού χρησιμοποιώντας το κορυφαίο εργαστήριο Ένας αναγνώστης μικροπλακών έφτασε στο εργαστήριο σε τροχιά στις 14 Φεβρουαρίου με το Crew-12. Το κιτ δοκιμών και τα δείγματα θα εκτοξευθούν σε μια μελλοντική αποστολή στον διαστημικό σταθμό. Μόλις όλα τα υλικά βρίσκονται στον σταθμό, η NASA θα πραγματοποιήσει την επίδειξη και θα συγκρίνει τα αποτελέσματα με πανομοιότυπες δοκιμές που θα διεξαχθούν στη Γη.«Το υλικό ανάγνωσης μικροπλακών και το κιτ για τη μέτρηση μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται Ιντερλευκίνη-6 είναι και τα δύο έτοιμα προς χρήση — δοκιμάζουμε αυτά τα εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα στο διάστημα για να επιταχύνουμε τον ρυθμό διεξαγωγής έρευνας σε τροχιά», δήλωσε ο Dan Walsh, στέλεχος του προγράμματος CERISS για τη NASA. «Η προσπάθειά μας στο CERISS είναι η οικοδόμηση των δυνατοτήτων και της υποδομής που απαιτούνται για μια ακμάζουσα οικονομία έρευνας σε χαμηλή τροχιά της Γης. Επιδείξεις όπως αυτή δείχνουν πώς τα εμπορικά εργαλεία μπορούν να ενσωματωθούν στις λειτουργίες των διαστημικών σταθμών και να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της εμπορικής διαστημικής βιομηχανίας». https://science.nasa.gov/science-research/biological-physical-sciences/small-but-mighty-lab-device-could-transform-nasa-research/ Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός βρίσκεται σε τροχιά πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό στα ανοιχτά των ακτών της Πορτογαλίας. Roskosmos Το τροχιακό υψόμετρο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού είναι 1,67 χλμ. Οι κινητήρες του διαστημικού σκάφους Progress MS-32 είναι 3:57 π.μ. Ως αποτέλεσμα, το τροχιακό υψόμετρο του σταθμού είναι 422 χλμ. πάνω από την επιφάνεια της Γης. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_600638

Ανατρεπτική μελέτη δείχνει ότι η ζωή γεννήθηκε στους πάγους, Η κρατούσα θεωρία καθιστά απαραίτητο ένα θερμό περιβάλλον. Για την παρουσία της ζωής στη Γη υπάρχουν διάφορες θεωρίες όσον αφορά την προέλευση των δομικών υλικών της ζωής αλλά σε κάθε περίπτωση οι ειδικοί συμφωνούν ότι η αλληλεπίδραση και εξέλιξη των δομικών υλικών απαιτεί ζεστό θερμοκρασιακά περιβάλλον. Μια νέα μελέτη καταρρίπτει αυτή την πεποίθηση αναφέροντας ότι η ζωή μπορεί να αναπτύχθηκε σε παγωμένες συνθήκες.Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε πειράματα που αποκαλύπτουν ότι οι ακόρεστες λιπιδικές μεμβράνες προάγουν τη σύντηξη κυστιδίων και τη διατήρηση DNA κατά τη διάρκεια κύκλων ψύξης και απόψυξης κάτι που αναδεικνύει παγωμένα περιβάλλοντα ως πιθανούς παράγοντες της εξέλιξης των πρωτοκυττάρων.Τα σημερινά κύτταρα είναι εξαιρετικά πολύπλοκα. Περιέχουν εσωτερικό σκελετό γνωστό ως κυτταροσκελετό, προσεκτικά ρυθμιζόμενες χημικές αντιδράσεις εντός και εκτός του κυττάρου και γενετικό υλικό που καθορίζει σχεδόν όλες τις πτυχές της συμπεριφοράς τους.Αυτή η πολυπλοκότητα επιτρέπει στα κύτταρα να προσαρμόζονται σε πολλά περιβάλλοντα και να ανταγωνίζονται επιτυχώς με βάση την καταλληλότητα τους. Αντίθετα οι πρώιμες δομές που έμοιαζαν με κύτταρα ήταν πιθανότατα πολύ απλούστερες αποτελούμενες από μικρές λιπιδικές φυσαλίδες που παγίδευαν βασικά οργανικά μόρια. Η κατανόηση του πώς τέτοια πρωτόγονες δομές μετατράπηκαν σε πλήρως ανεπτυγμένα σύγχρονα κύτταρα παραμένει μία από τις κεντρικές προκλήσεις στην έρευνα για την προέλευση της ζωής. Τα μοντέλα Οι ερευνητές διερεύνησαν πώς απλά μοντέλα πρωτοκυττάρων ανταποκρίνονται σε ρεαλιστικές, μη ισορροπιακές συνθήκες που θεωρείται ότι έμοιαζαν με εκείνες της πρώιμης Γης.Αντί να προωθήσει μια ενιαία θεωρία για το πώς ξεκίνησε η ζωή η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε στη δοκιμή του πώς οι μεταβολές στη χημεία της μεμβράνης επηρεάζουν την ανάπτυξη των πρωτοκυττάρων, τη σύντηξη και την ικανότητα διατήρησης βιομορίων κατά τη διάρκεια κύκλων ψύξης και απόψυξης.Για να το διερευνήσουν οι επιστήμονες μελέτησαν πώς η σύσταση μιας μεμβράνης επηρεάζει την ανάπτυξη και τη συμπεριφορά των πρωτοκυττάρων. Δημιούργησαν μικροσκοπικές σφαιρικές δομές που μοιάζουν με φυσαλίδες, γνωστές ως μεγάλα μονοστιβάδικα κυστίδια, χρησιμοποιώντας τρεις τύπους φωσφολιπιδίων: POPC, PLPC και DOPC, μόρια παρόμοια με εκείνα που βρίσκονται στις σύγχρονες κυτταρικές μεμβράνες.«Χρησιμοποιήσαμε φωσφατιδυλοχολίνη ως συστατικό μεμβράνης, λόγω της χημικής της συνέχειας με τα σύγχρονα κύτταρα, της πιθανής διαθεσιμότητάς της σε προβιοτικές συνθήκες και της ικανότητάς της να συγκρατεί βασικά περιεχόμενα» δήλωσε ο Τατσούα Σινόντα υποψήφιος διδάκτορας στο Earth Life Science Institute του Ινστιτούτου Επιστήμης του Τόκιο κύριος συγγραφέας της μελέτης. Τα πειράματα Αν και αυτά τα μόρια είναι στενά συγγενικά οι δομές τους διαφέρουν με σημαντικούς τρόπους. Το POPC περιέχει μία ακόρεστη αλκυλοαλυσίδα με έναν διπλό δεσμό. Το PLPC έχει επίσης μία ακόρεστη αλκυλοαλυσίδα, αλλά με δύο διπλούς δεσμούς. Το DOPC διαθέτει δύο ακόρεστες αλκυλοαλυσίδες, καθεμία με έναν διπλό δεσμό. Αυτές οι λεπτές διαφορές επηρεάζουν τη συμπεριφορά της μεμβράνης. Το POPC τείνει να δημιουργεί σχετικά άκαμπτες μεμβράνες, ενώ τα PLPC και DOPC σχηματίζουν πιο ρευστές μεμβράνες.Στη συνέχεια η ομάδα υπέβαλε τα κυστίδια σε επαναλαμβανόμενους κύκλους ψύξης και απόψυξης, ώστε να προσομοιώσει τις διακυμάνσεις θερμοκρασίας που ενδέχεται να βίωναν τα πρώιμα πρωτοκύτταρα. Μετά από τρεις τέτοιους κύκλους, τα κυστίδια πλούσια σε POPC συσσωματώθηκαν σε πυκνά συμπλέγματα. Αντίθετα, τα κυστίδια που περιείχαν PLPC ή DOPC συγχωνεύτηκαν σε πολύ μεγαλύτερα διαμερίσματα. Η πιθανότητα σύντηξης και ανάπτυξης αυξανόταν όσο αυξανόταν το ποσοστό του PLPC. Συνολικά, τα λιπίδια με περισσότερους ακόρεστους δεσμούς εμφάνισαν μεγαλύτερη τάση για σύντηξη και επέκταση.«Υπό την καταπόνηση που προκαλεί ο σχηματισμός κρυστάλλων πάγου, οι μεμβράνες μπορεί να αποσταθεροποιηθούν ή να κατακερματιστούν, απαιτώντας δομική αναδιοργάνωση κατά την απόψυξη. Η πιο χαλαρή πλευρική οργάνωση λόγω υψηλότερου βαθμού ακόρεστου χαρακτήρα μπορεί να εκθέτει περισσότερες υδρόφοβες περιοχές κατά την αναδόμηση της μεμβράνης, διευκολύνοντας τις αλληλεπιδράσεις με γειτονικά κυστίδια και καθιστώντας τη σύντηξη ενεργειακά ευνοϊκή» αναφέρει η Νατσούμι Νόντα ερευνήτρια στο ELSI. Τα ευρήματα Τα αποτελέσματα αυτά έχουν σημαντικές συνέπειες για την πρώιμη εξέλιξη. Όταν τα κυστίδια συγχωνεύονται, τα μόρια που παγιδεύονται στο εσωτερικό τους μπορούν να αναμειχθούν και ενδεχομένως να αντιδράσουν. Στο χημικά πλούσιο περιβάλλον της πρώιμης Γης τέτοια γεγονότα συγχώνευσης μπορεί να έφεραν σε επαφή βασικά συστατικά απαραίτητα για ολοένα και πιο «ζωόμορφα» συστήματα.Για να δοκιμάσουν αυτή την ιδέα, οι ερευνητές συνέκριναν πόσο αποτελεσματικά τα κυστίδια από 100% POPC και 100% PLPC διατηρούσαν DNA. Τα κυστίδια PLPC όχι μόνο παγίδευσαν περισσότερο DNA πριν από την επεξεργασία με κύκλους ψύξης και απόψυξης, αλλά διατήρησαν και μεγαλύτερες ποσότητες DNA από τα κυστίδια POPC μετά από κάθε κύκλο.Τα περισσότερα σενάρια για την προέλευση της ζωής εστιάζουν σε περιβάλλοντα όπως επιφάνειες ξήρανσης και επαναύγρανσης στην ξηρά ή υδροθερμικές πηγές στον πυθμένα των ωκεανών. Η μελέτη αυτή υποδηλώνει ότι και οι παγωμένες περιοχές θα μπορούσαν να έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Στην πρώιμη Γη, κύκλοι ψύξης και απόψυξης πιθανότατα συνέβαιναν επανειλημμένα σε μεγάλα χρονικά διαστήματα.Καθώς σχηματιζόταν ο πάγος απωθούσε τις διαλυμένες ουσίες από τους αναπτυσσόμενους κρυστάλλους, συγκεντρώνοντας οργανικά μόρια και κυστίδια στο εναπομείναν υγρό. Μεμβράνες αποτελούμενες από πιο ακόρεστα φωσφολιπίδια είναι πιο χαλαρά συσκευασμένες, γεγονός που ενθαρρύνει τη σύντηξη των κυστιδίων και την ανάμειξη του περιεχομένου τους. Ταυτόχρονα, οι ιδιαίτερα ρευστές μεμβράνες μπορεί να είναι ευάλωτες υπό την καταπόνηση που προκαλούν οι κύκλοι ψύξης και απόψυξης, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαρροής του εσωτερικού περιεχομένου.Έτσι δημιουργείται ένας συμβιβασμός μεταξύ διαπερατότητας και σταθερότητας. Η σύσταση της μεμβράνης που αποδίδει καλύτερα εξαρτάται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες.«Μια αναδρομική επιλογή κυστιδίων που αναπτύχθηκαν μέσω κύκλων ψύξης και απόψυξης σε διαδοχικές γενιές θα μπορούσε να επιτευχθεί με την ενσωμάτωση μηχανισμών διαίρεσης, όπως η ωσμωτική πίεση ή η μηχανική διάτμηση. Με την αύξηση της μοριακής πολυπλοκότητας, το ενδοκυστιδιακό σύστημα, δηλαδή οι λειτουργίες που κωδικοποιούνται από γονίδια, ενδέχεται τελικά να καθορίσει την καταλληλότητα των πρωτοκυττάρων, οδηγώντας έτσι στην εμφάνιση ενός πρωταρχικού κυττάρου ικανού για δαρβινική εξέλιξη», εξηγεί ο Τομαόκι Ματσούρα καθηγητής στο ELSI και επικεφαλής ερευνητής της μελέτης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074867/anatreptiki-meleti-deichnei-oti-i-zoi-gennithike-stoys-pagoys/

Η μυστηριώδης «Χρυσαλλίδα» γέννησε τον Τιτάνα και τα δαχτυλίδια του Κρόνου. Μια νέα θεωρία για τα εντυπωσιακά φεγγάρια αλλά και το περιβάλλον του πλανήτη. Μια νέα μελέτη αναφέρει προτείνει ότι ο Τιτάνας, ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Κρόνου, δημιουργήθηκε από τη σύγκρουση και συγχώνευση δύο τεράστιων φεγγαριών του πλανήτη η οποία δημιούργησε και τα εντυπωσιακά δαχτυλίδια του.Το σκάφος της αποστολής Cassini–Huygens που μελέτησε για περίπου 15 χρόνια το σύστημα του Κρόνου αποκάλυψε ένα εξαιρετικά ποικιλόμορφο σύνολο δορυφόρων του πλανήτη.Ο Τιτάνας είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος δορυφόρος στο ηλιακό μας σύστημα και ο μόνος με πυκνή ατμόσφαιρα πλούσια σε οργανικά μόρια που σύμφωνα με τους ειδικούς προσομοιάζει σε κατάσταση με αυτή της πρώιμης Γης για αυτό και οι επιστήμονες έχουν στρέψει την προσοχή τους στον Τιτάνα για να μελετήσουν το πώς εξελίχθηκε γεωατμοσφαιρικά ο πλανήτης μας αλλά και πως μπορεί να έκανε την εμφάνιση της η ζωή.Ο Υπερίων μοιάζει με γιγάντια ελαφρόπετρα και περιστρέφεται χαοτικά. Ο Ιαπετός έχει δύο εντελώς διαφορετικά ημισφαίρια και εξαιρετικά κεκλιμένη τροχιά.Ο Εγκέλαδος εκτοξεύει παγωμένο υλικό που τροφοδοτεί τον δακτύλιο Ε και διαπιστώθηκε ότι κάτω από την παγωμένη του επιφάνεια υπάρχει ένας ωκεανός που οι μελέτες δείχνουν ότι διαθέτει συνθήκες ευνοϊκές στην παρουσία της ζωής. Επίσης οι δακτύλιοι του Κρόνου φαίνεται να είναι νεαρής ηλικίας περίπου 100 εκατομμυρίων ετών. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά ίσως συνδέονται με ένα και μόνο κοσμικό γεγονός. Η θεωρία της «Χρυσαλλίδας» Ερευνητική ομάδα από το SETI Institute με επικεφαλής τον αστρονόμο Ματίγια Τσουκ μελέτησε δεδομένα για τη ροπή αδράνειας του Κρόνου δηλαδή πώς κατανέμεται η μάζα στο εσωτερικό του. Αυτό επηρεάζει την «ταλάντωση» του άξονα περιστροφής του πλανήτη. Παλαιότερα πιστευόταν ότι ο Κρόνος βρισκόταν σε βαρυτικό συντονισμό με τον Ποσειδώνα. Όμως τα δεδομένα του Cassini έδειξαν ότι κάτι τον έβγαλε από αυτόν τον συντονισμό.Αρχικά προτάθηκε η ύπαρξη ενός χαμένου παγωμένου φεγγαριού που ονομάστηκε Χρυσαλλίδα που πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια διαλύθηκε από τις παλιρροϊκές δυνάμεις του Κρόνου σχηματίζοντας τους δακτυλίους.Όμως οι προσομοιώσεις της ερευνητικής έδειξαν ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, η Χρυσαλλίδα δεν διαλυόταν αλλά συγκρουόταν με τον Τιτάνα που ήταν τότε στη φάση του σχηματισμού του. Οι συγκρούσεις αυτές «καθάρισαν» την επιφάνεια του Τιτάνα παρέχοντας μια εξήγηση γιατί ο δορυφόρος έχει λίγους κρατήρες.Οι συγκρούσεις απελευθέρωσαν από το εσωτερικό του Τιτάνα την ατμόσφαιρά του ενώ η τροχιά του άλλαξε και έγινε πιο εκτεταμένη και ελλειπτική. Τα συντρίμμια από τη σύγκρουση σχημάτισαν τον Υπερίωνα. Η τροχιά του Ιαπετού διαταράχθηκε, αποκτώντας τη μεγάλη κλίση που βλέπουμε σήμερα. Τέλος οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις προκάλεσαν αναταραχές σε άλλα φεγγάρια και συνέβαλαν στον σχηματισμό των δακτυλίων. Είναι αποδεδειγμένο; Όχι ακόμη. Πρόκειται για μια καλοδομημένη υπόθεση που συμφωνεί με πολλά παρατηρησιακά δεδομένα, αλλά δεν υπάρχει άμεση απόδειξη. Η αποστολή Dragonfly της NASA, που προγραμματίζεται να εκτοξευθεί το 2028, θα εξετάσει την επιφάνεια του Τιτάνα και ίσως βρει στοιχεία ότι είναι γεωλογικά «νεαρός» κάτι που θα ενίσχυε τη θεωρία της μεγάλης σύγκρουσης.Αν επιβεβαιωθεί, η θεωρία αυτή θα δείξει ότι ένα και μόνο κοσμικό γεγονός μπορεί να διαμόρφωσε σχεδόν ολόκληρο το σύστημα του Κρόνου όπως το βλέπουμε σήμερα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074790/i-mystiriodis-chrysallida-gennise-ton-titana-kai-ta-dachtylidia-toy-kronoy/

«Χρειαζόμαστε επειγόντως κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη» λέει ο επικεφαλής της OpenAI O Σαμ Άλτμαν προτείνει τη δημιουργία ενός διεθνούς φορέα ελέγχου της βιομηχανίας ΑΙ. Η εμφάνιση του ChatGPT έφερε επανάσταση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης προκαλώντας τεκτονικού χαρακτήρα μεταβολές σε ολόκληρη τη βιομηχανία της τεχνολογίας διαπερνώντας πλέον κάθε τομέα οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό στο σύγχρονο κόσμο. Η ανάπτυξη των τεχνολογιών ΑΙ είναι επί της ουσίας ανεξέλεγκτη και στη διαρκή συζήτηση για τη θέσπιση κανόνων και πλαισίων για την τεχνητή νοημοσύνης παρεμβαίνει ο επικεφαλής της εταιρείας του ChatGPT συμφωνόντας ότι πρέπει να υπάρξει ρύθμιση και ενδεχομένως ένας διεθνής φορέας ελέγχου.Ο Σαμ Άλτμαν, ο επικεφαλής της OpenAI, στο πλαίσιο της σύνοδου κορυφής για την τεχνητή νοημοσύνη που διεξάγεται στο Νέο Δελχί ανέφερε ότι ο κόσμος χρειάζεται «επειγόντως» κανόνες που να πλαισιώνουν την ιλιγγιώδη ανάπτυξη των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης. «Δεν λέω ότι δεν χρειαζόμαστε ρύθμιση ή προστασίες. Χρειαζόμαστε επειγόντως, όπως και για οποιαδήποτε άλλη τεχνολογία με τέτοια δύναμη. Μπορούμε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο ο κόσμος να έχει ανάγκη από κάτι όπως ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ, IAEA) για να εξασφαλίσει διεθνή συντονισμό στο ζήτημα του ΑΙ. Ο εκδημοκρατισμός της τεχνητής νοημοσύνης είναι το καλύτερο μέσο για να εξασφαλίσουμε την ευημερία της ανθρωπότητας. Η συγκέντρωση της τεχνολογίας αυτής στα χέρια μιας μόνον επιχείρησης ή μιας μόνον χώρας θα μας οδηγούσε στην καταστροφή» ανέφερε ο Άλτμαν και σημείωσε ότι «η τεχνολογία πάντα ανατρέπει την αγορά εργασίας, αλλά πάντα βρίσκουμε κάτι καινούργιο και καλύτερο να κάνουμε», σημείωσε επίσης ο Σαμ Άλτμαν. Τα επόμενα χρόνια θα αποτελέσουν ένα τεστ για τον κόσμο καθώς η τεχνολογία αυτή προοδεύει με γρήγορο ρυθμό. Μπορούμε να επιλέξουμε να δώσουμε στους ανθρώπους περισσότερη δύναμη, ή να συγκεντρώσουμε αυτήν τη δύναμη».Με μια φωνή λίγο νωρίτερα ο Ναρέντρα Μόντι και ο Αντόνιο Γκουτέρες ζήτησαν επίσης να υπάρξει εγγυημένη παγκόσμια πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη και να ληφθούν μέτρα για να πλαισιωθεί η χρήση της.«Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να ανήκει σε όλους» και το μέλλον της δεν μπορεί να αφεθεί «στα καπρίτσια μερικών δισεκατομμυριούχων», προειδοποίησε ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, ενώπιον ηγετών και των επικεφαλής των πιο μεγάλων εταιρειών του κλάδου της τεχνολογίας στη σύνοδο, ενώ ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ζήτησε επίσης η τεχνολογία αυτή να είναι «προσβάσιμη και συμπεριληπτική».Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πως η Ευρώπη, «ένας ασφαλής χώρος», είναι «αποφασισμένη να συνεχίσει να καθορίζει τους κανόνες του παιγνιδιού και να το πράττει με τους συμμάχους μας, όπως η Ινδία».Η σύνοδος κορυφής του Νέου Δελχί για την τεχνητή νοημοσύνη συγκεντρώνει γύρω από τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι πολιτικούς ηγέτες και την αφρόκρεμα της τεχνολογίας με στόχο την κατάθεση απόψεων γύρω από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και τους κινδύνους που ενέχει αυτή. O Sam Altman στο AI Summit της Ινδίας https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074943/chreiazomaste-epeigontos-kanones-gia-tin-techniti-noimosyni-leei-o-epikefalis-tis-openai/

H Microsoft προτείνει το γυαλί ως μέσο… αιώνιας αποθήκευσης δεδομένων. Μελέτη του τεχνολογικού κολοσσού δείχνει ότι το γυαλί μπορεί να αποθηκεύει τεράστιες ποσότητες δεδομένων για χιλιάδες χρόνια. Οι σημερινές μέθοδοι αποθήκευσης δεδομένων, όπως οι μαγνητικές ταινίες και οι σκληροί δίσκοι, δεν διατηρούνται έπειτα από λίγα χρόνια ή δεκαετίες, με αποτέλεσμα να είναι ακατάλληλες για μακροχρόνια φύλαξη δεδομένων. Λύση στο πρόβλημα αυτό φαίνεται να αποτελεί το γυαλί που θα μπορούσε να αποθηκεύει τεράστιες ποσότητες δεδομένων για περισσότερα από 10,000 χρόνια σύμφωνα με μελέτη της Microsoft Research.Η κωδικοποίηση δεδομένων σε γυαλί μέσω λέιζερ είναι σύμφωνα με την έρευνα μια πολλά υποσχόμενη τεχνική καθώς είναι ανθεκτική στην υγρασία, τις αλλαγές θερμοκρασίας και τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές. Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική για τη μακροχρόνια αποθήκευση νομικών, προσωπικών και εμπορικών δεδομένων που πρέπει να διαφυλαχθούν με ασφάλεια στο πέρασμα του χρόνου.Η ομάδα Project Silica της Microsoft Research παρουσιάζει ένα αρχειακό σύστημα αποθήκευσης δεδομένων με την ονομασία Silica, το οποίο εγγράφει πληροφορίες σε γυαλί χρησιμοποιώντας femtosecond λέιζερ. Το σύστημα μπορεί να κωδικοποιήσει μονάδες δεδομένων που ονομάζονται voxels — τρισδιάστατα pixels — μέσα στο γυαλί. Η ικανότητα εγγραφής φτάνει τα 65,9 megabits ανά δευτερόλεπτο, με πυκνότητα δεδομένων 1,59 gigabit ανά κυβικό χιλιοστό ή 4,84 terabytes σε ένα κομμάτι γυαλιού επιφάνειας δώδεκα τετραγωνικών εκατοστών και βάθους δύο χιλιοστών.«Αυτή η χωρητικότητα αντιστοιχεί περίπου σε 2 εκατομμύρια τυπωμένα βιβλία ή 5.000 ταινίες υπερυψηλής ευκρίνειας 4K», σημειώνουν οι Φενγκ Τσεν και Μπο Γου από τη Σχολή Φυσικής του κινεζικού πανεπιστημίου Shandong σε συνοδευτικό άρθρο σχολιασμού. Τα πειράματα Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε πειράματα για να εκτιμήσει τη διάρκεια ζωής του συστήματος Silica. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα δεδομένα θα μπορούσαν να είναι αναγνώσιμα για έως και 10.000 χρόνια εάν το γυαλί αποθηκευτεί στους 290 °C, γεγονός που υποδηλώνει ότι σε θερμοκρασία δωματίου η ανθεκτικότητα πιθανότατα θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι διαφορετικές συνθέσεις γυαλιού ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα ανάγνωσης και εγγραφής του συστήματος, ενώ σημειώνουν ότι το σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με έτοιμα λέιζερ. Ωστόσο, περιορισμός των πειραμάτων διάρκειας ζωής είναι ότι οι εκτιμήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως η μηχανική καταπόνηση ή η χημική διάβρωση, που μπορούν να αλλοιώσουν το γυάλινο μέσο και τα δεδομένα του.Στο άρθρο τους οι Τσεν και Γου γράφουν: «Εάν εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα το Silica θα μπορούσε να αποτελέσει ορόσημο στην ιστορία της αποθήκευσης γνώσης, αντίστοιχο με τα μαντικά οστά της αρχαιότητας, την περγαμηνή του Μεσαίωνα ή τον σύγχρονο σκληρό δίσκο. Μια μέρα, ένα μόνο κομμάτι γυαλιού ίσως μεταφέρει τη φλόγα του ανθρώπινου πολιτισμού και της γνώσης στις επόμενες χιλιετίες». Στη φωτογραφία ένας γυάλινος «σκληρός δίσκος» δεδομενων. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074879/h-microsoft-proteinei-to-gyali-os-meso-aionias-apothikeysis-dedomenon/

Οι καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα μπορούν να αυξήσουν το κόστος του χρέους. Οι φυσικές καταστροφές δημιουργούν άμεσο δημοσιονομικό κόστος λόγω έκτακτης βοήθειας και αποκατάστασης ζημιών, ενώ παράλληλα μπορεί να μειωθούν τα φορολογικά έσοδα εξαιτίας διακοπών στην παραγωγή και να αυξηθούν οι δαπάνες στήριξης για ενέργεια και τρόφιμα,Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα δημόσια οικονομικά, με πολλαπλούς τρόπους, αναφέρεται σε άρθρο στο blog της ΕΚΤ, το οποίο υπογράφουν 6 οικονομολόγοι της Τράπεζας, με επικεφαλής την Ελληνίδα Σοφία Ανυφαντάκη.Όπως επισημαίνεται, αφενός αυξάνει τις κρατικές δαπάνες, καθώς απαιτούνται επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση και την προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες. Αφετέρου, οι φυσικές καταστροφές δημιουργούν άμεσο δημοσιονομικό κόστος λόγω έκτακτης βοήθειας και αποκατάστασης ζημιών, ενώ παράλληλα μπορεί να μειωθούν τα φορολογικά έσοδα εξαιτίας διακοπών στην παραγωγή και να αυξηθούν οι δαπάνες στήριξης για ενέργεια και τρόφιμα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν το κόστος δανεισμού των κρατών, δηλαδή τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.Η μελέτη εξετάζει 52 ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες τα τελευταία είκοσι χρόνια και εστιάζει σε τρεις μορφές κλιματικού κινδύνου: τον κίνδυνο μετάβασης, που μετράται μέσω της έντασης εκπομπών άνθρακα, τον χρόνιο φυσικό κίνδυνο που αποτυπώνεται σε μακροχρόνιες αυξήσεις της θερμοκρασίας, και τον οξύ φυσικό κίνδυνο που συνδέεται με τη συχνότητα και το οικονομικό κόστος φυσικών καταστροφών. Η ανάλυση βασίζεται στις αποδόσεις δεκαετών κρατικών ομολόγων.Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αγορές τιμολογούν όλο και περισσότερο τον κίνδυνο μετάβασης: χώρες με υψηλότερες εκπομπές αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος δανεισμού, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Αντίθετα, ο χρόνιος φυσικός κίνδυνος δεν φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τις αποδόσεις. Ο οξύς φυσικός κίνδυνος, δηλαδή οι φυσικές καταστροφές, μπορεί να αυξήσει το κόστος δανεισμού μεσοπρόθεσμα, ιδίως όταν πρόκειται για σοβαρά και συχνά φαινόμενα. Επίπεδο χρέους Καθοριστικό ρόλο παίζει το επίπεδο του δημόσιου χρέους. Χώρες με χαμηλό χρέος εμφανίζουν μικρότερες και πιο προσωρινές αυξήσεις στις αποδόσεις μετά από μια καταστροφή, καθώς διαθέτουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για να απορροφήσουν το σοκ. Αντίθετα, χώρες με υψηλό χρέος αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες και πιο επίμονες αυξήσεις στο κόστος δανεισμού, ιδιαίτερα μετά από καταιγίδες και ξηρασίες.Συνολικά, η κλιματική αλλαγή αναδεικνύεται σε σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τόσο την έγκαιρη πράσινη μετάβαση όσο και τη διατήρηση υγιών δημοσιονομικών συνθηκών. Συγγραφική ομάδα: Sofia Anyfantaki, Marianna Blix Grimaldi, Carlos Madeira, Simona Malovana and Georgios Papadopoulos Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στα αγγλικά εδώ. https://www.ecb.europa.eu/press/blog/date/2026/html/ecb.blog20260219~5954458037.el.html

Η Αποστολή 74 Επεκτείνεται σε Επτά καθώς η Επιστήμη Επιταχύνεται, Το επταμελές πλήρωμα της Αποστολής 74 διανύει την πρώτη πλήρη εβδομάδα του μαζί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, μετά την άφιξη της αποστολής Crew-12 της NASA το Σάββατο . Το τροχιακό σεπτέτο συνεχίζει πλήρως τις εργασίες του σε προηγμένες διαστημικές επιστήμες και τη συντήρηση εργαστηρίων, καθώς η κουαρτέτα Crew-12 εξοικειώνεται με τις λειτουργίες του σταθμού.Τα μέλη του πληρώματος 12, Jessica Meir και Jack Hathaway της NASA, Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) και Andrey Fedyaev της Roscosmos, ξεκίνησαν την αποστολή τους με μια εκτόξευση με ένα SpaceX Dragon την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου και προσδέθηκαν στο τροχιακό φυλάκιο μιάμιση ημέρα αργότερα. Μετά από μια τυπική αξιολόγηση ασφαλείας, η τετραμελής ομάδα του εμπορικού πληρώματος πέρασε το Σαββατοκύριακο και εργάστηκε μέχρι τη Δευτέρα αποσυσκευάζοντας επιστημονικά αντικείμενα και φορτίο από το Dragon και συνηθίζοντας τη ζωή σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Τα νέα μέλη του πληρώματος ξεκινούν επίσης τα προηγμένα ερευνητικά τους καθήκοντα προς όφελος των ανθρώπων που ζουν στη Γη και εκτός αυτής.Η Meir, στη δεύτερη διαστημική της πτήση, αντικατέστησε μια κάμερα μέσα στο γάντι μικροβαρύτητας της εργαστηριακής μονάδας Destiny για να διερευνήσει τρόπους ελέγχου της πίεσης της δεξαμενής καυσίμου ενός διαστημοπλοίου λόγω της εξάτμισης των κρυογονικών προωθητικών καυσίμων . Η Hathaway, η οποία πέταξε για πρώτη φορά στο διάστημα, ετοίμασε εξοπλισμό που θα μετράει τον τρόπο με τον οποίο η θερμοκρασία σώματος ενός μέλους του πληρώματος προσαρμόζεται στη μικροβαρύτητα και στη συνέχεια εξέτασε τις λειτουργίες με το γάντι βιοεπιστημών της εργαστηριακής μονάδας Kibo με τη βοήθεια του μηχανικού πτήσης της NASA, Chris Williams .Η Adenot, η δεύτερη γυναίκα αστροναύτης της Γαλλίας που πέταξε στο διάστημα, αντάλλαξε υλικό υπολογιστή που υποστήριζε την έρευνα για την παρασκευή φαρμάκων στο διάστημα και στη συνέχεια ασκήθηκε για έρευνα , καθώς προηγμένος εξοπλισμός βίντεο παρακολουθούσε το μυοσκελετικό της σύστημα κατά τη διάρκεια της προπόνησής της σε μικροβαρύτητα. Ο Fedyaev, ο οποίος ταξίδεψε τελευταία φορά στο διάστημα τον Μάρτιο του 2023 με το Dragon για να συμμετάσχει στην Αποστολή 69 , άρχισε να εξερευνά πώς η αίσθηση ισορροπίας, ο προσανατολισμός και η γνωστική του λειτουργία, καθώς και η αναπνοή του, επηρεάζονται από τη ζωή σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας.Ο Γουίλιαμς, ο οποίος βρίσκεται στον σταθμό από τον Νοέμβριο με τους κοσμοναύτες της Roscosmos, Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και Σεργκέι Μικάεφ, ξεκίνησε την εβδομάδα βοηθώντας το Πλήρωμα-12 να εξοικειωθεί με το υλικό, τα συστήματα και τις διαδικασίες του σταθμού. Την Τρίτη, συνέχισε να βοηθά το νέο πλήρωμα να ξεπακετάρει το Dragon και στη συνέχεια διερεύνησε τη χρήση υπεριώδους φωτός ως μέθοδο απολύμανσης διαστημοπλοίων που αναστέλλουν την ανάπτυξη μικροβίων για την προστασία της υγείας του πληρώματος και του διαστημικού εξοπλισμού.Ο Διοικητής του Σταθμού Kud-Sverchkov και ο Μηχανικός Πτήσης Mikaev απεγκατέστησαν τον εξοπλισμό και ολοκλήρωσαν μια συνεδρία αυτοματοποιημένης φωτογράφισης της Γης που τραβήχτηκε σε διάφορα μήκη κύματος ενώ το πλήρωμα κοιμόταν. Στη συνέχεια, ο Kud-Sverchkov εργάστηκε σε εργασίες συντήρησης τροχιακών υδραυλικών εγκαταστάσεων και υποστήριξης ζωής εντός της επιστημονικής μονάδας Nauka . Ο Mikaev εντόπισε και καταγράφηκε μια ποικιλία εξοπλισμού του σταθμού Roscosmos και στη συνέχεια διερεύνησε χρησιμοποιώντας εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του πληρώματος στο τροχιακό φυλάκιο. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/17/expedition-74-expands-to-seven-as-science-speeds-up/ Ένας πύραυλος Falcon 9 της SpaceX που μεταφέρει το διαστημόπλοιο Dragon της εταιρείας εκτοξεύεται στην αποστολή SpaceX Crew-12 της NASA προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με τους αστροναύτες της NASA Jessica Meir, Jack Hathaway, την αστροναύτη της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) Sophie Adenot και τον κοσμοναύτη της Roscosmos Andrey Fedyaev, την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026. Ψαρόβαρκες και φώτα της πόλης/ Αλιευτικά σκάφη φωτίζουν την Αραβική Θάλασσα κατά μήκος της δυτικής ακτής της Ινδίας με πράσινα φώτα σχεδιασμένα για να προσελκύουν καλαμάρια, γαρίδες, σαρδέλες και σκουμπριά σε αυτή τη νυχτερινή φωτογραφία από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σε τροχιά 259 μίλια πάνω από τη Γη στις 25 Δεκεμβρίου 2025.Η μελέτη του νυχτερινού φωτός προσφέρει μια μοναδική προοπτική για έρευνες σχετικά με τις ανθρώπινες συμπεριφορές, όπως η παρακολούθηση της επέκτασης των αστικών περιοχών ή η αξιολόγηση των διακοπών ρεύματος που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές όπως οι τυφώνες, καθώς και για βιολογικές και οικολογικές μελέτες που διερευνούν τον τρόπο με τον οποίο τα τεχνητά φώτα επηρεάζουν τη φύση.Τα μέλη του πληρώματος στο τροχιακό εργαστήριο έχουν δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες εικόνες της γης, των ωκεανών και της ατμόσφαιρας της Γης, ακόμη και της Σελήνης μέσω των παρατηρήσεων της Γης του πληρώματος . Οι φωτογραφίες της Γης καταγράφουν πώς ο πλανήτης αλλάζει με την πάροδο του χρόνου λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και των φυσικών φαινομένων. Αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθούν καταστροφές και να αντιδρούν άμεσα στο έδαφος και να μελετούν φαινόμενα, από την κίνηση των παγετώνων έως την αστική άγρια ζωή. https://www.nasa.gov/image-article/fishing-boats-and-city-lights/

Η Σελήνη «τρέμει» δείχνουν νέες τεκτονικές μελέτες. Χαρτογραφήθηκαν για πρώτη φορά στο φεγγάρι πολλές κορυφογραμμές που συνδέονται με σεισμούς. Επιστήμονες του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον δημιούργησαν τον πρώτο χάρτη με ράχες που εκτείνονται στις τεράστιες πεδιάδες της Σελήνης και υποδηλώνουν τεκτονική δραστηριότητα η οποία πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για την προσπάθεια επιστροφής της ανθρωπότητας στο φεγγάρι και μόνιμης εγκατάστασης εκεί.Οι ερευνητές του Ινστιτούτου δημιούργησαν τον πρώτο χάρτη των κορυφογραμμών στις αποκαλούμενες «σεληνιακές θάλασσες» που είναι μεγάλες σκοτεινές πεδινές εκτάσεις στη Σελήνη οι οποίες είναι ορατές ακόμα και με γυμνό μάτι από τη Γη. Παρά το όνομά τους δεν περιέχουν νερό και σχηματίστηκαν από αρχαίες ηφαιστειακές εκρήξεις, κατά τις οποίες λάβα πλημμύρισε τις λεκάνες που δημιουργήθηκαν από προσκρούσεις μεγάλων μετεωριτών πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.Η ανάλυση του χάρτη έδειξε ότι αυτές οι ράχες σχηματίστηκαν σχετικά πρόσφατα στην ιστορία του ουράνιου σώματος, η οποία ξεπερνά τα τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, και ότι είναι εκτεταμένες. Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η Σελήνη παράγει σεισμούς που προκαλούνται από διάφορους παράγοντες όπως τη βαρυτική έλξη της Γης, το εσωτερικό της και από προσκρούσεις μετεωροειδών. Ωστόσο ο νέος χάρτης αποκαλύπτει πιθανές νέες πηγές αυτών των δονήσεων. Οι επιπτώσεις και η πρωτιά Βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η προσπάθεια επιστροφής των ανθρώπων στη Σελήνη με ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία αλλά και ιδιωτικές εταιρείες να σχεδιάζουν επανδρωμένες αποστολές αλλά και δημιουργία βάσεων και άλλων εγκαταστάσεων στο φυσικό μας δορυφόρο. Η νέα μελέτη και η χαρτογράφηση θα πρέπει σύμφωνα με τους ειδικούς να ληφθεί υπόψη στην επιλογή τοποθεσιών προσσελήνωσης και δημιουργίας βάσεων ώστε να μην είναι σεισμικά ενεργές.«Αυτή η εργασία μας βοηθά να αποκτήσουμε μια πλήρη παγκόσμια εικόνα της πρόσφατης σεληνιακής τεκτονικής δραστηριότητας, γεγονός που θα οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση του εσωτερικού της, της θερμικής και σεισμικής ιστορίας της και της πιθανότητας μελλοντικών σεισμών» δήλωσε ο Κόουλ Νάιπεβερ, μεταδιδακτορικός ερευνητής γεωλόγος στο Κέντρο Μελετών Γης και Πλανητών στο Μουσείο Αέρα και Διαστήματος του Σμιθσόνιαν.Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε περισσότερες από 1,100 νέες ράχες στην πλευρά της Σελήνης που είναι ορατή από τη Γη. Έτσι ο συνολικός αριθμός των ραχών που έχουν εντοπιστεί στη σεληνιακή επιφάνεια ξεπερνά πλέον τις 2,600. Διαπιστώθηκε ότι η μέση ηλικία των ραχών είναι περίπου 124 εκατομμύρια χρόνια, ένα πολύ μικρό κλάσμα της συνολικής ηλικίας της Σελήνης.Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ομοιότητες με καμπύλους λόφους που είχαν ήδη αναγνωριστεί και είναι γνωστοί ως λοβοειδείς ρηγματώδεις κρημνοί. Οι σχηματισμοί αυτοί δημιουργούνται από τάσεις στο εσωτερικό του σεληνιακού φλοιού και έχουν σχηματιστεί μέσα στο τελευταίο δισεκατομμύριο χρόνια. Οι ράχες που ανακαλύφθηκαν σχηματίζονται από τις ίδιες διεργασίες που δημιουργούν αυτούς τους λόφους και συχνά οι λόφοι αυτοί εξελίσσονται σε ράχες στις σεληνιακές θάλασσες.«Από την εποχή των αποστολών Apollo γνωρίζουμε την παρουσία λοβοειδών κρημνών στα σεληνιακά υψίπεδα αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται η εκτεταμένη παρουσία παρόμοιων σχηματισμών στις σεληνιακές θάλασσες» δήλωσε ο Νάιπεβερ. Πιθανοί κίνδυνοι για μελλοντικές αποστολές Τα ευρήματα δείχνουν ότι σεισμοί στη Σελήνη που συνδέονται με αυτούς τους σχηματισμούς μπορεί να συμβούν σε εκτεταμένες περιοχές των πεδιάδων όπου υπάρχουν ράχες γεγονός που υποδηλώνει ότι οι σεισμικοί κίνδυνοι για την ανθρώπινη εξερεύνηση ίσως είναι μεγαλύτεροι από ό,τι πιστευόταν. «Η καλύτερη κατανόηση της σεληνιακής τεκτονικής και της σεισμικής δραστηριότητας θα ωφελήσει άμεσα την ασφάλεια και την επιστημονική επιτυχία αυτών και μελλοντικών αποστολών» ανέφερε ο Νάιπεβερ.Τα ευρήματα προστίθενται σε προηγούμενη έρευνα της NASA και του Σμιθσόνιαν που δείχνει ότι η Σελήνη συρρικνώνεται λόγω τεκτονικής δραστηριότητας που προκαλείται από την απώλεια θερμότητας με αποτέλεσμα να «ζαρώνει» η επιφάνειά της.«Η Σελήνη συνεχίζει να δονείται από τις εσωτερικές της διεργασίες», είχε δηλώσει το 2019 ο Νέιθαν Γουίλιαμς, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριωθούμενης Προώθησης της NASA στην Καλιφόρνια. «Χάνει θερμότητα εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια συρρικνώνεται και γίνεται πιο πυκνή». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074286/i-selini-tremei-deichnoyn-nees-tektonikes-meletes/ Πρόβα για το Artemis II: Ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση. Η αντίστροφη μέτρηση για την πρόβα για την υγρή εκτόξευση του Artemis II βρίσκεται σε εξέλιξη στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα.Το ρολόι αντίστροφης μέτρησης ξεκίνησε στις 6:50 μ.μ. EST την Τρίτη, ή L-49 ώρες, 40 λεπτά πριν από το άνοιγμα ενός προσομοιωμένου παραθύρου εκτόξευσης στις 8:30 μ.μ., Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου. Η δοκιμή αναμένεται να διαρκέσει περίπου μέχρι τις 12:30 π.μ., Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου.Η δοκιμή θα θέσει σε λειτουργία την ομάδα εκτόξευσης, καθώς και τις υποστηρικτικές ομάδες στο Κέντρο Ελέγχου Αποστολής στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον και σε άλλα υποστηρικτικά κέντρα της NASA, σε ένα πλήρες φάσμα λειτουργιών, συμπεριλαμβανομένης της φόρτωσης κρυογονικού υγρού προωθητικού στις δεξαμενές του πυραύλου SLS (Space Launch System), της διεξαγωγής αντίστροφης μέτρησης εκτόξευσης, της επίδειξης της ικανότητας ανακύκλωσης του ρολογιού αντίστροφης μέτρησης και της αποστράγγισης των δεξαμενών για την εξάσκηση των διαδικασιών καθαρισμού. Αυτά τα βήματα διασφαλίζουν ότι η ομάδα είναι πλήρως προετοιμασμένη για την ημέρα της εκτόξευσης.Παράλληλα, οι ομάδες προετοιμάζονται για την εγκατάσταση προσωρινών πλατφορμών στον κινητό εκτοξευτή μετά από μια επιτυχημένη πρόβα υγρής εκτόξευσης και τοποθετούν τον σχετικό εξοπλισμό κοντά στην εξέδρα εκτόξευσης. Οι πλατφόρμες θα επιτρέψουν στους τεχνικούς να συντηρούν στοιχεία του συστήματος τερματισμού πτήσης στο άνω αριστερό και δεξί τμήμα των στερεών πυραυλικών ενισχυτών και της ενδιάμεσης δεξαμενής πυραύλων του πυρήνα για τις απαιτούμενες δοκιμές του συστήματος ώστε να πληροί τις απαιτήσεις ασφαλείας της Ανατολικής Εμβέλειας ενόψει μιας πιθανής ευκαιρίας εκτόξευσης τον Μάρτιο. Μια ζωντανή μετάδοση του πυραύλου στην εξέδρα συνεχίζεται διαδικτυακά 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα. Η NASA θα παρέχει ξεχωριστή ροή που θα καταγράφει τις δραστηριότητες ανεφοδιασμού και η NASA θα παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο μέσω αναρτήσεων ιστολογίου σχετικά με τη δοκιμή κατά τη διάρκεια της ημέρας ανεφοδιασμού. Ορόσημα Αντίστροφης Μέτρησης Η αντίστροφη μέτρηση περιέχει χρόνους «L μείον» και «T μείον». Ο «L μείον» υποδεικνύει πόσο μακριά βρισκόμαστε από την απογείωση σε ώρες και λεπτά. Ο χρόνος «T μείον» είναι μια ακολουθία γεγονότων που είναι ενσωματωμένες στην αντίστροφη μέτρηση. Οι παύσεις στην αντίστροφη μέτρηση, ή «αναμονές», είναι ενσωματωμένες στην αντίστροφη μέτρηση για να επιτρέπουν στην ομάδα εκτόξευσης να στοχεύει σε ένα ακριβές παράθυρο εκτόξευσης και να παρέχουν ένα χρονικό περιθώριο για ορισμένες εργασίες και διαδικασίες χωρίς να επηρεάζουν το συνολικό χρονοδιάγραμμα. Κατά τη διάρκεια των προγραμματισμένων αναμονών στη διαδικασία αντίστροφης μέτρησης, το ρολόι αντίστροφης μέτρησης σταματά σκόπιμα και ο χρόνος Τ σταματά επίσης. Ο χρόνος Λ, ωστόσο, συνεχίζει να προχωρά. Κατά τη διάρκεια της πρόβας, η ομάδα θα εκτελέσει μια λεπτομερή ακολουθία αντίστροφης μέτρησης. Θα κάνουν παύση στο T-1 λεπτό και 30 δευτερόλεπτα για έως και τρία λεπτά, στη συνέχεια θα συνεχίσουν μέχρι το T-33 δευτερόλεπτα πριν από την εκτόξευση και θα κάνουν ξανά παύση. Στη συνέχεια, θα επαναφέρουν το ρολόι στα T-10 λεπτά και θα πραγματοποιήσουν μια δεύτερη αντίστροφη μέτρηση τερματικού περίπου έως το T-33 δευτερόλεπτα πριν από τον τερματισμό της ακολουθίας. Αυτή η διαδικασία προσομοιώνει πραγματικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων σεναρίων όπου μια εκτόξευση μπορεί να ακυρωθεί λόγω τεχνικών ή καιρικών προβλημάτων. Στο τέλος της δοκιμής, η ομάδα θα αδειάσει το προωθητικό και θα εξετάσει όλα τα δεδομένα πριν ορίσει μια επίσημη ημερομηνία-στόχο εκτόξευσης. Ενώ τα μέλη του πληρώματος του Artemis II δεν συμμετέχουν στην πρόβα για υγρή εκτόξευση, τα ορόσημα του πληρώματος που θα συμβούν κατά την ημέρα εκτόξευσης θα ενσωματωθούν στο χρονοδιάγραμμα των δοκιμών και το πλήρωμα κλεισίματος του Artemis θα εξασκηθεί στις επιχειρήσεις κλεισίματος, οι οποίες περιλαμβάνουν το κλείσιμο της μονάδας πληρώματος Orion και τις καταπακτές του συστήματος ματαίωσης της εκτόξευσης. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα από τα βασικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε κάθε ορόσημο μετά την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης. Όλες οι ώρες είναι κατά προσέγγιση για το πότε αναμένεται να συμβούν αυτά τα ορόσημα. L-49 ώρες και 50 λεπτά και συνεχίζεται L-49H50M: Η ομάδα εκτόξευσης φτάνει στους σταθμούς της και η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά L-49H40M: Ξεκινά το ρολόι αντίστροφης μέτρησης L-48H45M – L-39H45M: Προετοιμασία συστήματος υγρού οξυγόνου (LOX)/υγρού υδρογόνου (LH2) για φόρτωση οχημάτων L-45H30M – L-44H: Το διαστημόπλοιο Orion τροφοδοτείται L-42H20M – L-41H: Η κεντρική βαθμίδα τροφοδοτείται L-42H10M – L-40H30M: Ενεργοποιείται το ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης (ICPS) L-39H45M – L-35H30M: Τελικές προετοιμασίες των τεσσάρων κινητήρων RS-25 L-35 ώρες και συνεχίζεται L-34H45M – L-34H10M: Το ICPS είναι απενεργοποιημένο L-33H30M – L-29H30M: Φορτίστε τις μπαταρίες πτήσης Orion στο 100% L-31H30M – L-24H30M: Φόρτιση μπαταριών πυρήνα σταδίου πτήσης L-20H15M – L-18H45M: Το ICPS τροφοδοτείται για την εκτόξευση L-16 ώρες και συνεχίζεται L-15H30M – L-13H30M: Όλο το μη απαραίτητο προσωπικό εγκαταλείπει το Συγκρότημα Εκτοξεύσεων 39Β L-14H15M – L-12H05M: Μεταγωγή αέρα σε αέριο άζωτο (GN2) και αδρανοποίηση κοιλότητας οχήματος L-13H45M – L-12H15M: Ενεργοποίηση του GLS (Germ Launch Sequencer) L-12 ώρες και συνεχίζεται L-12H35M – L-9H50M: Ξεκινά η ενσωματωμένη αντίστροφη μέτρηση 2 ωρών και 45 λεπτών L-10H50M: Η ομάδα εκτόξευσης αποφασίζει αν είναι «έτοιμη» ή «απαγορευμένη» για να ξεκινήσει τον ανεφοδιασμό του πυραύλου. L-10H50M – L-9H35M: Κρύο μούλιασμα Orion L-10H40M – L-10H325M: Ψύξη γραμμής μεταφοράς LOX βασικού σταδίου L-10H40M – L-9H55M: Χαλάρωση LH2 βασικού σταδίου L-10H20M – L-9H40M: Ψύξη του κύριου συστήματος πρόωσης LOX στο βασικό στάδιο L-10 ώρες και συνεχίζεται L-9H55M – L-9:35H: Έναρξη αργής πλήρωσης LH2 βασικού σταδίου L-9H50M: Συνέχιση του T-Clock από το T-8H10M L-9H45M – L-9H30M: Αργή πλήρωση LOX για βασικό στάδιο L-9H35M – L-8H10M: Γρήγορη πλήρωση LH2 βασικού σταδίου L-9H30M – L-7H10M: Γρήγορη πλήρωση LOX για βασικό στάδιο L-9H15M – L-8H45M: ICPS LH2 chilldown L-8H45M – L-7H55M: Έναρξη γρήγορης πλήρωσης ICPS LH2 L-8H10M – L-7H10M: Χαλάρωση κύριου συστήματος πρόωσης ICPS LOX L-8H10M – L-8H: Κορυφαίο στάδιο LH2 L-8H – αριθμός τερματικών: Αναπλήρωση LH2 στο βασικό στάδιο L-7H55M – L-7H40M: Δοκιμή εξαερισμού και εκτόνωσης ICPS LH2 L-7H40M – L-7H25M: Έναρξη συμπλήρωσης δεξαμενής ICPS LH2 L-7H25M – αριθμός τερματικών: αναπλήρωση ICPS LH2 L-6H45M – L-6H15M: Ενεργοποιήθηκε το σύστημα επικοινωνιών Orion (RF προς τον έλεγχο αποστολής) L-6H40M – L-6H05M: Επικάλυψη LOX για το βασικό στάδιο L-6H30M – L-5H45M: Γρήγορη πλήρωση ICPS LOX L-6H05M – αριθμός τερματικών: Αναπλήρωση LOX βασικού σταδίου L-6 ώρες και συνεχίζεται L-5H45M – L-5H30M: Δοκιμή εξαερισμού και εκτόνωσης ICPS LOX L-5H30M – L-5H10M: Επικάλυψη ICPS LOX L-5H40M: Διάσωση από το σκηνικό μαξιλάρι L-5H40M: Συγκέντρωση πληρώματος εκκαθάρισης L-5H10M – αριθμός τερματικών: Αναπλήρωση ICPS LOX L-5H10M: Όλα τα στάδια αναπληρώνονται L-5H10M: Έναρξη 1 ώρας και 10 λεπτών ενσωματωμένης αναμονής L-4H40M-L-4H25M: Πλήρωμα εκκένωσης στο λευκό δωμάτιο L-4H30M – L-4H20M: Προετοιμασία και κλείσιμο καταπακτής μονάδας πληρώματος L-4H20M – L-3H20M: Έλεγχοι φθοράς για την πρέσα στεγανοποίησης θυρίδας μηχανισμού αντιστάθμισης L-3H20M – L-2H40M: Εγκατάσταση/κλείσιμο πάνελ σέρβις θυρίδας Μονάδας Πληρώματος L-2H50M – L2H25M: Σύστημα ματαίωσης εκτόξευσης (LAS) Κλείσιμο καταπακτής για πτήση L-1H10M: Ενημέρωση Διευθυντή Εκτόξευσης – Αποτελέσματα Σάρωσης Οχήματος Πτήσης/TPS με CICE L-1H45M – L-1H40M: Το πλήρωμα Closeout αναχωρεί Launch Complex 39B L-40 λεπτά και κρατώντας L-40M: Ενσωματωμένη αναμονή αντίστροφης μέτρησης 30 λεπτών που ξεκινά L-25 λεπτά και κρατώντας L-25M: Ομάδα μετάβασης στον βρόχο επικοινωνίας Orion-Earth μετά την τελική ενημέρωση του NTD L-16M: Ο διευθυντής εκτόξευσης ρωτάει την ομάδα για να βεβαιωθεί ότι είναι «έτοιμη» για την εκτόξευση. T-10 λεπτά και συνεχίζεται T-10M: Ο Ακολουθητής Εκτόξευσης Επίγειας Εκτόξευσης (GLS) ξεκινά την καταμέτρηση τερματικών σταθμών T-8M: Ανάσυρση βραχίονα πρόσβασης πληρώματος T-6M: Η GLS επιλέγει την συμπίεση της δεξαμενής του βασικού σταδίου T-6M: Το Orion τέθηκε σε λειτουργία εσωτερικής τροφοδοσίας T-5M57S: Αναπλήρωση τερματισμού LH2 βασικού σταδίου T-4M: Το GLS προορίζεται για εκκίνηση της βοηθητικής μονάδας ισχύος (APU) του βασικού σταδίου T-4M: Έναρξη λειτουργίας APU Βασικού Σταδίου T-4M: Αναπλήρωση τερματισμού LOX βασικού σταδίου T-3M30S: Αναπλήρωση τερματισμού ICPS LOX T-3M10S: Το GLS προχωρά στην ακολουθία καθαρισμού 4 T-2M02S: Το ICPS μεταβαίνει σε τροφοδοσία από εσωτερική μπαταρία T-2M: Ο ενισχυτής μεταβαίνει σε εσωτερική ισχύ μπαταρίας T-1M30S: Κρατήστε πατημένο για τρία λεπτά για να επαληθεύσετε τον χρόνο διατήρησης της πιστοποίησης του βασικού σταδίου T-1M30S: Η βασική βαθμίδα μεταβαίνει στην εσωτερική τροφοδοσία ρεύματος T-1M20S: Το ICPS εισέρχεται σε λειτουργία αντίστροφης μέτρησης τερματικών σταθμών T-50S: Αναπλήρωση τερματισμού ICPS LH2 T-33S: Το GLS στέλνει εντολή «προχωρήστε για αυτόματο αλληλουχητή εκτόξευσης» T-33S: Αποκοπή/Ανακύκλωση GLS Μέσα στην αντίστροφη μέτρηση του τερματικού σταθμού, οι ομάδες έχουν μερικές επιλογές για να διακόψουν την καταμέτρηση εάν χρειαστεί. Η ομάδα εκτόξευσης μπορεί να κρατήσει 6 λεπτά για όλη τη διάρκεια του παραθύρου εκτόξευσης, μείον τα 6 λεπτά που απαιτούνται για την εκτόξευση, χωρίς να χρειάζεται να επιστρέψει στα 10 λεπτά. Εάν οι ομάδες χρειαστεί να σταματήσουν το χρονόμετρο μεταξύ του T-6 λεπτών και του T-1 λεπτού και 30 δευτερολέπτων, μπορούν να περιμένουν έως και 3 λεπτά και να συνεχίσουν το χρονόμετρο για να εκτοξεύσουν. Εάν χρειαστούν περισσότερα από 3 λεπτά χρόνου αναμονής, η αντίστροφη μέτρηση επιστρέφει στο T- 10. Εάν το ρολόι σταματήσει μετά το T-1 λεπτό και 30 δευτερόλεπτα, αλλά πριν αναλάβει ο αυτοματοποιημένος αλληλουχιστής εκτόξευσης, τότε οι ομάδες μπορούν να επιστρέψουν στο T-10 για να προσπαθήσουν ξανά, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει επαρκές χρονικό περιθώριο εκτόξευσης που απομένει. Την ημέρα της εκτόξευσης, μετά την παράδοση στον αυτοματοποιημένο αλληλουχητή εκτόξευσης, οποιοδήποτε πρόβλημα που θα σταματούσε την αντίστροφη μέτρηση θα οδηγούσε στην ολοκλήρωση της προσπάθειας εκτόξευσης για εκείνη την ημέρα. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/17/artemis-ii-wet-dress-rehearsal-countdown-begins/ Φώτα φωτίζουν τον πύραυλο Artemis II SLS (Σύστημα Εκτόξευσης Διαστήματος) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion στο Συγκρότημα Εκτόξευσης 39Β στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα στις 18/01/2026. Τις επόμενες ημέρες, οι μηχανικοί θα προετοιμαστούν για την πρόβα τζενεράλε, μια διήμερη δοκιμή που προσομοιώνει την ημέρα εκτόξευσης. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη το αργότερο μέχρι τον Απρίλιο του 2026.

Η Παγκόσμια Τοποθεσία του Άρη Εντοπίζει την Τοποθεσία της Επιμονής. Αυτές οι εικόνες ήταν μέρος της πρώτης επιτυχημένης χρήσης μιας νέας τεχνολογίας που ονομάζεται Mars Global Localization, η οποία αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA. Χρησιμοποιώντας τις κάμερες πλοήγησης, το Perseverance της NASA κατέγραψε μια πανοραμική θέα 360 μοιρών του περιβάλλοντος εδάφους, η οποία αντιστοιχίστηκε με τροχιακές εικόνες, επιτρέποντας στο ρόβερ να εντοπίσει την τοποθεσία του στον Άρη στις 2 Φεβρουαρίου 2026, την 1.762η ημέρα ή sol της αποστολής. Οι εικόνες της κάμερας πλοήγησης μετατράπηκαν σε μια πανοραμική θέα που ονομάζεται ορθομωσαϊκό, σχηματίζοντας έναν κύκλο γύρω από το ρόβερ. Σε αυτήν την κινούμενη εικόνα, το ορθομωσαϊκό επικαλύπτεται στις εικόνες από το Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) της NASA. Η αντίθεση και η απόχρωση έχουν βελτιωθεί για να αυξηθεί η ορατότητα των χαρακτηριστικών του εδάφους, τα οποία ευθυγραμμίζονται στις εικόνες εδάφους και τροχιάς. Το ρόβερ τράβηξε τα πέντε στερεοσκοπικά ζεύγη εικόνων κάμερας πλοήγησης σε αυτή τη σχετικά άτυπη τοποθεσία, που ονομάζεται «Μάλα Μάλα», μια περιοχή στο χείλος του κρατήρα Γέζερο. Η κενή περιοχή επάνω δεξιά του ορθομωσαϊκού είναι το σημείο όπου το πίσω μέρος του ρόβερ εμπόδιζε την ορατότητα των καμερών στο γύρω τοπίο.Το Mars Global Localization διαθέτει έναν αλγόριθμο που συγκρίνει γρήγορα τις πανοραμικές λήψεις από κάμερα πλοήγησης με τροχιακές εικόνες MRO. Λειτουργώντας με έναν ισχυρό επεξεργαστή που χρησιμοποιούσε αρχικά το Perseverance για επικοινωνία με το πλέον αποσυρμένο ελικόπτερο Ingenuity Mars, ο αλγόριθμος χρειάζεται περίπου δύο λεπτά για να εντοπίσει την τοποθεσία του ρόβερ με ακρίβεια περίπου 25 εκατοστών. Όπως και τα προηγούμενα ρόβερ της NASA για τον Άρη, το Perseverance παρακολουθεί τη θέση του χρησιμοποιώντας αυτό που ονομάζεται οπτική οδομετρία, αναλύοντας γεωλογικά χαρακτηριστικά σε εικόνες κάμερας που λαμβάνονται κάθε λίγα μέτρα, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την ολίσθηση των τροχών. Καθώς μικροσκοπικά σφάλματα στη διαδικασία συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια κάθε διαδρομής, το ρόβερ γίνεται ολοένα και πιο αβέβαιο για την ακριβή του θέση. Σε μεγάλες διαδρομές, η αίσθηση της θέσης του ρόβερ μπορεί να είναι λανθασμένη κατά περισσότερο από 100 πόδια (έως και 35 μέτρα). Πιστεύοντας ότι μπορεί να βρίσκεται πολύ κοντά σε επικίνδυνο έδαφος, το Perseverance μπορεί να τερματίσει πρόωρα την οδήγησή του και να περιμένει οδηγίες από τη Γη.Αφού σταματήσει κάθε διαδρομή, το ρόβερ στέλνει ένα πανόραμα 360 μοιρών στη Γη, όπου οι ειδικοί χαρτογράφησης αντιστοιχίζουν τις εικόνες με λήψεις από το MRO. Στη συνέχεια, η ομάδα στέλνει στο ρόβερ την τοποθεσία του και οδηγίες για την επόμενη διαδρομή του. Αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει μία ημέρα ή και περισσότερο, αλλά με το Mars Global Localization, το ρόβερ μπορεί να συγκρίνει τις εικόνες μόνο του, να προσδιορίσει την τοποθεσία του και να προχωρήσει στην προσχεδιασμένη διαδρομή του. Υπό τη διαχείριση της Caltech για τη NASA, η JPL κατασκεύασε και διαχειρίζεται τις λειτουργίες του ρόβερ Perseverance. Η JPL διαχειρίζεται επίσης το MRO για τη Διεύθυνση Επιστημονικών Αποστολών του οργανισμού στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη. https://science.nasa.gov/photojournal/mars-global-localization-pinpoints-perseverances-location/ ΗΑΕ: Η διαστημική αποστολή στον Άρη παρατείνεται για τρία χρόνια. Ετοιμάζεται νέα αποστολή παρατήρησης, στη ζώνη των αστεροειδων. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποφάσισαν να παρατείνουν για τρία χρόνια την αποστολή τους στον Άρη, ένα γεγονός που επαναβεβαιώνει τις φιλοδοξίες τους στον διαστημικό τομέα.Το 2021 η πλούσια μοναρχία του Κόλπου έθεσε σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη το διαστημόπλοιο «Ελπίδα» (Hope) και έγινε έτσι η πρώτη αραβική χώρα που επιχειρεί να εξερευνήσει τον Άρη, επενδύοντας 200 εκατομμύρια δολάρια σε αυτό το σχέδιο. Παράταση μέχρι το 2028 Η «Αποστολή των Εμιράτων στον Άρη» (ΕΜΜ) ήταν προγραμματισμένο να διαρκέσει το πολύ πέντε χρόνια και να συλλέξει ένα τεραμπάιτ δεδομένων για τον πλανήτη, εμβαθύνοντας τις πληροφορίες που διαθέτει η επιστημονική κοινότητα. Μέχρι στιγμής έχει συλλέξει 10 τεραμπάιτ δεδομένων και αποφασίστηκε να παραταθεί μέχρι το 2028, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Αθλητισμού και πρόεδρος της Διαστημικής Υπηρεσίας των Εμιράτων, Άχμαντ Μπελούλ Αλ Φαλάσι, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Ντουμπάι.Η αποστολή επέτρεψε επίσης να παρατηρηθεί με ασυναγώνιστη ακρίβεια το μικρό φεγγάρι του Άρη, ο Δείμος, καθώς επίσης και ο κομήτης 3I/ATLAS, μόλις το τρίτο διαστρικό αντικείμενο (δηλαδή, που προέρχεται από άλλο ηλιακό σύστημα) που έχει εντοπιστεί ποτέ, υπενθύμισαν οι επιστήμονες της υπηρεσίας. Προσέλκυση κεφαλαίων Τα ΗΑΕ φιλοδοξούν να γίνουν «ένας από τους δέκα μεγαλύτερους παράγοντες της διαστημικής οικονομίας» μέχρι το 2031, αναπτύσσοντας όλον τον κλάδο, είπε ο υπουργός στο Γαλλικό Πρακτορείο.«Ως διαστημική υπηρεσία, ο ρόλος μας κατά τα πρώτα δέκα χρόνια ήταν να θέσουμε τα θεμέλια (…) αλλά βλέπουμε σήμερα να εμπλέκεται ο ιδιωτικός τομέας. Ο προϋπολογισμός της επόμενης αποστολής, προς τη ζώνη των αστεροειδών, θα διατεθεί κατά 50% στον ιδιωτικό τομέα», είπε.Η αποστολή αυτή, ύψους 1 δισεκ. δολαρίων, έχει ως στόχο την εξερεύνηση της κύριας ζώνης των αστεροειδών, μεταξύ του Άρη και του Δία. Προβλέπεται ότι το 2028 θα εκτοξευθεί ένα μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο που θα διατρέξει περίπου 5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα για να παρατηρήσει επτά αστεροειδείς. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2074059/iae-i-diastimiki-apostoli-ston-ari-parateinetai-gia-tria-chronia/