Δροσος Γεωργιος

Η εικόνα του Ευκλείδη στην καρδιά του Γαλαξία μας προεπισκοπεί την κεντρική έρευνα από τον Ρωμαίο της NASA. Μια νέα ματιά στην καρδιά του Γαλαξία μας από τον Euclid, μια αποστολή του ESA (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος) με συνεισφορές της NASA, επικαλύπτεται με μια περιοχή που οι επιστήμονες θα παρατηρήσουν με το Ρωμαϊκό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace της NASA, το οποίο θα εκτοξευθεί αργότερα αυτό το καλοκαίρι. Αυτή η πρώτη ματιά δίνει στους αστρονόμους ένα σημαντικό κίνητρο για μια βασική ρωμαϊκή έρευνα, βοηθώντας τους επιστήμονες να μάθουν περισσότερα από όσα θα μπορούσαν από οποιοδήποτε τηλεσκόπιο ξεχωριστά. «Αυτή είναι η μόνη φορά που το Euclid έχει διακόψει την κανονική του έρευνα του ουρανού, η οποία επικεντρώνεται κυρίως στην κοσμολογία», δήλωσε ο Jason Rhodes, ανώτερος ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια. Ο Rhodes είναι τόσο ο επικεφαλής της επιστήμης του Euclid στις ΗΠΑ όσο και ο επιστήμονας του προγράμματος JPL Roman της NASA. «Αυτό απαιτεί πολλή δουλειά και σχεδιασμό, οπότε πρέπει πραγματικά να είναι κάτι με μεγάλο αντίκτυπο για την επιστήμη. Η προσθήκη του στιγμιότυπου του Euclid στην μελλοντική έρευνα του Roman θα μας βοηθήσει να χαρτογραφήσουμε καλύτερα τον γαλαξία μας και να εντοπίσουμε πιο εύκολα τους δύσκολους κοσμικούς θησαυρούς, όπως απομονωμένες μαύρες τρύπες και αδέσποτους πλανήτες».Ο Ευκλείδης αφιέρωσε μία ημέρα από την εξαετή κύρια αποστολή του για να κάνει μια προεπισκόπηση της περιοχής του ουρανού που θα στοχεύσει ο Ρωμαίος...Η Έρευνα Χρονο-Διαστήματος Γαλαξιακής Διόγκωσης , η οποία θα παρέχει μία από τις βαθύτερες εικόνες που έχουν γίνει ποτέ στο κέντρο του γαλαξία μας. Αν και η μοναδική παρατήρηση του Ευκλείδη είναι πιο ρηχή και δεν έχει κάποιες από τις χρωματικές λεπτομέρειες που θα δει ο Ρόμαν, έχει παρόμοια ανάλυση και καλύπτει μια μεγαλύτερη περιοχή - περίπου 5 τετραγωνικές μοίρες, ή την περιοχή του ουρανού που καλύπτεται από περίπου 25 πανσέληνους - καθώς η περιοχή έρευνας του Ρόμαν δεν είχε ακόμη προσδιοριστεί όταν πραγματοποιήθηκε η παρατήρηση τον Μάρτιο του 2025.Κατά τη διάρκεια της πενταετούς κύριας αποστολής του, το Roman θα απεικονίζει επανειλημμένα μια μικρότερη περιοχή (1,7 τετραγωνικές μοίρες, ή περίπου την περιοχή του ουρανού που καλύπτεται από 8,5 πανσέληνους) για να παρακολουθήσει πώς αλλάζουν εκατοντάδες εκατομμύρια αστέρια και άλλα αντικείμενα σε σύντομες χρονικές περιόδους . Η παρακολούθηση αυτών των αλλαγών θα αποκαλύψει ορδές νέων πλανητών, μαζί με πολλά άλλα κοσμικά αντικείμενα και φαινόμενα. Η ενσωμάτωση της παρατήρησης του Ευκλείδη στο μπροστινό μέρος της συλλογής του Roman ουσιαστικά θα επεκτείνει την έρευνα κατά δύο χρόνια (καθώς οι παρατηρήσεις του Roman για τις γαλαξιακές εξογκώσεις πρόκειται να ξεκινήσουν την άνοιξη του 2027), καθιστώντας δυνατή ακόμη περισσότερη επιστήμη. Εξόρυξη κρυμμένων διαμαντιών Ο Ρόμαν θα παρακολουθεί για μικροσκοπικές εξάρσεις στο φως των αστεριών που προαναγγέλλουν ένα γεγονός μικροεστιασμού. Αυτό το φαινόμενο κάμψης του φωτός συμβαίνει όταν ένα τεράστιο αντικείμενο όπως ένα αστέρι, ένας πλανήτης ή μια μαύρη τρύπα - οποιοδήποτε αντικείμενο με επαρκή βαρύτητα - ευθυγραμμίζεται στενά με ένα αστέρι στο φόντο από το σημείο παρατήρησής μας. Το φως από το μακρινό αστέρι καμπυλώνεται καθώς ταξιδεύει μέσα στον παραμορφωμένο χωροχρόνο που προκαλείται από τη μάζα του πλησιέστερου αντικειμένου.Εάν η ευθυγράμμιση είναι ιδιαίτερα κοντινή, το πλησιέστερο αντικείμενο λειτουργεί σαν κοσμικός φακός, εστιάζοντας και μεγεθύνοντας το φως από το αστέρι στο φόντο.«Τις περισσότερες φορές, το αντικείμενο που ασκεί τον φακό είναι ένα άλλο αστέρι», δήλωσε ο Matthew Penny, επίκουρος καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα και συν-επικεφαλής της ομάδας εργασίας για την επιστήμη των εξωπλανητών του Euclid, ο οποίος έχει αφιερώσει περισσότερο από μια δεκαετία στην προσομοίωση δεδομένων τόσο του Euclid όσο και του Roman. «Αλλά ο Roman θα είναι επίσης σε θέση να ανιχνεύσει πλανήτες σε τροχιά γύρω από αυτούς, και κάθε είδους παράξενα αντικείμενα που είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο».Μεταξύ αυτών των παράξενων αντικειμένων είναι οι μαύρες τρύπες που απομένουν μετά το θάνατο των πιο ογκωδών αστεριών. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι θα πρέπει να υπάρχουν περίπου 100 εκατομμύρια από αυτές τις αστρικές μαύρες τρύπες στον Γαλαξία, αλλά μέχρι στιγμής έχουν ανιχνεύσει σχεδόν αποκλειστικά τα αόρατα αντικείμενα όταν αλληλεπιδρούν με ένα συνοδό άστρο. Ωστόσο, πιστεύεται ότι τα περισσότερα περιπλανώνται μόνοι τους στον γαλαξία. Ο Ρόμαν θα τα βρει ακόμα και όταν δεν υπάρχει τίποτα κοντά που να αποκαλύψει την παρουσία τους.Ενώ τα συμβάντα μικροεστιασμού που δημιουργούνται από τους πλανήτες διαρκούν συνήθως ώρες ή ημέρες, οι μαύρες τρύπες συσσωρεύουν τόσο μεγάλη μάζα που μπορούν να κάμψουν το φως σε μια μεγαλύτερη περιοχή του διαστήματος, δημιουργώντας πολύ μεγαλύτερα σε διάρκεια σήματα. Αυτό σημαίνει ότι οι αστρονόμοι μπορεί να χρειαστεί να τις παρατηρήσουν για χρόνια για να δουν τα αντικείμενα να κινούνται εκτός ευθυγράμμισης.«Τα δύο επιπλέον χρόνια που παρέχει ο Ευκλείδης δίνουν στους αστρονόμους περισσότερο χρόνο για να παρακολουθήσουν τον φακό και το αστέρι πηγής να απομακρύνονται, διευκολύνοντας την αναγνώριση του φακού και τη μέτρηση της μάζας του», δήλωσε ο Himanshu Verma, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα, ο οποίος αναλύει εικόνες του Ευκλείδη για να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέψουν και να κατανοήσουν καλύτερα τα γεγονότα μικροεστιασμού που αναμένεται να παρατηρήσει ο Roman.Ενώ οι περισσότερες μέθοδοι αναζήτησης πλανητών είναι οι καλύτερες για την εύρεση καυτών κόσμων που αγκαλιάζουν σφιχτά το άστρο τους, η μικροεστιασμός είναι καλύτερη στην ανίχνευση κόσμων σε τροχιές μεγαλύτερες από της Γης. Αυτό περιλαμβάνει πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από τα άστρα τους πιο μακριά από ό,τι ο Ποσειδώνας σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, καθώς και πλανήτες που έχουν εκδιωχθεί εντελώς από τα αρχικά τους αστρικά συστήματα, και τώρα προορίζονται να περιπλανηθούν στον γαλαξία ολομόναχοι .«Όταν ο Ρόμαν τους βρει, οι αστρονόμοι θα μπορούν να διασταυρώσουν προηγούμενες παρατηρήσεις του Ευκλείδη για να αναζητήσουν αστέρια κοντά στο αντικείμενο που ασκεί τον φακό, ώστε να μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε εάν ένας πλανήτης είναι πραγματικά άγνωστος ή απλώς βρίσκεται σε τροχιά πολύ μακριά από το άστρο που τον φιλοξενεί», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπένετ, ανώτερος ερευνητής και ειδικός σε μικροεστιακούς φακούς στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, στο Κόλετζ Παρκ και στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA. Χαρτογράφηση του Γαλαξία μας Οι επιστήμονες θα συνδυάσουν επίσης τα δεδομένα του Ευκλείδη με την Έρευνα Γαλαξιακού Επιπέδου του Ρωμαίου . Αυτό το πρόγραμμα παρατήρησης θα αποκαλύψει τον γαλαξία μας με πρωτοφανή λεπτομέρεια σε μια περιοχή περίπου 400 φορές μεγαλύτερη από την έρευνα γαλαξιακών εξογκωμάτων. Σε έναν μήνα παρατηρήσεων που θα διαρκέσουν δύο χρόνια, η Ρωμαϊκή έρευνα θα αποκαλύψει δεκάδες δισεκατομμύρια αστέρια και θα εξερευνήσει προηγουμένως αχαρτογράφητες δομές.Είναι δύσκολο να μελετήσουμε τον δικό μας γαλαξία, επειδή είναι σαν να προσπαθούμε να χαρτογραφήσουμε το ανθρώπινο σώμα μέσα από ένα κύτταρο. Υπάρχουν πολλά εμπόδια. Ο συνδυασμός των παρατηρήσεων του Ευκλείδη με αυτές του Ρωμαίου θα επιτρέψει στους αστρονόμους να παρακολουθούν τα αστέρια να κινούνται αργά στον ουρανό. Δεδομένου ότι τα αστέρια σε διαφορετικά μέρη του Γαλαξία τείνουν να ακολουθούν διαφορετικές διαδρομές, αυτό θα βοηθήσει τους αστρονόμους να καταλάβουν σε ποιο μέρος του γαλαξία βρίσκονται αυτά τα αστέρια.«Μία από τις πιο συναρπαστικές πτυχές των παρατηρήσεων του Ευκλείδη είναι ότι μας δίνουν την ευκαιρία να δοκιμάσουμε και να βελτιώσουμε τα μοντέλα του Γαλαξία μας», είπε η Πένι.Η παράκαμψη μιας ημέρας του Ευκλείδη προσφέρει μια επιστημονική ανταμοιβή που θα διαρκέσει για χρόνια και δείχνει πόσα περισσότερα μπορούν να προκύψουν όταν τα τηλεσκόπια συνεργάζονται.«Έχουμε δείξει ότι αυτά τα δύο τηλεσκόπια μπορούν να συνεργαστούν για να κάνουν επιστήμη που ξεπερνά αυτό για το οποίο είχε αρχικά σχεδιαστεί το καθένα», δήλωσε ο Ρόουντς. «Με αυτόν τον τρόπο, έχουμε δημιουργήσει ένα μοντέλο για μελλοντικές συντονισμένες παρατηρήσεις που μπορούν να ξεκλειδώσουν πολύ περισσότερες ανακαλύψεις από ό,τι θα μπορούσε να κάνει η καθεμία από τις δύο αποστολές μόνη της». Για να μάθετε περισσότερα για τη Ρωμαϊκή αποστολή, επισκεφθείτε: https://www.nasa.gov/roman Αυτή η εικόνα από το Euclid της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) (με προσθήκη χρώματος χρησιμοποιώντας εικόνες από το έδαφος) παρέχει ένα προηγούμενο στιγμιότυπο μιας περιοχής του γαλαξία μας που το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA θα παρατηρεί επανειλημμένα τα επόμενα χρόνια. Ο Euclid πέρασε μια μέρα τραβώντας μια σειρά από εννέα μεμονωμένες εικόνες κοντά στην καρδιά του Γαλαξία. Η ευρύτερη εικόνα της έχει ανάλυση παρόμοια με του Roman, αν και είναι επίσης πιο ρηχή και δεν έχει μερικά από τα χρώματα που θα δει ο Roman. Στα δεξιά του κάδρου, ο Euclid κοιτάζει μέσα από το πυκνό προσκήνιο του γαλαξιακού επιπέδου του Γαλαξία, όπου τα πυκνά μοριακά νέφη εμφανίζονται ως σκοτεινές κηλίδες που κρύβουν τμήματα του γαλαξιακού εξογκώματος πέρα. Προς τα αριστερά, η θέα ανεβαίνει σε υψηλότερα γαλαξιακά γεωγραφικά πλάτη: η κίτρινη λάμψη του εξογκώματος γίνεται πιο καθαρή, με λιγότερα και περισσότερα απομονωμένα νέφη προσκηνίου να διακόπτουν το φως των αστεριών. Αυτή η καλλιτεχνική ιδέα σκιαγραφεί τις περιοχές του γαλαξιακού πυρήνα που καλύπτονται από τον Ευκλείδη (πορτοκαλί) και τη μελλοντική περιοχή έρευνας του ρωμαϊκού τηλεσκοπίου (πράσινο). Οι παρατηρήσεις του Ευκλείδη καλύπτουν περισσότερο από την προγραμματισμένη περιοχή έρευνας του Ρωμαίου, επειδή η ρωμαϊκή κάλυψη δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί όταν ο Ευκλείδης απεικόνισε την περιοχή. Η μόνη εξαίρεση είναι το τμήμα ακριβώς στο γαλαξιακό κέντρο, καθώς οι παρατηρήσεις του Ευκλείδη στο ορατό φως δεν μπορούν να διαπεράσουν την πυκνή σκόνη σε αυτήν την περιοχή όπως θα μπορούσε η υπέρυθρη όραση του Ρωμαίου. Αυτή η εικόνα από τον Ευκλείδη (με προσθήκη χρώματος χρησιμοποιώντας εικόνες από το έδαφος) εστιάζει στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η περιοχή παίρνει τον χρυσό της τόνο από μυριάδες παλιά, ψυχρά αστέρια που έχουν κιτρινωπές αποχρώσεις. Τα αστέρια σε αυτήν την περιοχή είναι πυκνά, επομένως η παρατήρηση προς αυτή την κατεύθυνση αυξάνει την πιθανότητα λήψης γεγονότων μικροεστιασμού. Αυτή η εικόνα από το όργανο Advanced Camera for Surveys στο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA αποτελεί μέρος μιας έρευνας 1,1 τετραγωνικών μοιρών στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η πλήρης έρευνα του Hubble, η οποία αποτελείται από περισσότερες από 350 μεμονωμένες εικόνες που ελήφθησαν σε διάστημα περίπου 14 μηνών, είναι μικρότερη αλλά υψηλότερης ανάλυσης από τις παρατηρήσεις του Euclid της ESA και αμφότερες επικαλύπτονται με την περιοχή που θα καλύψει το Roman. Καταγράφοντας εικόνες προεπισκόπησης χρόνια πριν το Roman ξεκινήσει την αναζήτηση με μικροεστιακό φακό, το Hubble και το Euclid παρέχουν πρώιμα σημεία αναφοράς που θα βοηθήσουν τους αστρονόμους να μετρήσουν τις κινήσεις των αστεριών και να χαρακτηρίσουν καλύτερα τους πλανήτες και άλλα αντικείμενα που ανακαλύπτει το Roman.

Μεγάλος αστεροειδής θα «διασχίσει» τη Γη το Σάββατο. Δεν αποτελεί κίνδυνο αλλά αν τυχόν... λοξοδρομούσε το χτύπημα θα ήταν συντριπτικό για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη μας γενικότερα. Ένας αστεροειδής θα περάσει το Σάββατο κοντά στη Γη χωρίς πάντως να υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης και θα μπορεί να παρατηρηθεί με μικρά τηλεσκόπια ή μεγάλα κιάλια ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).«Το πέρασμα κοντά στη Γη ενός αντικειμένου τέτοιου μεγέθους δεν συμβαίνει παρά κάθε μερικά χρόνια, αν και, αυτή τη φορά, η λαμπρή και κοντινή Σελήνη μπορεί να εμποδίσει την παρατήρησή του τη στιγμή» που ο αστεροειδής θα βρίσκεται πιο κοντά, προειδοποιεί στην ανακοίνωση ο Χουάν Λουίς Κάνο του γραφείου πλανητικής άμυνας της ESA.Αυτό το βραχώδες διαστημικό σώμα μεγέθους περίπου 750-1.650 μέτρων, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που βασίζονται στην εκτίμηση της λευκαύγειάς του (σ.σ.: albedo, η ποσότητα του ηλιακού φωτός που ανακλά), ανακαλύφθηκε το 1997 και βαφτίστηκε (152637) 1997 NC1.Σύμφωνα με άλλους υπολογισμούς αυτής της λευκαύγειας, μπορεί εντούτοις να είναι πιο μικρός, διευκρινίζει ο ΕΟΔ. Θα περάσει πιο κοντά στη Γη το Σάββατο στις 14:14 (ώρα Ελλάδας), με ταχύτητα 8,9 χιλιόμετρα/δευτερόλεπτο. Θα βρίσκεται τότε σε απόσταση 2.559.461 χιλιομέτρων από τον πλανήτη μας, δηλαδή 6,66 φορές την απόσταση Γης-Σελήνης, γεγονός που μηδενίζει την πιθανότητα σύγκρουσης.Ο αστεροειδής θα μπορεί να παρατηρηθεί από τις περιφέρειες του βόρειου ημισφαιρίου στη διάρκεια της φάσης προσέγγισης, σχεδόν από παντού τη στιγμή που θα περνά πιο κοντά και μόνο από το νότιο ημισφαίριο όταν θα απομακρύνεται από τη Γη. Στις περιοχές του κόσμου που θα είναι νύχτα, θα μπορεί θεωρητικά να τον θαυμάσει κάποιος με μικρά τηλεσκόπια, ακόμα και με μεγάλα κιάλια, αναφέρει η ESA. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129013/megalos-asteroeidis-tha-diaschisei-ti-gi-to-savvato/

Η Κίνα πήρε κεφάλι και στην παγκόσμια κούρσα των υπερυπολογιστών. Ο υπερυπολογιστής LineShine στη Σεντζέν ξεπέρασε σε επιδόσεις τον αμερικανικό υπερυπολογιστή που βρισκόταν μέχρι σήμερα στην πρώτη θέση. Ένας υπερυπολογιστής στην Κίνα ξεπέρασε πλέον τους αμερικανικούς ανταγωνιστές του και κατατάσσεται ως ο ισχυρότερος στον κόσμο. Είναι η πρώτη φορά από το 2017 που ένας κινεζικός υπολογιστής βρίσκεται στην κορυφή μιας λίστας που συχνά θεωρείται δείκτης της τεχνολογικής ισχύος ενός κράτους.Ο υπερυπολογιστής LineShine, που βρίσκεται στη Σενζέν εκτόπισε από την πρώτη θέση τον αμερικανικό υπερυπολογιστή El Capitan σύμφωνα με την κατάταξη Top500 που δημοσιεύθηκε την Τρίτη. Η εμφάνιση του LineShine στη λίστα ήταν η πρώτη του.Ο LineShine διαφέρει από άλλους υπερυπολογιστές υψηλών επιδόσεων, καθώς λειτουργεί αποκλειστικά με συμβατικούς επεξεργαστές (CPU) και όχι με επεξεργαστές γραφικών (GPU), οι οποίοι χρησιμοποιούνται ευρέως στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την κατάταξη, απαιτεί περίπου 42,2 μεγαβάτ ηλεκτρικής ισχύος για τη λειτουργία του.Οι υπερυπολογιστές είναι περισσότερο από 1.000 φορές ταχύτεροι από έναν συνηθισμένο υπολογιστή και χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, όπως η αναζήτηση νέων ιατρικών ανακαλύψεων, η προσομοίωση κλιματικών συστημάτων, η προσομοίωση πυρηνικών εκρήξεων, η πρόβλεψη ανθρώπινης συμπεριφοράς και οι εικονικές δοκιμές οπλικών συστημάτων.Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Top500 ανέφεραν ότι ο LineShine, ο οποίος φιλοξενείται στο Εθνικό Κέντρο Υπερυπολογιστών της Κίνας, πέτυχε επίδοση 2,198 exaflops, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να εκτελεί περισσότερους από δύο πεντάκις εκατομμύρια υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο.Ο El Capitan, που βρίσκεται στο Εθνικό Εργαστήριο Lawrence Livermore της αμερικανικής κυβέρνησης στην Καλιφόρνια, κατατάσσεται πλέον στη δεύτερη θέση μπροστά από δύο ακόμη αμερικανικούς υπερυπολογιστές που λειτουργούν σε εθνικά εργαστήρια στο Τενεσί και το Ιλινόι.Στην πέμπτη θέση υποχώρησε ο υπερυπολογιστής Jupiter της Γερμανίας. Οι πέντε αυτοί υπολογιστές είναι οι μοναδικοί δημόσια επαληθευμένοι υπολογιστές κλίμακας exascale στον κόσμο. Άλλες χώρες που διαθέτουν υπερυπολογιστές στην πρώτη δεκάδα της κατάταξης είναι η Ιταλία, η Ελβετία και η Ιαπωνία.Να σημειωθεί ότι στις διεθνείς λίστες TOP500 και Green500, τις δύο πλέον αναγνωρισμένες παγκόσμιες κατατάξεις υπερυπολογιστών κατατάσσεται και επίσημα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» που υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.Οι λίστες TOP500 και Green500 δημοσιεύτηκαν στο Αμβούργο της Γερμανίας, στο πλαίσιο του ISC 2026, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Υπολογιστών Υψηλής Απόδοσης (EuroHPC JU). Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κατέλαβε την 31η θέση της λίστας TOP500 και την 23η της λίστας Green500, ενισχύοντας την παρουσία της Ελλάδας στο διεθνή χάρτη της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων και της ενεργειακά αποδοτικής υπερυπολογιστικής. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129016/i-kina-pire-kefali-kai-stin-pagkosmia-koyrsa-ton-yperypologiston/

Επιστήμονες προτείνουν ένα «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» για την αντιμετώπιση του καύσωνα. Μια νέα ιδέα στον τομέα της γεωμηχανικής που υπόσχεται προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα αλλά με άγνωστες πιθανές αρνητικές επιπτώσεις. Καθώς η Ευρώπη βιώνει ένα ακόμη πρωτοφανές κύμα καύσωνα, μέχρι το επόμενο, ένα βασικό ερώτημα τίθεται όλο και πιο συχνά: τι μπορεί να γίνει για την αντιμετώπιση των μελλοντικών κυμάτων καύσωνα; Επιστήμονες από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα υποστηρίζουν ότι ίσως έχουν βρει μια απάντηση προτείνοντας μια τεχνική που ονομάζεται «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να «ωθήσει» τα καιρικά συστήματα μακριά από επικίνδυνες πορείες.Η προσέγγιση αυτή θα περιλάμβανε μικρές, προσεκτικά χρονισμένες επιχειρήσεις σποράς νεφών τις ημέρες πριν από την κορύφωση ενός ακραίου καιρικού φαινομένου. Σύμφωνα με τους ερευνητές η μέθοδος θα μπορούσε όχι μόνο να αποδυναμώσει κύματα καύσωνα αλλά και να μεταβάλει την πορεία τυφώνων ή να ανακατευθύνει τα λεγόμενα «ατμοσφαιρικά ποτάμια», τεράστιες ροές υδρατμών που συχνά προκαλούν έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.Ωστόσο η σπορά νεφών παραμένει μια αμφιλεγόμενη τεχνολογία. Πολλοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι ενδέχεται να ενέχει κινδύνους καθώς οι επιπτώσεις της δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές.«Η παρέμβαση στον καιρό εγείρει κάθε είδους ηθικά ερωτήματα, καθώς η αλλαγή των καιρικών συνθηκών σε μία χώρα θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε μια άλλη. Ο καιρός, άλλωστε, δεν αναγνωρίζει πολιτικά σύνορα. Αν δεν υπάρξει προσοχή, η ανεξέλεγκτη χρήση αυτής της τεχνολογίας θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε διπλωματικές εντάσεις μεταξύ γειτονικών χωρών, με αμοιβαίες κατηγορίες και ‘πολέμους καιρού’» είναι η άποψη του Γιόχαν Ζακ, ανώτερου μετεωρολόγου της εταιρείας KISTERS. Τι είναι η σπορά νεφών Η σπορά νεφών αποτελεί μια μορφή γεωμηχανικής που χρησιμοποιείται για την πρόκληση βροχόπτωσης σε περιοχές όπου διαφορετικά ίσως να μην έβρεχε. Στα σύννεφα εισάγονται ουσίες όπως ιωδιούχος άργυρος ή κοινό αλάτι οι οποίες λειτουργούν ως πυρήνες συμπύκνωσης. Οι υδρατμοί συγκεντρώνονται γύρω τους και σχηματίζουν παγοκρυστάλλους.Καθώς οι παγοκρύσταλλοι μεγαλώνουν γίνονται αρκετά βαρείς ώστε να πέσουν από το νέφος ως βροχή ή χιόνι ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους όπως απελευθέρωση χημικών ουσιών από το έδαφος, έγχυση υλικών από αεροσκάφη, με εκτόξευση πυραύλων ή βλημάτων μέσα στα σύννεφα.Η τεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη σε περισσότερες από 50 χώρες μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες εφαρμογές πραγματοποιούνται σε μικρή κλίμακα και αποσκοπούν κυρίως στην τοπική αύξηση των βροχοπτώσεων. Η ιδέα του «Καιρικού Ζίου Ζίτσου» Οι ερευνητές της Αριζόνα προτείνουν κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: τη χρήση της σποράς νεφών για την αποτροπή ολόκληρων φυσικών καταστροφών.Στη μελέτη τους χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις μέσω ενός μεγάλου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία Aurora, το οποίο έχει σχεδιαστεί για μετεωρολογικές προβλέψεις υψηλής ανάλυσης. Τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων ήταν εντυπωσιακά. Σύμφωνα με το μοντέλο: Ο τυφώνας Sandy του 2012 θα μπορούσε να είχε αλλάξει πορεία κατά περίπου 480 χιλιόμετρα αποφεύγοντας τη Νέα Υόρκη. Το κύμα ψύχους στο Τέξας το 2021 θα μπορούσε να είχε καταστεί ηπιότερο αυξάνοντας την ελάχιστη θερμοκρασία κατά περίπου 10 βαθμούς Κελσίου. Ένα ατμοσφαιρικό ποτάμι που προκάλεσε πλημμύρες στην Καλιφόρνια το 2022 θα μπορούσε να είχε μεταφέρει περίπου 5% λιγότερη βροχόπτωση. Φυσικά όλα αυτά προέρχονται από υπολογιστικές προσομοιώσεις και όχι από πραγματικές εφαρμογές.Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν μια ελκυστική δυνατότητα για το μέλλον. Στη δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «PLOS Water» αναφέρουν: «Η αυξανόμενη επίδραση των ακραίων καιρικών φαινομένων στην κοινωνία δείχνει ότι οι παραδοσιακές προσεγγίσεις, όπως τα φράγματα, τα αναχώματα και οι ασφαλίσεις, ίσως να μην επαρκούν πλέον για την αντιμετώπιση των συνεπειών αυτών των κινδύνων» αναφέρουν οι ερευνητές.Σύμφωνα με τους ερευνητές το «Καιρικό Ζίου Ζίτσου» προτείνει ένα νέο μοντέλο αντιμετώπισης των ακραίων καιρικών φαινομένων: μικρές, στρατηγικά τοποθετημένες παρεμβάσεις που αξιοποιούν τη φυσική δυναμική της ατμόσφαιρας, με στόχο να εκτρέψουν ή να αποδυναμώσουν επικίνδυνα φαινόμενα πριν προκαλέσουν ζημιές.Όπως υποστηρίζουν πρόκειται για μια προσέγγιση του 21ου αιώνα που επιδιώκει τη συνεργασία με τις δυνάμεις της φύσης αντί της απλής αντίδρασης στις συνέπειές τους. Η γεωμηχανική Η δημοσίευση της μελέτης έρχεται λίγο μετά τη δημοσιότητα που έλαβε μια άλλη αμφιλεγόμενη τεχνική γεωμηχανικής: η τεχνητή μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας. Η μέθοδος, γνωστή ως έγχυση αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα, προβλέπει την απελευθέρωση τεράστιων ποσοτήτων μικροσκοπικών σωματιδίων θείου στην ανώτερη ατμόσφαιρα.Τα σωματίδια αυτά μπορούν να παραμείνουν εκεί για χρόνια, αντανακλώντας μέρος της ηλιακής ενέργειας πίσω στο Διάστημα. Οι υπολογιστικές προσομοιώσεις δείχνουν ότι η τεχνική αυτή θα μπορούσε να περιορίσει την υπερθέρμανση του πλανήτη και να μειώσει σημαντικά τη διάρκεια και την ένταση των θαλάσσιων κυμάτων καύσωνα.Ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, καθώς οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη ποιες θα μπορούσαν να είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειές της στα οικοσυστήματα και το κλίμα. Η συν-συγγραφέας της σχετικής έρευνας, καθηγήτρια Φίμπι Ζάρνετσκι του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, προειδοποιεί: «Γνωρίζουμε ελάχιστα για τις οικολογικές επιπτώσεις αυτών των παρεμβάσεων» https://www.naftemporiki.gr/techscience/2129025/epistimones-proteinoyn-ena-kairiko-zioy-zitsoy-gia-tin-antimetopisi-toy-kaysona/

Η σκοτεινή διάσταση δίπλα μας. Πώς συνδέονται δύο από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος, η σκοτεινή ενέργεια και η σκοτεινή ύλη. Όταν κοιτάμε ένα παγόβουνο αυτό που βλέπουμε πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας είναι ένα πολύ μικρό τμήμα του σε σχέση με τον τεράστιο όγκο που είναι αόρατος και βυθισμένος στη θάλασσα. Το σύμπαν μας είναι σαν ένα τεράστιο παγόβουνο. Το ορατό του κομμάτι, τα άστρα, οι πλανήτες, εμείς οι ίδιοι, είναι μόλις το 5% του συνόλου. Το υπόλοιπο 95% είναι αόρατο και μυστηριώδες. Συνίσταται από την σκοτεινή ενέργεια, στην οποία αποδίδεται η επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος και την σκοτεινή ύλη, η βαρύτητα της οποίας δεν αφήνει τους γαλαξίες να διαλυθούν.Μέχρι σήμερα, οι φυσικοί θεωρούσαν ότι σκοτεινή ενέργεια και σκοτεινή ύλη δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Άλλωστε δεν υπήρχε κάποιος ιδιαίτερος λόγος που να συσχετίζει τις δύο αυτές έννοιες οι οποίες εισήχθησαν αυθαίρετα για να δικαιολογήσουν τα αναμφισβήτητα παρατηρησιακά αστρονομικά δεδομένα. Μέχρι που οι φυσικοί Miguel Montero, Cumrun Vafa και Irene Valenzuela το 2022 στο άρθρο τους με τίτλο «The Dark Dimension and the Swampland«, πρότειναν κάτι εντυπωσιακά απλό και κομψό στο πλαίσιο της θεωρίας χορδών και του λεγόμενου προγράμματος swampland: την πρωτοποριακή ιδέα της «σκοτεινής διάστασης», σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε (σε αυτό το θεωρητικό πλαίσιο), η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια να είναι στην πραγματικότητα οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.Εκεί υποστηρίζουν ότι η εξαιρετικά μικρή, αλλά μη μηδενική, τιμή της σκοτεινής ενέργειας που παρατηρούμε στο σύμπαν μας και εκφράζεται από την κοσμολογική σταθερά Λ, οδηγεί κάτω από ορισμένες θεωρητικές υποθέσεις του swampland(1), στην ύπαρξη μιας επιπλέον «μεσοσκοπικής» διάστασης καθώς και μιας ολόκληρης «οικογένειας» ελαφρών σωματιδίων που την συνοδεύει.Σύμφωνα με την θεωρία των χορδών, το σύμπαν μας δεν έχει μόνο τις 4 γνωστές μας διαστάσεις (3 χωρικές + χρόνος), αλλά συνολικά 10 (αυτό αποτελεί θεωρητική πρόβλεψη της θεωρίας και δεν έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά). Τις υπόλοιπες 6 δεν τις αντιλαμβανόμαστε γιατί είναι «διπλωμένες» στον εαυτό τους σε αδιανόητα μικρό μέγεθος, δισεκατομμύρια φορές μικρότερες από ένα άτομο. Σύμφωνα με την εργασία των Montero et al, η μία από αυτές τις 6 κρυμμένες διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερη από τις άλλες. Πρόκειται για την επονομαζόμενη «σκοτεινή διάσταση» η οποία έχει μέγεθος της τάξης του 1μm=10-6m (όσο το μέγεθος ενός βακτηρίου). Στον μικρόκοσμο της φυσικής αυτό το μέγεθος είναι τεράστιο.Τώρα τίθεται το ερώτημα, αν υπάρχει μια διάσταση στο μέγεθος ενός βακτηρίου παντού γύρω μας, τότε γιατί δεν την βλέπουμε στο μικροσκόπιο; Η απάντηση είναι ότι το φως και η συνηθισμένη ύλη είναι «παγιδευμένα» στον δικό μας τρισδιάστατο κόσμο. Το φως δεν μπορεί να διεισδύσει σ’ αυτή την επιπλέον διάσταση. Όμως η βαρύτητα μπορεί. Ο μόνος «επισκέπτης» που έχει το ελεύθερο να μπαίνει και να βγαίνει σε αυτή τη διάσταση είναι η βαρύτητα. Μόνο τα βαρυτόνια (τα σωματίδια διαμέσου των οποίων διαδίδεται η βαρυτική δύναμη) μπαίνουν και βγαίνουν σε αυτή τη διάσταση(2).Η ύπαρξη αυτής της σκοτεινής διάστασης θα μπορούσε να λύσει ταυτόχρονα τους δύο μεγαλύτερους γρίφους της κοσμολογίας: την γέννηση της σκοτεινής ύλης και την φύση της σκοτεινής ενέργειας. ● Όταν τα σωματίδια της βαρύτητας διαρρέουν μέσα σε αυτή την σκοτεινή διάσταση, αρχίζουν να πάλλονται. Αυτή η δόνηση, από τη δική μας οπτική γωνία, τα κάνει να αποκτούν μάζα. Γίνονται βαριά «σκοτεινά βαρυτόνια». Αυτή η «μάζα» δεν προκύπτει από κυριολεκτική δόνηση, αλλά από την κβαντισμένη ορμή των σωματιδίων μέσα στην επιπλέον διάσταση (μηχανισμός Kaluza–Klein). Αυτά τα σωματίδια έχουν μάζα αλλά δεν αλληλεπιδρούν με το φως, συμπεριφέρονται δηλαδή ακριβώς όπως η σκοτεινή ύλη. ● Τα μαθηματικά της θεωρίας δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια είναι εκείνη που καθορίζει το μέγεθος της σκοτεινής διάστασης. Το γεγονός ότι η κοσμολογική σταθερά Λ έχει μια τόσο μικρή τιμή στο σύμπαν μας, σημαίνει αναπόφευκτα ότι η διάσταση πρέπει να έχει μέγεθος της τάξης του ενός μικρομέτρου ().Το πιο συναρπαστικό στοιχείο της θεωρίας είναι ότι κάνει το σύμπαν να βγάζει νόημα ως σύνολο. Αν η διάσταση αυτή αλλάξει έστω και ελάχιστα μέγεθος κατά την εξέλιξη του σύμπαντος, τότε αλλάζουν ταυτόχρονα και η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια. Αυτό ταιριάζει με τα πρόσφατα δεδομένα από το τηλεσκόπιο DESI, τα οποία έδειξαν ότι η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι μια σταθερή, αμετάβλητη δύναμη, αλλά εξελίσσεται με τον χρόνο. Συγκεκριμένα, πρόσφατες αναλύσεις δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια έφτασε στη μέγιστη ισχύ της πριν από περίπου 2 δισεκατομμύρια χρόνια και έκτοτε εξασθενεί. Η εξέλιξη αυτή δίνει τέλος στο παράδοξο του «καθεστώτος φάντασμα» – την ψευδαίσθηση δηλαδή ότι η σκοτεινή ενέργεια σε μια προηγούμενη εποχή δυνάμωνε με την πάροδο του χρόνου (καθώς το σύμπαν διαστελλόταν) παραβιάζοντας τη διατήρηση της ενέργειας – αφού η παρατηρούμενη συμπεριφορά οφείλεται απλώς σε μια φυσική μεταφορά ενέργειας ανάμεσα στη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια. Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες του 2024-2025 δείχνουν ότι η αλληλεπίδρασή τους μπορεί να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα τρέχοντα προβλήματα της κοσμολογίας: την «διαφορά Hubble» (Hubble tension), καθώς γεφυρώνει την ανεξήγητη διαφωνία (περίπου 9%) που καταγράφεται ανάμεσα στις μετρήσεις του ρυθμού διαστολής στο πρώιμο και στο σύγχρονο σύμπαν.Επιπλέον, η ύπαρξη της σκοτεινής διάστασης παράγει ελέγξιμες προβλέψεις για το μέλλον. Αν η σκοτεινή ύλη αλληλεπιδρά με τον εαυτό της μέσω μιας νέας δύναμης σε αυτή τη διάσταση, θα μπορούσε να αφήνει ορατά αστροφυσικά αποτυπώματα, όπως τον σχηματισμό χαρακτηριστικών «παλιρροιακών ουρών», εκτεταμένων ρευμάτων από άστρα και αέρια, πίσω από γαλαξίες που συγκρούονται.Η σκοτεινή διάσταση λοιπόν δεν είναι κάποιος μυστικιστικός άλλος κόσμος δίπλα μας. Είναι μια πιθανή φυσική ιδιότητα του χώρου, μια έξτρα «πτυχή» μεγέθους ενός βακτηρίου, την οποία διαπερνά η βαρύτητα, η οποία μπορεί να συνδέεται με την σκοτεινή ύλη και να καθορίζεται από την σκοτεινή ενέργεια, προσφέροντας ένα ενιαίο και κομψό θεωρητικό πλαίσιο(3) για την κατανόηση αυτών των μυστηρίων. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: A Dark Dimension Could Link Two of the Universe’s Great Unknowns – https://www.quantamagazine.org/a-dark-dimension-could-link-two-of-the-universes-great-unknowns-20260622/ παρατηρήσεις: (1) βάλτος ή τέλμα (2) Γι αυτό η βαρυτική δύναμη φαίνεται ασθενής (σε σχέση με τις άλλες δυνάμεις) διότι «απλώνεται» στις επιπλέον διαστάσεις που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. (3) εφόσον αποδειχθεί σωστό

Η NASA ανακοινώνει διαστημικούς περιπατητές για εργασίες επισκευής ρομποτικού βραχίονα. Οι προετοιμασίες για τον διαστημικό περίπατο γέμισαν το πρόγραμμα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τρίτη, καθώς δύο αστροναύτες προετοιμάζονται για τις εργασίες εξωτερικής επισκευής ρομποτικής της επόμενης εβδομάδας. Η συντήρηση του CubeSat και οι οφθαλμολογικοί έλεγχοι ολοκλήρωσαν την ημέρα για το πλήρωμα της Αποστολής 74 .Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, θα φορέσουν για άλλη μια φορά τις διαστημικές τους στολές και θα συνεργαστούν στο κενό του διαστήματος για να επισκευάσουν μια άρθρωση του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2, ξεκινώντας στις 8:35 π.μ. EDT την Τρίτη 30 Ιουνίου . Το δίδυμο θα περάσει περίπου έξι ώρες και 40 λεπτά στο εξωτερικό του τροχιακού εργαστηρίου, αντικαθιστώντας την δυσλειτουργική άρθρωση του καρπού στον Canadarm2, η οποία λειτουργεί για πάνω από 25 χρόνια. Η NASA και η Καναδική Διαστημική Υπηρεσία (CSA) ανέλυσαν το πρόβλημα και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένας διαστημικός περίπατος ήταν απαραίτητος για την αντικατάσταση της άρθρωσης του καρπού με μια εφεδρική που υπάρχει ήδη στον σταθμό. Οι αξιωματούχοι της NASA και της CSA θα κάνουν μια προεπισκόπηση των επερχόμενων εργασιών του διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο κανάλι YouTube της NASA στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου.Ο Γουίλιαμς δοκίμασε τη διαστημική του στολή την Τρίτη και τη δοκίμασε στην ηλεκτροκίνητη διαμόρφωσή της με τη βοήθεια της μηχανικού πτήσης Σόφι Αντενό από την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος). Το δίδυμο εργάστηκε μέσα στον αεροθάλαμο Quest ελέγχοντας την άνεση και την κινητικότητα της στολής υπό πίεση, καθώς και τα συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης ζωής, ενώ μηχανικοί στο έδαφος παρακολουθούσαν.Στη συνέχεια, ο Γουίλιαμς ενώθηκε με τη Μέιρ και εξέτασε σε έναν υπολογιστή μια τρισδιάστατη διαδραστική κινούμενη εικόνα των διαδικασιών και των ελιγμών που θα χρησιμοποιήσουν για να επαναφέρουν το Canadarm2 σε πλήρη κίνηση. Στη συνέχεια, το ζευγάρι ανέλαβε εκ περιτροπής την επισκευή πακέτων τζετ έκτακτης ανάγκης που θα εγκατασταθούν στις διαστημικές στολές την ημέρα που θα ξεκινήσει ο διαστημικός περίπατος. Η Μέιρ εγκατέστησε επίσης μπαταρίες μέσα στα εργαλεία λαβής πιστολιού - σχεδιασμένα ειδικά για μικροβαρύτητα - που θα χρησιμοποιήσουν για να εργαστούν στον ρομποτικό βραχίονα.Ο Adenot και ο μηχανικός πτήσης της NASA , Jack Hathaway , ο οποίος θα παρακολουθεί τους διαστημικούς περιπατητές από το εσωτερικό του τροχιακού σταθμού, μελέτησαν τους ρόλους υποστήριξης των διαστημικών περιπάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της προσεκτικής ρύθμισης του Canadarm2 στη θέση του κατά τη διάρκεια των εργασιών επισκευής. Ο Hathaway είχε επίσης χρόνο για τις εργασίες του CubeSat, αρχικά αφαιρώντας έναν μικρό τροχιακό αναπτυξιακό δορυφόρο που ήταν αποθηκευμένος μέσα στον αεροθάλαμο της εργαστηριακής μονάδας Kibo . Στη συνέχεια, εγκατέστησε ένα σετ CubeSats μέσα στον αναπτυξιακό δορυφόρο NanoRacks CubeSat , ο οποίος σύντομα θα τοποθετηθεί έξω από τον αεροθάλαμο του Kibo για ανάπτυξη σε τροχιά γύρω από τη Γη. Οι μικροσκοπικοί δορυφόροι σχεδιάστηκαν από φοιτητές πανεπιστημίου για μια ποικιλία ερευνών στον τομέα των επικοινωνιών και της τεχνολογίας.Ο διοικητής του σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ συμμετείχε μαζί με τον μηχανικό πτήσης Σεργκέι Μικάεφ στη μονάδα Harmony για οφθαλμολογικούς ελέγχους χρησιμοποιώντας τυπικό εξοπλισμό ιατρικής απεικόνισης. Οι γιατροί στο έδαφος εξέταζαν πώς η ζωή στο διάστημα επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή, τον φακό και τον κερατοειδή. Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, συνέχισε να δοκιμάζει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του πληρώματος και των επικοινωνιών στο διάστημα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/23/nasa-announces-spacewalkers-for-robotic-arm-repair-work/ Οι αστροναύτες της NASA, Τζέσικα Μέιρ (πάνω) και Κρις Γουίλιαμς, φωτογραφίζονται κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου στις 18 Μαρτίου 2026, για την ολοκλήρωση της εγκατάστασης ενός κιτ τροποποίησης ηλιακών συλλεκτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Roskósmós Οι ηλιακές μπαταρίες του Soyuz MS-29 έχουν δοκιμαστεί. Το επανδρωμένο διαστημόπλοιο προετοιμάζεται για μια πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Οι ειδικοί της Roscosmos χρησιμοποιούν την τεχνολογία "Ηλεκτρομαγνητικού Πεδίου" για να μετατρέψουν το φως σε ηλεκτρική ενέργεια. Μια ειδική βάση, εξοπλισμένη με περίπου 100 ισχυρές δέσμες λέιζερ, φωτίζει τα πάνελ του διαστημικού σκάφους. Αυτό ελέγχει πόσο αποτελεσματικά τα συστήματα μετατρέπουν την ενέργεια του φωτός σε ηλεκτρική ενέργεια. Επιπλέον, η εγκατάσταση εξειδικευμένου εξοπλισμού και εξοπλισμού στη μονάδα καθόδου και στο διαμέρισμα διαβίωσης του διαστημικού σκάφους θα ολοκληρωθεί στον σταθμό εργασίας τις επόμενες ημέρες. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_620074

Παίζοντας το παιχνίδι της Σελήνης. Οι αστροναύτες του προγράμματος Απόλλων έκαναν μια προεπισκόπηση των ρόλων τους ως γεωλόγοι σεληνιακού πεδίου στην Κοιλάδα των Δέκα Χιλιάδων Καπνών της Αλάσκας. Κατά την προετοιμασία τους για την επίσκεψη στην επιφάνεια της Σελήνης, οι μελλοντικοί σεληνιακοί εξερευνητές στο πρόγραμμα Apollo της NASA αρχικά επισκέφθηκαν μια ποικιλία από άγνωστα τοπία στη Γη. Μερικά από αυτά τα ταξίδια, τα καλοκαίρια του 1965 και του 1966, οδήγησαν αστροναύτες στο απομακρυσμένο Εθνικό Πάρκο Katmai της Αλάσκας για προσομοιώσεις γεωλογίας πεδίου σε περιβάλλοντα παρόμοια με τη Σελήνη.Σε μια άσκηση, την οποία ονόμασαν «παίζοντας το παιχνίδι της Σελήνης», ζεύγη αστροναυτών τοποθετήθηκαν σε άγνωστες τοποθεσίες πεδίου και τους ζητήθηκε να προσποιηθούν ότι βρίσκονταν στη Σελήνη. Σύμφωνα με την αφήγηση του William Phinney, συντονιστή επιστημονικής εκπαίδευσης του Apollo, τους ανατέθηκε η συλλογή αντιπροσωπευτικών γεωλογικών δειγμάτων και η εξάσκηση στον τρόπο επικοινωνίας των παρατηρήσεών τους στους επιστήμονες.Το σκηνικό στην Αλάσκα για το παιχνίδι της Σελήνης ήταν ένα ασυνήθιστο ηφαιστειακό τοπίο που ονομάζεται Κοιλάδα με τους Δέκα Χιλιάδες Καπνούς. Η κοιλάδα είναι γεμάτη με συντρίμμια που αποτέθηκαν από την έκρηξη του Novarupta το 1912 - το μεγαλύτερο ηφαιστειακό συμβάν στη Γη τον 20ό αιώνα.Οι παραπάνω εικόνες, που ελήφθησαν στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, με το OLI  (Operational Land Imager) στο  Landsat 9 , δείχνουν την τεράστια ροή τέφρας που εναποτέθηκε από το Novarupta. Το στρώμα έχει πάχος έως και 200 μέτρα και τοποθετήθηκε σε καυτή θερμοκρασία 1.380 βαθμών Φαρενάιτ (750 βαθμοί Κελσίου). Η Κοιλάδα με τους Δέκα Χιλιάδες Καπνούς, που φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία του 1917, ονομάστηκε έτσι λόγω της αφθονίας των φουμαρολών — αεραγωγών που εκπέμπουν αέριο και ατμό — που γέμισαν την κοιλάδα για μια δεκαετία μετά την έκρηξη. Μερικές εκατοντάδες παρέμειναν για περισσότερα από 10 χρόνια, με μερικές να διαρκούν μέχρι τη δεκαετία του 1990.Αρχικά, οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι η τεράστια έκρηξη συνέβη στο όρος Κατμάι, ένα γειτονικό ηφαίστειο με μια μεγάλη καλντέρα που βρίσκεται 10 χιλιόμετρα ανατολικά του θόλου του Νοβαρούπτα. Ωστόσο, αργότερα διαπίστωσαν ότι η έκρηξη στην πραγματικότητα συνέβη στο Νοβαρούπτα - το όνομα του οποίου σημαίνει «νέα έκρηξη» - αφού έκλεψε μάγμα από κάτω από το Κατμάι. Καθώς ο θάλαμος μάγματος άδειασε, το Κατμάι κατέρρευσε , σχηματίζοντας την καλντέρα πλάτους 4 χιλιομέτρων που υπάρχει σήμερα.Το ηφαιστειακό τοπίο στην Κοιλάδα των Δέκα Χιλιάδων Καπνών είναι πολύ πιο φρέσκο από τις αρχαίες ροές λάβας που σχημάτισαν τα ηφαιστειακά χαρακτηριστικά της Σελήνης. Αλλά για τους αστροναύτες του Απόλλωνα, προσέφερε μια «εξαιρετική ευκαιρία να δουν ηφαιστειακά υλικά και γεωμορφές σε σχεδόν άψογη κατάσταση», έγραψε ο Phinney. Μελέτησαν στοιχεία για φουμαρόλες και εξέτασαν κάθετα τμήματα των αποθέσεων όπου τα ρέματα είχαν διαβρώσει βαθιά φαράγγια. 9 Ιουνίου 1991 Οι ερευνητές συνεχίζουν να επισκέπτονται αυτήν την άγρια φύση της Αλάσκας αναζητώντας στοιχεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποκρυπτογράφηση της γεωλογίας της Σελήνης και του Άρη. Το 2024, η Ομάδα Πεδίου Οργάνων Goddard (GIFT) οδοιπορούσε στην Κοιλάδα των Δέκα Χιλιάδων Καπνών για να μελετήσει το παγωμένο ηφαιστειακό τοπίο της . Όπως και η κοιλάδα, ο Άρης περιέχει παγετώνες και στρώματα πάγου με στρώσεις σκόνης και στάχτης, ένα δυναμικό και δύσκολο στην ερμηνεία περιβάλλον.Προωθώντας την σεληνιακή επιστήμη, η ομάδα GIFT συνέλεξε επίσης δείγματα από βραχώδεις σχηματισμούς συγκρίσιμους με τους θόλους Gruithuisen της Σελήνης . Αυτά τα μυστηριώδη χαρακτηριστικά αποτελούνται από σκληρυμένη λάβα με διαφορετική σύνθεση από τον περιβάλλοντα βράχο. Με περισσότερα να μάθουμε για τον πλησιέστερο ουράνιο γείτονά μας, το πνεύμα του παιχνιδιού της Σελήνης ζει και στον 21ο αιώνα. Εικόνες του Παρατηρητηρίου της Γης της NASA από τη Lauren Dauphin, χρησιμοποιώντας δεδομένα Landsat από την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία. Φωτογραφίες από φωτογραφίες αποστολών Katmai της National Geographic Society , Αρχεία και Ειδικές Συλλογές, Βιβλιοθήκη Κοινοπραξίας, Πανεπιστήμιο της Αλάσκας, Anchorage, και από το Πρόγραμμα Κινδύνων Ηφαιστείων της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας . Ιστορία από τη Lindsey Doermann.

Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4927–4933: Ας οδηγήσουμε σε αυτήν την ομαλή περιοχή. Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Πέμπτη, 18 Ιουνίου 2026 Στην περιοχή που εξερευνά αυτή τη στιγμή το Curiosity, η επιστημονική ομάδα έχει χαρτογραφήσει αρκετές περιοχές με διαφορετική υφή επιφάνειας στις τροχιακές εικόνες. Αν θέλετε να ρίξετε μια ματιά μόνοι σας σε αυτό που υπάρχει να δείτε, ελέγξτε τον χάρτη "Πού είναι το Curiosity;". Θα ανακαλύψετε διαφορετικές αποχρώσεις του πορτοκαλί και του μπεζ, καθώς και πιο τραχιές και πιο λείες υφές. Αυτό χρησιμοποιούν οι γεωμορφολόγοι της ομάδας μας για να χαρτογραφήσουν τις περιοχές εξερεύνησης από το ρόβερ. Φυσικά, στη συνέχεια συμπληρώνουμε όλα αυτά με εικόνες εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της εξατομικευμένης "απεικόνισης κατεύθυνσης κίνησης", η οποία λαμβάνεται μετά από κάθε κίνηση από την Κάμερα Ιστού. Ο σχεδιασμός κίνησης γίνεται χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό όλων αυτών των πληροφοριών. Δεν θα πρέπει λοιπόν να υπάρχουν εκπλήξεις, σωστά;Τη Δευτέρα, η ομάδα σχεδίασε τρία ηλιακά ραντάρ (sols) για να προετοιμαστεί για τον σχεδιασμό της Πέμπτης, λαμβάνοντας υπόψη το ομοσπονδιακό αργιακό Σαββατοκύριακο των ΗΠΑ. Ο χώρος εργασίας αποδείχθηκε λίγο αγκαθωτός, επομένως δεν μπορέσαμε να βρούμε μια περιοχή που θα μπορούσαμε να ερευνήσουμε με DRT. Το APXS βρήκε ακόμα έναν καλό στόχο για το βραχώδες υπόστρωμα, τον "Rio Baker", ο οποίος είχε επίσης τεκμηρίωση MAHLI. Επιπλέον, η ChemCam διερεύνησε τη "Rica Aventura", ένα βραχώδες υπόστρωμα με υφή, και την "Tabebuia", ένα πιο σκούρο μεμονωμένο μπλοκ, χρησιμοποιώντας το LIBS της και διεξήγαγε μια παθητική φασματική παρατήρηση σε ένα δεύτερο σκοτεινό πλωτό μπλοκ που ονομάζεται "Lago Ranco". Φυσικά, η ομάδα ήθελε επίσης να εξετάσει την απόσταση με την απομακρυσμένη απεικόνιση της ChemCam, επεκτείνοντας την έρευνά μας για την εμφάνιση της βάσης της Κορδιγιέρα.Η απεικόνιση βρίσκεται πάντα ψηλά στη λίστα. Στο σχέδιο της Δευτέρας, η Mastcam εξετάζει τους σύγχρονους αμμόλοφους με το μωσαϊκό «Tacaza», και περισσότερα μωσαϊκά που προσβλέπουν στους μελλοντικούς χώρους στάθμευσης, μερικοί από τους οποίους φαίνονταν πολύ ομαλοί από εκείνο το σημείο θέασης. Συνεχίζουμε επίσης τις περιβαλλοντικές και ατμοσφαιρικές παρατηρήσεις μας αναζητώντας φαινόμενα σκόνης, την αδιαφάνεια της ατμόσφαιρας και παρακολουθώντας την πίεση και τη θερμοκρασία. Μετά από όλα αυτά, το ρόβερ οδήγησε περίπου 35 μέτρα (περίπου 115 πόδια) σε μια περιοχή που φαινόταν πολύ ομαλή σε όλες τις εικόνες που είχαμε διαθέσιμες σε εκείνο το σημείο. Ελπίζαμε λοιπόν σε ένα καλό σημείο για να αναπτύξουμε το DRT, αλλά δεν πιστεύαμε ότι θα μπορούσαμε να μας εκπλήξει.Η διαδρομή τελείωσε ακριβώς όπως είχε προγραμματιστεί, ακριβώς στη μέση αυτής της — από απόσταση — ομαλής περιοχής. Αλλά όταν ανοίξαμε τις εικόνες μετά την διαδρομή το πρωί της Πέμπτης, όλοι αντιδράσαμε με μεγάλη έκπληξη. Από κοντά, η θέση στάθμευσης φαίνεται κάθε άλλο παρά ομαλή. Μπορείτε να δείτε την έκπληξη στην εικόνα τίτλου αυτού του ιστολογίου. Υπάρχουν πολύγωνα, φλέβες, ελασματοποίηση και πιθανώς περισσότερα, μόλις εξετάσουμε τις εικόνες υψηλότερης ανάλυσης που τραβήχτηκαν σήμερα. Η «υψηλότερη ανάλυση» είναι το κλειδί για το γιατί μας περίμενε μια τέτοια έκπληξη! Τα χαρακτηριστικά είναι αρκετά μικρά, μερικών εκατοστών σε πλάτος, και επομένως δεν μπορούσαμε να τα δούμε στις τροχιακές εικόνες ή από απόσταση στις εικόνες της κάμερας πλοήγησης και του ιστού. Η ανάλυση της κάμερας από απόσταση δεν είναι αρκετή για να τα δούμε. Αλλά από κοντά, το έδαφος αποκάλυψε όλη του την ομορφιά! Και είμαι σίγουρος ότι θα υπάρξουν περισσότερα στην ακόμη υψηλότερη ανάλυση των σημερινών εικόνων απεικόνισης MAHLI και ChemCam RMI!Τι σχεδιάσαμε λοιπόν αφού πήραμε μια ανάσα την Πέμπτη; Πρώτα, το μαντέψατε, εικόνες, εικόνες και περισσότερες εικόνες. Η Mastcam τραβάει ένα πλήρες πανόραμα με το «αριστερό» της μάτι και προσθέτει μια σειρά από πιο κοντινά ψηφιδωτά με το «δεξί» της μάτι υψηλότερης ανάλυσης. Επιπλέον, υπάρχει μια εικόνα ChemCam Remote Micro Imager για την καταγραφή δομών πιο μακριά σε υψηλή ανάλυση. Η ChemCam διερευνά τρεις στόχους χρησιμοποιώντας LIBS: Το «Rio Chimore» είναι μια πιο ανοιχτόχρωμη ζώνη. Μπορείτε να δείτε μερικούς από αυτούς και στην εικόνα εξωφύλλου αυτού του ιστολογίου. Οι άλλοι δύο στόχοι LIBS είναι το «Rio de Lava», ένας στόχος με φλέβες, και το «Rio de Salta», ένα από τα πολύγωνα. Η APXS εξετάζει επίσης το βραχώδες υπόστρωμα και τις κορυφογραμμές, τους στόχους «Pampa Grande» και «Iquique Ridge». Η MAHLI έχει την προαναφερθείσα κοντινή ματιά με «χειροκίνητο φακό». Ας δούμε τι θα ανακαλύψουμε όταν λάβουμε αυτές τις εικόνες.Τελικά, το Curiosity ανέβηκε τον λόφο σε ένα πολύ ομαλό έδαφος που ήταν απλώς γεμάτο με μικροσκοπικά πολύγωνα. Ας δούμε αν μας περιμένει μια άλλη έκπληξη που θα αντηχεί γύρω από όλα τα γραφεία μας — και σε δύο ηπείρους, καθώς είχα την τύχη να είμαι από τους πρώτους, εδώ στην Αγγλία (Ή μήπως ήταν οι Γάλλοι συνάδελφοί μας στο ChemCam, οι οποίοι βρίσκονται σε μια ζώνη ώρας μία ώρα μπροστά μου;). Όποια και αν είναι η περίπτωση, αυτό το έδαφος έχει πολλά να πει για τη γεωλογική ιστορία του Άρη! https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4927-4933-lets-drive-to-that-smooth-area/ Το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη έλαβε αυτήν την εικόνα που δείχνει μια εκπληκτική ποικιλία πολυγώνων, φλεβών και άλλων χαρακτηριστικών υφής που περιμένουν έρευνα από την ομάδα του Mars Science Laboratory. Το Curiosity κατέγραψε την εικόνα χρησιμοποιώντας την αριστερή κάμερα πλοήγησης στις 17 Ιουνίου 2026 – 4928η ηλιακή ώρα, ή 4.928η ημέρα του Άρη της αποστολής του Mars Science Laboratory – στις 17:47:52 UTC.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» ανάμεσα στους κορυφαίους υπερυπολογιστές παγκοσμίως. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Στις διεθνείς λίστες TOP500 και Green500, τις δύο πλέον αναγνωρισμένες παγκόσμιες κατατάξεις υπερυπολογιστών κατατάσσεται και επίσημα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» που υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.Οι λίστες TOP500 και Green500 δημοσιεύτηκαν στο Αμβούργο της Γερμανίας, στο πλαίσιο του ISC 2026, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Υπολογιστών Υψηλής Απόδοσης (EuroHPC JU). Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κατέλαβε την 31η θέση της λίστας TOP500 και την 23η της λίστας Green500, ενισχύοντας την παρουσία της Ελλάδας στο διεθνή χάρτη της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων και της ενεργειακά αποδοτικής υπερυπολογιστικής. Επισημαίνεται ότι ο υπερυπολογιστής που θα εγκατασταθεί στο Λαύριο εντάσσεται ανάμεσα στα ισχυρότερα συστήματα της EuroHPC, μαζί με άλλους ευρωπαϊκούς υπερυπολογιστές, όπως οι JUPITER της Γερμανίας, LUMI της Φιλανδίας, Leonardo της Ιταλίας και Arrhenius της Σουηδίας.Σημειώνεται ότι το σύστημα του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» βασίζεται στην αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) με επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, ενώ η μετρούμενη επίδοσή του είναι τα 85,69 petaflops. Πρόκειται δηλαδή για το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα στην Ελλάδα έως σήμερα, αλλά και για την πρώτη ένταξη της χώρας σε ανάλογες λίστες.Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, αναγνωρισμένο μνημείο της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς.Η υποδομή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα συστήματα ψύξης, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Το έργο υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο διάστημα, στη διάθεση της ελληνικής και ευρωπαϊκής ερευνητικής, ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας, καθώς και της βιομηχανίας και του δημόσιου τομέα. Οι λίστες TOP500 & GREEN500 Η λίστα TOP500 κατατάσσει τους 500 ισχυρότερους υπερυπολογιστές στον κόσμο, με βάση τη μετρούμενη υπολογιστική τους επίδοση στο διεθνώς αναγνωρισμένο LINPACK Benchmark. Αποτυπώνεται η μέγιστη σχετική ταχύτητα, βάσει της οποίας τα υπερυπολογιστικά συστήματα εκτελούν πολύπλοκους μαθηματικούς υπολογισμούς. Η λίστα Green500 κατατάσσει τα συστήματα της TOP500, με βάση την ενεργειακή τους αποδοτικότητα, δηλαδή την υπολογιστική ισχύ που παράγουν σε σχέση με την ενέργεια που καταναλώνουν. Η παρουσία του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» και στις δύο λίστες αναδεικνύει τον συνδυασμό υψηλής υπολογιστικής ισχύος και βιώσιμης λειτουργίας. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και η χρήση δεδομένων Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί κρίσιμη υποδομή για την υποστήριξη προηγμένων εφαρμογών στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την επιστημονική έρευνα, την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και την καινοτομία. Η υπολογιστική του ισχύς θα μπορεί να αξιοποιηθεί σε τομείς όπως, η προσωποποιημένη υγεία, η κλιματική έρευνα, η Δημόσια Διοίκηση, η κυβερνοασφάλεια, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός κ.ά. Παράλληλα, θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του εθνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», το οποίο αναπτύσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου των AI Factories, με την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης να έχει τον συντονισμό του έργου και τη ΦΑΡΟΣ Α.Ε., θυγατρική εταιρεία του Υπερταμείου και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, να λειτουργεί ως επιχειρηματικός βραχίονας του εγχειρήματος. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών και δράσεων για την Τεχνητή Νοημοσύνη στη χώρα, υπό τον συντονιστικό ρόλο της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της εθνικής ικανότητας σε κρίσιμες τεχνολογίες και της ψηφιακής κυριαρχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2128443/o-daidalos-anamesa-stoys-koryfaioys-yperypologistes-pagkosmios/

Ανακαλύφθηκε ο δεινόσαυρος… παγώνι. Πρόκειται για ένα άγνωστο είδος που διέθετε μια μοναδική για δεινόσαυρο ουρά και προσφέρει νέα εξελικτικά στοιχεία για τα πτηνά στη Γη. Ένα νέο γένος και είδος πεναράπτορα δεινοσαύρου που ανακαλύφθηκε στη βόρεια Κίνας προσφέρει νέα και ανατρεπτικά στοιχεία για την ιστορία της εξέλιξης των πτηνών.Οι πεναράπτορες είναι μια οικογένεια δεινοσαύρων που αποτελεί εξελικτικό κλάδο φτερωτών δεινοσαύρων ο οποίος περιλαμβάνει όλους τους σύγχρονους ιπτάμενους οργανισμούς (πτηνά) και τους στενότερους συγγενείς τους. Το νέο είδος που έλαβε την ονομασία Changzhousaurus sinensis έζησε στην περιοχή της σημερινής Κίνας πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια κατά την Πρώιμη Κρητιδική περίοδο.Το ζώο είχε συνολικό μήκος περίπου 34 εκατοστά γεγονός που το κατατάσσει ανάμεσα στους μικρότερους γνωστούς μη πτηνόμορφους θηρόποδους δεινοσαύρους. Παρά το μικρό του μέγεθος το είδος συνδύαζε ανατομικά χαρακτηριστικά που απαντώνται σε διάφορους κλάδους του εξελικτικού δέντρου των πτηνόμορφων δεινοσαύρων.Το Changzhousaurus sinensis θεωρείται πιθανότατα ένα πρώιμο μέλος της γραμμής των δεινόνυχων, μιας ομάδας πεναραπτόρων δεινοσαύρων που περιλαμβάνει τους δρομεοσαύρους και τους τροοδοντίδες. Τα ανατομικά ερωτήματα Κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, εντυπωσιακά απολιθώματα τόσο από τις νεότερα αναγνωρισμένες μικρές ομάδες όσο και από τις παραδοσιακές μεγάλες ομάδες των πεναραπτόρων έχουν καλύψει σημαντικά μορφολογικά κενά μεταξύ των κύριων εξελικτικών γραμμών. Παράλληλα έχουν προσφέρει τα αρχαιότερα γνωστά απολιθώματα φτερών, έχουν καταγράψει τις πρώτες ενδείξεις πτήσης στους θηρόποδους δεινοσαύρους, έχουν αποκαλύψει απρόσμενες μορφολογίες και οικολογικές προσαρμογές και έχουν αποδείξει ότι η ομάδα γνώρισε ταχεία εξελικτική διαφοροποίηση κατά τη Μέση Ιουρασική περίοδο.Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι αυτά τα απολιθώματα έδειξαν πως κάποιοι τύποι φτερώματος, ορισμένες αεροδυναμικές συμπεριφορές και άλλα χαρακτηριστικά που θεωρούνταν αποκλειστικά γνωρίσματα των πρώτων πτηνών εμφανίζονται και σε άλλες ομάδες πεναραπτόρων δεινοσαύρων.Ωστόσο παραμένουν αναπάντητα πολλά κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την ανακατασκευή της εξελικτικής ιστορίας της συμπεριφοράς και της οικολογίας των πενναραπτόριων, καθώς και την ερμηνεία επιμέρους ανατομικών χαρακτηριστικών. Τα απολιθωμένα κατάλοιπα του Changzhousaurus sinensis ανακαλύφθηκαν στον πλούσιο σε απολιθώματα σχηματισμό Jiufotang στη δυτική επαρχία Λιαονίνγκ της Κίνας. Το δείγμα, διατηρημένο σε δύο αντικριστές πλάκες πετρώματος, περιλαμβάνει σχεδόν πλήρη σκελετό μαζί με εκτεταμένα ίχνη φτερώματος που κάλυπταν ολόκληρο το σώμα. Το εύρημα Το Changzhousaurus sinensis διέθετε περίπου 16 εξαιρετικά επιμήκη φτερά στην ουρά, μήκους περίπου τετραπλάσιου του μηριαίου οστού, πολύ μεγαλύτερα από εκείνα παρόμοιων δεινοσαύρων. Τα φτερά αυτά θύμιζαν επιφανειακά τα διακοσμητικά πούπουλα της ουράς ενός παγονιού.Ο δεινόσαυρος είχε επίσης ασυνήθιστα μεγάλες πτέρυγες. Τα πρωτεύοντα φτερά πτήσης του έφταναν περίπου τα 12 εκατοστά, αναλογικά μεγαλύτερα από εκείνα οποιουδήποτε άλλου γνωστού μη πτηνόμορφου πεναράπτορα. Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι η αύξηση της επιφάνειας των φτερών και η επιμήκυνση των άνω άκρων δεν εξελίσσονταν πάντοτε ταυτόχρονα αμφισβητώντας απλοποιημένες θεωρίες για την προέλευση των δομών που σχετίζονται με την πτήση.Μεγάλα φτερά υπήρχαν και στα πίσω άκρα του ζώου, ενισχύοντας τις ενδείξεις ότι ορισμένοι πτηνόμορφοι δεινόσαυροι διέθεταν σχέδιο σώματος με τέσσερις «πτέρυγες». «Η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της πρώιμης εξέλιξης των πενναραπτόριων και εγείρει σημαντικά θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα στην έρευνα αυτής της ομάδας» αναφέρει ο παλαιοντολόγος Σινγκ Σου του Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας Σπονδυλωτών και Παλαιοανθρωπολογίας της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών.Μεταξύ αυτών των ζητημάτων περιλαμβάνονται η δημιουργία μιας πιο αξιόπιστης εξελικτικής ταξινόμησης των πενναραπτόρων η κατανόηση της εναέριας συμπεριφοράς και της οικολογίας των πρώιμων μορφών τους, καθώς και ο ακριβής ορισμός των φτερών και των ίδιων των πτηνών. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2128413/anakalyfthike-o-deinosayros-pagoni/

Ο άνθρακας αποκαλύπτει την ηλικία του διαστρικού κομήτη 3I/ATLAS. Είναι τόσο παλιός σχεδόν όσο και το ίδιο το σύμπαν. Ο πιο πρόσφατος διαστρικός επισκέπτης που ανακαλύφθηκε στο ηλιακό μας σύστημα γεννήθηκε σε μια περιοχή του σύμπαντος εντελώς διαφορετική από την δική μας γειτονιά. Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, δημιουργήθηκε πολύ πριν σχηματιστεί το ηλιακό σύστημα, στα πρώτα στάδια της κοσμικής ιστορίας.Ο 3I/ATLAS εντοπίστηκε το 2025 και είναι ο τρίτος διαστρικός κομήτης που οι αστρονόμοι έχουν αναγνωρίσει να διασχίζει το ηλιακό μας σύστημα, μετά τους 1I/ʻOumuamua και 2I/Borisov. Έκτοτε, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) και το επίγειο παρατηρητήριο Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) στη Χιλή για να μελετήσουν τα αέρια που εκτοξεύονταν από τον 3I/ATLAS, καθώς η θερμότητα του Ήλιου εξαέρωνε τα παγωμένα εσωτερικά του στρώματα. Τα χημικά ισότοπα που περιέχονται σε αυτά τα αέρια αποκαλύπτουν στοιχεία για το ασαφές παρελθόν του κομήτη. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature [και προδημοσιεύθηκε τον Μάρτιο με τίτλο «Isotopic Evidence for a Cold and Distant Origin of the Interstellar Object 3I/ATLAS«] συμβάλλει περαιτέρω στην κατανόηση της προέλευσής του.Σχεδόν όλοι έχουν ακούσει την μέθοδο ραδιοχρονολόγησης με ραδιενεργό άνθρακα-14. Πρόκειται για μια μέθοδο που προσδιορίζει την ηλικία ενός αντικειμένου από οργανικό υλικό μετρώντας τον λόγο των ισοτόπων του άνθρακα 14C προς 12C. Εκείνο που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι ο άνθρακας χρησιμοποιείται και στην λεγόμενη πυρηνική κοσμοχρονολόγηση. Άνθρακας-13, όχι Άνθρακας-14 Όταν οι αστροφυσικοί θέλουν να χρονολογήσουν αστρονομικά αντικείμενα, π.χ. διαστρικούς κομήτες ή πανάρχαια άστρα ηλικίας δισεκατομμυρίων ετών, εφαρμόζεται μια διαφορετική μέθοδος, η οποία μελετά τον λόγο δύο σταθερών ισοτόπων: του 12C προς τον 13C. Αυτή η μέθοδος δεν βασίζεται στη ραδιενεργή διάσπαση, αλλά στην γαλαξιακή πυρηνοσύνθεση(*). Στα πρώτα λεπτά μετά τη Μεγάλη Έκρηξη δημιουργήθηκαν κυρίως υδρογόνο και ήλιο και ελάχιστες ποσότητες βαρύτερων στοιχείων όπως ο άνθρακας. Στην ουσία μετά δεν υπήρχε άνθρακας. Στο εσωτερικό των πρώτων γιγαντιαίων άστρων που σχηματίστηκαν στο σύμπαν, δημιουργήθηκαν μεγάλες ποσότητες άνθρακα-12. Ο άνθρακας-13 είναι ένα «δευτερογενές» προίόν. Για να παραχθεί, πρέπει ένα άστρο όπως ο δικός μας Ήλιος να σχηματιστεί περιέχοντας ήδη τον 12C που προέκυψε από τα άστρα των προηγούμενων γενεών. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, το άστρο μετατρέπει ένα μέρος αυτού του 12C σε 13C μέσω διαδοχικών πυρηνικών αντιδράσεων (κύκλος CNO).Καθώς περνούν δισεκατομμύρια χρόνια, ολοένα και περισσότερα άστρα ζουν και πεθαίνουν, και η συνολική ποσότητα του 13C στους γαλαξίες του σύμπαντος αυξάνεται συνεχώς σε σχέση με τον 12C. Έτσι, αν οι αστρονόμοι μελετώντας ένα αστρονομικό σώμα βρουν ότι έχει εξαιρετικά μικρή αναλογία 12C/13C, καταλαβαίνουν ότι το υλικό του δημιουργήθηκε πριν από πολλά δισεκατομμύρια χρόνια, όταν δεν είχαν παραχθεί μεγάλες ποσότητες 13C.Χρησιμοποιώντας τα ισότοπα του άνθρακα για να εκτιμήσουν την ηλικία του κομήτη, οι συγγραφείς της προαναφερθείσας μελέτης θεωρούν ότι ο 3I/ATLAS μπορεί να είναι ακόμη αρχαιότερος από ό,τι είχαν δείξει οι προηγούμενες εκτιμήσεις: ίσως να έχει ηλικία έως και 12 δισεκατομμύρια έτη. Πρόκειται για ηλικία πολύ μεγαλύτερη από εκείνη του ηλιακού μας συστήματος, που είναι περίπου 4,5 δισεκατομμυρίων ετών, και μόλις λιγότερο από δύο δισεκατομμύρια χρόνια νεότερη από το ίδιο το σύμπαν. Το δεδομένο αυτό προκύπτει από τον μετρηθέντα λόγο των ισοτόπων του άνθρακα (12C/13C)~123 έως 191. Ο αντίστοιχος λόγος για τους κομήτες του ηλιακού μας συστήματος (ζώνη Kuiper και νέφος Oort), αλλά και στη Γη, είναι πολύ μικρότερος (12C/13C)~89.Η μελέτη δείχνει επίσης ότι ο 3I/ATLAS προέρχεται από μια πολύ ψυχρότερη περιοχή του δικού του εξωπλανητικού συστήματος σε σύγκριση με οποιονδήποτε κομήτη έχουμε παρατηρήσει στο ηλιακό μας σύστημα. Ο κομήτης περιέχει πολύ μεγαλύτερες ποσότητες δευτερίου (ισότοπο του υδρογόνου του οποίου ο πυρήνας περιέχει ένα πρωτόνιο και ένα νετρόνιο), σε σχέση με οποιοδήποτε γνωστό διαστημικό αντικείμενο του ηλιακού μας συστήματος: (2H/1H)~9.5×10-3. Ο αντίστοιχος λόγος για τους κομήτες του ηλιακού συστήματος είναι περίπου 1,5×10-4 έως 5,3×10-4. Η μεγαλύτερη ποσότητα δευτερίου συνήθως δείχνει σχηματισμό σε εξαιρετικά ψυχρά περιβάλλοντα. Το εύρημα συμφωνεί με άλλες πρόσφατες έρευνες και οι αστρονόμοι αρχίζουν όλο και περισσότερο να υποθέτουν ότι ίσως το δικό μας ηλιακό σύστημα αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Οι κομήτες που μελετούμε εδώ και αιώνες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τους περισσότερους κομήτες που υπάρχουν στο σύμπαν.Χάρη στα προηγμένα τηλεσκόπια όπως το ALMA και το JWST κατέστη δυνατός ο εντοπισμός αυτών των τριών πρώτων διαστρικών αντικειμένων. Και καθώς το Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin στη Χιλή ξεκινά τώρα μια δεκαετή χαρτογράφηση του ουρανού, οι επιστήμονες αναμένουν ότι θα ακολουθήσουν πολλές ακόμη παρόμοιες ανακαλύψεις, εξίσου συναρπαστικές με τον 3I/ATLAS. Αυτοί οι περιπλανώμενοι διαστημικοί βράχοι ίσως σύντομα μας αποκαλύψουν πολύ περισσότερα για το τι υπάρχει στα πιο απομακρυσμένα όρια του σύμπαντος, ίσως και το πόσο παράξενοι είμαστε τελικά εμείς οι ίδιοι. Τα στοιχεία πληθαίνουν και δείχνουν ότι ο διαστρικός επισκέπτης 3I/ATLAS ίσως να έχει ηλικία έως και 12 δισεκατομμύρια χρόνια. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Interstellar Comet 3I/ATLAS is almost as old as the universe itself – https://www.scientificamerican.com/article/interstellar-comet-3i-atlas-is-almost-as-old-as-the-universe-itself/

Κρέμεται στην ισορροπία. Η Σελήνη εμφανίζεται μισοφωτισμένη σε αυτή τη φωτογραφία που τραβήχτηκε από το πλήρωμα του Artemis II την 6η ημέρα της πτήσης. Ο τερματιστής - η διαφορά μεταξύ φωτός και σκότους - παρέχει μια έντονη αντίθεση και ακόμη μεγαλύτερη προοπτική των βραχωδών, ανώμαλων και απόκοσμων επιφανειακών χαρακτηριστικών της Σελήνης. Η κοντινή πλευρά, η οποία είναι αυτή που μπορούμε να δούμε από τη Γη, εμφανίζεται στις σκούρες γκρι περιοχές στο πάνω μέρος αυτής της εικόνας. Ξαναδείτε εικόνες από την αποστολή Άρτεμις II. https://www.nasa.gov/gallery/journey-to-the-moon/

Το διαστημόπλοιο Webb της NASA εντοπίζει εκατομμύρια αστέρια μέσα στον γαλαξία Cigar. Βρίσκεται 12 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά και υπό ταχεία δημιουργία αστεριών, ο σπειροειδής γαλαξίας Messier 82 (M82) που σχηματίζει άστρα στις άκρες είναι ένα επιστημονικά μοναδικό θέαμα, και τώρα το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA αποκάλυψε προηγουμένως άγνωστες λεπτομέρειες.Ο έντονος σχηματισμός αστεριών του M82, που πιστεύεται ότι είναι το αποτέλεσμα μιας συγχώνευσης γαλαξιών, θα είναι ένα βραχύβιο γεγονός με αστρονομικούς όρους, που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια στο σύνολό του. Αυτή η προσωρινή φάση ακραίου σχηματισμού αστεριών σε σχέση με τη μάζα του γαλαξία, καθώς και η θέση του στο τοπικό σύμπαν, είναι μεταξύ των παραγόντων που καθιστούν τον M82, γνωστό και ως γαλαξία Cigar, ένα μοναδικό περιβάλλον για μελέτη.Μια ομάδα αστρονόμων ολοκλήρωσε πρόσφατα μια απεικονιστική έρευνα με το τηλεσκόπιο Webb. Αυτό το πρόγραμμα περιελάμβανε συνολικά 65 ώρες παρατήρησης με το όργανο NIRCam (Κάμερα Εγγύς Υπερύθρου) του Webb και αποκάλυψε πρωτοφανείς λεπτομέρειες του γαλαξία των αστρικών εκρήξεων , συμπεριλαμβανομένης της δομής του διασταλμένου δίσκου του και εκατομμυρίων μεμονωμένων αστεριών. Η απεικόνιση υψηλής ανάλυσης του Webb, ειδικά του κύριου επιπέδου του γαλαξιακού δίσκου, έχει αποκαλύψει ζωτικές πληροφορίες για τους αστρονόμους καθώς επιδιώκουν να αποκαλύψουν την ιστορία σχηματισμού του M82. Επιπλέον, τα δεδομένα του Webb θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις τρέχουσες διεργασίες που συμβαίνουν μέσα στον γαλαξία των αστρικών εκρήξεων.«Ο M82 είναι ένα χάος, αλλά είναι ένα όμορφο χάος. Δεν καταλαβαίνουμε πλήρως τι συμβαίνει, ειδικά όσον αφορά την εξελικτική του ιστορία. Τι θα μπορούσε να έχει προκαλέσει έναν τόσο αυξημένο ρυθμό σχηματισμού αστεριών; Πόσο καιρό έχει αυτός ο γαλαξίας να απομακρύνει πίδακες ύλης από το κέντρο του;» δήλωσε ο κύριος ερευνητής Adam Smercina, υπότροφος του Hubble της NASA στο Ινστιτούτο Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη και επερχόμενος Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tufts στη Μασαχουσέτη. «Ο M82 είναι ένα ιδανικό εργαστήριο εξέλιξης γαλαξιών επειδή έχει ιδιότητες που μας επιτρέπουν να διερευνήσουμε σημαντικές φυσικές διεργασίες, όπως το πώς σχηματίζονται τα αστέρια σε τέτοια περιβάλλοντα και πώς αυτή η δραστηριότητα οδηγεί τις εκροές. Ο M82 παρέχει ένα ταυτόχρονο παράθυρο σε πολλά αστροφυσικά ερωτήματα, με τρόπο που κανένας άλλος γαλαξίας στο τοπικό σύμπαν δεν μπορεί».Πριν από το Webb, πολλά αστεροσκοπεία εξέταζαν τον γαλαξία με την αστρική έκρηξη, συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών τηλεσκοπίων Hubble και Spitzer της NASA που έχουν αποσυρθεί. Ωστόσο, ο τεράστιος όγκος σκόνης μέσα σε αυτόν τον γαλαξία περιόριζε την ποσότητα πληροφοριών που μπορούσαν να αποκτήσουν οι αστρονόμοι για τον M82 σε υψηλή ανάλυση. Ενώ το Webb είχε εξετάσει προηγουμένως αυτόν τον γαλαξία , η διάρκεια της νέας απεικόνισης, σε συνδυασμό με την ευαισθησία του τηλεσκοπίου στο υπέρυθρο, του επέτρεψε να διαπεράσει την πυκνή σκόνη.Η εικόνα του τηλεσκοπίου στο εγγύς υπέρυθρο φως είναι ένα στιγμιότυπο μιας σκηνής που εξελίσσεται εδώ και μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Η εικόνα του Webb περιέχει περίπου 16,5 εκατομμύρια μεμονωμένα αστέρια διασκορπισμένα σε όλο τον γαλαξία. Το φως από αυτές τις αστρικές πηγές απεικονίζεται ως φωτεινοί μπλε κόκκοι. Αυτό είναι μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού αριθμού αστεριών που οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι βρίσκονται σε έναν γαλαξία όπως ο M82, με την πλειοψηφία τους να είναι πολύ αμυδρή για να είναι ορατή.«Ο τεράστιος αριθμός των αστεριών που καταφέραμε να εντοπίσουμε με το Webb είναι απίστευτος», δήλωσε το μέλος της ομάδας Benjamin Williams του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον. «Είναι ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος από αυτόν που καταφέραμε να δούμε με άλλα τηλεσκόπια. Όλα αυτά τα αστέρια συλλογικά παρέχουν ένα λεπτομερές αρχείο απολιθωμάτων του σχηματισμού και της εξέλιξης του M82».Προχωρώντας προς τα μέσα, η αύξηση της φωτεινότητας και το ασύμμετρο σχήμα του γαλαξιακού δίσκου υποδηλώνουν τη μοναδική υποκείμενη δομή του σπειροειδούς γαλαξία. Οι διαφορετικές ακτίνες μεταξύ των δύο πλευρών υποδηλώνουν ότι ο M82 έχει παραμορφωμένο σχήμα, κάτι που μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια έντονων συγχωνεύσεων γαλαξιών.«Με την πρώτη ματιά, ο δίσκος του γαλαξία μπορεί να φαίνεται λιγότερο εντυπωσιακός επειδή ο Webb βλέπει μέσα από τη σκόνη», δήλωσε το μέλος της ομάδας Eric Bell του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. «Αλλά ο M82 είναι ένα απολαυστικά πολύπλοκο σύστημα. Οι παρατηρήσεις του Webb θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε ορισμένα μυστήρια που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως το πώς έχει μετακινηθεί ο σχηματισμός των αστεριών μέσα στον M82 τα τελευταία δισεκατομμύρια χρόνια».Λόγω του ακραίου σχηματισμού αστεριών μέσα στον γαλαξία, ο οποίος είναι 10 φορές ταχύτερος από τον ρυθμό σχηματισμού αστεριών του Γαλαξία μας, η αστρική γέννηση τελικά θα διαταραχθεί. Η αστρική φρενίτιδα του M82 προκαλεί την εκτόξευση διπολικών πηγών ύλης πάνω και κάτω από τον δίσκο. Αν και μοιάζει με μια ταραχώδη περιοχή, οι εκροές σε σχήμα κλεψύδρας φαίνεται να έχουν μια πολυεπίπεδη δομή. Οι κίτρινες έλικες ύλης που βρίσκονται πιο κοντά στον δίσκο του γαλαξία αντιπροσωπεύουν ιονισμένο αέριο, ενώ το πορτοκαλί υλικό που βρίσκεται πιο μακριά απεικονίζει μικρούς κόκκους σκόνης. Αυτοί οι κόκκοι ονομάζονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες και είναι χρήσιμοι στην ανίχνευση ύλης στον χώρο μεταξύ των αστεριών του γαλαξία, γνωστό και ως διαστρικό μέσο.Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο αυτής της μελέτης Webb είναι μόνο ένα σύνολο δεδομένων που θα αναλύσουν οι επιστήμονες καθώς επιδιώκουν να συνδυάσουν την ιστορία σχηματισμού αυτού του γαλαξία με αστρικές εκρήξεις.«Οι γαλαξίες είναι τόσο περίπλοκα οικοσυστήματα που αν θέλετε πραγματικά να τους κατανοήσετε, πρέπει να συγκεντρώσετε σύνολα δεδομένων από διαφορετικές αποστολές», δήλωσε το μέλος της ομάδας Kristen McQuinn του Ινστιτούτου Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων. «Μία αποστολή δεν μπορεί να απαντήσει πλήρως σε όλα τα ερωτήματα που έχουμε για το M82. Ο συνδυασμός των δεδομένων που συλλέγονται από διαφορετικά τηλεσκόπια, όπως το Webb και το Hubble, είναι ισχυρός. Όταν συνδυάζετε τα σύνολα δεδομένων, επεκτείνετε αυτό που μπορείτε να διερευνήσετε και τα ερωτήματα που μπορείτε να θέσετε είναι ακόμη πιο περίπλοκα».Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA για να απεικονίσουν τον γαλαξία Messier 82, ο οποίος βρίσκεται σε αστρική έκρηξη, και να εντοπίσουν την εξελικτική του ιστορία. Αυτή η σύνθετη εικόνα Webb και Hubble περιλαμβάνει 16,5 εκατομμύρια αστέρια (μπλε-λευκό), κόκκους σκόνης (κόκκινο-πορτοκαλί) και ιονισμένο αέριο υδρογόνο (κίτρινο). Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA παρατήρησε τον γαλαξία Messier 82 με αστρική έκρηξη, κοιτάζοντας μέσα από τη σκόνη και αποκαλύπτοντας 16,5 εκατομμύρια αστέρια και τη δομή του διασταλμένου δίσκου του γαλαξία. Οι επιστήμονες επιδιώκουν να μάθουν την εξελικτική ιστορία του γαλαξία με τα δεδομένα του Webb. Παράλληλη σύγκριση ενός τμήματος του γαλαξία Messier 82 (M82) σε μορφή αστεριού, όπως φαίνεται από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble (αριστερά) και James Webb (δεξιά) της NASA. Το Hubble περιέγραψε λεπτομερώς τη δομή αερίου και σκόνης του M82, ενώ το Webb διέσχισε τη σκόνη και διέκρινε εκατομμύρια αστέρια στο υπέρυθρο φως.

Το Chandra της NASA ανακάλυψε πιθανά υπολείμματα σουπερνόβα. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA , οι αστρονόμοι μπορεί να βρήκαν ένα υπόλειμμα σουπερνόβα – που φαίνεται σε αυτήν την εικόνα της 11ης Ιουνίου 2026 – σε μια ενδιαφέρουσα γειτονιά στη μέση του Γαλαξία μας. Τα υπολείμματα σουπερνόβα είναι τα επεκτεινόμενα υπολείμματα εκραγέντων αστεριών και παρέχουν στοιχεία όπως σίδηρο, οξυγόνο και πυρίτιο, τα οποία είναι κρίσιμα για τον σχηματισμό των πλανητών και για τη ζωή όπως την γνωρίζουμε, ώστε να σχηματιστεί και να ακμάσει.Αυτό το νέο υπόλειμμα σουπερνόβα, εάν επιβεβαιωθεί, θα είναι ένα από τα πιο κοντινά που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στην κεντρική περιοχή του γαλαξία μας, μια εξωτική περιοχή γεμάτη με τεράστια αστέρια, μακριά νήματα μαγνητικών πεδίων και πυκνά νέφη αερίου που περιστρέφονται γρήγορα γύρω από το Γαλαξιακό Κέντρο. Διαβάστε περισσότερα για αυτήν την ανακάλυψη. https://science.nasa.gov/missions/chandra/nasas-chandra-discovers-possible-supernova-remnant-in-galactic-center/ Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA, οι αστρονόμοι μπορεί να βρήκαν ένα υπόλειμμα σουπερνόβα σε μια ενδιαφέρουσα γειτονιά στη μέση του γαλαξία μας.

Εντοπίστηκαν οι «θεμέλιοι λίθοι» του γαλαξία μας. Πρόκειται για τα πρώτα άστρα στον πυρήνα του Γαλαξία τα οποία χαρακτηρίζονται ως κοσμικά απολιθώματα. Μια τεράστια, λαμπερή σφαίρα άστρων που ονομάζεται Terzan 5 ίσως αποτελεί ένα τμήμα του κεντρικού «εξογκώματος» του γαλαξία μας που δεν εξομαλύνθηκε και δεν αναμείχθηκε με το υπόλοιπο υλικό που σχηματίστηκε προοδευτικά στο γαλαξία. Αντίθετα σύμφωνα με νέα ευρήματα μπορεί να έχει επιβιώσει ως ένα απολιθωμένο κατάλοιπο από τη γέννηση του γαλαξία μας.«Το Terzan 5 μπορεί να προσφέρει άμεσες ενδείξεις που θα βοηθήσουν να εξηγήσουμε πώς σχηματίστηκαν τα εξογκώματα των γαλαξιών σε ολόκληρο το Σύμπαν», δήλωσε η Μπάρμπαρα Λαντσόνι του Πανεπιστημίου της Μπολόνια. Η Λαντσόνι είναι μέλος μιας ομάδας αστρονόμων που μελέτησαν το Terzan 5 χρησιμοποιώντας το διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb.Το Terzan 5 είναι ένα σφαιρωτό σμήνος, μια τεράστια σφαίρα αστεριών με συνολική μάζα δύο εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου μας και συνολική λαμπρότητα 800.000 φορές μεγαλύτερη. Το πρόβλημα είναι ότι βρίσκεται περίπου 18.800 έτη φωτός μακριά μέσα στο κεντρικό εξόγκωμα του γαλαξία μας. Πυκνές λωρίδες γαλαξιακής σκόνης παρεμβάλλονται ανάμεσα σε εμάς και το σμήνος μειώνοντας σημαντικά τη φαινόμενη φωτεινότητά του. Για αυτόν τον λόγο δεν ανακαλύφθηκε παρά μόνο το 1968 από τον Τουρκο-Γάλλο-Αρμένιο αστρονόμο Αγκόπ Τερζάν. Τα σμήνη Τα σφαιρωτά σμήνη είναι συνήθως πανάρχαια. Επίσης, κατά κανόνα σχηματίζουν όλα τα άστρα τους σε μία μόνο γιγάντια έκρηξη αστρογένεσης. Έτσι, όλα τα άστρα τους θα έπρεπε να έχουν την ίδια ηλικία, περίπου 12 έως 13 δισεκατομμυρίων ετών. Ωστόσο, ορισμένα σφαιρωτά σμήνη παρουσιάζουν ενδείξεις για περισσότερες από μία γενιές άστρων. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα Omega Centauri, NGC 2808 και NGC 1783 στον Γαλαξία μας, καθώς και τα NGC 411 στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου και NGC 1696 στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου.Έχουν προταθεί διάφορες εξηγήσεις. Μία πιθανότητα είναι ότι πρόκειται για τα εναπομείναντα κέντρα νάνων γαλαξιών που έχασαν το μεγαλύτερο μέρος των άστρων τους λόγω παλιρροϊκών βαρυτικών δυνάμεων από τον Γαλαξία μας. Μια άλλη είναι ότι αυτά τα σμήνη ήταν αρκετά μεγάλα ώστε να διατηρήσουν μοριακό αέριο για τη δημιουργία μεταγενέστερων γενεών άστρων. Η ανακάλυψη Όταν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble παρατήρησε το Terzan 5 το 2009 και ξανά το 2016 διαπίστωσε ότι ανήκει και αυτό στην κατηγορία των «παράξενων» σφαιρωτών σμηνών με δύο γενιές άστρων, ηλικίας περίπου 12,5 και 4,7 δισεκατομμυρίων ετών. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης ποσότητας γαλαξιακής σκόνης ούτε το Hubble μπορούσε να το παρατηρήσει με απόλυτη καθαρότητα.Το JWST όμως μπορεί. Η όρασή του στο κοντινό υπέρυθρο φάσμα διαπερνά τη σκόνη. «Οι νέες παρατηρήσεις του Webb στο κοντινό υπέρυθρο, σε συνδυασμό με τα αρχειακά δεδομένα του Hubble, μας έδωσαν μια πολύ πιο καθαρή εικόνα της ιστορίας του Terzan 5», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Τζόρτζια Τσούλο υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια.Το James Webb εντόπισε δύο ακόμη γενιές άστρων: μία που σχηματίστηκε πριν από 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια και μία άλλη πριν από 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Η ύπαρξη τεσσάρων γενεών άστρων είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξηγηθεί για ένα σφαιρωτό σμήνος. Για αυτόν τον λόγο, η ομάδα θεωρεί ότι το Terzan 5 ίσως είναι κάτι πιο πρωταρχικό: ένα εναπομείναν δομικό στοιχείο του κεντρικού εξογκώματος του Γαλαξία μας που δεν ενσωματώθηκε ποτέ πλήρως.«Για κάποιον λόγο, αυτή η ιδιαίτερη συγκέντρωση άστρων σχηματίστηκε ξεχωριστά από το εξόγκωμα και δεν καταστράφηκε κατά τον σχηματισμό του. Το Terzan 5 είναι αυτό που σήμερα αποκαλούμε απολιθωμένο θραύσμα του εξογκώματος, επειδή μοιάζει με τις πρωταρχικές συσσωματώσεις που συνέβαλαν στη δημιουργία του» αναφέρουν οι ερευνητές.Οι δισκοειδείς γαλαξίες διαθέτουν δύο κύρια συστατικά: έναν σχετικά λεπτό δίσκο με σπειροειδείς βραχίονες και έναν διογκωμένο πυρήνα, γνωστό ως εξόγκωμα. Τα γαλαξιακά εξογκώματα είναι συνήθως τα αρχαιότερα μέρη των γαλαξιών και σχηματίζονται δισεκατομμύρια χρόνια πριν από τους δίσκους, τουλάχιστον στην περίπτωση του γαλαξία μας.Το JWST παρατηρεί αυτή τη διαδικασία στο πρώιμο Σύμπαν αποκαλύπτοντας νεαρούς και ανομοιογενείς γαλαξίες. Ωστόσο λόγω των τεράστιων αποστάσεων και του βάθους χρόνου που εξερευνά οι παρατηρήσεις των δομικών στοιχείων αυτών των γαλαξιών δεν είναι ακόμη απολύτως σαφείς. Με το Terzan 5 ίσως έχουμε την ευκαιρία να μελετήσουμε από σχετικά κοντά ένα από τα δομικά στοιχεία του εξογκώματος του γαλαξία μας αποκτώντας νέες γνώσεις για τη γέννησή του.Το Terzan 5 πιθανότατα δεν είναι το μοναδικό απολιθωμένο θραύσμα εξογκώματος. Εκτός από τα προαναφερθέντα σφαιρωτά σμήνη, μερικά από τα οποία ίσως είναι επίσης απολιθωμένα θραύσματα ενώ άλλα μπορεί να αποτελούν τους πυρήνες νάνων γαλαξιών, το σφαιρωτό σμήνος Liller 1, κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας, μοιράζεται πολλές από τις ιδιότητες του Terzan 5. Μεταξύ αυτών είναι η μεγάλη αφθονία βαρέων στοιχείων που παρήχθησαν από πολλαπλές γενιές άστρων τα οποία πέθαναν σε εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων (σουπερνόβα).Η ερευνητική ομάδα σκοπεύει τώρα να μελετήσει ακόμη 40 έως 50 σφαιρωτά σμήνη στο κεντρικό εξόγκωμα του γαλαξία μας ώστε να διαπιστώσει αν και αυτά αποτελούν απολιθωμένα θραύσματα ή αν είναι απλώς συνηθισμένα σφαιρωτά σμήνη. Στη φωτογραφία το σφαιρικό σμήνος Terzan 5. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127817/entopistikan-oi-themelioi-lithoi-toy-galaxia-mas/

Η NASA θα καλύψει το US Spacewalk 95, διοργανώνοντας συνέντευξη Τύπου για την προεπισκόπηση. Οι αστροναύτες της NASA θα βγουν έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τρίτη 30 Ιουνίου για να αντικαταστήσουν μια άρθρωση του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2 του τροχιακού συγκροτήματος. Ο διαστημικός περίπατος έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει περίπου στις 8:35 π.μ. EDT.Ειδικοί από τη NASA και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος) θα κάνουν μια προεπισκόπηση του επερχόμενου διαστημικού περιπάτου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 2 μ.μ. την Πέμπτη 25 Ιουνίου, στο κανάλι YouTube της υπηρεσίας . Η ενημέρωση θα πραγματοποιηθεί στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον. Μάθετε πώς να παρακολουθείτε περιεχόμενο της NASA μέσω μιας ποικιλίας πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στους συμμετέχοντες περιλαμβάνονται: Μπιλ Σπέτς, διευθυντής επιχειρήσεων και ολοκλήρωσης, Πρόγραμμα Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, NASA Johnson Φιόνα Αντκόβιακ, διευθύντρια πτήσεων διαστημικού περιπάτου, NASA Johnson Τζέισον Ντάιερ, αναπληρωτής διευθυντής συνδέσμων, CSA Τα μέσα ενημέρωσης με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες που ενδιαφέρονται να παραστούν αυτοπροσώπως πρέπει να επικοινωνήσουν με το γραφείο σύνταξης του Johnson το αργότερο έως τις 5 μ.μ. την Τετάρτη 24 Ιουνίου, στη διεύθυνση: jsccommu@mail.nasa.gov . Τα μέσα ενημέρωσης που συμμετέχουν τηλεφωνικά θα πρέπει να ζητήσουν στοιχεία επικοινωνίας εντός της ίδιας προθεσμίας. Για να υποβάλουν μια ερώτηση, τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να καλέσουν το αργότερο 15 λεπτά πριν από την έναρξη της συνέντευξης Τύπου. Τρίτη, 30 Ιουνίου Οι αστροναύτες της NASA, Κρις Γουίλιαμς και Τζέσικα Μέιρ, θα βγουν από την αεροθύλακα Quest του σταθμού για να αντικαταστήσουν μια άρθρωση του καρπού που δυσλειτουργούσε κατά τη διάρκεια των κανονικών επιχειρήσεων του Canadarm2 στις 27 Μαΐου, αφού ο βραχίονας τράβηξε αυξημένο ρεύμα κινητήρα και δεν κινήθηκε όπως αναμενόταν.Παρακολουθήστε ζωντανά την κάλυψη του διαστημικού περιπάτου των ΗΠΑ 95 της NASA στις 7 π.μ. EDT στο NASA+ , το Amazon Prime , το Netflix και το κανάλι του οργανισμού στο YouTube . Ο διαστημικός περίπατος αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξιμιση ώρες.Η NASA συνεργάστηκε με την CSA για να κατανοήσει το πρόβλημα και διαπίστωσε ότι ήταν απαραίτητος ένας διαστημικός περίπατος για την αντικατάσταση της άρθρωσης χρησιμοποιώντας μια εφεδρική που υπήρχε ήδη στον διαστημικό σταθμό. Οι επισκευές σε ρομποτικά συστήματα, όπως το Canadarm2, είναι φυσιολογικές και αναμένονται μετά από περισσότερα από 25 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, καθώς το σύστημα σχεδιάστηκε με γνώμονα τα αντικαταστάσιμα εξαρτήματα και την προγραμματισμένη συντήρηση.Αυτός ο διαστημικός περίπατος θα είναι ο δεύτερος για τον Williams και ο πέμπτος για τη Meir. Ο Williams θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 1 και θα φορέσει στολή με κόκκινες ρίγες. Ο Meir θα υπηρετήσει ως μέλος πληρώματος 2 και θα φορέσει στολή χωρίς διακριτικά. Θα είναι ο 280ός διαστημικός περίπατος για την υποστήριξη της συναρμολόγησης, της συντήρησης και των αναβαθμίσεων του διαστημικού σταθμού. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την έρευνα, τις λειτουργίες και τα πληρώματά του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/station Η αστροναύτης της NASA Τζέσικα Μέιρ χαιρετά την κάμερα κατά τη διάρκεια ενός επτάωρου και δίλεπτου διαστημικού περιπάτου έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 18 Μαρτίου 2026. Το πλήρωμα ξεκινά την εβδομάδα με Βιομηχανική, Διαστημική Κατασκευή και Προετοιμασίες για Διαστημικούς Περίπατους. Η εβδομάδα ξεκίνησε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με τη βιομηχανική κατασκευή ιστών χόνδρου και την κατασκευή προηγμένων υλικών . Τα μέλη του πληρώματος της Αποστολής 74 ενέτειναν επίσης τις προετοιμασίες για έναν διαστημικό περίπατο και διεξήγαγαν εξετάσεις όρασης τη Δευτέρα.Η μηχανικός πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, μοίρασε την ημέρα της εργαζόμενη σε δύο έρευνες — η μία επικεντρώθηκε στη βιοτεχνολογία και η άλλη στην κατασκευή με βάση το διάστημα. Ξεκίνησε τη βάρδιά της μέσα στο γάντι Life Science της εργαστηριακής μονάδας Kibo , θρέφοντας ζωντανά κύτταρα χόνδρου . Οι επιστήμονες μελετούν πώς αυτά τα κύτταρα μεγαλώνουν σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, έρευνα που θα μπορούσε να καθοδηγήσει νέες θεραπείες για αρθρίτιδα ή αθλητικούς τραυματισμούς. Αργότερα, στη μονάδα Harmony , φωτογράφισε κολλοειδείς κρυστάλλους — μικροσκοπικά σωματίδια που επιπλέουν σε υγρό — για να καταγράψει πώς διατάσσονται φυσικά σε τακτοποιημένες τρισδιάστατες δομές σε μικροβαρύτητα. Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη υλικών και τεχνολογιών επόμενης γενιάς τόσο για τη Γη όσο και για τη διαστημική βιομηχανία.Ενδιάμεσα στην εργασία της επιστήμης του διαστήματος, η Meir συνεργάστηκε με τον μηχανικό πτήσης της NASA, Chris Williams , και εξέτασαν τα σχέδια για έναν διαστημικό περίπατο για την επισκευή μιας άρθρωσης του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2, που είχε προγραμματιστεί για τις 30 Ιουνίου. Το δίδυμο εξέτασε εργαλεία και διαστημικές στολές για διαστημικό περίπατο, μελέτησε τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και πολλά άλλα στον αεροθάλαμο Quest . Στη συνέχεια, ο Williams διαμόρφωσε το Quest και έστησε μια διαστημική στολή μέσα στον αεροθάλαμο για τον επερχόμενο διαστημικό περίπατο.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, εργάστηκε στη συντήρηση της διαστημικής στολής μέσα στο Quest, γεμίζοντας δεξαμενές νερού και καθαρίζοντας ένα σύστημα ψύξης νερού που διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία της στολής κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου. Η μηχανικός πτήσης Σόφι Αντενό της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) επιθεώρησε για λίγο μια άλλη διαστημική στολή, προετοιμάζοντάς την για έλεγχο καταλληλότητάς της και στη συνέχεια ετοίμασε δύο κάμερες και τις θερμικές τους ασπίδες για τα καθήκοντα φωτογράφισης διαστημικού περιπάτου. Η NASA σύντομα θα ανακοινώσει τους δύο αστροναύτες που θα περιπλανηθούν στο διάστημα και θα παρέχει ζωντανή τηλεοπτική ενημέρωση με περισσότερες λεπτομέρειες αυτή την εβδομάδα.Οι εξετάσεις όρασης ήταν στο πρόγραμμα τη Δευτέρα, καθώς ο Williams έκανε εκ περιτροπής με τους κοσμοναύτες Sergey Kud-Sverchkov και Sergei Mikaev ανάγνωση χαρακτήρων από ένα τυπικό οφθαλμολογικό διάγραμμα μέσα στην εργαστηριακή μονάδα Destiny . Ο Kud-Sverchkov, διοικητής του σταθμού, στη συνέχεια φωτογράφισε και επιθεώρησε τα εξαρτήματα σύνδεσης στις μονάδες Rassvet και Poisk . Ο Mikaev συνεργάστηκε με τον μηχανικό πτήσης Andrey Fedyaev, και οι δύο μηχανικοί πτήσης της Roscosmos, για περισσότερες δοκιμές εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του πληρώματος και των επικοινωνιών στο διάστημα. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/06/22/crew-starts-week-with-bioengineering-space-manufacturing-and-spacewalk-preps/ Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εγκαθιστά ερευνητικό εξοπλισμό μέσα στο ντουλαπάκι του εργαστηρίου Kibo, για να μάθει πώς να κατασκευάζει και να εμπορευματοποιεί διαστημικές θεραπείες για μια ποικιλία ασθενειών.

Το διαστημόπλοιο Webb της NASA βρίσκει στοιχεία για την αρχαία, μακρινή προέλευση του κομήτη 3I/ATLAS Καθώς ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS άρχισε να απομακρύνεται από τον Ήλιο τον Δεκέμβριο του 2025, οι αστρονόμοι άδραξαν την ευκαιρία να στρέψουν το ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA προς την κατεύθυνσή του και να καταγράψουν λεπτομερείς μετρήσεις των χημικών συστατικών του. Ο κομήτης είχε πρόσφατα θερμανθεί από το πλησιέστερο πέρασμά του από τον Ήλιο και ο αρχαίος πάγος του είχε μετατραπεί σε ένα φωτεινό κώμα αερίου ιδανικό για παρατήρηση. Ο Webb κατέγραψε λεπτομερή δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των χημικών αναλογιών άνθρακα και δευτερίου, γνωστού και ως βαρέος υδρογόνου, που δεν βρίσκονται στους κομήτες του ηλιακού συστήματος. Τα αποτελέσματα εξέπληξαν τους ερευνητές. Εργαζόμενοι προς τα πίσω, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τα συστατικά που αποτελούν τον κομήτη 3I/ATLAS για να κατανοήσουν το περιβάλλον στο οποίο σχηματίστηκε. Μια εργασία που περιγράφει λεπτομερώς τα ευρήματα δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου στο περιοδικό Nature . https://www.nature.com/articles/s41586-026-10771-6 Διαστρικός Κομήτης 3I/ATLAS (NIRSpec IFU) Το όνομα του κομήτη προέρχεται από την ιδιότητά του ως ο τρίτος επιβεβαιωμένος διαστρικός κομήτης, που σημαίνει ότι προήλθε εκτός του ηλιακού συστήματος, και από το τηλεσκόπιο που τον εντόπισε για πρώτη φορά, το χρηματοδοτούμενο από τη NASA ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System).«Αυτή ήταν μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουμε ένα αρχαίο αντικείμενο από τον μακρινό γαλαξία, πιθανώς προγενέστερο του Ήλιου και του ηλιακού μας συστήματος», δήλωσε ο αστροχημικός Martin Cordiner του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Greenbelt του Μέριλαντ και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Από τη μία πλευρά, έχουμε άμεση εικόνα για αυτόν τον μακρινό χρόνο και τόπο, και από την άλλη, μαθαίνουμε κάτι για το πόσο ασυνήθιστο μπορεί να είναι το δικό μας ηλιακό σύστημα».Ο Cordiner και η ερευνητική ομάδα ενώθηκαν με αστρονόμους από πολλούς κλάδους, εκμεταλλευόμενοι την ευκαιρία να δουν τον 3I/ATLAS στο ταξίδι του μέσα από το ηλιακό σύστημα. Έλαβαν έγκριση να διακόψουν το προγραμματισμένο πρόγραμμα παρατηρήσεων του Webb, ώστε να χρησιμοποιήσουν το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπερύθρου) για να μελετήσουν τον κομήτη. Το NIRSpec αποκάλυψε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα δευτερίου, περίπου 30 φορές περισσότερα από αυτά που παρατηρούνται σε κομήτες του ηλιακού συστήματος. Αυτό υποδηλώνει ότι ο 3I/ATLAS μπορεί να προήλθε από ένα πολύ ψυχρό σύστημα πολύ νωρίτερα στην ιστορία του γαλαξία μας. Κατά τη διάρκεια του σχηματισμού του, το υλικό που ενσωματώθηκε στον 3I/ATLAS πιθανότατα εκτέθηκε σε άφθονη ακτινοβολία, αλλά όχι σε κάποια μακροπρόθεσμη θερμότητα που θα είχε επανεπεξεργαστεί τον πάγο του «βαρέος ύδατος», με δευτέριο, στον τύπο πάγου H2O που γνωρίζουμε στη Γη. 3I/ATLAS σε σύγκριση με κομήτες του Ηλιακού Συστήματος Επιπλέον, το NIRSpec έδειξε μόνο ίχνη άνθρακα-13 σε σύγκριση με τον ελαφρύτερο άνθρακα-12. Αυτό υποδεικνύει επίσης μια πολύ παλιά προέλευση για τον 3I/ATLAS, καθώς τα αστρικά συστήματα εμπλουτίζονται με άνθρακα-13 με την πάροδο του χρόνου καθώς γενιές αστεριών γεννιούνται και πεθαίνουν στον γαλαξία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν υψηλότερα επίπεδα άνθρακα-13 στο σύστημά μας, γύρω από τον Ήλιο μας, ο οποίος σχηματίστηκε σχετικά πρόσφατα, πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι το 3I/ATLAS θα μπορούσε να σχηματίστηκε πριν από 10 έως 12 δισεκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια του « κοσμικού μεσημεριού » του σύμπαντος, όταν ο σχηματισμός των άστρων βρισκόταν στο απόγειό του. Το νεαρό σύστημα προέλευσης του πιθανότατα ήταν κρυμμένο σε ένα σχετικά κρύο, πυκνό νέφος. Η αφθονία βαρέος ύδατος δείχνει ότι το 3I/ATLAS πέρασε τα χρόνια διαμόρφωσής του σε βαθιά παγωμένη κατάσταση. Μια ξεχωριστή μελέτη που χρησιμοποίησε το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, με επικεφαλής την αστρονόμο Cyrielle Opitom του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, συμπληρώνει τα ευρήματα του Webb με μια ανάλυση των ποικιλιών άνθρακα και αζώτου του 3I/ATLAS με τη μορφή του χημικού κυανίου.«Για εμάς ως επιστήμονες, η εύρεση αυτών των σπάνιων ισοτόπων είναι συναρπαστική, αλλά η ευρύτερη εικόνα εδώ είναι η εξέταση των δυνατοτήτων της πρεβιοτικής χημείας αλλού στον γαλαξία», δήλωσε η Stefanie Milam της NASA Goddard και συν-συγγραφέας της μελέτης με τον Cordiner. «Μέχρι στιγμής, γνωρίζουμε μόνο ένα μέρος στο απέραντο σύμπαν όπου χημικά συστατικά οδήγησαν στη ζωή - το ηλιακό μας σύστημα, τη Γη μας. Η ανάλυση αυτών των διαστρικών αντικειμένων είναι ένα σημαντικό βήμα προς την εκμάθηση του πόσο συχνές ή ασυνήθιστες είναι οι συνθήκες για την εξέλιξη της ζωής στο σύμπαν».Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπερύθρου) στο Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA για να χαρτογραφήσουν συγκεκριμένα χημικά περιεχόμενα του κομήτη 3I/ATLAS καθώς απομακρύνθηκε από τον Ήλιο. Η πλήρης εικόνα φαίνεται παρακάτω. Αυτά τα γραφήματα παρουσιάζουν τη σημαντική διαφορά στη σύνθεση μεταξύ του διαστρικού κομήτη 3I/ATLAS και των κομητών που προέρχονται από το ηλιακό μας σύστημα. Αυτά τα πολύ συγκεκριμένα δεδομένα βοηθούν τους ερευνητές να σχηματίσουν μια εικόνα του αρχικού πλανητικού συστήματος του κομήτη.

Το τηλεσκόπιο επόμενης γενιάς της NASA φτάνει στη Φλόριντα πριν από την εκτόξευση. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA έφτασε στις 21 Ιουνίου στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα, σηματοδοτώντας την έναρξη των τελικών προετοιμασιών πριν από την εκτόξευση αργότερα αυτό το καλοκαίρι.Αφού οι ομάδες ολοκλήρωσαν την ενσωμάτωση και τις δοκιμές στο αστεροσκοπείο στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ, φόρτωσαν το Roman σε ένα προστατευτικό και περιβαλλοντικά ελεγχόμενο κοντέινερ μεταφοράς και το οδήγησαν στο λιμάνι της Βαλτιμόρης. Εκεί, η φορτηγίδα Pegasus του οργανισμού μετέφερε με ασφάλεια το διαστημόπλοιο βάρους σχεδόν 18.000 λιβρών (8.200 κιλών) στις ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού στη νέα του έδρα στη Φλόριντα, στις Εγκαταστάσεις Εξυπηρέτησης Επικίνδυνων Φορτίων, οι οποίες πρόσφατα ολοκλήρωσαν αναβαθμίσεις για να προετοιμαστούν για την άφιξη του Roman.Οι τεχνικοί συνάντησαν το τηλεσκόπιο στην προβλήτα της NASA Kennedy και ξεφόρτωσαν το τρέιλερ που μετέφερε το αστεροσκοπείο από την φορτηγίδα, όπου το συνέδεσαν με ένα φορτηγό που μετέφερε τον Roman στις εγκαταστάσεις συντήρησης.Όταν το διαστημόπλοιο φτάσει στις εγκαταστάσεις, οι τεχνικοί θα ολοκληρώσουν τον αρχικό καθαρισμό έξω από το κτίριο πριν μετακινήσουν το εμπορευματοκιβώτιο στην αεροθάλαμο της εγκατάστασης. Μόλις τοποθετηθεί στην αεροθάλαμο, θα πραγματοποιήσουν επιπλέον καθαρισμό για να μειώσουν τυχόν υπολειπόμενους ρύπους από το ταξίδι. Το σύστημα φιλτραρίσματος αέρα της εγκατάστασης θα καθαρίσει επίσης τον αέρα μέχρι η ομάδα να μπορέσει να ανοίξει με ασφάλεια την εσωτερική πόρτα. Μόλις εισέλθει στο εσωτερικό, οι τεχνικοί θα αποσυσκευάσουν το διαστημόπλοιο, θα το ανυψώσουν σε κάθετη θέση στην αεροθάλαμο και θα το μετακινήσουν στο καθαρό δωμάτιο.Τη Δευτέρα 22 Ιουνίου, οι τεχνικοί σχεδιάζουν να αφαιρέσουν το κάλυμμα από το κοντέινερ μεταφοράς και να μετακινήσουν το Roman στον ψηλό κόλπο. Αργότερα, οι τεχνικοί θα χρησιμοποιήσουν μεγάλους γερανούς για να μετακινήσουν το Roman στην πλατφόρμα εργασίας του, που ονομάζεται Πάνθεον. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του παρατηρητηρίου στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, οι τεχνικοί θα εκτελέσουν διάφορες εργασίες, όπως τον έλεγχο των έξι ηλιακών πάνελ και την επιθεώρηση της μόνωσης και των θερμικών κουβερτών του Roman, για να διασφαλίσουν ότι το παρατηρητήριο είναι πλήρως προστατευμένο και έτοιμο για πτήση. Ειδικά εκπαιδευμένα μέλη της ομάδας θα φορτώσουν περίπου 290 γαλόνια καυσίμου υδραζίνης στις δεξαμενές του διαστημοπλοίου.Η NASA στοχεύει στην εκτόξευση όχι νωρίτερα από την Κυριακή 30 Αυγούστου, με έναν πύραυλο SpaceX Falcon Heavy από το Συγκρότημα Εκτόξευσης 39Α στο Κένεντι. Αυτό τοποθετεί τον Ρόμαν οκτώ μήνες νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.Μετά την εκτόξευση, ο Roman θα ταξιδέψει στο δεύτερο σημείο Lagrange Ήλιου-Γης, ή L2. Εκεί, θα κάνει παρατηρήσεις που θα δώσουν στους αστρονόμους την ευκαιρία να μελετήσουν έναν απίστευτο αριθμό νέων αντικειμένων. Το ευρύ οπτικό πεδίο και οι δυνατότητες ταχείας έρευνας του Roman θα αποκαλύψουν δισεκατομμύρια γαλαξίες, εκατοντάδες χιλιάδες νέους εξωπλανήτες, εκατοντάδες μαύρες τρύπες και θα παρέχουν τεράστιους όγκους καθημερινών δεδομένων για μελέτη από τους αστρονόμους.Το παρατηρητήριο θα χαρτογραφήσει επίσης πόσο συνηθισμένα είναι τα διαφορετικά είδη πλανητών στον γαλαξία μας και θα βοηθήσει στην απάντηση μεγάλων ερωτημάτων σχετικά με το σύμπαν, όπως τι προκαλεί την ταχεία επέκτασή του και πώς μοιάζουν οι μακρινοί κόσμοι και τα κοσμικά αντικείμενα στο υπέρυθρο φως. Εκτός από το κύριο όργανό του, το οποίο διαθέτει μια κάμερα 300 megapixel, το Roman θα επιδείξει τεχνολογία σχεδιασμένη να μπλοκάρει το φως των αστεριών για να απεικονίσει απευθείας εξωπλανήτες και δίσκους σχηματισμού πλανητών.Παράλληλα με το Roman, η φορτηγίδα Pegasus έφερε επίσης ένα κάλυμμα από καιρικές συνθήκες για την κεντρική σκηνή Artemis III SLS (Space Launch System). Το κάλυμμα θα προστατεύει τα θερμικά συστήματα της σκηνής ενώ βρίσκεται στην Εξέδρα Εκτόξευσης 39Β στη διαμόρφωση μικρής στοίβας της. Επειδή τα χρονοδιαγράμματα ευθυγραμμίστηκαν, η φορτηγίδα μπόρεσε να μεταφέρει την επόμενη ναυαρχίδα αστροφυσικής αποστολής της NASA μαζί με τον εξοπλισμό Artemis, μεγιστοποιώντας τους πόρους για την υποστήριξη αποστολών σε ολόκληρο τον οργανισμό κατά τη Χρυσή Εποχή της καινοτομίας και της εξερεύνησης. Για να μάθετε περισσότερα για τη Ρωμαϊκή αποστολή, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/ Η φορτηγίδα Pegasus της NASA φτάνει στη λεκάνη στροφής 39 του Συγκροτήματος Εκτόξευσης στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι του οργανισμού στη Φλόριντα, μεταφέροντας το Ρωμαϊκό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace της NASA την Κυριακή 21 Ιουνίου 2026.

Δρ. Ευάγγελος Χρήστου στη «N»: Ο αστεροειδής που εξαφάνισε τους δεινοσαύρους «γέννησε» ένα παράδεισο της ζωής για εκατ. έτη. Ο Έλληνας επιστήμονας που συμμετείχε στην ανακάλυψη που προκάλεσε πρόσφατα παγκόσμιο ενδιαφέρον μιλά στο Naftemporiki.gr για τα απρόσμενα ευρήματα. Μεγάλη δημοσιότητα σε διεθνές επίπεδο έλαβε μια νέα μελέτη για το τι συνέβη μετά την πτώση του τεράστιου αστεροειδή που έπεσε στη Γη πριν από περίπου 66 εκατ. έτη εξοντώνοντας το 80% της ζωής ανάμεσα τους και τους δεινοσαύρους. Η νέα μελέτη αποκάλυψε ότι η πτώση εκτός από τη μαζική καταστροφή δημιούργησε παράλληλα ένα υπόγειο καταφύγιο για τη ζωή που διατηρήθηκε για περίπου οκτώ εκατομμύρια χρόνια.Στη μελέτη συμμετείχαν πάνω από 40 επιστήμονες από όλο τον κόσμο και βασικό μέλος υπεύθυνος για τις προσομοιώσεις στις οποίες βασίστηκαν τα αποτελέσματα ήταν ο Δρ. Ευάγγελος (Άγγελος) Χρήστου Αστρογεωφυσικός (ερευνητής Αστρογεωφυσικής / Πλανητικής Γεωφυσικής). στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Ο Έλληνας επιστήμονας μίλησε στο Naftemporiki.gr για την ενδιαφέρουσα μελέτη, για το πώς σχετίζεται η παρουσία των ανθρώπων με το συγκεκριμένο κομβικό για την ιστορία της Γης γεγονός αλλά και τους νέους δρόμους που ανοίγονται σε επιστημονικό και ερευνητικό επίπεδο από αυτή την ανακάλυψη. Πώς προέκυψε η ιδέα ότι ένα τόσο καταστροφικό για τη ζωή γεγονός μπορεί να δημιούργησε παράλληλα ένα φιλικό στη ζωή περιβάλλον; Η ιδέα βασίζεται στο γεγονός ότι οι μεγάλες υπερταχείες προσκρούσεις μετεωριτών αν και προκαλούν μαζικές εξαφανίσεις ειδών στην επιφάνεια ενός πλανήτη που φιλοξενεί ζωή ταυτόχρονα αποθέτουν τεράστια ποσά ενέργειας στο υπέδαφος. Η ενέργεια αυτή θερμαίνει, ακόμη και τήκει πετρώματα (ανάλογα με το πόσο ισχυρή είναι η πρόσκρουση του μετεωρίτη) ενώ δημιουργεί εκτεταμένα δίκτυα ρωγμών στο νεοσχηματισμένο κρατήρα που επιτρέπουν την κυκλοφορία θερμών υδατικών ρευστών. Το αποτέλεσμα είναι η ανάπτυξη υδροθερμικών συστημάτων, δηλαδή γεωλογικών περιβαλλόντων που είναι πλούσια σε νερό, θερμότητα και χημικές πηγές ενέργειας — τρία από τα βασικά συστατικά που θεωρούνται απαραίτητα για την ανάπτυξη και διατήρηση μικροβιακής ζωής.Τα υδροθερμικά συστήματα κατέχουν ήδη κεντρική θέση στις θεωρίες για την προέλευση της ζωής στη Γη. Πολλές σύγχρονες υποθέσεις αβιογένεσης προτείνουν ότι τα πρώτα βιολογικά ή προ-βιολογικά συστήματα μπορεί να αναπτύχθηκαν σε τέτοια περιβάλλοντα, όπου η συνεχής παροχή θερμότητας, νερού και χημικής ενέργειας θα μπορούσε να ευνοήσει πολύπλοκες γεωχημικές έως και προ-βιολογικές διεργασίες. Αν και το πώς ακριβώς προέκυψε η ζωή στη Γη παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα της επιστήμης, είναι σαφές ότι τα υδροθερμικά περιβάλλοντα αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους στόχους της σύγχρονης πλανητικής γεωφυσικής και βιογεωχημείας.Στη δική μας μελέτη χρησιμοποιήσαμε προηγμένες υπολογιστικές προσομοιώσεις πολλαπλών διαστάσεων ρευστομηχανικής και υδροθερμοδυναμικής για να αναπαραστήσουμε την εξέλιξη του υδροθερμικού συστήματος που δημιουργήθηκε μετά την πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Τα αποτελέσματά μας συνδυαστικά με ραδιοϊσοτοπικές αναλύσεις και γεωχρονολογήσεις, δείχνουν ότι το σύστημα αυτό παρέμεινε ενεργό για χρονικό διάστημα περίπου τέσσερις έως πέντε φορές μεγαλύτερο από προηγούμενες εκτιμήσεις, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη πιθανότητα ανάπτυξης και διατήρησης μικροβιακών οικοσυστημάτων. Αναμένατε τα αποτελέσματα της μελέτης ή σας εξέπληξαν και εσάς; Γνωρίζαμε ήδη από προηγούμενες γεωλογικές και γεωχημικές μελέτες ότι στον κρατήρα Chicxulub αναπτύχθηκε ένα υδροθερμικό σύστημα μετά την πρόσκρουση. Ωστόσο, η πραγματική διάρκειά του παρέμενε αβέβαιη και υπολογιζόταν στα περίπου 1.5-2 εκατομμύρια χρόνια. Παράλληλα, είχαμε πρώιμες εκτιμήσεις και από άλλες έρευνες για τα υδροθερμικά συστήματα μεγάλων κρατήρων πρόσκρουσης που κατέληγαν σε αρκετά μικρότερες διάρκειες και τις οποίες ως σύγχρονοι ερευνητές αντιμετωπίζαμε με κάποιο σκεπτικισμό. Αυτό που μας εξέπληξε ήταν το μέγεθος της διαφοράς στη διάρκεια της υδροθερμικής δραστηριότητας που προέκυψε και από τις προσομοιώσεις αλλά και από τις γεωχρονολογικές αναλύσεις για το κρατήρα Chicxulub. Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι το σύστημα παρέμεινε ενεργό για χρονικό διάστημα περίπου 4-5 φορές μεγαλύτερο από προηγούμενες εκτιμήσεις (για 8-10 εκατομμύρια χρόνια).Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι η διάρκεια λειτουργίας ενός υδροθερμικού συστήματος αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν τις πιθανότητες ανάπτυξης και διατήρησης μικροβιακής ζωής. Ένα σύστημα που παραμένει ενεργό για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για τη δημιουργία σταθερών θερμοδυναμικών και υδάτινων συνθηκών για την εμφάνιση και ανάπτυξη μικροβιακών κοινοτήτων. Ποια είναι τα κέρδη αυτής της απρόσμενης ανακάλυψης; Ποιοι επιστημονικοί τομείς θα αξιοποιήσουν αυτά τα νέα ευρήματα; Το σημαντικότερο εύρημα είναι ότι μεγάλοι κρατήρες πρόσκρουσης μπορεί να αποτελούν πολύ πιο ευνοϊκά περιβάλλοντα για τη ζωή από ό,τι πίστευε η επιστήμη μας μέχρι σήμερα. Οι προσομοιώσεις αυτές δείχνουν ότι η διάρκεια του υδροθερμικού συστήματος ήταν πολλαπλάσια των προηγούμενων εκτιμήσεων. Αυτό μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση της πιθανότητας κατοικησιμότητας, καθώς τα μικροβιακά οικοσυστήματα χρειάζονται χρόνο για να εγκατασταθούν, να εξελιχθούν και να αλληλοεπιδράσουν με το γεωλογικό περιβάλλον.Τα αποτελέσματα αυτά αφορούν άμεσα τη μικροβιολογία ακραίων περιβαλλόντων, τη γεωθερμική, γεωφυσική έρευνα και προσομοίωση γεωλογικών συστημάτων, καθώς και τη μελέτη της βαθιάς βιόσφαιρας της Γης ή της ύπαρξης ζωής εκτός Γης. Συμπερασματικά οι ίδιοι υπολογιστικοί κώδικες, ερευνητικές μέθοδοι και προσομοιώσεις μπορούν να εφαρμοστούν και να (επαν-)αξιολογήσουν την υδροθερμοδυναμική δραστηριότητα, φυσική εξέλιξη και διάρκεια όποιου υδροθερμικού συστήματος (ηφαιστειακού ή πρόσκρουσης) στη Γη και σε άλλα πλανητικά σώματα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο Άρης και αρκετοί παγωμένοι ωκεάνιοι δορυφόροι των γιγάντιων πλανητών (π.χ.: Ευρώπη, Εγκέλαδος) έχουν φιλοξενήσει κατά τη γεωλογική τους ιστορία, ή και φιλοξενούν και στο παρόν, υδροθερμικά συστήματα. Αν οι προσκρούσεις μετεωριτών μπορούν να δημιουργήσουν μακρόβια υδροθερμικά περιβάλλοντα στη Γη, τότε πρέπει να έχουν δημιουργήσει παρόμοια τέτοια περιβάλλοντα και σε άλλα πλανητικά σώματα του Ηλιακού Συστήματος ή άλλων πλανητικών συστημάτων. Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες μελέτες για το τι συνέβη μετά την πτώση του τεράστιου αστεροειδή στο Γιουκατάν. Μπορούμε πλέον να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτή η πτώση οδήγησε στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων η οποία, όπως λένε οι ειδικοί, άνοιξε το δρόμο για να ακμάσουν και να κυριαρχήσουν τα θηλαστικά στη Γη και τελικά να κάνει την εμφάνισή του ο άνθρωπος; Σήμερα υπάρχει πολύ ισχυρή επιστημονική συναίνεση ότι η πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub αποτέλεσε τον κύριο μηχανισμό της μαζικής εξαφάνισης περίπου του 80% όλων των μορφών ζωής στη Γη κατά το τέλος της Κρητιδικής περιόδου, πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια. Η πρόσκρουση προκάλεσε παγκόσμιες περιβαλλοντικές αλλαγές, όπως εκτεταμένες πυρκαγιές, απότομη μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας, συνθήκες ‘’πυρηνικού χειμώνα / χειμώνα πρόσκρουσης’’ και σημαντικές κλιματικές διαταραχές.Η εξαφάνιση των μη πτηνών δεινοσαύρων και πολλών άλλων οργανισμών άφησε κενές οικολογικές θέσεις, τις οποίες σταδιακά κατέλαβαν τα θηλαστικά. Είναι λοιπόν σωστό να πούμε ότι η πρόσκρουση συνέβαλε καθοριστικά στη μετέπειτα εξελικτική άνθιση των θηλαστικών.Ωστόσο, η εξέλιξη είναι μια πολύπλοκη διαδικασία και δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η πρόσκρουση «οδήγησε» αναπόφευκτα στην εμφάνιση του ανθρώπου, δεν είμαι ειδικός στην εξελικτική βιολογία και φυλογενετική παλαιοντολογία άλλωστε. Μπορούμε όμως να πούμε ότι δημιούργησε τις συνθήκες που επέτρεψαν τη ραγδαία εξελικτική εξάπλωση των θηλαστικών από την οποία προέκυψε πολύ αργότερα, και μόλις πολύ πρόσφατα, το ανθρώπινο είδος. Εν ολίγοις η πρόσκρουση του αστεροειδούς στο Chicxulub ήταν μια πολύ κακή ημέρα για τους μη πτηνούς δεινοσαύρους και μία πολύ καλή ημέρα για το μέλλον των θηλαστικών στον πλανήτη Γη. Ποια είναι τα επόμενα ερευνητικά σας σχέδια; Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ερευνητικής προσπάθειας που συνδέει τη γεωφυσική-γεωχημεία, τη ρευστομηχανική, την υδροθερμοδυναμική και την αστροβιολογία. Ήδη έχω επεκτείνει τις υπολογιστικές μεθόδους και προσομοιώσεις με τη βοήθεια λαμπρών συναδέλφων από παρεμφερείς επιστημονικούς κλάδους (γεωχημεία, βιογεωλογία, κρυοχημεία) και σε άλλα πλανητικά περιβάλλοντα. Ειδικότερα, ασχολούμαι με τη μοντελοποίηση υδροθερμικών συστημάτων που δημιουργούνται από μεγάλες προσκρούσεις μετεωριτών ή (κρυο-)ηφαιστειακών διεργασιών στον Άρη κατά κύριο λόγο, αλλά και σε παγωμένους ωκεάνιους δορυφόρους του Δία και του Κρόνου, όπως η Ευρώπη και ο Εγκέλαδος αντίστοιχα. Οι συγκεκριμένοι κόσμοι θεωρούνται από τους πλέον υποσχόμενους στόχους στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο Ηλιακό Σύστημα. Μέσω αριθμητικών μοντέλων υψηλής ανάλυσης προσπαθούμε να κατανοήσουμε πού, για πόσο χρονικό διάστημα και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσαν να υπάρχουν περιβάλλοντα ικανά να υποστηρίξουν μικροβιακή ζωή. * Ο Δρ. Ευάγγελος (Άγγελος) Χρήστου κατάγεται από τη Πρέβεζα, είναι Διδάκτωρ Γεωεπιστημών και Πλανητικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης με ειδίκευση στην Πλανητική Γεωφυσική και Ρευστομηχανική (Κολλέγιο Επιστημών και Μηχανικής – ερευνητική ομάδα Δυναμικής Γης & Πλανητικής Εξέλιξης) και καθηγητής Φυσικών Επιστημών του ακαδημαϊκού ομίλου VITA Multi-Academy Trust. Είναι απόφοιτος του τμήματος Γεωλογίας ΑΠΘ, κάτοχος 2 Μεταπτυχιακών Τίτλων Σπουδών από πανεπιστήμια της Γερμανίας και Βρετανίας, και Διδακτορικού Διπλώματος (PhD) στις Γεωεπιστήμες και Πλανητικές Επιστήμες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης (Κολλέγιο Επιστημών και Μηχανικής). Εξειδικεύεται στην αστρογεωφυσική μελέτη και προσομοίωση της ρευστομηχανικής και υδροθερμοδυναμικής εξέλιξης αστρογεωλογικών συστημάτων. Έχει εργαστεί σε ερευνητικά ινστιτούτα της Γερμανίας και Βρετανίας (συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Άλφρεντ Βέγκενερ για την Πολική και Θαλάσσια Έρευνα) και είναι εκλεγμένος Ερευνητικός Εταίρος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας και Βρετανικής Γεωφυσικής Εταιρείας. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127303/dr-eyaggelos-christoy-sti-n-o-asteroeidis-poy-exafanise-toys-deinosayroys-gennise-ena-paradeiso-tis-zois-gia-ekat-eti/

Ένα ζωντανό πορτρέτο κοσμικής δημιουργίας από το James Webb. Μια μοναδική εικόνα των φαινομένων που συμβαίνουν σε ένα εργοστάσιο παραγωγής νέων άστρων. Εκρηκτικές δέσμες ενέργειας διασταυρώνονται μέσα σε έναν πολύχρωμο διαστημικό χώρο δημιουργώντας μια εικόνα που θυμίζει κινηματογραφική μάχη επιστημονικής φαντασίας.Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια σκηνή γέννησης. Σε αυτή τη μοναδική εικόνα οι αστρονόμοι κατέγραψαν όλα τα στάδια σχηματισμού άστρων να εξελίσσονται ταυτόχρονα. Η νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αποκαλύπτει την περιοχή OMC-2, μια εντυπωσιακή και πυκνή περιοχή σχηματισμού άστρων μέσα στο Μοριακό Νέφος του Ωρίωνα. Η εικόνα μεταφέρει τον παρατηρητή σε ένα ταραχώδες κοσμικό φυτώριο, όπου αέρια, σκόνη και νεογέννητα άστρα βρίσκονται διαρκώς σε κίνηση.Λίγο νοτιότερα από το διάσημο Νεφέλωμα του Ωρίωνα ένα από τα πιο γνωστά αστρικά φυτώρια στον νυχτερινό ουρανό που βρίσκεται μέσα στον σχηματισμό των τριών άστρων γνωστό ως Ξίφος του Ωρίωνα η περιοχή OMC-2 αποτελεί ένα νέφος ψυχρού αερίου και σκόνης όπου σχηματίζονται πρωτοάστρα δηλαδή πολύ νεαρά άστρα που εξακολουθούν να συγκεντρώνουν μάζα. Οι πίδακες και το σύνθετο κοσμικό περιβάλλον Η εικόνα είναι γεμάτη από διαδοχικά στρώματα αερίων και σκόνης που λάμπουν σε αποχρώσεις του μπλε, του πράσινου και του κίτρινου. Πυκνά συσσωματώματα ψυχρής σκόνης εμφανίζονται σε σκούρες καφέ έως μαύρες αποχρώσεις, εμποδίζοντας πλήρως το φως και δημιουργώντας σκοτεινές περιοχές σε ολόκληρο το πεδίο. Μέσα σε ορισμένα από αυτά τα πυκνά νέφη, ενδέχεται να συνεχίζεται ο σχηματισμός άστρων, κρυμμένος μέσα σε παχιά κοσμικά κουκούλια.Διάσπαρτα ανάμεσα στα νέφη βρίσκονται πλήρως σχηματισμένα άστρα διαφορετικών χρωμάτων και μεγεθών, από μικρές πορτοκαλί κουκκίδες έως μεγαλύτερα λευκά και γαλάζια άστρα που διαπερνούν την ομίχλη.Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της εικόνας είναι ίσως το δίκτυο από αχνές φωτεινές ροές και κυματοειδείς δομές που διασχίζουν το νέφος. Αυτές δημιουργούνται από πίδακες υλικού που εκτοξεύονται από τα πρωτοάστρα και συγκρούονται με το περιβάλλον υλικό, σχηματίζοντας φωτεινές κορυφογραμμές και μέτωπα κρουστικών κυμάτων. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα που μοιάζει σμιλευμένη, με καμπύλες ροές λευκωπού αερίου να αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο τα νεαρά άστρα διαμορφώνουν το περιβάλλον τους. Το πορτρέτο Κάθε πίδακας, κάθε φωτεινή κορυφογραμμή και κάθε σκιά προσφέρει στοιχεία για την κίνηση της ύλης στην περιοχή και βοηθά τους αστρονόμους να κατανοήσουν πώς σχηματίζονται τα άστρα και πώς η ενέργειά τους μεταβάλλει το περιβάλλον νέφος. Τα χρώματα και οι υφές αποκαλύπτουν ένα πολύπλοκο περιβάλλον όπου η βαρύτητα συγκεντρώνει την ύλη, τα νεαρά άστρα ανάβουν και οι ενεργητικές εκροές αναδιαμορφώνουν το νέφος από το οποίο γεννήθηκαν.Πρόκειται για ένα ζωντανό πορτρέτο κοσμικής δημιουργίας που κατέστη δυνατό χάρη στην υπέρυθρη όραση του James Webb,η οποία του επιτρέπει να διαπερνά τα πυκνά στρώματα αερίων και σκόνης που εμποδίζουν το ορατό φως. Ανιχνεύοντας την υπέρυθρη ακτινοβολία, οι αστρονόμοι μπορούν να παρατηρήσουν δομές και εμβρυακά άστρα που διαφορετικά θα παρέμεναν κρυμμένα.Η περιοχή OMC-2 είναι ένα από τα τέσσερα τμήματα του Μοριακού Νέφους του Ωρίωνα, μιας τεράστιας νηματοειδούς δομής πίσω από το Νεφέλωμα του Ωρίωνα. Η περιοχή OMC-1 βρίσκεται ακριβώς πίσω από το νεφέλωμα, οι OMC-2 και OMC-3 βρίσκονται βόρεια του ενώ η OMC-4 βρίσκεται νοτιότερα. Η εντυπωσιακή εικόνα από το μοριακό νέφος του Ωρίωνα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127408/ena-zontano-portreto-kosmikis-dimioyrgias-apo-to-james-webb/

Σάτια Ναντέλα (Μicrosoft): Να μην αφήσουμε τους γίγαντες της AI να καταπιούν την οικονομία – Πυρά σε OpenAI, Anthropic. Σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal, ο Ναντέλα αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης Ο άνθρωπος που συνέβαλε όσο λίγοι στην έκρηξη της Tεχνητής Nοημοσύνης στρέφεται τώρα εναντίον του τρόπου με τον οποίο αυτή εξελίσσεται.Ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Σάτια Ναντέλα, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στο σημερινό μοντέλο ανάπτυξης της AI, προειδοποιώντας ότι οι κοινωνίες δεν θα αποδεχθούν έναν κόσμο όπου λίγες εταιρείες και λίγα πανίσχυρα μοντέλα θα συγκεντρώνουν όλη τη γνώση, την ισχύ και τα οικονομικά οφέλη της νέας τεχνολογικής επανάστασης. «Δεν γίνεται να ζητάτε απεριόριστη ισχύ» Σε συνέντευξή του στη Wall Street Journal, ο Ναντέλα αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης.Όπως είπε, οι εταιρείες δεν μπορούν από τη μία να προειδοποιούν ότι η ΤΝ θα εξαφανίσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας γραφείου ή ότι μπορεί να εξελιχθεί ακόμη και σε όπλο και από την άλλη να ζητούν ολοένα περισσότερους πόρους και γιγαντιαία κέντρα δεδομένων για να επεκτείνονται χωρίς όρια.«Δεν μπορείς να λες ότι χάνονται όλες οι δουλειες γραφείου και ταυτόχρονα να απαιτείς όλη την ισχύ για να χτίζεις νέα data centers», τόνισε χαρακτηριστικά.Αν και δεν κατονόμασε άμεσα την OpenAI, την Anthropic ή την Google, ήταν σαφές ότι οι παρατηρήσεις του στόχευαν τις εταιρείες που ηγούνται σήμερα της κούρσας για τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Η Microsoft αλλάζει στρατηγική Οι δηλώσεις του αντανακλούν και μια σημαντική μετατόπιση της στρατηγικής της Microsoft. Τις τελευταίες εβδομάδες ο αμερικανικός κολοσσός παρουσίασε νέα μοντέλα χαμηλότερου κόστους, επιδιώκοντας να μειώσει τις δαπάνες των επιχειρήσεων που βλέπουν τους λογαριασμούς χρήσης ΤΝ να εκτοξεύονται.Παράλληλα, η Microsoft προωθεί το Copilot Cowork, έναν αυτόνομο ψηφιακό βοηθό που επιτρέπει στους χρήστες να επιλέγουν διαφορετικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ανάλογα με τις ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένων και οικονομικότερων λύσεων.Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει υπηρεσίες της κινεζικής DeepSeek, της εταιρείας που έχει αναστατώσει την αγορά προσφέροντας μοντέλα εξαιρετικά χαμηλού κόστους.Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό και να πυροδοτήσει έναν παρατεταμένο πόλεμο τιμών απέναντι σε εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic. Από σύμμαχος της OpenAI σε υποστηρικτής της «δημοκρατικοποίησης» Η τοποθέτηση του Ναντέλα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Microsoft υπήρξε ο βασικότερος χρηματοδότης της OpenAI.Τα δισεκατομμύρια που επένδυσε συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάδειξη της OpenAI σε έναν από τους ισχυρότερους παίκτες της νέας εποχής.Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι σχέσεις των δύο εταιρειών πέρασαν αρκετές δοκιμασίες, ενώ πρόσφατα συμφώνησαν σε νέο πλαίσιο συνεργασίας που επιτρέπει στην OpenAI να αναπτύξει στενότερους δεσμούς και με άλλες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Ο Ναντέλα επιμένει ότι δεν επιδιώκει μια σύγκρουση μηδενικού αθροίσματος. Όπως υποστηρίζει, υπάρχει χώρος για όλους τους παίκτες της αγοράς, αλλά η επόμενη φάση της τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να βασιστεί σε ένα πιο ανοιχτό και πιο δημοκρατικό μοντέλο ανάπτυξης. «Μην καταργείτε θέσεις εργασίας – αναδιοργανώστε τις» Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασής του αφορούσε την αγορά εργασίας. Ο επικεφαλής της Microsoft επέκρινε όσους αντιμετωπίζουν την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως ως εργαλείο μείωσης προσωπικού και περικοπής κόστους. «Όχι. Γιατί να μη σκεφτούμε πώς θα αναδιοργανώσουμε τις θέσεις εργασίας;» διερωτήθηκε. Κατά την άποψή του, οι επιχειρήσεις του μέλλοντος θα χρειάζονται δύο εξίσου σημαντικά κεφάλαια: ανθρώπινο κεφάλαιο και αυτό που αποκάλεσε «κεφάλαιο tokens», δηλαδή εσωτερικές δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.Η πρόκληση δεν είναι να αντικατασταθούν οι εργαζόμενοι, αλλά να δημιουργηθούν νέοι τρόποι συνεργασίας ανθρώπων και μηχανών μέσα στους οργανισμούς. Η μάχη για την κοινωνική νομιμοποίηση Ο Ναντέλα πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της βιομηχανίας ΤΝ δεν είναι πλέον τεχνολογικό αλλά πολιτικό και κοινωνικό.Οι εταιρείες, όπως λέει, δεν αρκεί να υπόσχονται οφέλη. Πρέπει να αποδείξουν στην πράξη ότι οι πολίτες διατηρούν τον έλεγχο και ότι οι οικονομικές ευκαιρίες κατανέμονται ευρύτερα«Καμία επικοινωνιακή αφήγηση δεν αρκεί από μόνη της», σημείωσε. «Πρέπει να αποδείξουμε στην πράξη ότι οι άνθρωποι έχουν λόγο, επιλογές και οικονομικές προοπτικές. Πρέπει να κάνουμε τη δύσκολη δουλειά για να κερδίσουμε την κοινωνική άδεια λειτουργίας».Η παρέμβαση του επικεφαλής της Microsoft αποτυπώνει μια νέα γραμμή μέσα στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης: όχι λιγότερη ΤΝ, αλλά περισσότερος ανταγωνισμός, μεγαλύτερος έλεγχος από τους χρήστες και μια προσπάθεια να μη συγκεντρωθεί η ισχύς της νέας τεχνολογίας στα χέρια ελάχιστων εταιρειών. Ένα μήνυμα που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν προέρχεται από έναν από τους ανθρώπους που συνέβαλαν περισσότερο στη δημιουργία της σημερινής επανάστασης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127306/satia-nantela-microsoft-na-min-afisoyme-toys-gigantes-tis-ai-na-katapioyn-tin-oikonomia-pyra-se-openai-anthropic/

Υπάρχουν 17 διακριτά στοιχειώδη σωματίδια ή μήπως 995,5; Στα πειράματα του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), οι φυσικοί επιταχύνουν και συγκρούουν μεταξύ τους πρωτόνια για να παρατηρήσουν τα προϊόντα των αλληλεπιδράσεων των κουάρκ και των γλοιόνιων και να δημιουργήσουν νέα σωματίδια, αντί απλώς να τα διασπάσουν στα προϋπάρχοντα στοιχειώδη κομμάτια και θραύσματα. Παράλληλα, διαθέτουν ένα εξαιρετικά ακριβές σύνολο μαθηματικών εξισώσεων για να περιγράψουν αυτά τα δομικά στοιχεία και όλους τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται μεταξύ τους [διαβάστε σχετικά: Είναι η πιο άσχημη θεωρία της φυσικής;]. Επομένως, εφόσον τα γνωστά σωματίδια της φύσης μπορούν να παρατηρηθούν πειραματικά, αλλά και να περιγραφούν θεωρητικά, θα περίμενε κανείς ότι μπορούν επίσης να καταμετρηθούν.Σύμφωνα με το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής υπάρχουν 17 διαφορετικά στοιχειώδη σωματίδια. Αυτά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα 12 φερμιόνια (τα δομικά στοιχεία της ύλης) και τα 4 μποζόνια-φορείς δυνάμεων συν 1 μποζόνιο Higgs (με το Higgs να είναι μια ειδική περίπτωση που χωρίς να μεταφέρει κάποια δύναμη αλληλεπιδρά με στοιχειώδη σωματίδια, δίνοντάς τους την μάζα τους).Όμως η απογραφή των στοιχειωδών σωματιδίων δεν είναι τόσο απλή υπόθεση όσο φαίνεται. Κάθε σωματιδιακός φυσικός αναγνωρίζει ότι υπάρχουν αρκετοί αστερίσκοι. Θα μπορούσε κανείς να φτάσει πιο πέρα από το 17. Το πού θα σταματήσει εξαρτάται από την ανοχή του στην πολυπλοκότητα και το μυστήριο. Το ερώτημα του πόσα σωματίδια υπάρχουν μας φέρνει στα όρια αυτού που γνωρίζουμε για τα πιο βασικά επίπεδα της ύλης. Μάλιστα, ο David Tong, φυσικός από το πανεπιστήμιο του Cambridge και συγγραφέας βιβλίων φυσικής, θεωρεί (βασιζόμενος σε έναν μυστηριώδη υπολογισμό από το 2011), ότι η πραγματική απάντηση στην ερώτηση δεν είναι απλά ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός, αλλά ούτε κάν ακέραιος αριθμός! Τα σωματίδια αντιύλης Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Υπάρχει ένα εξόφθαλμο πρόβλημα με τον αριθμό 17. Για να ικανοποιηθεί η ειδική σχετικότητα, κάθε πεδίο ύλης του Καθιερωμένου Προτύπου υποστηρίζει τόσο ένα σωματίδιο όσο και ένα «αντισωματίδιο», το οποίο είναι πανομοιότυπο με το σωματίδιο, με εξαίρεση ότι φέρει αντίθετους κβαντικούς αριθμούς (όπως το ηλεκτρικό φορτίο). Αυτό είναι ευρέως γνωστό ως αντιύλη.Κάποιοι θεωρούν ότι δεν πρέπει να γίνεται καταμέτρηση των αντισωματιδίων γιατί λίγο πολύ, είναι οι κατοπτρικές αντανακλάσεις των σωματιδίων τους. Ούτε το ένα είναι δυνατό χωρίς το άλλο, οπότε δεν θα έπρεπε να μετρηθούν δύο φορές. Άλλοι όμως βρίσκουν ότι αυτό το σκεπτικό δεν πείθει. Σωματίδια και αντισωματίδια είναι αναμφισβήτητα διαφορετικά. Παίζουν εντελώς διαφορετικούς ρόλους στην πραγματικότητα. Η ύλη είναι τόσο κυρίαρχη στο σύμπαν μας, που όποια αντιύλη κι αν υπάρξει, συνήθως πέφτει πολύ γρήγορα πάνω στην ύλη και εξαϋλώνεται. Έτσι, αν ακολουθήσουμε αυτή την συλλογιστική, εκτός από τα 12 σωματίδια της ύλης, υπάρχουν και άλλα 12 αντιύλης, οπότε έχουμε συνολικά 17+12=29 στοιχειώδη σωματίδια.Επίσης και τα μποζόνια W εμφανίζονται σε αντίθετα φορτισμένους τύπους γνωστούς ως W+ και W− (κάτι που δεν συμβαίνει στα μποζόνια Z, τα φωτόνια και τα γλοιόνια, καθώς είναι ηλεκτρικά ουδέτερα). Έτσι φτάνουμε σε ένα σύνολο 30 στοιχειωδών σωματιδίων. Τα γλοιόνια και τα κουάρκ Αλλά και η ιδέα ότι υπάρχει μόνο ένα γλοιόνιο είναι άλλη μια υπεραπλούστευση. Στην πραγματικότητα, η ισχυρή δύναμη μεταφέρεται από οκτώ γλοιόνια, καθένα από τα οποία διαθέτει ένα ξεχωριστό μείγμα φορτίων γνωστά ως «χρώματα» και «αντιχρώματα». Πειραματικά, δεν μπορούν να διακριθούν, αλλά μαθηματικά είναι τόσο ξεχωριστά όσο τα μποζόνια W και Z. Έτσι αν θεωρήσουμε 8 (αντί για 1) γλοιόνια, τότε φτάνουμε στον αριθμό των 37 στοιχειωδών σωματιδίων.Και τα κουάρκ βγαίνουν σε χρώματα, οι τρεις δυνατότητες ονομάζονται κόκκινο, πράσινο και μπλε, και τα αντικουάρκ έχουν αντιχρώματα, που ονομάζονται αντι-κόκκινο, αντι-πράσινο και αντι-μπλε. (Μην προσπαθήσετε πολύ να φανταστείτε το αντι-κόκκινο· αυτά δεν είναι τα γνώριμα οπτικά μας χρώματα, αν και συνδυάζονται με τρόπο που είναι μαθηματικά ανάλογος.) Τα χρώματα αντικατοπτρίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα γλοιόνια και τα κουάρκ αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.Για να υπάρξει η ύλη σε σταθερή κατάσταση πρέπει να είναι χρωματικά ουδέτερη. Έτσι, ακριβώς όπως το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε φως αναμειγνύονται για να φτιάξουν το λευκό, έτσι και τα κόκκινα, μπλε και πράσινα κουάρκ σχηματίζουν χρωματικά ουδέτερα πρωτόνια και νετρόνια (τα δομικά στοιχεία των πυρήνων των ατόμων). Επομένως, δεν υπάρχουν έξι κουάρκ και έξι αντικουάρκ, αλλά (18+18)=36 συνολικά. Κι αυτό μας δίνει 61 στοιχειώδη σωματίδια. Αλλά υπάρχουν κι άλλα. Η χειρομορφία και ελικότητα Τα σωματίδια της ύλης βγαίνουν επίσης σε αριστερόστροφες και δεξιόστροφες ποικιλίες, μια εγγενής μαθηματική ιδιότητα γνωστή ως χειρομορφία (ή χειραλικότητα), αναμφισβήτητα μια κρίσιμη διάκριση. «Επιμένω στα αριστερόστροφα και δεξιόστροφα σωματίδια», λέει ο Chris Quigg, θεωρητικός σωματιδιακής φυσικής στο Fermilab. Η χειραλικότητα είναι μια αφηρημένη κβαντική εκδοχή του διαχωρισμού σε «αριστερό» και «δεξί» που παρατηρούν οι χημικοί στα μόρια ή που συναντάμε στα ίδια μας τα χέρια. Δεν πρόκειται για μια γεωμετρική διάταξη όπως αυτή των μορίων ή των χεριών, αλλά μαθηματικά οι δύο καταστάσεις είναι κατοπτρικά είδωλα η μία της άλλης. Δεν μπορείς να περιστρέψεις τη μία για να την μετατρέψεις στην άλλη, ακριβώς όπως δεν μπορείς να το κάνεις με το αριστερό και το δεξί χέρι. Ωστόσο, πρέπει να διαχωριστεί η χειραλικότητα από μια άλλη, στενά συνδεδεμένη έννοια: την ελικότητα.Ενώ η χειραλικότητα αποτελεί απόλυτη ιδιότητα του κβαντικού πεδίου ενός σωματιδίου, η ελικότητα είναι κάτι το φυσικά παρατηρήσιμο και εξαρτάται από το πώς ευθυγραμμίζεται το σπιν ενός σωματιδίου με την κατεύθυνση της κίνησής του. Τα σωματίδια-φορείς δυνάμεων (μποζόνια) έχουν μια ανάλογη διάκριση, γνωστή ως κατάσταση πόλωσης, η οποία εξαρτάται από το σπιν τους. Τα φωτόνια και τα γλοιόνια (όντας άμαζα) επιτρέπεται να έχουν μόνο δύο εγκάρσιες καταστάσεις πόλωσης, ενώ τα μποζόνια W και Z, επειδή έχουν μάζα, διαθέτουν επιπλέον και μια τρίτη, «διαμήκη» κατάσταση πόλωσης. (Αυτή η επιπλέον κατάσταση έχει μια περίπλοκη προέλευση που συνδέεται με το πεδίο Higgs και τα γεγονότα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Έκρηξης.)Δεν μετρούν όλοι αυτές τις διαφορετικές καταστάσεις χειρομορφίας (για την ύλη) και ελικότητας/πόλωσης (για τις δυνάμεις) ως διακριτούς τύπους σωματιδίων. Όμως, είναι λογικό να το κάνουμε, επειδή επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα σωματίδια συμπεριφέρονται και αλληλεπιδρούν. Η ασθενής δύναμη, για παράδειγμα, «βλέπει» και επηρεάζει αποκλειστικά τα σωματίδια της ύλης που διαθέτουν αριστερόστροφη χειραλικότητα. Για σχετικούς λόγους, τα νετρίνα εμφανίζονται μόνο σε αριστερόστροφη μορφή στο Καθιερωμένο Πρότυπο. Πρόκειται για φυσικά διακριτές καταστάσεις με διαφορετικούς ρόλους στη φύση. Η χωριστή καταμέτρηση κάθε κατάστασης χειρομορφίας και πόλωσης μας οδηγεί στον αριθμό των 118 σωματιδίων, από ένα δεξιόστροφο, αντι-κόκκινο, αντι-γοητευτικό κουάρκ έως ένα πράσινο–αντι-μπλε, αριστερά-πολωμένο γλοιόνιο, μέχρι ένα διαμήκες μποζόνιο W−. Και τώρα έρχονται τα περίεργα(1) Οι φυσικοί έχουν παρατηρήσει εδώ και καιρό ένα μοτίβο στους βαθμούς ελευθερίας: Ο αριθμός τους εξαρτάται από την κλίμακα στην οποία τους μετράτε. Στην κλίμακα της καθημερινής μας πραγματικότητας, τα αντικείμενα μπορούν να περιγραφούν με λιγότερες μεταβλητές από όσες χρειάζονται για να καθοριστούν οι καταστάσεις όλων των μικροσκοπικών συστατικών. Όταν εστιάσετε π.χ. σε ένα πρωτόνιο και αποκαλύψετε τα συστατικά του κουάρκ με τα χρώματά τους και τις διάφορες άλλες ιδιότητές τους, θα παρατηρήσετε περισσότερους τρόπους κίνησης, δηλαδή περισσότερους βαθμούς ελευθερίας. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους είναι τόσο δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο πληθυσμός των σωματιδίων. Όσο πιο κοντά πλησιάζετε, τόσο περισσότερο θρυμματίζονται οι κατηγορίες τους.Επιπλέον, το ξεκίνημα της Μεγάλης Έκρηξης μπορεί να έβριθε από πρόσθετα σωματίδια υψηλής ενέργειας που δεν μπορούν να σχηματιστούν στο σημερινό μας σύμπαν χαμηλής ενέργειας και δεν αποτελούν μέρος του Καθιερωμένου Προτύπου. Για παράδειγμα, πολλές επεκτάσεις του προτύπου στο αρχέγονο σύμπαν υψηλής ενέργειας υποθέτουν την ύπαρξη βαρέων δεξιόστροφων νετρίνων, αλλά αυτά δεν θα προέκυπταν ποτέ τώρα. Καθώς κατεβαίνετε στην κλίμακα ενέργειας χάνετε σωματίδια στην πορεία, επειδή είναι τόσο βαριά, και επομένως είναι δυνατόν να υπάρξουν μόνο σε πολύ υψηλότερες ενέργειες. Καθώς κατεβαίνετε στην κλίμακα ενέργειας, χάνετε την γνώση για αυτά τα σωματίδια. Αν συνεχίσουμε να ακολουθούμε αυτήν την ιδέα, σε πολύ χαμηλές ενέργειες μένει μόνο ένα σωματίδιο: το φωτόνιο. Επειδή δεν έχουν μάζα, τα φωτόνια μπορούν να πλησιάσουν τη μηδενική ενέργεια.Είναι φυσικό να αναρωτιόμαστε αν είναι δυνατή μια πλήρης καταμέτρηση. Πόσοι θεμελιώδεις βαθμοί ελευθερίας υπάρχουν, συμπεριλαμβανομένων όλων εκείνων στις πολύ υψηλότερες ενέργειες και στις πιο μικροσκοπικές αποστάσεις που δεν μπορούμε με τίποτα να ανιχνεύσουμε; Αυτό μας φέρνει στον συναρπαστικό υπολογισμό του 2011 που έκαναν οι Adam Schwimmer και Zohar Komargodski [On Renormalization Group Flows in Four Dimensions].Όπως είπαμε, όταν παύουμε να εστιάζουμε στο σύμπαν, τότε ανιχνεύουμε λιγότερους ενεργούς βαθμούς ελευθερίας. Το 1989, ο φυσικός John Cardy είκασε ότι πρόκειται για έναν απαράβατο κανόνα που πρέπει να ακολουθεί κάθε κβαντική θεωρία πεδίου. Ο κανόνας είχε ήδη αποδειχθεί μαθηματικά αληθινός για κβαντικές θεωρίες πεδίου με μία διάσταση χώρου και μία χρόνου, οι οποίες περιγράφουν σωματίδια που κινούνται κατά μήκος γραμμών. Τι γίνεται όμως με θεωρίες όπως το Καθιερωμένο Πρότυπο, το οποίο περιλαμβάνει τρεις χωρικές διαστάσεις συν το χρόνο (το οποίο ονομάζεται 3 + 1D);Ο Schwimmer, ομότιμος καθηγητής φυσικής στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann, και ο Komargodski απέδειξαν την εικασία του Cardy. Το επονομαζόμενο «θεώρημα a» που είναι πλέον αναγνωρισμένο μεταξύ των θεωρητικών κβαντικού πεδίου, μας λέει ότι στις 3 + 1D κβαντικές θεωρίες πεδίου, ο αριθμός των ενεργών βαθμών ελευθερίας πρέπει πάντα να μειώνεται καθώς «απομακρύνεστε». Έδειξαν ότι αυτό είναι καθολικά αληθές, διερευνώντας το πώς τα κβαντικά πεδία πρέπει να ανταποκρίνονται στην βαρύτητα που τα τραβάει σε τέσσερα διαφορετικά σημεία.Η απόδειξή τους έδωσε επίσης ένα παράξενο συμπέρασμα σχετικά με το πόσοι θεμελιώδεις βαθμοί ελευθερίας πρέπει να υπάρχουν σε 3 + 1D κβαντικές θεωρίες πεδίου, όπως το Καθιερωμένο Πρότυπο. Τα κβαντικά πεδία, σύμφωνα με την απόδειξη, δεν μπορούν να έχουν οποιονδήποτε αριθμό παραλλαγών. Αντιθέτως, επιτρέπονται μόνο συγκεκριμένες τιμές: Τα βαθμωτά πεδία όπως το πεδίο Higgs έχουν μόνο έναν βαθμό ελευθερίας. Τα πεδία ύλης πρέπει το καθένα να έχει 5,5 βαθμούς ελευθερίας(2). Και τα πεδία δυνάμεων έχουν το καθένα 62 βαθμούς ελευθερίας. Αυτά τα νούμερα προκύπτουν μαθηματικά, ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες καταστάσεις των σωματιδίων που συζητούσαμε μέχρι αυτό το σημείο. Και τίποτα άλλο δεν λειτουργεί, «Οι συγκεκριμένοι αριθμοί (1, 5½ και 62) είναι μαθηματικά μονόδρομος», σύμφωνα με τον Komargodski. «Ξεπετάγονται μέσα από το θεώρημα και δεν έχω ιδέα γιατί τους επέλεξε η φύση.» Οι κλασματικοί βαθμοί ελευθερίας (όπως αυτός ο επιπλέον μισός βαθμός που κατέχουν τα πεδία ύλης) είναι μεταβολές που δεν είναι πλήρως ανεξάρτητες από αυτές των άλλων πεδίων. Το τι είναι εφικτό με ένα σωματίδιο μπορεί να εξαρτάται από την κατάσταση ενός άλλου. Δίνεις μια κλωτσιά προς τα εκεί και ξαφνικά γίνεται χαμός, και το πεδίο ταλαντώνεται παντού. Οπότε, αν υποθέσουμε τον αντίστοιχο αριθμό βαθμών ελευθερίας για κάθε βαθμωτό, υλικό και δυναμικό πεδίο στο Καθιερωμένο Πρότυπο, σε ποιόν αριθμό φτάνουμε; Σύμφωνα με τον Komargodski και το ChatGPT(3), η απάντηση είναι: 995,5. Τόσοι είναι προφανώς οι βαθμοί ελευθερίας που υπάρχουν στο Καθιερωμένο Πρότυπο.Πίσω από όλα αυτά κρύβεται η διαπίστωση ότι η κβαντική θεωρία πεδίου είναι απίστευτα δύσκολη και δεν είμαστε πολύ καλοί σε αυτήν. Υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν καταλαβαίνουμε. Και η πορεία προς αυτό που ονομάζουμε “καταμέτρηση” των στοιχειωδών σωματιδίων φαίνεται προς το παρόν θολή και χωρίς κανένα ψήγμα της γοητείας του απλού 17. (1) Από αυτό το σημείο και μετά δεν μετράμε πλέον σωματίδια με την κοινή έννοια, αλλά μια κανονικοποιημένη ποσότητα της κβαντικής θεωρίας πεδίου που παίζει ρόλο μέτρου βαθμών ελευθερίας (2) Για να κατανοήσουμε πώς προκύπτουν κλασματικοί βαθμοί ελευθερίας στη φυσική, μπορούμε να σκεφτούμε ένα μακροσκοπικό παράδειγμα: αν πάρεις ένα διατομικό μόριο και μετρήσεις τους βαθμούς ελευθερίας του στο εργαστήριο μέσω της θερμότητας: σε θερμοκρασίες που τείνουν στο απόλυτο μηδέν, δεν περιστρέφεται, απλά μετακινείται και έτσι έχει 3 βαθμούς ελευθερίας. Καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία μπορεί επιπλέον και να περιστρέφεται, διαθέτοντας έτσι άλλους 2 τρόπους κίνησης, φτάνοντας τους 5 βαθμούς ελευθερίας. Σε πολύ μεγαλύτερες θερμοκρασίες, ο δεσμός μεταξύ των ατόμων μπορεί να ταλαντώνεται σαν ελατήριο, γεγονός που δίνει άλλους 2 βαθμούς ελευθερίας. Έτσι λοιπόν, έχουμε συνολικά 7 βαθμούς ελευθερίας. Όμως, σε ενδιάμεσες θερμοκρασίες, εξαιτίας των νόμων της κβαντομηχανικής, κάποια μόρια ταλαντώνονται σαν να συνδέονται με ελατήριο και κάποια όχι. Τότε ο μαθηματικός μέσος όρος των ενεργών βαθμών ελευθερίας που συμμετέχουν στο φαινόμενο θα μπορούσε να γίνει π.χ. 5,5. Προφανώς δεν υπάρχει «μισός βαθμός ελευθερίας» στο μεμονωμένο μόριο, αλλά το αέριο συνολικά βρίσκεται σε μια κβαντική, στατιστική κατάσταση όπου η ενεργειακή του ελευθερία λειτουργεί κλασματικά.Βέβαια, στην περίπτωση των θεμελιωδών κβαντικών πεδίων (όπως στον υπολογισμό του 995,5 για το Καθιερωμένο Πρότυπο), οι κλασματικοί αριθμοί δεν προκύπτουν από στατιστικούς μέσους όρους πολλών σωματιδίων, αλλά είναι εγγενή μαθηματικά χαρακτηριστικά του ίδιου του συνεχούς πεδίου και του τρόπου που αυτό αλληλεπιδρά με τον χωρόχρονο. (3) Φερμιόνια: Υπάρχουν 45 τέτοιες βασικές καταστάσεις (μετρώντας όλα τα κουάρκ, λεπτόνια, δεξιόστροφα/αριστερόστροφα κ.λπ.). Κάθε ένα έχει 5,5 βαθμούς ελευθερίας οπότε έχουμε 45×5,5=247,5 βαθμοί ελευθερίας Μποζόνια: Υπάρχουν 12 τέτοια πεδία και το καθένα έχει 62 βαθμούς ελευθερίας, επομένως 12×62=744 βαθμοί ελευθερίας Βαθμωτά πεδία (Higgs): Υπήρχαν 4 αρχέγονα πεδία αυτού του τύπου. Το καθένα έχει ακριβώς 1 βαθμό ελευθερίας, συνεισφέροντας άλλους 4×1=4 βαθμούς ελευθερίας. Προθέτοντας παίρνουμε: 247,5 + 744 + 4 = 995,5 βαθμοί ελευθερίας διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: How Many Elementary Particles Are There, Really? – https://www.quantamagazine.org/how-many-elementary-particles-are-there-really-20260615/ Διαβάστε σχετικά: «Τι είναι ένα στοιχειώδες σωματίδιο;« https://physicsgg.me/2021/02/05/τι-είναι-ένα-στοιχειώδες-σωματίδιο/

Οι απόγονοι του μηχανισμού των αντικυθήρων έφτιαξαν Ελληνικό πυραυλοκινητήρα υγρού καυσίμου. Νέοι ορίζοντες ανοίγουν στην χώρα μας στην οποία υπάρχουν περίλαμπρα μυαλά όχι όμως σχέδιο και οικονομική στήριξη.Η φοιτητική ομάδα Αεροδιαστημικής ASAT του ΑΠΘ σημείωσε τεχνολογικό ορόσημο. Ο πρώτος Ελληνικός κινητήρας υγρών καυσίμων ολοκλήρωσε με επιτυχία τις επίγειες δοκιμές του, χρησιμοποιώντας μείγμα υγρού οξυγόνου και αιθανόλης για να παράξει ώση 5,5 kN. "Μια ιδιαίτερα σημαντική και τεχνολογική πρωτιά για τα δεδομένα της αεροδιαστημικής κατέγραψε η φοιτητική ομάδα αεροδιαστημικής ASAT (Aristotle Space and Aeronautics Team), του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Η μεγαλύτερη φοιτητική ομάδα του κλάδου στην Ελλάδα ολοκλήρωσε με απόλυτη επιτυχία τις στατικές δοκιμές του πρώτου, δημόσια τεκμηριωμένου, ελληνικού πυραυλοκινητήρα υγρών προωθητικών, ο οποίος σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε εξ ολοκλήρου από τα μέλη της ASAT. Η επιτυχής ολοκλήρωση της στατικής δοκιμής και η απόλυτα ασφαλής λειτουργία του συστήματος ανοίγουν πλέον διάπλατα τον δρόμο για το επόμενο μεγάλο ορόσημο της ASAT: την πρώτη πτήση του νέου, ισχυρότερου πυραύλου, με απόγειο που ξεπερνά τα 5 χιλιόμετρα και ταχύτητα 1.5 Mach." Ο κινητήρας χρησιμοποιεί μίγμα υγρού οξυγόνου και αιθανόλης παράγοντας ώση 5,5kN. Τεχνικά Χαρακτηριστικά & Στατιστικά: Καύσιμα: Υγρό οξυγόνο και αιθανόλη. Ώση: 5,5 kN. Επιτυχία: Πραγματοποιήθηκαν πολλαπλοί κύκλοι έναυσης και καύσης χωρίς προβλήματα. Αυτό το επίτευγμα ανοίγει τον δρόμο για τον επόμενο πύραυλο της ομάδας, ο οποίος αναμένεται να ξεπεράσει τα 5 km σε ύψος και να πιάσει ταχύτητα 1,5 Mach. Η φοιτητική ομάδα ASAT του ΑΠΘ σχεδιάζει ήδη τα επόμενα βήματά της στην πυραυλική, ενώ παράλληλα τρέχει και άλλα σημαντικά αεροδιαστημικά projects.Μετά την επιτυχία των στατικών επίγειων δοκιμών του κινητήρα υγρών προωθητικών, η ομάδα επικεντρώνεται στην ενσωμάτωση και την παρθενική πτήση. Ο νέος, ισχυρότερος πύραυλος έχει ως στόχο να φτάσει σε απόγειο άνω των 5 χιλιομέτρων (A.G.L.). Προβλέπεται να αναπτύξει υπερηχητική ταχύτητα, αγγίζοντας τα 1,5 Mach. Με βάση τα δεδομένα πίεσης και θερμοκρασίας που συλλέχθηκαν, η ομάδα θα προχωρήσει σε πλήρη βελτιστοποίηση των συστημάτων τροφοδοσίας. Τα Υπόλοιπα Projects της Ομάδας ASATΗ ASAT χωρίζεται σε δύο μεγάλα τεχνικά τμήματα (Aeronautics και Rocketry) και αναπτύσσει τα εξής έργα: 1. Aeronautics Project (Αεροναυπηγική) Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη (UAVs): Σχεδίαση και κατασκευή αυτόνομων αεροσκαφών (όπως η σειρά «Νεφέλη») από balsa και ανθρακονήματα.Air Cargo Challenge (A.C.C.): Συστηματική συμμετοχή στον παγκόσμιο φοιτητικό διαγωνισμό αεροναυπηγικής, με αποκορύφωμα την κατάκτηση της 8ης θέσης παγκοσμίως στο Air Cargo Challenge.Solar UAV: Ανάπτυξη ενός καινοτόμου ηλιακού drone με στόχο την έγκαιρη πρόληψη και τον εντοπισμό δασικών πυρκαγιών. 2. Rocketry Project (Πυραυλική) Διαγωνισμός Spaceport America Cup (S.A.C.): Συμμετοχή στον μεγαλύτερο διαγωνισμό πυραυλικής παγκοσμίως στο Νέο Μεξικό των ΗΠΑ. Η ομάδα έχει ήδη σχεδιάσει πέντε πυραύλους στερεού καυσίμου με στόχο απόγειο τα 10.000 πόδια και ασφαλή ανάκτηση μέσω αλεξιπτώτων. Έρευνα Προωθητικών (R&D): Ανάπτυξη δικών της κινητήρων στερεού καυσίμου (όπως ο «Σείριος») παράλληλα με τον νέο κινητήρα υγρών καυσίμων. Τους ευχόμαστε καλή επιτυχία και την ταχύτερη ενσωμάτωση των επιτευγμάτων τους στην ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. https://www.pentapostagma.gr/epistimi/7376643_oi-apogonoi-toy-mihanismoy-ton-antikythiron-eftiaxan-elliniko-pyraylokinitira

Roscosmos Το έργο των Ρώσων επιστημόνων για την ανάπτυξη οστικού ιστού στο διάστημα συμπεριλήφθηκε στην ετήσια έκθεση της Εθνικής Υπηρεσίας Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ (NASA) για το 2025. Η δημιουργία τρισδιάστατων αναλόγων οστικού ιστού σε συνθήκες μικροβαρύτητας πραγματοποιήθηκε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) στο πλαίσιο του έργου "Magnetic 3D Bioprinter". 🔹 Το πείραμα σηματοδότησε την πρώτη φορά στον κόσμο που συντέθηκαν τρισδιάστατα ανάλογα οστικού ιστού απευθείας στον ISS. Ο κοσμοναύτης της Roscosmos, Όλεγκ Σκριπότσκα, συναρμολόγησε τα δείγματα χρησιμοποιώντας μια ειδική συσκευή που χρησιμοποιεί μαγνητικά πεδία για να σχηματίσει πλήρη ιστό από μεμονωμένα μόρια. Μετά την επιστροφή των δειγμάτων στη Γη, οι βιολόγοι δοκίμασαν την αποτελεσματικότητα των "διαστημικών" εμφυτευμάτων στο εργαστήριο. Διαπιστώθηκε ότι τα τροχιακά δείγματα διεγείρουν πιο ενεργά τη διαδικασία αναγέννησης του οστικού ιστού. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πείραμα: tass.ru/nauka/2781... Τα αναπτυγμένα «διαστημικά» υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντικατάσταση και την αναγέννηση ελαττωμάτων οστικού ιστού τόσο στη Γη όσο και κατά τη διάρκεια μακροπρόθεσμων διαστημικών αποστολών, δήλωσε ο Vladimir Komlev, διευθυντής του IMET RAS και αντίστοιχο μέλος του RAS, και συγγραφέας της μελέτης. Η ανάπτυξη λύνει ένα διπλό πρόβλημα: ▪️ Κατά τη διάρκεια αποστολών μεγάλων αποστάσεων, οι κοσμοναύτες θα μπορούν να δημιουργούν εμφυτεύματα απευθείας στο σκάφος για τη θεραπεία καταγμάτων και τραυματισμών. ▪️ Η τεχνολογία καθιστά δυνατή την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς οστικών μοσχευμάτων για ιατρική χρήση στη Γη (για παράδειγμα, στην οδοντιατρική και τη χειρουργική). Διευθυντής Πειράματος: 3D Bioprinting Solutions. Συν-ερευνητές Πειράματος: Roscosmos State Corporation, NUST MISIS και προσωπικό από το Κρατικό Πανεπιστήμιο Lomonosov της Μόσχας, το IMET RAS, το Εθνικό Κέντρο Ιατρικής Έρευνας Ακτινολογίας και άλλα πανεπιστήμια. Το έργο υποστηρίχθηκε από επιχορήγηση από το Ρωσικό Ίδρυμα Επιστημών. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_619911

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift πέφτει στη Γη και η NASA στέλνει ρυμουλκό να το σώσει. Η φιλόδοξη αποστολή έχει στόχο να συγκρατήσει το τηλεσκόπιο και να του προσφέρει νέο χρόνο ζωής. Για περισσότερα από 20 χρόνια το διαστημικό παρατηρητήριο Swift της NASA πραγματοποιεί σημαντικές επιστημονικές παρατηρήσεις αναζητώντας ενδείξεις εκρήξεων ακτίνων γάμμα, των ισχυρότερων εκρήξεων στο Σύμπαν. Τώρα όμως κατευθύνεται προς τη Γη και αναμένεται να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα μέχρι το τέλος της χρονιάς αλλά η NASA εργάζεται σε μια τολμηρή αποστολή διάσωσης που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά στο Διάστημα.Η αποστολή έχει λάβει την ονομασία Swift Boost και το σχέδιο προβλέπει ότι ένα νέο, μη δοκιμασμένο ακόμη, διαστημόπλοιο της αμερικανικής εταιρείας Katalyst Space Technologies θα συναντήσει το Swift και θα προσδεθεί σε αυτό πριν το τηλεσκόπιο επιστρέψει στη Γη λειτουργώντας ως ένα είδος διαστημικού ρυμουλκού. Το πρόβλημα και η μεγάλη πρόκληση στο εγχείρημα είναι ότι το Swift δεν έχει σχεδιαστεί για να προσδένεται κάτι σε αυτό και δεν διαθέτει φυσικά σχετικό εξοπλισμό ή υποδομές για κάτι τέτοιο.Αν όλα εξελιχθούν ομαλά το διαστημικό ρυμουλκό που ονομάζεται ονομασία Link θα ανεβάσει το Swift σε υψηλότερη και ασφαλέστερη τροχιά παρατείνοντας τη ζωή του τηλεσκοπίου για αρκετά ακόμη χρόνια.Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για τις 27 Ιουνίου με το Link να μεταφέρεται στο Διάστημα από έναν πύραυλο Pegasus XL που θα κατασκευάσει η Northrop Grumman. «Ειλικρινά, κανείς δεν πίστευε ότι αυτό θα ήταν εφικτό. Κανείς δεν περίμενε ότι θα φτάναμε τόσο μακριά όσο έχουμε φτάσει σήμερα» δήλωσε ο διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής της NASA, Σον Ντόμαγκαλ-Γκόλντμαν. Η προετοιμασία Εντυπωσιακή είναι και η ταχύτητα με την οποία οργανώθηκε η αποστολή. Το Swift εκτοξεύθηκε το 2004 και πλέον βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του καθώς χάνει σταδιακά ύψος. Μόλις τον Σεπτέμβριο του 2025 η NASA επέλεξε την Katalyst για την κατασκευή ενός σκάφους ικανού να σώσει το Swift με προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων δολαρίων.Μέσα σε εννέα μήνες η εταιρεία σχεδίασε και ολοκλήρωσε το Link το οποίο διαθέτει τρεις ρομποτικούς βραχίονες, τρεις κύριους κινητήρες Hall και μια σειρά άλλων συστημάτων. «Μέσα σε εννέα μήνες περάσαμε από ένα λευκό χαρτί σε ένα πλήρως ενσωματωμένο διαστημόπλοιο έτοιμο για εκτόξευση. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης» αναφέρει ο Κίραν Γουίλσον, επικεφαλής της αποστολής Link στην Katalyst Space. Το Swift Η ταχύτητα αυτή είναι κρίσιμη καθώς το Swift χρειάζεται άμεση βοήθεια. Η αποστολή Neil Gehrels Swift Observatory όπως είναι το πλήρες όνομά του εκτοξεύθηκε το 2004 με κόστος περίπου 250 εκατομμυρίων δολαρίων και είχε ως στόχο την ανίχνευση εκρήξεων ακτίνων γάμμα και άλλων φαινομένων υψηλής ενέργειας. Από την αρχική τροχιά του περίπου 600 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη μπορούσε να στρέφεται ταχύτατα προς νέους στόχους.«Το Swift σχεδιάστηκε για να μελετά σύντομες εκλάμψεις υψηλής ενέργειας που απελευθερώνουν περισσότερη ενέργεια μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα απ’ όση θα παράγει ο Ήλιος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του», εξήγησε ο επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής, Μπραντ Σένκο. Μέχρι σήμερα έχει εντοπίσει περισσότερες από 2.000 τέτοιες εκρήξεις φτάνοντας μέχρι τα όρια του ορατού Σύμπαντος.Το Swift συνέβαλε επίσης στην επιβεβαίωση ότι τα βαριά στοιχεία, όπως ο χρυσός και η πλατίνα, δημιουργούνται σε τέτοιου είδους κοσμικές εκρήξεις. Αν και είχε σχεδιαστεί για διάρκεια ζωής μόλις δύο ετών συνεχίζει να λειτουργεί πάνω από δύο δεκαετίες μετά την εκτόξευσή του. Η πτώση και η διάσωση Το πρόβλημα με το Swift είναι ότι δεν διαθέτει κινητήρες ή σύστημα πρόωσης. Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα των τελευταίων ετών έχει προκαλέσει διόγκωση της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης αυξάνοντας την αεροδυναμική αντίσταση και μειώνοντας σταδιακά το ύψος της τροχιάς του Swift.Πέρυσι η ομάδα του Swift συνειδητοποίησε ότι χάνει ύψος ταχύτερα απ’ όσο αναμενόταν. Χωρίς αποστολή διάσωσης θα κατέληγε στην ατμόσφαιρα της Γης μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.«Ίσως να μην είχε σημασία αν επρόκειτο για ένα συνηθισμένο διαστημόπλοιο αλλά αυτό δεν είναι ένα συνηθισμένο σκάφος. Πρόκειται για ένα μοναδικό παρατηρητήριο με εξαιρετικές δυνατότητες» λέει ο Ντόμαγκαλ-Γκόλντμαν. Για να πετύχει η αποστολή, πολλά πρέπει να λειτουργήσουν άψογα. Το Link, βάρους 425 κιλών, θα εκτοξευθεί αρχικά σε δοκιμαστική τροχιά όπου θα ελεγχθούν τα συστήματά του, οι κινητήρες, οι προωθητήρες, τα ηλιακά πάνελ και οι ρομποτικοί βραχίονες.Μετά από μερικές εβδομάδες δοκιμών θα ξεκινήσει η προσέγγιση του Swift. Αφού φτάσει στην ίδια τροχιά θα πραγματοποιήσει μια σειρά ελιγμών ακριβείας, θα προσδεθεί στο τηλεσκόπιο και μέσα σε διάστημα αρκετών μηνών θα το ανεβάσει σε υψηλότερη τροχιά. Εάν όλα πάνε καλά το Swift θα μπορέσει να επανέλθει στις επιστημονικές του παρατηρήσεις ήδη από το φθινόπωρο.Το τηλεσκόπιο βρίσκεται από τον Φεβρουάριο σε κατάσταση χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας ώστε να διατηρήσει το ύψος της τροχιάς του. Η επιτυχία της αποστολής θα μπορούσε να χαρίσει στο Swift πέντε ή και περισσότερα επιπλέον χρόνια ζωής. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής, το Link θα αποσυνδεθεί και θα οδηγηθεί σκόπιμα σε καταστροφή στην ατμόσφαιρα. Οι κίνδυνοι Παράλληλα όμως υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι. Τα ηλιακά πάνελ του Link μπορεί να παρουσιάσουν βλάβη ενώ τα προστατευτικά καλύμματα του Swift έπειτα από περισσότερα από είκοσι χρόνια στο Διάστημα ενδέχεται να έχουν γίνει εύθραυστα σαν γυαλί και να σπάσουν κατά τη σύλληψη από τους ρομποτικούς βραχίονες.Επιπλέον η ηλιακή δραστηριότητα που προκάλεσε το πρόβλημα συνεχίζεται. Μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα θα μπορούσε να επιταχύνει την πτώση του Swift πριν το Link προλάβει να το φτάσει. Το Swift αναμένεται να πέσει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα ύψος μέχρι τον Οκτώβριο. Αν συμβεί αυτό, ίσως να είναι αδύνατη η διάσωσή του. Προς το παρόν, η NASA εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη αρκετοί μήνες διαθέσιμοι για να ολοκληρωθεί η επιχείρηση.Η Katalyst επενδύει πλέον στην αγορά συντήρησης και παράτασης ζωής δορυφόρων. Πρόσφατα εξασφάλισε χρηματοδότηση 12 εκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη ενός ακόμη πιο προηγμένου σκάφους, του Nexus, το οποίο θα μπορεί να εκτελεί πολλαπλές αποστολές σε διαφορετικές τροχιές.«Τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει να εκτοξεύουμε πράγματα στο διάστημα», δήλωσε ο Ρόμπερτ Λαμοντάν, αντιπρόεδρος στρατηγικών συνεργασιών της εταιρείας. «Η Katalyst θέλει να σηματοδοτήσει το τέλος της λογικής του “χρησιμοποιώ και πετάω” και την αρχή ενός νέου μοντέλου».Η πρώτη δοκιμαστική αποστολή του Nexus προγραμματίζεται για το 2027. Στόχος της θα είναι ένας δορυφόρος της Αμερικανικής Διαστημικής Δύναμης με την ονομασία Rooster, ο οποίος βρίσκεται σε γεωστατική τροχιά περίπου 35.786 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, πολύ ψηλότερα από το Swift. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift έχει πάρει πορεία προς τη Γη. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2127044/to-diastimiko-tileskopio-swift-peftei-sti-gi-kai-i-nasa-stelnei-rymoylko-na-to-sosei/ Αεροσκάφος που μεταφέρει δορυφόρο Swift Boost απογειώνεται από την NASA. Ένα αεροπλάνο που μετέφερε έναν πύραυλο φορτωμένο με ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο σχεδιασμένο για την ανύψωση του Αστεροσκοπείου Neil Gehrels Swift της NASA αναχώρησε από τις εγκαταστάσεις πτήσης Wallops του οργανισμού στη Βιρτζίνια την Πέμπτη 18 Ιουνίου.Το Stargazer, ένα τροποποιημένο L-1011 που λειτουργούσε από την Northrop Grumman, απογειώθηκε για την Ατόλη Κουατζαλέιν, μέρος της Δημοκρατίας των Νήσων Μάρσαλ στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Στο εσωτερικό του αεροσκάφους ήταν προσαρτημένος ένας από τους πυραύλους Pegasus XL της εταιρείας με τον πύραυλο LINK στο εσωτερικό του.Η NASA ανέθεσε στην Katalyst Space να σχεδιάσει και να κατασκευάσει το LINK, το οποίο θα συναντηθεί και θα προσδεθεί με το Swift , και θα το ανυψώσει ξανά σε μεγαλύτερο υψόμετρο.Τα διαστημόπλοια σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη υφίστανται οπισθέλκουσα που προκαλείται από την ατμόσφαιρα του πλανήτη μας, η οποία μειώνει σταδιακά το υψόμετρό τους εάν δεν διαθέτουν συστήματα πρόωσης για την εξουδετέρωση της επίδρασης.Η πρόσφατη ηλιακή δραστηριότητα μεγέθυνε αυτή την επίδραση στο Swift, το οποίο άρχισε να βυθίζεται ταχύτερα από το αναμενόμενο.Η Katalyst επέλεξε το όχημα εκτόξευσης Pegasus XL της Northrop Grumman ως το καλύτερο μέσο για την προσέγγιση του Swift σε σύντομο χρονοδιάγραμμα με βάση τις τροχιακές και προγραμματικές ανάγκες.Αργότερα αυτόν τον μήνα, το Stargazer θα μεταφέρει τον πύραυλο σε υψόμετρο περίπου 40.000 ποδιών πριν τον εκτοξεύσει.Μετά από αρκετά δευτερόλεπτα ελεύθερης πτώσης, ο Pegasus XL θα πυροδοτήσει τον πρώτο από τους τριβάθμιους πυραυλοκινητήρες του, μεταφέροντας τον LINK σε τροχιά σε περίπου 10 λεπτά. Μάθετε περισσότερα για την αποστολή Swift στη διεύθυνση: https://science.nasa.gov/mission/swift/swift-boost-mission/ Το Stargazer της Northrop Grumman απογειώθηκε την Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026 από τις εγκαταστάσεις πτήσης Wallops της NASA στη Βιρτζίνια. Το τροποποιημένο αεροσκάφος L-1011 μετέφερε τον πύραυλο Pegasus XL της εταιρείας που φιλοξενεί το LINK, ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο εξυπηρέτησης από την Katalyst Space. Το LINK θα εκτοξευθεί από το Pegasus XL που έχει αναπτυχθεί από αέρος αργότερα αυτόν τον μήνα σε μια αποστολή για την ενίσχυση της τροχιάς του Αστεροσκοπείου Neil Gehrels Swift της NASA. Το Stargazer θα μεταφέρει τα Pegasus και LINK στην Ατόλη Κουατζαλέιν, μέρος της Δημοκρατίας των Νήσων Μάρσαλ στον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, με στάσεις στην Καλιφόρνια και τη Χαβάη.