Δροσος Γεωργιος

Ανακαλύφθηκε αρχέγονο σούπερ φυτώριο άστρων που λύνει ένα μεγάλο κοσμικό μυστήριο. Φαίνεται να σχηματίζει σχηματίζει αστέρια 180 φορές πιο γρήγορα από το δικό μας γαλαξία. Δεν είναι μόνο τα ισχυρά διαστημικά τηλεσκόπια όπως το James Webb αλλά και τα ολοένα και πιο προηγμένα επίγεια τηλεσκόπια που μπορούν να κοιτάζουν στα βάθη του Σύμπαντος κάνοντας σημαντικές ανακαλύψεις. Διεθνής ομάδα αστρονόμων εντόπισε με τη βοήθεια ενός επίγειου τηλεσκοπίου ένα γαλαξία από την πρώιμη εποχή του Σύμπαντος ο οποίος σχηματίζει αστέρια 180 φορές πιο γρήγορα από τον δικό μας γαλαξία ανακάλυψη που θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση ενός μακροχρόνιου γρίφου σχετικά με το πώς οι γαλαξίες αναπτύχθηκαν τόσο ραγδαία στο πρώιμο Σύμπαν.Οι αστρονόμοι αποκάλυψαν το έως τώρα άγνωστο, ακραίο είδος εργοστασίου αστεριών, μετρώντας τη θερμοκρασία ενός μακρινού γαλαξία που λάμπει έντονα σε υπερθερμασμένη κοσμική σκόνη.Οι πρώτες γενιές αστεριών σχηματίστηκαν υπό συνθήκες πολύ διαφορετικές από οτιδήποτε μπορούμε να παρατηρήσουμε στο κοντινό Σύμπαν σήμερα. Οι επιστήμονες μελετούν αυτές τις διαφορές χρησιμοποιώντας ισχυρά τηλεσκόπια, όπως το τηλεσκόπιο ALMA, το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει γαλαξίες τόσο μακρινούς που το φως τους έχει χρειαστεί δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει σε εμάς.Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» μια διεθνής ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον μεταδιδακτορικό ερευνητή Τομ Μπακς του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Chalmers στη Σουηδία μέτρησε τη θερμοκρασία ενός από τα πιο απομακρυσμένα εργοστάσια αστεριών που γνωρίζουμε. Ο γαλαξίας, γνωστός ως Y1, βρίσκεται τόσο μακριά που το φως του έχει χρειαστεί πάνω από 13 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη. Η λαμπερή σκόνη Για να μπορέσουν να ανιχνεύσουν τη θερμοκρασία του γαλαξία, οι επιστήμονες χρειάστηκαν την υψηλή ευαισθησία του τηλεσκοπίου ALMA, που είναι ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Η μελέτη έδειξε ότι η σκόνη του γαλαξία λάμπει σε θερμοκρασία περίπου -180 βαθμούς Κελσίου. Ο Y1 παράγει αστέρια με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό, πάνω από 180 άστρα ετησίως, την ώρα που κατά μέσο όρο ο γαλαξίας μας δημιουργεί περίπου ένα άστρο κάθε χρόνο.«Η θερμοκρασία είναι σίγουρα ψυχρή σε σύγκριση με τη σκόνη που συναντούμε στη Γη, αλλά είναι πολύ θερμότερη από οποιονδήποτε άλλο συγκρίσιμο γαλαξία που έχουμε δει», σημειώνει ένας από τους ερευνητές, ο αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο Nagoya στην Ιαπωνία, Γιοΐτσι Ταμούρα, και προσθέτει: «Αυτό επιβεβαίωσε ότι είναι πραγματικά ένα ακραίο εργοστάσιο αστεριών. Παρόλο που είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε έναν γαλαξία σαν κι αυτόν, πιστεύουμε ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλοί περισσότεροι εκεί έξω. Εργοστάσια αστεριών, όπως ο Y1, θα μπορούσαν να ήταν συνηθισμένα στο πρώιμο Σύμπαν».Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο γαλαξίας Y1 μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση ενός κοσμικού μυστηρίου. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν φαίνεται να έχουν πολύ περισσότερη σκόνη από ό,τι θα μπορούσαν να έχουν παράγει τα άστρα τους στο σύντομο χρονικό διάστημα της ύπαρξής τους. Οι αστρονόμοι έχουν προβληματιστεί γι’ αυτό αλλά η ασυνήθιστη θερμοκρασία του Y1 φαίνεται να δίνει μια πιθανή εξήγηση.«Οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν φαίνεται να είναι πολύ νέοι για την ποσότητα σκόνης που περιέχουν. Αυτό είναι περίεργο, επειδή δεν έχουν αρκετά παλιά άστρα, γύρω από τα οποία δημιουργούνται οι περισσότεροι κόκκοι σκόνης. Αλλά μια μικρή ποσότητα θερμής σκόνης μπορεί να είναι εξίσου φωτεινή με μεγάλες ποσότητες ψυχρής σκόνης, και αυτό ακριβώς βλέπουμε στο Y1. Παρόλο που αυτοί οι γαλαξίες είναι ακόμα νέοι και δεν περιέχουν ακόμη πολλά βαριά στοιχεία ή σκόνη, αυτά που έχουν είναι ταυτόχρονα ζεστά και φωτεινά», εξηγεί η ερευνήτρια Λάουρα Σομοβίγκο από το Ινστιτούτο Flatiron και το Πανεπιστήμιο Columbia στις ΗΠΑ. Μέσα στον κύκλο της εικόνας σημειώνεται ο γαλαξίας Y1 https://www.naftemporiki.gr/techscience/2033049/anakalyfthike-archegono-soyper-fytorio-astron-poy-lynei-ena-megalo-kosmiko-mystirio/

Ιδού ο «πολεμιστής» πρόγονος των κροκοδείλων. Πρόκειται για ένα γιγάντιο σαυροειδές ερπετό που ζούσε πριν κάνουν την εμφάνιση τους οι δεινόσαυροι. Ερευνητές ανακάλυψαν ένα άγνωστο είδος ερπετού που περιπλανιόταν στη Βραζιλία πριν από 240 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Τριαδική περίοδο, λίγο πριν από την εμφάνιση των δεινοσαύρων. Η ανακάλυψη αυτή συμπληρώνει κενά στην κατανόησή μας για την εποχή πριν οι δεινόσαυροι κυριαρχήσουν στη Γη και φωτίζει περαιτέρω τη σύνδεση ανάμεσα σε ό,τι είναι σήμερα η Αφρική και η Νότια Αμερική. Το θωρακισμένο ερπετό έμοιαζε με δεινόσαυρο αλλά στην πραγματικότητα ήταν πρόγονος των σύγχρονων κροκοδείλων.Οι επιστήμονες το ονόμασαν Tainrakuasuchus bellator, ένα όνομα που συνδυάζει ελληνικές, λατινικές και ιθαγενείς (Γκουαρανί) λέξεις της Βραζιλίας και σημαίνει «κροκόδειλος πολεμιστής με μυτερά δόντια». Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση «Journal of Systematic Palaeontology».«Η ανακάλυψή του ρίχνει φως σε μια κρίσιμη περίοδο στην ιστορία της ζωής, στην εποχή που προηγήθηκε της ανόδου των δεινοσαύρων», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, Ροντρίγκο Τεμπ Μίλερ, παλαιοντολόγος στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Σάντα Μαρία στη Βραζιλία. Κατά την Τριαδική περίοδο (252–201 εκατ. χρόνια πριν), τα Αρχόσαυρα κυριαρχούσαν στους χερσαίους σπονδυλωτούς. Το όνομά τους σημαίνει «κυρίαρχα ερπετά» και χωρίζονται σε δύο κύριες ομάδες, την Ornithosuchia, από την οποία εξελίχθηκαν τα πουλιά και οι δεινόσαυροι και την Pseudosuchia, από την οποία προήλθαν οι κροκοδείλοι.Το T. bellator ανήκει στους Pseudosuchia. Είχε μήκος περίπου 2,4 μέτρα και βάρος 60 κιλά. Διέθετε μακρύ λαιμό, λεπτή γνάθο γεμάτη κοφτερά δόντια, και η ράχη του καλυπτόταν από οστεοδέρματα, οστέινες πλάκες παρόμοιες με αυτές των σύγχρονων κροκοδείλων. Το μερικό απολίθωμα, που περιλαμβάνει την κάτω γνάθο, τη σπονδυλική στήλη και τη λεκάνη, βρέθηκε στην περιοχή Ντόνα Φρανσίσκα της Βραζιλίας. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι λίγα απολιθώματα pseudosuchia αυτού του τύπου (γνωστά ως poposauroids) έχουν βρεθεί στη Νότια Αμερική.«Ήταν ενεργός θηρευτής, αλλά παρά το μέγεθός του δεν ήταν ο μεγαλύτερος κυνηγός της εποχής του στο ίδιο οικοσύστημα ζούσαν γίγαντες μήκους έως και 7 μέτρων. Παρότι υπήρχε μεγάλη ποικιλία pseudosuchians, παραμένουν ελάχιστα κατανοητοί, καθώς τα απολιθώματά τους είναι εξαιρετικά σπάνια» εξήγησε ο Μίλερ.Το T. bellator φαίνεται να έχει στενή συγγένεια με ένα άλλο είδος που βρέθηκε στην Τανζανία, το Mandasuchus tanyauchen, το οποίο έζησε πριν από περίπου 245 εκατομμύρια χρόνια, όταν η Αφρική και η Νότια Αμερική ήταν ακόμη ενωμένες στην υπερήπειρο Πανγαία. «Εκείνη την εποχή οι ήπειροι ήταν ακόμα ενωμένες, επιτρέποντας την ελεύθερη διάδοση των οργανισμών ανάμεσα σε περιοχές που σήμερα χωρίζονται από ωκεανούς. Έτσι, οι πανίδες της Βραζιλίας και της Αφρικής μοιράζονταν κοινά στοιχεία, που αντικατοπτρίζουν μια αλληλένδετη εξελικτική και οικολογική ιστορία» », εξήγησε ο Μίλερ. Καλλιτεχνική απεικόνιση του πανάρχαιου ερπετού. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2033068/idoy-o-polemistis-progonos-ton-krokodeilon/

Ένα χαρτί στο CERN που αλλάζει για πάντα τον κόσμο. Όταν ένας Βρετανός φυσικός ύφανε στο σκοτάδι του εργαστηρίου το νήμα που θα συνέδεε την ανθρωπότητα Mέσα σε ένα γραφείο του CERN στη Γενεύη, ο Βρετανός φυσικός και μηχανικός υπολογιστών Τim Berners-Lee καταθέτει μια πρόταση που φαντάζει ταπεινή.Τιτλοφορείται: «WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project». Κανείς γύρω του δεν υποψιάζεται ότι εκείνη τη στιγμή γεννιέται το εργαλείο που θα αλλάξει για πάντα τη σχέση του ανθρώπου με την πληροφορία, τη γνώση και την επικοινωνία. Το ημερολόγιο γράφει 12 Νοεμβρίου 1990. Το όραμα στο CERN Ο Berners-Lee εργάζεται ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών, έναν λαβύρινθο υπολογιστών που δεν «μιλούν» μεταξύ τους.Κάθε τμήμα έχει το δικό του λογισμικό, τα δικά του αρχεία, τις δικές του φόρμες αναζήτησης. Οι ερευνητές δυσκολεύονται να ανταλλάξουν δεδομένα, να συνδέσουν πληροφορίες, να κρατήσουν μια ενιαία εικόνα των πειραμάτων τους.Μέσα σε αυτή την αποσπασματικότητα, εκείνος φαντάζεται κάτι διαφορετικό: μια ανοιχτή «ύφανση» πληροφοριών, όπου κάθε έγγραφο θα συνδέεται με κάποιο άλλο μέσω υπερσυνδέσμων — όπως ακριβώς λειτουργεί και η ίδια η ανθρώπινη σκέψη, από ιδέα σε ιδέα. Δεν χρειάζεται να ξέρεις πού βρίσκεται το αρχείο· αρκεί να ακολουθήσεις το νήμα. Η γλώσσα του υπερκειμένου Για να λειτουργήσει αυτός ο ιστός, χρειάζεται μια κοινή «γλώσσα». Ένα σύστημα σήμανσης που θα επιτρέπει σε διαφορετικούς υπολογιστές να διαβάζουν το ίδιο κείμενο με τον ίδιο τρόπο. Ο Berners-Lee την ονομάζει HyperText Markup Language — ή απλώς HTML.Με την HTML, κάθε σελίδα μπορεί να «γνωρίζει» τις άλλες. Και μέσα από συνδέσμους — τους πρώτους hyperlinks — το σύνολο των εγγράφων μετατρέπεται σε ένα ζωντανό δίκτυο.Η πρόταση του Νοεμβρίου 1990 προβλέπει και κάτι ακόμη: ο χρήστης δεν θα είναι μόνο αναγνώστης, αλλά και δημιουργός.Θα μπορεί να προσθέτει νέο υλικό, να επεκτείνει τον ιστό. Η διαδραστικότητα, αυτή που σήμερα θεωρούμε αυτονόητη, μπαίνει από τότε στο DNA του web. Από το χαρτί στον κώδικα Στις εβδομάδες που ακολουθούν, ο Berners-Lee και ο Βέλγος συνεργάτης του Robert Cailliau περνούν από τη θεωρία στην πράξη.Με τη βοήθεια ενός υπολογιστή NeXT – δημιούργημα της εταιρείας που είχε ιδρύσει ο Steve Jobs μετά την αποχώρησή του από την Apple – αρχίζουν να γράφουν τον πρώτο περιηγητή και τον πρώτο διακομιστή.Μέχρι τα Χριστούγεννα του 1990, ο πρώτος browser-editor είναι έτοιμος: μπορεί να εμφανίσει κείμενο, να ανοίξει υπερσυνδέσμους, να επιτρέψει την επεξεργασία και αποθήκευση σελίδων.Μαζί του, γεννιούνται τα πρωτόκολλα HTTP και οι διευθύνσεις URL — τα θεμέλια πάνω στα οποία θα στηριχθεί όλο το διαδίκτυο όπως το ξέρουμε σήμερα.Η πρώτη ιστοσελίδα, στο info.cern.ch, περιγράφει απλώς τι είναι το WorldWideWeb. Μια πρόταση, μια περιγραφή, ένας σπόρος που ετοιμάζεται να φυτρώσει. Η επανάσταση αρχίζει σιωπηλά Οι περισσότεροι στο CERN δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία του. Ακόμα και ο προϊστάμενος του Berners-Lee, όταν βλέπει την πρόταση, γράφει στο περιθώριο: «Vague, but exciting» – «Αόριστο, αλλά συναρπαστικό». Κι όμως, από αυτό το «αόριστο» θα γεννηθεί η μεγαλύτερη επανάσταση πληροφορίας μετά την τυπογραφία.Στην καρδιά του οράματος υπάρχει κάτι θεμελιώδες: η ελευθερία. Ο Berners-Lee επιμένει ότι το Web πρέπει να είναι ανοιχτό, δημόσιο, χωρίς κεντρικό έλεγχο, διαθέσιμο σε όλους. Αυτή η φιλοσοφία θα επιτρέψει την εξάπλωσή του τα επόμενα χρόνια, όταν το CERN παραχωρεί τον κώδικα ελεύθερα στο κοινό το 1993. Από το εργαστήριο στον κόσμο Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, ο παγκόσμιος ιστός γίνεται οικεία λέξη σε κάθε σπίτι. Το Web συνδέει πανεπιστήμια, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και, γρήγορα, απλούς πολίτες.Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τα πρώτα sites, οι μηχανές αναζήτησης, οι διαδικτυακές κοινότητες — όλα ξεκινούν από εκείνο το χαρτί στο CERN.Το Διαδίκτυο υπήρχε ήδη. Αλλά ο Παγκόσμιος Ιστός είναι αυτό που του δίνει ψυχή. Δεν βρίσκεις απλώς υπολογιστές — βρίσκεις πληροφορίες, εικόνες, ήχους, ιδέες. Από τις πρώτες στατικές σελίδες μέχρι τα κοινωνικά δίκτυα και την τεχνητή νοημοσύνη, όλα βαδίζουν πάνω στην ίδια αρχή: την ελεύθερη σύνδεση της γνώσης. Η υπόσχεση και το ερώτημα Τριάντα πέντε χρόνια μετά, η εφεύρεση του Berners-Lee μάς έχει ενώσει όσο ποτέ — αλλά και μας έχει εκθέσει σε προκλήσεις που τότε δεν μπορούσε να φανταστεί: παραπληροφόρηση, εμπορευματοποίηση, απώλεια ιδιωτικότητας.Ο ίδιος επιμένει ότι το Web δεν πρέπει να χαθεί μέσα στην ισχύ των εταιρικών «κολοσσών». Θέλει να το «ξαναπλέξει» έτσι ώστε να υπηρετεί ξανά τον άνθρωπο, όχι την αγορά.Κι όμως, εκείνο το πρωινό της 12ης Νοεμβρίου 1990, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν υπάρχει ακόμη. Μόνο ένας επιστήμονας που κοιτάζει την οθόνη του NeXT και φαντάζεται έναν κόσμο όπου οι ιδέες όλων θα μπορούν να συνδεθούν με ένα απλό κλικ.Η μέρα που γεννιέται ο Παγκόσμιος Ιστός δεν είναι απλώς η αρχή μιας τεχνολογίας. Είναι η στιγμή που η ανθρωπότητα αρχίζει να υφαίνει, για πρώτη φορά, έναν κοινό νου. https://www.naftemporiki.gr/stories/2032328/ena-charti-sto-cern-poy-allazei-gia-panta-ton-kosmo/

Στο «φουλ» οι μηχανές για το πρώτο έργο αποθήκευσης CO2 στην Ελλάδα. Yπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα, με φορέα υλοποίησης την EnEarth, θυγατρική της Energean Με την επέκταση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης συνεχίζεται η διαδικασία ωρίμανσης του «Prinos CO2», της υπόγειας αποθήκης διοξειδίου του άνθρακα, με φορέα υλοποίησης την EnEarth, θυγατρική της Energean.Ειδικότερα, μόλις την περασμένη Παρασκευή εκδόθηκε η «Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων» (ΑΕΠΟ) για την Α’ φάση ανάπτυξης του έργου, με αρχική ονομαστική δυναμικότητα μέχρι 1 εκατ. τόνους CO2 ετησίως για 20 χρόνια.Ως γνωστόν, ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει την επέκταση της δυναμικότητας στο μέγιστο των 3 εκατ. τόνων ετησίως, πράγμα που θα γίνει με τη δεύτερη φάση ανάπτυξης. Οι εκκρεμότητες Σε αυτή τη βάση και με δεδομένες τις αυξημένες ανάγκες των emitters (αυτοί που εκπέμπουν CO2) στην Ελλάδα, η εταιρεία, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ξεκινάει ευθύς αμέσως την περιβαλλοντική αδειοδότηση και για τη δεύτερη φάση. Ο στόχος είναι η ολοκλήρωση του έργου να συμπέσει με την ανάπτυξη και της υπόλοιπης εφοδιαστικής αλυσίδας, ξεχωρίζοντας τις μονάδες δέσμευσης CO2 που κατασκευάζονται στα εργοστάσια των emitters, πράγμα που με βάση τα ισχύοντα χρονοδιαγράμματα αναμένεται να συμβεί.Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η έκδοσης της ΑΕΠΟ, ακόμη κι αν πρόκειται για την περιορισμένη πρώτη φάση του έργου, συνιστά σημαντικό «ορόσημο» για τη συνέχεια, καθώς ανοίγει τον δρόμο για τα επόμενα βήματα και ταυτόχρονα δύναται να αποτελέσει τη βάση για την ταχύτερη διεκπεραίωση της δεύτερης περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ήτοι της επέκταση της ΑΕΠΟ για ονομαστική δυναμικότητα μέχρι 3 εκατ. τόνους CO2 ετησίως.Η χρονική «αγωνία» έγκειται στο μακρόσυρτο των διαδικασιών, με την πρώτη περιβαλλοντική αδειοδότηση να ξεκινά τον Αύγουστο του 2024 και να ολοκληρώνεται προ ημερών με την έκδοση της απόφασης. Από εκεί και πέρα, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη νομοθέτηση του θεσμικού πλαισίου για την αλυσίδα αξίας CCS (Carbon Capture Storage), με το σχετικό νομοσχέδιο να βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 19 Νοεμβρίου.Ετέρα εκκρεμότητα προκειμένου να κλείσει ο «φάκελος αδειοδότησης» αφορά τη λήψη της άδειας αποθήκευσης από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), με την οριστική απόφαση να αναμένεται μέσα στις επόμενες μέρες. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΔΕΥΕΠ βρίσκεται σε συνεχή επαφή με την DG Clima προκειμένου να οριστικοποιηθεί η φόρμουλα της άδειας αποθήκευσης για να εκδοθεί η τελική απόφαση. Το θεσμικό πλαίσιο Η κρισιμότερη, ωστόσο, «εκκρεμότητα» αφορά τη θέσπιση του νομοθετικού πλαισίου που θα καθορίσει τους «κανόνες του παιχνιδιού», καθώς αυτό θα δώσει το έναυσμα για την πραγματοποίηση «δοκιμής αγοράς» ή «market test», προκειμένου να διαπιστωθεί το ενδιαφέρον της αγοράς για την αξιοποίηση της υποδομής. Υπενθυμίζεται ότι η Energean έχει υπογράψει 15 μη δεσμευτικά μνημόνια κατανόησης για 6,1 εκατ. τόνους CO2 ετησίως με βιομηχανίες υψηλών εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων των τομέων τσιμέντου και διυλιστηρίων στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Ευρωπαϊκή «εγρήγορση» Οι εν λόγω εξελίξεις, με τον κλάδο της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα να «κοσμεί» πλέον με «αυξανόμενο βάρος» την ενεργειακή ατζέντα πρώτης γραμμής, προκύπτουν και σε συνέχεια των σχετικών ευρωπαϊκών κανονισμών που δημοσιεύτηκαν φέτος και απαιτούν από 44 ευρωπαϊκές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου να αναπτύξουν από κοινού αποθηκευτική ικανότητα CO2 ύψους 50 εκατ. τόνων ετησίως έως το 2030. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Global CCS, συνολικά 12 έργα CCS βρίσκονται ήδη σε λειτουργία στην Ευρώπη, ενώ ακόμη 14 είναι υπό κατασκευή.Υπενθυμίζεται ότι το έργο, με συνολικό προϋπολογισμό περί το 1,2 δισ. ευρώ, έχει κατοχυρώσει χρηματοδότηση 150 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), καθώς και επιπλέον 120 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility (CEF), με τα κεφάλαια να διαμοιράζονται τόσο στο κομμάτι της προετοιμασίας όσο και στο κομμάτι της ανάπτυξης των υποδομών.Ως γνωστόν, η ένταξη στο ΤΑΑ συνοδεύεται από μια σειρά «ορόσημα» και προαπαιτούμενα για την εκταμίευση της χρηματοδότησης, με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να προχωρά κατά την τελευταία αναθεώρηση του σχετικού προγράμματος σε μια ορισμένη αναπροσαρμογή, προκειμένου να «τηρηθούν οι χρόνοι» και να μην προκύψει πρόβλημα με τα εγκεκριμένα κεφάλαια που θα διατεθούν υπέρ του έργου. Οι νέες γεωτρήσεις Σε αυτή την κατεύθυνση, η πρόβλεψη για την πραγματοποίηση 4 γεωτρήσεων κατά το α’ εξάμηνο του 2026 αναθεωρείται σε λιγότερες (πιθανόν μία), διατηρώντας το προαπαιτούμενο της κατασκευής του αγωγού από τη θαλάσσια εξέδρα στη στεριά. Οι υπόλοιπες γεωτρήσεις θα εκτελεστούν κανονικά, ωστόσο σε αποσύνδεση από τις προβλέψεις του ΤΑΑ. Το γεωτρητικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του έργου προβλέπει 15 γεωτρήσεις (6 εισπίεσης CO2 και 9 παραγωγικές νερού), με την εταιρεία να έχει ήδη προχωρήσει στην προκήρυξη διαγωνισμού για την επιλογή γεωτρύπανου, διαδικασία που υπάρχει φιλοδοξία να «κλείσει» μέχρι το τέλος του χρόνου, κατά το επιθυμητό σενάριο. 5 βασικά έργα με προϋπολογισμό 4 δισ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αλυσίδα αξίας CCS στην Ελλάδα αριθμεί μέχρι στιγμής 5 βασικά έργα, που στο σύνολό τους έχουν κατοχυρώσει χρηματοδότηση άνω του 1 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, σε έναν συνολικό προϋπολογισμό για την κατασκευή τους περί τα 4 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τα έργα «Apollo CO2» του ΔΕΣΦΑ, «Olympus» της ΑΓΕΤ Ηρακλής, «IFESTOS» του Τιτάνα, «IRIS» της Motor Oil, και το προαναφερόμενο στον Πρίνο, «Prinos CO2».Τα εν λόγω έργα αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη της οικείας αγοράς δέσμευσης και αποθήκευσης CO2, με την ιστορία ωστόσο να εξελίσσεται περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποθηκευτική ικανότητα του «Prinos CO2» στο μέγιστο της δυναμικότητάς του δύναται να καλύψει μόλις το 30% των εκπομπών της βαριάς βιομηχανίας της Ελλάδας, με το υπόλοιπο να πρέπει να αναζητήσει έτερο προορισμό αποθήκευσης προς επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης του κλάδου της βιομηχανίας.Υπό αυτό το πρίσμα, η οριστικοποίηση του νομοθετικού πλαισίου, που αναμένεται να γίνει μέχρι τα τέλη του χρόνου στα πλαίσια των απαιτήσεων του ΤΑΑ, όντας ένα από τα «προαπαιτούμενα», αναδεικνύεται, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, σε εξαιρετικά κρίσιμη παράμετρο, καθώς θα καθορίσει, μεταξύ άλλων, την κατανομή της δυναμικότητας στο «Prinos CO2», τις ταρίφες και εν συνόλω το πλαίσιο λειτουργίας της σχετικής «εφοδιαστικής αλυσίδας», προσδίδοντας και την απαιτούμενη ορατότητα στους επενδυτές του κλάδου περί του «τι μέλλει γενέσθαι» σε αυτό τον τομέα στην Ελλάδα. https://www.naftemporiki.gr/green/energy/2032908/sto-foyl-oi-michanes-gia-to-proto-ergo-apothikeysis-co2-stin-ellada/

Ποιό είναι το πραγματικό σχήμα ενός σουπερνόβα; Αστρονόμοι παρατήρησαν έναν υπερκαινοφανή αστέρα ή σουπερνόβα μόλις μία ημέρα μετά τον εντοπισμό του. Στα αρχικά στάδια της έκρηξης ενός υπερκαινοφανούς αστέρα, όταν δεν έχει ξεκινήσει ακόμα η αλληλεπίδραση με το υλικό γύρω από το ετοιμοθάνατο άστρο, διατηρείται το πραγματικό σχήμα της έκρηξης. H πρόσφατη δημοσίευση με τίτλο «An axisymmetric shock breakout indicated by prompt polarized emission from the type II supernova 2024ggi» των ερευνητών Yi Yang et al, αποκαλύπτει για πρώτη φορά το εν λόγω αρχικό σχήμα. Το βίντεο που ακολουθεί συνοψίζει την ανακάλυψη: Όταν η έκρηξη του σουπερνόβα SN 2024ggi εντοπίστηκε για πρώτη φορά τη νύχτα της 10ης Απριλίου 2024, τοπική ώρα, ο Yi Yang, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tsinghua στο Πεκίνο της Κίνας, μόλις είχε προσγειωθεί στο Σαν Φρανσίσκο μετά από μια μακρινή πτήση. Ήξερε ότι έπρεπε να δράσει γρήγορα. Δώδεκα ώρες αργότερα, είχε στείλει μια πρόταση παρατήρησης στο ESO, το οποίο, μετά από μια πολύ γρήγορη διαδικασία έγκρισης, έστρεψε το τηλεσκόπιο VLT στη Χιλή προς τον σουπερνόβα στις 11 Απριλίου, μόλις 26 ώρες μετά την αρχική ανίχνευση. Το SN 2024ggi βρίσκεται στον γαλαξία NGC 3621 προς την κατεύθυνση του αστερισμού Ύδρας, «σε κοντινή απόσταση σύμφωνα με την αστρονομική αντίληψη, μόλις 22 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη». Έτσι, οι πρώτες παρατηρήσεις του VLT κατέγραψαν την φάση κατά την οποία η ύλη που επιταχύνθηκε από την έκρηξη κοντά στο κέντρο του αστεριού διέσχισε την επιφάνεια του αστεριού. Για λίγες ώρες, η γεωμετρία του αστεριού και η έκρηξή του μπορούσαν να παρατηρηθούν, και τελικά παρατηρήθηκαν, μαζί. Η γεωμετρία μιας έκρηξης σουπερνόβα παρέχει θεμελιώδεις πληροφορίες για την αστρική εξέλιξη και τις φυσικές διεργασίες που οδηγούν σε αυτά τα κοσμικά πυροτεχνήματα. Γνωρίζουμε ότι κατά τη διάρκεια της ζωής του ένα τυπικό άστρο διατηρεί το σφαιρικό του σχήμα ως αποτέλεσμα της ισορροπίας ανάμεσα στην βαρύτητα που θέλει να το συμπιέσει και της πίεσης που προκαλείται από την κόλαση των πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης στον πυρήνα που θέλει να το διαστείλει. Όταν εξαντληθεί και η τελευταία πηγή πυρηνικού καυσίμου, το ετοιμοθάνατο μεγάλης μάζας άστρο καταρρέει βαρυτικά και στη συνέχεια εκρήγνυται, εκτινάσσοντας τεράστιες ποσότητες ύλης και ενέργειας. Έτσι τα εξωτερικά στρώματα του άστρου εκτοξεύονται στο διάστημα με ταχύτητες πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο, και αυτό είναι που δημιουργεί το θεαματικό και λαμπρό σουπερνόβα που βλέπουμε στην πραγματικότητα.Μόλις το κρουστικό κύμα διαπεράσει την επιφάνεια, απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και έτσι το σουπερνόβα γίνεται απότομα δραματικά λαμπρό και γίνεται παρατηρήσιμο. Κατά τη διάρκεια μιας βραχύβιας φάσης, το αρχικό σχήμα «ξεσπάσματος» του σουπερνόβα μπορεί να μελετηθεί πριν η έκρηξη αλληλεπιδράσει με το υλικό που περιβάλλει το ετοιμοθάνατο άστρο. Κι αυτό ακριβώς πέτυχαν οι αστρονόμοι για πρώτη φορά με το VLT τoυ ESO.Οι αστρονόμοι διαπίστωσαν ότι η αρχική έκρηξη υλικού είχε σχήμα (ελλειψοειδούς) ελιάς. Καθώς η έκρηξη εξαπλώθηκε προς τα έξω και συγκρούστηκε με την ύλη γύρω από το άστρο, το σχήμα επιπεδοποιήθηκε, αλλά ο άξονας συμμετρίας της εκτινασσόμενης ύλης παρέμεινε ο ίδιος. Αυτά τα ευρήματα δείχνουν έναν κοινό φυσικό μηχανισμό που καθοδηγεί την έκρηξη πολλών μεγάλων άστρων, ο οποίος εκδηλώνει μια σαφώς καθορισμένη αξονική συμμετρία και δρα σε μεγάλες κλίμακες. Καλλιτεχνική απεικόνιση δείχνει ένα άστρο να γίνεται σουπερνόβα πηγή: https://www.eso.org/public/images/eso2520a/

Εταιρεία Ρουκετών και Διαστήματος Energia Το σύστημα συνάντησης και πρόσδεσης του διαστημόπλοιου μεταφοράς φορτίου Progress MS-33 ολοκλήρωσε με επιτυχία τις δοκιμές. Οι προετοιμασίες για το διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου Progress MS-33 ξεκίνησαν στο Μπαϊκονούρ. Αργότερα φέτος, θα παραδώσει καύσιμα, προμήθειες και εξοπλισμό για διαστημικά πειράματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Σήμερα, το φορτηγό πλοίο υποβλήθηκε σε δοκιμές σε έναν ανηχοϊκό θάλαμο - ένα δωμάτιο επενδεδυμένο με υλικό απορρόφησης ραδιοκυμάτων. Δεν διεισδύουν εξωτερικά σήματα στον θάλαμο και η επένδυση τοίχου σκεδάζει ραδιοκύματα, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ανοιχτού χώρου. Αυτό επιτρέπει τον έλεγχο της ηλεκτρομαγνητικής συμβατότητας των εξαρτημάτων του διαστημόπλοιου, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος συνάντησης και πρόσδεσης. Το Progress MS-33 έφτασε στο Μπαϊκονούρ στις αρχές Οκτωβρίου. Το φορτηγό πλοίο σύντομα θα μετακινηθεί σε θάλαμο κενού για έλεγχο διαρροών. https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_23540 Ενέργεια Ρουκετών και Διαστήματος Το πλήρωμα "δοκίμασε" το διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 για πρώτη φορά. Το πλήρωμα συνάντησε για πρώτη φορά το επανδρωμένο διαστημόπλοιο στο Μπαϊκονούρ. Το διαστημόπλοιο, το οποίο θα εκτοξευθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) σε δύο εβδομάδες, θα εκτοξευθεί. Οι κοσμοναύτες της Roscosmos και οι αστροναύτες της NASA φόρεσαν τις στολές διάσωσης και έκαναν μια «δοκιμή». Γιατί μια «δοκιμή» και όχι μια εκπαιδευτική συνεδρία, για παράδειγμα; Επειδή οι κοσμοναύτες «δοκιμάζονται» στο διαστημόπλοιο, ελέγχοντας ότι όλα είναι εντάξει. Ποτέ δεν ξέρεις, ίσως βρουν μια μόλις αισθητή αλλά αιχμηρή άκρη που θα μπορούσαν να εντοπίσουν. Ή ίσως «χάσουν» μια ασφάλεια από τον πίνακα ελέγχου. Τέτοια ελαττώματα θα διορθωθούν γρήγορα. Όλα πρέπει να είναι τέλεια. Το πλήρωμα εξοικειώθηκε επίσης με την τεκμηρίωση του πλοίου και τη θέση του φορτίου που θα παραδοθεί στον ISS. Κύριο πλήρωμα: 🔘Διοικητής Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ (Roscosmos)· 🔘Μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάγιεφ (Roscosmos)· 🔘Μηχανικός πτήσης 2 Κρίστοφερ Γουίλιαμς (NASA)· Εφεδρικά αντίγραφα: 🔘Διοικητής Pyotr Dubrov (Roscosmos)· 🔘Μηχανικός πτήσης Anna Kikina (Roscosmos)· 🔘Μηχανικός πτήσης 2 Anil Menon (NASA). Η εκτόξευση του επανδρωμένου διαστημοπλοίου Soyuz MS-28 έχει προγραμματιστεί για τις 27 Νοεμβρίου. https://vk.com/rsc_energia?z=video-167742670_456239582%2F75918b339f61425073%2Fpl_wall_-167742670 https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_23544

Τηλεπικοινωνιακό μπλακάουτ σε Ευρώπη και Αφρική από την ισχυρότερη γεωμαγνητική καταιγίδα της χρονιάς (βίντεο) Πρόκειται για τη μεγαλύτερη έκλαμψη του μητρικού μας άστρου το 2025. Ο Ήλιος εξερράγη με θεαματικό τρόπο το πρωί της Τρίτης εκτοξεύοντας μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη κατηγορίας X5.1, την ισχυρότερη του 2025 έως τώρα και την πιο έντονη από τον Οκτώβριο του 2024. Η έκλαμψη προκάλεσε ισχυρές (επιπέδου R3) ραδιοδιακοπές σε Αφρική και Ευρώπη διαταράσσοντας τις επικοινωνίες υψηλής συχνότητας στην ηλιόλουστη πλευρά της Γης.Οι ηλιακές εκλάμψεις ή στεμματικές εκπομπές μάζας (CME) είναι στην εκρήξεις που συμβαίνουν στον Ήλιο και εκτοξεύουν φως, ενέργεια και ηλιακό υλικό στο Διάστημα. Όταν συμβαίνει μια τέτοια έκρηξη ένα «τσουνάμι» ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων ξεκινά από το σημείο της έκρηξης και αν φτάσει στη Γη δεν μπορεί μεν να διαπεράσει την ατμόσφαιρα αλλά προκαλεί φυσικά φαινόμενα όπως το σέλας ενώ παράλληλα μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργίες στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ειδικοί ονομάζουν το φαινόμενο ονομάζουν «γεωμαγνητική καταιγίδα».Οι ηλιακές εκλάμψεις ταξινομούνται ανάλογα με την ισχύ τους σε πέντε κατηγορίες: A, B, C, M και X, με κάθε επόμενο επίπεδο να αντιπροσωπεύει δεκαπλάσια ενεργειακή εκπομπή. Οι εκλάμψεις X είναι οι πιο ισχυρές, και ο αριθμός που ακολουθεί υποδηλώνει την έντασή τους. Μια έκλαμψη X5.1 βρίσκεται πολύ κοντά στην κορυφή της κλίμακας.Η έκρηξη έστειλε κύματα ακτίνων Χ και υπεριώδους ακτινοβολίας προς τη Γη, ιονίζοντας τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και προκαλώντας εκτεταμένες διαταραχές ραδιοσημάτων. Οι ισχυρές (R3) ραδιοδιακοπές καταγράφηκαν πάνω από την Αφρική και την Ευρώπη. Η ενεργή αυτή περιοχή έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο παραγωγικές πηγές ηλιακών εκλάμψεων του Ηλιακού Κύκλου 25, σηματοδοτώντας ένα φλογερό αποκορύφωμα σε μια ήδη εξαιρετικά δραστήρια εβδομάδα για τον Ήλιο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2032432/tilepikoinoniako-mplakaoyt-se-eyropi-kai-afriki-apo-tin-ischyroteri-iliaki-kataigida-vinteo/ Καταγράφηκαν για πρώτη φορά εικόνες του μαγνητικού μηχανισμού του Ήλιου. Αποκαλύπτονται τα φαινόμενα που παράγουν το διαστημικό καιρό στο ηλιακό μας σύστημα. Το σκάφος Solar Orbiter του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος που παρατηρεί μόνιμα τον ήλιο καταγράφοντας εικόνες και δεδομένα προσέφερε στους επιστήμονες την πρώτη κοντινή ματιά στο μαγνητικό πεδίο του Ήλιου κοντά στον νότιο πόλο του μητρικού μας άστρου αποκαλύπτοντας την απρόβλεπτη συμπεριφορά του.Η εικόνα που αποτελεί σύνθεση παρατηρήσεων οκτώ ημερών τον περασμένο Μάρτιο, όταν το σκάφος είχε την πρώτη καθαρή θέα της περιοχής, δείχνει φωτεινά τόξα που περιστρέφονται γύρω από τον πόλο αποτελώντας λαμπερά ίχνη που αφήνουν μαγνητικές δομές καθώς κινούνται προς την άκρη του Ήλιου με απροσδόκητα υψηλές ταχύτητες. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου μετακινείται προς τους πόλους του πολύ ταχύτερα από ό,τι προέβλεπαν οι επιστήμονες.«Για να κατανοήσουμε τον μαγνητικό κύκλο του Ήλιου, μας λείπει ακόμη γνώση για το τι συμβαίνει στους πόλους του. Το Solar Orbiter μπορεί πλέον να προσφέρει αυτό το χαμένο κομμάτι του παζλ» αναφέρει ο Σάμι Σολάνκι διευθυντής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος στη Γερμανία και συν-συγγραφέας της μελέτης.Ο μαγνητισμός του Ήλιου ακολουθεί έναν περίπου 11ετή κύκλο, κατά τον οποίο τα μαγνητικά πεδία περιστρέφονται, αντιστρέφονται και αναδομούνται, προκαλώντας φαινόμενα όπως ηλιακές κηλίδες, εκλάμψεις και τεράστιες ηλιακές καταιγίδες που μπορούν να πλήξουν τη Γη. Στην καρδιά αυτού του κύκλου βρίσκεται μια «μαγνητική μεταφορική ταινία» από αργά κινούμενα ρεύματα πλάσματος που μεταφέρουν τις γραμμές μαγνητικού πεδίου από τον ισημερινό προς τους πόλους κοντά στην επιφάνεια, και στη συνέχεια πίσω προς τον ισημερινό βαθιά μέσα στον Ήλιο. Αυτή η παγκόσμια κυκλοφορία διατηρεί το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου αλλά οι πολικές περιοχές κρίσιμες για τη διαδικασία αυτή, παρέμεναν έως τώρα μυστηριώδεις.Από τη Γη οι πόλοι του Ήλιου είναι σχεδόν αδύνατο να μελετηθούν απευθείας καθώς φαίνονται μόνο πλάγια ενώ τα περισσότερα διαστημικά σκάφη έχουν κινηθεί σε τροχιές κοντά στο ηλιακό ισημερινό αφήνοντας τους πόλους ουσιαστικά ανεξερεύνητους. Αυτό άλλαξε τον Μάρτιο του 2025 όταν το Solar Orbiter έγειρε την τροχιά του κατά 17 μοίρες προσφέροντας στους ερευνητές την πρώτη άμεση θέα πάνω από το νότιο άκρο του Ήλιου. Τα ευρήματα Στη νέα μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal Letters» οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο βασικά όργανα του Solar Orbiter, το Polarimetric and Helioseismic Imager (PHI) και το Extreme Ultraviolet Imager (EUI), τα οποία μαζί χαρτογραφούν την κίνηση του θερμού πλάσματος και των μαγνητικών πεδίων στην ηλιακή επιφάνεια.Οι εικόνες εστίασαν στη χρωμόσφαιρα όπου το μαγνητικό δίκτυο αφήνει λαμπερά, επιμήκη τόξα, που αποτυπώνουν την κίνηση των μαγνητικών δομών καθώς ο Ήλιος περιστρέφεται.Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τεράστιες φυσαλίδες αναβραζόμενου πλάσματος (ιονισμένο αέριο), δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερες από τη Γη, σαρώνουν τα μαγνητικά πεδία προς τους πόλους με ταχύτητες 32 έως 72 χιλιομέτρων την ώρα, σχεδόν όσο κοντά στον ισημερινό και πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι προέβλεπαν τα μοντέλα.«Οι φυσαλίδες στους πόλους λειτουργούν σαν ιχνηλάτες. Μας επιτρέπουν να δούμε για πρώτη φορά το πολικό σκέλος της ενδεκαετούς κυκλοφορίας του Ήλιου» λέει ο Λάκσμι Πραντίπ Τσίτα, επικεφαλής της μελέτηςΗ εργασία αυτή, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, «σηματοδοτεί μια νέα εποχή» στην εξερεύνηση των πολικών περιοχών του Ήλιου, προσφέροντας τα πολυαναμενόμενα δεδομένα για να κατανοήσουμε τη μηχανή που τροφοδοτεί τον ηλιακό κύκλο και το μαγνητικό πεδίο που διαμορφώνει ολόκληρο το ηλιακό σύστημα. Η εικόνα του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου. Η λευκή κουκκίδα είναι το σκάφος Solar Orbiter. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031918/katagrafikan-gia-proti-fora-eikones-toy-magnitikoy-michanismoy-toy-ilioy/

Γιγάντια μαύρη τρύπα από την εποχή του «κοσμικού μεσημεριού» ανακάλυψε το James Webb. Διαθέτει μάζα 100 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε μια αδηφάγα υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που υπήρχε κατά τη λεγόμενη περίοδο του «κοσμικού μεσημεριού», μια φάση της ιστορίας του Σύμπαντος που συνέβη περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.Η ανακάλυψη αυτή ρίχνει νέο φως στο μυστήριο του πώς οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες καταφέρνουν να φτάνουν μάζες εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων φορές μεγαλύτερες από αυτή του Ήλιου.Η μαύρη τρύπα είναι μέρος μιας κατηγορίας αντικειμένων που το James Webb έχει αρχίσει να εντοπίζει στα πρώιμα στάδια του Σύμπαντος γνωστών ως «μικρές κόκκινες κουκκίδες» (little red dots), μυστηριώδη στίγματα φωτός που έγιναν ορατά μόνο χάρη στο ισχυρό υπέρυθρο μάτι του πανίσχυρου διαστημικού τηλεσκοπίου.Ωστόσο με μάζα περίπου 100 εκατομμύρια φορές αυτήν του Ήλιου δεν υπάρχει τίποτα “μικρό” σε αυτή τη μαύρη τρύπα. Η ερευνητική ομάδα της έδωσε το ψευδώνυμο BiRD, από τα αρχικά του «Big Red Dot» (Μεγάλη Κόκκινη Κουκκίδα). Ένα κρυμμένο κοσμικό τέρας Οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν φως, αφού παγιδεύουν κάθε ακτινοβολία λόγω της τρομερής βαρύτητας τους. Όταν όμως περιβάλλονται από υλικό που καταβροχθίζουν, το αέριο αυτό θερμαίνεται και εκπέμπει έντονη ακτινοβολία, δημιουργώντας ένα κβάζαρ, ένα από τα πιο λαμπρά κοσμικά αντικείμενα στο Σύμπαν.Το φως από το BiRD ταξιδεύει προς τη Γη για 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Το αντικείμενο εντοπίστηκε κοντά σε ένα ήδη γνωστό κβάζαρ, το J1030+0524, που βρίσκεται 12,5 δισ. έτη φωτός μακριά. Η περιοχή αυτή του ουρανού έχει μελετηθεί εκτενώς από ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Αστροφυσικής της Ιταλίας (INAF).Κατά την ανάλυση εικόνων και φασμάτων από το όργανο NIRCam του James Webb η ομάδα παρατήρησε μια ασυνήθιστα φωτεινή υπέρυθρη πηγή που δεν είχε εμφανιστεί ποτέ σε προηγούμενα δεδομένα ακτίνων Χ ή ραδιοκυμάτων. «Στο κατάλογο των πηγών του πεδίου εντοπίσαμε το BiRD: ένα φωτεινό, σημειακό αντικείμενο, που όμως δεν ήταν αστέρι και δεν υπήρχε στους καταλόγους ακτίνων Χ ή ραδιοκυμάτων» αναφέρει η Φεντερίκα Λοϊάκονο, επικεφαλής της ομάδας του INAF.Η φασματοσκοπική ανάλυση αποκάλυψε χαρακτηριστικές γραμμές υδρογόνου — ένδειξη ιονισμένου υδρογόνου — καθώς και γραμμές ηλίου. Αυτά τα «δακτυλικά αποτυπώματα» των στοιχείων επέτρεψαν στους επιστήμονες να υπολογίσουν την απόσταση και τη μάζα του αντικειμένου. «Από το φάσμα μπορέσαμε να εκτιμήσουμε τη μάζα της κεντρικής μαύρης τρύπας: περίπου 100 εκατομμύρια ηλιακές μάζες», πρόσθεσε η Λοϊάκονο. Οι μυστηριώδεις κουκκίδες Τα little red dots (LRDs) είναι πολύ συμπαγή αντικείμενα με παράξενες φασματικές ιδιότητες. Υπάρχουν αρκετές θεωρίες για το τι ακριβώς είναι. Ίσως πρόκειται για «μαύρες τρύπες-άστρα» (black hole stars), μια προτεινόμενη νέα κατηγορία ουράνιων σωμάτων. Ίσως είναι «σπόροι» υπερμεγέθων μαύρων τρυπών, δηλαδή πρώιμα στάδια στη δημιουργία τους.Το παράδοξο είναι ότι αν όντως πρόκειται για μαύρες τρύπες που τρέφονται, θα έπρεπε να εκπέμπουν ισχυρή ακτινοβολία Χ, κάτι που δεν παρατηρείται ούτε στο BiRD ούτε στα υπόλοιπα LRDs. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι αυτές οι μαύρες τρύπες είναι περιβεβλημένες από πυκνά νέφη σκόνης και αερίου που απορροφούν τις ακτίνες Χ, επιτρέποντας μόνο στο υπέρυθρο φως να διαφεύγει — ακριβώς το φως που ανιχνεύει το James Webb. Ένα νέο κομμάτι στο παζλ των υπερμεγέθων μαύρων τρυπών Μέχρι το BiRD, μόνο δύο άλλες μικρές κόκκινες κουκκίδες με παρόμοιο φάσμα είχαν ανακαλυφθεί σε αυτή την κοσμική απόσταση. «Συγκρίνοντας τα χαρακτηριστικά τους —τις γραμμές εκπομπής, την απορρόφηση, τη μάζα της μαύρης τρύπας και την πυκνότητα του αερίου— βρήκαμε έντονες ομοιότητες. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το BiRD ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα little red dots» εξηγεί η Λοϊάκονο.Η ανακάλυψη αυτή υποδηλώνει ότι τα LRDs ήταν ακόμα πολυάριθμα κατά το κοσμικό μεσημέρι, ενώ προηγουμένως πιστευόταν ότι είχαν εξαφανιστεί σε εκείνη την εποχή (περίπου 11 δισ. χρόνια πριν). «Η πρόκληση τώρα είναι να μελετήσουμε περισσότερα κοντινά LRDs, ώστε να αποκτήσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Το JWST άνοιξε ένα εντελώς νέο σύνορο στην εξωγαλαξιακή αστροφυσική, αποκαλύπτοντας αντικείμενα των οποίων την ύπαρξη δεν φανταζόμασταν καν και είμαστε μόλις στην αρχή αυτής της περιπέτειας» κατέληξε η Λοϊάκονο. Η έρευνα της ομάδας δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Astronomy & Astrophysics». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031957/gigantia-mayri-trypa-apo-tin-epochi-toy-kosmikoy-mesimerioy-anakalypse-to-james-webb/

Το πρώτο τσιπ μικροκυμάτων υπόσχεται επανάσταση στη βιομηχανία υπολογιστών. Λειτουργεί ταχύτερα από τους συμβατικούς επεξεργαστές πραγματοποιώντας πιο γρήγορα σύνθετες εργασίες. Επιστήμονες στις ΗΠΑ δημιούργησαν έναν εντελώς νέο τύπο μικροτσίπ που χρησιμοποιεί μικροκύματα αντί για συμβατικά ψηφιακά κυκλώματα για να εκτελεί υπολογιστικές λειτουργίες. Ο επεξεργαστής αυτός που μπορεί να λειτουργεί ταχύτερα από τους συμβατικούς CPU είναι το πρώτο πλήρως λειτουργικό μικροκυματικό νευρωνικό δίκτυο (Microwave Neural Network, MNN) που χωράει σε ένα μόνο τσιπ σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Nature Electronics».Οι εφαρμογές υψηλού εύρους ζώνης, όπως η απεικόνιση ραντάρ, απαιτούν επεξεργασία εξαιρετικά υψηλής ταχύτητας. Τα μικροκύματα, που λειτουργούν στο αναλογικό φάσμα, μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτές τις ανάγκες γι’ αυτό και οι επιστήμονες ακολουθούν αυτή τη νέα προσέγγιση στην υπολογιστική τεχνολογία.«Επειδή μπορεί να παραμορφώνεται με προγραμματιζόμενο τρόπο σε ευρύ φάσμα συχνοτήτων ακαριαία, μπορεί να προσαρμόζεται για πολλαπλές υπολογιστικές εργασίες. Παρακάμπτει πολλά στάδια επεξεργασίας σήματος που τα ψηφιακά συστήματα πρέπει κανονικά να εκτελούν» αναφέρει ο Μπαλ Γκόβιντ διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Cornell, επικεφαλής της μελέτης. Πώς λειτουργεί το «μικροκυματικό μυαλό» Το τσιπ χρησιμοποιεί αναλογικά κύματα μικροκυμάτων μέσα σε ένα νευρωνικό δίκτυο τεχνητής νοημοσύνης δημιουργώντας ένα «φάσμα χτένας» ένα μοτίβο ομοιόμορφα κατανεμημένων γραμμών συχνοτήτων που επιτρέπει ταχείες και ακριβείς μετρήσεις.Τα νευρωνικά δίκτυα, που αποτελούν τη βάση του τσιπ, είναι σύνολα αλγορίθμων μηχανικής μάθησης εμπνευσμένων από τη δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου. Το μικροκυματικό νευρωνικό τσιπ χρησιμοποιεί ηλεκτρομαγνητικούς κόμβους συνδεδεμένους μέσα σε ρυθμιζόμενους κυματοδηγούς ώστε να αναγνωρίζει πρότυπα σε δεδομένα και να προσαρμόζεται σε νέες πληροφορίες.Το MNN επεξεργάζεται φασματικά στοιχεία (μεμονωμένες συχνότητες ενός σήματος), συλλαμβάνοντας χαρακτηριστικά δεδομένων σε ευρύ εύρος συχνοτήτων. Επιδόσεις και ακρίβεια Το τσιπ είναι ικανό να επιλύει απλές λογικές πράξεις αλλά και προηγμένους υπολογισμούς, όπως η αναγνώριση δυαδικών ακολουθιών ή προτύπων σε δεδομένα υψηλής ταχύτητας, με ακρίβεια 88%. Επειδή λειτουργεί στο αναλογικό φάσμα των μικροκυμάτων και χρησιμοποιεί πιθανοκρατική προσέγγιση, μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα σε ταχύτητες δεκάδων GHz — δηλαδή τουλάχιστον 20 δισεκατομμυρίων πράξεων το δευτερόλεπτο. Αυτό είναι πολύ ταχύτερο από τους οικιακούς επεξεργαστές, που λειτουργούν συνήθως στα 2,5–4 GHz.«Ο Μπαλ απέρριψε πολλά από τα συμβατικά σχέδια κυκλωμάτων για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα. Αντί να προσπαθήσει να μιμηθεί πλήρως τη δομή των ψηφιακών νευρωνικών δικτύων, δημιούργησε κάτι που μοιάζει περισσότερο με έναν ελεγχόμενο “πολτό” συχνοτήτων που τελικά παράγει υπολογισμούς υψηλής απόδοσης» δήλωσε η Αλίσα Απσέλ διευθύντρια του Τμήματος Ηλεκτρολογίας και Μηχανικής Υπολογιστών στο Cornell.Ο Γκόβιντ πρόσθεσε ότι στα παραδοσιακά ψηφιακά συστήματα απαιτούνται περισσότερα κυκλώματα, περισσότερη ενέργεια και διορθώσεις σφαλμάτων για να διατηρηθεί η ακρίβεια. Αντίθετα, η πιθανοκρατική προσέγγιση του MNN εξασφαλίζει υψηλή ακρίβεια χωρίς επιπλέον ενεργειακό ή υπολογιστικό κόστος. Ενεργειακή απόδοση και εφαρμογές Η κατανάλωση ενέργειας του τσιπ είναι εντυπωσιακά χαμηλή — λιγότερη από 200 milliwatt (0,2 watt), περίπου όσο η ισχύς εκπομπής ενός κινητού τηλεφώνου. Για σύγκριση, οι περισσότεροι συμβατικοί CPU χρειάζονται τουλάχιστον 65 watt.Η χαμηλή αυτή κατανάλωση καθιστά το τσιπ κατάλληλο για φορητές συσκευές ή φορετή τεχνολογία, ενώ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε edge computing — μειώνοντας την καθυστέρηση (latency) καθώς δε θα απαιτείται σύνδεση με κεντρικό διακομιστή. Επιπλέον, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης προσφέροντας ισχυρή υπολογιστική απόδοση με ελάχιστη ενέργεια.Οι ερευνητές σκοπεύουν να απλοποιήσουν τη σχεδίαση, μειώνοντας τον αριθμό των κυματοδηγών και μικραίνοντας το τσιπ. Ένα πιο συμπαγές MNN θα μπορούσε να χρησιμοποιεί διασυνδεδεμένες «χτένες συχνοτήτων» δημιουργώντας πλουσιότερα φάσματα εξόδου και βελτιώνοντας την εκπαίδευση του νευρωνικού δικτύου. Στη φωτογραφία το τσιπ μικροκυμάτων https://www.naftemporiki.gr/techscience/2032450/to-proto-tsip-mikrokymaton-yposchetai-epanastasi-sti-viomichania-ypologiston/

Η Ισλανδία σε κατάσταση συναγερμού για πιθανή κατάρρευση του Ατλαντικού Ρεύματος. Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει την απειλή ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας και προετοιμάζει σχέδιο αντιμετώπισης, ενώ επιστήμονες προειδοποιούν ότι η διακοπή του ρεύματος AMOC θα μπορούσε να προκαλέσει μια «νέα εποχή παγετώνων» στη βόρεια Ευρώπη και να διαταράξει το παγκόσμιο κλίμα.Η Ισλανδία έχει χαρακτηρίσει την πιθανή κατάρρευση ενός σημαντικού συστήματος θαλάσσιων ρευμάτων του Ατλαντικού Ωκεανού ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας και υπαρξιακή απειλή, αναγκάζοντας στην κυβέρνηση να σχεδιάσει σενάρια αντιμετώπισης των χειρότερων πιθανών εξελίξεων, όπως δήλωσε ο υπουργός Κλίματος της χώρας στο Reuters.Το Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό σύστημα ρευμάτων που μεταφέρει θερμό νερό από τον Ισημερινό προς τους πόλους και κρύο νερό αντίστροφα. Η ροή του θερμού νερού συμβάλλει στο να παραμένουν οι ευρωπαϊκοί χειμώνες ήπιοι.Ωστόσο, η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνει το λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής και προκαλεί τη ροή ψυχρού, γλυκού νερού από το παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας προς τον ωκεανό. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αυτή η εισροή μπορεί να διαταράξει τη ροή του ρεύματος. Μία «μικρή εποχή των παγετώνων» Μια πιθανή κατάρρευση του AMOC θα μπορούσε να προκαλέσει μια σύγχρονη «μικρή εποχή των παγετώνων», με τις χειμερινές θερμοκρασίες στη βόρεια Ευρώπη να πέφτουν σε πρωτοφανή επίπεδα ψύχους, φέρνοντας πολύ περισσότερα χιόνια και πάγο. Το AMOC έχει καταρρεύσει και στο παρελθόν — χαρακτηριστικά λίγο πριν από την τελευταία Εποχή των Παγετώνων, που έληξε πριν από περίπου 12.000 χρόνια.«Πρόκειται για άμεση απειλή για την εθνική μας ανθεκτικότητα και ασφάλεια», δήλωσε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο υπουργός Κλίματος της Ισλανδίας, Γιοχάν Παλ Γιοχάνσον. «Είναι η πρώτη φορά που ένα συγκεκριμένο φαινόμενο που σχετίζεται με το κλίμα τίθεται επισήμως ενώπιον του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ως πιθανή υπαρξιακή απειλή».Η αναβάθμιση του ζητήματος σημαίνει ότι τα υπουργεία της Ισλανδίας θα βρίσκονται σε επιφυλακή και θα συντονίζουν την αντίδρασή τους, ανέφερε ο Γιοχάνσον. Η κυβέρνηση αξιολογεί ποια περαιτέρω έρευνα και πολιτικές χρειάζονται, ενώ εργάζεται ήδη σε σχέδιο ετοιμότητας για καταστροφές.Οι κίνδυνοι που εξετάζονται καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων — από την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια, έως τις υποδομές και τις διεθνείς μεταφορές. Παρενέργειες σε παγκόσμιο επίπεδο Μια κατάρρευση του ρεύματος του Ατλαντικού θα μπορούσε να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τη βόρεια Ευρώπη. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τα μακροχρόνια μοτίβα βροχοπτώσεων από τα οποία εξαρτώνται οι αγρότες επιβίωσης στην Αφρική, την Ινδία και τη Νότια Αμερική.Επιπλέον, θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη υπερθέρμανση της Ανταρκτικής, όπου ο πάγος γύρω από την ήπειρο, αλλά και οι παγοκαλύψεις πάνω της, βρίσκονται ήδη σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής.Οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι ο κόσμος υποτιμά την απειλή μιας πιθανής κατάρρευσης του AMOC, η οποία θα μπορούσε να γίνει αναπόφευκτη μέσα στις επόμενες δεκαετίες, εάν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες συνεχίσουν να αυξάνονται.Το Συμβούλιο Υπουργών των Σκανδιναβικών Χωρών χρηματοδότησε τον Οκτώβριο το εργαστήριο “Nordic Tipping Week”, στο οποίο 60 ειδικοί εξέτασαν πώς θα μπορούσαν να επηρεαστούν οι κοινωνίες από ένα τέτοιο φαινόμενο. Οι διοργανωτές ανέφεραν ότι ολοκληρώνουν τις σχετικές συστάσεις.«Υπάρχει πληθώρα ερευνών για το πότε ακριβώς μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο», δήλωσε ο φυσικός ωκεανογράφος Άλεξι Νουμέλιν από το Φινλανδικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο. «Υπάρχουν όμως πολύ λιγότερες για το ποιο θα είναι το πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο».Τη Δευτέρα, επιστήμονες από περισσότερα από 30 πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την επιταχυνόμενη τήξη των παγετώνων και των παγοκαλυμμάτων της Γης.Υπουργεία Περιβάλλοντος και Μετεωρολογικές Υπηρεσίες σε ολόκληρη τη βόρεια Ευρώπη δήλωσαν στο Reuters ότι χρηματοδοτούν επιπλέον έρευνες και εκτιμούν πιθανούς κινδύνους στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.Η μετεωρολογική υπηρεσία της Ιρλανδίας ενημέρωσε πέρυσι τον πρωθυπουργό και τον περασμένο μήνα κοινοβουλευτική επιτροπή για τις επιστημονικές εξελίξεις.Το υπουργείο Περιβάλλοντος της Νορβηγίας δήλωσε ότι «επιδιώκει να εμβαθύνει την κατανόηση του ζητήματος μέσω νέας έρευνας» πριν αποφασίσει αν θα χαρακτηρίσει το AMOC ως κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε ότι παρακολουθεί τις επιστημονικές αναφορές, οι οποίες υποδεικνύουν πως μια απότομη κατάρρευση είναι απίθανη μέσα σε αυτόν τον αιώνα, ενώ έχει διαθέσει πάνω από 81 εκατομμύρια λίρες για έρευνα σχετικά με το πότε τα κλιματικά συστήματα της Γης μπορεί να φτάσουν σε σημείο μη επιστροφής.«Η επιστήμη εξελίσσεται πολύ γρήγορα και ο χρόνος για δράση τελειώνει, γιατί το σημείο καμπής μπορεί να είναι πολύ κοντά», προειδοποίησε ο ωκεανογράφος και κλιματολόγος Στέφαν Ράμστορφ από το Ινστιτούτο Κλιματικών Επιδράσεων Πότσνταμ της Γερμανίας.Η Ισλανδία, καθώς η υπερθέρμανση επιταχύνεται και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται, δεν αφήνει τίποτα στην τύχη.«Ο θαλάσσιος πάγος θα μπορούσε να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα· τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα μπορούσαν να πλήξουν σοβαρά την ικανότητά μας να διατηρήσουμε οποιαδήποτε γεωργική ή αλιευτική δραστηριότητα — τομείς κρίσιμους για την οικονομία και την επισιτιστική μας ασφάλεια», είπε ο Γιοχάνσον.«Δεν μπορούμε να περιμένουμε οριστικά, μακροχρόνια επιστημονικά συμπεράσματα πριν δράσουμε». Με πληροφορίες από Reuters

Ανακαλύφθηκε άγνωστη μέλισσα «διάβολος» (βίντεο) Πρόκειται για ένα είδος που δεν γνωρίζαμε το οποίο διαθέτει... σατανική εμφάνιση. Συχνά εντοπίζονται νέα είδη ζώων σε στεριά και θάλασσα που η όψη τους είναι τρομακτική ή παραπέμπει σε κάτι δυσάρεστο και έτσι οι ειδικοί φροντίζουν να δίνουν σε αυτά τα όντα ονόματα που να ταιριάζουν στα εμφανισιακά τους χαρακτηριστικά. Σε αυτόν τον κατάλογο προστίθεται και ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος μέλισσας που ανακαλύφθηκε στην Αυστραλία η οποία διαθέτει μικρά κέρατα στο κεφάλι που της προσδίδουν μια… διαβολική όψη για αυτό και ονομάστηκε «Λούσιφερ» (Εωσφόρος).Η Κιτ Πρέντεργκαστ της σχολής μοριακών επιστημών και ζωής στο Πανεπιστήμιο Κέρτιν, μελετούσε ένα αγριολούλουδο σε μια περιοχή της Δυτικής Αυστραλίας όταν το ενδιαφέρον της προσέλκυσε μια μέλισσα που πλησίασε το λουλούδι. «Είχε απίστευτα μικρά κέρατα στο κεφάλι» λέει η Πρέντεργκαστ η οποία θαυμάστρια της τηλεοπτικής σειράς «Lucifer» που παρακολουθούσε στο Netflix έκρινε ότι το όνομα αυτό ταίριαζε απόλυτα στην εμφάνιση που χαρακτηρίζει αυτή τη μέλισσα. Η πλήρης ονομασία της μέλισσας είναι Megachile (Hackeriapis) Lucifer.«Είναι το πρώτο νέο μέλος της ομάδας των μελισσών εδώ και πάνω από 20 χρόνια, πράγμα που δείχνει πόσο πολλά είδη ζωής έχουμε ακόμη να ανακαλύψουμε, μεταξύ άλλων και σε περιοχές που απειλούνται από την εξόρυξη μετάλλων, όπως η περιοχή Γκόλντφιλντς» όπου ανακαλύφθηκε η «Λούσιφερ», σημείωσε η Πρέντεργκαστ που ελπίζει πως η ανακάλυψη αυτή θα καταφέρει να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για τα πολλά άγνωστα ακόμη είδη που μπορεί να υπάρχουν σε αυτές τις περιοχές. «Καθώς το νέο είδος ανακαλύφθηκε στην ίδια περιοχή με το αγριολούλουδο που είναι είδος προς εξαφάνιση, μπορεί και τα δύο (είδη) να απειλούνται από τη διατάραξη του οικοσυστήματός τους και από άλλες διαδικασίες, όπως η κλιματική αλλαγή. Πολλές μεταλλευτικές εταιρείες εξακολουθούν να μην καταγράφουν τις γηγενείς μέλισσες, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι ίσως να χάνουμε είδη, ιδίως αυτά που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση των απειλούμενων φυτών και οικοσυστημάτων. Κινδυνεύουμε να τα χάσουμε προτού ακόμη γνωρίσουμε την ύπαρξή τους» υπογράμμισε η επιστήμων.Σχεδόν όλα τα φυτά που ανθοφορούν εξαρτώνται από άγριους επικονιαστές, ιδιαίτερα τις μέλισσες, αλλά η απώλεια του βιότοπού τους και η κλιματική αλλαγή οδηγούν στην εξαφάνιση πολλών ειδών ζωτικής σημασίας. Στη φωτογραφία η μέλισσα. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2032485/anakalyfthike-agnosti-melissa-diavolos-vinteo/ Απειλούνται με εξαφάνιση οι πιγκουίνοι των βράχων. Οι πιγκουίνοι Χούμπολτ βιώνουν τεράστια μείωση του πληθυσμού τους εξαιτίας διαφόρων παραγόντων. Επιστήμονες στη Χιλή προειδοποιούν ότι ο πληθυσμός πιγκουίνων Χούμπολτ, ενός από τα λίγα είδη που ζουν σε βραχώδεις ακτές εύκρατων περιοχών, κινδυνεύει με περαιτέρω μείωση και το είδος χαρακτηρίστηκε πλέον «απειλούμενο με εξαφάνιση».Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κονσεπσιόν εκτιμούν ότι ο αριθμός των πιγκουίνων στη Χιλή έχει μειωθεί από 45,000 σε λιγότερους από 20,000 από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Παρότι διεθνείς οργανισμοί θεωρούν το είδος «ευάλωτο» και απαγορεύουν το εμπόριό του, το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Χιλής το αναβάθμισε πρόσφατα στην κατηγορία «απειλούμενο».Οι επιστήμονες αποδίδουν την πτώση του πληθυσμού σε απώλεια ενδιαιτημάτων, ρύπανση, γρίπη των πτηνών, υπεραλίευση και την επίδραση της κλιματικής αλλαγής. Ο θαλάσσιος βιολόγος Γκιγιέρμο Κουμπίγιος, από τον Εθνικό Ζωολογικό Κήπο της Χιλής, προειδοποίησε: «Οι απειλές για τους πιγκουίνους δεν έχουν μειωθεί. Αν συνεχιστούν, το είδος κινδυνεύει να περάσει από ‘απειλούμενο’ σε ‘κρίσιμα απειλούμενο’ και από εκεί, είναι μικρό το βήμα ως την εξαφάνιση.»Η κτηνίατρος Παουλίνα Άρσε, ειδική στον Πιγκουίνο του Χούμπολτ, πρόσθεσε ότι το είδος υποφέρει από παγίδευση σε δίχτυα και ανταγωνισμό με αλιείς για θαλάσσιους πόρους. Τόνισε ότι η νέα ταξινόμηση πρέπει να συνοδευτεί από αυστηρότερη νομοθεσία για βιώσιμη αλιεία, διαφορετικά «είναι άσκοπο να αλλάζουμε κατηγορίες κινδύνου χωρίς ουσιαστικά μέτρα προστασίας». Σύμφωνα με την Άρσε η νομοθεσία είναι το κλειδί για μια αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης. Στη φωτογραφία πιγκουίνοι Χούμπολτ. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2032477/apeiloyntai-me-exafanisi-oi-pigkoyinoi-ton-vrachon/

«Τα δάση μας δεν πωλούνται»: Διαδηλωτές εισέβαλαν στον χώρο της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα (βίντεο) Δεκάδες διαδηλωτές κρατώντας πλακάτ που έγραφαν «τα δάση μας δεν πωλούνται» εισέβαλαν την Τρίτη στον χώρο όπου διεξάγεται η 30ή Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP30) στην Μπελέμ της Βραζιλίας, όπου ήρθαν σε σύγκρουση με τους φρουρούς ασφαλείας στην είσοδο.Συγκεκριμένα, χθες το βράδυ αυτόχθονες και υποστηρικτές τους ολοκλήρωσαν πορεία για το κλίμα και την υγεία και άρχισαν να χορεύουν μπροστά στην είσοδο του χώρου όπου διεξάγεται η COP30. Κατόπιν μπήκαν στον χώρο, προτού το προσωπικό ασφαλείας τους απωθήσει βίαια, κάτι στο οποίο ορισμένοι πρόβαλαν αντίσταση. Η ηρεμία πάντως αποκαταστάθηκε γρήγορα. Το προσωπικό ασφαλείας απέκλεισε κατόπιν με τραπέζια και καρέκλες εισόδους στην «μπλε ζώνη», την καρδιά του χώρου όπου οργανώνεται η σύνοδος του ΟΗΕ. Ο ΟΗΕ δήλωσε στο BBC ότι το περιστατικό, που είναι εξαιρετικά σπάνιο σε συνεδρίασή του για το κλίμα, προκάλεσε ελαφρούς τραυματισμούς σε δύο μέλη του προσωπικού ασφαλείας, πέρα από περιορισμένες ζημιές στον χώρο της εκδήλωσης. Ένας φύλακας ασφαλείας δέχθηκε χτύπημα στο κεφάλι από τύμπανο που έριξε ένας διαδηλωτής, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.Βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν διαδηλωτές, που φαίνεται να προέρχονται από ομάδες αυτοχθόνων και άλλους, να κυματίζουν σημαίες με το λογότυπο ενός αριστερού βραζιλιάνικου κινήματος που ονομάζεται Juntos .Όπως φαίνεται στα βίντεο, οι διαδηλωτές εισέβαλαν στην είσοδο της COP30, φωνάζοντας συνθήματα και κλωτσώντας τις πόρτες, προτού συγκρουστούν με το προσωπικό ασφαλείας. Οι διαδηλωτές πέρασαν τα πρώτα κιγκλιδώματα ασφαλείας του χώρου. Στη συνέχεια το προσωπικο ασφαλείας τους παρεμπόδισε να εισέλθουν στον χώρο, δήλωσε ο ΟΗΕ στο BBC.Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για συμβάν που είναι εξαιρετικά σπάνιο σε συνεδρίαση του ΟΗΕ για το κλίμα, που έχει μάλιστα αυστηρά πρωτόκολλα. Οι βραζιλιάνικες αρχές και οι αρχές του ΟΗΕ διερευνούν το περιστατικό, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Η ασφάλεια είναι ευθύνη του ΟΗΕ στο εσωτερικό των χώρων όπου διεξάγεται η σύνοδος. Αστυνομικοί που εργάζονται για τον διεθνή οργανισμό ζήτησαν χθες από όσους ήταν ακόμη παρόντες να φύγουν από τον πελώριο χώρο, στον οποίο βρίσκονται ιδίως μεγάλες κλιματιζόμενες σκηνές.Η Μαρία Κλάρα, διαδηλώτρια, μέλος της συλλογικότητας Rede Sustentabilidade Bahia («δίκτυο βιωσιμότητας στην Μπαΐα»), είπε πως οι διαδηλωτές είχαν πάει μέρος σε πορεία και ήθελαν να προειδοποιήσουν για την κατάσταση «των αυτόχθονων λαών», αλλά «οι φωνές τους αγνοήθηκαν». «Φθάνοντας εδώ, μπήκαν στον χώρο της COP30 για να μπορέσουν να τονίσουν ότι η σύνοδος θα ολοκληρωθεί αλλά η καταστροφή θα συνεχιστεί», πρόσθεσε η νεαρή. Η COP30 Στη σύνοδο συμμετέχουν αντιπρόσωποι από σχεδόν 200 χώρες. Ξεκίνησα επίσημα από τη Δευτέρα 10 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως την Παρασκευή 21 Νοεμβρίου.Η φετινή συνάντηση πραγματοποιείται δέκα χρόνια μετά τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, στην οποία οι χώρες δεσμεύτηκαν να προσπαθήσουν να περιορίσουν την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε 1,5 βαθμό Κελσίου.Είναι η πρώτη φορά που το συνέδριο πραγματοποιείται στη Βραζιλία, με τις συνομιλίες να λαμβάνουν χώρα στο Μπελέμ, πόλη στο βραζιλιάνο τμήμα του δάσους του Αμαζονίου.Η επιλογή της τοποθεσίας έχει αποδειχθεί αμφιλεγόμενη απόφαση για διάφορους λόγους, εν μέρει λόγω των κατοίκων του Αμαζονίου, πολλοί από τους οποίους επικρίνουν έντονα την περιβαλλοντική ζημιά που προκαλείται στα σπίτια τους από την κλιματική αλλαγή και την αποψίλωση των δασών.Οι συναντήσεις φέτος έχουν ονομαστεί «η COP των αυτόχθονων λαών», με τους Βραζιλιάνους διοργανωτές να υπόσχονται να θέσουν τους αυτόχθονες πληθυσμούς στο επίκεντρο των συνομιλιών.Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα δήλωσε κατά την έναρξη της συνόδου ότι ο κόσμος πρέπει να «νικήσει» την άρνηση της κλιματικής αλλαγής και να καταπολεμήσει τις ψευδείς ειδήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απόφαση να διεξαχθεί η COP30 στην πόλη Μπελέμ είχε ως στόχο να δείξει ότι ο Αμαζόνιος αποτελεί ουσιαστικό μέρος της λύσης για το κλίμα, προσθέτοντας ότι «η COP30 θα είναι η COP της αλήθειας» σε μια εποχή «παραπλάνησης» και «απόρριψης επιστημονικών στοιχείων». https://www.naftemporiki.gr/green/climate/2032421/ta-dasi-mas-den-poloyntai-diadilotes-eisevalan-ston-choro-tis-diaskepsis-toy-oie-gia-to-klima-vinteo/

Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση μαύρων τρυπών δικαιώνουν τον Στίβεν Χόκινγκ. …και τον Άλμπερτ Αϊνστάιν Οι κυματισμοί του χωροχρόνου εξαιτίας της συγχώνευσης δύο μαύρων τρυπών στο σύμπαν επιβεβαίωσαν παράξενες πτυχές της φυσικής των μαύρων τρυπών.Πριν από 1,3-1,4 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν στη Γη ζούσαν μόνο μικροοργανισμοί, σε ένα απόμακρο σημείο του σύμπαντος δύο μαύρες τρύπες που κινούνταν σπειροειδώς η μία γύρω από την άλλη, τελικά συγχωνεύθηκαν σε μια μεγάλη μαύρη τρύπα, προκαλώντας κυματισμούς στον χωροχρόνο.Αυτοί οι κυματισμοί που ονομάζονται βαρυτικά κύματα, αφού διάνυσαν απόσταση 1,3 δισεκατομμύρια έτη φωτός, έφτασαν στη Γη τον Ιανουάριο του 2025 και καταγράφηκαν από το Παρατηρητήριο Βαρυτικών Κυμάτων LIGO. Ήταν οι ακριβέστερες μετρήσεις βαρυτικών κυμάτων που έγιναν μέχρι σήμερα. https://physicsgg.me/2025/09/12/to-πιο-ξεκάθαρο-τιτίβισμα-βαρυτικών-κυμ/ Αυτές οι μετρήσεις επιβεβαίωσαν ένα θεώρημα 54 ετών που διατύπωσε ο Στίβεν Χόκινγκ σχετικά με το πώς οι μαύρες τρύπες αναπτύσσονται όταν αυξάνεται η μάζα τους. Τα κύματα επιβεβαίωσαν επίσης μια παράξενη ιδιότητα των μαύρων τρυπών, γνωστή ως θεώρημα «χωρίς τρίχες». Οι επιστήμονες ανακοίνωσαν τα ευρήματά τους σε εργασία που δημοσιεύτηκε στο Physical Review Letters με τίτλο: «GW250114: Testing Hawking’s Area Law and the Kerr Nature of Black Holes«. https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/kw5g-d732 Οι μαύρες τρύπες που συμμετείχαν στην σύγκρουση είχαν περίπου 33,6 και 32,2 φορές τη μάζα του Ήλιου, αντίστοιχα. Καθώς πλησίαζαν η μία προς την άλλη, για να συγχωνευθούν τελικά, τα προκύπτοντα βαρυτικά κύματα εξαπλώθηκαν στο σύμπαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Το κλάσμα που έφτασε στους ανιχνευτές του LIGO ήταν ένα σήμα που οι ερευνητές ονόμασαν GW250114. Η μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών αυτού του σήματος τους επέτρεψε να προσδιορίσουν τα αρχικά μεγέθη των μαύρων τρυπών, καθώς και το γεγονός ότι η μεγαλύτερη μαύρη τρύπα που προέκυψε ήταν περίπου 62 φορές βαρύτερη από τον Ήλιο. Τα κύματα αποκάλυψαν επίσης ότι οι αρχικές μαύρες τρύπες είχαν συνολική επιφάνεια περίπου 240.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων (περίπου η έκταση της πολιτείας του Όρεγκον), ενώ η τελική μαύρη τρύπα είχε έκταση περίπου 400.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα (περίπου η έκταση της Καλιφόρνια).Αυτές οι μετρήσεις επιβεβαιώνουν μια πρόβλεψη που έκανε ο Χόκινγκ το 1971 σχετικά με τους ορίζοντες γεγονότων των μαύρων τρυπών – τα όρια πέρα από τα οποία τίποτα, ούτε καν το φως, δεν μπορεί να ξεφύγει από τη βαρυτική τους έλξη.Σύμφωνα με τον David Reitze, o ορίζοντας γεγονότων μιάς μαύρης τρύπας είναι κατά κάποιο τρόπο ένα μέτρο της εντροπίας της – το μέτρο της αταξίας της. Και οι νόμοι της θερμοδυναμικής λένε ότι η εντροπία μπορεί μόνο να αυξηθεί, ποτέ να μειωθεί. Υπάρχει μια βαθιά σύνδεση μεταξύ των μαύρων τρυπών και της θερμοδυναμικής. Το θεώρημα βασικά λέει ότι αν έχετε δύο μαύρες τρύπες που συγχωνεύονται για να σχηματίσουν μια μεγαλύτερη μαύρη τρύπα, η συνολική επιφάνεια της τελικής μαύρης τρύπας πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση, αλλά πιθανώς μεγαλύτερη, από το άθροισμα των αρχικών επιφανειών. Τώρα, για πρώτη φορά, οι ερευνητές έχουν ακριβείς μετρήσεις που το αποδεικνύουν. Οι παρατηρήσεις επιβεβαιώνουν επίσης μια διάσημη ιδέα για τις μαύρες τρύπες που ονομάζεται θεώρημα «χωρίς τρίχες». Αυτή η πρόβλεψη μας λέει ότι οι μαύρες τρύπες είναι θεμελιωδώς απλά αντικείμενα χωρίς «μπιχλιμπίδια» . Μπορούν να περιγραφούν μόνο με δύο αριθμούς: την μάζα και το σπιν τους. Όλες οι μαύρες τρύπες με την ίδια μάζα και ίδιο σπιν πρέπει να είναι εντελώς πανομοιότυπες. Το σύνολο των πληροφοριών σχετικά με το τι έπεσε στη μαύρη τρύπα – οι «τρίχες» – χάνονται πίσω από τον ορίζοντα γεγονότων.«Επειδή μπορούν να περιγραφούν μόνο με δύο αριθμούς, αυτό σημαίνει ότι όλα όσα μπορείτε να μετρήσετε γι’ αυτές πρέπει να περιγράφονται από αυτούς τους δύο αριθμούς», λέει η Κατερίνα Χατζηιωάννου https://kchatziioannou.github.io/ , φυσικός στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια και συν-συγγραφέας της νέας δημοσίευσης. «Αυτό το σήμα μας επέτρεψε, για πρώτη φορά, να μετρήσουμε κάτι που μπορεί να περιγραφεί από αυτούς τους αριθμούς».Το σήμα του βαρυτικού κύματος έδειξε ότι το αντικείμενο που απομένει μετά τη σύγκρουση ταιριάζει ακριβώς σε μια θεωρητική κατασκευή γνωστή ως μετρική Kerr, η οποία περιγράφει μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα στο πλαίσιο της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν.Σύμφωνα με τους θεωρητικούς φυσικούς, «αν βρίσκαμε κάποια ένδειξη παραβίασης είτε του θεωρήματος εμβαδού είτε της λύσης Kerr, τότε μία ή και οι δύο υποθέσεις θα έπρεπε να αλλάξουν. Με άλλα λόγια, είτε η γενική σχετικότητα θα έπρεπε να τροποποιηθεί, είτε τα αντικείμενα που μελετήθηκαν δεν ήταν μαύρες τρύπες». Υπολογίζοντας τις επιφάνειες δύο μαύρων τρυπών πριν συγχωνευθούν και την επιφάνεια της προκύπτουσας μαύρης τρύπας, οι φυσικοί επαλήθευσαν το θεώρημα εμβαδού του ορίζοντα των γεγονότων μαύρης τρύπας, που διατυπώθηκε από τον Stephen Hawking. Οι μαύρες τρύπες που προκάλεσαν το βαρυτικό κύμα της 14ης Ιανουαρίου 2025, είχαν σχεδόν τις ίδιες μάζες με εκείνες που παρήγαγαν το πρώτο συμβάν LIGO, που εντοπίστηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2015. Ωστόσο, μετά από δέκα χρόνια οι βελτιώσεις των ανιχνευτών LIGO τους έχουν κάνει τρεις φορές πιο ευαίσθητους. Έτσι, το νέο σήμα ξεχώριζε πολύ πιο καθαρά, με λόγο σήματος προς θόρυβο 80. Κι αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να το εξετάσουν με πρωτοφανή λεπτομέρεια. Εκτός από το όνομά τους οι μαύρες τρύπες οφείλουν στον John Wheeler και το ρητό που λέει: ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες!», (για την ακρίβεια η εικασία no-hair διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τους John Wheeler και Remo Ruffini τo 1971 στο Physics Today). Αυτό που ήθελε να πει o Wheeler με το ότι «δεν έχουν τρίχες» ήταν ότι οι μαύρες τρύπες δεν έχουν κάποια παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά, όπως εξογκώματα, ανομοιομορφίες κ.λπ. Όταν μια μαύρη τρύπα σχηματίζεται από την κατάρρευση ενός άστρου, ο ορίζοντας καταλήγει σε ένα τέλειο σφαιρικό σχήμα χωρίς κανένα χαρακτηριστικό. Οι μαύρες τρύπες χαρακτηρίζονται από την μάζα, την στροφορμή και το ηλεκτρικό φορτίο τους. διαβάστε περισσότερα: 1. New Black Hole Measurements Show More Ways Stephen Hawking and Albert Einstein Were Right – https://www.scientificamerican.com/article/best-yet-measurement-of-merging-black-holes-confirms-einstein-hawking-and/ 2. Landmark Black Hole Test Marks Decade of Gravitational-Wave Discoveries – https://physics.aps.org/articles/v18/160 3. Strongest black hole collision yet confirms theories of Einstein, Hawking – https://www.science.org

Ο ιδιοφυής Ρώσος μαθηματικός που αρνήθηκε το έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Ο Ρώσος μαθηματικός Γκριγκόρι Πέρελμαν στις 11 Νοεμβρίου 2002 δημοσίευσε αθόρυβα την εργασία του στην οποία έλυνε μία από τις πιο διάσημες εικασίες των μαθηματικών – την εικασία του Πουανκαρέ. Στη συνέχεια απέρριψε το έπαθλο του 1 εκατομμυρίου δολαρίων που την συνόδευε.Μια κρύα μέρα του Νοεμβρίου, ένας μαθηματικός που ζούσε ήσυχα στη Ρωσία δημοσίευσε μια εργασία στον ιστότοπο arxiv.org. Δημοσιεύτηκε από τον «Grisha Perelman» και είχε τίτλο The entropy formula for the Ricci flow and its geometric applications» και αποτέλεσε την βάση για μία από τις πιο σημαντικές μαθηματικές αποδείξεις. https://arxiv.org/abs/math/0211159 Η εργασία ήταν η πρώτη από τις τρεις που δημοσιεύθηκαν τον επόμενο χρόνο και απόδειξαν την αναπάντητη εικασία που είχε διατυπώσει πριν από σχεδόν έναν αιώνα ο Henri Poincaré.Με απλά λόγια, ο Poincaré υπέθεσε ότι αν σε οποιονδήποτε τρισδιάστατο χώρο – από μια γάτα ως το Empire State Building – σχεδιάσεις έναν κλειστό βρόχο και μπορείς να τον συρρικνώσεις συνεχώς σε σημείο χωρίς να σπάσεις ούτε τον βρόχο ούτε τον χώρο, τότε ο χώρος είναι τοπολογικά ισοδύναμος με μια σφαίρα.Ο μαθηματικός Stephen Smale απέδειξε το 1961 την εκδοχή της εικασίας του Πουανκαρέ για διαστάσεις ≥5, κερδίζοντας το φημισμένο μετάλλιο Fields των μαθηματικών. https://math.uchicago.edu/~shmuel/tom-readings/Smale, PC.pdf Αλλά η τρισδιάστατη περίπτωση αποδείχθηκε η πιο δυσεπίλυτη.Τη δεκαετία του 1980, ο Richard Hamilton, μαθηματικός στο Πανεπιστήμιο Columbia, πρότεινε την επίλυση της εικασίας χρησιμοποιώντας μια μαθηματική τεχνική που ονομάζεται ροή Ricci, η οποία ήταν χρήσιμη για τη θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν, καθώς και για τη θεωρία χορδών.Το 2006, ο δημοσιογράφος των New York Times, Dennis Overbye, παρομοίασε την τεχνική ροής Ricci με τη χρήση θερμότητας από πιστολάκι για να λειάνεις ένα θερμοσυρρικνούμενο φιλμ. https://www.nytimes.com/2006/08/15/science/15math.html Με παρόμοιο τρόπο, η ροή Ricci λειαίνει πτυχώσεις και καμπυλώσεις και απλοποιεί ένα περίπλοκο σχήμα σε ένα πιο θεμελιώδες.Η ροή Ricci τείνει να απλοποιεί τα σχεδόν σφαιρικά σχήματα σε σφαίρες, όμως σε πιο περίπλοκα σχήματα οι ιδιομορφίες -σημεία όπου η καμπυλότητα γίνεται άπειρη – συνέχιζαν να εμφανίζονται. Οι τοπολόγοι μπορούν να κάνουν ένα είδος “χειρουργικής” για να αφαιρέσουν αυτές τις ιδιομορφίες, αλλά υπήρχε πάντα το ενδεχόμενο οι ιδιομορφίες να συνεχίζουν να εμφανίζονται ξανά επ’ άπειρον. Οι ερευνητές είχαν βρεθεί σε αδιέξοδο. https://www.aps.org/archives/publications/apsnews/201311/physicshistory.cfm Ο Perelman είχε περάσει την προηγούμενη δεκαετία κάνοντας μεταδιδακτορική έρευνα στις ΗΠΑ σε διάφορα πανεπιστήμια. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, απέρριψε πολύ τιμητικές υποτροφίες μαθηματικών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, επέστρεψε στην Αγία Πετρούπολη και εργάστηκε στο Ινστιτούτο Μαθηματικών Steklov.Ο φιλικός αλλά ντροπαλός και «απόκοσμος» μαθηματικός «έμοιαζε με τον Ρασπούτιν, με μακριά μαλλιά και νύχια» και έλεγε στους συναδέλφους του ότι απολάμβανε την πεζοπορία στα δάση γύρω από την Αγία Πετρούπολη, ψάχνοντας μανιτάρια, όπως δήλωσε ο Robert Greene, https://www.math.ucla.edu/people/ladder/greene μαθηματικός στο UCLA, στον Overbye το 2006. https://www.nytimes.com/2006/08/15/science/15math.html Σύμφωνα με τους συναδέλφους του, φαινόταν εντελώς αδιάφορος για τον πλούτο ή την υλική επιτυχία.Ο Perelman έμεινε στην αφάνεια μετά την επιστροφή του στη Ρωσία στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1990, και πολλοί από τους συναδέλφους του πίστευαν ότι είχε εγκαταλείψει εντελώς τα μαθηματικά. Στη συνέχεια, ο Πέρελμαν δημοσίευσε την εργασία του το 2002. Τον επόμενο χρόνο, δημοσίευσε δύο ακόμη εργασίες και έδωσε μια σειρά ομιλιών σε πολλά κολέγια της Ανατολικής Ακτής, εξηγώντας τη διαδικασία του. Στη συνέχεια, αποσύρθηκε για άλλη μια φορά στο παρασκήνιο.Το έργο του Perelman έδειξε ότι οι ιδιομορφίες ανάγονται σε απλά πρότυπα, όπως τμήματα σφάιρας ή κυλινδρικούς “λαιμούς” κι ότι αν ακολουθήσεις τη ροή Ricci με τις κατάλληλες “χειρουργικές” τομές ως το τέλος, το τρισδιάστατο σχήμα καταλήγει σε σφαίρα. Απέδειξε έτσι την εικασία του Poincaré, αλλά χρειάστηκαν μερικά ακόμη χρόνια ώστε οι μαθηματικοί να μελετήσουν τις πρωτότυπες και εξαιρετικά τεχνικές αποδείξεις του και να επιβεβαιώσουν ότι το μεγάλο τοπολογικό πρόβλημα πράγματι λύθηκε.Το 2006, οι μαθηματικοί John Morgan και Gang Tian δημοσίευσαν μια εργασία 473 σελίδων https://arxiv.org/abs/math/0607607 που έδειχνε ότι το έργο του Perelman, βασιζόμενο σε αυτό του Hamilton, απέδειξε στην πραγματικότητα την εικασία. Στον Perelman προσφέρθηκαν το περίφημο Μετάλλιο Fields και το βραβείο μαθηματικών Clay Millennium, τα οποία συνοδεύονταν από ένα βραβείο 1 εκατομμυρίου δολαρίων. https://www.aps.org/archives/publications/apsnews/201311/physicshistory.cfm Τα απέρριψε, σύμφωνα με πληροφορίες λόγω αντιρρήσεων σχετικά με το πώς αποδόθηκε η αναγνώριση για την επίλυση του προβλήματος.Ο Perelman παραιτήθηκε από τη θέση του στο Ινστιτούτο Steklov το 2005 και έκτοτε αποφεύγει σθεναρά τα φώτα της δημοσιότητας. Δεν είναι σαφές αν εξακολουθεί να εργάζεται στα μαθηματικά στο διαμέρισμά του στην Αγία Πετρούπολη, όπου από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, οι γείτονές του έλεγαν ότι φρόντιζε την ηλικιωμένη μητέρα του. Όταν ένας δημοσιογράφος προσπάθησε να επικοινωνήσει μαζί του το 2010, απέρριψε μια συνέντευξη, λέγοντας: «Με ενοχλείτε. Μαζεύω μανιτάρια». https://www.theguardian.com/world/2010/mar/23/grigory-perelman-rejects-1m-dollars Ένας τόρος δεν είναι τοπολογικά ισοδύναμος με μια σφαίρα, επειδή οι δύο μπλε βρόχοι στην επιφάνειά του δεν μπορούν να συρρικνωθούν συνεχώς σε ένα σημείο. πηγή: https://www.livescience.com/physics-mathematics/mathematics/science-history-russian-mathematician-quietly-publishes-paper-and-solves-one-of-the-most-famous-unsolved-conjectures-in-mathematics-nov-11-2002 – φωτό από την καθημερινότητα του Πέρελμαν στη Ρωσία: https://fr.gw2ru.com/tech/205730-grigori-perelman-mathematicien-russe-refus-prix

Roscosmos Ο μετεωρολογικός δορυφόρος Elektro-L Νο. 5 έφτασε στο Μπαϊκονούρ. Θα αποτελέσει μέρος του υδρομετεωρολογικού διαστημικού συστήματος Elektro, το οποίο παρέχει 24ωρη παρακολούθηση καιρού από γεωστατική τροχιά. Το σύστημα Elektro ▪️αυξάνει την ακρίβεια των προβλέψεων (λήψη εικόνων κάθε 15-30 λεπτά) ▪️εντοπίζει άμεσα καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ▪️χρησιμοποιείται στο διεθνές σύστημα έρευνας και διάσωσης COSPAS-SARSAT Προς το παρόν, τρεις δορυφόροι της σειράς Elektro-L λειτουργούν σε τροχιά. ▪️Elektro-L Νο. 2 ▪️Elektro-L Νο. 3 ▪️Elektro-L Νο. 4 Ο Elektro-L Νο. 5 θα εκτοξευθεί τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους με όχημα εκτόξευσης Proton-M. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_595495

Σούπερ πύραυλος του Τζεφ Μπέζος στέλνει στον Άρη ερευνητικούς δορυφόρους της NASA. Η διαστημική εταιρεία του αφεντικού της Amazon θα εκτοξεύσει σήμερα την αποστολή ESCAPADE. O τεράστιος πύραυλος New Glenn της Blue Origin, της διαστημικής εταιρείας του ιδρυτή και επικεφαλής της Amazon Τζεφ Μπέζος, βρίσκεται στην πλατφόρμα εκτόξευσης στο Κέιπ Κανάβεραλ και αν δεν υπάρξει κάποιο απρόοπτο της τελευταίας στιγμής αναμένεται σήμερα το βράδυ στις δέκα (ώρας Ελλάδας) να εκτοξευτεί μεταφέροντας τους δύο δορυφόρους της αποστολής ESCAPADE της NASA οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν έρευνες στον Άρη.Η αποστολή ESCAPADE (Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers) υλοποιήθηκε από επιστήμονες στο Space Sciences Laboratory (SSL) του Πανεπιστημίου Μπέρκλι και αποτελεί ένα ευρύτερο επιστημονικό στοίχημα και πιο συγκεκριμένα πώς διαστημικά σκάφη/δορυφόροι που κατασκευάζονται γρήγορα και με πολύ χαμηλό κόστος μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην εξερεύνηση άλλων πλανητών.Κατά κανόνα οι διαπλανητικές αποστολές της NASA απαιτούν πάνω από μια δεκαετία προετοιμασίας και το κόστος τους μπορεί να υπερβεί το ένα δισ. δολάρια. Η δημιουργία των δύο δορυφόρων της αποστολής διήρκεσε περίπου δύο χρόνια και το κόστος τους δεν ξεπέρασε τα 80 εκατ. δολάρια. Η αποστολή Τα δύο σκάφη κατευθύνονται προς το σημείο Λαγκράνζ 2 (L2) μια περιοχή που βρίσκεται περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα μακριά από τη Γη και εκεί εξισορροπούνται οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις Γης και Ήλιου γεγονός που το καθιστά ιδανικό για διαστημικές παρατηρήσεις και τα τελευταία χρόνια πολλές αποστολές επιλέγουν αυτή την περιοχή για στείλουν τα κάθε είδους όργανα παρατήρησης.Οι δορυφόροι θα παραμείνουν στο σημείο αυτό για 12 μήνες πραγματοποιώντας μελέτες για τα φαινόμενα του διαστημικού καιρού. Τον Νοέμβριο του 2026 θα περάσουν κοντά από τη Γη χρησιμοποιώντας τη βαρυτική της έλξη για να επιταχυνθούν και να ξεκινήσουν το ταξίδι τους προς τον Άρη τον οποίο θα προσεγγίσουν περίπου δέκα μήνες αργότερα.Αυτή η πολύπλοκη τροχιά είναι απαραίτητη λόγω των νόμων της ουράνιας μηχανικής: η Γη και ο Άρης ευθυγραμμίζονται κατάλληλα μόνο μία φορά κάθε 26 μήνες και το επόμενο παράθυρο εκτόξευσης ανοίγει στα τέλη του 2026.Αφού φτάσουν στον Κόκκινο Πλανήτη τα δύο σκάφη θα χρειαστούν περίπου επτά μήνες για να βρεθούν σε συγκεκριμένες συγχρονισμένες τροχιές γύρω του. Εκεί θα αρχίσουν να συλλέγουν δεδομένα για τουλάχιστον 11 μήνες. Οι δορυφόροι θα πετούν σε σχηματισμό, χαρτογραφώντας τα μαγνητικά πεδία, την ανώτερη ατμόσφαιρα και την ιονόσφαιρα του Άρη σε τρεις διαστάσεις, παρέχοντας έτσι την πρώτη στερεοσκοπική απεικόνιση του διαστημικού περιβάλλοντος του πλανήτη. «Αυτά που θα ανακαλύψουν θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς και πότε ο Άρης έχασε την ατμόσφαιρά του, καθώς και να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τις συνθήκες στον πλανήτη, πληροφορίες που θα μπορούσαν να φανούν στις επερχόμενες επανδρωμένες αποστολές στον πλανήτη» αναφέρει σε ανακοίνωση του Πανεπιστήμιο Μπέρκλι. Η εποχή των σούπερ πυραύλων Ο επαναχρησιμοποιούμενος New Glenn υπόσχεται να μεταφέρει πιο μεγάλα φορτία και πιο μακριά από τον αντίστοιχο πύραυλο της διαστημικής εταιρείας του Ελον Μασκ, τον Super Heavy. Η ιδέα των επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων μεταφοράς φορτίων (δορυφόρων, εξοπλισμό, διαστημικών σκαφών κ.α.) ήταν επαναστατική και η υλοποίηση της από τον Ελον Μασκ και την διαστημική του εταιρεία, την Space X, δημιούργησε νέα δεδομένα στη διαστημική βιομηχανία.Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι του Μασκ κυριαρχούν πλέον στη μεταφορά φορτίων ενώ η Space X δοκιμάζει τον μεγαλύτερο εξ αυτών, τον Super Heavy, που υπόσχεται να μεταφέρει μεγάλο όγκο φορτίων στο Διάστημα αλλά και να μεταφέρει διαστημόπλοια σε τέτοιες αποστάσεις από τη Γη ώστε να είναι πιο εύκολο το ταξίδι τους στον Άρη ή άλλες μακρινές περιοχές του ηλιακού μας συστήματος.Ο Τζεφ Μπέζος δημιούργησε το δικό του διαστημικό εγχείρημα, την εταιρεία Blue Origin η οποία προσπαθεί να ανταγωνιστεί ευθέως την Space X. Ένας τομέας που δραστηριοποιείται η Blue Origin είναι η κατασκευή του δικού της επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου μεταφοράς φορτίων. Η εταιρεία αποφάσισε να προχωρήσει κατευθείαν στη δημιουργία ενός θηριώδους πυραύλου πολύ μεγαλύτερου σε μέγεθος και δυνατότητες από τον Super Heavy της Space X.Ο πύραυλος New Glenn πήρε το όνομα του από τον θρυλικό Αμερικανό αστροναύτη και αργότερα γερουσιαστή Τζον Γκλέν που το 1962 έγινε ο πρώτος Αμερικανός αστροναύτης που έκανε τον γύρο της Γης από το Διάστημα. Σύμφωνα με τους δημιουργούς του ο ύψους 98 μέτρων πύραυλος μπορεί να μεταφέρει πολλαπλάσιο όγκο φορτίου από τον Super Heavy και να μεταφέρει διαστημόπλοια επανδρωμένα η μη σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από τον πύραυλο της Space X κάτι που αν τελικά επαληθευθεί θα μιλάμε για μια νέα επανάσταση στη διαστημική βιομηχανία ενώ η υπάρχουσα πυραυλική επανάσταση βρίσκεται ακόμη σε βρεφική ηλικία. UPDATE: Οι κακές καιρικές συνθήκες ανέβαλαν την εκτόξευση και η νέα προσπάθεια πραγματοποίησης της αποστολής θα γίνει στις 12 Νοεμβρίου. Ο πύραυλος New Glenn περιμένει το πράσινο σήμα της εκτόξευσης στο Κέηπ Κανάβεραλ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031135/soyper-pyraylos-toy-tzef-mpezos-stelnei-ston-ari-ereynitikoys-doryforoys-tis-nasa/

Νέα ανακάλυψη στον Εγκέλαδο πιστοποιεί ότι είναι φιλικός στην παρουσία της ζωής. Νέα ευρήματα από την αποστολή Cassini της NASA στο σύστημα του Κρόνου αποκάλυψαν ότι θερμότητα διαρρέει από τον Βόρειο Πόλο του δορυφόρου Εγκέλαδου γεγονός που υποδηλώνει ότι ο τεράστιος υπόγειος ωκεανός του μπορεί να έχει πολύ πιο σταθερό κλίμα απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τους ερευνητές αυτό σημαίνει ότι ο Εγκέλαδος θα μπορούσε να είναι το ιδανικό μέρος για την εξέλιξη της ζωής.Αν και η παγωμένη επιφάνειά του Εγκέλαδου είναι έρημη ο υπόγειος ωκεανός έχει διαπιστωθεί ότι περιέχει όλα τα απαραίτητα συστατικά για τη ζωή όπως νερό, ενέργεια και βασικά χημικά στοιχεία. Μέχρι πρόσφατα οι επιστήμονες δεν ήταν βέβαιοι αν η εσωτερική θερμοκρασία του δορυφόρου ήταν αρκετά σταθερή ώστε να επιτρέψει την εμφάνιση οργανισμών. Τώρα όμως, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι ο Εγκέλαδος διαθέτει έναν ωκεανό όπου η ζωή θα μπορούσε να επιβιώσει.«Πιστεύουμε ότι η ζωή χρειάζεται σταθερότητα για να επιβιώσει επομένως, το γεγονός ότι η ενέργεια του Εγκέλαδου είναι σταθερή σημαίνει ότι πιθανότατα και το υπόγειο περιβάλλον του είναι σταθερό» αναφέρει η Δρ. Κάρλι Χόουετ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ένας παγωμένος αλλά ενεργός κόσμος Ο Εγκέλαδος με διάμετρο περίπου 500 χιλιόμετρα είναι ο έκτος μεγαλύτερος δορυφόρος του Κρόνου. Στην επιφάνεια η θερμοκρασία πέφτει έως και τους –201 βαθμούς Κελσίου ωστόσο κάτω από τον πάγο υπάρχει αρκετή θερμότητα για να διατηρείται ένας τεράστιος ωκεανός σε υγρή μορφή. Η θερμότητα αυτή προέρχεται από ένα φαινόμενο που ονομάζεται παλιρροϊκή θέρμανση: ο Εγκέλαδος πιέζεται και τεντώνεται από τη βαρύτητα του Κρόνου, δημιουργώντας εσωτερική τριβή και θερμότητα.Για να μπορεί ο ωκεανός να παραμείνει βιώσιμος η ενέργεια που εισέρχεται πρέπει να είναι ίσως ίση με αυτήν που διαφεύγει. «Αν ο Εγκέλαδος χάνει περισσότερη ενέργεια απ’ όση δέχεται, θα ψυχθεί και ο ωκεανός του θα παγώσει κακό νέο για τη ζωή! Αν αντίθετα δέχεται περισσότερη ενέργεια απ’ όση χάνει, ο ωκεανός θα θερμανθεί και θα λιώσει τον πάγο από κάτω, αλλάζοντας τη θερμοκρασία και τη χημεία του» λέει η Χόουετ. Θερμότητα από τον Βορρά Μέχρι τώρα, η θερμότητα που διαρρέει από τον Εγκέλαδο είχε εντοπιστεί μόνο στον Νότιο Πόλο, όπου τα εντυπωσιακά ρήγματα “tiger stripes” εκτοξεύουν πίδακες νερού και πάγου στο διάστημα — ανακαλύφθηκαν από την αποστολή Cassini το 2005. Τώρα, οι επιστήμονες υπολόγισαν πόση θερμότητα διαφεύγει από τον Βόρειο Πόλο, προερχόμενη από τον υπόγειο ωκεανό. Η ανάλυση έδειξε ότι η επιφάνεια του Βόρειου Πόλου είναι περίπου 7 βαθμούς Κελσίου θερμότερη απ’ ό,τι αναμενόταν.Από αυτές τις μετρήσεις, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι ο Εγκέλαδος χάνει περίπου 46 milliwatts ανά τετραγωνικό μέτρο, δηλαδή 35 γιγαβάτ συνολικά — ποσότητα σχεδόν ίση με την ενέργεια που παράγεται από τη βαρυτική θέρμανση. Σε συνδυασμό με τη γνωστή απώλεια ενέργειας από τον Νότιο Πόλο, η συνολική απώλεια ανέρχεται σε 54 γιγαβάτ — αποδεικνύοντας ότι ο δορυφόρος βρίσκεται σε ενεργειακή ισορροπία. «Αυτό υποστηρίζει την ιδέα ότι ο Εγκέλαδος διαθέτει ωκεανό μακράς διάρκειας και σταθερότητας, στον οποίο η ζωή έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να εξελιχθεί» λέει η Χόουετ. Θα μπορούσε να υπάρχει ζωή; Αν και οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη αν υπάρχει ζωή στον Εγκέλαδο, εικάζουν ότι αν υπάρχει, μπορεί να μοιάζει με τα πλάσματα που ζουν κοντά στα υδροθερμικά στόμια των ωκεανών της Γης — όπως γαρίδες, καβούρια και αστακοί, που επιβιώνουν χωρίς φως, τρεφόμενα με χημική ενέργεια.«Ίσως η ζωή στον Εγκέλαδο να μοιάζει κάπως έτσι ή ίσως και καθόλου έτσι!» αναφέρει η Χόουετ. Το επόμενο βήμα για τους ερευνητές είναι να προσδιορίσουν πόσο παλιοί είναι οι ωκεανοί του δορυφόρου. Αν αποδειχθεί ότι υπάρχουν εδώ και αρκετά εκατομμύρια χρόνια, αυτό θα μπορούσε να δικαιολογήσει μια νέα αποστολή που θα αναζητήσει χημικά ίχνη ζωής στους παγωμένους πίδακες του Νότιου Πόλου του δορυφόρου ή ακόμη και να τρυπήσει τον πάγο για να φτάσει στον υπόγειο ωκεανό του. Εντυπωσιακοί πίδακες στον Εγκέλαδο εκτοξεύουν ύλη που συνδέεται με τη ζωή από το εσωτερικό του στο Διάστημα https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031509/nea-anakalypsi-ston-egkelado-pistopoiei-oti-einai-filikos-stin-paroysia-tis-zois/

Κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο Διάστημα ετοιμάζεται να δημιουργήσει η Google. Τα διαστημικά data centers AI έχουν θετικές και αρνητικές περιβαλλοντικές και άλλες επιπτώσεις. Μετά τις ανακοινώσεις για δημιουργία νέων κέντρων δεδομένων που θα υποστηρίζουν την ανάπτυξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης αλλά και νεών πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας για να λειτουργούν αυτά τα data centers η Google σχεδιάζει την τοποθέτηση κέντρων δεδομένων ΑΙ στο Διάστημα.Όπως έγινε γνωστό η Google θέλει να εκτοξεύσει κάποιο δοκιμαστικό σε πρώτη φάση εξοπλισμό στις αρχές του 2027. Οι επιστήμονες και μηχανικοί της εταιρείας πιστεύουν ότι πυκνοί αστερισμοί περίπου 80 δορυφόρων που θα κινούνται σε ύψος περίπου 640 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη και θα τροφοδοτούνται από ηλιακή ενέργεια θα μπορούσαν να φιλοξενούν τους ισχυρούς επεξεργαστές που απαιτούνται για την αυξανόμενη ζήτηση σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.Σύμφωνα με έρευνα της Google το κόστος εκτόξευσης στο Διάστημα μειώνεται τόσο γρήγορα ώστε έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030 το λειτουργικό κόστος ενός διαστημικού κέντρου δεδομένων θα μπορούσε να είναι αντίστοιχο με ενός επίγειου. Επιπλέον, η χρήση δορυφόρων θα μπορούσε να μειώσει τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της λειτουργίας κέντρων δεδομένων ΑΙ στη Γη τα οποία απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού για ηλεκτροδότηση και ψύξη των συστημάτων των κέντρων.Μόλις τεθούν σε τροχιά, τα διαστημικά κέντρα δεδομένων θα τροφοδοτούνται από ηλιακούς συλλέκτες, οι οποίοι στο διάστημα μπορούν να είναι έως και οκτώ φορές πιο αποδοτικοί από εκείνους στη Γη. Ωστόσο κάθε εκτόξευση πυραύλου εκλύει εκατοντάδες τόνους διοξειδίου του άνθρακα προκαλώντας ανησυχία για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.Αστρονόμοι έχουν ήδη εκφράσει επιφυλάξεις, καθώς ο αυξανόμενος αριθμός δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά κάνει τον ουρανό να μοιάζει «σαν παρμπρίζ γεμάτο έντομα», δυσχεραίνοντας την παρατήρηση του Σύμπαντος. Το πρόγραμμα με την κωδική ονομασία Project Suncatcher προβλέπει ότι τα αποτελέσματα των υπολογισμών θα μεταδίδονται στη Γη μέσω οπτικών συνδέσεων που χρησιμοποιούν δέσμες φωτός ή λέιζερ για τη μεταφορά δεδομένων. Οι επενδύσεις Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες που επιδιώκουν ραγδαίες προόδους στην τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να δαπανήσουν περίπου 3 τρισεκατομμύρια δολάρια για επίγεια κέντρα δεδομένων από την Ινδία έως το Τέξας και από το Λίνκολνσαϊρ έως τη Βραζιλία. Αυτή η δαπάνη έχει προκαλέσει αυξανόμενες ανησυχίες για τις εκπομπές άνθρακα, εάν δεν εξασφαλιστεί επαρκής καθαρή ενέργεια.«Στο μέλλον το Διάστημα μπορεί να είναι το καλύτερο μέρος για να επεκταθούν οι υπολογιστικές υποδομές AI. Ξεκινώντας από αυτό το σκεπτικό, το νέο ερευνητικό μας εγχείρημα, το Project Suncatcher, οραματίζεται συμπαγείς συστοιχίες δορυφόρων που θα τροφοδοτούνται από τον Ήλιο, θα φέρουν Google TPUs και θα συνδέονται μέσω οπτικών συνδέσεων ελεύθερου χώρου. Αυτή η προσέγγιση έχει τεράστιες δυνατότητες κλιμάκωσης και ελαχιστοποιεί την επίδραση στους επίγειους πόρους» αναφέρει η Google.Οι TPUs (Tensor Processing Units) είναι επεξεργαστές βελτιστοποιημένοι για την εκπαίδευση και τη λειτουργία μοντέλων AI ενώ οι οπτικές συνδέσεις ελεύθερου χώρου (free-space optical links) επιτρέπουν ασύρματη μετάδοση δεδομένων μέσω φωτός.Ο Έλον Μασκ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι εταιρείες του (Tesla, SpaceX, X, xAI, Neuralink) σκοπεύουν επίσης να αρχίσουν να δημιουργούν διαστημικά κέντρα δεδομένων. Επιπλέον τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia θα εκτοξευθούν στο Διάστημα μέσα στον μήνα, σε συνεργασία με το νεοφυές εγχείρημα Starcloud.«Στο Διάστημα έχεις σχεδόν απεριόριστη, χαμηλού κόστους ανανεώσιμη ενέργεια. Το μοναδικό περιβαλλοντικό κόστος είναι η εκτόξευση· μετά, το κέντρο δεδομένων εξοικονομεί έως και δέκα φορές λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του σε σύγκριση με ένα επίγειο» δήλωσε ο Φίλιπ Τζονστον συνιδρυτής της Starcloud.Η Google σχεδιάζει να εκτοξεύσει δύο πρωτότυπους δορυφόρους έως τις αρχές του 2027 και δήλωσε ότι τα αποτελέσματα της έρευνάς της αποτελούν «το πρώτο ορόσημο προς μια επεκτάσιμη διαστημική τεχνητή νοημοσύνη». Ωστόσο, η εταιρεία αναγνωρίζει ότι παραμένουν σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, όπως η διαχείριση θερμότητας, η επικοινωνία υψηλού εύρους ζώνης με τη Γη και η αξιοπιστία των συστημάτων σε τροχιά. Καλλιτεχνική απεικόνιση του διαστημικού κέντρου δεδομένων που θέλει να θέσει σε τροχιά η Google. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031458/kentra-dedomenon-technitis-noimosynis-sto-diastima-etoimazetai-na-dimioyrgisei-i-google/

Ερευνητές δημιούργησαν τη «σούπα» ύλης του νεογέννητου Σύμπαντος. Φωτίζεται η γέννηση και διαστολή του Κόσμου. Ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Rice στις ΗΠΑ έκανε μια σημαντική ανακάλυψη μετρώντας τη θερμοκρασία του πλάσματος κουάρκ-γλουονίων (QGP) σε διάφορα στάδια της εξέλιξής του. Αυτή η εξωτική μορφή ύλης πιστεύεται ότι γέμιζε το Σύμπαν εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, το μυστηριώδες φαινόμενο από το οποίο προέκυψε το Σύμπαν.Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Nature Communications» ρίχνει νέο φως στη συμπεριφορά του πρώιμου Σύμπαντος υπό συνθήκες ακραίας θερμότητας και πυκνότητας. Τα ευρήματά τους που δείχνουν θερμοκρασίες μεταξύ 2 και 3 τρισεκατομμυρίων βαθμών Κελσίου προσφέρουν την πιο ακριβή εικόνα μέχρι σήμερα για το πώς το πρώιμο Σύμπαν εξελίχθηκε από καθαρή ενέργεια σε ύλη.Τα κουάρκ και τα γλουόνια είναι τα θεμελιώδη σωματίδια που συνθέτουν τα πρωτόνια και τα νετρόνια, ενώ τα γλουόνια είναι φορείς της ισχυρής πυρηνικής δύναμης που τα συνδέει. Σε ακραίες συνθήκες, όπως αυτές που επικρατούσαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη ή σε συγκρούσεις βαρέων ιόντων αυτά τα σωματίδια μπορούν να απελευθερωθούν και να δημιουργήσουν μια κατάσταση γνωστή ως πλάσμα κουάρκ-γλουονίων, όπου κινούνται ελεύθερα. · Κουάρκ: Είναι θεμελιώδη σωματίδια ύλης που συνδέονται μεταξύ τους για να σχηματίσουν σύνθετα σωματίδια, όπως τα πρωτόνια και τα νετρόνια. · Γλουόνια: Είναι τα σωματίδια-φορείς της ισχυρής πυρηνικής δύναμης. Δρουν ως «κόλλα» που συγκρατεί τα κουάρκ μαζί. · Πλάσμα κουάρκ-γλουονίων: Πρόκειται για μια κατάσταση ύλης όπου τα κουάρκ και τα γλουόνια δεν είναι «φυλακισμένα» εντός των πρωτονίων και των νετρονίων, αλλά υπάρχουν ελεύθερα σε μια «σούπα». Δημιουργείται όταν υπάρχει τεράστια ενέργεια όπως στην αρχή του Σύμπαντος ή σε πειράματα υψηλής ενέργειας. Μέτρηση της πρωταρχικής πύρινης σφαίρας Για δεκαετίες, οι επιστήμονες προσπαθούσαν να βρουν αξιόπιστους τρόπους μέτρησης θερμοκρασιών σε τόσο ακραία περιβάλλοντα που κανένα όργανο δεν θα μπορούσε να επιβιώσει. Οι ερευνητές έλυσαν αυτό το πρόβλημα μελετώντας θερμικά ζεύγη ηλεκτρονίου-ποζιτρονίου που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια συγκρούσεων βαρέων ιόντων υψηλής ταχύτητας στον επιταχυντή βαρέων ιόντων Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) του Εθνικού Εργαστηρίου Brookhaven στη Νέα Υόρκη. Αυτές οι εκπομπές αποκάλυψαν την εσωτερική θερμοκρασία του πλάσματος καθώς σχηματιζόταν και ψυχόταν.Παλαιότερες προσπάθειες μέτρησης της θερμοκρασίας ήταν συχνά αβέβαιες, επηρεασμένες από το αν αντανακλούσαν όντως τη φάση του QGP ή αλλοιώνονταν από φαινόμενα τύπου Doppler που προκαλούνταν από την ταχύτατη κίνηση του πλάσματος.«Οι μετρήσεις μας ξεκλειδώνουν το θερμικό αποτύπωμα του QGP. Η παρακολούθηση των εκπομπών διλεπτονίων μάς επέτρεψε να προσδιορίσουμε πόσο θερμό ήταν το πλάσμα και πότε άρχισε να ψύχεται, προσφέροντας μια άμεση εικόνα των συνθηκών που επικρατούσαν μικροδευτερόλεπτα μετά τη γέννηση του Σύμπαντος» αναφέρει ο Γρανκ Γκιούρτς, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Ένα νέο θερμικό παράθυρο στην πυρηνική ύλη Το πλάσμα κουάρκ-γλουονίων είναι μια μοναδική κατάσταση όπου τα κουάρκ και τα γλουόνια — τα δομικά στοιχεία των πρωτονίων και νετρονίων — υπάρχουν ελεύθερα, χωρίς να είναι δεσμευμένα μέσα σε σωματίδια. Οι ιδιότητές του εξαρτώνται έντονα από τη θερμοκρασία, αλλά οι προηγούμενες μέθοδοι στερούνταν ανάλυσης και ακρίβειας για να εξερευνήσουν το εσωτερικό του χωρίς παρεμβολές από τη βίαιη διαστολή του.Επειδή το QGP μπορεί να φτάσει σε θερμοκρασίες τρισεκατομμυρίων Kelvin, οι ερευνητές χρειάζονταν μια μη επεμβατική μέθοδο ικανή να καταγράψει ακριβείς, σε πραγματικό χρόνο, μετρήσεις. «Τα θερμικά ζεύγη λεπτονίων, δηλαδή οι εκπομπές ηλεκτρονίου-ποζιτρονίου που παράγονται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του QGP, αποδείχθηκαν ιδανικοί υποψήφιοι», είπε ο Geurts. «Σε αντίθεση με τα κουάρκ, που αλληλεπιδρούν με το πλάσμα, αυτά τα λεπτόνια το διαπερνούν σχεδόν αδιατάρακτα, μεταφέροντας ανεπηρέαστες πληροφορίες για το περιβάλλον τους».Η ανίχνευση αυτών των εξαιρετικά αδύναμων σημάτων ανάμεσα σε αναρίθμητα άλλα σωματίδια απαίτησε εξαιρετική ευαισθησία και προσεκτική βαθμονόμηση δεδομένων. Πειραματική ανακάλυψη στο RHIC Για να το επιτύχουν αυτό, η ομάδα βελτίωσε τα συστήματα ανίχνευσης του RHIC, προσαρμόζοντάς τα ώστε να εντοπίζουν ζεύγη λεπτονίων χαμηλής ορμής, ενώ ταυτόχρονα φιλτράρουν τον θόρυβο του υποβάθρου. Στη συνέχεια, δοκίμασαν την ιδέα ότι η κατανομή ενέργειας αυτών των ζευγών μπορεί να αντικατοπτρίζει άμεσα τη θερμοκρασία του πλάσματος.Η μέθοδος αυτή, γνωστή θεωρητικά ως «διεισδυτικό θερμόμετρο», συνδυάζει δεδομένα εκπομπών που συλλέγονται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του πλάσματος για να σχηματίσει ένα μέσο θερμικό προφίλ. Παρά τις προκλήσεις από περιορισμένα στατιστικά δεδομένα και περίπλοκες παρεμβολές υποβάθρου, οι ερευνητές κατάφεραν να πετύχουν μία από τις πιο ακριβείς θερμικές μετρήσεις του QGP μέχρι σήμερα. Χαρτογράφηση του θερμοκρασιακού προφίλ του πλάσματος Η μελέτη αποκάλυψε δύο διακριτές μέσες θερμοκρασίες ανάλογα με τη μάζα των ζευγών διηλεκτρονίων: · περίπου 2,01 τρισεκατομμύρια βαθμοί Κελσίου στην περιοχή χαμηλής μάζας, όπως προβλέπεται από θεωρητικά μοντέλα και συνάδει με τις θερμοκρασίες «πάγωσης» από αδρονικές ανιχνεύσεις · περίπου 3,25 τρισεκατομμύρια Κελσίου στην περιοχή υψηλότερης μάζας. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι η θερμική ακτινοβολία από την περιοχή χαμηλής μάζας εκπέμπεται κυρίως αργότερα, κοντά στη φάση μετάβασης, ενώ εκείνη από την υψηλότερη μάζα προέρχεται από το πρώιμο, πιο θερμό στάδιο της εξέλιξης του QGP. «Η εργασία αυτή καταγράφει μέσες θερμοκρασίες του QGP σε δύο διακριτά στάδια εξέλιξης και πολλαπλά βαρυονικά χημικά δυναμικά, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα στην αποτύπωση των θερμοδυναμικών ιδιοτήτων του QGP» αναφέρει ο Γκιούρτς. Επιπτώσεις για το πρώιμο Σύμπαν Με τη μέτρηση της θερμοκρασίας του QGP σε διαφορετικά στάδια εξέλιξής του, οι επιστήμονες αποκτούν κρίσιμα πειραματικά δεδομένα για την ολοκλήρωση του «διαγράμματος φάσεων της Κβαντικής Χρωμοδυναμικής (QCD)», το οποίο είναι ουσιαστικό για την κατανόηση της συμπεριφοράς της θεμελιώδους ύλης υπό ακραία θερμότητα και πυκνότητα συνθήκες όμοιες με εκείνες που επικρατούσαν στιγμές μετά τη Μεγάλη Έκρηξη και σε φαινόμενα όπως τα αστέρια νετρονίων.«Με αυτόν τον θερμικό χάρτη, οι ερευνητές μπορούν τώρα να βελτιώσουν την κατανόησή τους για τη διάρκεια ζωής του QGP και τις ιδιότητες μεταφοράς του, βελτιώνοντας έτσι τη γνώση μας για το πρώιμο Σύμπαν. Αυτό το επίτευγμα αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από μια μέτρηση· σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην εξερεύνηση των πιο ακραίων ορίων της ύλης» εξηγεί ο Γκιούρτς https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031410/ereynites-dimioyrgisan-ti-soypa-ylis-toy-neogennitoy-sympantos/

Ανακαλύφθηκε πτερόσαυρος με το περιεχόμενο της τροφής στο στομάχι του. Το διαιτολόγιο των πτερόσαυρων αποτελεί διαχρονικό αίνιγμα και το νέο εύρημα ρίχνει φως προσφέροντας απαντήσεις. Διεθνής ομάδα παλαιοντολόγων από την Κίνα και τη Βραζιλία ανακοίνωσε ότι βρήκαν συνολικά 320 φυτολίθους — μικροσκοπικά, άκαμπτα σώματα από ορυκτές αποθέσεις που σχηματίζονται μέσα στα κύτταρα των φυτών — μέσα στο απολιθωμένο στομάχι ενός πτερόσαυρου του είδους Sinopterus atavismus.Μία από τις πιο αινιγματικές πτυχές των πτερόσαυρων αφορά τη διατροφή τους, η οποία παραμένει ελλιπώς κατανοητή. Έχουν προταθεί διάφορες υποθέσεις για τις διατροφικές τους συνήθειες, όπως εντομοφαγία, ιχθυοφαγία, σαρκοφαγία, δυροφογία (κατανάλωση σκληρών τροφών), φυτοφαγία/καρποφαγία, φίλτρο-τροφοδοσία και γενικευμένες δίαιτες.Ωστόσο η πιο αδιαμφισβήτητη απόδειξη διατροφικών συνηθειών είναι τα περιεχόμενα του στομάχου τα οποία είναι εξαιρετικά σπάνια στα απολιθώματα. Πέρα από την παρουσία λεπιών κοντά στο θωρακικό κλωβό του πτερόσαυρου Eudimorphodon από το Ύστερο Τριαδικό της Ιταλίας υπάρχουν μόλις πέντε επιβεβαιωμένες περιπτώσεις περιεχομένων στομάχου πτερόσαυρων, όλες από το είδος Rhamphorhynchus στα ασβεστολιθικά πετρώματα Solnhofen της Γερμανίας (Ύστερη Ιουράσια περίοδος). Αυτά περιείχαν κυρίως λείψανα ψαριών και μερικά μη αναγνωρισμένα αντικείμενα. Ο φυτοφάγος πτερόσαυρος Σε μια νέα μελέτη, ο Δρ. Xiaolin Wang από το Ινστιτούτο Σπονδυλωτής Παλαιοντολογίας και Ανθρωπολογίας της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών και οι συνεργάτες του εξέτασαν τα απολιθωμένα περιεχόμενα του στομάχου του Sinopterus atavismus, ενός πτερόσαυρου τύπου tapejarid, που έζησε στην Κίνα πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια.Οι ερευνητές εντόπισαν πολλούς μικρούς γαστρόλιθους (στομαχικές πέτρες) και εξήγαγαν 320 φυτολίθους από ένα μικρό κομμάτι του περιεχομένου. «Οι φυτολίθοι είναι μικροσκοπικές δομές πυριτίου που σχηματίζονται κατά την ανάπτυξη των φυτών και παρουσιάζουν διαφορετικά σχήματα ανάλογα με το είδος και ακόμη και με το τμήμα του φυτού. Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί την πρώτη ανεύρεση φυτολίθων σε οποιονδήποτε πτερόσαυρο και τη δεύτερη περίπτωση που έχει εντοπιστεί πτερόσαυρος με γαστρόλιθους» αναφέρει η ερευνητική ομάδα στο άρθρο της στην επιθεώρηση «Science Bulletin». Επιβεβαίωση φυτοφαγίας Για να βεβαιωθούν ότι ο Sinopterus atavismus ήταν πράγματι φυτοφάγος, οι επιστήμονες εξέτασαν άλλες πιθανές εξηγήσεις: · Μόλυνση από τα πετρώματα: Το σενάριο αυτό αποκλείστηκε αφού το γύρω πέτρωμα δεν περιείχε καθόλου φυτολίθους. · Κατανάλωση φυτοφάγων ζώων: Απορρίφθηκε γιατί αν είχε φάει σπονδυλωτά ή έντομα, θα υπήρχαν ίχνη από κόκαλα, λέπια ή χιτίνες τα οποία δεν βρέθηκαν. · Κατανάλωση μαλακών οργανισμών (π.χ. κάμπιες): Δεν εξηγεί την παρουσία τόσων γαστρόλιθων αφού τέτοιοι λίθοι χρησιμεύουν στην άλεση σκληρών υλικών όπως φυτών ή κελυφών εντόμων. Επιπλέον, προηγούμενες μελέτες για το συγγενικό είδος Tapejara wellnhoferi είχαν δείξει ότι διέθετε ισχυρές γνάθους προσαρμοσμένες στη μάσηση φυτικών υλικών. «Επομένως οι φυτολίθοι αντιπροσωπεύουν άμεση φυτική πρόσληψη ενώ οι γαστρόλιθοι λειτουργούσαν ως μηχανισμοί άλεσης για την πέψη των φυτών» λένε οι ερευνητές.Η έρευνα θεωρείται σημαντικό βήμα για την κατανόηση της εξέλιξης της φυτοφαγίας στα ιπτάμενα ερπετά της πρώιμης Κρητιδικής περιόδου. Οι πτερόσαυροι ήταν τα πρώτα σπονδυλωτά όντα στη Γη που ανέπτυξαν την ικανότητα να πετούν. Έκαναν την εμφάνιση τους στον πλανήτη πριν από περίπου 210 εκατ. έτη, δηλαδή περίπου την ίδια χρονική περίοδο με την εμφάνιση των δεινοσαύρων, και εξαφανίστηκαν μαζί με αυτούς πριν από περίπου 65 εκατ. έτη μετά την πτώση στον πλανήτη μας του γιγάντιου αστεροειδή που εξαφάνισε το 80% της ζωής.Έχουν ανακαλυφθεί αρκετά είδη πτερόσαυρων διαφόρων μεγεθών και χαρακτηριστικών σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Οι μεγαλύτεροι πτερόσαυροι που γνωρίζουμε είχαν μέγεθος παρόμοιο με αυτό μιας καμηλοπάρδαλης και άνοιγμα φτερών 12 μέτρων. Όταν πετούσαν αυτοί οι πτερόσαυροι αναμφίβολα θα έμοιαζαν με αληθινούς… δράκους. Έχει διαπιστωθεί ότι πτερόσαυροι πετούσαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, έχουν βρεθεί απολιθώματα σε όλες τις ηπείρους ακόμη και στην Ανταρκτική. Καλλιτεχνική απεικόνιση του φυτοφάγου πτερόσαυρου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031474/anakalyfthike-pterosayros-me-to-periechomeno-tis-trofis-sto-stomachi-toy/ Ανακαλύφθηκαν τρία άγνωστα είδη βατράχων που γεννούν νεογνά και όχι αβγά. Εντυπωσιακή ανακάλυψη που αποκαλύπτει το σύνθετο κόσμο αναπαραγωγής των βατράχων. Μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης περιέγραψε τρία νέα είδη φρύνων του γένους Nectophrynoides τα οποία εντοπίστηκαν στα Όρη Eastern Arc της Τανζανίας. Κοινώς γνωστοί ως δενδρόβιοι φρύνοι τα μέλη του γένους Nectophrynoides παρουσιάζουν ζωοτοκία δηλαδή γέννηση ζωντανών νεογνών ένα χαρακτηριστικό εξαιρετικά σπάνιο στους βατράχους.Το γένος Nectophrynoides ανήκει στην οικογένεια Bufonidae και μέχρι σήμερα περιλάμβανε 13 αναγνωρισμένα είδη ενδημικά στα τροπικά δάση και λιβάδια της Τανζανίας. Όλα τα είδη Nectophrynoides απαντώνται στα Όρη Eastern Arc, εκτός από το Nectophrynoides viviparus, που βρίσκεται επίσης στα γειτονικά Νότια Υψίπεδα της Τανζανίας.«Τα τρία νέα είδη βατράχων ανήκουν σε μια ασυνήθιστη ομάδα αφρικανικών φρύνων του γένους Nectophrynoides. Αντί να γεννούν αυγά που εκκολάπτονται σε γυρίνους, οι θηλυκοί δενδρόβιοι φρύνοι κουβαλούν τα μικρά τους μέσα στο σώμα τους και γεννούν πλήρως ανεπτυγμένους, μικροσκοπικούς φρύνους. Αυτό τους κατατάσσει ανάμεσα στα ελάχιστα αμφίβια στον κόσμο που είναι ικανά για εσωτερική γονιμοποίηση και ζωντανή γέννα», δήλωσε ο Δρ. Κριστιάν Θρέιν από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και οι συνεργάτες του.«Είναι κοινώς γνωστό ότι οι βάτραχοι αναπτύσσονται από γυρίνους ένα από τα κλασικά παραδείγματα μεταμόρφωσης στη βιολογία», ανέφερε ο Δρ. Μαρκ Ντ. Σερτζ από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Δανίας. «Ωστόσο τα σχεδόν 8.000 είδη βατράχων έχουν στην πραγματικότητα μια τεράστια ποικιλία αναπαραγωγικών στρατηγικών, πολλές από τις οποίες δεν μοιάζουν καθόλου με αυτή τη γνωστή ιστορία. Μόνο λίγα είδη βατράχων από τη Νότια Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία έχουν αναπτύξει παρόμοιες στρατηγικές, καθιστώντας αυτούς τους φρύνους μια σπάνια περίπτωση στο ζωικό βασίλειο. Η ζωοτοκία είναι εξαιρετικά σπάνια στους βατράχους και φρύνους — την εφαρμόζει λιγότερο από το 1% των ειδών — γεγονός που κάνει αυτά τα νέα είδη ιδιαίτερα ενδιαφέροντα» δήλωσε ο Δρ. Κριστόφ Λιέντκε ερευνητής στο Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας (CSIC).Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Vertebrate Zoology» οι ερευνητές εξέτασαν 257 δείγματα που είχαν αποδοθεί στο «σύμπλεγμα Nectophrynoides viviparus». Με βάση τα αποτελέσματά τους, αναγνώρισαν τρία νέα είδη που έλαβαν τις επιστημονικές ονομασίες Nectophrynoides luhomeroensis, Nectophrynoides uhehe, Nectophrynoides saliensis.«Η περιγραφή αυτών των τριών νέων ειδών ανεβάζει τον συνολικό αριθμό γνωστών ζωοτόκων άνουρων (βατράχων και φρύνων) στις 20 παγκοσμίως εκ των οποίων 16 ανήκουν στο γένος Nectophrynoides. Η ιδιόμορφη αναπαραγωγή και η βιολογία που επιδεικνύουν αυτοί οι φρύνοι της οικογένειας Bufonidae υπογραμμίζουν την πιθανή λειτουργική απώλεια που θα επέλθει αν αυτά τα είδη εξαφανιστούν. Ο κίνδυνος απώλειας αυτών των ειδών και της συμβολής τους στη λειτουργική ποικιλότητα των αμφιβίων θα πρέπει να αποτελέσει λόγο ενίσχυσης των προσπαθειών διατήρησης για την προστασία τους. Απαιτούνται περισσότερες έρευνες πεδίου για την πλήρη κατανόηση της συμπεριφοράς και της οικολογίας αυτών των αξιοσημείωτων δενδρόβιων ζωοτόκων φρύνων» εξηγεί ο Λιέντκε. Στη φωτογραφία εικονίζεται ένας από τους άγνωστους βατράχους που ανακαλύφθηκαν. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2031438/anakalyfthikan-tria-agnosta-eidi-vatrachon-poy-gennoyn-neogna-kai-ochi-avga/

Τεχνητή «φυλλωσιά» μετατρέπει φως, νερό και διοξείδιο του άνθρακα σε χρήσιμα προϊόντα. Το επίτευγμα σηματοδοτεί μια νέα εποχή «πράσινης» χημείας. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ ανέπτυξαν μια συσκευή που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια και μιμείται τη φωτοσύνθεση για να μετατρέπει το διοξείδιο του άνθρακα, το ηλιακό φως και το νερό σε πολύτιμες χημικές ουσίες. Η μη τοξική “ημι-τεχνητή φυλλωσιά” μπορεί να λειτουργεί συνεχώς και αποδοτικά παράγοντας φαρμακευτικές ενώσεις υψηλής καθαρότητας. Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων στη χημική βιομηχανία και να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή πράσινης χημείας.Οι επιστήμονες εντόπισαν έναν βιώσιμο νέο τρόπο παραγωγής βασικών χημικών ουσιών που αποτελούν τη βάση χιλιάδων προϊόντων της καθημερινότητας από πλαστικά και καλλυντικά μέχρι φαρμακευτικά σκευάσματα.Η παγκόσμια χημική βιομηχανία, η οποία μετατρέπει πρώτες ύλες (κυρίως ορυκτά καύσιμα) σε τελικά προϊόντα, ευθύνεται για περίπου 6% των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα. Τώρα μια ομάδα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ αναπτύσσει καινοτόμες τεχνικές που θα μπορούσαν να «απο-ορυκτοποιήσουν» τον κλάδο καθιστώντας την παραγωγή χημικών πολύ πιο βιώσιμη.Οι ερευνητές σχεδίασαν ένα υβριδικό σύστημα που συνδυάζει οργανικούς φωτοαπορροφητικούς πολυμερείς με βακτηριακά ένζυμα, ώστε να μετατρέπουν το ηλιακό φως, το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα σε φορμικό οξύ, ένα καθαρό καύσιμο που μπορεί να τροφοδοτήσει άλλες χημικές αντιδράσεις.Αυτή η “φυλλωσιά” μιμείται τη φωτοσύνθεση των φυτών, λειτουργεί χωρίς εξωτερική πηγή ενέργειας και δεν περιέχει τοξικά ή ασταθή υλικά, σε αντίθεση με προηγούμενες εκδοχές. Είναι επίσης πιο σταθερή και αποδοτική χωρίς να χρειάζεται πρόσθετα που μειώνουν την απόδοση.Κατά τη διάρκεια των δοκιμών η ομάδα χρησιμοποίησε το φως του ήλιου για να μετατρέψει το διοξείδιο του άνθρακα σε φορμικό οξύ και στη συνέχεια το χρησιμοποίησε σε μια αλυσιδωτή (“ντόμινο”) αντίδραση για την παραγωγή φαρμακευτικής ένωσης, επιτυγχάνοντας υψηλή καθαρότητα και απόδοση.Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Joule» είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί οργανικούς ημιαγωγούς ως το φως απορροφητικό στοιχείο ενός τέτοιου βιοϋβριδικού συστήματος ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα γενιά βιώσιμων τεχνητών φύλλων.«Αν θέλουμε να χτίσουμε μια κυκλική, βιώσιμη οικονομία, η χημική βιομηχανία είναι ένα μεγάλο, περίπλοκο πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε» δήλωσε ο καθηγητής Έρβιν Ρέισνερ από το Τμήμα Χημείας Yusuf Hamied του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ. «Πρέπει να βρούμε τρόπους να “απο-ορυκτοποιήσουμε” αυτόν τον κρίσιμο τομέα, ο οποίος παράγει τόσα σημαντικά προϊόντα που όλοι χρειαζόμαστε. Αν τα καταφέρουμε, είναι μια τεράστια ευκαιρία.» Καθαρότερη προσέγγιση στη τεχνητή φωτοσύνθεση Η ομάδα του Ρέισνερ ειδικεύεται στην ανάπτυξη τεχνητών φύλλων που μετατρέπουν το ηλιακό φως σε καύσιμα και χημικές ενώσεις χωρίς χρήση ορυκτών καυσίμων. Πολλά από τα προηγούμενα σχέδια βασίζονταν σε συνθετικούς καταλύτες ή ανόργανους ημιαγωγούς, που αποσυντίθενται γρήγορα ή περιέχουν τοξικά στοιχεία όπως ο μόλυβδος.«Αν μπορέσουμε να αφαιρέσουμε τα τοξικά στοιχεία και να χρησιμοποιήσουμε οργανικά, τότε έχουμε μια καθαρή χημική αντίδραση με ένα μόνο επιθυμητό προϊόν χωρίς ανεπιθύμητες παρενέργειες. Η συσκευή μας συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των οργανικών ημιαγωγών που είναι ρυθμιζόμενοι και μη τοξικοί με βιοκαταλύτες που είναι εξαιρετικά επιλεκτικοί και αποδοτικοί» εξήγησε η Δρ. Σελίν Γενγκ συγγραφέας της μελέτης. Επίλυση του Προβλήματος της Σταθερότητας των Ενζύμων Οι περισσότεροι μηχανισμοί απαιτούν χημικά πρόσθετα (ρυθμιστικά διαλύματα) για να διατηρηθεί η δράση των ενζύμων, κάτι που περιορίζει τη διάρκεια ζωής τους. Η ομάδα του Κέιμπριτζ κατάφερε να λύσει αυτό το πρόβλημα ενσωματώνοντας το ένζυμο καρβονική ανυδράση μέσα σε μια πορώδη δομή τιτανίου, επιτρέποντας στη συσκευή να λειτουργεί σε απλό διάλυμα διττανθρακικού — παρόμοιο με ανθρακούχο νερό — χωρίς μη βιώσιμα πρόσθετα.«Ήταν σαν να λύνουμε ένα μεγάλο παζλ», δήλωσε ο Δρ. Γιονπενγκ Λιου μεταδιδακτορικός ερευνητής μέλος της ομάδας.«Χρειάστηκε χρόνος για να καταλάβουμε πώς να “ακινητοποιήσουμε” το ένζυμο πάνω στο ηλεκτρόδιο, αλλά τώρα βλέπουμε τους καρπούς αυτής της προσπάθειας» Εντυπωσιακή Απόδοση και Ανθεκτικότητα Οι δοκιμές έδειξαν ότι η συσκευή παρήγαγε υψηλά ρεύματα και πέτυχε σχεδόν τέλεια απόδοση στη διοχέτευση ηλεκτρονίων στις αντιδράσεις παραγωγής καυσίμου. Λειτούργησε πάνω από 24 ώρες συνεχόμενα, διπλάσιο χρόνο από προηγούμενα μοντέλα.Η ομάδα σκοπεύει να βελτιώσει περαιτέρω τη διάρκεια ζωής της συσκευής και να την προσαρμόσει ώστε να παράγει και άλλες χημικές ουσίες. «Δείξαμε ότι είναι δυνατό να δημιουργήσουμε ηλιακά συστήματα που είναι αποδοτικά, ανθεκτικά και απαλλαγμένα από τοξικά υλικά. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια βασική πλατφόρμα για την παραγωγή πράσινων καυσίμων και χημικών στο μέλλον μια πραγματική ευκαιρία για πράσινη καινοτομία στη χημεία» λέει ο Ρέισνερ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2030886/techniti-fyllosia-metatrepei-fos-nero-kai-dioxeidio-toy-anthraka-se-chrisima-proionta/

Cop30: Απόντες οι χώρες με το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα – Το βάρος της κλιματικής κρίσης σε ευρωπαϊκού ώμους. Χωρίς Τραμπ, Σι και Μόντι η σύνοδος για το κλίμα στη Βραζιλία - Δεσμεύσεις από τους εκπροσώπους της ΕΕ Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στη Διάσκεψη COP30 για να συζητήσουν την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών, οι μεγαλύτεροι ρυπαντές του πλανήτη δεν θα πατήσουν το πόδι τους στη φετινή ετήσια σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα, που ξεκινά τη Δευτέρα στη βελανιδόφυτη πόλη Μπελέμ της Βραζιλίας.Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό από τη συνάντηση, καθώς η παγκόσμια δυναμική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής φαίνεται να εξασθενεί. Το γεγονός αφήνει σχεδόν μόνη την Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες που χρειάζονται τεχνολογία και οικονομικούς πόρους για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.Για την Ευρώπη, η κατάσταση είναι λεπτή και ισορροπημένη· από τη μία επιδιώκει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για το κλίμα, ενώ από την άλλη καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά νέων προτεραιοτήτων, όπως η ενίσχυση της άμυνας και ο επανεξοπλισμός. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία στρέφουν τις προσπάθειές τους στην ενίσχυση των εθνικών βιομηχανιών και των εσωτερικών τους πολιτικών. Σύνοδος χωρίς Τραμπ, Σι και Μόντι Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν θα παραστεί στη COP30, με την Κίνα να εκπροσωπείται από τον Αντιπρόεδρο Ντινγκ Σουεσιάνγκ. Ο Ινδός Πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ανέθεσε την εκπροσώπηση της χώρας του στον Πρέσβη στη Βραζιλία, Ντινές Μπατία.Οι Ηνωμένες Πολιτείες αγνόησαν πλήρως τη σύνοδο, χωρίς κανέναν εκπρόσωπο από την Ουάσιγκτον. Η απουσία τους θεωρήθηκε αναμενόμενη, μετά την αποχώρησή τους από τη Συμφωνία του Παρισιού, που φέτος συμπληρώνει δέκα χρόνια από τότε που οι παγκόσμιοι ηγέτες δεσμεύτηκαν να περιορίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από τους 1,5°C σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.Σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Ερευνητικού Κέντρου της ΕΕ (2024), η Κίνα (29,2%), οι ΗΠΑ (11,1%) και η Ινδία (8,2%) ευθύνονται για σχεδόν το μισό των παγκόσμιων εκπομπών, ενώ η ΕΕ των 27 μόλις για 5,9%. Μόνη της η Ευρώπη Οι παγκόσμιοι ηγέτες προσπαθούν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής — από πλημμύρες και καύσωνες έως κρίσεις επισιτιστικής ασφάλειας.Με τους μεγαλύτερους ρυπαντές να απέχουν —ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Τραμπ—, η Ευρώπη μένει σχεδόν μόνη στην προσπάθεια να συγκεντρώσει τα απαραίτητα κονδύλια για τη διατήρηση της παγκόσμιας κλιματικής δράσης.Μόνο το 2024, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συνεισέφεραν 42,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημόσια και ιδιωτική διεθνή χρηματοδότηση, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.Βασιζόμενος στα αποτελέσματα της COP29 στο Μπακού, ο Παγκόσμιος Νότος ζητά τουλάχιστον 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια (1,12 τρισ. ευρώ) ετησίως από τις πλουσιότερες χώρες. Πέρυσι, οι ανεπτυγμένες οικονομίες υποσχέθηκαν 300 δισ. δολάρια τον χρόνο, ποσό που οι αναπτυσσόμενες χώρες θεώρησαν ανεπαρκές. Η δεξαμενή σκέψης Power Shift Africa δήλωσε μέσω Χ (πρώην Twitter): «Στην COP30, οι αναπτυσσόμενες χώρες απαιτούν κάτι περισσότερο από αόριστες υποσχέσεις. Το Μπελέμ πρέπει να προσφέρει ένα συγκεκριμένο σχέδιο, όπου οι υπεύθυνοι θα πληρώσουν το μερίδιο που τους αναλογεί». Η επισημάνσεις της Κομισιόν Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η COP30 πρέπει να είναι η σύνοδος που θα δώσει απτά αποτελέσματα για τις πιο ευάλωτες χώρες. Μιλώντας σε εκδήλωση στη Βραζιλία μαζί με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Κιρ Στάρμερ, υπογράμμισε:«Παραμένουμε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης για το κλίμα παγκοσμίως (…) Μέσω της πρωτοβουλίας Global Gateway, θα συνεχίσουμε να κινητοποιούμε επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση σε ολόκληρο τον κόσμο».Ο Επίτροπος για τη Δράση για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, πρόσθεσε ότι η ΕΕ παραμένει στον σωστό δρόμο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και κάλεσε και άλλες χώρες να αναλάβουν το μερίδιο ευθύνης τους:«Ολόκληρος ο κόσμος πρέπει να συνεργαστεί για να επιτύχουμε μηδενικές καθαρές εκπομπές. Η Ευρώπη ευθύνεται μόνο για το 6% των παγκόσμιων εκπομπών· καλούμε και άλλους, τόσο ανεπτυγμένες όσο και αναδυόμενες οικονομίες, να συμβάλουν αναλόγως». Επείγουσα ανάγκη και… σκεπτικισμός Η COP30 ξεκινά μέσα σε κλίμα επείγουσας ανάγκης αλλά και αμφιβολίας. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι απαιτούνται πολύ ταχύτερες ενέργειες για να περιοριστεί η υπερθέρμανση κάτω από τον στόχο του 1,5°C. Παράλληλα, οι επικριτές θεωρούν ότι η σύνοδος δύσκολα θα επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές.Ο Αυστριακός ευρωβουλευτής Ρόμαν Χάιντερ (Patriots for Europe) υποστήριξε ότι η ενεργειακή και κλιματική πολιτική της ΕΕ καθιστά την Ευρώπη φτωχότερη, εξωθώντας επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας σε χώρες με χαλαρότερους κανονισμούς.«Οι σύνοδοι COP έχουν μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο ΑΤΜ, που αντλεί δισεκατομμύρια από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους για να τα διοχετεύσει σε ατελείωτες “κλιματικές επιδοτήσεις” χωρίς κανένα αποτέλεσμα», δήλωσε στο Euronews. «Οι ηγέτες των Βρυξελλών έχουν επιδοθεί σε μια αυτοκαταστροφική πράσινη σταυροφορία, ενώ Κίνα και Ινδία γελούν πίσω από κλειστές πόρτες», πρόσθεσε.Από την άλλη, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις παραμένουν ενωμένες στην υπεράσπιση της δράσης για το κλίμα.Η Κιάρα Μαρτινέλι, διευθύντρια του Climate Action Network Europe, κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να παρουσιάσουν ένα φιλόδοξο και δίκαιο πακέτο αποτελεσμάτων και να «αποκαταστήσουν την πίστη στη διεθνή συνεργασία», ακόμη κι αν οι ΗΠΑ υστερούν.«Η πολιτική δύναμη της ΕΕ στην COP30 πρέπει να είναι αταλάντευτη και να εργάζεται ακούραστα για να καλύψει τα κενά σε εκπομπές, χρηματοδότηση, δικαιοσύνη και αλληλεγγύη (…) Ο πολυμερής διάλογος μπορεί ακόμη να προσφέρει δικαιοσύνη, σταθερότητα και ασφάλεια σε έναν ολοένα πιο διχασμένο κόσμο», τόνισε η Μαρτινέλι. Με πληροφορίες από Euronews

Καταγράφηκε για πρώτη φορά η γέννηση μιας όρκας στη φύση (βίντεο) Παρατηρήθηκαν επίσης για πρώτη φορά οι πρώτες ώρες ζωής ενός νεογνού όρκας στο φυσικό του περιβάλλον. Επιστήμονες στη Νορβηγία κατέγραψαν για πρώτη φορά τη γέννηση μιας όρκας στη φύση, ένα μοναδικό γεγονός που απαθανατίστηκε σε εντυπωσιακές φωτογραφίες.Η παρατήρηση έγινε στα ανοιχτά του Σκέρβοϊ στον Αρκτικό Κύκλο κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής παρακολούθησης φαλαινών. Ερευνητές και τουρίστες παρακολουθούσαν μια ομάδα όρκων να τρέφεται όταν ξαφνικά το νερό γύρω τους βάφτηκε κόκκινο από αίμα. «Παρακολουθούσαμε ήρεμα τη σίτιση όταν ξαφνικά, κοντά στο σκάφος, είδαμε αίμα να χύνεται παντού», έγραψε η Κρίσζτί Μπαλοτάι φωτογράφος και βιντεογράφος της εταιρείας Orca Channel, σε ανάρτησή της. «Αρχικά δεν είχα ιδέα τι συνέβαινε. Ένα δευτερόλεπτο αργότερα είδα ένα μικρό κεφαλάκι να ξεπροβάλλει από το νερό. Είχε μόλις γεννηθεί ένα μωρό όρκα δίπλα μας».Λίγο μετά τη γέννηση, η υπόλοιπη ομάδα με τις όρκες σχημάτισε έναν προστατευτικό κύκλο γύρω από το νεογνό. Οι όρκες κυρίως θηλυκά και νεαρά άτομα ήταν ιδιαίτερα δραστήριες σπρώχνοντας το μωρό προς την επιφάνεια για να πάρει αέρα. «Τις είδαμε να μεταφέρουν το μωρό στην πλάτη τους και να το κρατούν πάνω από το νερό για να αναπνεύσει. Δεν ήμουν σίγουρη αν ήταν ζωντανό» ανέφερε η Μπαλοτάι.Ερευνητές του Norwegian Orca Survey έστειλαν ένα drone πάνω από το κοπάδι για να δουν καλύτερα τι συνέβαινε ενώ πέντε άλλα σκάφη παρακολούθησης απομακρύνθηκαν για να μην ενοχλήσουν τις όρκες. Το drone αποκάλυψε ότι το μικρό δυσκολεύτηκε να μείνει στην επιφάνεια για τα πρώτα 15 λεπτά αλλά τελικά κατάφερε να κολυμπήσει μόνο του.«Η μητέρα ταυτοποιήθηκε ως η NKW-591, ένα γνωστό θηλυκό που παρακολουθούμε από το 2013», Έχει ήδη αποκτήσει αρκετούς απογόνους επομένως είναι έμπειρη μητέρα» αναφέρουν οι ερευνητές. «Το ραχιαίο πτερύγιο του μωρού ήταν ελαφρώς λυγισμένο κάτι φυσιολογικό τις πρώτες ώρες μετά τη γέννηση.Ήταν απίστευτο να βλέπεις κάτι τέτοιο να συμβαίνει στη φύση» σημείωσε η Μπαλοτάι.Η οργάνωση επιβεβαίωσε ότι αυτή είναι η πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση γέννησης όρκας στη φύση και της πρώτης ώρας ζωής ενός νεογνού. Οι ερευνητές παρακολούθησαν διακριτικά την ομάδα μέχρι να πέσει το σκοτάδι κρατώντας απόσταση άνω των 300 μέτρων και αποτρέποντας άλλα σκάφη να πλησιάσουν. Οι επιστήμονες ελπίζουν να ξανασυναντήσουν τη μητέρα και το μικρό τις επόμενες εβδομάδες ενώ στο μεταξύ αναλύουν τα δεδομένα που συνέλεξαν κατά τη διάρκεια και μετά τη γέννηση. «Η καταγραφή της επιβίωσης των νεογνών παραμένει ένας από τους βασικούς στόχους της μακροχρόνιας έρευνάς μας», δήλωσαν οι εκπρόσωποι του Norwegian Orca Survey.Αν και ανήκουν στην οικογένεια των δελφινιών, είναι στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο είδος δελφινιών, οι όρκες έγιναν περισσότερο γνωστές με τον όρο «φάλαινες δολοφόνοι» (killer whales) κάνοντας τους περισσότερους να πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα σαρκοφάγο είδος φαλαινών. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πλήθος σημαντικών ερευνών για τις όρκες με τη βοήθεια σύγχρονων μέσων όπως drones που έχουν αποκαλύψει άγνωστα εντυπωσιακά στοιχεία για τον κόσμο τους, τις ικανότητες τους και την συμπεριφορά τους. Το νερό βάφεται κόκκινο καθώς μια όρκα γεννά το μωρό της. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2031139/katagrafike-gia-proti-fora-i-gennisi-mias-orkas-sti-fysi-vinteo/

H θερμοκρασία των μαύρων τρυπών με απλή φυσική. Η σημαντικότερη ανακάλυψη του βρετανικού φυσικού Στίβεν Χόκινγκ ήταν ότι «οι μαύρες τρύπες δεν είναι και τόσο μαύρες», καθώς εκπέμπουν θερμική ακτινοβολία σαν να ήταν θερμά σώματα, με απόλυτη θερμοκρασία που υπολογίζεται από μια εξίσωση γνωστή ως θερμοκρασία Hawking: , η οποία εκτός από τη μάζα της μαύρης τρύπας M, περιέχει μόνο θεμελιώδεις φυσικές σταθερές: τη σταθερά του Planck ℏ=h/2π, τη σταθερά παγκόσμιας έλξης G, την ταχύτητα του φωτός στο κενό c και την σταθερά του σταθερά του Boltzmann k. Παρατηρούμε ότι η θερμοκρασία μιας μαύρης τρύπας είναι αντιστρόφως ανάλογη με την μάζα της – όσο μικραίνει η μάζα της μαύρης τρύπας η θερμοκρασία της αυξάνεται.Η λεπτομερής απόδειξη της θερμοκρασίας Hawking απαιτεί προχωρημένες γνώσεις φυσικής και μαθηματικών. Μια εναλλακτική απλοποιημένη μέθοδος «απόδειξης» της εξ. (1) είναι η αναφορά στις κβαντικές διακυμάνσεις του κενού κοντά στον ορίζοντα των γεγονότων της μαύρης τρύπας. Πρόκειται για τη μέθοδο που χρησιμοποίησε ο ίδιος ο Χόκινγκ σε εκλαϊκευτικά βιβλία και ομιλίες(*). «Πώς όμως συνειδητοποίησε ο Χώκινγκ ότι, παρόλο που τίποτε δεν μπορεί να διαφύγει από τον ορίζοντα γεγονότων, ούτε καν το φως, μια μαύρη τρύπα μπορεί να εκπέμπει θερμότητα, σε πείσμα αυτής της αρχής; Η απάντηση βρίσκεται στο ότι ο Χώκινγκ αποφάσισε να διερευνήσει τον ορίζοντα γεγονότων υπό το πρίσμα της κβαντικής θεωρίας. Εκείνη την εποχή οι περισσότεροι φυσικοί θεωρούσαν ότι οι μαύρες τρύπες, αυτά τα υπερμαζικά κοσμολογικά σώματα που υπακούν στις αρχές της γενικής σχετικότητας, δεν είχαν ιδιαίτερη σχέση με την κβαντική θεωρία. Άλλωστε, η κβαντική θεωρία είναι ένας οδηγός προς τον μικρόκοσμο στο εσωτερικό του ατόμου. Ωστόσο, ο Χώκινγκ είχε ένα προαίσθημα, το οποίο κατά ένα μέρος το είχαν εμπνεύσει και οι συζητήσεις του στη Μόσχα (τον Σεπτέμβριο του 1973 με τους Ζέλντοβιτς και Σταρομπίνσκι), ότι αν μελετούσε από κβαντική σκοπιά το κενό στο εσωτερικό και στον περιβάλλοντα χώρο του ορίζοντα γεγονότων, θα προέκυπτε κάτι ενδιαφέρον. Ο ακριβής συλλογισμός του Χώκινγκ είναι περίπλοκος. Για να κατανοήσουμε όμως, έστω διαισθητικά, τι έκανε, πρέπει να αναλογιστούμε μία από τις πιο αλλόκοτες συνέπειες της περίφημης «αρχής της αβεβαιότητας» της κβαντικής φυσικής — αυτού που είναι γνωστό ως «ενέργεια κενού». Όπως υπονοείται και από τον όρο, το κενό είναι κάθε άλλο παρά αδρανές — σφύζει από δραστηριότητα. Ανά πάσα στιγμή εμφανίζονται από το πουθενά ριπές ενέργειας, οι οποίες δανείζονται ισοδύναμες ριπές ενέργειας από μια εξαιρετικά σύντομη στιγμή στο μέλλον. Τις περισσότερες φορές δεν αντιλαμβανόμαστε αυτές τις διακυμάνσεις επειδή η θετική ριπή ενέργειας που εμφανίζεται τη μια στιγμή αντισταθμίζεται από την αρνητική ριπή που ακολουθεί αμέσως μετά. Η αρνητική ενέργεια μπορεί να είναι παράξενη έννοια, αλλά υπάρχει! Αυτές οι ριπές ενέργειας παίρνουν πολλές μορφές. Μπορεί να εκδηλωθούν ως σωματίδια, όπως τα ηλεκτρόνια και τα ποζιτρόνια, ή ως φωτόνια ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Ο Χώκινγκ υπέθεσε ότι πάνω και ακριβώς έξω από τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας αυτή η αντιστάθμιση διαταράσσεται. Η τεράστια καμπυλότητα του χώρου και του χρόνου σε αυτό το σημείο συνεπάγεται ότι ένα μέρος της αρνητικής ενέργειας που δημιουργείται αποσπάται από τη θετική ενέργεια την οποία κανονικά θα εξουδετέρωνε. Αυτή η θετική ενέργεια που παραμένει μπορεί να ακτινοβοληθεί από τη μαύρη τρύπα. Η αρνητική ενέργεια πέφτει μέσα στη μαύρη τρύπα. Και, καθώς είναι αρνητική ενέργεια, έχει το αποτέλεσμα να μειώνει τη μάζα της μαύρης τρύπας. Σε έναν εξωτερικό παρατηρητή φαίνεται σαν η μαύρη τρύπα να «εξαχνώνεται» και να συρρικνώνεται σιγά σιγά καθώς εκπέμπει ενέργεια – αυτή η ενέργεια αναφέρεται ως «ακτινοβολία Χώκινγκ». Το εξαιρετικά αξιοσημείωτο με τους υπολογισμούς του Χώκινγκ ήταν ότι χάρη σε αυτούς μπόρεσε να προβλέψει τη θερμοκρασία αυτής της ακτινοβολίας που εκλύεται από τον ορίζοντα γεγονότων. Είναι συνήθως πολύ χαμηλή, ένα μικρό κλάσμα του βαθμού πάνω από το απόλυτο μηδέν.( …) απόσπασμα από το βιβλίο «ΤΟ ΨΥΓΕΙΟ ΤΟΥ ΑΪΝΣΤΑΪΝ, Το ζεστό, το κρύο και η σημασία τους για το σύμπαν», Πωλ Σεν, Μετάφραση: Παναγιώτης Δρεπανιώτης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2025 Υπενθυμίζεται ότι ο ορίζοντας γεγονότων είναι η σφαιρική περιοχή που καθορίζει το μέγεθος της μαύρης τρύπας και στην περίπτωση μιας στατικής μαύρης τρύπας, έχει χαρακτηριστική ακτίνα που ονομάζεται ακτίνα Schwarzschild και δίνεται από την εξίσωση: , όπου Μ είναι η μάζα της μαύρης τρύπας, G η σταθερά βαρυτικής έλξης και c η ταχύτητα του φωτός στο κενό. Επιπλέον, οι κβαντικές διακυμάνσεις κοντά στον ορίζοντα των γεγονότων προκύπτουν από την αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg, σύμφωνα με την οποία η μικρότερη τιμή του γινομένου της αβεβαιότητας στην ενέργεια ΔE επί την διάρκεια Δt του φαινομένου θα είναι: . Αν η ενέργεια του κενού ήταν συνεχώς ακριβώς ίση με μηδέν (ΔE=0), τότε θα έπρεπε και ℏ=0, κάτι που δεν ισχύει. Επομένως το κενό δεν μπορεί να είναι «τέλειο», και πρέπει να εμφανίζει κβαντικές διακυμάνεις, παράγοντας στιγμιαία εικονικά σωματίδια που εξαφανίζονται μετά από χρoνικό διάστημα . Αυτά τα σωματίδια δεν παραβιάζουν την αρχή διατήρησης της ενέργειας, αφού η ύπαρξή τους είναι στιγμιαία και καλύπτεται από τη σχέση αβεβαιότητας. Επειδή όμως το ηλεκτρικό φορτίο είναι επίσης διατηρούμενο μέγεθος, αλλά δεν καλύπτεται από την αρχή της αβεβαιότητας, οι εικονικές διακυμάνσεις εμφανίζονται πάντα σε ζεύγη σωματιδίου–αντισωματιδίου με συνολικό φορτίο μηδέν· π.χ. ηλεκτρόνιο και ποζιτρόνιο. Επειδή η ταχύτητα του φωτός c είναι η μέγιστη επιτρεπτή ταχύτητα, προκύπτει ότι η αβεβαιότητα στη θέση Δx δεν μπορεί να είναι μικρότερη από , έτσι ώστε .Οι κβαντικές διακυμάνσεις κοντά στον ορίζοντα μπορούν να καταλήξουν, εκτός από την φυσιολογική εξαφάνιση των εικονικών σωματιδίων, και σε διαχωρισμό του ζεύγους: το ένα να πέφτει μέσα στη μαύρη τρύπα με αρνητική ενέργεια, ενώ το άλλο διαφεύγει ως πραγματικό σωματίδιο με θετική ενέργεια, διατηρώντας τη συνολική ενέργεια. Ένας απομακρυσμένος παρατηρητής αντιλαμβάνεται τα εκπεμπόμενα αυτά σωματίδια ως θερμική ακτινοβολία με θερμοκρασία που δίνεται από την εξίσωση (1).Για έναν απομακρυσμένο παρατηρητή, η επίδραση των κβαντικών διακυμάνσεων κοντά στον ορίζοντα γίνεται αντιληπτή ως θερμική ακτινοβολία με θερμοκρασία THΑς ξεκινήσουμε με ένα ζεύγος σωματιδίων που απέχουν απόσταση r από το κέντρο ενός σφαιρικού ουράνιου σώματος μάζας M και διαχωρίζονται σε απόσταση όπου l≪r μεταξύ τους. Σε κάθε σωματίδιο ασκείται δύναμη: και . Η διαφορά των μέτρων δυνάμεων είναι: , για l≪r . Αυτή η διαφορά που οφείλεται στην ανομοιογένεια του βαρυτικού πεδίου είναι ανάλογη με την διαφορά των μέτρων των επιταχύνσεων που αποκτά το κάθε σωματίδιο που τείνει να τα διαχωρίσει.Η ενέργεια που απαιτείται για να διαχωριστούν τα δυο σωματίδια σε απόσταση l μπορεί να εκφραστεί ως: .Αν θέσουμε όπου r την ακτίνα Schwarzschild και από την ισοδυναμία μάζας-ενέργειας του Αϊνστάιν, παίρνουμε: Θεωρούμε, σύμφωνα με την εξ. (2), ότι η απόσταση στην οποία μπορούν να διαχωριστούν δύο εικονικά σωματίδια είναι και επιπλέον ότι . Με αυτές τις συνθήκες η εξ. (3) γράφεται ως και επιλύοντας ως προς E έχουμε: .Αλλά τα σωματίδια της ακτινοβολίας Hawking είναι θερμικά, επομένως η ενέργειά τους θα είναι , όπου T είναι η απόλυτη θερμοκρασία και k=η σταθερά του Boltzmann. Χρησιμοποιώντας την εξ. (4) προκύπτει η εξ. (1) που εκφράζει την θερμοκρασία Hawking: , χωρίς τον αριθμητικό παράγοντα 1/8π. Η θερμοκρασία Hawking έχει αναγνωριστεί ως μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές ανακαλύψεις του 20ού αιώνα και αποτελεί καθοριστικό βήμα για την κατανόηση του σύμπαντος. πηγή: https://arxiv.org/abs/2510.21790 (*) Η συνήθης ερμηνεία της ακτινοβολίας Hawking μέσω των «εικονικών ζευγών σωματιδίων» είναι λανθασμένη επειδή παρουσιάζει τα εικονικά σωματίδια ως πραγματικά διαχωρίσιμα σωματίδια και δεν εξηγεί με ακρίβεια τον τρόπο διατήρησης της ενέργειας και την απώλεια μάζας της μαύρης τρύπας.. Μπορεί και ο ίδιος ο Hawking να χρησιμοποίησε αυτή την εκλαϊκευτική εικόνα, στις εξειδικευμένες δημοσιεύσεις του όμως εξήγησε την ακτινοβολία χρησιμοποιώντας την κβαντική θεωρία πεδίου σε καμπύλο χωροχρόνο. μικρότερη από φωτ.1

Ένα ρυάκι από αστρική στάχτη. Η πρώτη εικόνα από το τηλεσκόπιο Vera C. Rubin αποκάλυψε μια αστρική «ουρά» στον εντυπωσιακό γαλαξία Μ61 που θα μπορούσε να εξηγήσει τις μυστηριώδεις ιδιότητές του.Το τηλεσκόπιο Vera C. Rubin αποκάλυψε ότι ο γαλαξίας M61 διαθέτει μια μακριά αστρική ουρά, η οποία δεν είχε εντοπιστεί μέχρι σήμερα. H νέα εικόνα του γαλαξία M61 με το αστρικό ρεύμα να τον ακολουθεί του δίνει μια ιδιομορφία, όχι όμως τόσο έντονη ώστε να συμπεριληφθεί στον άτλαντα ιδιόμορφων γαλαξιών που δημιούργησε ο αντισυμβατικός αστρονόμος Halton Arp.Λίγους μήνες μετά την πολυαναμενόμενη έναρξη λειτουργίας του, το αστεροσκοπείο Vera C. Rubin, αρχίζει να τηρεί την υπόσχεσή του να ξαναγράψει την κοσμική ιστορία. Η κολοσσιαία κάμερα του αστεροσκοπείου – που βρίσκεται στην κορυφή ενός βουνού στη Χιλή, αν και δεν έχει ξεκινήσει ακόμα την επίσημη επιστημονική του έρευνα, αλλά εξετάζοντας απλώς την πρώτη δοκιμαστική εικόνα του, οι αστρονόμοι εξεπλάγησαν: εντόπισαν ένα ευθύγραμμο ίχνος φωτός, ένα αστρικό ρεύμα, σαν ουρά του γνωστού γαλαξία Messier 61, που δείχνει ότι ο εν λόγω γαλαξίας κάποτε διέλυσε έναν πολύ μικρότερο. Οι αστρονόμοι ανέφεραν τα ευρήματά τους στο περιοδικό Research Notes of the American Astronomical Society. A tail that tells tales Ο γαλαξίας Messier 61 εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1779 στο σμήνος γαλαξιών της Παρθένου και έκτοτε έχει τραβήξει την προσοχή των αστρονόμων. Είναι πολύ γνωστός γιατί φιλοξενεί πληθώρα σουπερνόβα και παράγει νέα άστρα με εκπληκτικά υψηλό ρυθμό. Οι αστρονόμοι έχουν χρησιμοποιήσει μερικά ισχυρά τηλεσκόπια — συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών τηλεσκοπίων James Webb και Hubble — για να αποκαλύψουν τη δομή του γαλαξία. Αλλά παρά την εντατική μελέτη του, κανείς δεν είχε βρει ποτέ αυτό το αστρικό ρεύμα.Η αστρική ουρά έχει μήκος 55 κιλοπαρσέκ ή 180.000 έτη φωτός, καθιστώντας την ένα από τα μεγαλύτερα ρυάκια αστρικής στάχτης που ανακαλύφθηκαν μέχρι σήμερα. Πιθανότατα προήλθε από έναν νάνο γαλαξία (ας τον πούμε Aschenbach), ο θάνατος του οποίου προήλθε από την βαρυτική του αλληλεπίδραση με τον γαλαξία Messier 61. Μια τέτοια αλληλεπίδραση θα μπορούσε να έχει ενισχύσει τον σχηματισμό άστρων στον Messier 61 και ίσως να εξηγήσει ορισμένες από τις ιδιομορφίες του γαλαξίαΗ πρώτη εικόνα του τηλεσκοπίου Rubin καταγράφει δέκα εκατομμύρια γαλαξίες κι αυτό είναι μόνο το ορεκτικό για τις παρατηρήσεις που θα ακολουθήσουν. Στην επόμενη δεκαετία, το Rubin αναμένεται να καταγράψει με λεπτομέρεια 20 δισεκατομμύρια γαλαξίες – περισσότερους από οποιοδήποτε άλλο παρατηρητήριο μέχρι σήμερα. πηγή: www.scientificamerican.com