Δροσος Γεωργιος

Μελετώντας τον πιο απομακρυσμένο γαλαξία του σύμπαντος. Και όπως κοίταξα τον ουρανό, Θεέ μου! Τι απεραντοσύνη; Πόσα άστρα! Με έπιασε πανικός. Από τότε ξέρω πως δεν θα προφτάσω Τάσος Λειβαδίτης, «Η στάχτη» Μια ομάδα αστρονόμων χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο Keck I μελέτησε τον γαλαξία GN-z11, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι όντως είναι ο αρχαιότερος γαλαξίας στο σύμπαν και ο πιο απομακρυσμένος από τη Γη. Βρίσκεται τόσο μακριά που σχεδόν καθορίζει τα όρια του παρατηρήσιμου σύμπαντος. Αυτή η μελέτη [Evidence for GN-z11 as a luminous galaxy at redshift 10.957] https://www.nature.com/articles/s41550-020-01275-y μπορεί να ρίξει φως στην χρονική περίοδο που το σύμπαν είχε ηλικία μόνο μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Μερικοί άνθρωποι όταν την νύχτα στρέφουν το βλέμμα τους στον έναστρο ουρανό, καθώς θαυμάζουν το πλήθος των άστρων στην απεραντοσύνη του σύμπαντος, καταλαμβάνονται είτε από ποιητικό είτε από υπαρξιακό οίστρο, ανακαλώντας θεμελιώδεις ερωτήσεις όπως: «πόσο μεγάλο είναι το σύμπαν;» ή «πώς και πότε άρχισαν να σχηματίζονται οι γαλαξίες;» κ.ο.κ. Οι αστρονόμοι παίρνουν αυτές τις ερωτήσεις πολύ σοβαρά και χρησιμοποιούν όλα τα επιστημονικά εργαλεία που διαθέτουν για να τις απαντήσουν. Ο καθηγητής Nobunari Kashikawa από το Τμήμα Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο καθοδηγείται από την περιέργειά του για τους γαλαξίες. Συγκεκριμένα, αναζήτησε τον πιο μακρινό που μπορούμε να παρατηρήσουμε σκοπεύοντας να κατανοήσει πώς και πότε σχηματίστηκε. «Από προηγούμενες μελέτες, ο γαλαξίας GN-z11 φαίνεται να είναι ο πιο απομακρυσμένος γαλαξίας από τη Γη που έχουμε ανιχνεύσει μέχρι σήμερα, σε απόσταση 13,4 δισεκατομμύρια έτη φωτός από την Γη», δήλωσε ο Kashikawa. «Αλλά η μέτρηση και η επαλήθευση μιας τέτοιας απόστασης δεν είναι εύκολη υπόθεση». GN-z11: ένας γαλαξίας πολύ πολύ μακριά. Λόγω της διαστολής του σύμπαντος, παρότι ο γαλαξίας αυτός απέχει από τη Γη απόσταση 13,4 δισεκατομμύρια έτη φωτός, το φως από αυτόν έχει διανύσει 32 δισεκατομμύρια έτη φωτός μέχρι να φτάσει σε μας. Ο Kashikawa και η ομάδα του μέτρησαν αυτό που είναι γνωστό ως «μετατόπιση στο ερυθρό» του γαλαξία GN-z11. Αυτό αναφέρεται στο γεγονός ότι στο φως των πιο απομακρυσμένων άστρων και γαλαξιών, οι γραμμές εκπομπής και απορρόφησης που οφείλονται σε συγκεκριμένα στοιχεία, είναι όλο και περισσότερο μετατοπισμένες προς το ερυθρό – προς τις χαμηλότερες συχνότητες, εξαιτίας του φαινομένου Ντόπλερ. Σύμφωνα με το φαινόμενο αυτό το μήκος κύματος (και η συχνότητα) ενός κύματος μεταβάλλεται ανάλογα με τη σχετική ταχύτητα μεταξύ πηγής και παρατηρητή. (Ο ήχος της σειρήνας ενός περιπολικού που ακούμε όταν αυτό μας πλησιάζει, είναι διαφορετικός από τον ήχο που ακούμε όταν αυτό μας προσπεράσει.) Οι μετατοπισμένες γραμμές απορρόφησης που παρατηρούνται στο φως απομακρυσμένων γαλαξιών, οφείλονται στο γεγονός ότι οι πηγές αυτού του φωτός – οι γαλαξίες – απομακρύνονται από μας. Μετρώντας πόσο μετατοπισμένες είναι αυτές οι γραμμές, οι αστρονόμοι μπορούν να υπολογίσουν την απόσταση των γαλαξιών από τη Γη. «Εξετάσαμε ειδικά το υπεριώδες φως, καθώς αυτή είναι η περιοχή του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος που περιμέναμε να βρούμε τις μετατοπισμένες γραμμές απορρόφησης», δήλωσε ο Kashikawa. «Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble εντόπισε την υπογραφή πολλές φορές στο φάσμα του GN-z11. Ωστόσο, ακόμη και το Hubble δεν μπορεί να διαχωρίσει τις γραμμές του υπεριώδους στον βαθμό που χρειαζόμασταν. Καταφύγαμε λοιπόν σε έναν πιο κατάλληλο επίγειο φασματογράφο, ένα όργανο ανάλυσης φωτός, τον επονομαζόμενο MOSFIRE, που είναι τοποθετημένος στο τηλεσκόπιο Keck I στη Χαβάη.» Ο φασματογράφος MOSFIRE κατέγραψε λεπτομερώς το φάσμα του γαλαξία GN-z11, κάτι που επέτρεψε στην ομάδα να κάνει πολύ καλύτερη εκτίμηση της απόστασης από ό,τι ήταν δυνατό με τα παλαιότερα δεδομένα. Όταν οι αστρονόμοι εργάζονται σε αυτές τις κλίμακες, δεν είναι πρακτικό να χρησιμοποιούν τις γνωστές μας μονάδες μήκους. Χρησιμοποιούν μια τιμή που είναι γνωστή ως αριθμός της ερυθράς μετατόπισης και συμβολίζεται με το z. Ο Kashikawa και η ομάδα του βελτίωσαν την ακρίβεια της τιμής z του γαλαξία κατά έναν παράγοντα 100. Εάν οι επόμενες παρατηρήσεις επιβεβαιώσουν αυτό το αποτέλεσμα, τότε οι αστρονόμοι μπορούν με βεβαιότητα να πουν ότι ο GN-z11 είναι ο πιο μακρινός γαλαξίας που έχει εντοπιστεί ποτέ στο σύμπαν. https://physicsgg.me/2020/12/16/%ce%bc%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%84%cf%8e%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%bc%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%85%cf%83%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf-%ce%b3%ce%b1%ce%bb/

«Άξονας» Γερμανίας – Γαλλίας για την κατάκτηση του διαστήματος. Η ΕΕ επένδυσε 12 δισ. ευρώ προκειμένου να αναπτύξει τη διαστημική της πολιτική κατά την επταετία που ολοκληρώνεται στο τέλος του 2020. Οι εκτιμήσεις δείχνουν δε πως για κάθε ευρώ που επενδύθηκε σε αυτόν τον τομέα, η «επιστροφή» – ή, με άλλα λόγια, το όφελος – ήταν πολλαπλάσια και ανέρχεται σε 3-4 ευρώ. Στην επόμενη επταετία, οι ηγέτες της Ευρώπης δείχνουν αποφασισμένοι να επενδύσουν πολύ περισσότερο και περισσότερα στο διάστημα, εκτιμώντας πως έχει στρατηγική σημασία για το μέλλον της Ευρώπης. «Ο ανταγωνισμός εντείνεται. Οι διαστημικές δραστηριότητες καθίστανται πιο εμπορικές, με μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (…) Ο συνδυασμός των διαστημικών δεδομένων και της ψηφιακής τεχνολογίας δημιουργούν επίσης σημαντικές ευκαιρίες. Κι αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να δώσει πολλές επιχειρηματικές δυνατότητες για όλες τις χώρες της ΕΕ», όπως σημειώνει και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις θέσεις του. Αυτός είναι και ο λόγος που οι δύο «υπερδυνάμεις» της ΕΕ, Γερμανία και Γαλλία, έδωσαν τα χέρια στις 10 Δεκεμβρίου. Αναλαμβάνοντας, έτσι, τη δέσμευση να δώσουν μια σημαντική ώθηση στην ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική. «Για πρώτη φορά εδώ και 15 χρόνια, θα εργαστούμε από κοινού για τους μελλοντικούς εκτοξευτές της Ευρώπης. Αυτό θα βοηθήσει τη διαστημική βιομηχανία να καταστεί πιο αποτελεσματική και πιο ανταγωνιστική, με σκοπό να διατηρήσει την ΕΕ ανάμεσα στις ηγέτιδες δυνάμεις διεθνώς σε αυτόν τον τομέα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρινό λε Μερ. Η παραπάνω δήλωση έγινε μετά την υπογραφή συμφωνίας με τον Γερμανό ομόλογό του, Πέτερ Αλτμάιερ, η οποία αναφέρει ανάμεσα στα άλλα ότι «η συνεργασία ανάμεσα σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε αυτόν τον τομέα πρέπει να καθοδηγείται από την αγορά. Γαλλία και Γερμανία θα προωθήσουν την συνεργασία αυτή». Για «υπέροχα νέα» έκανε λόγο ο νέος γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), Γιόζεφ Άσμπαχερ, με μήνυμά του στο Twitter. Από την πλευρά του, ο Στεφάν Ισραέλ, επικεφαλής της Arianspace που είναι η εταιρείας η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή του εκτοξευτή Ariane 6, επαίνεσε την γαλλο-γερμανική συνεργασία, τονίζοντας πως τίποτα δεν θα μπορούσε ουσιαστικά να προχωρήσει χωρίς αυτήν. Έχει «κολλήσει» ο Ariane 6 Η αλήθεια είναι πως η πρώτη αποστολή του Ariane 6 έχει αναβληθεί για δύο χρόνια, το 2022 αντί του 2020, εξαιτίας σημαντικών καθυστερήσεων στο πρόγραμμα, που αναδεικνύουν και τα προβλήματα «συνεννόηση» ανάμεσα στους Ευρωπαίους στον συγκεκριμένο τομέα. Οι φιλοδοξίες, ωστόσο, δεν λείπουν. Όπως πρόσθεσε ο ίδιος ο Ισραέλ, στόχος είναι η επόμενη γενιά εκτοξευτών (Ariane 7) να δίνει τη δυνατότητα να υπάρχει πλήρωμα, ενδεχομένως δε και να μπορεί να επαναχρησιμοποιηθείμ στα πρότυπα του Space X του «μίστερ Tesla», Έλον Μασκ. Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα, η ΕΕ και συγκεκριμένα η ESA εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική NASA και τους Ρώσους για τα διαστημικά τους προγράμματα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η κατασκευή ενός νέου σταθμού που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από την Σελήνη. Μάλιστα, η σχετική συμφωνία με την NASA υπογράφηκε πριν δύο περίπου μήνες και συγκεκριμένα στις 28 Οκτωβρίου. https://www.tovima.gr/2020/12/15/science/aksonas-germanias-gallias-gia-tin-kataktisi-tou-diastimatos/

Αποστολή για τον παγωμένο γίγαντα. Επιστημονική ομάδα, υπό την αιγίδα της Βρετανικής Υπηρεσίας Μελέτης της Ανταρκτικής, μεταβαίνει στον Νότιο Ατλαντικό για να μελετήσει το γιγάντιο παγόβουνο Α68a –το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ–, καθώς πλησιάζει στις ακτές της βρετανικής υπερπόντιας κτήσης της Νότιας Γεωργίας, απειλώντας να εξοκείλει στα ανοικτά. Αν συμβεί αυτό, η εύθραυστη οικολογική ισορροπία της νήσου θα διαταραχθεί ριζικά, απειλώντας την επιβίωση της σπάνιας τοπικής πανίδας, καθώς πιγκουίνοι και φώκιες θα χάσουν την κύρια πηγή τροφή τους στην περίοδο αναπαραγωγής. Οι ερευνητές θα προσεγγίσουν το παγόβουνο χάρη στο ωκεανογραφικό πλοίο «Τζέιμς Κουκ», ενώ τα σχέδιά τους αφορούν τη χρήση υποθαλάσσιων ρομποτικών οχημάτων και συσκευών μέτρησης για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του παγόβουνου. Τα μεγάλα παγόβουνα είναι ικανά να μεταβάλουν τη θερμοκρασία των υδάτων γύρω τους, εκλύοντας τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού καθώς λιώνουν, όπως εξηγεί το βρετανικό δίκτυο του BBC. Κατά τη διάρκεια του «περίπλου» του προς τον Βορρά, το A68a έχασε μεγάλο μέρος του όγκου του για να απολέσει τον τίτλο του «μεγαλύτερου παγόβουνου στον κόσμο». Παρά ταύτα, η έκτασή του, που ξεπερνά αυτήν της Αρκαδίας, παραμένει εντυπωσιακή. Η επιστημονική ομάδα, η οποία θα φθάσει στην περιοχή στα τέλη Ιανουαρίου, θα αξιοποιήσει δύο τηλεχειριζόμενα ρομποτικά υποβρύχια, που θα καταγράφουν τη μορφολογία του παγωμένου γίγαντα για τέσσερις μήνες. «Θα τοποθετήσουμε ένα από κάθε πλευρά του παγόβουνου. Θα καταγράφουν τη θερμοκρασία των θαλάσσιων υδάτων γύρω από το A68a, την περιεκτικότητα σε αλάτι και χλωροφύλλη, ενώ θα ελέγχουμε διαρκώς τη διαύγεια του νερού. Ο χειρισμός των υποβρυχίων θα γίνεται μάλιστα από την έδρα της υπηρεσίας στο Λονδίνο», λέει ο ωκεανολόγος δρ Πάουλ Αμπραχάμσεν. Οι μετρήσεις χλωροφύλλης θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να εκτιμήσουν την περιεκτικότητα φυτοπλαγκτόν στο νερό. Οι μικροοργανισμοί αυτοί βρίσκονται στην τελευταία θέση της διατροφικής αλυσίδας και αποτελούν την τροφή του γόνου γαρίδας, ο οποίος με τη σειρά του τρέφει όλους τους θαλάσσιους και αμφίβιους κυνηγούς της περιοχής. «Σε αντίθεση με τα τροπικά, όπου η διατροφική αλυσίδα διακρίνεται για την περιπλοκότητά της, στη Νότια Γεωργία το φυτοπλαγκτόν είναι η μόνη διατροφική βάση. Αυτό τρέφει τη γαρίδα, την οποία καταναλώνουν πιγκουίνοι, φώκιες και φάλαινες», λέει ο περιβαλλοντολόγος Τζερέιντ Τάρλινγκ. Το παγόβουνο κινείται γρήγορα χάρη σε θαλάσσιο ρεύμα γνωστό ως Κυκλικό Πολικό Μέτωπο Νότιας Ανταρκτικής (SACCF). Το ρεύμα αυτό, που κατευθύνεται προς τον Βορρά, αλλάζει φορά μόλις φθάσει στα αβαθή της Νότιας Γεωργίας, για να μετατοπιστεί προς τα νοτιοανατολικά. Ελπίδες στους επιστήμονες προκαλούν οι καταγραφές των τελευταίων δύο ημερών, στις οποίες το παγόβουνο εμφανίζεται να έχει μετακινηθεί λίγο προς την κατεύθυνση αυτή. Το χειρότερο σενάριο θα ήταν το παγόβουνο να εξοκείλει στα ανοικτά της νήσου, επηρεάζοντας δυσμενώς την ποσότητα γόνου γαρίδας στην περιοχή και υποχρεώνοντας πιγκουίνους και φώκιες να κολυμπούν μεγάλες αποστάσεις για να εντοπίσουν την τροφή τους. Δυστυχώς, η τήξη του παγόβουνου είναι ιδιαίτερα αργή, καθώς το βύθισμά του, που φθάνει τα 200 μέτρα, σημαίνει ότι η βάση του A68a βρίσκεται στα ιδιαίτερα ψυχρά νερά του Νότιου Παγωμένου Ωκεανού. https://www.kathimerini.gr/world/561197281/apostoli-gia-ton-pagomeno-giganta/

Αναζητώντας τον Αδάμ και την Εύα της Σελήνης. Ανθρωποι, μηχανές και αλγόριθμοι ετοιμάζονται πυρετωδώς για τον μεγάλο «τελικό». Η NASA ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες τα ονόματα 18 αστροναυτών από τους οποίους δύο, ένας άνδρας και μία γυναίκα, θα αναλάβουν να βάλουν τα θεμέλια για την πρώτη ανθρώπινη αποικία στο φεγγάρι Ο ουρανός με τ’ άστρα (του) αποτελούσε πάντοτε μιαν ανεξίτηλη πηγή μυστηρίου για τον άνθρωπο. Κάποιες φορές του έδινε τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσει πόσο μικρός και αδύναμος είναι, ενώ κάποιες άλλες αντιπροσώπευε την πρόκληση που τον ωθούσε να ξεπεράσει τα γνωστά, ως τότε, όριά του. Ακόμη κι όταν ο άνθρωπος άρχισε να υπερνικά τους πάσης φύσεως ανορθολογισμούς και να τον εξερευνά, πότε με μικρά και σχετικά σίγουρα βήματα και πότε με άλματα προς το κενό και το άγνωστο, αυτό δεν άλλαξε. Δεν θα μπορούσε, φυσικά, να αλλάξει, μιας και κάθε πρόοδος, ακόμη και η πιο «ασήμαντη», αποκάλυπτε νέους κόσμους και γεννούσε ακόμη πιο περίπλοκα ερωτήματα, που ενδεχομένως δεν πρόκειται ποτέ να απαντηθούν. Ισως, όμως, να μη χρειάζεται καν να απαντηθούν για να προστεθούν νέες σελίδες στο συναρπαστικό βιβλίο της αναμέτρησης του ανθρώπου με την ιστορία του, το πεπρωμένο του και τον πεπερασμένο κόσμο στον οποίο γεννήθηκε. Σελίδες όπως αυτή την οποία επιχειρεί να γράψει η NASA, με τον κωδικό «Αρτεμις ΙΙΙ», και φιλοδοξεί να τελειώσει μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια. Κοσμώντας την, παράλληλα, με τη φωτογραφία των δύο πρώτων ανθρώπων οι οποίοι όχι απλώς θα προσσεληνωθούν μετά από μισό και πλέον αιώνα, αλλά θα παραμείνουν εκεί για όσο περισσότερο μπορούν, βάζοντας τα θεμέλια για την πρώτη ανθρώπινη αποικία. Οι εξελίξεις επιταχύνονται και το εγχείρημα περνά στην επόμενη φάση του. Ανθρωποι, μηχανές και αλγόριθμοι ετοιμάζονται πυρετωδώς για τον μεγάλο «τελικό». Για τη διαδικασία, δηλαδή, η οποία θα οδηγήσει στον έναν άνδρα και τη μία γυναίκα που θα έχουν την τύχη να γράψουν το όνομά τους με ανεξίτηλα γράμματα σε αυτή τη σελίδα. Κυρίως δε η γυναίκα, την οποία θα συνοδεύει και μια δεύτερη πρωτιά, μιας και δεν έχει υπάρξει άλλη που να έχει πατήσει μέχρι σήμερα το πόδι της στη Σελήνη. Οι δυο τους θα αποτελέσουν, κατά κάποιον τρόπο, τον Αδάμ και την Εύα της εποχής μας – αν και με τρεις τουλάχιστον σημαντικές διαφορές: Δεν θα είναι αναγκαστικά ζευγάρι στη ζωή, η γυνή δεν θα φοβείται τον άνδρα και, το κυριότερο από όλα, δεν θα αποτελούν δημιουργήματα ενός άγνωστου και άπιαστου θεού, αλλά της ίδιας της επιστήμης. Η αμερικανική αεροδιαστημική εταιρεία ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα τα ονόματα των 18 που συμμετέχουν στην τελική φάση. Πρόκειται για εννιά άνδρες και ισάριθμες γυναίκες, όλοι και όλες επαγγελματίες αστροναύτες. Η γκάμα των ηλικιών είναι σχετικά μεγάλη, καθώς δύο μέλη της ομάδας (διαφορετικού φύλου) είναι 54 ετών, ενώ οι νεότεροι μετρούν μόλις 32 χρόνια ζωής. Επίσης, ενώ ένα μέρος της ομάδας – ακριβώς οι μισοί, για την ακρίβεια – διαθέτει σχετική εμπειρία, καθώς έχει βρεθεί τουλάχιστον μία φορά στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, άλλοι είναι πρωτάρηδες, με τους οκτώ μάλιστα να ανήκουν στην τελευταία φουρνιά αποφοίτων της NASA, που πήραν τα πτυχία τους το 2017. «Αμερικανοί, σας παρουσιάζω σήμερα τους μελλοντικούς ήρωες, οι οποίοι θα μας μεταφέρουν πίσω στο φεγγάρι και πιο πέρα από αυτό» ήταν τα λόγια του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, κατά την παρουσίαση των 18 ονομάτων στη Φλόριντα. Στην τελετή όπου, αρχικά, ο προγραμματισμός προέβλεπε να παραβρεθεί ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε θέσει ως στόχο η αποστολή να πραγματοποιηθεί εντός του 2024, κλείνοντας έτσι με πανηγυρικό τρόπο τη δεύτερη θητεία την οποία ήλπιζε (ματαίως, όπως αποδείχθηκε) να διασφαλίσει στον Λευκό Οίκο. Αν κέρδιζε… Η αλήθεια, βεβαίως, είναι πως ακόμη και στην περίπτωση που ο Τραμπ κέρδιζε τις εκλογές, θα παρέμενε αμφίβολο κατά πόσο θα μπορούσε να εκτοξευθεί το 2024 ο πύραυλος που θα μετέφερε τους δύο αστροναύτες μαζί με την… οικοσκευή τους. Κι αυτό διότι η NASA εμφανίζεται ιδιαιτέρως επιφυλακτική και αποφεύγει να δεσμευτεί για οτιδήποτε, ενώ διαμηνύει πως είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν καθυστερήσεις – ειδικά μετά το φιάσκο της απόπειρας του «Μίστερ Τέσλα», Ελον Μασκ, να στείλει το Space X στον πλανήτη Αρη. Η τελευταία επανδρωμένη πτήση στην επιφάνειά της έγινε το 1969 Ούτως ή άλλως, σήμερα γνωρίζουμε πως τίποτα δεν είναι δεδομένο και πως τα σχέδια συχνά δεν εξελίσσονται όπως φαντάστηκαν οι εμπνευστές τους. Είναι γνωστό, για παράδειγμα, ότι η παγκόσμια συγκίνηση την οποία προκάλεσε η πρώτη φορά που άνθρωπος πάτησε το πόδι του στον πιο κοντινό πλανήτη της Γης δεν είχε τη συνέχεια που ενδεχομένως θα περίμενε κανείς. Ακόμη και ο αδυσώπητος ανταγωνισμός των δύο τότε υπερδυνάμεων, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ενωσης, φάνηκε να εκτονώνεται σχετικά γρήγορα σε αυτό το μέτωπο, ειδικά από τη στιγμή που τα πρωτοσέλιδα με τους πηχυαίους τίτλους είχαν γραφεί. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, το γεγονός ότι δεν πέρασαν παρά 40 μήνες από τη στιγμή που ο Αμερικανός Νιλ Αρμστρονγκ πάτησε το πόδι του στη Σελήνη, στις 20 Ιουλίου 1969, μέχρι εκείνη που πραγματοποιήθηκε η τελευταία επανδρωμένη αποστολή στην επιφάνειά της, με τον Ευγένιο Σέρναν. Η διαφορά φάνηκε ακόμη και στις δηλώσεις που έκαναν οι μεγάλοι πρωταγωνιστές. «Αυτό είναι ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο και ένα γιγαντιαίο άλμα για την ανθρωπότητα» ήταν τα εκστασιασμένα λόγια του Αρμστρονγκ – «κάναμε απλώς μια δουλειά» είχε πει απλά και μάλλον τυπικά ο Σέρναν. Θα επαναληφθεί, άραγε, κάτι ανάλογο και με την υπόθεση του εποικισμού της Σελήνης; Ουδείς γνωρίζει. Σίγουρα, πάντως, όταν έρθει η στιγμή για να πατηθεί το κουμπί, θα υπάρξουν εκατομμύρια στον πλανήτη που θα αναρωτηθούν: Μα, αλήθεια, αυτό είναι που έλειπε από τις ζωές μας για να γίνουν καλύτερες ή, έστω, λίγο πιο ανθρώπινες; https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blog-post_16.html

O ρόλος της τύχης στην κατοικησιμότητα της Γης είναι υπερβολικά μεγάλος Έρευνα του University of Southampton παρέχει νέα στοιχεία ως προς το πώς ο πλανήτης μας κατάφερε να παραμείνει κατοικήσιμος για δισεκατομμύρια χρόνια- καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως, σχεδόν σίγουρα αυτό οφείλεται, εν μέρει τουλάχιστον, στην τύχη. Η σχετική έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο Communications Earth and Environment, περιελάμβανε τη διεξαγωγή της πρώτης προσομοίωσης κλιματικής εξέλιξης σε χιλιάδες τυχαίως παραγόμενους πλανήτες [Toby Tyrrell, «Chance played a role in determining whether Earth stayed habitable»]. https://www.nature.com/articles/s43247-020-00057-8 Γεωλογικά δεδομένα δείχνουν ότι το κλίμα της Γης έχει παραμείνει συνεχόμενα κατοικήσιμο για πάνω από τρία δισεκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο η ισορροπία του ήταν και είναι ιδιαίτερα επισφαλής, με υπαρκτό το ενδεχομενο ταχείας επιδείνωσης σε πολύ χαμηλές ή πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Ο καθηγητής Τόμπι Ταιρέλ εξηγεί σχετικά: «Ένα συνεχόμενα σταθερό και κατοικήσιμο κλίμα στη Γη είναι πολύ περίεργο. Οι γείτονές μας, ο Άρης και η Αφροδίτη, δεν έχουν κατοικήσιμες θερμοκρασίες, αν και κάποτε ο Άρης είχε. Η Γη όχι απλά έχει μια κατοικήσιμη θερμοκρασία σήμερα, μα την έχει κρατήσει συνεχόμενα για περίπου 3-4 δισ. χρόνια- ένα ασυνήθιστα μεγάλο διάστημα γεωλογικού χρόνου». Είναι πολλά τα γεγονότα που μπορούν να απειλήσουν τη συνεχιζόμενη σταθερότητα ενός πλανήτη: Πτώσεις αστεροειδών, ηλιακές εκλάμψεις και μεγάλης κλίμακας γεωλογικά γεγονότα, όπως εκρήξεις υπερ-ηφαιστείων. Ένας αστεροειδής που έπεσε στη Γη πριν από 66 εκατ. χρόνια προκάλεσε την εξαφάνιση άνω του 75% των ειδών, φέρνοντας το τέλος των δεινοσαύρων και πολλών άλλων ειδών. Προηγούμενα μοντέλα ως προς την κατοικησιμότητα της Γης περιελάμβαναν μοντέλα ως προς έναν πλανήτη: Τη Γη. Ωστόσο, εμπνεόμενος από τις ανακαλύψεις εξωπλανητών που δείχνουν ότι υπάρχουν δισεκατομμύρια πλανήτες σαν τη Γη στον γαλαξία μας και μόνο, ο Ταϊρέλ ασχολήθηκε με ένα διαφορετικό ερώτημα: Τι ήταν αυτό που έκανε τη Γη να παραμείνει κατοικήσιμη για τόσο πολύ; Για να βρει απαντήσεις, ο επιστήμονας χρησιμοποίησε δυνατότητες υπερυπολογιστή για προσομοιώσεις που εξέταζαν πώς 100.000 τυχαία διαφορετικοί πλανήτες ανταποκρίνονταν σε τυχαία γεγονότα που επηρέαζαν το κλίμα σε διάστημα τριών δισ. ετών- μέχρι που έφταναν σε ένα σημείο όπου έχαναν την κατοικησιμότητά τους. Ο κάθε πλανήτης προσομοιώθηκε 100 φορές, με διαφορετικά τυχαία γεγονότα κάθε φορά. Έχοντας συγκεντρώσει μεγάλο όγκο δεδομένων, μετά εξέτασε κατά πόσον η «επιμονή» της κατοικησιμότητας περιοριζόταν σε μόλις λίγους πλανήτες, που ήταν πάντα ικανοί να υποστηρίζουν ζωή για 3 δισ. χρόνια, ή αν απλωνόταν σε πολλούς διαφορετικούς πλανήτες, ο καθένας εκ των οποίων παρέμενε μόνο κάποιες φορές κατοικήσιμος σε αυτή την περίοδο. Τα αποτελέσματα ήταν σαφή: Οι περισσότεροι από τους πλανήτες που παρέμεναν κατοικήσιμοι (ικανοί να υποστηρίξουν ζωή) στην περίοδο των τριών δισ. ετών είχαν μόνο μια πιθανότητα, όχι βεβαιότητα, να παραμένουν έτσι. Σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν πλανήτες που συνήθως αποτύγχαναν στις προσομοιώσεις και παρέμεναν μόνο περιστασιακά κατοικήσιμοι. Από έναν συνολικό πληθυσμό 100.000 πλανητών, το 9% (8.700) ήταν επιτυχείς τουλάχιστον μία φορά- από αυτούς, σχεδόν όλοι (8.000) ήταν επιτυχείς λιγότερες από 50 στις 100 φορές και πολλοί (4.500) λιγότερες από 10 φορές στις 100. Η έρευνα αυτή υποδεικνύει πως η τύχη αποτελεί πολύ μεγάλο παράγοντα ως προς το αν οι πλανήτες, όπως η Γη, μπορούν να συνεχίσουν να υποστηρίζουν ζωή σε διάστημα δισεκατομμυρίων ετών. Ο καθηγητής Ταϊρέλ καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Μπορούμε τώρα να καταλάβουμε ότι η Γη παρέμεινε κατάλληλη για ζωή για τόσο πολύ καιρό εξαιτίας, τουλάχιστον εν μέρει, της τύχης. Για παράδειγμα, αν ένας λίγο μεγαλύτερος αστεροειδής είχε χτυπήσει τη Γη, ή το είχε κάνει σε κάποια άλλη περίοδο, η Γη μπορεί να είχε χάσει εντελώς την κατοικησιμότητά της. Για να το θέσουμε αλλιώς, αν ένας νοήμων παρατηρητής ήταν παρών στην πρώιμη Γη καθώς η ζωή εξελισσόταν αρχικά, και ήταν σε θέση να υπολογίσει τις πιθανότητες ο πλανήτης να παραμείνει κατοικήσιμος για τα επόμενα δισεκατομμύρια χρόνια, οι υπολογισμοί του μπορεί να είχαν δείξει πολύ χαμηλές πιθανότητες». Δεδομένων αυτών των χαμηλών πιθανοτήτων, η έρευνα προβαίνει στην εικασία πως αλλού στο σύμπαν μπορεί να υπάρχουν πλανήτες σαν τη Γη που είχαν παρόμοιες αρχικές προοπτικές, μα, εξαιτίας τυχαίων γεγονότων, σε κάποια φάση έγιναν πολύ θερμοί ή πολύ ψυχροί και ως εκ τούτου έχασαν τη ζωή που βρισκόταν πάνω τους. Καθώς οι τεχνικές για τη διερεύνηση εξωπλανητών βελτιώνονται, και πλανήτες που θεωρούνται «δίδυμοι» της Γης ανακαλύπτονται και αναλύονται, φαίνεται πολύ πιθανό πως οι περισσότεροι θα διαπιστώνεται πως είναι ακατοίκητοι. https://physicsgg.me/2020/12/15/o-%cf%81%cf%8c%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%84%cf%8d%cf%87%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%b7%cf%83%ce%b9%ce%bc%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1/

H Ιαπωνία παρουσίασε τα δείγματα του αστεροειδούς Ryugu Δείγματα του αστεροειδούς Ryugu παρουσίασε η Ιαπωνική Υπηρεσία Διαστημικής Εξερεύνησης (JAXA). Η κάψουλα που περιέχει δείγματα του αστεροειδούς Ryugu ανοίχτηκε τη Δευτέρα σε ερευνητικό κέντρο έξω από το Τόκιο, με την ελπίδα ότι περιέχει οργανικά μόρια που ενδεχομένως σχετίζονται με την εμφάνιση ζωής. Μικρές πέτρες και καφετιά σκόνη διακρίνονται μέσα στην κάψουλα. Τα σπάνια δείγματα συλλέχθηκαν από το σκάφος Hayabusa2, το οποίο ολοκλήρωσε με επιτυχία μια Οδύσσεια έξι ετών. Το Hayabusa2 πέρασε 16 μήνες το 2018 και το 2019 ακολουθώντας τον Ryugu, και προσεδαφίστηκε δύο φορές για να συλλέξει πέτρες και σκόνη. Αποθηκεύτηκαν σε μια κάψουλα ονόματι "tamatebako" (κουτί θησαυρού), που έριξε στη Γη πριν κατευθυνθεί προς άλλους αστεροειδείς. Η κάψουλα απελευθερώθηκε από το μητρικό σκάφος και έπεσε με αλεξίπτωτο την περασμένη εβδομάδα στην έρημο της Αυστραλίας. Εντός 57 ωρών, η κάψουλα μεταφέρθηκε σε εργαστήριο της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Διαστημικής Εξερεύνησης (JAXA). Μέχρι να ανοίξει το σφραγισμένο δοχείο, οι υπεύθυνοι της αποστολής δεν γνώριζαν αν υπήρχε κάτι μέσα. Μέχρι στιγμής, η JAXA εκτιμά ότι έχει συλλέξει 1 έως 2 γραμμάρια υλικού, ή 10 έως 20 φορές περισσότερο από τα 100 χιλιοστόγραμμα που περίμεναν. Εάν αυτό είναι ακριβές, θα ήταν το μεγαλύτερο δείγμα αστεροειδών που συλλέχθηκε ποτέ από το διάστημα. Το μόνο άλλο εξωγήινο δείγμα αστεροειδών προήλθε επίσης από την Ιαπωνία μέσω της αποστολής Hayabusa1, η οποία συγκέντρωσε μόλις 1 χιλιοστόγραμμα υλικού. Η Ιαπωνική Υπηρεσία επιβεβαίωσε επίσης ότι συγκέντρωσε τα πρώτα δείγματα αερίου από το βαθύ διάστημα. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/h-ryugu.html

Έλληνας ανέπτυξε αλγόριθμο που προβλέπει με ακρίβεια τα «fake news» στο Twitter Ερευνητές στη Βρετανία ανέπτυξαν αλγόριθμο που μπορεί να προβλέψει με αρκετή ακρίβεια ποιοι χρήστες του Twitter είναι πιθανότερο να διαμοιράσουν και να εξαπλώσουν αναξιόπιστες ειδήσεις και εν γένει να παραπληροφορήσουν, προτού το επιχειρήσουν. Επικεφαλής της εν λόγω ομάδας είναι ο Δρ. Νίκος Αλετράς. Πρόκειται για Έλληνα της Διασποράς, ο οποίος είναι ειδικός στην Πληροφορική. Ο συγκεκριμένος αλγόριθμος βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Ειδικότερα, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ, με επικεφαλής τον Δρ. Νίκο Αλετρά του Τμήματος Επιστήμης των Υπολογιστών, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «PeerJ», ανέπτυξαν μια «έξυπνη» μέθοδο που προβλέπει πόσο πιθανό είναι ένας χρήστης του Twitter να κάνει συστηματική αναξιόπιστη πληροφόρηση μέσω των μηνυμάτων του (tweets). Η ακρίβεια πρόβλεψης φθάνει κατά μέσο όρο το 80%. Ο Δρ. Αλετράς και οι συνεργάτες του ανέλυσαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο tweets από περίπου 6.200 χρήστες, οι οποίοι χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες: όσους προωθούσαν αναξιόπιστες ειδήσεις και όσους μοιράζονταν πληροφορίες μόνο από αξιόπιστες πηγές ειδήσεων. Τα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν για να εκπαιδευθεί ένας νέος αλγόριθμος μηχανικής μάθησης, ώστε να διακρίνει ένα χρήστη ανάλογα με το βαθμό αξιοπιστίας των πληροφοριών που διακινεί. Διαπιστώθηκε ότι οι χρήστες που ρέπουν στην παραπληροφόρηση, είναι πιθανότερο να στέλνουν μηνύματα σχετικά με την πολιτική ή τη θρησκεία, καθώς επίσης να χρησιμοποιούν αγενή γλώσσα. Τα μηνύματά τους συχνά αναφέρονται στην «κυβέρνηση», στα «μέσα ενημέρωσης», στο «Ισλάμ» ή στο «Ισραήλ». Αντίθετα, όσοι προσέχουν να εξαπλώνουν μέσω του μέσου κοινωνικής δικτύωσης μόνο αξιόπιστες πληροφορίες, «τιτιβίζουν» συχνότερα για την προσωπική ζωή τους, τα συναισθήματα τους, τις σχέσεις με τους φίλους τους κ.τ.λ. Τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter και το Facebook να αναπτύξουν νέους «έξυπνους» τρόπους να βάλουν φρένο στην διογκούμενη παραπληροφόρηση, καθώς επίσης να βοηθήσουν τους κοινωνικούς επιστήμονες και τους ψυχολόγους να καταλάβουν καλύτερα τη συμπεριφορά των χρηστών σε μεγάλη κλίμακα. Όπως δήλωσε ο Αλετράς, «τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς τρόπους μέσω των οποίων οι άνθρωποι αποκτούν πρόσβαση στις ειδήσεις, καθώς εκατομμύρια χρήστες στρέφονται σε πλατφόρμες όπως το Twitter και το Facebook κάθε μέρα, προκειμένου να μάθουν για σημαντικά γεγονότα που συμβαίνουν τόσο στην πατρίδα τους όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Όμως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει επίσης η πρωταρχική πλατφόρμα για την εξάπλωση της παραπληροφόρησης, κάτι που έχει τεράστια επίπτωση στην κοινωνία και μπορεί να επηρεάσει την κρίση των ανθρώπων για το τι συμβαίνει στον κόσμο γύρω τους». «Στο πλαίσιο της έρευνας μας», πρόσθεσε, «εντοπίσαμε ορισμένες τάσεις στη συμπεριφορά των χρηστών, για παράδειγμα βρήκαμε ότι η συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση αγενούς γλώσσας και στην εξάπλωση αναξιόπιστου περιεχομένου μπορεί να αποδοθεί στην μεγάλη online πολιτική εχθρότητα». https://www.naftemporiki.gr/story/1670035/ellinas-aneptukse-algorithmo-pou-problepei-me-akribeia-ta-fake-news-sto-twitter

Εκτοξεύτηκε με επιτυχία ο ρωσικός διαστημικός πύραυλος Angara A5! Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η εκτόξευση του βαρέος τύπου διαστημικού πυραύλου-φορέα Angara A5 από τη Ρωσία. Η σημερινή δοκιμαστική εκτόξευση πραγματοποιήθηκε στις 8.50 το πρωί ώρα Μόσχας και είναι η δεύτερη που πραγματοποιείται. Η πρώτη δοκιμαστική εκτόξευση πραγματοποιήθηκε το 2014 και σκοπός της ήταν να αντικαταστήσει τον βαρέος τύπου πύραυλο φορέα Proton M, ώστε να είναι σε θέση να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο μεγαλύτερο των 20 τόνων στο Διάστημα. Η πλατφόρμα εκτόξευσης του νέου πυραύλου θα εγκαινιασθεί το 2021. Η σημερινή εκτόξευση, όπως ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία Roskosmos, πραγματοποιήθηκε από το στρατιωτικό κοσμοδρόμιο Πλισέτσκ που βρίσκεται βορειοδυτικά της χώρας, στην περιοχή Αρχάγγελσκ. Η εκτόξευση του πυραύλου Angara είχε καθυστερήσει λόγω τεχνικών θεμάτων, περιλαμβανομένων και ελαττωμάτων στους κινητήρες του, τα οποία σύμφωνα με τους επιστήμονες θα μπορούσαν να τον καταστρέψουν εν πτήσει. Η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία Roskosmos έχει δεχθεί τα τελευταία χρόνια σειρά πληγμάτων από αποτυχίες και σκάνδαλα διαφθοράς, στα οποία συγκαταλέγεται και η κατασκευή του νέου κοσμοδρομίου Vostochnii στην ρωσική Άπω Ανατολή, όπου οι υπεύθυνοι κατασκευαστές έχουν παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη με την κατηγορία ότι υπεξαίρεσαν κρατικά κονδύλια. Ο πύραυλος Angara ανήκει στην οικογένεια των πυραύλων – φορέων που αρχίζουν από τις κατηγορίες πυραύλων ελαφρού τύπου και φθάνουν στις κατηγορίες βαρέος τύπου. Η οικογένεια αυτή των πυραύλων χρησιμοποιεί καθαρά από οικολογικής πλευράς συστατικά καυσίμου. Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί δύο εκτοξεύσεις και οι δύο από το κοσμοδρόμιο Πλισέτσκ. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/944467_ektoxeytike-me-epityhia-o-rosikos-diastimikos-pyraylos-angara-a5-vinteo \

Ο άνθρωπος που πέθανε δύο φορές. Ενα φθινοπωρινό απόγευμα του 1939, ο 21χρονος φοιτητής της φυσικής Ρίτσαρντ Φέινμαν έγινε δεκτός για τσάι στο σπίτι του κοσμήτορα του Πρίνστον. Ατίθασο Εβραιόπουλο, παιδί-θαύμα των επιστημών από το Κουίνς, είχε αναγκαστεί να φορέσει κοστούμι – πράγμα που σιχαινόταν. Ο Φέινμαν απεχθανόταν κάθε επισημότητα. Οταν η αυστηρή, σεβάσμια σύζυγος του κοσμήτορα τον ρώτησε αν πίνει το τσάι του «με γάλα ή λεμόνι», ο Φέινμαν πέταξε «και με τα δύο», όπου η γυναίκα αναφώνησε: «Σίγουρα, θα αστειεύεστε, κύριε Φέινμαν!». Χρόνια αργότερα, ο μετέπειτα νομπελίστας εξέδωσε το χρονικό της ζωής του με αυτόν τον τίτλο: «Σίγουρα, θα αστειεύεστε, κύριε Φέινμαν!». Ο Φέινμαν τιμήθηκε με το Νομπέλ Φυσικής για την ερευνητική δουλειά του στην κβαντοφυσική, μελέτησε τη φύση του χρόνου πλάι στον μεγάλο Τζον Ουίλερ, ενώ στον πόλεμο συμμετείχε στο «πρόγραμμα Μανχάταν» για την κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας. ‘Οσο καιρό εργαζόταν για τη βόμβα, η γυναίκα του, Αρλίν, νοσηλευόταν σε σανατόριο, άρρωστη με φυματίωση. Ο Φέινμαν την έβλεπε κάθε Σαββατοκύριακο. Οπως γράφει ο Αλαν Λάιτμαν στο βιβλίο του «A Sense of the Mysterious», την είχε παντρευτεί στα κρυφά, αψηφώντας τις αντιρρήσεις των γονιών του. Το καλοκαίρι του 1945 η Αρλίν πέθανε. Ο Φέινμαν βυθίστηκε σε κατάθλιψη. Εκανε άλλους δύο γάμους – ο τρίτος μόνο στέριωσε (έγινε και πατέρας δις), κυρίως όμως αναλώθηκε σε ερωτικές περιπέτειες με τις συζύγους φίλων και συνεργατών του… Το 1947, έκανε κάτι που απέκρυψε στην αυτοβιογραφία του: έγραψε επιστολή στην πεθαμένη Αρλίν. «Γλυκιά μου, σε αγαπώ», έγραφε εκεί. «Πέρασε τόσο πολύς καιρός από την τελευταία φορά που σου έγραψα – σχεδόν δύο χρόνια, ξέρω όμως ότι θα με καταλάβεις διότι ξέρεις πώς είμαι, πεισματάρης και ρεαλιστής, οπότε πίστευα πως δεν έχει κανένα νόημα να σου γράψω. Τώρα όμως ξέρω, αγαπημένη μου γυναίκα, ότι είναι σωστό αυτό που καθυστέρησα τόσο να κάνω… Θέλω να σου πω πως σε αγαπώ. Θέλω να σε αγαπώ. Θα σε αγαπώ πάντα. Δυσκολεύομαι να καταλάβω τι σημαίνει να σε αγαπώ τη στιγμή που είσαι νεκρή –ακόμα όμως θέλω να σε φροντίζω– και θέλω κι εσύ να με φροντίζεις και να νοιάζεσαι για μένα. Θέλω να έχω προβλήματα για να συζητάω μαζί σου… ΥΓ. Σε παρακαλώ, συγχώρεσέ μου που δεν σου ταχυδρόμησα αυτή την επιστολή – δεν γνωρίζω όμως τη διεύθυνσή σου». Το 1988, ο 70χρονος πλέον Φέινμαν εισήχθη στο νοσοκομείο, στο τελευταίο στάδιο του καρκίνου. Τα τελευταία του λόγια: «Πόσο άσχημο να πεθαίνεις δύο φορές. Είναι τόσο πληκτικό». Μετά τον θάνατό του, βρέθηκε καταχωνιασμένη η επιστολή προς την Αρλίν. Ισως αυτός που τη βρήκε να σχολίασε κλαίγοντας: «Σίγουρα, θα αστειεύεστε, κύριε Φέινμαν!». https://www.kathimerini.gr/culture/561192412/o-anthropos-poy-pethane-dyo-fores/ Σίγουρα θα αστειεύεστε κύριε Φάινμαν. …) Περπάτησα έξω για λίγο. Ήμουν έκπληκτος που δεν ένοιωθα αυτά που υποτίθεται έπρεπε να νοιώθουν οι άνθρωποι σε τέτοιες περιστάσεις. Ίσως να κορόιδευα τον εαυτό μου. Δεν ήμουν βέβαια καλά, δεν ήμουν όμως και εξαιρετικά ταραγμένος, ίσως γιατί γνωρίζαμε εδώ και πολύ καιρό αυτό που επρόκειτο να συμβεί κι είχα εξοικειωθεί μαζί του. Είναι πολύ δύσκολο να το εξηγήσω. Αν κάποιος Αρειανός (ο οποίος, ας υποθέσουμε, δεν πεθαίνει ποτέ από ασθένεια ή γηρατειά, μόνο από ατύχημα) ερχόταν εδώ στη Γη κι έβλεπε αυτό το παράξενο γένος όντων, αυτούς τους ανθρώπους που ζουν 70-80 χρόνια ξέροντας ότι πλησιάζει ο θάνατος, θα του φαινόταν τρομερό να ζει κάτω από αυτές τις συνθήκες, γνωρίζοντας ότι η ζωή είναι απλώς προσωρινή. Εμείς όμως οι άνθρωποι ξεπερνάμε σχετικά εύκολα το πρόβλημα αυτό, γελάμε, αστειευόμαστε, ζούμε. Η μόνη διαφορά όμως για μένα και την Αρλήν ήταν ότι αντί να ζήσουμε μαζί 50 χρόνια, ζήσαμε μόνο 5. Ήταν μια ποσοτική μόνο διαφορά, το ψυχολογικό πρόβλημα ήταν ακριβώς το ίδιο. Ο μόνος τρόπος να το κοιτάξουμε διαφορετικά θα αν είχαμε παραδεχθεί «Αυτοί οι άλλοι την έχουν καλύτερα, θα ζήσουν 50 χρόνια περισσότερο», αυτό όμως θα ήταν τρελό. Γιατί θα ‘πρεπε να νιώσουμε δυστυχισμένοι με το να λέμε «Γιατί άραγε είμαστε τόσο άτυχοι; Τι μας φύλαγε ο Θεός, τι κάναμε για να μας αξίζει μια τέτοια τιμωρία;», όλα τέλος πάντων αυτά που – αν κατανοήσεις την πραγματικότητα βαθιά μέσα σου – είναι άσχετα με το θέμα και αναπάντητα, είναι πράγματα που κανείς δεν τα ξέρει. Αυτό που σου συμβαίνει δεν είναι παρά ένα ατύχημα της ζωής. Εμείς όμως είχαμε ζήσει μαζί, είχαμε ζήσει πολύ καλά. Επέστρεψα στο δωμάτιο της Αρλήν, κάθισα εκεί κι άρχισα να σκέφτομαι όσα συνέβαιναν στο σώμα της: οι πνεύμονες δεν μπορούσαν να τροφοδοτήσουν το αίμα με περισσότερο οξυγόνο, έτσι ο εγκέφαλος θα άρχισε να υπολειτουργεί, μετά θα εξασθενούσε η καρδιά κι η αναπνοή θα γινόταν ολοένα και πιο δύσκολη. Νόμιζα ότι τα συμπτώματα αυτά θα έπαιρναν τη μορφή χιονοστιβάδας, οι βιολογικές λειτουργίες θα αναστέλλονταν και θα επακολουθούσε η τραγική κατάρρευση. Η Αρλήν όμως δεν φάνηκε να ακολουθεί την πορεία αυτή. Έχανε αργά αργά την πνευματική της διαύγεια, κι η αναπνοή της όλο και λιγόστευε μέχρι που δεν υπήρχε πια αναπνοή αλλά μόλις πριν υπήρχε μια σταλιά. Η νοσοκόμα πέρασε κάνοντας τον γύρο της και επιβεβαίωσε ότι η Αρλήν ήταν νεκρή. Βγήκε έξω – ήθελα να μείνω μόνος για λίγο. Κάθισα λιγάκι κοντά της και μετά τη φίλησα για τελευταία φορά. Ένοιωσα έκπληξη όταν ανακάλυψα ότι τα μαλλιά της μύριζαν ακριβώς όπως και πριν. Όταν, βέβαια, κάθισα και το σκέφτηκα δεν βρήκα κανένα λόγο γιατί θα έπρεπε να αλλάξει η μυρωδιά των μαλλιών σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Αλλά για μένα ήταν ένα σοκ γιατί φανταζόμουν ότι μόλις είχε συμβεί κάτι πελώριο – κι όμως τίποτε δεν είχε συμβεί ακόμα. Την άλλη μέρα πήγα στο νεκροθάλαμο. Ο υπάλληλος εκεί μου έβαλε στο χέρι τα δαχτυλίδια της, που τα είχε βγάλει απ’ το πτώμα. «Θα ‘θελες μήπως να δεις τη γυναίκα σου για τελευταία φορά;», ρώτησε. «Τι είδους τελευταία – όχι, δεν θέλω να τη δω, όχι! Μόλις πριν την είδα», φώναξα. «Ναι, τώρα όμως την έχουμε τακτοποιήσει». Ο άνθρωπος ήταν από άλλο κόσμο. Τακτοποιείται ένα κορμί όταν είναι άψυχο; Δεν ήθελα να ξαναδώ την Αρλήν, θα με αναστάτωνε περισσότερο. Τηλεφώνησα στο γκαράζ που είχε ρυμουλκήσει το αυτοκίνητο, το πήρα κι έβαλα στο πίσω μέρος τα πράγματα της Αρλήν. Μετά πήρα μαζί μου και κάποιον που έκανε ωτοστόπ κι έφυγα απ’ την Αλμπουρκέκ. Δε θά ‘χαμε κάνει ούτε πέντε μίλια όταν «ΜΠΑΝΓΚ!» κι άλλο σκασμένο λάστιχο. Άρχισα να βρίζω, να καταριέμαι ακατάπαυστα. Ο τύπος που έκανε ωτοστόπ με κοίταζε σαν να έβλεπε ανισόρροπο. «Μα πρόκειται απλώς για κλατάρισμα, έτσι δεν είναι;» ρώταγε και ξαναρώταγε. «Ναι, απλώς ένα κλατάρισμα – κι ύστερα κι άλλο, κι άλλο, κι άλλο, κι άλλο!» Αντικαταστήσαμε το σκασμένο λάστιχο, βάζοντας τη ρεζέρβα, και πήγαμε σιγά σιγά στο Λος Άλαμος, χωρίς να φτιάξω το άλλο λάστιχο. Δεν ήξερα πως να αντικρίσω τους φίλους μου εκεί, δεν ήθελα να βρεθεί κανείς με κατεβασμένα μούτρα και να με ρωτήσει για το θάνατο της Αρλήν. Κάποιος όμως ρώτησε τι συνέβη. «Πέθανε. Και πως πάει το πρόγραμμα;» ρώτησα. Κι αυτοί κατάλαβαν ότι δεν ήθελα να γυρίζω συνεχώς γύρω απ’ αυτό το γεγονός. Μόνο ένας βρέθηκε να μου εκφράσει τη συμπάθειά του κι αυτό συνέβη επειδή έτυχε να λείπει απ’ το Λος Άλαμος την ημέρα που είχα επιστρέψει. Μια νύχτα ονειρεύτηκα την Αρλήν, αμέσως όμως της είπα: «Όχι, όχι, δεν μπορεί να βρίσκεσαι στο όνειρο αυτό, δεν είσαι ζωντανή!». Ξαναονειρεύτητα την Αρλήν κι είχα πάλι την ίδια αντίδραση: «Δεν μπορεί να είσαι στο όνειρο αυτό!» «Όχι, όχι!», απάντησε. «Σε κορόιδεψα. Είχα κουραστεί μαζί σου και σκάρωσα το κόλπο αυτό για να τραβήξω το δρόμο μου. Τώρα όμως σε θέλω και πάλι, γύρισα». Λοιπόν, φαίνεται ότι το μυαλό μου δούλευε εναντίον του εαυτού του. Έπρεπε, ακόμη και σε ένα καταραμένο όνειρο, να βρεθεί εξήγηση πως γίνεται να υπάρχει ακόμη Αυτή! Πρέπει να είχα πιεστεί ψυχολογικά. Δεν είχα κλάψει καθόλου ώσπου, κάπου ένα μήνα μετά το θάνατο της Αρλήν, καθώς περνούσα μπορστά από ένα κατάστημα στο Όουκ Ρτζ, είδα στη βιτρίνα ένα όμορφο φόρεμα και σκέφτηκα «Αυτό θα άρεσε στην Αρλήν». Και τότε ξέσπασα. απόσπασμα από το βιβλίο «Τι σε νοιάζει εσένα τι σκέφτονται οι άλλοι; Οι περιπέτειες ενός παράξενου τύπου, του Richard Feynman, όπως τις αφηγήθηκε στον Ralph Leighton», μετάφραση Νίκος Κοτρίδης, εκδόσεις τροχαλία. https://physicsgg.me/2020/12/13/%cf%83%ce%af%ce%b3%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b1-%ce%b8%ce%b1-%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%b5%cf%8d%ce%b5%cf%83%cf%84%ce%b5-%ce%ba%cf%8d%cf%81%ce%b9%ce%b5-%cf%86%ce%ac%ce%b9%ce%bd%ce%bc%ce%b1%ce%bd/

Γιατί οι γεωφυσικοί ενδιαφέρονται για τα νετρίνα; Τα νετρίνα παίζουν σπουδαίο ρόλο στην σωματιδιακή φυσική. Το γεγονός ότι διαθέτουν μικρή μεν, αλλά όχι αμελητέα μάζα, αποτελεί την μοναδική αναμφισβήτητη ανακάλυψη που δείχνει ότι υπάρχει άγνωστη φυσική πέραν του Καθιερωμένου Πρότυπου των στοιχειωδών σωματιδίων (σύμφωνα με το οποίο τα νετρίνα έχουν μηδενική μάζα). Επιπλέον, τα νετρίνα είναι σημαντικά και στην Κοσμολογία. Η μελέτη τους μας βοηθά να κατανοήσουμε την κυριαρχία της ύλης αντί της αντιύλης στο σύμπαν, αλλά και την δημιουργία των κοσμικών δομών μεγάλης κλίμακας. Μάλιστα, ένα από τα καλύτερα όρια για την μάζα των νετρίνων προκύπτει από την κατανομή των γαλαξιών στο σύμπαν και από τα δεδομένα της κοσμικής μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου, το υπόλειμμα ακτινοβολίας από την Μεγάλη Έκρηξη. Μαζί με αυτά τα αρχέγονα φωτόνια που γεμίζουν το σημερινό σύμπαν, κυκλοφορούν γύρω μας και αρχέγονα νετρίνα – αυτά που περίσσεψαν από την θερμή σούπα των σωματιδίων της Μεγάλης Έκρηξης. Η σημερινή τους πυκνότητα είναι περίπου 150 νετρίνα ανά κυβικό εκατοστό(!), αλλά η ενέργειά τους είναι πλέον εξαιρετικά μικρή και γι αυτό δεν τα έχουμε ανιχνεύσει ακόμα. Από την πλευρά των αστροφυσικών τα νετρίνα είναι σημαντικά γιατί τα χαρακτηριστικά τους καθορίζουν τους κύκλους της ζωής των άστρων και την παραγωγή των βαρέων στοιχείων διαμέσου των θεαματικών εκρήξεων των σουπερνόβα. Εννοείται πως τα νετρίνα βασανίζουν και τους πυρηνικούς φυσικούς που ασχολούνται με τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας και τις πυρηνικές βόμβες, που παράγουν τεράστιο αριθμό νετρίνων. Όμως, οι γεωφυσικοί γιατί να ενδιαφέρονται για τα νετρίνα; Η Γη εκπέμπει νετρίνα Οι γεωφυσικοί ελπίζουν πως διαμέσου των νετρίνων θα απαντήσουν ένα ερώτημα που τους απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια. Το ερώτημα αυτό αφορά την πηγή της εσωτερικής θερμότητας της Γης, και σχετίζεται με μια μεγάλη διαμάχη ανάμεσα στον Κάρολο Δαρβίνο και τον λόρδο Κέλβιν, για την ηλικία της Γης. (Για την ιστορία η εκτίμηση της ηλικίας της Γης που έκανε ο Δαρβίνος ήταν στη σωστή κατεύθυνση. Αντίθετα αυτή που πρότεινε ο λόρδος Κέλβιν, υποθέτοντας ότι η Γη είχε ψυχθεί σταδιακά ύστερα από μια αρχική κατάσταση τήξης, ήταν υπερβολικά σύντομη για να είναι δυνατή η βιολογική εξέλιξη. Βέβαια, εκείνη την εποχή οι επιστήμονες -και ο Κέλβιν- αγνοούσαν την ραδιενέργεια που αποτελεί μια συνεχή πηγή θερμότητας στο εσωτερικό της Γης). Η ηλικία της Γης και του ηλιακού συστήματος προσδιορίζεται πλέον με την ραδιοχρονολόγηση αρχέγονων πετρωμάτων και μετεωριτών. Υπολογίζεται περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα μεταξύ των γεωφυσικών σχετικά με το ποσοστό της γήινης θερμότητας που προέρχεται από την πυρηνική σχάση ραδιενεργών στοιχείων και εκείνο που είναι κατάλοιπο από την θυελλώδη γέννησή της. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της ενεργειακής παραγωγής του πλανήτη μας οφείλεται στην διάσπαση των πυρήνων του ουρανίου και θορίου, αλλά δεν είναι βέβαιοι ούτε για το πόσο άφθονα είναι αυτά τα στοιχεία ούτε για την κατανομή τους στο εσωτερικό της Γης. Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά γνωρίζουμε την σύνθεση του Ήλιου πολύ καλύτερα απ’ ότι το εσωτερικό του πλανήτη μας. Σήμερα χάρη στους σύγχρονους ευαίσθητους ανιχνευτές, οι επιστήμονες μπορούν να «ακτινογραφήσουν» το εσωτερικό της Γης παρατηρώντας τα αντινετρίνα που παράγονται κατά τη διάσπαση ραδιενεργών στοιχείων στο εσωτερικό της. Το 1953 ο κορυφαίος φυσικός George Gamow είχε υποδείξει την δυνατότητα ανίχνευσης νετρίνων γήινης προέλευσης. Το 1983 οι Lawrence M. Krauss, Sheldon L. Glashow και David N. Schramm στην εργασία τους με τίτλο «Anti-neutrinos Astronomy and Geophysics» υπολόγισαν πόσα νετρίνα πρέπει να εκπέμπονται από την Γη ανά δευτερόλεπτο. Με έκπληξη διαπίστωσαν ότι ο αριθμός τους ήταν εξίσου μεγάλος με την ροή των νετρίνων που φτάνουν στην Γη και παράγονται στο εσωτερικό του Ήλιου. Απέδειξαν επίσης ότι τα αντινετρίνα θα μπορούσαν να μας επέτρεπαν να «δούμε» βαθιά στο εσωτερικό της Γης και να κατανοήσουμε την σύνθεσή της. Τα επονομαζόμενα γεω-νετρίνα θα μας αποκάλυπταν πόσο ουράνιο και θόριο υπάρχει στον φλοιό και τον μανδύα της Γης. Το υπόβαθρο ενός ανιχνευτή νετρίνων Από τότε πέρασαν αρκετά χρόνια μέχρι το 2005, όταν ο ανιχνευτής νετρίνων ΚamLand (Kamioka Liquid Scintillator Antineutrino Detector) κατέγραψε για πρώτη φορά 25 γεωνετρίνα. Η έρευνα σχετικά με την ανίχνευση γεωνετρίνων συνεχίστηκε και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ένα μεγάλο πρόβλημα των ανιχνευτών νετρίνων σαν τον ΚamLand, είναι τα γεγονότα υποβάθρου. Οι ανιχνευτές αυτοί πρέπει να είναι πολύ μεγάλοι ώστε να ενισχύονται τα ασθενή σήματα. Ο ΚamLand είναι γεμάτος με 1000 τόνους σπινθηριστή από υδρογονάνθρακες που αλληλεπιδρά με τα νετρίνα εκπέμποντας φως, το οποίο συλλέγεται ως η απόδειξη της αλληλεπίδρασης νετρίνων. Το αντινετρίνο αλληλεπιδρά με πυρήνα υδρογόνου (πρωτόνιο), δίνοντας νετρόνιο και ποζιτρόνιο \bar{\nu} + p \rightarrow e^{+}+n, ενώ στη συνέχεια η εξαϋλωση του ποζιτρονίου παράγει φωτόνια. Όμως, οι υδρογονάνθρακες του ανιχνευτή περιέχουν και άνθρακα. Το 98,8% του άνθρακα είναι το ισότοπο 12C και το 1,1% το ισότοπο 13C. Στο ισότοπο 13C και τα προϊόντα διάσπασης του αερίου ραδονίου οφείλεται ένας μεγάλος αριθμός γεγονότων υποβάθρου που καταγράφει ο ανιχνευτής. Όταν διασπάται το ραδόνιο, που αναπόφευκτα περιέχεται στον ανιχνευτή, παράγονται σωματίδια άλφα (πυρήνες 4He) τα οποία αλληλεπιδρώντας με τον άνθρακα-13 παράγουν νετρόνια: 13C + 4He → n + 16O Στη συνέχεια η διάσπαση του νετρονίου n \rightarrow p + e^{-} + \bar{\nu} , προκαλεί τον σχηματισμό των αντινετρίνων που αποτελούν την βασική πηγή υποβάθρου. Για να απαλειφθούν αυτά τα γεγονότα υποβάθρου πρέπει να είναι γνωστός ο ρυθμός με τον οποίο πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του ανιχνευτή οι πυρηνικές αντιδράσεις των σωματιδίων άλφα με τον άνθρακα-13. Κι αυτό απαιτεί την ακριβή γνώση της ενεργού διατομής της πυρηνικής αντίδρασης 13C(α,n)16O. Κι εδώ έρχονται οι ερευνητές M. Febbraro et al με την πρόσφατη δημοσίευσή τους με τίτλο «New 13C(α,n)16O Cross Section with Implications for Neutrino Mixing and Geoneutrino Measurements» , στην οποία επανεκτιμούν την ενεργό διατομή της κρίσιμης αυτής πυρηνικής αντίδρασης. Ο νέος ρυθμός παραγωγής νετρονίων διαμέσου της 13C(α,n)16O που υπολόγισαν οι Febbraro et al μπορεί τώρα να χρησιμοποιηθεί από τους φυσικούς του ανιχνευτή KamLAND (και άλλων σχετικών πειραμάτων), για να αφαιρεθεί το υπόβαθρο με καλύτερη ακρίβεια. Έτσι θα επανεκτιμηθεί η ροή των γεω-νετρίνων και οι ποσότητες ουρανίου και θορίου που περιέχονται στο εσωτερικό της Γης. Κι αυτό ενδιαφέρει άμεσα τους γεωφυσικούς. https://physicsgg.me/2020/12/14/%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%af-%ce%bf%ce%b9-%ce%b3%ce%b5%cf%89%cf%86%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%af-%ce%b5%ce%bd%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ad%cf%81%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9-%ce%b3%ce%b9/

Ο 26χρονος Έλληνας που βραβεύει ο ΟΗΕ για το περιβάλλον. Στους επτά «Νέους Πρωταθλητές της Γης» (Young Champions of the Earth) που βραβεύει ετησίως ο ΟΗΕ για τις καινοτόμες περιβαλλοντικές δράσεις, συγκαταλέγεται ο 26χρονος Λευτέρης Αραπάκης. Το εν λόγω βραβείο δίδεται από τον ΟΗΕ στο πλαίσιο του προγράμματός του για το Περιβάλλον (UNEP). O 26χρονος Έλληνας, ο μοναδικός Ευρωπαίος που βραβεύεται, τιμήθηκε από τον ΟΗΕ για τη νεοφυή επαγγελματική σχολή αλιείας ΕΝΑΛΕΙΑ, η οποία εκπαιδεύει, ενισχύει και παρέχει κίνητρο στην τοπική αλιευτική κοινότητα να συλλέξει τα πλαστικά από τη θάλασσα, επιτρέποντας έτσι στα αποθέματα ψαριών και στο οικοσύστημα να ανακάμψουν. Σήμερα η ΕΝΑΛΕΙΑ δραστηριοποιείται πλέον σε 12 ελληνικά λιμάνια και στο Ρίμινι της Ιταλίας, σε συνεργασία με 700 ψαράδες σε 145 σκάφη στην Ελλάδα και την Ιταλία προσφέροντας χρηματική αποζημίωση για τα πλαστικά που επιστρέφουν στην ακτή. Η συλλογή των πλαστικών απορριμμάτων υπολογίζεται στους 12 τόνους μηνιαίως. Ο Λευτέρης Αραπάκης προέρχεται από οικογένεια ψαράδων. Για πέντε γενιές η οικογένεια του δραστηριοποιείται στα πλούσια νερά της Νοτίου Ελλάδος, αλιεύοντας βακαλάο και μπαρμπούνια. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η υπεραλίευση και η ρύπανση, ειδικότερα από τα πλαστικά, έχουν πλήξει την ελληνική αλιεία, με αποτέλεσμα τη μείωση των αλιευμάτων σε ποσοστό που ανέρχεται στο 34% τα τελευταία 50 έτη. Παράλληλα, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Λευτέρης παρατήρησε ότι πολλά αλιευτικά σκάφη στην πόλη του, τον Πειραιά, επέστρεφαν με δίχτυα γεμάτα από πλαστικά αντί για ψάρια. Εν συνεχεία, τα πλαστικά αυτά πετάγονταν εκ νέου στη θάλασσα. «Γινόμουν όλο και πιο ανήσυχος για τη μείωση των ιχθυαποθεμάτων και την αύξηση των πλαστικών», σημειώνει ο Λευτέρης. Η κατάσταση αυτή, τον ώθησε να ιδρύσει την πρώτη επαγγελματική σχολή αλιείας ΕΝΑΛΕΙΑ το 2016 με διπλό στόχο. Πρώτον να διδάξει τους αλιείς πώς να εξασκήσουν το επάγγελμά τους με έναν πιο οικολογικό τρόπο και δεύτερον να τους συμπεριλάβει στην προσπάθεια να καθαριστεί η Μεσόγειος από τα πλαστικά μέσω της πρωτοβουλίας Mediterranean Cleanup. Από την αρχή της δράσης, η ΕΝΑΛΕΙΑ έχει απομακρύνει περισσότερους από 80 τόνους πλαστικών από τη θάλασσα. Τα πεταμένα πλαστικά μίας χρήσης έχουν μεγάλες περιβαλλοντικές και κοινωνικοικονομικές συνέπειες συμπεριλαμβανομένης της ανθρώπινης υγείας, ανέφερε ο Γκαϊτάνο Λεόνε, ειδικός στη μόλυνση των πλαστικών. Η εμπνευσμένη δουλειά του Λευτέρη Αραπάκη με την ΕΝΑΛΕΙΑ καταδεικνύει τη σπουδαιότητα των ατομικών και τοπικών πρωτοβουλιών που οδηγούνται από το πάθος και τις κοινές προτεραιότητες για τη συμπλήρωση των δράσεων που λαμβάνονται σε περιφερειακό επίπεδο, επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση του ΟΗΕ. Επιπλέον, σημειώνεται: Σχεδόν 13 εκατ. τόνοι πλαστικών πετάγονται στους ωκεανούς κάθε μέρα, ισότιμο του να ξεφορτώνει ένα φορτηγό σκουπίδια κάθε λεπτό. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 θα υπάρχουν περισσότερα πλαστικά στη θάλασσα απ’ ό,τι ψάρια. Αρχικά, ο Λευτέρης Αραπάκης και η ομάδα του αποθήκευαν το πλαστικό σε μονάδες ανακύκλωσης στο λιμάνι. Η αύξηση ωστόσο του όγκου τούς ενθάρρυνε να δημιουργήσουν μια πρωτοποριακή συνέργεια με την Healthy Seas, οργάνωση που εδρεύει στην Ολλανδία και ανακυκλώνει τα δίχτυα που βγαίνουν από τη θάλασσα, με χαλιά, κάλτσες, μάσκες και άλλα χρηστικά προϊόντα. Επιπρόσθετα, η ΕΝΑΛΕΙΑ μετατρέπει τα πλαστικά PET που συλλέγονται από τη θάλασσα (πλαστικά μπουκάλια κυρίως) σε προϊόντα ρουχισμού, μέσω εταιρείας μόδας στη Μαδρίτη. Ο Λευτέρης, κάτοχος πτυχίου Οικονομικών και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστήμιου Αθήνας, λέει ότι η ρύπανση από τα πλαστικά στις αλιευτικές περιοχές του Αργοσαρωνικού Κόλπου έχει μειωθεί κατά πολύ. Οι ψαράδες σώζουν τις θάλασσες από τα πλαστικά, προσθέτει. Ωστόσο, η εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 «χτύπησε» και την ΕΝΑΛΕΙΑ κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο πολλά από τα συμβόλαια χορηγιών ακυρώθηκαν, ωστόσο η ΕΝΑΛΕΙΑ προσαρμόστηκε στην πανδημία και κατάφερε να αυξήσει το πλαστικό που συλλέγεται από τη θάλασσα, επισημαίνει. Μόλις η πανδημία περάσει, μάλιστα σχεδιάζει να διευρύνει το έργο της ΕΝΑΛΕΙΑ και σε άλλες αλιευτικές χώρες. Οι εφτά βραβευθέντες, όλοι κάτω των 30 ετών και από διαφορετικές περιοχές του κόσμου, επελέγησαν από διεθνή επιτροπή ειδικών ύστερα από ανταγωνιστική δημόσια διαδικασία, στην τελική φάση της οποίας ήταν 35 ανθυποψήφιοι, σημειώνει στην ανακοίνωσή του ο ΟΗΕ. Το βραβείο προσφέρει κεφάλαιο εκκίνησης και μέντορινγκ στους πρωταθλητές προκειμένου να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία τους. Σε όλο τον κόσμο οι νέοι δείχνουν τον δρόμο ζητώντας ουσιαστικές και επείγουσες λύσεις στην τριπλή κρίση της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας της βιοποικιλότητας και της μόλυνσης, τονίζει η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP Ίνγκερ Άντερσεν. Εκτός από τον Λευτέρη Αραπάκη βραβεύτηκαν επίσης οι: Niria Alicia Garcia από τις ΗΠΑ Xiaoyuan Ren από την Κίνα Vidyut Mohan από την Ινδία Nzambi Matee από την Κένυα Max Hidalgo Quinto από το Περού Fatemah Alzelzela από το Κουβέιτ Δημήτρης Μάνωλης https://www.tovima.gr/2020/12/15/science/o-26xronos-ellinas-pou-vraveyei-o-oie-gia-to-perivallon/

Νόμπελ Φυσικής 2020: Οι διαλέξεις των βραβευθέντων φυσικών. Yπενθυμίζεται ότι με τo βραβείο Νομπέλ 2020 στην Φυσική βραβεύθηκαν οι: Roger Penrose, (University of Oxford, UK) “για την ανακάλυψη ότι ο σχηματισμός των μαύρων τρυπών είναι μια ισχυρή πρόβλεψη της γενικής θεωρίας της σχετικότητας” ,Reinhard Genzel (Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics, Garching, Germany and University of California, Berkeley, USA) και Andrea Ghez (University of California, Los Angeles, USA), “για την ανακάλυψη ενός υπερμεγέθους συμπαγούς αντικειμένου στο κέντρο του γαλαξία μας». https://physicsgg.me/2020/12/14/%ce%bd%cf%8c%ce%bc%cf%80%ce%b5%ce%bb-%cf%86%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-2020-%ce%bf%ce%b9-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bb%ce%ad%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b2%cf%81%ce%b1%ce%b2/

Η τριπλή σύνοδος του Κέπλερ. Πολλοί ίσως να έχετε ακούσει για την πλησιέστερη (όπως φαίνεται από τη Γη) σύνοδο των πλανητών Δία και Κρόνου που πρόκειται να συμβεί στις 21 Δεκεμβρίου, ανήμερα δηλαδή στο χειμερινό ηλιοστάσιο. Η φετινή προσέγγιση θα φέρει τους δύο πλανήτες τόσο κοντά τον ένα στον άλλο (0,1 της μοίρας) ώστε να φαίνονται σαν ένα λαμπερό αστέρι. Τέτοια φαινόμενα είναι φυσικά αρκετά ενδιαφέροντα, αν μη τι άλλο γιατί μας δίνουν την ευκαιρία να σηκώσουμε (έστω και για λίγο) το κεφάλι μας προς τον ουρανό. Επειδή όμως η περιγραφή του φετινού φαινομένου είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στο Διαδίκτυο, δεν πρόκειται να ασχοληθούμε με μια ακόμη παρόμοια περιγραφή. Αντίθετα, εδώ θα αναφέρουμε ένα πολύ πιο ενδιαφέρον και σπανιότερο φαινόμενο, μια τριπλή σύνοδο των πλανητών Δία και Κρόνου, που οδήγησε τον περίφημο αστρονόμο του 17ου αιώνα Γιόχαν Κέπλερ στο συμπέρασμα ως προς το τι θα μπορούσε να ήταν το Αστρο της Βηθλεέμ. Σε μια ενδιαφέρουσα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Royal Astronomical Society of Canada τον Δεκέμβριο του 1937, ο κληρικός W. Burke Gaffney περιέγραψε εκτενέστατα τις παρατηρήσεις που έκανε ο Κέπλερ για το Αστρο της Βηθλεέμ σε μια πραγματεία που δημοσιεύθηκε το 1614 στη Φρανκφούρτη και στην οποία προσδιόριζε το έτος 7 π.Χ. ως τον χρόνο γέννησης του Χριστού με βάση μια τριπλή σύνοδο του Δία και του Κρόνου εκείνη τη χρονιά. Ας εξηγηθούμε, όμως, καλύτερα. Στο Πλανητάριο μπορούμε εύκολα να παρακολουθήσουμε τις τροχιές των πλανητών γύρω από τον Ηλιο που φαίνονται να κινούνται κανονικά από τη Δύση προς την Ανατολή. Οι πλανήτες που βρίσκονται πλησιέστερα στον Ηλιο φαίνονται να κινούνται ταχύτερα, ενώ οι πιο απομακρυσμένοι κινούνται πιο αργά. Ετσι, ο ένας από τους πλανήτες είναι δυνατόν να φθάσει και να προσπεράσει κάποιον άλλον. Το προσπέρασμα αυτό το λέμε σύνοδο των δύο πλανητών. Δεν είναι μάλιστα καθόλου παράξενο το να δει κανείς έναν πλανήτη να σταματά την κανονική του πορεία και να οπισθοδρομεί προς τη Δύση. Σήμερα, φυσικά, γνωρίζουμε ότι οι πλανήτες στην πραγματικότητα δεν αλλάζουν ποτέ κατεύθυνση. Το τι συμβαίνει είναι ότι καθώς η Γη περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ηλιο, έρχεται πολλές φορές στη θέση να προσπεράσει έναν από τους εξωτερικούς πλανήτες και τότε ο πλανήτης αυτός φαίνεται να κινείται προς τα πίσω, όπως όταν ένα αυτοκίνητο προσπερνάει κάποιο άλλο. Την άνοιξη του 7 π.Χ. η κίνηση του Δία ήταν πιο γρήγορη από του Κρόνου, γιατί ο Δίας είναι πλησιέστερα στον Ηλιο από τον Κρόνο. Με αυτή την ταχύτητα ο Δίας και ο Κρόνος έρχονται σε σύνοδο (προσπερνάει, δηλαδή, ο ένας τον άλλο) μία φορά κάθε 19,6 χρόνια περίπου. Μια τέτοια σύνοδος έγινε στις 22 Μαΐου. Τον Ιούνιο οι δύο πλανήτες άρχισαν να ελαττώνουν την ταχύτητά τους και άρχισαν να κινούνται προς τα πίσω. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η Γη μας είχε αρχίσει να προσπερνάει τον Δία και τον Κρόνο, και γι’ αυτό οι δύο αυτοί πλανήτες φαίνονταν να κινούνται προς τα πίσω, αφού η Γη τούς προσπερνούσε. Επειδή ο Δίας είναι πλησιέστερα στη Γη, αυτός ήταν που φαινόταν να κινείται προς τα πίσω με μεγαλύτερη ταχύτητα απ’ ό,τι ο Κρόνος. Ετσι οι δύο πλανήτες ήλθαν και πάλι σε σύνοδο στις 8 Οκτωβρίου. Μετά η Γη συνέχισε τον δρόμο της και οι πλανήτες άρχισαν να ελαττώνουν και πάλι την ταχύτητά τους, ενώ αργότερα ξανάρχισαν και πάλι την κανονική τους κίνηση προς την Ανατολή. Ετσι ξαναπέρασαν ο ένας τον άλλον και πάλι στις 2 Δεκεμβρίου. Κάτι που κανονικά συμβαίνει μία φορά κάθε 20 χρόνια είχε συμβεί τρεις φορές σε λιγότερο από ένα χρόνο. Κι όμως, ο περισσότερος κόσμος ούτε καν το παρατήρησε. Σύμφωνα λοιπόν με τον Κέπλερ, το φαινόμενο αυτό ήταν που έκανε τους Μάγους να ξεκινήσουν το ταξίδι τους προς τη Βηθλεέμ. Θα μπορούσε, άραγε, ένα τέτοιο φαινόμενο να ήταν όντως το Αστρο των Χριστουγέννων, όπως υποστήριζε ο Κέπλερ; Κατά τη γνώμη μου μάλλον όχι, γιατί οι πλανήτες δεν σταματούν ποτέ την κίνησή τους. Και τέτοιου είδους συμπεριφορά συμβαίνει αρκετά συχνά, αφού, για παράδειγμα, τα τελευταία 200 χρόνια είχαμε τρεις παρόμοιες τριπλές συνόδους: το 1821, το 1940-1941 και το 1981 (ενώ η επόμενη τριπλή σύνοδος θα συμβεί σε 218 χρόνια, το 2238-2239). Αυτού του είδους οι τριπλές σύνοδοι, δηλαδή, δεν είναι ούτε σπάνιες ούτε μπορούν να επηρεάσουν οποιαδήποτε γεγονότα πάνω στη Γη ή οπουδήποτε αλλού. Είναι απλά, και σήμερα εύκολα επεξηγήσιμα φαινόμενα, που φαίνονται ότι συμβαίνουν απλώς γιατί εμείς τα παρατηρούμε από το κινούμενο διαστημόπλοιό μας που ονομάζουμε Γη, ταξιδιώτες κι εμείς στο αέναο ταξίδι της γύρω από τον Ηλιο. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blog-post_14.html

Η Ευρώπη παρήγγειλε το πρώτο διαστημικό απορριμματοφόρο. Σε μια πρώτη προσπάθεια να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των χιλιάδων διαστημικών σκουπιδιών που γυροφέρνουν τη Γη, η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA υπέγραψε συμβόλαιο για την ανάπτυξη σκάφους που θα συλλάβει με δαγκάνες ένα παλιό εξάρτημα πυραύλου. Η ESA χρηματοδοτεί με 88 εκατομμύρια ευρώ την νεοσύστατη ελβετική εταιρεία ClearSpace, η οποία θα αναλάβει την υλοποίηση της αποστολής ClearSpace-1 το 2025. Στόχος είναι ένα τμήμα του πυραύλου Vega με τον οποίο είχαν εκτοξευτεί δύο ευρωπαϊκοί δορυφόροι γεωσκόπησης το 2013. Το εξάρτημα, ένας προσαρμογέας που στερέωνε το φορτίο στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου, έχει μέγεθος πλυντηρίου και βάρος 112 κιλά. Εδώ και επτά χρόνια παραμένει σε τροχιά σε ύψος 600-800 χιλιομέτρων και αποτελεί δυνητική απειλή για τις μελλοντικές διαστημικές αποστολές. Οι διαστάσεις του αντικειμένου το καθιστούν ιδανικό στόχο για μια πρόβα της τεχνολογίας που θα κληθεί στο μέλλον να αποσύρει πολύ μεγαλύτερα διαστημικά σκουπίδια, κυρίως ανενεργούς δορυφόρους που παραμένουν σε τροχιά. Η αποστολή ClearSpace-1 θα αξιοποιήσει νέες τεχνολογίες της NASA, όπως ένα οπτικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που θα αναγνωρίσει τον στόχο, καθώς και μια γιγάντια αρπάγη που θα συλλάβει το διαστημικό σκουπίδι. Στην τελική φάση της αποστολής, το σκάφος θα παρασύρει το παλιό εξάρτημα σε χαμηλότερη τροχιά, πριν καταστραφούν και τα δύο πέφτοντας φλεγόμενα στην ατμόσφαιρα. Η ESA προτίμησε να πληρώσει για την αποστολή αντί να την υλοποιήσει η ίδια προκειμένου να ενθαρρύνει τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις διαστημικές επιχειρήσεις, εξηγεί η υπηρεσία σε ανακοίνωσή της. https://www.tanea.gr/2020/12/04/science-technology/i-eyropi-pariggeile-to-proto-diastimiko-aporrimmatoforo/

30 νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble φέτος έγινε 30 ετών και για την περίσταση η NASA δημοσίευσε 30 νέες επεξεργασμένες φωτογραφίες του με γαλαξίες, σμήνη άστρων και νεφελώματα. Και υπάρχει κάτι ιδιαίτερο σ’ αυτά τα 30 «ουράνια διαμάντια»: Αν διαθέτουμε τηλεσκόπιο μπορούμε να τα εντοπίσουμε από την αυλή του σπιτιού μας. Μάλιστα, κάποια από αυτά μπορούν να εντοπιστούν με κιάλια ή ακόμα και με γυμνό μάτι. 10 φωτογραφίες: Το σφαιρωτό σμήνος NGC 5286 Ο γαλαξίας NGC 5248 Σφαιρωτό σμήνος NGC 4372 Ο γαλαξίας NGC 3626 Το σκοτεινό νεφέλωμα Σάκος Ανθράκων Ανοικτό σμήνος NGC 6193 Ο γαλαξίας NGC 185 Ο γαλαξίας NGC 5005 Το ανοικτό σμήνος NGC 2477 Ο γαλαξίας NGC 3115 Δείτε τις υπόλοιπες ΕΔΩ: https://www.nasa.gov/content/goddard/hubble-s-caldwell-catalog Τα αστρικά αντικείμενα αυτών των φωτογραφιών συμπεριλαμβάνονται στον αστρονομικό κατάλογο Caldwell ο οποίος αποτελείται από 109 αστρικά σμήνη, νεφελώματα και γαλαξίες που προσφέρονται για παρατήρηση από ερασιτέχνες αστρονόμους. Τον συνέταξε ο Patrick Moore και ονομάστηκε έτσι από το δεύτερο επώνυμο του Moore που είναι «Caldwell». https://physicsgg.me/2020/12/12/30-%ce%bd%ce%ad%ce%b5%cf%82-%ce%b5%ce%bd%cf%84%cf%85%cf%80%cf%89%cf%83%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b9/

30 νέες εντυπωσιακές φωτογραφίες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble φέτος έγινε 30 ετών και για την περίσταση η NASA δημοσίευσε 30 νέες επεξεργασμένες φωτογραφίες του με γαλαξίες, σμήνη άστρων και νεφελώματα. Και υπάρχει κάτι ιδιαίτερο σ’ αυτά τα 30 «ουράνια διαμάντια»: Αν διαθέτουμε τηλεσκόπιο μπορούμε να τα εντοπίσουμε από την αυλή του σπιτιού μας. Μάλιστα, κάποια από αυτά μπορούν να εντοπιστούν με κιάλια ή ακόμα και με γυμνό μάτι. φωτογραφίες: Το σφαιρωτό σμήνος NGC 5286 Ο γαλαξίας NGC 5248 Ο γαλαξίας NGC 5248 Σφαιρωτό σμήνος NGC 4372 Ο γαλαξίας NGC 3626 Το σκοτεινό νεφέλωμα Σάκος Ανθράκων Ανοικτό σμήνος NGC 6193 Ο γαλαξίας NGC 185 Ο γαλαξίας NGC 5005 Το ανοικτό σμήνος NGC 2477 Ο γαλαξίας NGC 3115 Δείτε τις υπόλοιπες ΕΔΩ: https://www.nasa.gov/content/goddard/hubble-s-caldwell-catalog Τα αστρικά αντικείμενα αυτών των φωτογραφιών συμπεριλαμβάνονται στον αστρονομικό κατάλογο Caldwell ο οποίος αποτελείται από 109 αστρικά σμήνη, νεφελώματα και γαλαξίες που προσφέρονται για παρατήρηση από ερασιτέχνες αστρονόμους. Τον συνέταξε ο Patrick Moore και ονομάστηκε έτσι από το δεύτερο επώνυμο του Moore που είναι «Caldwell». https://physicsgg.me/2020/12/12/30-%ce%bd%ce%ad%ce%b5%cf%82-%ce%b5%ce%bd%cf%84%cf%85%cf%80%cf%89%cf%83%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%af%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b9/

Chang'e 5: Επιστρέφει στη Γη με τα δείγματα από τη Σελήνη το κινεζικό σκάφος. Η κινεζική διαστημική κάψουλα που φέρνει πίσω στη Γη τα πρώτα δείγματα σεληνιακού εδάφους εδώ και πάνω από τέσσερις δεκαετίες άρχισε την Κυριακή το τριήμερο ταξίδι επιστροφής της στη Γη. Όπως αναφέρει το Phys.org, το σεληνιακό σκάφος της αποστολής Chang'e 5, που ήταν σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι εδώ και περίπου μια εβδομάδα, πυροδότησε τους τέσσερις κινητήρες του για περίπου 22 λεπτά ώστε να βγει εκτός τροχιάς, σύμφωνα με ανάρτηση της κινεζικής διαστημικής υπηρεσίας στα social media. Η σεληνάκατος είχε προσεληνωθεί νωρίτερα μέσα στον μήνα κοντά σε έναν σχηματισμό που είναι γνωστός ως Mons Rumker. Εκεί συνέλεξε περίπου δύο κιλά δειγμάτων. Η κάψουλα επιστροφής αναμένεται να προσγειωθεί στη βόρεια Κίνα, στην περιοχή της Εσώτερης Μογγολίας, αφού αποχωριστεί από το υπόλοιπο σκάφος και πραγματοποιήσει κάθοδο με αλεξίπτωτα. Το υλικό που περιέχει θα είναι το πρώτο που φτάνει στη Γη από τη σοβιετική αποστολή Luna 24 το 1976. Τα δείγματα βράχων και άλλου υλικού συγκεντρώθηκαν μετά από τρυπανισμό στην επιφάνεια. Η Κίνα έχει έτοιμα εργαστήρια για την ανάλυσή τους προκειμένου να διαπιστωθεί η ηλικία και η σύνθεσή τους, και αναμένεται να μοιραστεί στοιχεία και με άλλες χώρες, όπως είχε γίνει και με τα δείγματα που είχαν φέρει οι αποστολές των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης. Το κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα περιλαμβάνει μια σειρά φιλόδοξων αποστολών. Επίσης, η Λαϊκή Δημοκρατία σκοπεύει να έχει σε λειτουργία έναν διαστημικό σταθμό από το 2022. Σημειώνεται πως προ ολίγων ημερών έφτασε επιτυχώς στη Γη η κάψουλα του ιαπωνικού διαστημοπλοίου Hayabusa2 με τα δείγματα από τον αστεροειδή Ryugu, ενώ η NASA ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα τα πρώτα 18 μέλη του προγράμματος «Άρτεμις», για την επόμενη επανδρωμένη αποστολή των ΗΠΑ στη Σελήνη. https://www.naftemporiki.gr/story/1669565/change-5-epistrefei-sti-gi-me-ta-deigmata-apo-ti-selini-to-kineziko-skafos

Βράβευση για το Πολυτεχνείο Κρήτης στον Διεθνή Διαγωνισμό 2020 IEEE ComSoc Student Competition. Η Ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης κέρδισε την δεύτερη θέση στον ετήσιο διεθνή διαγωνισμό της IEEE Communications Society (ComSoc) με τίτλο 2020 IEEE ComSoc “Communications Technology Changing the Word” Student Competition. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός υψηλού κύρους διεξάγεται από το 2013, με συμμετοχή πανεπιστημιακών ομάδων απ’ όλο τον κόσμο, με ειδίκευση στις Τηλεπικοινωνίες. Η ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης αποτελούταν από τον υποψήφιο διδάκτορα Γεώργιο Βουγιούκα (επικεφαλής), τον μεταπτυχιακό φοιτητή Εμμανουήλ Ανδριανάκη και τον προπτυχιακό φοιτητή Νικόλαο Νταντιδάκη της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ). Επιβλέπων της εργασίας ήταν ο Καθηγητής Σχολής ΗΜΜΥ Άγγελος Μπλέτσας. Η εργασία είχε τίτλο «Recycling Radio Waves for the Wide Adoption of Precision Agriculture». Η εργασία περιγράφει τρόπους ανακύκλωσης των τηλεπικοινωνιακών σημάτων που εκπέμπονται στο περιβάλλον, με στόχο την σχεδίαση και υλοποίηση έξυπνων, υπερ-χαμηλού κόστους, ασύρματων αισθητήρων ευρείας χρήσης στην γεωργική παραγωγή. Στον φετινό διαγωνισμό συμμετείχαν 54 ομάδες από Πανεπιστήμια όπως Shanghai Jiao Tong University (Κίνα), Drexel University (ΗΠΑ), Indian Institute of Technology Dehli (Ινδία), Indian Institute of Technology Kharagpur (Ινδία), Aalborg University (Δανία), National Cheng Kung University (Ταϊβάν), Johannes Kepler University (Αυστρία), Beihang University (Κίνα), Tampere University (Φινλανδία), University of Padova (Ιταλία), Universitat Politècnica de Catalunya (Ισπανία). Η διαδικασία κρίσης έγινε σε 2 γύρους από επιτροπή 55 ειδικών, οι οποίοι καλύπτουν όλες τις θεματικές περιοχές των Τηλεπικοινωνιών της IEEE Communications Society. Στον πρώτο γύρο οι εργασίες βαθμολογήθηκαν με βάση 5 κριτήρια: κοινωνική απήχηση/σημασία, τεχνικό περιεχόμενο, πρακτική εφαρμογή, πρωτοτυπία και ποιότητα παρουσίασης. Στον δεύτερο γύρο, τα μέλη της επιτροπής ψήφισαν 2 εκ των 14 καλύτερων που προέκυψαν από τον πρώτο γύρο. Η ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης ισοψήφισε στην δεύτερη θέση με την ομάδα του Beihang University (Κίνα). Σημειώνεται επίσης ότι στο περυσινό διαγωνισμό νικητές ήταν ομάδες από το MIT (ΗΠΑ), το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου (Κίνα), το Πανεπιστήμιο Rutgers (ΗΠΑ) και το Technion (Ισραήλ). Στην φωτογραφία τα μέλη της ομάδας: Γεώργιος Βουγιούκας, Εμμ. Ανδριανάκης, Ν. Νταντιδάκης https://www.naftemporiki.gr/story/1668649/brabeusi-gia-to-polutexneio-kritis-ston-diethni-diagonismo-2020-ieee-comsoc-student-competition

Έβερεστ : Επιστήμονες εγκατέστησαν μετεωρολογικό σταθμό στο ψηλότερο σημείο του κόσμου. Το 2019, μια ομάδα από τολμηρούς επιστήμονες και Σέρπα (οδηγοί και αχθοφόροι του Νεπάλ), συνεργάστηκαν στην αποκαλούμενη «ζώνη του θανάτου» και εγκατέστησαν μετεωρολογικό σταθμό στο ψηλότερο σημείο στον κόσμο, σκαρφαλώνοντας στα 8.430 μέτρα στο Έβερεστ. Ωστόσο, παραλίγο να μην ολοκληρωθεί ποτέ το εγχείρημα. Σύμφωνα με τον Guardian, έχοντας κολλήσει πίσω από ένα γκρουπ ορειβατών που κατευθύνονταν στην κορυφή του Έβερεστ, η ομάδα εκστρατείας των National Geographic και Rolex κρύωναν υπερβολικά όταν έφτασαν στην τοποθεσία όπου έπρεπε να εγκατασταθεί ο σταθμός. Ανατροπή των δεδομένων «Περπατάγαμε μπρος-πίσω, προσπαθώντας να αποφύγουμε τα κρυοπαγήματα καθώς οι θερμοκρασίες των ανέμων κυμαίνονταν κοντά στους -30 βαθμούς με αποτέλεσμα οι μπαταρίες που λειτουργούσαν τα τρυπάνια να παγώσουν» δήλωσε ο Τομ Μάθιους από το Πανεπιστήμιο του Λόφμπορο. Ευτυχώς, το μέλος της ομάδας των Σέρπα, Φου Τάσι, είχε αρκετή θερμότητα στο σώμα του και μπόρεσε να ζεστάνει τις μπαταρίες, δίνοντας μας έτσι τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν το τρυπάνι και να εγκαταστήσουν τον μετεωρολογικό σταθμό. Εκτός από την ασφάλεια που παρέχει στους ορειβάτες, τα δεδομένα από τον μετεωρολογικό σταθμό επιτρέπουν στους επιστήμονες, όχι μόνο να παρακολουθούν απευθείας τη ροή των ανέμων, αλλά και το πώς αλλάζει το κλίμα των Ιμαλαΐων. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι προκαταρκτικές μετρήσεις που δημοσιεύθηκαν στο Δελτίο της Αμερικανικής Μετεωρολογικής Εταιρείας έχουν ήδη ανατρέψει τα δεδομένα, υποδεικνύοντας ότι παρά τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στην κορυφή του Έβερεστ, εντούτοις είναι δυνατό οι πάγοι να λιώσουν. https://www.tovima.gr/2020/12/13/science/everest-epistimones-egkatestisan-meteorologiko-stathmo-sto-psilotero-simeio-tou-kosmou/

Προσομοίωση σωματιδιακής φυσικής με κβαντικούς υπολογιστές. Όταν βαρέα ιόντα με ταχύτητες κοντά στην ταχύτητα του φωτός συγκρούονται σε έναν επιταχυντή σωματιδίων, παράγουν ένα σχεδόν τέλειο ρευστό μέσα στο οποίο κολυμπούν διάφορα στοιχειώδη σωματίδια. Για γίνει ακριβής προσομοίωση έστω και μιας ‘μικροσκοπικής σταγόνας’ αυτού του θερμού και πυκνού υποατομικού προϊόντος σε έναν κλασικό υπολογιστή, θα χρειαζόταν ένα χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από την ηλικία του σύμπαντος. Μια ομάδα θεωρητικών, πειραματικών φυσικών και επιστημόνων υπολογιστών διερεύνησε το πως θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ένα τέτοιο πρόβλημα με την βοήθεια ενός ισχυρού και αναδυόμενου εργαλείου: των κβαντικών υπολογιστών. Σήμερα, οι φυσικοί χρησιμοποιούν κλασικούς υπολογιστές υψηλής ισχύος, συνδεδεμένους μεταξύ τους, για να δημιουργήσουν προσομοιώσεις των υποατομικών αλληλεπιδράσεων. Όμως το πλεονέκτημα των κβαντικών υπολογιστών όσον αφορά ορισμένους τύπους πολύπλοκων υπολογισμών είναι ασυναγώνιστο. Και τέτοιοι υπολογισμοί χρειάζονται για να αναλυθούν τα αποτελέσματα πειραμάτων π.χ. συγκρούσεων βαρέων ιόντων με υψηλές ενέργειες. Χρησιμοποιώντας τις κβαντικές διαδικασίες που κάνουν τον κβαντικό υπολογιστή να λειτουργεί, προσομοιώνονται οι κβαντικές διαδικασίες που συμβαίνουν στις συγκρούσεις πυρήνων με σχετικιστικές ταχύτητες. Ελπίζουμε ότι θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τους κβαντικούς υπολογιστές για να λύσουμε δύσκολα εκκρεμή προβλήματα φυσικής. Οι σημερινοί κβαντικοί υπολογιστές διανύουν ακόμα την παιδική τους ηλικία και δεν διαθέτουν την περιπλοκότητα και αξιοπιστία των κλασικών υπολογιστών. Αλλά οι Mulligan, Yao και Ringer θέλουν να είναι έτοιμοι όταν ωριμάσει η τεχνολογία τους. Έτσι, πραγματοποίησαν πρόσφατα μια έρευνα με τίτλο «Quantum simulation of open quantum systems in heavy-ion collisions» στην οποία εξέτασαν το πως θα μπορούσαν να επηρεαστούν οι ιδιότητες ενός βαρέος σωματιδίου καθώς διασχίζει το πλάσμα κουάρκ-γλοιονίων . Το πλάσμα κουάρκ-γλοιονίων είναι η πιο θερμή και πυκνή κατάσταση της γνωστής ύλης και παράγεται κατά τη διάρκεια συγκρούσεων βαρέων ιόντων, σε επιταχυντές όπως ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων στο CERN ή ο επιταχυντής στο Brookhaven National Laboratory. Οι Mulligan et al πραγματοποίησαν την προσομοίωσή τους τόσο σε έναν πραγματικό κβαντικό υπολογιστή που κατασκευάστηκε από την IBM όσο και σε έναν κλασικό υπολογιστή που διαμορφώθηκε έτσι ώστε να μιμείται έναν κβαντικό υπολογιστή. Μετά από αρκετούς μήνες δοκιμών και βελτιώσεων του κώδικά τους, κατάφεραν να αποδείξουν ότι αυτά τα είδη υπολογισμών είναι πλέον εφικτά στους σημερινούς κβαντικούς υπολογιστές. Είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε από τώρα την εξερεύνηση αυτών των τεχνικών, δήλωσε ο Ringer. Ενδεχομένως, η κοινότητα της σωματιδιακής φυσικής θα μπορούσε επιδράσει στην διαμόρφωση της εξέλιξης των κβαντικών υπολογιστών, προτείνοντας ενδιαφέροντα προβλήματα τα οποία θα μπορούν να λυθούν από την επόμενη γενιά μηχανών. https://physicsgg.me/2020/12/11/%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%af%cf%89%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%ae%cf%82-%cf%86%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%bc%ce%b5/

Ο «Αστέρας των Χριστουγέννων» και η Σύνοδος Δία-Κρόνου. Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με την αστρονομική ερμηνεία – επιστημονική προσέγγιση του «αστέρα των Χριστουγέννων». Λέγοντας στο εξής «αστέρας των Χριστουγέννων» θα εννοούμε όποιο αστρονομικό φαινόμενο ή ουράνιο σώμα, θα μπορούσε να είχε παρατηρηθεί κατά την εποχή της γέννησης του Ιησού. Η όλη αναζήτηση αποτελεί στην ουσία μια εξαιρετική αφορμή για να συζητήσουμε ορισμένα ενδιαφέροντα θέματα παρατηρησιακής Αστρονομίας. Θα αναφερθούμε επίσης σε ένα επίκαιρο αστρονομικό φαινόμενο το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη: στην εντυπωσιακή σύνοδο των πλανητών Δία και Κρόνου που θα κορυφωθεί στον χειμερινό ουρανό, στις 21 Δεκεμβρίου 2020, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο. Ένα ουράνιο φαινόμενο, το οποίο μπορεί πολύ εύκολα να παρατηρηθεί και δια γυμνού οφθαλμού, ακόμα και από έναν αρχάριο παρατηρητή. «Ο Aστέρας των Χριστουγέννων» Για να εξετάσουμε τις πιθανές αστρονομικές ερμηνείες του ουράνιου αντικειμένου που ονομάζουμε «αστέρα της Βηθλεέμ» ή «άστρο των Χριστουγέννων», πρέπει αρχικά να προσδιορίσουμε το χρόνο παρατήρησής του και στην συνέχεια να μελετήσουμε τις υπάρχουσες πηγές που αφορούν την περιγραφή του. Το πρώτο ερώτημα που χρειάζεται να απαντηθεί αφορά την χρονολογία γέννησης του Ιησού. Η δημιουργία ημερολογίου με αφετηρία τη γέννηση του Ιησού προτάθηκε για πρώτη φορά το 532 μ.Χ, όταν ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ανέθεσε στον εκκλησιαστικό συγγραφέα Διονύσιο τον μικρό αυτό το έργο. Η έως τότε χρονολόγηση ξεκινούσε από την κτίση της Ρώμης. Ο Διονύσιος ο μικρός όρισε ως έτος Γέννησης το 1μ.Χ, το οποίο αντιστοίχισε στο έτος 754 από κτίσεως Ρώμης. Υπήρξαν όμως και ιστορικά και μαθηματικά λάθη στους υπολογισμούς του. Αξίζει να αναφέρουμε την παράληψη του έτους μηδέν στο νέο ημερολόγιο, αφού σε εκείνη την εποχή ήταν άγνωστη η χρήση των αλγεβρικών αριθμών. Σήμερα, ιστορικοί και θεολόγοι ερευνητές τοποθετούν τη Γέννηση του Ιησού στο εύρος χρονολογιών μεταξύ του 7 π.Χ. και του 3 π.Χ. Όσον αφορά η ημερομηνία εορτασμού των Χριστουγέννων, της 25ης Δεκεμβρίου, δεν προέκυψε από μαθηματικούς υπολογισμούς. Αποτέλεσε αρχικά απόφαση του πάπα Ιουλίου ο οποίος θέλησε να αντικαταστήσει, με τα Χριστούγεννα, την σημαντικότερη ειδωλολατρική γιορτή του Μίθρα, κατά την οποία γιορτάζονταν η «γέννηση του αήττητου ήλιου» και η διάβασή του Ηλίου από το χειμερινό ηλιοστάσιο. Γραπτές αναφορές για τον «αστέρα» της Βηθλεέμ συναντάμε στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, καθώς και σε κάποια από τα λεγόμενα «απόκρυφα» ευαγγέλια, τα οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αποδέχεται ως αξιόπιστα. Θεωρούμε επομένως ως τις πλέον αξιόπιστες πηγές, τις αναφορές του ευαγγελιστή Ματθαίου (κεφ. Β εδαφ. 1-12). Οι μάγοι που παρατήρησαν τον «αστέρα» ήταν αστρονόμοι της εποχής, επομένως πολύ κάλοι γνώστες των ουράνιων φαινομένων, γι’ αυτό και τους συμβουλεύθηκε ο βασιλιάς Ηρώδης, όταν έφτασαν στα Ιεροσόλυμα. Παράλληλα, φαίνεται να υπήρξαν αποκρυφολόγοι, αστρολόγοι, ιερείς της Ζωροαστρικής θρησκείας και το πιθανότερο Πέρσες στην καταγωγή. Καθώς οι γραφές περιγράφουν τον «αστέρα», του προσδίδουν δύο βασικά χαρακτηριστικά: τη «κίνηση» (ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτοὺς) και τη «στάση» πάνω στην ουράνια σφαίρα (ἕως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον). Οπότε το αστρονομικό αντικείμενο που αναζητούμε θα πρέπει να ικανοποιεί τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Ας αναζητήσουμε λοιπόν όλες τις πιθανές ερμηνείες του ξεκινώντας από τις λιγότερο πιθανές και καταλήγοντας σε αυτές με τις ισχυρότερες πιθανότητες. Οι διάττοντες αστέρες (ή πεφταστέρια) αποτελούν συνήθη αστρονομικά φαινόμενα. Ο χρόνος ζωής τους δεν υπερβαίνει τα μερικά δευτερόλεπτα, γεγονός το οποίο δεν έρχεται σε συμφωνία με την αναφορά των γραφών ότι το φαινόμενο ήταν ορατό από τους μάγους στη διάρκεια του ταξιδιού τους προς την Ιουδαία. Επιπλέον, η πτώση ενός διάττοντα δεν πληροί τα παρατηρησιακά δεδομένα της «κίνησης» και της «στάσης», που αναφέραμε νωρίτερα. Η εκδοχή της βολίδας επίσης εμφανίζεται ανίσχυρη διότι, παρότι μπορεί να αποτελεί φαινόμενο εξαιρετικής λαμπρότητας, καθώς θρυμματίζεται κατά την είσοδό της στην ατμόσφαιρα, ο χρόνος ζωής της δεν υπερβαίνει τις μερικές δεκάδες δευτερολέπτων. Ο κομήτης έχει αποτελέσει πολύ ισχυρό υποψήφιο για τον «αστέρα των Χριστουγέννων», διότι μπορεί να παρατηρηθεί για αρκετούς μήνες στον ουρανό, κινείται σχετικά με τους απλανείς αστέρες, αλλάζει θέση ως προς τον ήλιο, παρουσιάζει στάσεις όπως οι πλανήτες και η λαμπρότητά του μπορεί να τον κάνει ορατό ακόμα και την ημέρα. Γνωρίζουμε για παρατήρηση κομήτη στις χώρες της Μεσοποταμίας το 17 π.Χ και για τον κομήτη του Halley το 12 π.Χ. Οι συγκεκριμένες χρονολογίες απέχουν αρκετά από την ημερομηνία γέννησης του Ιησού. Υπάρχει και καταγραφή σε κινεζικό κείμενο για την διέλευση κομήτη το 5 π.Χ. Ισχυρό αντεπιχείρημα στην υπόθεση του κομήτη, αποτελεί το γεγονός ότι οι κομήτες ανέκαθεν θεωρούνταν προάγγελοι πολέμων, λοιμών και φυσικών καταστροφών, επομένως δύσκολα θα συνδυάζονταν με την γέννηση ενός βασιλιά. Οι αστρονόμοι στην αρχαιότητα είχαν παρατηρήσει αστέρες οι οποίοι εμφανίζονταν ξαφνικά στον ουρανό με μεγάλη λαμπρότητα, η οποία στην συνέχεια μειώνονταν, ώσπου μετά κάποιο χρονικό διάστημα οι αστέρες αυτοί να μην είναι πια ορατοί. Τους ονόμαζαν «νέους» αστέρες. Ο Ίππαρχος είχε παρατηρήσει «νέο» αστέρα στον αστερισμό του Σκορπιού το 134 π.Χ., παρατήρηση η οποία στάθηκε αφορμή να συντάξει τον πρώτο κατάλογο αστέρων. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι λεγόμενοι «νέοι» αστέρες είναι καινοφανείς (nova) ή υπερκαινοφανείς (supernova). Πρόκειται για αστέρες μεγάλης μάζας στα τελευταία στάδια εξέλιξής τους, όπου οι θερμοπυρηνικές εκρήξεις που συντελούνται στο εσωτερικό τους καταλήγουν να εκτινάσσουν μεγάλο μέρος του υλικού τους στο διάστημα. Παρατήρηση nova ή supernova αστέρα κοντά στο έτος μηδέν δεν υπήρξε, χωρίς βεβαίως να αποκλείεται μια τέτοια παρατήρηση από τους μάγους. Μια τέτοια παρατήρηση όμως δεν έρχεται σε συμφωνία με τις μαρτυρίες των γραφών, αφού πρόκειται για απλανείς αστέρες και δεν παρουσιάζουν στάσεις στον ουρανό. Ας ερευνήσουμε και την εκδοχή των πλανητών: Από την αρχαιότητα οι αστρονόμοι γνώριζαν με ακρίβεια τις κινήσεις των γνωστών με γυμνό μάτι πλανητών: Ερμή, Αφροδίτης, Άρη, Δία και Κρόνου. Είχαν παρατηρήσει πως οι πλανήτες κινούνται σε τόξα πάνω στην ουράνια σφαίρα, άλλοτε από την δύση προς την ανατολή και άλλοτε από την ανατολή προς τη δύση (ορθή και ανάδρομη κίνηση). Τα σημεία που άλλαζε η κίνησή τους από ορθή σε ανάδρομη τα ονόμαζαν στηριγμούς ή στάσεις (σήμερα), διότι για κάποιο διάστημα φαίνεται να σταματά η φαινόμενη κίνησή τους στον ουρανό. Να αναφέρουμε ότι ο όρος στηριγμός απαντάται πολύ συχνά και στον περίφημο Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Οι πλανήτες βρίσκονται επίσης σε σύνοδο σχετικά συχνά. Δηλαδή παρατηρούνται σε κοντινές θέσεις σε μια περιορισμένη περιοχή της ουράνιας σφαίρας. Με βάση λοιπόν τις φαινόμενες κινήσεις των πλανητών στον ουρανό, διαπιστώνουμε ότι ικανοποιούν τα κριτήρια της «κίνησης» και της «στάσης». Ο Johannes Kepler, αστρονόμος του 17ουαι. μ.Χ, ασχολήθηκε με την ερμηνεία του «αστέρα» των Χριστουγέννων, υπολογίζοντας ότι πραγματοποιήθηκε τριπλή σύνοδος των πλανητών Δία και Κρόνου το 7 – 6 π.Χ στον αστερισμό των Ιχθύων. Ο έλληνας αστρονόμος Κωνσταντίνος Χασάπης υπολογίζει την θέση των πλανητών στον ουρανό της Βηθλεέμ την εποχή της γέννησης του Ιησού και διαπιστώνει ότι το 7 π.Χ οι Δίας και Κρόνος βρέθηκαν σε σύνοδο τρεις φορές, στον αστερισμό των Ιχθύων. Το επόμενο έτος, το 6 π.Χ τους πλησίασε και ο Άρης, σχηματίζοντας οι τρεις τους ένα ισοσκελές τρίγωνο. Ο δε Κρόνος βρίσκεται σε στάση το 5 π.Χ. Αναφορά της τριπλής συνόδου Δία – Κρόνου έχει βρεθεί σε βαβυλωνιακό κείμενο και προέρχεται από την αστρολογική σχολή της Σιππάρ. Το φαινόμενο της τριπλής συνόδου θα γοήτευσε σίγουρα κάθε αστρονόμο και έμπειρο παρατηρητή της εποχής. Βέβαια, οι σύνοδοι πλανητών δεν αποτελούν πολύ σπάνια φαινόμενα στον ουρανό. Στην εποχή που αναφερόμαστε και λίγα χρόνια αργότερα από την παραπάνω εντυπωσιακή σύνοδο, στα έτη 3 π.Χ. και 2 π.Χ ακολουθούν σύνοδοι στις οποίες συμμετέχουν οι πλανήτες Ερμής, Κρόνος, Αφροδίτη και ο Δίας στον αστερισμό του Λέοντα. Αν κοιτάξετε απόψε κιόλας προς το νοτιοδυτικό ορίζοντα, μετά την δύση του Ηλίου, θα παρατηρήσετε τους πλανήτες Δία και Κρόνο να βρίσκονται σε σχετικά κοντινή απόσταση μεταξύ τους, καθώς προβάλλονται στην ουράνια σφαίρα. Ο λαμπερότερος είναι ο Δίας και ο λιγότερο λαμπερός ο Κρόνος. Από τον Σεπτέμβρη τους παρατηρούμε να πλησιάζουν μεταξύ του και ήδη φαίνονται σε απόσταση μικρότερη των 2 μοιρών. Κάθε βραδιά θα τους παρατηρούμε να πλησιάζουν όλο και περισσότερο, μέχρι τις 21 Δεκεμβρίου όπου θα έχουν επιτύχει την μέγιστη προσέγγιση τους, στις 0,1 μοίρες. Στις εικόνες (4) και (5) μπορείτε να συγκρίνετε τις θέσεις των πλανητών στον ουρανό στις 13/12 καθώς θα πλησιάζουν και στις 21/12 που θα έχουν πλησιάσει στο μέγιστο.(Φωτ.) Πρόκειται για μια πολύ εντυπωσιακή και σχετικά σπάνια, σύνοδο Δία και Κρόνου, καθώς τέτοιας σπανιότητας φαινόμενο έχει να συμβεί τα τελευταία 397 χρόνια. Γιατί όμως συμβαίνουν οι σύνοδοι πλανητών και Σελήνης στον ουρανό; Η Γη, η Σελήνη και οι υπόλοιποι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο σχεδόν στο ίδιο επίπεδο, το οποίο ονομάζουμε εκλειπτική. Για το λόγο αυτό φαίνονται κάποιες φορές να «συναντιούνται» στον ουρανό. Η Γη μας, ολοκληρώνει μια περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε ένα έτος. Οι πιο απομακρυσμένοι πλανήτες χρειάζονται αρκετά μεγαλύτερο χρόνο, με τον Δία να ολοκληρώνει σε περίπου 12 έτη μια περιφορά και τον Κρόνο σχεδόν 30 έτη. Γίνεται επομένως περισσότερο σπάνιες οι μεταξύ τους «συναντήσεις». Οι δύο γίγαντες πλανήτες ευθυγραμμίζονται κατά την περιφορά τους γύρω από τον ήλιο και έρχονται σε σύνοδο κάθε 20 χρόνια. Οι επόμενες λοιπόν σύνοδοι Δία- Κρόνου θα πραγματοποιηθούν το 2040 και 2060. Ιδιαιτερότητα της συνόδου που θα συμβεί στις 21 Δεκέμβρη αποτελεί η μέγιστη προσέγγιση των δύο πλανητών, καθώς θα παρατηρούνται σε απόσταση σχεδόν 0,1ο στον ουρανο. Τόσο εντυπωσιακή σύνοδος Δία – Κρόνου έχει να συμβεί από το 1623. Να αναφέρουμε επίσης την σύνοδο Δία- Κρόνου που είχε παρατηρήσει ο Γιοχάνες Κέπλερ το 1604 μ.Χ. στην οποία συμμετείχε και ο πλανήτης Άρης. Το ίδιο έτος ο μεγάλος αστρονόμος παρατήρησε και μελέτησε έναν «νέο αστέρα», δηλαδή έναν supernova, στον αστερισμό του Οφιούχου: τον supernova του Κέπλερ, όπως τον ονομάζουμε σήμερα. Ο παραπάνω συνδυασμός παρατηρήσεων τον ενίσχυσε στην δική του έρευνα για την ερμηνεία του «αστέρα των Χριστουγέννων». Χειμερινό Ηλιοστάσιο Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι στις 21 Δεκεμβρίου θα βιώσουμε την μεγαλύτερη νύχτα του έτους – το χειμερινό ηλιοστάσιο – οπότε και την μικρότερη ημέρα. Στην συνέχεια η ημέρα θα αρχίσει να μεγαλώνει έναντι της νύχτας, μέχρι να φτάσουμε στην εαρινή ισημερία (στις 20 Μαρτίου) όπου η διάρκεια της ημέρας θα έχει εξισωθεί με την διάρκεια της νύχτας. Την βραδιά του χειμερινού ηλιοστασίου και της συνόδου Δία – Κρόνου, οι αστρονόμοι του Κέντρου Επισκεπτών Θησείου θα πραγματοποιήσουμε διαδικτυακή παρατήρηση του ουρανού από το ιστορικό τηλεσκόπιο Δωρίδη στον λόφο της Πνύκας. Θα μιλήσουμε εκτενέστερα για την αστρονομική ερμηνεία του «αστέρα των Χριστουγέννων», τις συνόδους πλανητών, αλλά και τον εντυπωσιακό χειμερινό ουρανό. Οι λεπτομέρειες, για όποιον επιθυμεί να παρακολουθήσει τη βραδιά, θα ανα­κοι­νω­θούν στην σελίδα των Κέντρων Επισκεπτών του ΕΑΑ: https://www.facebook.com/visitorcenters https://physicsgg.me/2020/12/12/%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%81%ce%b1%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%87%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%b3%ce%ad%ce%bd%ce%bd%cf%89%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b7-%cf%83%cf%8d/

Η Κοσμική Βροχή των Διδυμίδων. Καιρού επιτρέποντος αύριο βράδυ (τις πρώτες ώρες της 13-14 Δεκεμβρίου) θα έχουμε την έξαρση της καλύτερης βροχής διαττόντων του έτους. Γνωστή με την ονομασία «Διδυμίδες» (Geminids) η κοσμική αυτή βροχή παρατηρείται το πρώτο 15νθήμερο του Δεκεμβρίου και εμφανίζει 120 περίπου διάττοντες κάθε ώρα, ενώ είναι επίσης και πλούσια στην εμφάνιση ιδιαίτερα θεαματικών «βολίδων». Η «βροχή» αυτή ονομάζεται έτσι επειδή τα μετέωρα αυτά φαίνονται ότι προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού των Διδύμων. Αν και συνήθως οι βροχές διαττόντων οφείλονται στα σωματίδια που αφήνουν πίσω τους διάφοροι κομήτες στην περίπτωση των Διδυμίδων οφείλονται στον αστεροειδή «3200 Φαέθων». Η ανακάλυψή του αστεροειδή αυτού, που έχει μέγεθος 5 περίπου χιλιομέτρων, έγινε από τον δορυφόρο IRAS της ΝASA to 1983 και θεωρείται σήμερα ότι αποκόπηκε από τον μεγάλο αστεροειδή Παλλάς (με διάμετρο πάνω από 500 χιλιόμετρα) ο οποίος ήταν ο δεύτερος αστεροειδής που ανακαλύφθηκε στις 28 Μαρτίου 1802. Ο Φαέθων, όπως και ορισμένα άλλα αντικείμενα, εμφανίζει μικτά χαρακτηριστικά αστεροειδή και κομήτη, αλλά φαίνεται ότι δεν αφήνει πίσω του αρκετά "διαστημικά σκουπίδια" για να δικαιολογήσουν την πλούσια εμφάνιση των Διδυμίδων. Στην περίπτωση παρόμοιων βροχών διαττόντων αυτό που συμβαίνει είναι ότι η Γη μας καθώς περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο με μια ταχύτητα 110.000 χιλιομέτρων την ώρα, πέφτει ακάθεκτη πάνω στα σύννεφα των διαστημικών σκουπιδιών τα οποία χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος 100 περίπου χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή τη φωτεινή σφαίρα βλέπουμε από τη Γη και την ονομάζουμε διάττοντα, μετέωρο ή «πεφταστέρι». Κάθε ημέρα που περνάει πάνω από 100 τόνοι λεπτής διαστημικής σκόνης πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν να το καταλάβουμε. Η ονοματολογία πάντως που χρησιμοποιούμε για τα μικρά αυτά αντικείμενα εξαρτάται από την ακριβή θέση τους στο διάστημα. Τα διάφορα μικρά τεμάχια, με διάμετρο σωματιδίου σκόνης και μέχρι μερικά μέτρα, που περιφέρονται στο διαπλανητικό διάστημα, ονομάζονται μετεωροειδή. 'Όταν αυτά τα αντικείμενα εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης, σχηματίζουν, λόγω της τριβής τους, μια λαμπερή ουρά. 'Όσα από αυτά εξαερώνονται, ονομάζονται μετέωρα, ενώ τα μεγαλύτερα απ' αυτά, που καταφέρνουν να φτάσουν μέχρι την επιφάνεια της Γης, σχηματίζοντας μικρούς ή μεγάλους κρατήρες, ονομάζονται μετεωρίτες. Όταν οι μετεωρίτες εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα οι ταχύτητές τους κυμαίνονται από 36.000 έως και 250.000 χιλιόμετρα την ώρα. Στη συνέχεια επιβραδύνονται και η ταχύτητά τους μειώνεται σε μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα την ώρα, για να καταλήξουν στην επιφάνεια της Γης με ένα χαρακτηριστικό σάλπισμα. Εντούτοις, τα πολύ μεγάλα κομμάτια επιβραδύνονται ελάχιστα και γι' αυτό δημιουργούν κρατήρες. Τα πετρώδη μετεωροειδή, με διάμετρο μερικών δεκάδων μέτρων, εκρήγνηνται στη διάρκεια της πτώσης τους μέσα στη γήινη ατμόσφαιρα πριν φτάσουν στην επιφάνεια της Γης, αν και η ενέργεια που εκλύεται είναι ίση με την έκρηξη πέντε ατομικών βομβών τύπου Χιροσίμα. Μία παρόμοια έκρηξη παρατηρήθηκε πάνω από τον Καναδά στις αρχές του 2000 όπου ένας μετεωρίτης διαλύθηκε αφήνοντας πίσω του ένα σύννεφο σκόνης το οποίο ήταν ορατό επί αρκετές ώρες. Τα κομμάτια, όμως, των σιδηρούχων μετεωριτών, πολλές φορές φτάνουν μέχρι τη Γη. Η πρώτη καταγραμμένη πτώση μετεωρίτη στην Ευρώπη περιλαμβάνεται σ’ ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο το οποίο αναφέρεται στην «Πέτρα των Κεραυνών» που έπεσε στην πόλη Εναισχάϊμ της Αλσατίας στις 7 Νοεμβρίου 1492. Ο Λιθομετεωρίτης που διεσώθη από την πτώση είχε βάρος 140 κιλών από τα οποία σήμερα σώζονται μόνο 55. Στις 12 Φεβρουαρίου 1947 μία πτώση ενός σιδηρού μετεωρίτη, με διάμετρο δέκα μέτρων, στην ανατολική Σιβηρία, έσπειρε μια περιοχή δύο περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων με κομμάτια, που συνολικά ζύγιζαν 150 περίπου τόνους, ενώ το μεγαλύτερο που βρέθηκε είχε βάρος 1,741 κιλών. Και μόλις πριν από 7 χρόνια, τον Φεβρουάριο του 2013, ένας αστεροειδής βαρύτερος κι απ’ τον πύργο του Άιφελ, εισήλθε στην γήινη ατμόσφαιρα. Πιο φωτεινή κι απ’ τον Ήλιο, η πύρινη αυτή βολίδα διέσχισε τον ουρανό πάνω από την ρωσική πόλη Τσελιαμπίνσκ στη Σιβηρία. Σχεδόν αμέσως μετά, εξερράγη στην ατμόσφαιρα, απελευθερώνοντας την ενέργεια μιας ατομικής βόμβας. Ευτυχώς, όμως, η γήινη ατμόσφαιρα μάς προστατεύει από τα περισσότερα διαστημικά συντρίμμια που μας βομβαρδίζουν. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blog-post_48.html

Συνεργασία μεταξύ IBMP και δύο διαστημικών επιστημονικών περιοδικών. Ο Δρ Igor Ashurbeyli, Επικεφαλής του Έθνους, συναντήθηκε με τον Oleg Orlov, Διευθυντή του Ινστιτούτου Βιοϊατρικών Προβλημάτων της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών (IBMP). Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζήτησαν τη συνεργασία μεταξύ της IBMP και δύο διαστημικών επιστημονικών περιοδικών: το διεθνές διαστημικό περιοδικό του Asgardia ROOM και τη ρωσική περιοδική αεροδιαστημική σφαίρα («VKS»). Φέτος, ο Oleg Orlov, μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, Doctor of Medical Science, ο οποίος είναι επικεφαλής του κορυφαίου ινστιτούτου στον κόσμο που ερευνά τον αντίκτυπο του διαστήματος στην ανθρώπινη φυσιολογία, έγινε συγγραφέας και μέλος του συντακτικού συμβουλίου του ρωσικού περιοδικού Aerospace Sphere. Εκτός από τη λίστα HAC, το περιοδικό είναι αναγνωρισμένο από τη ρωσική επιστημονική κοινότητα και συνιστάται για υποψήφιες εκδόσεις PhD. Περιλαμβάνει άρθρα σχετικά με επιστημονικές ανακαλύψεις και υποθέσεις που σχετίζονται με την εξερεύνηση του διαστήματος. Στην πρόσφατη συνέντευξή του στο περιοδικό Oleg Orlov μίλησε για τα βασικά έργα της IBMP και τα σχέδια για τη δημιουργία τεχνητής βαρύτητας και θωράκισης της διαστημικής ακτινοβολίας, καθώς και τη λήψη άλλων προληπτικών μέτρων για την προστασία της ανθρώπινης υγείας κατά τη διάρκεια παρατεταμένων διαμονών στο διάστημα, συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων μεγάλων αποστάσεων. Ειδικότερα, μια φυγόκεντρος βραχίονα που μπορεί να μειώσει σημαντικά κάθε αρνητική επίδραση μηδενικής βαρύτητας στο σώμα σχεδιάστηκε από το ινστιτούτο τη δεκαετία του 1980, ακόμη και πριν ο διαστημικός σταθμός MIR τεθεί σε τροχιά. Η επιτυχία της επιστημονικής έρευνας σε αυτούς τους τομείς είναι ζωτικής σημασίας για το Space Nation. Τα μικροπροστατευτικά και διαστημικά συστήματα προστασίας από την ακτινοβολία είναι οι βασικές προϋποθέσεις για τη γέννηση στο διάστημα, η οποία είναι η κύρια επιστημονική και ιδεολογική αποστολή της Asgardia για το επόμενο τέταρτο ενός αιώνα. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα της Ρωσίας, ο Igor Ashurbeyli κάλεσε τον Oleg Orlov να συμμετάσχει στο συντακτικό συμβούλιο του διεθνούς περιοδικού ROOM, The Space Journal of Asgardia. Ο επικεφαλής της IBMP έγινε ο πρώτος εκπρόσωπος της ρωσικής επιστημονικής κοινότητας που εντάχθηκε στο συντακτικό συμβούλιο περιοδικών Asgardian, το οποίο περιλαμβάνει κορυφαίους εμπειρογνώμονες στον χώρο του διαστήματος επιστήμης και τεχνολογίας. Το ROOM είναι ένα πλήρως ανεξάρτητο διεπιστημονικό περιοδικό που καλύπτει όλες τις πτυχές της εξερεύνησης του διαστήματος. Αυτό το υψηλό προφίλ περιοδικό προσφέρει στους αναγνώστες του μια ποικιλία από ιστορίες που γράφτηκαν από συνεισφέροντες που σχετίζονται άμεσα με την επιστήμη, την αιχμή της έρευνας, τη διαστημική νομοθεσία και τις επιχειρήσεις. Τώρα, όλοι οι κάτοικοι της Asgardian λαμβάνουν δωρεάν ηλεκτρονική συνδρομή στο ROOM, The Space Journal of Asgardia. Ο επικεφαλής του έθνους και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Βιοϊατρικών Προβλημάτων συμφώνησαν να προωθήσουν το έργο των επιστημόνων της IBMP τόσο στο ρωσικό περιοδικό όσο και στο διεθνές. Η συνάντηση σηματοδότησε την αρχή μιας στενής συνεργασίας. Οι Asgardians και οι άνθρωποι που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διαστημική βιολογία και την ιατρική μοιράζονται ένα κοινό όραμα: το μέλλον της ανθρωπότητας είναι στο διάστημα! Η Asgardia εκτιμά πολύ τις προσπάθειες που καταβάλλει το ινστιτούτο για να πραγματοποιήσει αυτό το μέλλον και προσβλέπει στην υποστήριξη αυτών. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας κορυφαίος επιστήμονας της IBMP και ο Ρώσος γιατρός του διαστήματος, ο Ιατρός της Ιατρικής Επιστήμης Mark Belakovsky, ο οποίος εργάζεται για 40 χρόνια για να βοηθήσει την ανθρωπότητα να εξερευνήσει ακραία περιβάλλοντα εντός και εκτός του πλανήτη μας, ήταν μεταξύ των τριών πρώτων νικητών του Διαστήματος Nation Award «Για επιτεύγματα στην εξερεύνηση του διαστήματος». https://asgardia.space/news/Head-of-the-Space-Nation-and-Director-of-the-Institute-of-Biomedical-Problems-Make-Arrangements-for-Collaboration

Το Starship της SpaceX πετυχαίνει ρεκόρ ύψους πτήσης – Αποτυγχάνει ωστόσο στην προσεδάφιση. Η SpaceX κατάφερε να επιτύχει το υψηλότερο μέχρι τώρα ύψος πτήσης του σκάφους Starship, το οποίο φιλοδοξεί μελλοντικά να αποτελέσει το κύριο μέσο μεταφοράς ανθρώπων στον πλανήτη Άρη. Αν και το σκάφος απέτυχε στην φάση της ασφαλούς προσεδάφισης, κατόρθωσε να επιτύχει το μεγαλύτερο έως σήμερα ύψος πτήσης. Πιο αναλυτικά, στις 16:40 (Κεντρική Ώρα Ηνωμένων Πολιτειών), το Starship απογειώθηκε από τις εγκαταστάσεις της εταιρείας στην Μπόκα Τσίκα του Τέξας. Έφτασε σε ύψος 12.5 χιλιομέτρων και στην συνέχεια ξεκίνησε την διαδικασία επιστροφής και προσεδάφισης. Ωστόσο, η επιστροφή έγινε με μεγαλύτερη ταχύτητα από την απαιτούμενη και τελικά το σκάφος προσέκρουσε στο έδαφος και καταστράφηκε. Ο συνολικός χρόνος του Starship στον αέρα ήταν 6 λεπτά και 42 δευτερόλεπτα. Επρόκειτο για το όγδοο πρωτότυπο Starship με τον κωδικό κλήσης SN8, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι είχε προηγηθεί ένα ελαφρύ άλμα 150 μέτρων στην πέμπτη δοκιμή σκάφους τον περασμένο Αύγουστο και μία έκτη δοκιμή τον Σεπτέμβριο μόνο με μία μηχανή ενεργή. Είχε προηγηθεί το SN7 το οποίο δεν πέταξε, αντίθετα ανατινάχθηκε εσκεμμένα σαν μέρος των δοκιμών πίεσης του σκάφους. Ο ίδιος ο Elon Musk, ιδρυτής της SpaceX, εκτιμούσε ότι το SN8 είχε μόλις 30% πιθανότητες να επιτύχει στην συγκεκριμένη δοκιμή, δηλαδή εξοπλισμένο με τρεις μηχανές να επιστρέψει με ασφάλεια στο έδαφος. Το Starship παρυσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό τον Σεπτέμβριο του 2019, στην ενδέκατη επέτειο την πρώτης εκτόξευσης πυραύλου της SpaceX. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό κατασκεύασμα ήψους 50 μέτρων και βάρους 1400 τόνων, με πλήρες φορτίο καυσίμου. Στην τελική του έκδοση το Starship θα διαθέτει έξι κινητήρες και επιταχυντή δευτέρου σταδίου (τον Super Heavy, που ακόμη βρίσκεται υπό ανάπτυξη) που θα βρίσκεται ακριβώς επάνω από τον μεγαλύτερο επιταχυντή πρώτου σταδίου. Θα μπορεί στην τελική του μορφή να μεταφέρει 100 τόνους φορτίου και επιβάτες με προορισμό το Διάστημα. Όπως και όλα τα σκάφη της SpaceX έτσι και το Starship έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί, χαμηλώνοντας έτσι το συνολικό κόστος των μελλοντικών διαστημικών αποστολών. https://www.naftemporiki.gr/story/1668049/to-starship-tis-spacex-petuxainei-rekor-upsous-ptisis--apotugxanei-ostoso-stin-prosedafisi

Αστρικά ρεκόρ. Ποια είναι τα άστρα με την μικρότερη και την μεγαλύτερη μάζα που γνωρίζουμε; Τα πιο μικροσκοπικά, τα πιο ψυχρά, αλλά και τα πιο πολυάριθμα άστρα του Σύμπαντος είναι οι κόκκινοι νάνοι. Τα άστρα αυτά καταναλώνουν τόσο αργά τα πυρηνικά τους καύσιμα, ώστε μπορεί να «ζουν» ακόμη και για εκατοντάδες δισ. χρόνια. Μέχρι στιγμής, πάντως, το άστρο με την μικρότερη μάζα που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα βρίσκεται μόλις 40 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Λαγωού. Με επιφανειακή θερμοκρασία μόλις 2.000 °C, με φωτεινότητα 8.000 φορές μικρότερη από αυτήν του Ήλιου και με ακτίνα 11 φορές μικρότερη, ο μικροσκοπικός αυτός κόκκινος νάνος είναι το μικρότερο άστρο της Κύριας Ακολουθίας που έχουμε ανακαλύψει, δηλαδή το μικρότερο άστρο που μπορεί να παράγει ενέργεια, συντήκοντας το υδρογόνο του πυρήνα του σε ήλιο. Υπάρχουν, όμως, και κάποια άστρα που έχουν μάζα δεκάδες φορές μεγαλύτερη. Τα άστρα αυτά «καταβροχθίζουν» με αστραπιαία ταχύτητα τα πυρηνικά τους καύσιμα, γι’ αυτό άλλωστε και η ζωή τους δεν διαρκεί περισσότερο από λίγα εκατ. χρόνια. Αυτό συμβαίνει διότι, όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα ενός άστρου, όταν αυτό γεννιέται, τόσο μεγαλύτερη είναι η βαρυτική δύναμη που ασκείται προς τον πυρήνα του, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία του να είναι πολύ υψηλότερη και κατά συνέπεια ο ρυθμός με τον οποίο εκτελούνται οι πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης στο εσωτερικό του να είναι ραγδαίος. Επομένως, τα άστρα με την μεγαλύτερη μάζα καταναλώνουν ταχύτατα τα πυρηνικά τους «καύσιμα» και «πεθαίνουν» νέα, ολοκληρώνοντας την ζωή τους σε βίαιες εκρήξεις σουπερνόβα. Τα άστρα, όμως, με την μεγαλύτερη διάμετρο δεν έχουν πάντα και την μεγαλύτερη μάζα. Για παράδειγμα, το άστρο VY Μεγάλου Κυνός, σχεδόν 4.000 έτη φωτός μακριά, είναι ένας κόκκινος υπεργίγαντας με ακτίνα 1.420 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου, έχει δηλαδή τόσο μεγάλες διαστάσεις, που στο εσωτερικό του θα χωρούσαν σχεδόν 3 δισ. άστρα σαν τον Ήλιο! Την ίδια στιγμή, όμως, η μάζα του δεν υπερβαίνει τις 9-25 ηλιακές μάζες. Από την άλλη, το άστρο του Γαλαξία μας με την μεγαλύτερη μάζα που έχουμε εντοπίσει μέχρι σήμερα, βρίσκεται περίπου 8.000 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό της Κασσιόπης. Με μάζα 152 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου, με επιφανειακή θερμοκρασία που υπερβαίνει τους 45.000 °C, και λάμποντας με την φωτεινότητα 660.000 άστρων σαν τον Ήλιο, το άστρο αυτό έχει ακτίνα «μόλις» 16 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου. Μέχρι στιγμής, πάντως, ένα από τα άστρα μεγαλύτερης μάζας που έχουμε ανακαλύψει στο Σύμπαν βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου (ΜΝΜ), έναν γειτονικό μας μικρό και ακανόνιστο γαλαξία, και συγκεκριμένα στο αστρικό σμήνος R136, που ανήκει στο Νεφέλωμα Ταραντούλα. Με διάμετρο 900 έτη φωτός, το νεφέλωμα αυτό είναι η μεγαλύτερη και πιο ενεργή περιοχή αστρογένεσης που έχει εντοπιστεί στο ΜΝΜ, αλλά και από τις πιο ενεργές που έχουμε ανακαλύψει στην Τοπική Ομάδα των γαλαξιών. Το νεαρό αυτό σμήνος υπολογίζεται ότι έχει ηλικία μικρότερη των 2 εκατ. ετών, ενώ περιλαμβάνει και πολλά άστρα, αρκετά από τα οποία συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα και θερμότερα που είναι δυνατό να υπάρξουν στο Σύμπαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το άστρο με την κωδική ονομασία R136a1, που είναι ίσως το άστρο με τη μεγαλύτερη μάζα και φωτεινότητα που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα. Πραγματικά, με μάζα 215 φορές μεγαλύτερη απ’ αυτήν του Ήλιου και λάμποντας με την φωτεινότητα σχεδόν 6 εκατ. άστρων σαν τον Ήλιο, το άστρο αυτό έχει τόσο μεγάλη μάζα, που η ίδια του η ύπαρξη αποτελεί πρόκληση για τις γνώσεις μας που αφορούν στην γένεση και την εξέλιξη των άστρων. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blog-post_10.html