Δροσος Γεωργιος

Η NASA αποκάλυψε τους αστροναύτες της «Artemis Team» για την επιστροφή στη Σελήνη. Τους 18 αστροναύτες από τους οποίους θα προέλθουν η «πρώτη γυναίκα και ο επόμενος άνδρας» που θα πάνε στη Σελήνη παρουσίασε η NASA. «Επιστρέφουμε στη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος “Άρτεμις” για να μάθουμε να ζούμε και να εργαζόμαστε σε έναν άλλο κόσμο προς όφελος της ανθρωπότητας. Επιλέξαμε μια αρχική ομάδα αστροναυτών της NASA- την Artemis Team- για να βοηθήσουμε να ανοίξει ο δρόμος για τις επόμενες σεληνιακές αποστολές, μεταξύ των οποίων η αποστολή της πρώτης γυναίκας και του επόμενου άνδρα που θα βαδίσουν στην επιφάνεια της Σελήνης το 2024» γράφει στην ιστοσελίδα της η αμερικανική διαστημική υπηρεσία. Από τα 18 μέλη της ομάδας, τα μισά είναι γυναίκες. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, προέβη σε σχετική παρουσίαση την Τετάρτη, στο τέλος της τελικής του συνάντησης ως προέδρου του National Space Council. Η ανακοίνωση έγινε στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, κάτω από έναν από τους τρεις πυραύλους Saturn V που έχουν απομείνει από το πρόγραμμα «Απόλλων» των δεκαετιών του 1960 και του 1970. Όπως αναφέρει το Phys.org, ο Πενς τόνισε πως ο τελευταίος από τους 12 άνδρες που περπάτησαν στη Σελήνη, ο Τζιν Σέρναν του «Απόλλων 17», δεν ήθελε τίποτα παραπάνω από το να διαγραφεί το «τελευταίος» από τον τίτλο του. Τα τελευταία βήματα στη Σελήνη έγιναν από τον Σέρναν στις 14 Δεκεμβρίου του 1972. «Πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του υποστηρίζοντας πως η Αμερική πρέπει να επιστρέψει στη Σελήνη, και θα τιμήσουμε τη μνήμη του Τζιν Σέρναν» είπε ο Πενς, ενώπιον ενός μικρού πλήθους, που τηρούσε αποστάσεις λόγω κορωνοϊού. Πέντε αστροναύτες -Άκαμπα, Ντόμινικ, Μακλέιν, Μέιρ, Γουότκινς, οι μόνοι που ήταν στην τελετή- εμφανίστηκαν επί σκηνής, φορώντας μάσκες και χαιρετώντας το κοινό. Ο επικεφαλής της NASA, Τζιμ Μπράιντενσταϊν, τόνισε πως στην ομάδα θα εισέλθουν και άλλοι. Συνολικά η NASA έχει 47 ενεργούς αστροναύτες. «Είναι πραγματικά εκπληκτικό να σκέφτεσαι πως ο επόμενος άνδρας και η πρώτη γυναίκα στη Σελήνη είναι ανάμεσα στα ονόματα που μόλις διαβάσαμε, και μπορεί να βρίσκονται στην αίθουσα αυτή τη στιγμή» είπε ο Πενς, σύμφωνα με το Space.com, προσθέτοντας πως «σας δίνω τους ήρωες του μέλλοντος που θα μας πάνε πίσω στη Σελήνη και παραπέρα». Το πρόγραμμα σχεδιάζει να αρχίσει τις ρομποτικές αποστολές το 2021, ακολουθώντας με την εκτόξευση του πληρώματος του Artemis II σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη το 2023. Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία αναμένει να επιλέξει τα μέλη του πληρώματος αυτού από το 2021, και το πλήρωμα του Artemis III, που προορίζεται να προσεληνωθεί, αργότερα. Και οι δύο αποστολές θα εκτοξευτούν με τέσσερα άτομα, και δύο θα γίνουν οι επόμενοι που θα βαδίσουν στη Σελήνη, με το Artemis III. Τα μισά από τα μέλη της Artemis Team έχουν ήδη πετάξει στο διάστημα. Η ομάδα περιλαμβάνει άτομα από πέντε τάξεις αστροναυτών, μεταξύ του 1996 και του 2017. Τα μέλη είναι τα εξής: -Τζο Άκαμπα, 53 ετών (βετεράνος της NASA, με 306 ημέρες στο διάστημα) -Κέιλα Μπάρον, 33 ετών (αξιωματικός στα υποβρύχια του αμερικανικού ναυτικού, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα). -Ράτζα Χαρί, 43 ετών (πιλότος δοκιμών στην αμερικανική πολεμική αεροπορία, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα) -Μάθιου Ντόμινικ, 39 ετών (πιλότος δοκιμών, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα) -Βίκτορ Γκλόβερ, 44 ετών (αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού, είναι ήδη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) -Γούντι Χόμπεργκ, 35 ετών (μηχανικός, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα) -Τζόνι Κιμ, 36 ετών (αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού, πρώην SEAL και γιατρός, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα) -Κριστίνα Κοχ, 41 ετών (μηχανικός, με 328 ημέρες στο διάστημα κατά την πρώτη αποστολή της στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου συμμετείχε στον πρώτο διαστημικό περίπατο που έγινε μόνο από γυναίκες) -Κιελ Λίντγκρεν, 47 ετών (χειρουργός πτήσης, με 142 ημέρες στην πρώτη του αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) -Νικόλ Μαν, 43 ετών (πιλότος δοκιμών στο Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ και μηχανολόγος μηχανικός, είναι στην ομάδα δοκιμών επανδρωμένων πτήσεων για το διαστημόπλοιο CST-100 Starliner της Boeing, που θα εκτοξευτεί το 2021) -Αν Μακλέιν, 41 ετών (αντισυνταγματάρχης στον στρατό των ΗΠΑ και μηχανικός, με 204 ημέρες στην πρώτη της αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) -Τζέσικα Μέιρ, 43 ετών (διδακτορικό στη θαλάσσια βιολογία, με 205 ημέρες στην πρώτη της αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου συμμετείχε στον πρώτο διαστημικό περίπατο μόνο από γυναίκες) -Τζάσμιν Μογκμπέλι, 37 ετών (πιλότος δοκιμών ελικοπτέρων στο Σώμα Πεζοναυτών και αεροναυπηγός, δεν έχει πετάξει στο διάστημα) -Κέιτ Ρούμπινς, 42 ετών (μικροβιολόγος με 115 ημέρες στην πρώτη της αποστολή και 57 ημέρες στη δεύτερη αποστολή της στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ήταν η 60ή γυναίκα στην ιστορία που πέταξε στο διάστημα) -Φρανκ Ρούμπιο, 44 ετών (πιλότος ελικοπτέρων στον αμερικανικό στρατό και χειρουργός πτήσης, δεν έχει πετάξει στο διάστημα) -Σκοτ Τινγκλ, 55 ετών (αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού και μηχανολόγος μηχανικός, με 168 ημέρες στην πρώτη του αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) -Τζέσικα Γουότκινς, 32 ετών (διδακτορικό γεωλογίας, έχει εργαστεί σε αποστολές οχημάτων της NASA στον Άρη, δεν έχει πετάξει ακόμα στο διάστημα) -Στέφανι Γουΐλσον, 54 ετών (μηχανικός, με 43 ημέρες σε τρεις αποστολές του διαστημικού λεωφορείου στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) Τα μέλη της ομάδας αρχικά θα δουλέψουν με τους συνεργάτες της NASA από τον ιδιωτικό τομέα, μα το ότι είναι στην ομάδα δεν σημαίνει απαραίτητα πως θα πετάξουν στη Σελήνη. Κάποια από τα μέλη θα είναι σε κύρια ή εφεδρικά πληρώματα και μπορέι να βαδίσουν στο Φεγγάρι, ενώ άλλα ίσως εργαστούν στον διαστημικό σταθμό Gateway. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/nasa-artemis-team.html

Chang’e 5: Επόμενος προορισμός, η Γη. Μετά την ύψωση της κινεζικής σημαίας στην επιφάνεια της Σελήνης, χάρη στο εξερευνητικό όχημα συλλογής δειγμάτων εδάφους «Τσανγκέ-5», η κινεζική αποστολή συνεχίζεται με επιτυχία, καθώς φορτωμένο με δείγματα πετρωμάτων και σκόνης, αναμένεται να αρχίσει αύριο το ταξίδι της επιστροφής με προορισμό τη Γη. Η κινεζική κρατική τηλεόραση ανέφερε την περασμένη εβδομάδα με υπερηφάνεια ότι η Κίνα πραγματοποίησε «αυτόνομη επίδειξη» της σημαίας της πάνω στην επιφάνεια της Σελήνης. Την προσσελήνωση του «Τσανγκέ-5» είχε καταγράψει η αμερικανική NASA χάρη στο όχημα τροχιάς γύρω από τη Σελήνη LROC. Η αμερικανική υπηρεσία ανέφερε ότι το κινεζικό διαστημόπλοιο βάρους 4 τόνων προσσεληνώθηκε στην περιοχή του «Ωκεανού των Καταιγίδων» (Oceanus Procellarum) του δορυφόρου της Γης. Τα δείγματα που αναμένεται να φέρει πίσω στη Γη το κινεζικό διαστημόπλοιο προκαλούν το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, καθώς προέρχονται από γεωλογικά «νεότερη» περίοδο της Σελήνης. Ο «Ωκεανός των Καταιγίδων» εικάζεται ότι παρέμεινε ηφαιστειακά ενεργός πολύ αργότερα από ό,τι άλλες περιοχές του δορυφόρου μας. Η προσγείωση του «Τσανγκέ-5» στην έρημο της εσωτερικής Μογγολίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί γύρω στις 17 Δεκεμβρίου.Με την τρίτη αποστολή της στη Σελήνη, η Κίνα αποδεικνύει ότι οι διαστημικές της φιλοδοξίες παραμένουν στην πρώτη γραμμή των κρατικών επιδιώξεων, με το ρομποτικό διαστημόπλοιο που κατευθύνεται προς τον Αρη, την κατασκευή επαναχρησιμοποιούμενου διαστημικού αεροσκάφους και τον σχεδιασμό επανδρωμένης αποστολής στη Σελήνη.Παρότι το κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα χαρακτηρίζεται από ειδικούς «μία γενιά πίσω» από εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας, το άκρως απόρρητο και ελεγχόμενο από τις ένοπλες δυνάμεις σχέδιο αναπτύσσεται με ταχύτατο ρυθμό. «Η επόμενη δεκαετία θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για τη διαστημική εξερεύνηση, καθώς οι αποστολές θα ξεπεράσουν το στάδιο της τροχιάς γύρω από τη Γη για να επεκταθούν σε αυτό που ονομάζουμε μακρινό Διάστημα», λέει η αστροβιολόγος του Πανεπιστημίου του Οκλαντ, Καθλίν Κάμπελ. Το 2003, η Κίνα έγινε η τρίτη χώρα στην Ιστορία, η οποία πραγματοποίησε επανδρωμένη αποστολή. Το πρώτο προσωρινό κινεζικό διαστημικό εργαστήριο τέθηκε σε τροχιά το 2011 και το δεύτερο το 2016, με το Πεκίνο να έχει ανακοινώσει σχέδια για δημιουργία μόνιμου κινεζικού διαστημικού σταθμού το 2022. https://physicsgg.me/2020/12/10/change-5-%ce%b5%cf%80%cf%8c%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%bf%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%ce%b7-%ce%b3%ce%b7/

Η NASA, οι ΗΠΑ, ο ευρωπαϊκός δορυφόρος συνεργατών επιστρέφει τις μετρήσεις της πρώτης στάθμης της θάλασσας. Το Sentinel-6 Michael Freilich, ένας κοινός δορυφόρος ΗΠΑ-Ευρώπης που κατασκευάστηκε για τη μέτρηση του παγκόσμιου ύψους της θάλασσας, έστειλε τις πρώτες μετρήσεις της στάθμης της θάλασσας. Τα δεδομένα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το ύψος της θάλασσας, το ύψος των κυμάτων και την ταχύτητα του ανέμου από το νότιο άκρο της Αφρικής. "Είμαστε ενθουσιασμένοι που ο Sentinel-6 Michael Freilich ξεκίνησε το κρίσιμο έργο του μελετώντας τη στάθμη της θάλασσας και μας βοηθά να κατανοήσουμε τις πολλές πτυχές του παγκόσμιου ωκεανού του πλανήτη μας", δήλωσε ο Thomas Zurbuchen, αναπληρωτής διαχειριστής της NASA για την επιστήμη στα κεντρικά γραφεία του πρακτορείου στην Ουάσινγκτον. "Ξέρω ότι ο Μάικ θα ήταν ενθουσιασμένος που ο δορυφόρος με το όνομά του έχει αρχίσει να λειτουργεί, αλλά επίσης ανυπομονούσε να μελετήσει τα δεδομένα από αυτήν τη σημαντική αποστολή, όπως όλοι είμαστε." Από την επιτυχή εκτόξευση της 21ης ​​Νοεμβρίου από τη Βάση Πολεμικής Αεροπορίας Vandenberg στην Καλιφόρνια, με έναν πύραυλο Space-X Falcon 9, μηχανικοί και επιστήμονες έχουν περάσει αρκετές εβδομάδες ενεργοποιώντας και ελέγχοντας τον δορυφόρο και τα όργανα του, διασφαλίζοντας ότι όλα λειτουργούν όπως πρέπει. "Τα Χριστούγεννα ήρθαν στις αρχές του τρέχοντος έτους", δήλωσε ο Josh Willis, επιστήμονας έργου στο εργαστήριο Jet Propulsion της NASA στη Νότια Καλιφόρνια. "Και έξω από το κουτί, τα δεδομένα φαίνονται φανταστικά." Το Sentinel-6 Michael Freilich θα συνεχίσει μια προσπάθεια δεκαετιών για τη μέτρηση του παγκόσμιου ύψους των ωκεανών από το διάστημα, το οποίο ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Από τότε, ο ρυθμός αύξησης της στάθμης της θάλασσας διπλασιάστηκε με τρέχοντα ρυθμό 0,16 ίντσες (4 χιλιοστά) ετησίως. Η άνοδος προκαλείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από ένα συνδυασμό λειωμένων υδάτων από χερσαίους παγετώνες και παγοκύστες και από το γεγονός ότι το θαλασσινό νερό επεκτείνεται καθώς θερμαίνεται. "Τα δεδομένα από το Sentinel-6 Michael Freilich θα μας βοηθήσουν να αξιολογήσουμε πώς αλλάζει η Γη", δήλωσε η Karen St. Germain, διευθυντής του τμήματος Επιστήμης της Γης της NASA. "Όταν συνδυάζουμε τα δεδομένα από όργανα όπως το υψόμετρο στο Sentinel-6 Michael Freilich με δεδομένα από άλλους δορυφόρους όπως το GRACE-FO και το IceSat-2, μπορούμε να πούμε πόση αύξηση της στάθμης της θάλασσας οφείλεται στο λιώσιμο του πάγου και πόσο είναι λόγω της επέκτασης καθώς οι ωκεανοί ζεσταίνουν. Η κατανόηση αυτών των υποκείμενων φυσικών μηχανισμών είναι αυτό που επιτρέπει στη NASA να βελτιώσει τις προβλέψεις της μελλοντικής αύξησης της στάθμης της θάλασσας. " Η αρχική τροχιά του Sentinel-6 Michael Freilich ήταν 11,4 μίλια (18,4 χιλιόμετρα) χαμηλότερα από την τελική επιχειρησιακή τροχιά του 830 μιλίων (1.336 χιλιόμετρα) πάνω από τη Γη. Οι μηχανικοί σχεδιάζουν να μετακινήσουν τον δορυφόρο στην επιχειρησιακή του τροχιά μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, όπου θα ακολουθήσει τον δορυφόρο Jason-3 για 30 δευτερόλεπτα. Κατά τη διάρκεια αυτής της παράλληλης πτήσης, οι επιστήμονες και οι μηχανικοί θα περάσουν τους επόμενους έξι έως 12 μήνες διαβαθμίζοντας τα δεδομένα που συλλέγουν και οι δύο δορυφόροι για να διασφαλιστεί η συνέχεια των μετρήσεων μεταξύ των δύο. Μόλις εξασφαλιστεί η ποιότητα των δεδομένων, το Sentinel-6 Michael Freilich θα γίνει ο κύριος δορυφόρος της στάθμης της θάλασσας. Τα πρώτα διαθέσιμα στο κοινό δεδομένα για τη στάθμη της θάλασσας θα είναι διαθέσιμα σε περίπου έξι μήνες, ενώ τα υπόλοιπα θα είναι διαθέσιμα εντός ενός έτους. "Τώρα προετοιμάζουμε τα λειτουργικά συστήματα που υποστηρίζουν την επεξεργασία των δεδομένων των οργάνων από την EUMETSAT και τους συνεργαζόμενους οργανισμούς, καθώς συμβάλλουν όλοι σε αυτήν την περίπλοκη διαδικασία", δήλωσε ο Manfred Lugert, διευθυντής προγράμματος για το Sentinel-6 / Jason-CS ( Αποστολή συνέχειας υπηρεσίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Εκμετάλλευση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT). «Αυτό θα μας κρατήσει απασχολημένους για τους επόμενους μήνες, καθώς η ανεξάρτητη επιστημονική επικύρωση και ο συντονισμός πρέπει να αναληφθούν πολύ προσεκτικά.» Ο Lugert αναμένει ότι τα πρώτα επιχειρησιακά προϊόντα από την αποστολή θα είναι διαθέσιμα σε όσους τα χρειάζονται έως τα μέσα του 2021. Εκτός από τη μέτρηση της στάθμης της θάλασσας, το Sentinel-6 Michael Freilich παρακολουθεί την ατμοσφαιρική θερμοκρασία και υγρασία, τα οποία θα βοηθήσουν στη βελτίωση των προβλέψεων καιρού και τυφώνα. Μηχανικοί και επιστήμονες ενεργοποίησαν αυτό το όργανο στις 27 Νοεμβρίου και τα αρχικά δεδομένα. Περισσότερα για την αποστολή Το Sentinel-6 Michael Freilich πήρε το όνομά του προς τιμήν του πρώην διευθυντή του τμήματος Επιστήμης της Γης της NASA, ο οποίος ήταν ηγέτης στην προώθηση των παρατηρήσεων των ωκεανών από το διάστημα. Ο Φρίλιχ πέθανε στις 5 Αυγούστου 2020. «Νομίζω ότι θα ήταν περήφανος», είπε ο Γουίλις. "Όπως ο ίδιος ο Mike, περιμένουμε υπέροχα πράγματα από τον δορυφόρο που φέρει το όνομά του και μέχρι στιγμής φαίνεται καλό." Το διαστημικό σκάφος είναι ένας από τους δύο πανομοιότυπους δορυφόρους που θα επεκτείνουν ένα ρεκόρ σχεδόν 30 ετών στη στάθμη της θάλασσας που συλλέγεται από μια συνεχιζόμενη συνεργασία αμερικανικών και ευρωπαϊκών δορυφόρων για μια ακόμη δεκαετία. Αυτό το ρεκόρ ξεκίνησε το 1992 με το δορυφόρο TOPEX / Poseidon και συνεχίστηκε με τον Jason-1 (2001), το OSTM / Jason-2 (2008) και τον Jason-3, ο οποίος παρακολουθεί τους ωκεανούς της Γης από το 2016. Sentinel-6 Michael Freilich θα δώσει το μπαστούνι στο δίδυμο του, Sentinel-6B, το 2025. Και τα δύο διαστημικά σκάφη αποτελούν μέρος της αποστολής Sentinel-6 / Jason-CS, η οποία θα συλλέγει ακριβείς μετρήσεις του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας για περισσότερο από το 90% των ωκεανών του κόσμου. Οι δορυφόροι θα παρακολουθούν επίσης την ατμοσφαιρική θερμοκρασία και υγρασία, καθώς και το ύψος κύματος και την ταχύτητα του ανέμου, τα οποία θα παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για την επιχειρησιακή ωκεανογραφία, τη θαλάσσια μετεωρολογία και τις κλιματικές μελέτες. Η ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος), η EUMETSAT, η NASA και η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανού και Ατμόσφαιρας (NOAA) αναπτύσσουν από κοινού την αποστολή Sentinel-6 / Jason-CS, με χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υποστήριξη από το Εθνικό Κέντρο Διαστημικών Μελετών της Γαλλίας (CNES). Η αποστολή είναι μέρος του Copernicus, του προγράμματος παρακολούθησης της Γης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι συνεισφορές της NASA στην αποστολή Sentinel-6 / Jason-CS είναι τρία επιστημονικά όργανα για καθέναν από τους δύο δορυφόρους: το Advanced Microwave Radiometer για το Κλίμα, το Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Πλοήγησης - Radio Occultation και το Laser Retroreflector Array. Η NASA συνέβαλε επίσης σε υπηρεσίες εκτόξευσης, επίγεια συστήματα που υποστηρίζουν τη λειτουργία των επιστημονικών οργάνων της NASA, τους επεξεργαστές επιστημονικών δεδομένων για δύο από αυτά τα όργανα και την υποστήριξη για τα μέλη της διεθνούς επιστημονικής ομάδας τοπογραφίας Ocean Surface. Το εργαστήριο Jet Propulsion της NASA στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια στο Pasadena διαχειρίζεται τη συμβολή του οργανισμού στην αποστολή. Στην φωτογραφία τα δεδομένα σε αυτό το γραφικό είναι οι πρώτες μετρήσεις ύψους της επιφάνειας της θάλασσας από τον δορυφόρο Sentinel-6 Michael Freilich (S6MF), ο οποίος ξεκίνησε στις 21 Νοεμβρίου 2020. Δείχνουν τον ωκεανό από το νότιο άκρο της Αφρικής, με κόκκινα χρώματα που δείχνουν υψηλότερο επίπεδο θάλασσας σε σχέση με τις μπλε περιοχές, οι οποίες είναι χαμηλότερες. https://www.nasa.gov/press-release/nasa-us-european-partner-satellite-returns-first-sea-level-measurements

Το «Αστρόπλοιο» του Έλον Μασκ εκτοξεύεται και εκρήγνυται κατά την προσγείωση. Το SpaceX Starship SN8 εξερράγη ενώ προσπαθούσε να προσγειωθεί μετά την δοκιμαστική εκτόξευσή του. Παρά το καταστροφικό τέλος της δοκιμής των 7περίπου λεπτών ο επιχειρηματίας της SpaceX Elon Musk ήταν ενθουσιασμένος, γράφοντας στο Twitter: «Άρη, ερχόμαστε!!» Μελλοντικά, το Starship θα εκτοξεύεται τοποθετημένο στην κορυφή ενός μεγάλου πυραύλου ύψους 70 μέτρων. Σε πρώτη φάση, το σύστημα προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για την εκτόξευση φορτίων της τάξης των 100 τόνων. https://physicsgg.me/2020/12/10/%ce%b2%ce%af%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%bf-%cf%84%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%cf%8c%cf%80%ce%bb%ce%bf%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ad%ce%bb%ce%bf%ce%bd-%ce%bc%ce%b1%cf%83%ce%ba-%ce%b5/

Τζεφ Μπέζος: Η Blue Origin θα πάει την πρώτη γυναίκα στη Σελήνη. Η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος θα πάει την πρώτη γυναίκα στην επιφάνεια της Σελήνης, δήλωσε την Παρασκευή ο δισεκατομμυριούχος, επικεφαλής της Amazon, καθώς η NASA σύντομα αναμένεται να αποφασίσει ποιες θα είναι οι, κατασκευασμένες από ιδιωτικές εταιρείες, σεληνάκατοι που θα επιλεγούν για να στείλουν αστροναύτες στη Σελήνη ως το 2024. «Αυτή (ΒΕ-7 είναι η μηχανή που θα πάει την πρώτη γυναίκα στην επιφάνεια της Σελήνης» είπε ο Μπέζος σε ανάρτησή του στο Instagram με βίντεο δοκιμής του κινητήρα αυτή την εβδομάδα στο NASA Marshall Space Flight Center στο Χάντσβιλ της Αλαμπάμα. Όπως αναφέρει το Reuters, ο κινητήρας ΒΕ-7, τον οποίο η Blue Origin αναπτύσσει εδώ και χρόνια, έχει συσσωρεύσει 1.245 δευτερόλεπτα δοκιμαστικής λειτουργίας και θα είναι στην «καρδιά» του National Team Human Landing System της εταιρείας. Η Blue Origin ηγείται μιας «εθνικής ομάδας» ως ο prime contractor για την κατασκευή της σεληνακάτου Blue Moon. Στην ομάδα αυτή συμμετέχουν επίσης οι Lockheed Martin, Northrop Grumman και Draper. H εταιρεία του Τζεφ Μπέζος «κυνηγάει» επικερδή συμβόλαια με την κυβέρνηση των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, ανταγωνιζόμενη εταιρείες όπως η SpaceX του επίσης δισεκατομμυριούχου Έλον Μασκ και η Dynetics της Leidos Holdings Inc για να κερδίσει συμβόλαιο για το επόμενο όχημα/ σεληνάκατο επανδρωμένων αποστολών στη Σελήνη, που θα χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά αστροναυτών στο φεγγάρι την επόμενη δεκαετία. Τον Απρίλιο η NASA έδωσε συμβόλαιο ανάπτυξης σεληνακάτου στην ομάδα της Blue Origin, αξίας 579 εκατ. δολαρίων, καθώς και σε άλλες δύο εταιρείες: Τη SpaceΧ, που έλαβε 135 εκατ. δολάρια για την ανάπτυξη του Starship, και στη Dynetics, που έλαβε 253 εκατ. δολάρια. Η NASA προορίζεται να επιλέξει δύο από τις τρεις εταιρείες στις αρχές του Μαρτίου του 2021 για τη συνέχιση της κατασκευής των πρωτοτύπων για επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη, αρχίζοντας από το 2024, δήλωσε εκπρόσωπος της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blue-origin.html

Επιστρέφει από την Σελήνη το κινεζικό διαστημικό σκάφος Chang’e 5 Είναι η πρώτη απόπειρα της Κίνας να μεταφέρει στη Γη δείγματα από την επιφάνεια της Σελήνης. Το ρομποτικό σκάφος, που προσσεληνώθηκε την Τρίτη, απογειώθηκε ξανά σήμερα στις 23.10 (ώρα Πεκίνου, 17.10 ώρα Ελλάδας). Το κινεζικό διαστημικό σκάφος Chang’e 5 απογειώθηκε σήμερα από την επιφάνεια της Σελήνης για να επιστρέψει στη Γη, όπως δείχνουν οι εικόνες που μεταδόθηκαν από τη δημόσια κινεζική τηλεόραση CCTV. Η άκατος που μεταφέρει τα δείγματα ενεργοποίησε έναν κινητήρα ισχύος 3.000 τόνων για να τεθεί σε τροχιά, μετά από πτήση έξι λεπτών. Εάν δεν υπάρξει κάποιο πρόβλημα κατά την επιστροφή στη Γη, η Κίνα θα γίνει η τρίτη χώρα, μετά τις ΗΠΑ και την πρώην ΕΣΣΔ, που αποκτά σεληνιακό υλικό. Η τελευταία τέτοια επιτυχημένη αποστολή έγινε στο 1976 από την ΕΣΣΔ, με το μη επανδρωμένο διαστημικό σκάφος Luna 24. Η αποστολή του Chang’e 5 σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο στο κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα, το οποίο κατέγραψε μια μεγάλη επιτυχία το 2019, όταν για πρώτη φορά στα χρονικά διαστημικό σκάφος προσσεληνώθηκε στη «σκοτεινή» πλευρά της Σελήνης. https://physicsgg.me/2020/12/03/%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%cf%81%ce%ad%cf%86%ce%b5%ce%b9-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b5%ce%bb%ce%ae%ce%bd%ce%b7-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%b5%ce%b6%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%ce%b4/

Για πρώτη φορά η NASA ανέθεσε σε ιδιωτικές εταιρείες να φέρουν χώμα από τη Σελήνη. Τέσσερις εταιρείες -δύο αμερικανικές, μία ευρωπαϊκή και μία ιαπωνική- επιλέχθηκαν από την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) για να συλλέξουν δείγματα σεληνιακών πετρωμάτων και σκόνης από την επιφάνεια του φεγγαριού το αργότερο έως το 2023, δηλαδή έναν χρόνο πριν την προγραμματισμένη επιστροφή των Αμερικανών αστροναυτών στη Σελήνη με το νέο πρόγραμμα «Άρτεμις». Είναι η πρώτη φορά που μία ιδιωτική εταιρεία θα συλλέξει δείγματα από άλλο ουράνιο σώμα πέραν της Γης και επίσης η πρώτη φορά στην ιστορία που θα γίνει μεταβίβαση ιδιοκτησίας ενός εξωγήινου αντικειμένου από τον ιδιωτικό στον δημόσιο τομέα. Οι τέσσερις εταιρείες είναι οι αμερικανικές Lunar Outpost και Masten Space Systems, η iSpace Europe (με έδρα το Λουξεμβούργο) και η iSpace Japan (με έδρα το Τόκιο). Όλες σχεδιάζουν να στείλουν στο φεγγάρι τον δικό τους εξοπλισμό για τη συλλογή των δειγμάτων. Η αεροδιαστημική Lunar Outpost, με έδρα το Ντένβερ, η οποία ιδρύθηκε το 2017, σκοπεύει να πάει το 2023 στο φεγγάρι με το σκάφος Blue Moon της εταιρείας Blue Origin του Τζεφ Μπέζος της Amazon. Η συμφωνία που η εταιρεία έκλεισε με τη NASA για τη συλλογή του σεληνιακού δείγματος προβλέπει ότι θα εισπράξει μόνο ένα δολάριο. Η Masten προγραμματίζει να πάει στη Σελήνη το 2022 με το δικό της σκάφος Masten XL-1 και συμφώνησε να εισπράξει 15.000 δολάρια, ενώ οι iSpace Europe και iSpace Japan θα ταξιδέψουν το 2023 με το ιαπωνικό σκάφος Hakuto-R και το συμβόλαιό τους με τη NASA προβλέπει αμοιβή 5.000 δολαρίων για την κάθε μία. Συνεπώς, η NASA θα πληρώσει συνολικά 25.001 δολάρια και μάλιστα σε τρεις δόσεις (η Lunar Post θα εισπράξει διαδοχικά τρεις επιταγές των 0,1 σεντς, 0,1 σεντς και 0,80 σεντς!). Είναι προφανές ότι οι εταιρείες δεν ενδιαφέρονται τόσο για το ύψος του συμβολαίου όσο να αποκτήσουν την τεχνογνωσία, να ανοίξουν μελλοντικές «δουλειές» με τη NASA και να κερδίσουν το prestige της πρωτιάς, όσον αφορά τη συλλογή δειγμάτων από ιδιώτες στο φεγγάρι. Κάθε εταιρεία υποχρεούται να συλλέξει μόνο ένα μικρό δείγμα ρηγόλιθου (σκόνης, χώματος και επιφανειακών πετρωμάτων) βάρους 50 έως 500 γραμμαρίων και στη συνέχεια θα παραχωρήσουν άμεσα -όσο ακόμη τα δείγματα βρίσκονται στη Σελήνη- την ιδιοκτησία των δειγμάτων στη NASA. Η τελευταία είχε πάρει στα χέρια της σεληνιακά δείγματα συνολικού βάρους 342 κιλών μέσω των ιστορικών αποστολών «Απόλλων» από το 1969 έως το 1972. Σύμφωνα με τις διεθνείς συνθήκες για το διάστημα από το 1967, τα κράτη μπορούν να συλλέξουν σεληνιακά δείγματα αλλά όχι να διεκδικήσουν την ιδιοκτησία κάποιας περιοχής στη Σελήνη. Η απόκτηση δειγμάτων του εδάφους από ιδιωτικές εταιρείες αναμένεται να αναδείξει νομικά ζητήματα ιδιοκτησίας, που θα πρέπει να επιλυθούν. Την ίδια στιγμή, το ρομποτικό κινεζικό σκάφος Chang'e 5 ολοκλήρωσε τη συλλογή δειγμάτων από τη Σελήνη και βρίσκεται στον δρόμο της επιστροφής του στη Γη. Επίσης, μετά από έξι χρόνια αποστολής, το ιαπωνικό σκάφος Hayabusa2, που συνέλλεξε δείγματα από τον αστεροειδή Ριούγκου και τα μεταφέρει στη Γη, ετοιμάζεται να ρίξει την Κυριακή, 6 Νοεμβρίου, την κάψουλα με το πολύτιμο φορτίο του σε μία έρημη περιοχή της Αυστραλίας, από ύψος περίπου 220.000 χιλιομέτρων, σύμφωνα με την Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA). Ένα αλεξίπτωτο θα ανοίξει σε ύψος δέκα χιλιομέτρων από τη Γη και ελπίζεται ότι το δείγμα θα φθάσει σώο και ασφαλές. Το Hayabusa2, αφού ρίξει την κάψουλα, θα συνεχίσει το ταξίδι του, κατευθυνόμενο σε έναν άλλο μακρινό αστεροειδή, τον 1998ΚΥ26, μία αποστολή που θα διαρκέσει τουλάχιστον μία δεκαετία. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/nasa_4.html

Προσσεληνώθηκε το κινεζικό σκάφος Chang’e-5 που θα φέρει δείγματα στη Γη. Ακριβώς μία εβδομάδα μετά την εκτόξευσή της από την Κίνα, η ρομποτική σεληνάκατος της αποστολής Chang’e-5 προσεδαφίστηκε στο φεγγάρι με στόχο να φέρει δείγματα σκόνης και πετρωμάτων πίσω στη Γη.Όπως μεταδίδουν κρατικά κινεζικά μέσα, η σεληνάκατος αποσπάστηκε από το μητρικό σκάφος που περιμένει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και χρειάστηκε 15 λεπτά για να κατέβει στην επιφάνεια και να προσσεληνωθεί στις 17.15 ώρα Ελλάδας την Τρίτη. Η αποστολή θα εξερευνήσει την περιοχή του Mons Rümker, ενός ανενεργού ηφαιστείου που βρίσκεται στο ανεξερεύνητο βόρειο τμήμα του Oceanus Procellarum («Ωκεανός των Καταιγίδων») -μια αχανή πεδιάδα στερεοποιημένης λάβας που διακρίνεται από τη Γη ως μεγάλη σκούρα κηλίδα. Η σεληνάκατος θα χρησιμοποιήσει τρυπάνι για να φτάσει σε βάθος δύο μέτρων κάτω από την ερημική επιφάνεια και να συλλέξει περίπου 2 κιλά υλικού. Τμήμα της σεληνακάτου όπου θα έχουν αποθηκευτεί τα πολύτιμα δείγματα θα επιστρέψει σε σεληνιακή τροχιά και θα επανασυνδεθεί με το κύριο σκάφος. Το Chang’e-5 θα πάρει τότε το δρόμο της επιστροφής και θα απελευθερώσει το κάνιστρο με τα δείγματα, το οποίο θα πέσει με αλεξίπτωτο στην έρημη της Εσωτερικής Μογγολίας κάποια στιγμή τον Δεκέμβριο. Η επιχείρηση συλλογής δειγμάτων θα πρέπει να ολοκληρωθεί στη διάρκεια της ίδιας σεληνιακής ημέρας, η οποία διαρκεί περίπου 14 γήινα 24ωρα, πριν τα ηλεκτρονικά κυκλώματα της σεληνακάτου επηρεαστούν από την παγωνιά της σεληνιακής νύχτας. Μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις της αποστολής θα είναι η επανασύνδεση της σεληνακάτου με το μητρικό σκάφος που θα περιμένει σε σεληνιακή τροχιά –ουσιαστικά θα είναι μια πρόβα για την επιστροφή της επανδρωμένης αποστολής στη Σελήνη που σχεδιάζει να εκτοξεύσει η Κίνα την επόμενη δεκαετία. Μέτρο χρονολόγησης Εφόσον αποδειχθεί επιτυχής, η Chang’e-5 θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμα νέα στοιχεία για το πότε η Σελήνη έπαψε να είναι γεωλογικά ενεργή. Τα δείγματα που συνέλεξαν τις δεκαετίες του 1960 και 1970 οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ, συνολικής μάζας περίπου 400 κιλών, δείχνουν ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα κόπασε στο φεγγάρι πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Τα πετρώματα της περιοχής του Mons Rümker εκτιμάται ότι είναι σχετικά νέα, περίπου 1,2 δισεκατομμυρίων ετών, και θα μπορούσαν να προσφέρουν στοιχεία για τυχόν νεότερη γεωλογική δραστηριότητα. Ο Ωκεανός των Καταιγίδων έχει δεχθεί επισκέψεις και από τις αμερικανικές αποστολές Apollo Επιπλέον, τα ευρήματα του Chang’e-5 θα μπορούσαν να αποδειχθούν πολύτιμα για τη χρονολόγηση άλλων σωμάτων του Ηλιακού Συστήματος. Η χρονολόγηση βασίζεται σήμερα στην καταμέτρηση των κρατήρων:΅όσο παλαιότερος είναι ένας γεωλογικός σχηματισμός, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η πυκνότητα των κρατήρων. Για να προσδιοριστεί η απόλυτη ηλικία ενός σχηματισμού, η πυκνότητα των κρατήρων συνδυάζεται με την απόλυτη χρονολόγηση δειγμάτων από τη Σελήνη, τα οποία όμως δεν καλύπτουν ένα μεγάλο διάστημα, από τα 850 έως τα 3,2 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Το Chang’e-5 θα μπορούσε να κλείσει αυτό το κενό και να επιτρέψει τη χρονολόγηση δεκάδων άλλων γεωλογικών σχηματισμών στο Ηλιακό Σύστημα. Η προσσελήνωση της Τρίτης έρχεται ένα χρόνο μετά την προηγούμενη κινεζική αποστολή, Chang’e-4, η οποία ήταν η πρώτη που προσεδαφίστηκε στην αθέατη πλευρά του φεγγαριού. https://www.in.gr/2020/12/01/b-science/episthmes/prosselinothike-kineziki-apostoli-change-5-pou-tha-ferei-deigmata-sti-gi/

Πρόοδος στην έρευνα της NASA για την επανδρωμένη αποστολή στο φεγγάρι. Η Hewlett Packard Enterprise ανακοίνωσε πρόσφατα ότι η NASA σημείωσε νέα πρόοδο στην έρευνά της για την υποστήριξη της επόμενης ανθρώπινης προσελήνωσης χάρη στην πραγματοποίηση σύνθετων προσομοιώσεων στον υπερυπολογιστή Aitken της NASA, ο οποίος τροφοδοτείται από την HPE. Η νέα έρευνα, η οποία περιλαμβάνει την κατανόηση του ενισχυτικού διαχωρισμού και του περιβάλλοντος εκτόξευσης στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy κατά την απογείωση, θα βοηθήσει τους μηχανικούς της NASA να προετοιμαστούν για μια ασφαλή και επιτυχημένη διαστημική πτήση ως μέρος της αποστολής Artemis της NASA που πρόκειται να ξεκινήσει το 2024. Η HPE ανακοίνωσε επίσης ότι επέκτεινε τον υπερυπολογιστή Aitken της NASA με συστήματα HPE Apollo που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για compute-intensive ανάγκες μοντελοποίησης και προσομοίωσης. Η επέκταση της υπολογιστικής ισχύος, η οποία θα τεθεί σε λειτουργία τον Ιανουάριο του 2021, υποστηρίζει τη συνεχιζόμενη έρευνα της NASA που σχετίζεται με την υπολογιστική ρευστοδυναμική (computational fluid dynamics - CFD) και η οποία είναι κρίσιμη για την κατανόηση των αεροδυναμικών γεγονότων. «Στην HPE, μας εμπνέει το γεγονός ότι οι δικές μας τεχνολογίες υπολογιστών υψηλής απόδοσης αξιοποιούνται για την πρόοδο της επιστημονικής έρευνας. Οι ερευνητές και οι μηχανικοί στο Κέντρο Έρευνας Ames της NASA συνεχίζουν να πρωτοπορούν στην ανάπτυξη της διαστημικής πτήσης», δήλωσε ο Bill Mannel, αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής HPC στην HPE. «Έχουμε την τιμή να συνεχίζουμε τη συνεργασία με τη NASA και να συμμετέχουμε, έτσι, σε μια ιστορική στιγμή, επεκτείνοντας περαιτέρω τον υπερυπολογιστή Aitken με συστήματα HPE Apollo, ώστε να επιταχύνουμε το time-to-insight και να προσεληνώσουμε με ασφάλεια την πρώτη γυναίκα και τον επόμενο άνδρα στη Σελήνη». Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την πρόοδο της έρευνας της NASA και να παρακολουθήσετε προσομοιώσεις, επισκεφθείτε τη διεύθυνση https://www.nas.nasa.gov/SC20/home.html. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με τις λύσεις υπερυπολογιστών της HPE, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.hpe.com/us/en/compute/hpc/supercomputing.html. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/nasa.html

Τώρα σεληνιακά πετρώματα, το 2030 ανθρώπινη αποικία.Οι στόχοι της φιλόδοξης διαστημικής ρομποτικής αποστολής της Κίνας. Mια ιστορική κινεζική αποστολή εκτοξεύθηκε τη Δευτέρα προς τη Σελήνη, η oποία, εφόσoν στεφθεί με επιτυχία, θα αναδείξει την Κίνα στο πρώτο κράτος παγκοσμίως που θα μεταφέρει στη Γη σεληνιακά πετρώματα, έπειτα από περισσότερο από 40 χρόνια. Η ρομποτική αποστολή Chang’e-5, που πήρε το όνομα της κινεζικής θεάς της Σελήνης, είναι το τελευταίο εγχείρημα του εξαιρετικά φιλόδοξου κινεζικού διαστημικού προγράμματος. Μεταξύ άλλων, το Πεκίνο ευελπιστεί να ανοικοδομήσει ερευνητικό σταθμό στον φυσικό μας δορυφόρο και, σε δεύτερο χρόνο, μέχρι το 2030, να εγκαταστήσει εκεί ανθρώπινη αποικία. Η εκτόξευση από το διαστημικό κέντρο Ουέντσανγκ, στο νησί Χαϊνάν της νότιας Κίνας, μεταδόθηκε ζωντανά από τα κινεζικά ΜΜΕ, γεγονός που μαρτυρεί την αυξανόμενη αυτοπεποίθηση της κινεζικής κυβέρνησης στο διαστημικό της πρόγραμμα. Αν η αποστολή στεφθεί με επιτυχία, η Κίνα θα αναδειχθεί στο τρίτο μόλις κράτος παγκοσμίως που θα έχει μεταφέρει σεληνιακά δείγματα στη Γη. Η NASA το πέτυχε με τις προσσεληνώσεις του προγράμματος Apollo, όπως έκανε και η Σοβιετική Ενωση με τα ρομποτικά σεληνιακά οχήματα του προγράμματος Luna. Αμφότερα, συνέβαλαν σημαντικά στην κατανόηση της εξέλιξης του ηλιακού συστήματος. Παρά την ενίσχυση των γνώσεών μας, όμως, πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Τα τελευταία 20 χρόνια εκδηλώνεται έντονο ενδιαφέρον για επιστροφή στη Σελήνη, ιδιαίτερα μετά την ανακάλυψη παγωμένου ύδατος στους κρατήρες των πόλων της. Η NASA έχει ήδη προγραμματίσει την αποστολή στο φεγγάρι επανδρωμένων αποστολών στο πλαίσιο του προγράμματος Αrtemis. Ταυτόχρονα, ιδιωτικές επιχειρήσεις, σε συνεργασία μαζί της, έχουν δρομολογήσει την αποστολή ρομποτικών οχημάτων, κάτι που ανεπιτυχώς αποπειράθηκαν η Ινδία και το Ισραήλ. Η Κίνα, παρότι μπήκε στον αγώνα κατάκτησης του Διαστήματος πολύ αργότερα από τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ενωση, έχει καταγράψει τεράστια πρόοδο την τελευταία δεκαετία. Εκτός από τις αποστολές στη Σελήνη, Κινέζοι αστροναύτες συνδέθηκαν σε τροχιά με το κινεζικό διαστημικό εργαστήριο Tiangong-2 τρεις φορές, ενώ η αποστολή Τianwen-1 άνοιξε τον δρόμο για τον Αρη, όπου θα αποπειραθεί να προσεδαφιστεί την ερχόμενη χρονιά. Η αποστολή Chang’e-5, όμως, έχει εξέχουσα σημασία. Η συλλογή πετρωμάτων από το σημείο προσεδάφισης, το όρος Ρίμκερ, στον Ωκεανό των Καταιγίδων, θα δώσει στους επιστήμονες στοιχεία για τη νεότερη ιστορία του φυσικού μας δορυφόρου. Οι περιοχές που ερευνήθηκαν από τα προγράμματα Apollo και Luna είχαν ηλικία τριών δισεκατομμυρίων ετών, ενώ το όρος Ρίμκερ μόλις 1,2 δισεκατομμυρίου. Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι η επιτυχής ολοκλήρωση της κινεζικής αποστολής θα τους επιτρέψει να ανακαλύψουν τις διαφορές της σύνθεσης των διαφορετικών τοποθεσιών της Σελήνης. Επίσης, τα σεληνιακά δείγματα που θα συλλεχθούν ίσως εξηγήσουν γιατί μέρος του φεγγαριού παρέμενε τηγμένο τρία δισεκατομμύρια χρόνια από τη δημιουργία του. Οι ερευνητές, εξάλλου, θέλουν να διαπιστώσουν εάν τα πετρώματα του όρους Ρίμκερ περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις θορίου. Αν ο ανώτερος χιτώνας της Σελήνης, στη συγκεκριμένη τοποθεσία, είναι πλούσιος στο ραδιενεργό στοιχείο, που κατά τη διάσπασή του γεννάει θερμότητα, πιθανώς αυτό να πυροδότησε τις ηφαιστειακές διαδικασίες που πλημμύρισαν την επιφάνεια με λάβα. Η ψύξη της δημιουργούσε τη βασαλτική πεδιάδα που υπάρχει εκεί. Αν, πάλι, οι συγκεντρώσεις θορίου δεν είναι υψηλές, τότε οι επιστήμονες θα πρέπει να επανεξετάσουν τη διαδικασία δημιουργίας των νεαρών ηφαιστειακών πετρωμάτων. Οπως και να έχει, οι ειδικοί εκτιμούν ότι, παρά τον πλούτο των στοιχείων που συγκέντρωσαν οι παλαιότερες αποστολές στη Σελήνη, παραμένουν αναγκαίες οι στοχευμένες έρευνες, όπως αυτή που θα εκπονήσει το Chang’e-5. https://physicsgg.me/2020/11/30/%cf%84%cf%8e%cf%81%ce%b1-%cf%83%ce%b5%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%ac-%cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%cf%8e%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf-2030-%ce%b1%ce%bd%ce%b8%cf%81%cf%8e%cf%80%ce%b9/

Chang’e 5 : Εκτοξεύθηκε προς τη Σελήνη η ιστορική ρομποτική αποστολή της Κίνας Έχουν περάσει 44 χρόνια από τότε που η ανθρωπότητα έφερε δείγματα από το φεγγάρι. Η τελευταία φορά ήταν το 1976 από τη σοβιετική αποστολή Luna 24 (170 γραμμάρια), ενώ είχαν προηγηθεί οι Αμερικανοί με τις αποστολές «Απόλλων» της NASA. Τώρα, η Κίνα μόλις εκτόξευσε το ρομποτικό σκάφος Chang’e 5 με στόχο να φέρει στη Γη ξανά σεληνιακά δείγματα και να γίνει έτσι η τρίτη χώρα που επιτυγχάνει κάτι τέτοιο μετά τη Ρωσία/ΕΣΣΔ και τις ΗΠΑ. Η εκτόξευση με τον μεγαλύτερο κινεζικό πύραυλο Long March 5 έγινε το βράδυ της Δευτέρας (λίγο πριν τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας) από το διαστημικό κέντρο Γουεντσάνγκ στην επαρχία Χαϊνάν, όπως ανακοίνωσε η κινεζική διαστημική υπηρεσία (CNSA). Αν όλα πάνε καλά, το βάρους 8.200 κιλών σκάφος θα φέρει τα δείγματα στη Γη στα μέσα Δεκεμβρίου. To Chang’e προγραμματίζεται να τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη στις 28 Νοεμβρίου και μετά θα στείλει στο φεγγάρι δύο διαστημοσυσκευές, μία στατική για να συλλέξει τα δείγματα και μία για να τα ανεβάσει στο σκάφος. Η λήψη των δειγμάτων θα γίνει από μια περιοχή στην τεράστια ηφαιστειακή πεδιάδα Oceanus Procellarum (Ωκεανός των Καταιγίδων), η οποία εν μέρει είχε εξερευνηθεί από προηγούμενες αποστολές. Θα επιδιωχθεί η συλλογή δείγματος βάρους δύο κιλών από βάθος έως δύο μέτρων με τη βοήθεια ειδικού τρυπανιού. Η εργασία αυτή θα διαρκέσει το πολύ μία σεληνιακή μέρα, δεδομένου ότι η διαστημοσυσκευή θα τροφοδοτείται με ηλιακή ενέργεια και δεν θα μπορεί να λειτουργήσει, όταν πέσει η νύχτα στη Σελήνη. Το σημείο λήψης των δειγμάτων, με την ονομασία Mons Rumker, εκτιμάται ότι έχει πετρώματα ηλικίας «μόνο» 1,2 δισεκατομμυρίων ετών. Τα βάρους συνολικά 382 κιλών σεληνιακά δείγματα που είχαν φέρει οι αποστολές «Απόλλων» της NASA μεταξύ 1969-1972 ήtαν πολύ παλαιότερα. Μετά τη συλλογή των δειγμάτων, αυτά θα εναποτεθούν στο όχημα ανόδου που θα τα μεταφέρει στο Chang’e 5, το οποίο θα βρίσκεται σε τροχιά γύρω από το δορυφόρο της Γης. Το σεληνιακό υλικό θα μπει σε μια κάψουλα επιστροφής και θα σταλεί στη Γη, όπου αναμένεται να φθάσει στις 16 ή 17 Δεκεμβρίου, κάπου στην Εσωτερική Μογγολία. Πρόκειται για την πρώτη – ιδιαίτερα απαιτητική και πολύπλοκη- κινεζική προσπάθεια μεταφοράς σεληνιακού δείγματος στη Γη και την πιο φιλόδοξη των ρομποτικών αποστολών Chang’e (είναι το κινεζικό όνομα της αρχαίας θεάς του φεγγαριού), οι οποίες ξεκίνησαν το 2007. Η πιο διάσημη έως τώρα ήταν η Chang’e 4 που τον Ιανουάριο του 2019 προσεληνώθηκε στη «σκοτεινή» πλευρά του φεγγαριού – μία παγκόσμια πρωτιά. Φέτος τον Ιούλιο η Κίνα εκτόξευσε μια άλλη ρομποτική αποστολή με προορισμό τον ‘Αρη, ενώ σχεδιάζει ένα μόνιμο επανδρωμένο τροχιακό σεληνιακό σταθμό γύρω στο 2022. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, έχουν θέσει ως στόχο να στείλουν ξανά αστροναύτες στη Σελήνη το 2024 με το νέο πρόγραμμα «’Αρτεμις». Εάν η αποστολή αυτή στεφθεί με επιτυχία, η Κίνα θα γίνει η τρίτη χώρα που παίρνει σεληνιακά δείγματα, μετά τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ πριν από δεκαετίες. Από τότε που το σοβιετικό Luna 2 συνετρίβη στη Σελήνη το 1959- το πρώτο ανθρώπινης κατασκευής αντικείμενο που έφτασε σε άλλο ουράνιο σώμα- λίγες χώρες έχουν πραγματοποιήσει αποστολές στη Σελήνη. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Απόλλων», που κατάφερε να στείλει αστροναύτες στη Σελήνη, οι ΗΠΑ έστειλαν 12 αστροναύτες σε έξι αποστολές από το 1969 ως το 1972, φέρνονταν πίσω 382 κιλά βράχων και σεληνιακού εδάφους. Η ΕΣΣΔ πραγματοποίησε τρεις επιτυχές ρομποτικές αποστολές λήψης δειγμάτων τη δεκαετία του 1970. Η τελευταία, Luna 24, μάζεψε 170 γραμμάρια δειγμάτων το 1976 από τη Mare Crisium (Θάλασσα των Κρίσεων). Η αποστολή Chang'e-5 μπορεί να βοηθήσει να απαντηθούν ερωτήματα σχετικά με το για πόσο παρέμεινε ενεργή ηφαιστειακά η Σελήνη στο εσωτερικό της και πότε εξαφανίστηκε το μαγνητικό της πεδίο- βασικότατο για την προστασία οποιασδήποτε μορφής ζωής από την ηλιακή ακτινοβολία. Η Κίνα έκανε την πρώτη της προσελήνωση το 2013. Τον Ιανουάριο του 2019 το σκάφος Chang'e-4 προσεληνώθηκε στην αθέατη πλευρά- την πρώτη φορά που έγινε κάτι τέτοιο. Σημειώνεται πως μέσα στην επόμενη δεκαετία η Κίνα σχεδιάζει να στήσει μια ρομποτική βάση για τη διεξαγωγή μη επανδρωμένων εξερευνητικών δραστηριοτήτων στην περιοχή του νοτίου πόλου. Επίσης, σχεδιάζει να πάρει δείγματα από τον Άρη ως το 2030. https://physicsgg.me/2020/11/24/change-5-%ce%b5%ce%ba%cf%84%ce%bf%ce%be%ce%b5%cf%8d%ce%b8%ce%b7%ce%ba%ce%b5-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b5%ce%bb%ce%ae%ce%bd%ce%b7-%ce%b7-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81/

Η «υδάτινη» Σελήνη εφαλτήριο για την εξερεύνηση του Αρη. Σημαντικές ανακαλύψεις υποδεικνύουν ότι στον φυσικό δορυφόρο μας υπάρχει νερό σε αφθονία, γεγονός νευραλγικό ώστε να αποτελέσει εφαλτήριο για την εξερεύνηση του Αρη Αν οι επιστήμονες διέθεταν εδώ και μια δεκαετία πληθώρα ενδείξεων σχετικά με το ότι υπάρχει νερό στη Σελήνη, δύο σημαντικές ανακαλύψεις ήρθαν όχι απλώς να επαληθεύσουν τις προηγούμενες παρατηρήσεις αλλά και να υποδείξουν ότι οι μέχρι πρότινος εκτιμήσεις των ερευνητών για την ποσότητα νερού η οποία φιλοξενείται στην επιφάνεια του φυσικού δορυφόρου μας είναι μάλλον μετριοπαθείς. Κι αυτό επειδή αφενός βρέθηκε για πρώτη φορά μοριακό νερό στην επιφάνεια της Σελήνης και μάλιστα σε επιφάνειες που «βλέπει» ο Ηλιος για τις οποίες δεν είχε αποδειχθεί η ύπαρξη νερού, αφετέρου διαπιστώθηκε ότι δισεκατομμύρια μικρές πτυχές του εδάφους βρίσκονται μόνιμα υπό σκιά και έχουν τις κατάλληλες συνθήκες για τη διατήρηση νερού σε μορφή πάγου. Οι ανακαλύψεις αυτές, οι λεπτομέρειες των οποίων δημοσιεύτηκαν σε δύο ξεχωριστά άρθρα στο πιο πρόσφατο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Nature Astronomy», αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, δεδομένου ότι έρχονται τέσσερα χρόνια πριν από την τελική φάση της προγραμματισμένης διαστημικής αποστολής «Αρτεμις», η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η Σελήνη να χρησιμεύσει ως εφαλτήριο για την εξερεύνηση του Αρη. Οι ανακαλύψεις αυτές, οι λεπτομέρειες των οποίων δημοσιεύτηκαν σε δύο ξεχωριστά άρθρα στο πιο πρόσφατο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Nature Astronomy», αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, δεδομένου ότι έρχονται τέσσερα χρόνια πριν από την τελική φάση της προγραμματισμένης διαστημικής αποστολής «Αρτεμις», η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η Σελήνη να χρησιμεύσει ως εφαλτήριο για την εξερεύνηση του Αρη. Νερό υπό το φως του Ηλίου Ηδη από την προηγούμενη δεκαετία είχε καταγραφεί η ύπαρξη νερού σε μορφή πάγου στους πόλους της Σελήνης. Τι καινούργιο ανακαλύφθηκε λοιπόν; Σε αντίθεση με τους πόλους, όπου επικρατεί μόνιμα σκοτάδι και ως εκ τούτου οι θερμοκρασίες είναι εξαιρετικά χαμηλές, ευνοώντας τη διατήρηση του νερού σε μορφή πάγου, μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν σαφείς ενδείξεις για την ύπαρξη νερού σε επιφάνειες της Σελήνης οι οποίες εκτίθενται στο ηλιακό φως. Προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν μεν καταγράψει την ύπαρξη υδρογόνου και οξυγόνου σε τέτοιου είδους περιοχές, όμως οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να ξεχωρίσουν εάν τα στοιχεία αυτά βρίσκονται σε μορφή υδροξυλικών ομάδων, οι οποίες περιέχουν ένα άτομο υδρογόνου κι ένα οξυγόνου, ή σε μορφή νερού, τα μόρια του οποίου αποτελούνται από δύο άτομα υδρογόνου κι ένα άτομο οξυγόνου. Αλλάζοντας μήκος κύματος Για να κάνουν αυτόν τον διαχωρισμό οι ερευνητές χρειάστηκε να πραγματοποιήσουν φασματοσκοπικές μετρήσεις σε διαφορετικό μήκος κύματος από τις προηγούμενες φορές χρησιμοποιώντας κατάλληλα τηλεσκόπια. «Πριν από την πρόσφατη ανακάλυψη, όλες οι ενδείξεις για ύπαρξη νερού σε περιοχές της Σελήνης οι οποίες εκτίθενται στο φως προέρχονταν από μετρήσεις οι οποίες είχαν γίνει στα τρία μικρόμετρα» σημειώνει στο ΒΗΜΑ-Science η πρώτη συγγραφέας της δημοσίευσης και ερευνήτρια του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA Κέσεϊ Χόνιμπαλ. «Ωστόσο, σε αυτό το μήκος κύματος δεν είναι δυνατό να ξεχωρίσει κανείς αν το φασματοσκοπικό αποτύπωμα οφείλεται στην ύπαρξη νερού (Η2Ο), υδροξυλικών ομάδων (ΟΗ), ή και των δύο. Συγκεκριμένα, μέχρι πρότινος ήμασταν σίγουροι για την ύπαρξη υδροξυλικών ομάδων, δεν γνωρίζαμε όμως αν μέρος του αποτυπώματος οφειλόταν στο νερό. Πραγματοποιώντας τις παρατηρήσεις μας στα έξι μικρόμετρα, όπου το αποτύπωμα μπορεί να οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην ύπαρξη δύο ατόμων υδρογόνου (που είναι χαρακτηριστικό του νερού), μπορούμε πλέον να πούμε με βεβαιότητα ότι στις επιφάνειες αυτές υπάρχει νερό». Η Σαχάρα έχει 100 φορές περισσότερο νερό… Οι παρατηρήσεις αυτές, οι οποίες επικεντρώθηκαν στην περιοχή όπου βρίσκεται ο κρατήρας Clavius στο νότιο ημισφαίριο της Σελήνης, πραγματοποιήθηκαν από το παρατηρητήριο SOFIA, ένα αεροσκάφος εξοπλισμένο με τηλεσκόπιο το οποίο κινείται στη στρατόσφαιρα, κάτι το οποίο επιτρέπει στους επιστήμονες να πραγματοποιούν παρατηρήσεις «απαλλαγμένοι» από τις παρεμβολές τις ατμόσφαιρας. Πάντως, όσον αφορά την ποσότητα του νερού που εντοπίστηκε, η ερευνήτρια σημειώνει ότι «η έρημος Σαχάρα έχει 100 φορές περισσότερο νερό από αυτό που βρίσκεται στην περιοχή του κρατήρα Clavius». Το εύρημα ωστόσο είναι παραπάνω από αρκετό για να δώσει το έναυσμα για περαιτέρω παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο SOFIA σε περισσότερες περιοχές της Σελήνης και σε διαφορετικές φάσης της Σελήνης. Οπως επισημαίνει η αστρονόμος οι παρατηρήσεις αυτές θα επιτρέψουν στην επιστημονική κοινότητα να κατανοήσει με ποιον τρόπο συμπεριφέρεται το νερό στις περιοχές της Σελήνης οι οποίες είναι εκτεθειμένες στο ηλιακό φως. Δισεκατομμύρια «θήκες» πάγου Δεν είναι όμως μόνο αυτό το εύρημα που μονοπώλησε την πρόσφατη επιστημονική επικαιρότητα: ερευνητές ανακάλυψαν ότι στο έδαφος της Σελήνης υπάρχουν αμέτρητες πτυχές του εδάφους οι οποίες παραμένουν συνεχώς υπό σκιά, γεγονός το οποίο δημιουργεί συνθήκες κατάλληλες ως προς τη θερμοκρασία, για τη διατήρηση του νερού σε μορφή πάγου. Προηγούμενες έρευνες είχαν ως αντικείμενο μελέτης τέτοιες «ψυχρές παγίδες», όπως αποκαλούνται, όμως αυτές επικεντρώνονταν σε μεγάλες επιφάνειες, μερικές από τις οποίες βρίσκονται μέσα σε κρατήρες κοντά στους πόλους της Σελήνης. Με πρόσφατη δημοσίευσή τους όμως επιστήμονες υποστηρίζουν ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν δισεκατομμύρια τέτοιες «μίνι ψυχρές παγίδες» διάσπαρτες στην επιφάνεια της Σελήνης. «Μέσω της έρευνάς μας βρήκαμε ότι η έκταση της περιοχής όπου μπορεί να υπάρχει πάγος είναι μεγαλύτερη από αυτή που εκτιμάτο μέχρι πρόσφατα» σημειώνει ο πρώτος συγγραφέας της εν λόγω δημοσίευσης και ερευνητής στο Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής και Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο Πολ Χέιν, συμπληρώνοντας ότι «σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, η συνολική επιφάνεια των περιοχών οι οποίες είναι μόνιμα σκιασμένες κι όπου επικρατούν συνθήκες που μπορούν να συντηρήσουν πάγο είναι περίπου 40.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Στην πλειονότητά τους πρόκειται για περιοχές των οποίων η διάμετρος δεν ξεπερνά το ένα μέτρο». Οπως επισημαίνει ο δρ Χέιν, οι «δεκάδες δισεκατομμύρια» ψυχρές αυτές παγίδες αποτελούν μια δυνητική δεξαμενή νερού διαφορετική από εκείνη που ανακαλύφθηκε στην περιοχή του κρατήρα Clavius. Επόμενος στόχος των ερευνητών είναι να μελετήσουν τα στοιχεία τα οποία θα προκύψουν από αποστολή της NASA στους πόλους της Σελήνης το 2022, η οποία για πρώτη φορά θα φωτογραφίσει τις ψυχρές παγίδες και θα μετρήσει τη θερμοκρασία τους, ενώ άλλα όργανα θα διερευνήσουν εάν υπάρχει πάγος σε αυτές τις μικρές περιοχές και σε ποια ποσότητα. H σπουδαιότητα των ανακαλύψεων Η σημασία των ανακαλύψεων αυτών είναι πολύ μεγάλη, αφού έρχονται να συμπληρώσουν τις γνώσεις των επιστημόνων για τα αποθέματα νερού στη Σελήνη. Μπορεί κάποιος να κατανοήσει καλύτερα τη σπουδαιότητα των ευρημάτων εάν τα δει υπό το πρίσμα της αποστολής «Αρτεμις», η οποία αναμένεται να κορυφωθεί το 2024, όταν «η πρώτη γυναίκα και ο επόμενος άνδρας» θα πατήσουν στη Σελήνη. Απώτερος στόχος της αποστολής αυτής είναι να επιστρατεύσει η επιστημονική κοινότητα τις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών ώστε να πραγματοποιήσει επιτόπιες έρευνες στο φεγγάρι που θα επιτρέψουν την εις βάθος κατανόηση μιας πληθώρας γεωλογικών χαρακτηριστικών. Ενδιάμεσος στόχος της αποστολής είναι να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας εγκαταστάσεων ικανών να φιλοξενήσουν ανθρώπους στη Σελήνη οι οποίες, μεταξύ άλλων, θα χρησιμοποιηθούν ως βάση για την εξερεύνηση του πλανήτη Αρη. Ως εκ τούτου, η ύπαρξη αποθεμάτων νερού στη Σελήνη είναι κομβικής σημασίας, αφού αυτά μπορούν να αποτελέσουν το «ελιξίριο της ζωής» ώστε να υποστηριχθούν οι αποστολές όχι μόνο με, ενδεχομένως, πόσιμο νερό αλλά και ως πηγή οξυγόνου ή ως καύσιμο για τα διαστημικά σκάφη. https://physicsgg.blogspot.com/2020/11/blog-post_49.html

Αστεροειδής γύρω από τον Άρη έχει παρόμοια χημική σύνθεση με τη Σελήνη. Αστρονόμοι στη Βόρεια Ιρλανδία, με επικεφαλής έναν Έλληνα, ανακάλυψαν ένα αστεροειδή γύρω από τον Άρη, τον οποίο περιέγραψαν ως πιθανό «χαμένο εδώ και καιρό δίδυμο αδελφό» της Σελήνης. Θεωρούν ότι ο εν λόγω αστεροειδής «1998 VF31» μπορεί να αποκόπηκε από το φεγγάρι της Γης και αργότερα να παγιδεύτηκε από το βαρυτικό πεδίο του Άρη. Δεν αποκλείεται πάντως ο αστεροειδής να αποσχίστηκε από τον ίδιο τον «κόκκινο» πλανήτη στο μακρινό παρελθόν. Ο αστεροειδής (101429) 1998 VF31, ανήκει στην ομάδα των Τρώων αστεροειδών που κινούνται στην ίδια τροχιά με τον Άρη. Τι είναι οι «Τρώες αστεροειδείς»; Φανταστείτε τον Ήλιο και έναν πλανήτη (στην περίπτωσή μας ο Άρης) ως τα δυο σημεία ενός ισοπλεύρου τριγώνου. Το άλλο σημείο αυτού του τριγώνου είναι γνωστό ως σημείο Lagrange. O Γάλλος μαθηματικός Josheph Louis de Lagrange, το 1772 απέδειξε ότι σε ένα σύστημα σωμάτων υπάρχουν σημεία όπου οι βαρυτικές και οι φυγόκεντρες δυνάμεις που ασκούνται μέσα στο σύστημα εξουδετερώνονται αμοιβαία. Στην περίπτωση ενός πλανήτη που περιφέρεται γύρω από ένα άστρο πολύ μεγαλύτερης μάζας υπάρχουν στην τροχιά του δυο σημεία Lagrange στα οποία αν τοποθετηθούν κάποια σώματα θα περιφέρονται ευσταθώς. Για παράδειγμα, στο σχήμα που ακολουθεί βλέπουμε τα σημεία Lagrange του συστήματος Γης και Ήλιου. Στα σημεία L4 και L5 η ισορροπία είναι ευσταθής, ενώ στα άλλα τρία ασταθής.Ο Ήλιος και οι άλλοι πλανήτες δημιουργούν επίσης σημεία Lagrange στα οποία έχουν παρατηρηθεί αστεροειδείς. Xαρακτηριστικό παράδειγμα είναι, οι Τρώες αστεροειδείς στην ίδια τροχιά με τον πλανήτη Δία, οι οποίοι … καταδιώκονται από τους αστεροειδείς Έλληνες! Οι ερευνητές του Αστεροσκοπείου και του Πλανηταρίου Άρμαγκ, με επικεφαλής τον αστρονόμο δρ Απόστολο Χρήστου, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Icarus», σύμφωνα με τη βρετανική «Ιντιπέντεντ», βρήκαν ότι ο συγκεκριμένος αστεροειδής έχει πολύ όμοια χημική σύνθεση με τη Σελήνη. Αυτό μπορεί να συμβαίνει είτε επειδή κάποτε αποτελούσε κομμάτι της Γης, είτε για άλλο λόγο, όπως η μακρόχρονη έκθεσή του στην ηλιακή ακτινοβολία [Composition and origin of L5 Trojan asteroids of Mars: Insights from spectroscopy]. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0019103520303602 «Το πρώιμο ηλιακό σύστημα ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό που βλέπουμε σήμερα. Το διάστημα ανάμεσα στους νεοσχηματισμένους πλανήτες ήταν γεμάτο συντρίμμια και οι συγκρούσεις ήταν συχνές. Μεγάλοι αστεροειδείς συνεχώς έπλητταν τη Σελήνη και τους πλανήτες», δήλωσε ο Χρήστου. Το απομεινάρι μιας τέτοιας σύγκρουσης μπορεί να εκτινάχθηκε από τη Σελήνη και να κατέληξε στη γειτονιά του Άρη, όπου παγιδεύτηκε. «Ενώ αυτό το σενάριο είναι πιθανό, μπορεί επίσης ο αστεροειδής να προήλθε από τον ίδιο τον Άρη», ανέφερε ο Έλληνας επιστήμονας της διασποράς, ο οποίος είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αθηνών (1993), με διδακτορικό στην αστρονομία από το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου (1998). Από το 2001 εργάζεται ως αστρονόμος στο Αστεροσκοπείο Άρμαγκ του Μπέλφαστ. https://physicsgg.me/2020/11/05/%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%b5%ce%b9%ce%b4%ce%ae%cf%82-%ce%b3%cf%8d%cf%81%cf%89-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%ac%cf%81%ce%b7-%ce%ad%cf%87%ce%b5%ce%b9-%cf%80%ce%b1%cf%81%cf%8c/

Ανακάλυψη νέου ορυκτού σε σεληνιακό μετεωρίτη. Επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο ορυκτό στον μετεωρίτη Oued Awlitis 001, το οποίο έχει λάβει το όνομα donwilhelmsite (CaAl4Si2O11). Τα ευρήματα της ομάδας, που δημιουργήθηκε γύρω από τον Γιοργκ Φριτς του Zentrum für Rieskrater und Impaktforschung Nördlingen στη Γερμανία και στην οποία συμμετείχαν επιστήμονες από το Γερμανικό Ερευνητικό Κέντρο Γεωεπιστημών GFZ στο Πότσνταμ, το Museum für Naturkunde Berlin, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης, το Ινστιτούτο Φυσικής της Τσεχικής Ακαδημίας Επιστημών, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Όσλο, το University of Manchester και το Deutsches Zentrum für Luft und Raumfahrt Berlin, δημοσιεύτηκαν στο «American Mineralogist». Πέρα από τα 382 κιλά σεληνιακών βράχων και εδάφους που έχουν συλλεγεί από τις αποστολές των προγραμμάτων «Απόλλων» και «Luna», οι σεληνιακοί μετεωρίτες παρέχουν χρήσιμα στοιχεία για τον σχηματισμό της Σελήνης. Εκτινάσσονται από το σεληνιακό έδαφος λόγω προσκρούσεων, και καταλήγουν στη Γη. Κάποιοι από αυτούς τους μετεωρίτες βιώνουν ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις. Οι ακραίες συνθήκες συχνά οδηγούν στην τήξη μικροσκοπικών περιοχών μέσα στους μετεωρίτες. Οι περιοχές αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς παραπέμπουν σε πιέσεις και θερμοκρασίες που συναντώνται στον μανδύα της Γης. Ως εκ τούτου, φιλοξενούν ορυκτά που, υπό κανονικές συνθήκες, είναι απρόσιτα στην επιφάνεια της Γης. Το νέο ορυκτό με το παράξενο όνομα αποτελείται κυρίως από άτομα ασβεστίου, αλουμινίου, πυριτίου και οξυγόνου. Ανακαλύφθηκε στις ζώνες τήξης του σεληνιακού μετεωρίτη Oued Awlitis 001 που βρέθηκε το 2014 στη δυτική Σαχάρα. Από πλευράς σύνθεσης ο μετεωρίτης θυμίζει τους βράχους από τους οποίους αποτελούνται οι ήπειροι της Γης. Το νέο ορυκτό σχηματίζεται σε βάθος 460- 700 χιλιομέτρων, και αποτελεί σημαντικό παράγοντα μεταφοράς ιζημάτων διαμέσου της μεταβατικής ζώνης που χωρίζει το ανώτερο από το χαμηλότερο τμήμα του μανδύα της Γης. Το νέο ορυκτό ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του σεληνιακού γεωλόγου Ντον Βίλχελμς, Αμερικανού επιστήμονα που συμμετείχε στην επιλογή του χώρου προσεδάφισης και την ανάλυση δεδομένων από τις αποστολές «Απόλλων». https://www.naftemporiki.gr/story/1654394/anakalupsi-neou-oruktou-se-seliniako-meteoriti

Το Έβερεστ ψήλωσε κατά σχεδόν ένα μέτρο. Το ψηλότερο βουνό του κόσμου ψήλωσε κατά σχεδόν ένα μέτρο. Το όρος Έβερεστ έχει πλέον ύψος 8.848,86 μέτρων, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση της Κίνας και του Νεπάλ. Αυτό σημαίνει ότι είναι σχεδόν 86 εκατοστά ψηλότερο από όσο είχε υπολογιστεί μέχρι σήμερα. Το ύψος του Έβερεστ μετρήθηκε για πρώτη φορά από μια βρετανική ομάδα το 1856, η οποία το είχε προσδιορίσει στα 8.842 μέτρα. Το 1954, η Ινδία το υπολόγισε στα 8.848 μέτρα. Η τελευταία φορά που η Κίνα μέτρησε τη κορυφή των Ιμαλαΐων ήταν το 2005 και περιλάμβανε μόνο το ύψος του βουνού. Μέχρι σήμερα, το Νεπάλ συνυπολόγιζε το ύψος του χιονιού στην απόκρημνη κορυφή, στην οποία χωράνε να σταθούν μόλις έξι ορειβάτες, ενώ η Κίνα, υπολόγιζε το ύψος μέχρι την κορυφή των βράχων. Τα τελευταία δύο χρόνια ωστόσο, η Κίνα και το Νεπάλ συνεργάστηκαν για να μετρήσουν το νέο ύψος του.Τέσσερις τοπογράφοι εκπαιδεύτηκαν για δύο χρόνια με στόχο να μετρήσουν το πραγματικό ύψος του Έβερεστ, χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό τεχνικών. «Πριν από αυτό, δεν είχαμε προχωρήσει σε μετρήσεις μόνοι μας» δήλωσε στο BBC ο Νταμοντάρ Ντάκαλ, εκπρόσωπος του τμήματος έρευνας του Νεπάλ, συμπληρώνοντας ότι από τη στιγμή που κατάφεραν και δημιούργησαν μία ομάδα τεχνικών, μπορούσαν να το κάνουν μόνοι τους. Ορισμένοι γεωλόγοι εκτιμούν ότι ένας μεγάλος σεισμός το 2015 ενδέχεται να επηρέασε το ύψος του Έβερεστ. Ο σεισμός μεγέθους 7,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σκότωσε σχεδόν 9.000 ανθρώπους στο Νεπάλ, ενώ τουλάχιστον 18 ορειβάτες σκοτώθηκαν. Κάποιοι, μάλιστα υποστηρίζουν ότι ο σεισμός αυτός ίσως προκάλεσε συρρίκνωση του χιονιού του Έβερεστ. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι κάποιες άλλες κορυφές των Ιμαλαΐων όπως το Langtang Himal, στα βόρεια του Κατμαντού και κοντά στο επίκεντρο, είχαν μειωθεί σε ύψος κατά περίπου ένα μέτρο μετά τον σεισμό. Άλλοι υποστηρίζουν ότι το Όρος Έβερεστ, όπως και άλλες κορυφές των Ιμαλαΐων, μπορεί στην πραγματικότητα να έχει ψηλώσει με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας της μετατόπισης των τεκτονικών πλακών. Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι οι μεγάλοι σεισμοί μπορούν να οδηγήσουν στην αναστροφή αυτής της διαδικασίας. «Ο σεισμός του 2015 είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο μετρήσαμε ξανά το βουνό», δήλωσε στο BBC ο Ντάκαλ. https://physicsgg.blogspot.com/2020/12/blog-post_67.html

Εκτοξεύθηκε ο νέος ευρωπαϊκός δορυφόρος Sentinel-6 για τη χαρτογράφηση των ωκεανών. Ο νέος ευρωπαϊκός δορυφόρος Copernicus Sentinel-6 "Michael Freilich" μοιάζει με ιπτάμενο...σπιτάκι σκύλου, αλλά πρόκειται για έναν από τους πιο εξελιγμένους δορυφόρους παρατήρησης της Γης. Εκτοξεύθηκε με επιτυχία το Σάββατο από την Καλιφόρνια με ένα αμερικανικό πύραυλο SpaceX Falcon 9. Ο δορυφόρος, ο οποίος αποτελεί τμήμα τού προγράμματος Παρατήρησης της Γης Copernicus της ΕΕ, διαθέτει ένα υψoμετρικό ραντάρ με το οποίο μπορεί να χαρτογραφεί την τοπογραφία της επιφάνειας της θάλασσας. Θα παρέχει έτσι πολύτιμα δεδομένα για την επιστήμη του κλίματος και για τη χάραξη πολιτικών σχετικά με την κλιματική αλλαγή, μεταξύ άλλων συμβάλλοντας στην προστασία εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν σε ευάλωτες παράκτιες περιοχές. Επίσης ο δορυφόρος θα παρέχει πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις θαλάσσιες και τις καιρικές προβλέψεις. Ο Sentinel-6 θα κινείται σε ύψος 1.300 χιλιομέτρων από τη Γη και θα «σαρώνει» έως και το 95% των ωκεανών κάθε δέκα ημέρες. Λαμβάνοντας συνεχείς μετρήσεις της επιφάνειας της θάλασσας και του ύψους των κυμάτων, καθώς και της ταχύτητας του ανέμου, θα παρέχει επίσης πληροφορίες ασφάλειας για τις θαλάσσιες συγκοινωνίες και μεταφορές. Ο νέος δορυφόρος θα λειτουργεί παράλληλα με τους άλλους δορυφόρους Sentinel στο πλαίσιο του Προγράμματος Copernicus. Πρόκειται για μια συνεργασία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της EUMETSAT, της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) των ΗΠΑ και της Γαλλικής Διαστημικής Υπηρεσίας (CNES). O δορυφόρος ονομάζεται «Michael Freilich», προς τιμή του ωκεανογράφου και επιστήμονα της NASA καθηγητή Michael Freilich, ο οποίος αποβίωσε φέτος. Σε πέντε χρόνια θα ακολουθήσει η εκτόξευση του δίδυμου δορυφόρου Copernicus Sentinel-6B. https://physicsgg.blogspot.com/2020/11/sentinel-6.html

Βροχή διάρκειας εκατομμυρίων ετών «έστρωσε» το δρόμο για την εμφάνιση των δεινοσαύρων. Πριν από 233 εκατομμύρια χρόνια, πριν ακόμα από την αυγή της εποχής των δεινοσαύρων, ξεκίνησε βροχή πάνω από την περιοχή της Παγγαίας, η οποία τελικά συνέχισε αδιάκοπα για πάνω από ένα εκατομμύριο χρόνια. Το λεγόμενο Carnian Pluvial Episode (CPE), αποτέλεσε στην πραγματικότητα ένα σημαντικό γεγονός εξαφάνισης, με αποτέλεσμα το θάνατο του του 1/3 όλων των θαλάσσιων ειδών κι ενός σημαντικού αριθμού χερσαίων φυτών και ζώων. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου στο περιοδικό Science Advances, νέα απολιθώματα δείχνουν ότι το CPE προκλήθηκε από ηφαιστειακές εκρήξεις και κλιματική αλλαγή. Το συγκεκριμένο γεγονός εξαφάνισης δε φτάνει το μέγεθος των πέντε μεγάλων εξαφανίσεων, τις οποίες συζητά συνήθως η επιστημονική κοινότητα (παραδείγματος χάριν, η Πέρμια-Τριασική εξαφάνιση, η οποία συνέβη μόλις 20 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα, μπορεί να εξάλειψε το 90% των ζώντων ειδών). Ωστόσο, υποστηρίζουν οι συγγραφείς της μελέτης, το CPE δεν είναι μόνο σημαντικό για ό, τι χάθηκε, αλλά και για αυτό που εμφανίστηκε. Το CPE στην πραγματικότητα ήταν μια περίοδος «διεργασιών», έγραψαν οι ερευνητές, ανοίγοντας αποτελεσματικά το δρόμο για την κυριαρχία των δεινοσαύρων και την εξέλιξη πολλών χερσαίων ομάδων ζώων που υπάρχουν στη Γη μέχρι σήμερα. Αυτές οι ομάδες περιλαμβάνουν κοραλλιογενείς ύφαλους και πλαγκτόν στον ωκεανό, ενώ το CPE συνέβαλε και στην εμφάνιση χερσαίας πανίδας, όπως είναι οι βάτραχοι, οι σαύρες, οι κροκόδειλοι και οι χελώνες. Επιπλέον, η πρώτη εμφάνιση των κωνοφόρων, που επωφελήθηκε από τη μαζική εξαφάνιση στο τέλος της Πέρμιας περιόδου, αποτελεί την αιτία δημιουργίας πολλών σύγχρονων οικοσυστημάτων, προαναγγέλοντας «την αυγή του σύγχρονου κόσμου». https://physicsgg.blogspot.com/2020/11/blog-post_32.html

Τα δομικά στοιχεία της ζωής δημιουργούνται στα μεσοαστρικά νέφη… πολύ πριν αυτά μετασχηματιστούν σε νέα άστρα και πλανήτες. Μια ομάδα επιστημόνων απέδειξε ότι η γλυκίνη (C2H5NO2), το απλούστερο αμινοξύ, ένα σημαντικό δομικό στοιχείο των ζωντανών οργανισμών, μπορεί να σχηματιστεί κάτω από τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν στο διάστημα. Η έρευνά τους που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Astronomy με τίτλο, «A non-energetic mechanism for glycine formation in the interstellar medium», υποδεικνύει ότι η γλυκίνη και πιθανότατα άλλα αμινοξέα σχηματίζονται σε μεσοαστρικά νέφη, πολύ πριν αυτά μετασχηματιστούν σε νέα πλανητικά συστήματα. Οι κομήτες αποτελούν το πιο «ανόθευτο» υλικό στο ηλιακό μας σύστημα και αντανακλούν την μοριακή σύνθεση που υπήρχε πριν αρχίζουν να σχηματίζονται ο ήλιος και οι πλανήτες. Η ανίχνευση της γλυκίνης στο κώμα του κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko (κώμα=το υλικό που περιβάλλει τον πυρήνα του κομήτη) και σε δείγματα που επέστρεψαν στη Γη από την αποστολή Stardust αποδεικνύει ότι τα αμινοξέα, όπως η γλυκίνη, σχηματίζονται πολύ πριν τα άστρα. Όμως μέχρι τώρα εθεωρείτο πως ο σχηματισμός της γλυκίνης απαιτούσε ενέργεια, θέτοντας σαφείς περιορισμούς στις συνθήκες του περιβάλλοντος σχηματισμού της. Στη νέα μελέτη αποδεικνύεται διαμέσου της «σκοτεινής χημείας» , ότι είναι δυνατός ο σχηματισμός γλυκίνης στην επιφάνεια των παγωμένων κόκκων σκόνης, χωρίς να χρειάζεται ενέργεια ακτινοβολίας. Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες που έδειχναν ότι απαιτείται υπεριώδης ακτινοβολία για την παραγωγή αυτού του μορίου. Η σκοτεινή χημεία περιγράφει τις χημικές διαδικασίες που πραγματοποιούνται χωρίς να απαιτούν την ενέργεια κάποιας ακτινοβολίας. Στο εργαστήριο οι ερευνητές προσομοίωσαν τις συνθήκες που επικρατούν στα σκοτεινά μεσοαστρικά νέφη. Στους κόκκους των σωματιδίων τους που καλύπτονται από λεπτά στρώματα πάγου, πραγματοποιούνται χημικές αντιδράσεις από τις προσκρούσεις ατόμων, σχηματίζοντας έτσι πολυπλοκότερα μόρια. Οι επιστήμονες έδειξαν πρώτα ότι είναι δυνατή η «μεσοαστρική» δημιουργία της μεθυλαμίνης, ένα απλούστερο μόριο σε σχέση με την γλυκίνη που εντοπίστηκε στο κώμα του κομήτη 67Ρ. Στη συνέχεια, σε περιβάλλον υψηλού κενού όπως στο διάστημα, χρησιμοποιώντας δέσμες ατόμων κατάφεραν να επιβεβαιώσουν ότι θα μπορούσε επίσης να σχηματιστεί και η γλυκίνη, με την παρουσία νερού-πάγου να είναι απαραίτητη σ’ αυτή τη διαδικασία. Επιπλέον θεωρητική έρευνα με χρήση αστροχημικών μοντέλων επιβεβαίωσε τα πειραματικά αποτελέσματα και επέτρεψε στους ερευνητές να επεκτείνουν τα δεδομένα που συλλέχθηκαν σε ένα τυπικό εργαστηριακό χρονοδιάγραμμα μιάς μόνο ημέρας σε διαστρικές συνθήκες διάρκειας εκατομμυρίων χρόνων. Έτσι, διαπιστώθηκε ότι μικρές, αλλά σημαντικές ποσότητες γλυκίνης. μπορούν να σχηματιστούν στο διάστημα με την πάροδο του χρόνου Το σημαντικό συμπέρασμα αυτής της εργασίας είναι ότι μόρια που θεωρούνται ως δομικά στοιχεία της ζωής δημιουργούνται σε ένα στάδιο πολύ πριν από την έναρξη του σχηματισμού άστρων και πλανητών. Ένας τόσο αρχέγονος σχηματισμός της γλυκίνης δείχνει ότι αυτό το αμινοξύ είναι πανταχού παρόν στο διάστημα και διατηρείται στο μεγαλύτερο μέρος του πάγου πριν συμπεριληφθεί σε κομήτες και σε υλικό από το οποίο σχηματίζονται οι τελικά οι πλανήτες. Αφού σχηματιστεί η γλυκίνη, στη συνέχεια μπορεί να αποτελέσει ενδιάμεσο βήμα για την δημιουργία άλλων πιο σύνθετων οργανικών μορίων. Με τον ίδιο μηχανισμό, πατώντας στην ραχοκοκαλιά της γλυκίνης, μπορούν να σχηματιστούν στα σκοτεινά μεσοαστρικά νέφη, κι άλλα αμινοξέα, όπως η αλανίνη και η σερίνη. Στο τέλος, αυτή το οργανικό μοριακό απόθεμα εμπλουτίζει ουράνια σώματα, όπως οι κομήτες, και μεταφέρεται σε νέους πλανήτες, όπως συνέβη στη Γη μας και σε πολλούς άλλους πλανήτες. https://physicsgg.me/2020/11/19/%cf%84%ce%b1-%ce%b4%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%b9%cf%87%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b6%cf%89%ce%ae%cf%82-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b3%ce%bf/

Αυτός είναι ο λόγος που κάποτε ένας χρόνος είχε 372 ημέρες. Η Γη περιστρεφόταν πιο γρήγορα πριν περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια, από ό,τι σήμερα. Αυτό είναι ως αποτέλεσμα, το 24ωρο της μέρας να είναι κατά μισή περίπου ώρα μικρότερο (23,5 ώρες) και το έτος να έχει 372 αντί για 365 μέρες, καθώς ο πλανήτης πραγματοποιούσε περισσότερες περιστροφές στη διάρκεια ενός χρόνου. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας ευρωπαϊκής επιστημονικής έρευνας που βασίστηκε στη μελέτη των απολιθωμάτων ενός αρχαίου μαλάκιου της Ύστερης Κρητιδικής Περιόδο Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γεωχημικό Νιλς ντε Βίντερ του Ελευθέρου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό παλαιοωκεανογραφίας και παλαιοκλιματολογίας «Paleoceanography & Paleoclimatology». Το αρχαίο μαλάκιο σαν αχιβάδα, που βρέθηκε στα σημερινά βουνά του Ομάν (μια περιοχή που τότε ήταν τροπικά ρηχά νερά) αναπτυσσόταν γρήγορα και κάθε μέρα πρόσθετε στο σώμα του δακτυλίους ανάπτυξης, όπως συμβαίνει με τους κορμούς των δέντρων, κάτι που επιτρέπει τη δενδροχρονολόγηση. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν λέιζερ για να μετρήσουν με ακρίβεια τους δακτυλίους αυτούς και να κάνουν νέες εκτιμήσεις για τη διάρκεια της μέρας πριν 70 εκατ. χρόνια. Επιπλέον, η ανάλυση δείχνει ότι οι θερμοκρασίες των ωκεανών εκείνης της εποχής ήσαν πολύ υψηλότερες από τις σημερινές, φθάνοντας ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου τα καλοκαίρια και ξεπερνώντας τους 30 βαθμούς το χειμώνα. Τα εν λόγω μαλάκια εξαφανίστηκαν μαζί με τους δεινόσαυρους της ξηράς μετά την πτώση μεγάλου αστεροειδούς στην περιοχή του Μεξικού πριν 66 εκατομμύρια χρόνια. Η διάρκεια του έτους δεν έχει αλλάξει στην εξέλιξη της Γης, όμως ο αριθμός των ημερών του έτους συνεχώς μικραίνει, καθώς οι μέρες μεγαλώνουν, κάτι που οφείλεται στην επιβράδυνση της περιστροφής του πλανήτη μας, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται με ρυθμό 3,82 εκατοστών ετησίως. Όσο πιο μακριά βρίσκεται το φεγγάρι, τόσο πιο αργά κινείται η Γη γύρω από τον εαυτό της και άρα τόσο μεγαλώνει η διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής, δηλαδή μιας μέρας. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/931664_aytos-einai-o-logos-poy-kapote-enas-hronos-eihe-372-imeres

Τα δέντρα θυμούνται τα σουπερνόβα. Γιγάντια άστρα που εκρήγνυνται τη στιγμή που πεθαίνουν λούζουν τη Γη με ακτινοβολία και αφήνουν τα ίχνη τους στη βιολογία και τη γεωλογία του πλανήτη, υποδεικνύει μελέτη που εξέτασε τους δακτυλίους απολιθωμένων δέντρων. Η δημοσίευση στο International Journal of Astrobiology εξετάζει την επίδραση των σουπερνόβα, ή «υπερκαινοφανών αστέρων», εκρήξεων που απελευθερώνουν σε μια στιγμή την ενέργεια που θα παραγάγει ο Ήλιος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Η μελέτη εντοπίζει ίχνη των κοσμικών εκρήξεων στους δακτυλίους των δέντρων, και επιβεβαιώνει ότι η ανθρωπότητα πρέπει να επαγρυπνεί για ριπές ακτινοβολίας γ που μπορούν να επηρεάσουν το κλίμα, ή ακόμα και να αποστειρώσουν τη Γη. Τα σουπερνόβα εμφανίζονται στον ουρανό όταν άστρα μεγάλης μάζας εξαντλούν τα πυρηνικά καύσιμά τους και καταρρέουν κάτω από το ίδιο τους το βάρος. Τα εξωτερικά στρώματα του άστρου ξαφνικά προσκρούουν στον πυκνό αστρικό πυρήνα και μετά αναπηδούν, πυροδοτώντας μια έκρηξη που εκτοξεύει ύλη και ακτινοβολία προς όλες τις κατευθύνσεις. Στο αποκορύφωμά της, μια έκρηξη υπερκαινοφανούς μπορεί να γίνει πιο λαμπρή από ό,τι ολόκληρος ο γαλαξίας που φιλοξενούσε το ετοιμοθάνατο άστρο. Τέτοιες εκρήξεις εκδηλώνονται σχετικά σπάνια στον Γαλαξία, ωστόσο τα ίχνη που αφήνουν στο διάστημα –σφαίρες αερίου που εξαπλώνονται σφαιρικά στον χώρο και ονομάζονται «πλανητικά νεφελώματα- μένουν ορατά για εκατοντάδες χρόνια. Άνθρακας-14 Στη νέα μελέτη, ο Ρόμπερτ Μπράκενριτζ, γεωεπιστήμονας του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ, εξετάζει μια λίστα σουπερνόβα που συνέβησαν σχετικά κοντά στη Γη τα τελευταία 40.000 χρόνια –ευτυχώς όχι τόσο κοντά ώστε να καταστρέψουν το στρώμα του όζοντος και να εξαφανίσουν τη ζωή στη Γη. Η ανάλυση αποκάλυψε ότι οι οκτώ πλησιέστερες εκρήξεις συμπίπτουν χρονικά με μεταβολές στη συγκέντρωση του άνθρακα-14 στους δακτυλίους αρχαίων δέντρων. Ο άνθρακας-14 είναι ένα ισότοπο που παράγεται από τον βομβαρδισμό ατόμων ψηλά στην ατμόσφαιρα από την εισερχόμενη κοσμική ακτινοβολία. «Σε γενικές γραμμές [ο άνθρακας-14] παραμένει σε σταθερά επίπεδα από έτος σε έτος» λέει ο Μπράκενριτζ σε δελτίο Τύπου του πανεπιστημίου. «Τα δέντρα απορροφούν διοξείδιο του ανθρακα [από την ατμόσφαιρα] και ένα μέρος αυτού του άνθρακα θα είναι ραδιοάνθρακας» εξηγεί. Προηγούμενες μελέτες είχαν αποκαλύψει ότι σε σπάνιες περιπτώσεις η συγκέντρωση άνθρακα-14 στους δακτυλίους των κορμών αυξάνεται απότομα και παραμένει σε υψηλά επίπεδα για μερικά χρόνια. Αρκετές μελέτες έχουν αποδώσει την αύξηση αυτή σε ηλιακές εκλάμψεις, εκρήξεις στην επιφάνεια του Ήλιου που εκπέμπουν ισχυρή ακτινοβολία γ. Η νέα μελέτη προσφέρει μια εναλλακτική εξήγηση, αν και ο Μπράκενριτζ τονίζει ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να θεωρηθούν οριστικά. «Υπάρχουν μόνο δύο ενδεχόμενα: οι ηλιακές εκλάμψεις ή τα σουπερνόβα. Πιστεύω ότι η υπόθεση των σουπερνόβα αποκλείστηκε πρόωρα» λέει ο ίδιος. Τέσσερα από τα οκτώ ύποπτα σουπερνόβα προτείνονται ως υποψήφιοι για αυξήσεις του άνθρακα-14 στα δέντρα. Ένα από αυτά αφορά ένα άστρο στον αστερισμό των Ιστίων, 815 έτη φωτός από τη Γη, το οποίο εξερράγη πριν από 13.000 χρόνια. Λίγο μετά την έκρηξη, τα επίπεδα άνθρακα-14 εμφάνισαν θεαματική άνοδο κατά 3%. Ο Μπράκενριτζ τονίζει ωστόσο ότι ο συσχετισμός δεν είναι απόλυτα σαφής, καθώς οι εκτιμήσεις για το πότε εξερράγη το άστρο έχουν περιθώριο σφάλματος γύρω στα 1.500 χρόνια. Δυστυχώς, η ανθρωπότητα ίσως θα έχει σύντομα την ευκαιρία να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τα ευρήματα της μελέτης. Το άστρο Μπετελγκέζ (ή Βετελγόζης), ένας κόκκινος γίγαντας που απέχει μόνο 640 έτη φωτός από τη Γη, πιστεύεται ότι είναι έτοιμο να καταρρεύσει και να εκραγεί ως υπερκαινοφανής. Όπως λέει ο ερευνητής, «ας ελπίσουμε ότι δεν πρόκειται να συμβεί κάτι τέτοιο, γιατί ο Μπετελγκέζ είναι πραγματικά κοντά μας». https://www.in.gr/2020/11/12/b-science/episthmes/ta-dentra-thymountai-ta-soupernova/

Παγόβουνο μεγαλύτερο από την Εύβοια σε πορεία σύγκρουσης με νησί. Οι πιγκουίνοι έχουν λόγο να ανησυχούν: το μεγαλύτερο παγόβουνο που πλέει σήμερα στον κόσμο κινείται προς το νησί Σάουθ Τζόρτζια του νοτίου Ατλαντικού Ωκεανού και δεν αποκλείεται να προσαράξει στις ακτές και να απειλήσει το τοπικό σύστημα. Το παγόβουνο A-68A έχει έκταση 4.200 τετραγωνικών χιλιομέτρων, καλύπτει δηλαδή μεγαλύτερη επιφάνεια από ό,τι η Εύβοια, που έχει έκταση 3.654 km2. Είναι το μεγαλύτερο κομμάτι του A-68, ενός παγόβουνου στο μέγεθος της Κρήτης που αποκολλήθηκε το 2017 από την Κρηπίδα Πάγου Larsen C στην Ανταρκτική, χωρίς να είναι σαφές αν το συμβάν προκλήθηκε άμεσα από την κλιματική αλλαγή. To Α-68Α μοιάζει με χέρι που δείχνει με το δάχτυλο. Η Σάουθ Τζόρτζια διακρίνεται σε απόσταση 400 χλμ Το Α-68 ήταν ίσως το δεύτερο μεγαλύτερο παγόβουνο που έχει καταγραφεί ποτέ, μετά το τερατώδες B-15, μια πλάκα πάγου που αποκολλήθηκε το 2000 από διαφορετική περιοχή της Ανταρκτικής και είχε έκταση 11.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το Α-68Α απέχει τώρα μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα από τη Σάουθ Τζόρτζια, μέρος των βρετανικών υπερπόντιων εδαφών στον νότιο Ατλαντικό. Ερευνητές της Βρετανικής Αποστολής στην Ανταρκτική (BAS) ανησυχούν ότι η απέραντη μάζα πάγου θα προσαράξει στα ρηχά παράκτια νερά, οπότε ενδέχεται να αποκλείσει από την ακτή τις μεγάλες αποικίες πιγκουίνων και φωκιών στο νησί. «Τα οικοσυστήματα φυσικά θα ανακάμψουν κάποια στιγμή, στην περίπτωση όμως που το παγόβουνο κολλήσει [κοντά στις ακτές] υπάρχει ο κίνδυνος να μείνει εκεί για δέκα χρόνια» προειδοποίησε ο καθηγητής Τζερέιντ Τάρλινγκ της BAS. Τυχόν προσάραξη του γίγαντα «θα είχε τεράστιες επιπτώσεις για το πού μπορούν να βρουν τροφή οι θηρευτές στην ξηρά» πρόσθεσε, εξηγώντας ότι οι πιγκουίνοι και οι φώκιες δεν θα μπορούν να βγαίνουν στην ανοιχτή θάλασσα και να φέρνουν τροφή για τα μικρά τους στην αποικία. Μια τέτοια καταστροφή είχε εξάλλου παρατηρηθεί στη Σάουθ Τζόρτζια το 2004, όταν προσάραξε το παγόβουνο A38, οδηγώντας στην ασιτία και τελικά στον θάνατο αναρίθμητους νεαρούς πιγκουίνους και φώκιες. Το μόνο θετικό στην περίπτωση προσάραξης, λένε οι ερευνητές, είναι ότι το λιώσιμο του παγόβουνου έξω από τις ακτές θα απελευθέρωνε μεγάλες ποσότητες σκόνης, η οποία θα λειτουργούσε ως λίπασμα για το φυτοπλαγκτό και θα ανανέωνε την τροφική αλυσίδα από τη βάση της. Υπάρχει πάντως το ενδεχόμενο το παγόβουνο να προσπεράσει τη Σάουθ Τζόρτζια και να κινηθεί βόρεια προς θερμότερα νερά, οπότε αναμένεται να διαλυθεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. https://www.in.gr/2020/11/04/tech/pagovouno-megalytero-apo-tin-eyvoia-se-poreia-sygkrousis-nisi/

Έτσι σώθηκε ο πλανήτης μετά τους δεινοσαύρους. Όταν πέφτει το σκοτάδι, τα σαρκοφάγα καιροφυλακτούν: όταν ένας αστεροειδής έπεσε στη Γη και εξαφάνισε τους δεινόσαυρους, βυθίζοντας τον πλανήτη στο σκοτάδι, κάποια είδη του φυτοπλαγκτού στράφηκαν στη σαρκοφαγία για να επιβιώσουν στους σκοτεινούς ωκεανούς –και βοήθησαν έτσι τη Γη να ανακάμψει μετά την πλανητική καταστροφή. Η κρατούσα θεωρία θέλει τους δεινόσαυρους, μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της ζωής στη Γη, να εξαφανίστηκαν όταν ένας αστεροειδής διαμέτρου περίπου 10 χιλιομέτρων έπεσε στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια. Τεράστιες ποσότητες σκόνης και αερίων έκρυψαν τον ήλιο, έριξαν τη θερμοκρασία και αύξησαν την οξύτητα των ωκεανών, πυροδοτώντας ένα κύμα μαζικής εξαφάνισης που άλλαξε στεριά και θάλασσα. «Το συμβάν αυτό παραλίγο να εξαφανίσει όλες τις πολυκύτταρες μορφές ζωής του πλανήτη, τουλάχιστον στους ωκεανούς» λέει ο Άντριου Ρίτζγουελ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Ρίβερσαϊντ, μέλος της ερευνητικής ομάδας που παρουσιάζει τη νέα μελέτη στο Science Advances, μια επιθεώρηση του ομίλου Nature. «Αν αφαιρέσουμε το φυτοπλαγκτόν, το οποίο αποτελεί τη βάση της τροφικής αλυσίδας, όλα τα άλλα είδη πεθαίνουν. Θέλαμε να εξετάσουμε πώς οι ωκεανοί της Γης απέφυγαν αυτή την κατάληξη, και πώς τα θαλάσσια οικοσυστήματα επανεξελίχθηκαν μετά την καταστροφή». Μικροσκοπικά απολιθώματα Για να δώσουν μια απάντηση, οι ερευνητές εξέτασαν μικροσκοπικά, καλοδιατηρημένα απολιθώματα του φυτοπλαγκτού που επέζησαν της πρόσκρουσης. Τα απολιθώματα ανήκαν σε «κοκκολιθοφόρα», μια ομάδα μονοκύτταρων, φωτοσυνθετικών οργανισμών που επιζούν μέχρι και σήμερα στους ωκεανούς. Πώς όμως μπόρεσαν να επιζήσουν οι οργανισμοί στο σκοτάδι, όταν δεν υπήρχε πια αρκετό φως για φωτοσύνθεση. Την απάντηση έδωσε η εξέταση των απολιθωμάτων σε συνδυασμό με υπολογιστικά μοντέλα που δείχνουν πώς μπορεί να εξελίχθηκαν οι διατροφικές προτιμήσεις των κοκκολιθοφόρων. Τα απολιθωμένα κοκκολιθοφόρα έφεραν περίβλημα από ανθρακικό ασβέστιο, στο οποίο βρέθηκαν πολυάριθμες οπές. Οι τρύπες αυτές υποδεικνύουν ότι τα κύτταρα έφεραν μαστίγια, λεπτές, μακριές προεξοχές που επιτρέπουν σε ορισμένους μονοκύτταρους οργανισμούς να κολυμπούν. «Ο μόνος λόγος για να κινείται κάτι είναι για να βρει τη λεία του» εξηγεί ο Ρίτζγουελ. Με άλλα λόγια, τα κοκκολιθοφόρα, τα οποία μέχρι τότε εξασφάλιζαν ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης, όπως τα σημερινά φυτά, ξαφνικά άρχισαν να κυνηγούν τη λεία τους, όπως τα νεκρά κύτταρα άλλων οργανισμών που πέθαναν στην καταστροφή. Όταν πια τα νέφη σκόνης υποχώρησαν και ο ήλιος εμφανίστηκε ξανα, τα σαρκοφάγα κοκκολιθοφόρα εξαπλώθηκαν από τα ρηχά νερά των ακτών στους ωκεανούς, όπου παρέμειναν η κυρίαρχη μορφή ζωής για εκατομμύρια χρόνια -και αποτέλεσαν έτσι τη βάση για την αναδημιουργία μιας παγκόσμιας τροφικής αλυσίδας. «Τα ευρήματα αναδεικνύουν τόσο την εξαιρετική προσαρμοστικότητα του πλαγκτού στους ωκεανούς όσο και την ικανότητά τους να εξελίσσονται ταχύτατα» σχολιάζει ο Ρίτζγουελ. Αργότερα, πάντως, τα σαρκοφάγα κοκκολιοθοφόρα έχασαν την ικανότητα να κυνηγούν άλλους μικροοργανισμούς και επανήλθαν στην προηγούμενη, φιλειρηνική ζωή τους. Σήμερα, φωτοσυνθετικά κοκκολιθοφόρα ζουν και βασιλεύουν σχεδόν σε όλη τη Γη και αντιστοιχούν σε σημαντικό μέρος της πρωτογενούς παραγωγής στους ωκεανούς. Πλέον όμως αντιμετωπίζουν μια νέα απειλή, καθώς η κλιματική αλλαγή ρίχνει το pH του νερού και εμποδίζει αυτούς τους μικροοργανισμούς να δημιουργούν το ασβεστούχο κέλυφός τους. Ας ελπίσουμε τουλάχιστον ότι θα επιζήσουν και αυτή τη φορά… https://physicsgg.blogspot.com/2020/11/blog-post_73.html

Elon Musk: Η SpaceX θα επιχειρήσει επανδρωμένη πτήση στον Άρη σε τέσσερα έως έξι χρόνια. Ο Elon Musk, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, δήλωσε χθες “εξαιρετικά σίγουρος” ότι η εταιρεία του θα καταφέρει να στείλει ανθρώπους στον Άρη έως το 2026, θεωρώντας ότι πρόκειται για έναν επιτεύξιμο στόχο. “Εάν είμαστε τυχεροί, ίσως τα καταφέρουμε και σε τέσσερα χρόνια” ανέφερε ο Musk από το Βερολίνο και κατά την διάρκεια διαδικτυακής βράβευσης, για να συμπληρώσει ότι στόχος είναι καταρχήν “η μη επανδρωμένη πτήση προς τον Άρη, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια”. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο φιλόδοξος στόχος για επανδρωμένη πτήση στον Άρη μέχρι το 2026 έρχεται σε πλήρη συμφωνία με όσα είχε δηλώσει ο Musk τον Σεπτέμβριο του 2016 κατά την διάρκεια του International Astronautical Congress. Τότε, είχε δηλώσει ότι “αν τα πράγματα εξελιχθούν εξαιρετικά” τότε η προσεδάφιση ανθρώπων στον Άρη “ίσως επιτευχθεί σε βάθος χρόνου δέκα ετών”. Κλειδί για την επίτευξη της συγκεκριμένης αποστολής είναι η εξέλιξη του πυραύλου Starship της SpaceX: ένα όχημα κατασκευασμένο από ανοξείδωτο ατσάλι το οποίο προορίζεται να μεταφέρει φορτίο αλλά και έως εκατό επιβάτες στο διάστημα, με κάθε του πτήση. Σε αντίθεση με τους πυραύλους της σειράς Falcon, που είναι εν μέρει δυνατό να ξανά χρησιμοποιηθούν, στόχος είναι το Starship να είναι πλήρως επαναχρησιμοποιήσιμο. Ουσιαστικά, στόχος είναι το Starship να μοιάζει περισσότερο με ένα αεροσκάφος παρά με έναν συμβατικό πύραυλο. Η ανάπτυξη του διαστημικού οχήματος Starship συνεχίζεται στις εγκαταστάσεις της SpaceX στην Μπόκα Τσίκα του Τέξας, αλλά όχι με τους ρυθμούς που θα επιθυμούσε ο Musk σύμφωνα με τις δηλώσεις του τον Σεπτέμβριο του 2019, κατά την παρουσίαση του αρχικού πρωτοτύπου. Εκείνη την περίοδο ο Musk εκτιμούσε ότι το Starship θα μπορούσε να μπει σε τροχιά έως τον Μάρτιο του 2020. Αντίθετα, αυτό που έχει ανακοινωθεί είναι ότι η πρώτη πτήση του Starship θα πραγματοποιηθεί εντός του 2021. Όταν ρωτήθηκε πότε θα κάνει ο ίδιος το πρώτο του διαστημικό ταξίδι, δηλαδή να τεθεί σε τροχιά γύρω από την Γη, απάντησε “πιθανότατα σε δύο με τρία χρόνια” για να συμπληρώσει ότι πρωταρχικός του στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι η τεχνολογία που αναπτύσσεται γύρω από τα διαστημικά ταξίδια να είναι ώριμη αρκετά ώστε “πολλοί άνθρωποι να μπορέσουν να πάνε στον Άρη και παράλληλα να στηθεί και μία βάση στην Σελήνη". Τέλος, αναφέρθηκε για ακόμη μια φορά στην επιθυμία του να ταφεί στον Άρη. https://www.naftemporiki.gr/story/1665759/elon-musk-i-spacex-tha-epixeirisei-epandromeni-ptisi-ston-ari-se-tessera-eos-eksi-xronia

Τεχνολογία για παραγωγή οξυγόνου και καυσίμων από αλμυρά νερά στον Άρη. Η ύπαρξη νερού στον Άρη έχει επιβεβαιωθεί- ωστόσο, ακόμα και αν αυτό είναι σίγουρα κάτι θετικό, τα πράγματα δεν είναι αυτομάτως εύκολα: Ο Άρης είναι πολύ κρύος, και όποιο νερό δεν είναι παγωμένο, είναι σχεδόν σίγουρα γεμάτο άλατα από το έδαφος του Κόκκινου Πλανήτη, που μειώνουν τη θερμοκρασία στην οποία παγώνει. Το αλμυρό νερό, ως γνωστόν, δεν πίνεται, και η συνηθισμένη μέθοδος για τη διάσπασή του μέσω ηλεκτρισμού (ηλεκτρόλυσης) σε οξυγόνο (για να αναπνέει κάποιος) και σε υδρογόνο (για καύσιμα) προϋποθέτει αφαλάτωση- κάτι που είναι μια επίπονη και δαπανηρή διαδικασία, η οποία θα πρέπει να γίνεται σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον. Ωστόσο, εάν το οξυγόνο και το υδρογόνο μπορούσαν να απομακρυνθούν απευθείας από το αλμυρό νερό, η διαδικασία ηλεκτρόλυσης θα ήταν πολύ λιγότερο πολύπλοκη και δαπανηρή. Μηχανικοί στο McKelvey School of Engineering στο Washington University in St. Louis ανέπτυξαν ένα σύστημα που κάνει ακριβώς αυτό- και η έρευνά τους δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Η ομάδα, της οποίας ηγήθηκε ο Βιτζάι Ραμάνι, δεν δοκίμασε το σύστημα ηλεκτρόλυσής της απλά υπό γήινες συνθήκες, μα υπό συνθήκες προσομοίωσης αρειανής ατμόσφαιρας (στους -36 βαθμούς Κελσίου). «Ο αρειανός ηλεκτρολύτης άλμης μας μεταβάλλει δραστικά τα επιμελητειακά δεδομένα των αποστολών στον Άρη και παραπέρα» είπε ο Ραμάνι. «Η τεχνολογία αυτή είναι εξίσου χρήσιμη στη Γη, όπου “ξεκλειδώνει” τον ωκεανό ως βιώσιμη πηγή οξυγόνου και καυσίμων». Το 2008 το Phoenix Mars Lander της NASA «άγγιξε και δοκίμασε» αρειανό νερό- υδρατμούς από λιωμένο πάγο που ξέθαψε το σκάφος. Έκτοτε το Mars Express του ΕΟΔ έχει αποκαλύψει όγκους νερού στο υπέδαφος που παραμένουν σε υγρή μορφή, χάρη στην παρουσία άλατος. Για να μπορέσουν να ζήσουν αστροναύτες στον Άρη, και να επιστρέψουν στη Γη, θα πρέπει να είναι σε θέση να παράγουν κάποια από τα απαραίτητα- μεταξύ των οποίων νερό και καύσιμα- στον Κόκκινο Πλανήτη. Το Perseverance της NASA είναι καθ'οδόν προς τον Άρη ήδη, φέροντας όργανα που θα χρησιμοποιήσουν ηλεκτρόλυση υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο το το MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) θα παράγει μόνο οξυγόνο. Το σύστημα στο εργαστήριο του Ραμάνι μπορεί να παράγει 25 φορές περισσότερο οξυγόνο από το ΜΟΧΙΕ, χρησιμοποιώντας την ίδια ποσότητα ενέργειας. Επίσης, παράγει υδρογόνο, που θα ήταν χρήσιμο ως καύσιμο. Αξίζει να σημειωθεί, πως πέραν αυτών των εφαρμογών, η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε πιο «κοντινές» μεν, επίσης δύσκολες δε αποστολές- όπως για παράδειγμα σε υποβρύχια, για την παραγωγή αέρα. https://www.naftemporiki.gr/story/1664900/texnologia-gia-paragogi-oksugonou-kai-kausimon-apo-almura-nera-ston-ari

Ενδείξεις για έκρηξη ηφαιστείου στον Αρη πριν 53.000 χρόνια. Ο Άρης θεωρείται ότι είναι προ πολλού ηφαιστειακά ανενεργός, αλλά για πρώτη φορά Αμερικανοί επιστήμονες πιστεύουν ότι βρήκαν ενδείξεις για μία ηφαιστειακή έκρηξη που έγινε ίσως πριν 53.000 χρόνια. Παράλληλα, άλλοι επιστήμονες στις ΗΠΑ βρήκαν στοιχεία ότι πριν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια υπήρξε μία τεράστια πλημμύρα με θεόρατα κύματα στον γειτονικό πλανήτη. Ο «κόκκινος» πλανήτης κάποτε είχε ποτάμια, λίμνες, θάλασσες, ωκεανούς και ίσως ζωή. Όμως, εδώ και πάρα πολύ καιρό ξεράθηκε και η ατμόσφαιρά του διέφυγε στο διάστημα, ενώ και η τεκτονική δραστηριότητά του σταμάτησε. Σήμερα πια είναι ένας νεκρός πλανήτης ή τουλάχιστον έτσι δείχνει εκ πρώτης όψεως. Οι τελευταίες ενδείξεις για ηφαιστειακές εκρήξεις χρονολογούνται πριν από δυόμισι εκατομμύρια χρόνια. Όμως, μία νέα μελέτη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αριζόνα του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν της Ουάσινγκτον, η οποία θα δημοσιευθεί στο περιοδικό «Icarus», σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», εκτιμά -βασιζόμενη σε δορυφορικές εικόνες- ότι μία έκρηξη ηφαιστείου συνέβη στην περιοχή Cerberus Fossae πριν 53.000 (το νωρίτερο) έως 210.000 χρόνια (το αργότερο), χρονικό διάστημα μικρό για τα γεωλογικά δεδομένα. Αν αυτό όντως ισχύει, τότε πρόκειται για την πιο πρόσφατη γνωστή έκρηξη στον πλανήτη, η οποία ενισχύει την άποψη ότι κάτω από την επιφάνειά του υπάρχουν γιγάντια ηφαίστεια που μένουν σιωπηλά, αλλά κατά καιρούς εκρήγνυνται. Η περιοχή Cerberus Fossae βρίσκεται κοντά στο μεγάλο ανενεργό ηφαίστειο Elysium Mons και σε μεγάλη απόσταση, περίπου 1.600 χιλιομέτρων, από τη σημερινή θέση του στατικού ρομποτικού γεωλόγου InSight της NASA. Η «καπνισμένη κάνη» που παραπέμπει σε ηφαίστειο, όπως φαίνεται από ψηλά, είναι μία μεγάλη ρωγμή, από όπου έχουν βγει στην επιφάνεια ηφαιστειακή τέφρα και σκόνη. Η όλη εικόνα θυμίζει τις πυροκλαστικές ροές ηφαιστειακής προέλευσης που υπάρχουν στη Γη. Προερχόμενη από μάγμα βαθιά στα έγκατα, η έκρηξη μπορεί να έφθασε σε ύψος αρκετών χιλιομέτρων, πριν τα ηφαιστειακά υλικά πέσουν στο έδαφος. Η ποσότητα αυτών των υλικών εκτιμάται 100 φορές μεγαλύτερη από εκείνη που εκτινάχθηκε κατά την έκρηξη του ηφαιστείου της Αγίας Ελένης στις ΗΠΑ το 1980. Εκατοντάδες σεισμοί Το Insight, που έφθασε στον Άρη το 2018 και διαθέτει σεισμογράφο, έχει καταγράψει εκατοντάδες αρειανούς σεισμούς και έχει καταφέρει να εντοπίσει μόνο για δύο την τοποθεσία προέλευσής τους, ίσως όχι τυχαία στην περιοχή Cerberus Fossae. Αυτό ενισχύει τις υποψίες ότι οι εν λόγω σεισμοί μπορεί να σχετίζονται με την εκεί υπόγεια ηφαιστειακή δραστηριότητα. Μία άλλη μελέτη, από επιστήμονες των πανεπιστημίων Κορνέλ Νέας Υόρκης, Τζάκσον και Χαβάης, καθώς και του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Scientific Reports», εκτιμά -με βάση στοιχεία από το αμερικανικό ρομποτικό ρόβερ Curiosity- ότι κάποτε μία πλημμύρα αφάνταστου μεγέθους σάρωσε τον μεγάλο κρατήρα Γκέιλ στον ισημερινό του Άρη. Η πλημμύρα, που σήκωσε πανύψηλα κύματα, πιθανώς προκλήθηκε από την πτώση αστεροειδούς στην περιοχή, τη συνακόλουθη τήξη των πάγων και τις κατοπινές καταρρακτώδεις βροχές πριν τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια. Είναι η πρώτη φορά που ανακαλύπτονται σαφείς γεωλογικές ενδείξεις για τεράστιες πλημμύρες στον Άρη. Η μελέτη δορυφορικών εικόνων από ψηλά δεν είχε επιτρέψει κάτι τέτοιο έως τώρα, αλλά η επιτόπια έρευνα του ρόβερ έφερε στο φως περισσότερα δεδομένα. Στο ερώτημα κατά πόσο τα νέα στοιχεία για τα ηφαίστεια και τις πλημμύρες αυξάνουν την πιθανότητα ζωής στον Άρη, απάντηση θα επιχειρήσει να δώσει το νέο ρομποτικό ρόβερ Perseverance της NASA, το οποίο εκτοξεύθηκε φέτος τον Ιούλιο και αναμένεται να φθάσει στον «κόκκινο» πλανήτη στις 18 Φεβρουαρίου 2021. https://physicsgg.blogspot.com/2020/11/53000.html