Δροσος Γεωργιος

Το... λευκότερο λευκό υπόσχεται δωρεάν δροσιά στα κτίρια. Ερευνητές στις ΗΠΑ δημιούργησαν την πιο λευκή μπογιά που έχει επιτευχθεί ποτέ, σε μία προσπάθεια να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη. Το νέο επίχρισμα αντανακλά τουλάχιστον το 98% των ακτίνων του ήλιου και μειώνει τη θερμοκρασία των βαμμένων επιφανειών κατά 4,5 βαθμούς Κελσίου ακόμη και σε μία ημέρα με λιακάδα, καθώς ακτινοβολεί πίσω στο διάστημα τη θερμότητα. Τα κτίρια που θα βάφονται με τόσο άσπρο χρώμα θα απορροφούν λιγότερη θερμότητα, θα δροσίζονται έτσι πιο εύκολα και θα χρειάζονται λιγότερο air condiition, άρα και λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια που συχνά παράγεται από ορυκτά καύσιμα, τα οποία επιβαρύνουν την κλιματική αλλαγή. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αν περίπου το 1% της επιφάνειας της Γης καλυπτόταν με το νέο σούπερ-λευκό υλικό (π.χ. οι στέγες των κτιρίων), θα ήταν εφικτό να αναστραφεί η υπερθέρμανση του πλανήτη. Πέρυσι τον Οκτώβριο οι ίδιοι ερευνητές είχαν παρουσιάσει ένα λευκό χρώμα που ξεπερνούσε τα έως τότε όρια του πόσο λευκή μπορεί να είναι μία βαφή. Τώρα κατάφεραν να πάνε ακόμη ένα βήμα παραπέρα, δημιουργώντας ένα λευκό υλικό πιο λευκό από ποτέ, το οποίο ταυτόχρονα διατηρεί πιο κρύες τις επιφάνειες που βάφονται με αυτό, σε σχέση με το περιβάλλον τους, τόσο την ημέρα όσο και το βράδυ, ακόμη και τον χειμώνα. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Πέρντιου της Ιντιάνα ανέφεραν στο ACS Applied Materials & Interfaces της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας,ότι το νέο σούπερ-λευκό ανακλά το 98,1% του φωτός του ήλιου, έναντι 95,5% του προηγούμενου λευκού των ίδιων. Συγκριτικά, το πιο μαύρο χρώμα που έχει επιτευχθεί ποτέ, το λεγόμενο «Vantablack», απορροφά το 99,9% του ορατού φωτός. Η νέα μπογιά απορροφά λιγότερη από τη μισή ηλιακή ενέργεια, σε σχέση με την προηγούμενη δική τους πολύ λευκή βαφή (οι συμβατικές άσπρες μπογιές απορροφούν περίπου το 10% έως 20% της ηλιακής ενέργειας). Η ποσότητα ηλιακού φωτός που απορροφάται από τη νέα μπογιά είναι πλέον μικρότερη από την ποσότητα της ηλιακής ενέργειας που η μπογιά ανακλά πίσω στο διάστημα, με αποτέλεσμα το νέο υλικό να γίνεται ψυχρότερο σε σχέση με το περιβάλλον του. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κάλυψη μίας επιφάνειας στέγης περίπου 93 τετραγωνικών μέτρων με το νέο λευκό θα ισοδυναμούσε με μία ηλεκτρική ενέργεια ψύξης της τάξης των 10 κιλοβάτ, μεγαλύτερη από τα περισσότερα οικιακά κλιματιστικά. Σήμερα οι μπογιές στην αγορά, που έχουν σχεδιαστεί για να ανακλούν τη θερμότητα, δεν ξεπερνούν σε ανακλαστικότητα το 80% έως 90% του ηλιακού φωτός και επίσης αδυνατούν να κάνουν τις βαμμένες επιφάνειες πιο κρύες σε σχέση με το περιβάλλον τους. Το νέο πιο ανακλαστικό και πιο κρύο λευκό βασίζει το μυστικό του κυρίως στην πολύ υψηλή περιεκτικότητά του σε μία χημική ουσία, το θειικό βάριο, το οποίο δεν απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Η μπογιά, που μπορεί να παραχθεί εργοστασιακά όπως οι συμβατικές, αναμένεται να κυκλοφορήσει στην αγορά σε ένα έως δύο χρόνια και, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν θα είναι ακριβότερη. Οι ερευνητές και το πανεπιστήμιό τους έχουν κατοχυρώσει από κοινού την πατέντα του νέου υλικού και ήδη βρίσκονται σε συζητήσεις με μεγάλη εταιρεία για την εμπορική αξιοποίησή της. Επίσης, οι ίδιοι διαβεβαίωσαν ότι η μπογιά δεν θα είναι εκτυφλωτική για τα μάτια, απλώς θα φαίνεται λίγο πιο άσπρη από το χιόνι. Στην φωτογραφία αριστερά η νέα βαφή στο ορατό φως, δεξιά στο υπέρυθρο. Το χρώμα ψύχει την πλάκα πίσω του κάτω από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος. https://www.tanea.gr/2021/04/16/science-technology/to-leykotero-leyko-yposxetai-dorean-drosia-sta-ktiria/

Δημιουργήθηκε το πρώτο κβαντικό δίκτυο πολλαπλών κόμβων. Ολλανδοί ερευνητές ανακοίνωσαν ότι δημιούργησαν το πρώτο κβαντικό δίκτυο πολλαπλών κόμβων, το οποίο συνδέει τρεις κβαντικούς επεξεργαστές μεταξύ τους. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στον δρόμο προς την υλοποίηση του κβαντικού διαδικτύου στο όχι πολύ μακρινό μέλλον. Οι ερευνητές της κοινοπραξίας QuTech και του Πολυτεχνείου του Ντελφτ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», σκοπεύουν -σταδιακά- να προσθέσουν περισσότερα κβαντικά bits στο δίκτυό τους, καθώς και υψηλότερου επιπέδου «στρώματα» υλικού (hardware) και λογισμικού (software). Ερευνητές σε πολλά εργαστήρια ανά τον κόσμο εργάζονται για τη δημιουργία ενός κβαντικού διαδικτύου που θα μπορεί να συνδέει δύο οποιεσδήποτε κβαντικές συσκευές, όπως υπολογιστές ή αισθητήρες, σε μεγάλες αποστάσεις. Ενώ το σημερινό ίντερνετ μεταφέρει πληροφορίες σε μορφή bits που μπορεί να είναι είτε 0 είτε 1, ένα μελλοντικό κβαντικό ίντερνετ θα χρησιμοποιεί κβαντικά bits που θα είναι ταυτόχρονα 0 και 1, κάτι που θα τους προσδίδει τρομερά μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ σε σχέση με σήμερα. «Ένα κβαντικό δίκτυο θα ανοίξει μία γκάμα νέων εφαρμογών, από επικοινωνίες και υπολογιστικό «νέφος» απαραβίαστα από χάκερ μέχρι την πλήρη προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών και την υψηλότατης ακρίβειας τήρηση του χρόνου. Και -όπως με το ίντερνετ πριν 40 χρόνια- θα υπάρξουν πιθανότατα πολλές εφαρμογές που σήμερα δεν μπορούμε να προβλέψουμε», δήλωσε ο ερευνητής Ματέο Πομπίλι. Τα πρώτα βήματα για ένα κβαντικό ίντερνετ έγιναν την προηγούμενη δεκαετία με τη σύνδεση δύο κβαντικών συσκευών μέσω μίας άμεσης φυσικής σύνδεσης. Όμως, είναι ζωτικό να καταστεί εφικτή η μεταφορά κβαντικών πληροφοριών μέσω ενδιάμεσων κόμβων, ανάλογων των «ρούτερ» του κλασσικού διαδικτύου. Επιπλέον, αρκετές -πολλά υποσχόμενες- εφαρμογές του κβαντικού διαδικτύου εξαρτώνται από το φαινόμενο της κβαντικής διεμπλοκής και τη μεταφορά κβαντικά «διαπλεκόμενων» bits ανάμεσα σε πολλαπλούς κόμβους. Οι Ολλανδοί ερευνητές είναι οι πρώτοι διεθνώς που συνέδεσαν δύο κβαντικούς επεξεργαστές, όχι άμεσα μεταξύ τους, αλλά μέσω ενός ενδιάμεσου κόμβου, πετυχαίνοντας παράλληλα κβαντική διεμπλοκή ανάμεσα σε πολλαπλούς μεμονωμένους κβαντικούς επεξεργαστές. Το ολλανδικό -ακόμη στοιχειώδες- κβαντικό δίκτυο αποτελείται από τρεις κβαντικούς κόμβους που βρίσκονται σε κάποια απόσταση μεταξύ τους μέσα στο ίδιο κτίριο. Ο μεσαίος κόμβος έχει φυσική διασύνδεση με τους άλλους δύο κόμβους. «Το μελλοντικό κβαντικό διαδίκτυο θα αποτελείται από αμέτρητες κβαντικές συσκευές και ενδιάμεσους κόμβους», ανέφερε ο επικεφαλής ερευνητής Ρόναλντ Χάνσον. Η πρώτη δοκιμή του ολλανδικού κβαντικού δικτύου εκτός εργαστηρίου, σε υπάρχοντα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, προγραμματίζεται να έχει υλοποιηθεί έως το τέλος του 2022. https://www.tanea.gr/2021/04/19/science-technology/dimiourgithike-to-proto-kvantiko-diktyo-pollaplon-komvon/

NASA: Συμβόλαιο $2,9 δισ. με τη SpaceX του Έλον Μασκ. Η εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας του Έλον Μασκ, SpaceX, σύναψε συμφωνία συνεργασίας με τη NASA την Παρασκευή, για να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός συστήματος προσσελήνωσης προκειμένου να μεταφέρει δύο αστροναύτες στη Σελήνη "και να ανοίξει τον δρόμο για τη βιώσιμη σεληνιακή εξερεύνηση”. Η συμφωνία εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis της NASA, το οποίο έχει στόχο την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη, σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες και διεθνείς συνεργάτες, αλλά και να λειτουργήσει ως "προετοιμασία” για την αποστολή αστροναυτών στον Άρη. Η επιλογή της SpaceX ήταν "προς το συμφέρον" της υπηρεσίας, δήλωσε η Λάιζα Γουάτσον-Μόργκαν, η υπεύθυνη του προγράμματος αυτού, ανακοινώνοντας ότι η αποστολή ενδέχεται να πραγματοποιηθεί ακόμη και εντός του 2024. Σημειώνεται ότι η SpaceX ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο ότι σκοπεύει να στείλει αργότερα φέτος τέσσερις τουρίστες στο διάστημα και συγκεκριμένα σε τροχιά, στο πλαίσιο μιας αποστολής ευαισθητοποίησης για την ενίσχυση ενός παιδικού νοσοκομείο. Τον προηγούμενο μήνα, πάντως, ο πρωτότυπος πύραυλος Mars Starship της εταιρείας εξερράγη κατά τη διαδικασία της προσγείωσης. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/nasa-29-spacex.html

Πεθαίνοντας στον πλανήτη Άρη. Η ανθρωπότητα ετοιμάζει πυρετωδώς για την πρώτη επίσκεψη του ανθρώπου στον Άρη. Η NASA σχεδιάζει μια επανδρωμένη αποστολή την δεκαετία του 2030 αλλά η Space X, η διαστημική υπηρεσία του Αμερικανού μεγιστάνα Ελον Μασκ, σχεδιάζει επανδρωμένες αποστολές με ορίζοντα την επόμενη πενταετία. Μάλιστα ο Ελον Μασκ δεν θέλει να στείλει μια αποστολή λίγων αστροναυτών αλλά θέλει να στείλει ένα σκάφος με δεκάδες ή εκατοντάδες επιβάτες ανάμεσα τους πολλοί απλοί φίλοι του Διαστήματος. Μάλιστα έχει πει ότι σκέφτεται πολύ σοβαρά να συμμετέχει και ο ίδιος. Έχει δηλώσει επίσης ότι στόχος του δεν είναι η πραγματοποίηση μιας επανδρωμένης αποστολής αλλά η δημιουργία και μάλιστα άμεσα, μέσα στα επόμενα 20-30 έτη μιας μεγάλης αποικίας στον Κόκκινο Πλανήτη. Τα τελευταία χρόνια οι διαστημικές υπηρεσίες και πολλές ερευνητικές ομάδες σε όλο τον κόσμο ασχολούνται με την επίλυση όλων των ζητημάτων που άπτονται μιας επανδρωμένης αποστολής στον Άρη αλλά και της διαμονής στην αφιλόξενη για τον άνθρωπο αλλά και κάθε μορφή ζωής επιφάνεια του πλανήτη. Όμως υπάρχει μια παράμετρος με την οποία δεν έχει ασχοληθεί κανείς μέχρι σήμερα. Είναι πολύ πιθανό αν όχι σχεδόν βέβαιο ότι αστροναύτες ή πολίτες θα χάσουν την ζωή τους είτε κατά την διάρκεια του ταξιδιού είτε φτάνοντας στον πλανήτη. Άλλωστε και ο Ελον Μασκ έχει προετοιμάσει τους επίδοξους ταξιδιώτες. «Αν θέλεις να πας στον Άρη, να είσαι προετοιμασμένος ότι θα πεθάνεις»… Τι θα συμβεί λοιπόν με τους νεκρούς; Τι θα γίνεται με τα σώματα τους; Τα σενάρια για το τι θα γίνεται με τα σώματα των νεκρών ανθρώπων είναι πολλά και προκαλούν συζητήσεις γύρω από αυτά. Η Κάθριν Κόνλει στέλεχος του Τμήματος Πλανητικής Προστασίας της NASA ανέφερε σε σχετική ερώτηση που δέχτηκε από το περιοδικό Popular Science ότι δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη κανενός είδους πρωτόκολλο για τι θα γίνεται με τα σώματα των νεκρών ανθρώπων ούτε από την NASA ούτε από καμία άλλη διαστημική υπηρεσία ή άλλο φορέα στον κόσμο. Η δήλωση της Κόνλει έδωσε το έναυσμα για να ανοίξει μια συζήτηση για το τι μπορεί ή τι πρέπει να γίνει με τους ανθρώπους που θα χάνουν την ζωή τους στον Άρη. Οι επιλογές Δεδομένου ότι είναι πρακτικά αδύνατο να τοποθετείται κάπου το σώμα ενός νεκρού ανθρώπου για χρονικό διάστημα πολλών μηνών ή ακόμη ετών μέχρι να επιστρέψει μια αποστολή από τον Άρη στην Γη για να ταφεί θα πρέπει να αποφασισθεί τι θα γίνει με αυτό. Μια πρώτη ιδέα θα ήταν να δένεται το σώμα του νεκρού σε κάποιο εξωτερικό σημείο του διαστημόπλοιου. Όμως το ψύχος που επικρατεί στο Διάστημα θα έκανε στο σώμα στην κυριολεξία ένα… παγάκι χωρίς να γνωρίζει κανείς αν τελικά το σώμα θα επέστρεφε άθικτο ή τι κινδύνους θα έκρυβε αυτή η κατάσταση για το διαστημόπλοιο και τους επιβάτες. Μια προφανής λύση θα ήταν να γίνεται κάτι ανάλογο με ότι συνέβαινε τα παλαιότερα χρόνια στα πλοία που έκαναν μακρινά πολύχρονα ταξίδια όπου όταν ένας ναυτικός έχανε την ζωή του οι σύντροφοι του πετούσαν το σώμα του στην θάλασσα. Αν λοιπόν χάσει κάποιος την ζωή του σε μια αποστολή στον Άρη θα μπορούσαν οι δικοί του σύντροφοι να το βγάλουν από το διαστημόπλοιο και να το αφήσουν ελεύθερο στο Διάστημα. Όμως στην περίπτωση αυτή αν το σκάφος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη το ίδιο θα συμβεί και με τα σώματα των νεκρών. Θα μπουν και αυτά σε τροχιά και αν ακολουθείται αυτή η τακτική τότε σύντομα γύρω από τον Άρη θα δημιουργηθεί ένα «νεκροταφείο» που θα μεγαλώνει όσο μεγαλώνει η ανθρώπινη παρουσία στον Κόκκινο Πλανήτη. Κάποιοι λένε ότι με αυτό τον τρόπο κάποια στιγμή όποιος φτάνει στον Άρη θα βλέπει να κυκλοφορούν νεκροί γύρω από τον πλανήτη σε ένα πραγματικά απόκοσμο σκηνικό. Μια τρίτη λύση θα είναι η ταφή τους στον Άρη αλλά αυτό θα προϋποθέτει ότι τα σώματα θα αποτεφρωθούν πρώτα ώστε να μην υπάρχει πιθανότατα να υπάρξει κάποια μόλυνση του πλανήτη από το νεκρό σώμα. Πρόκειται και αυτό για ένα σύνθετο εγχείρημα με πολλά προβλήματα στην εφαρμογή του. Υπάρχουν και κάποιοι που κάνουν ένα βήμα περισσότερο και υποστηρίζουν ότι δεν τίθεται θέμα ταφής αφού είναι πιθανό τα έτσι και αλλιώς περιορισμένα τρόφιμα που θα έχουν στην διάθεση τους οι άνθρωποι που θα βρίσκονται στον Άρη να οδηγήσουν σε φαινόμενα κανιβαλισμού. Σε κάθε περίπτωση πάντως και δεδομένης της επικείμενης εκκίνησης των επανδρωμένων αποστολών στον Κόκκινο Πλανήτη θα πρέπει οι διαστημικές υπηρεσίες να ασχοληθούν σοβαρά και με αυτό το ζήτημα. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/blog-post_17.html

Πυροτεχνήματα πριν από το τέλος του σύμπαντος. Στο πολύ μακρινό μέλλον, μετά τον θάνατο όλων των άστρων του αχανούς σύμπαντος, θα εξακολουθούν να λάμπουν κάποια εκφυλισμένα απομεινάρια άστρων, οι λευκοί νάνοι. Ένα ανοιχτό ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί οριστικά σχετίζεται με την τελική μοίρα των λευκών νάνων. Κάποιοι υπολογισμοί δείχνουν ότι μετά από ένα … εξωφρενικά μεγάλο χρονικό διάστημα, θα παγώσουν μεταπίπτοντας σε μαύρους νάνους, και κάποιοι από αυτούς θα εκραγούν ως σουπερνόβα, σηματοδοτώντας το τέλος της αστρικής τους ιστορίας. Οι λευκοί νάνοι είναι τα υπολείμματα άστρων μικρής ή μεσαίας μάζας. Αποτελούν το ένα από τα τρία είδη «αστρικών πτωμάτων» – τα άλλα δύο είναι τα άστρα νετρονίων και οι μαύρες τρύπες. Ο λευκός νάνος δεν καταρρέει βαρυτικά εξαιτίας μιας καθαρά κβαντομηχανικής ιδιότητας, της πίεσης των εκφυλισμένων ηλεκτρονίων. Η μέγιστη μάζα ενός λευκού νάνου πέρα από την οποία η πίεση αυτή δεν μπορεί να αποτρέψει την βαρυτική κατάρρευση, είναι 1,44 M⊙ (M⊙=η μάζα του ήλιου) , γνωστό ως όριο Chandrasekhar. Ο Ήλιος μας θα μετατραπεί σε ένα λευκό νάνο μετά από περίπου πέντε δισεκατομμύρια χρόνια. Στο εσωτερικό του λευκού νάνου δεν συμβαίνουν πυρηνικές αντιδράσεις, ούτε κάποια άλλη διαδικασία που να παράγει ενέργεια. Έτσι, βαθμιαία ακτινοβολεί τη θερμική του ενέργεια ως ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και ψύχεται. Αλλά είναι τόσο πυκνός και θερμός (η αρχική θερμοκρασία αγγίζει τις 100 χιλιάδες βαθμούς), ώστε η ψύξη του να χρειάζεται πολλές δεκάδες δισεκατομμύρια χρόνια, διάρκεια μεγαλύτερη από την ηλικία του σύμπαντος. Για τον λόγο αυτό, οι λευκοί νάνοι μέχρι σήμερα ακτινοβολούν σε υψηλές σχετικά θερμοκρασίες, επομένως εκπέμπουν αρκετό φως και γι αυτό παρατηρούνται ως μικροί λευκοί αστέρες. Έτσι προέκυψε και η ονομασία λευκοί νάνοι. Πώς θα καταλήξει ένας λευκός νάνος μετά από πολύ χρόνο, πολύ μεγαλύτερο από την σημερινή ηλικία του σύμπαντος; Όταν ελαχιστοποιηθεί η εκπομπή φωτός ή θερμότητας θα μετατραπεί σε έναν μαύρο νάνο. Κάποιοι μαύροι νάνοι με μεγαλύτερη μάζα θα μπορούσαν τελικά να εκραγούν ως σουπερνόβα. Αυτό θα συμβεί αν η διαδικασία της πυκνοπυρηνικής σύντηξης (σύντηξη πυρήνων εξαιτίας της εξαιρετικά υψηλής πυκνότητας) μετατρέψει το μεγαλύτερο μέρος των στοιχείων του άστρου (συνήθως άνθρακα και οξυγόνο) σε σίδηρο-56. Καθώς ένας λευκός νάνος κρυώνει και παγώνει μεταπίπτοντας προς έναν μαύρο νάνο, με πυρήνα σιδήρου, η καταστατική του εξίσωση εξακολουθεί να περιγράφεται από την καταστατική σχετικιστικού αερίου ηλεκτρονίων. Ενώ οι ελαφροί πυρήνες μετατρέπονται σε σίδηρο-56, το κλάσμα ηλεκτρονίων στον πυρήνα του άστρου μικραίνει, και αυτό αλλάζει (μικραίνει) το όριο Chandrasekhar. Έτσι το άστρο μπορεί να φτάσει στο κρίσιμο σημείο που θα προκαλέσει την κατάρρευσή του και την επακόλουθη έκρηξη ως σουπερνόβα. Σύμφωνα με τον M. E. Caplan [black Dwarf Supernova in the Far Future], οι πρόγονοι των μαύρων νάνων που καταλήγουν σε σουπερνόβα έχουν μάζες μεταξύ 1,16 και 1,35 M⊙ και βρίσκονται σε σχεδόν μηδενική θερμοκρασία κάτι που του επιτρέπει να προσδιορίσει την εσωτερική δομή τους με σχετική ακρίβεια, χρησιμοποιώντας μόνο τις γνώσεις για το σχετικιστικό αέριο Fermi. Επιπλέον, υπολογίζει την διάρκεια ζωής τους με απλές αναλυτικές εξισώσεις για τις ταχύτητες αντίδρασης πυκνοπυρηνικών αντιδράσεων στο εσωτερικό τους. Εφόσον λοιπόν τα πρωτόνια δεν διασπώνται, τότε στο – όχι και τόσο άμεσο – μέλλον αναμένουμε περίπου το 1% του συνόλου των σημερινών άστρων, περίπου 1021 άστρα, να καταρρεύσουν και να εκραγούν ως σουπερνόβα, μετά από από περίπου googol11=101100 χρόνια έως 1032000 χρόνια (το 1 ακολουθούμενο από 1100 και 32000 μηδενικά αντίστοιχα). Μετά από ένα τόσο ασύλληπτα τεράστιο χρονικό διάστημα είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς να προκύπτουν οποιεσδήποτε άλλες αστροφυσικές διαδικασίες, οπότε σύμφωνα με τον Caplan τα σουπερνόβα των μαύρων νάνων ίσως είναι οι τελευταίες αστρικές μεταβολές που θα συμβούν στο σύμπαν μας πριν τον θερμικό θάνατό του. https://physicsgg.me/2021/04/17/%cf%80%cf%85%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%87%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%bd-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf-%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%8d/

Τα όρια της ύλης στους αστέρες νετρονίων. Tο NICER ( Neutron star Interior Composition Explorer) είναι ένα τηλεσκόπιο ακτίνων X της NASA που βρίσκεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Σκοπός του είναι να βοηθήσει τους φυσικούς να κατακτήσουν τις καρδιές των άστρων νετρονίων, τα υπολείμματα τεράστιων άστρων που εξερράγησαν ως σουπερνόβα. Οι αστροφυσικοί θέλουν να κατανοήσουν τη φύση της ύλης μέσα σε αυτά τα αντικείμενα, που βρίσκονται στα όρια της κατάρρευσης προς μαύρες τρύπες. Αλλά για να γίνει αυτό, απαιτούνται ακριβείς μετρήσεις των μαζών και των μεγεθών τους, και εκεί βρίσκεται η συνεισφορά του NICER. Η ύλη στον πυρήνα των άστρων νετρονίων φτάνει στην πιο ακραία μορφή που μπορούμε να μετρήσουμε. Το NICER έδειξε ότι αυτή η μυστηριώδης κατάσταση της ύλης είναι λιγότερο συμπιεστή από ό,τι προβλεπόταν. Το εύρημα αυτό βασίζεται στις παρατηρήσεις του PSR J0740 + 6620 (για συντομία J0740), το πιο γνωστό άστρο νετρονίων, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση 3600 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό της Καμηλοπάρδαλης. Το J0740, που αποτελεί το ένα μέλος ενός δυαδικού συστήματος (το δεύτερο μέλος είναι λευκός νάνος), εκτελεί 346 στροφές ανά δευτερόλεπτο. Παλαιότερες μετρήσεις έδειχναν ότι η μάζα του J0740 είναι περίπου 2,1 φορές η μάζα του Ήλιου. Στην επιφάνεια ενός άστρου νετρονίων υπάρχει μια ατμόσφαιρα από υδρογόνο ή ήλιο πάνω από τον φλοιό βαρύτερων στοιχείων. Περίπου ένα μίλι πιο κάτω είναι ο εξωτερικός πυρήνας, όπου τα άτομα καταρρέουν στα δομικά τους στοιχεία: νετρόνια, πρωτόνια και ηλεκτρόνια. Εδώ, η τεράστια πίεση κάνει τα πρωτόνια και τα ηλεκτρόνια για να σχηματίσουν μια θάλασσα κυρίως νετρονίων – με πυκνότητα έως και διπλάσια της πυκνότητας των ατομικών πυρήνων. Αλλά ποια είναι η κατάσταση της ύλης στον εσωτερικό πυρήνα; Είναι νετρόνια παντού ή τα νετρόνια διασπώνται στα συστατικά τους, τα κουάρκ; Στα παραδοσιακά μοντέλα ενός τυπικού άστρου νετρονίων, με περίπου 1,4 φορές τη μάζα του Ήλιου, οι φυσικοί αναμένουν ότι ο εσωτερικός πυρήνας θα συνίσταται κυρίως από νετρόνια. Η μικρότερη πυκνότητα διασφαλίζει ότι τα νετρόνια απέχουν μεταξύ τους παραμένοντας άθικτα, κάτι που συνεπάγεται μια εσωτερική ασυμπιεστότητα και ένα μεγαλύτερου μεγέθους άστρο. Σε πιο μεγάλα άστρα νετρονίων όπως το J0740, η πυκνότητα του εσωτερικού πυρήνα είναι πολύ μεγαλύτερη, και τα νετρόνια συνθλίβονται πλησιάζοντας μεταξύ τους. Δεν είναι σαφές εάν τα νετρόνια μπορούν να παραμείνουν άθικτα υπό αυτές τις συνθήκες ή αν διασπώνται προς τα συστατικά τους κουάρκ. Οι θεωρητικοί υποπτεύονται ότι διαλύονται υπό την πίεση, αλλά παραμένουν πολλά ερωτήματα σχετικά με τις λεπτομέρειες. Για να πάρουν απαντήσεις, είναι απαραίτητη μια ακριβής μέτρηση του μεγέθους ενός πολύ μεγάλου άστρου νετρονίων. Ένα μικρότερο άστρο θα ευνοούσε σενάρια όπου τα κουάρκ περιφέρονται ελεύθερα στον πυρήνα, γιατί τα μικρότερα σωματίδια μπορούν να συμπιεστούν σε κοντινότερες αποστάσεις. Ένα μεγαλύτερο άστρο θα ευνούσε την παρουσία πιο περίπλοκων μορφών ύλης. Δύο ερευνητικές ομάδες χρησιμοποίησαν διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά την διάμετρο του J0740, καταλήγοντας σε 24,8 χιλιόμετρα και 27,4 χιλιόμετρα, αντίστοιχα. Τα δύο αποτελέσματα αλληλεπικαλύπτονται από τις αβεβαιότητές τους. Το αποτέλεσμα για τον J0740, σε συνδυασμό με μια προηγούμενη μέτρηση του NICER για το πάλσαρ J0030 + 0451, αλλά και άλλων παρατηρήσεων, απορρίπτουν μοντέλα περισσότερο συμπιέσιμων άστρων νετρονίων, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου το εσωτερικό τους θεωρείται ως μια θάλασσα κουάρκ. Η μάζα και το μέγεθος του J0740 δημιουργούν επίσης προβλήματα και στα λιγότερο συμπιέσιμα μοντέλα, τα οποία τείνουν να είναι πολύ πλούσια σε νετρόνια. Τα τελευταία θεωρητικά μοντέλα προτείνουν κάποιες εναλλακτικές λύσεις, όπως άστρα νετρονίων με εσωτερικούς πυρήνες που περιέχουν ένα μείγμα νετρονίων, πρωτονίων και εξωτικής ύλης από κουάρκ ή νέους συνδυασμούς κουάρκ. Οι μελλοντικές παρατηρήσεις του NICER θα βοηθήσουν τους φυσικούς ή να βρουν το σωστό θεωρητικό μοντέλο ή να απορρίψουν οριστικά μερικά από αυτά. δείτε το σχετικό βίντεο της NASA:

Ο χορός ζεύγους μαύρων τρυπών σε νέο βίντεο της NASA Μια νέα οπτικοποίηση της NASA διερευνά την καμπύλωση του φωτός εξαιτίας δυαδικού συστήματος μαύρων τρυπών που περιστρέφονται η μία γύρω από την άλλη μέχρι να συγχωνευθούν. Ο χορός του ζεύγους των μαύρων τρυπών, με μάζες εκατομμύρια φορές την μάζα του Ήλιου, στρεβλώνει και ανακατευθύνει το φως που προέρχεται από το θερμό αέριο – τον δίσκο συσσώρευσης – που περιβάλλει την κάθε μία. Παρατηρώντας το ζεύγος από το τροχιακό τους επίπεδο, κάθε δίσκος προσαύξησης έχει την αναμενόμενη χαρακτηριστική μορφή που μας αποκάλυψε σε υψηλή ανάλυση μια παλαιότερη προσομοίωση της ΝASA (που βρίσκεται σε συμφωνία με την πρώτη, αλλά χαμηλής ανάλυσης, φωτογραφία της μαύρης τρύπας Μ87). Καθώς οι μαύρες τρύπες περιστρέφονται η μία γύρω από την άλλη, η βαρύτητα της, σε πρώτο πλάνο, μαύρης τρύπας κάνει τον σύντροφό της να φαίνεται ως μια ταχέως μεταβαλλόμενη ακολουθία τόξων. Αυτές οι παραμορφώσεις εξελίσσονται καθώς το φως και των δύο δίσκων κινείται στο παραμορφωμένο ύφασμα του χωρόχρονου κοντά στις μαύρες τρύπες. Στο βίντεο που δημιούργησε ο Jeremy Schnittman, αστροφυσικός στο Goddard Space Flight Center της NASA, βλέπουμε δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, μια με μάζα 200 εκατομμύρια φορές την μάζα του ήλιου και μια μικρότερη με την μισή μάζα. Οι δίσκοι προσαύξησης στην απεικόνιση έχουν διαφορετικά χρώματα, κόκκινο και μπλε, για να διευκολύνουν την παρακολούθηση των πηγών φωτός, αλλά η επιλογή αντικατοπτρίζει και την πραγματικότητα. Το θερμότερο αέριο εκπέμπει φως πιο κοντά στο μπλε άκρο του ορατού φάσματος και το υλικό που περιστρέφεται γύρω από την μικρότερη μαύρη τρύπα αισθάνεται ισχυρότερα βαρυτικά πεδία, που έχει ως αποτέλεσμα τις υψηλότερες θερμοκρασίες. Μια εντυπωσιακή πτυχή αυτής της νέας οπτικοποίησης είναι ότι η ανάδειξη του φαινομένου βαρυτικού φακού. Η εστίαση σε κάθε μαύρη τρύπα αποκαλύπτει πολλά, όλο και περισσότερο παραμορφωμένα είδωλα του συντρόφου της. Αναδεικνύεται επίσης και ένα χαρακτηριστικό φαινόμενο που ονομάζεται σχετικιστική αποπλάνηση φωτός. Οι μαύρες τρύπες εμφανίζονται μικρότερες καθώς πλησιάζουν τον θεατή και μεγαλύτερες όταν απομακρύνονται από αυτόν. Παρακολουθείστε την ενδιαφέρουσα προσομοίωση του Jeremy Schnittman: https://physicsgg.me/2021/04/18/%ce%bf-%cf%87%ce%bf%cf%81%cf%8c%cf%82-%ce%b6%ce%b5%cf%8d%ce%b3%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%cf%89%ce%bd-%cf%84%cf%81%cf%85%cf%80%cf%8e%ce%bd-%cf%83%ce%b5-%ce%bd%ce%ad%ce%bf-%ce%b2%ce%af/

Μπορεί ένα «ανυπάκουο» σωματίδιο να ανατρέψει την αντίληψή μας για το Σύμπαν; Πώς λειτουργεί ο κόσμος γύρω μας; Τι είναι το Καθιερωμένο Πρότυπο; Μπορεί ένα «ανυπάκουο» σωματίδιο να ανατρέψει την αντίληψή μας για το Σύμπαν; Τις τελευταίες μέρες ο διεθνής τύπος φιλοξενεί αρκετά δημοσιεύματα τα οποία αναφέρονται στις νέες μετρήσεις από το πείραμα Muon g−2 στο Εθνικό Εργαστήριο του Επιταχυντή Fermilab του Ιλινόι. Σ’ αυτό συμμετείχαν επιστήμονες από επτά χώρες και επιβεβαίωσαν ότι κάτι απρόσμενο συμβαίνει με τα μιόνια, μια εξέλιξη που πιθανώς καταδεικνύει την ύπαρξη άγνωστων σωματιδίων και φυσικών δυνάμεων και ότι ίσως έχουμε φτάσει πολύ κοντά σε μία ιστορική ανακάλυψη. Πολλοί επιστήμονες αναφέρουν ότι είναι πολύ νωρίς για να πούμε εάν πρόκειται όντως για απόκλιση από το Καθιερωμένο Πρότυπο αλλά σημειώνουν ότι αναμφίβολα πρόκειται για μια συναρπαστική ένδειξη. Για περισσότερες διευκρινίσεις απευθυνθήκαμε στον καθηγητή του τομέα Φυσικής της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Νίκο Τράκα, τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του οποίου εστιάζουν στη Θεωρητική Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων. — Ποια είναι η αντίληψη της σύγχρονης έρευνας για τη βασική δομή της ύλης; Και ποια είναι τα στοιχειώδη σωματίδια από τα οποία συγκροτείται; Η προσπάθεια κατανόησης της βασικής δομής της ύλης απασχολεί την ανθρωπότητα από «αρχαιοτάτων χρόνων», για να χρησιμοποιήσουμε ένα γνωστό κλισέ. Στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία είχαμε τον αέρα, τη φωτιά, το νερό και τη γη ως βασικά συστατικά της ύλης. Ο Δημόκριτος είναι γνωστός για τη φιλοσοφική του θεώρηση ότι η ύλη απαρτίζεται από αόρατα και αδιάσπαστα στοιχεία, τα άτομα. Κάνοντας ένα μεγάλο χρονικό άλμα, φτάνουμε στον 18ο αιώνα, όπου ο Άγγλος Τζ. Ντάλτον, στηριζόμενος σε πειράματα με αέρια, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα διάφορα χημικά στοιχεία συγκροτούνται από άτομα. Ο Ρώσος Μεντελέγιεφ παρουσιάζει τον περιοδικό πίνακα των (έως τότε γνωστών) χημικών στοιχείων, που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ο πρώτος πίνακας των θεμελιωδών (ή στοιχειωδών) σωματιδίων της ύλης. Στις αρχές του 20ού αιώνα, με τα πειράματά του ο Άγγλος Ράδερφορντ έδειξε ότι το ίδιο το άτομο συγκροτείται από ένα πολύ μικρό (σχετικά με το μέγεθος του ατόμου) πυρήνα (με θετικό ηλεκτρικό φορτίο) και ηλεκτρόνια (με αρνητικό φορτίο). Κατά τη δεκαετία του 1930, νέα πειράματα έδειξαν ότι ο πυρήνας του ατόμου συγκροτείται από δύο ειδών σωματίδια: πρωτόνια και νετρόνια. Το 1964, ο Αμερικανός Μάρεϊ Γκελ-Μαν και ο Ρωσο-Αμερικανός Τζορτζ Τσβάιχ παρουσιάζουν τη θεωρία ότι το πρωτόνιο και το νετρόνιο –που συγκροτούν τους πυρήνες των ατόμων όλων των χημικών στοιχείων– και άλλα πολλά σωματίδια που είχαν ανακαλυφθεί σε σχετικά πειράματα, συγκροτούνται με τη σειρά τους από πιο θεμελιώδη σωματίδια, τα οποία ο Γκελ-Μαν ονόμασε κουάρκ (quark). Πειράματα στις δεκαετίες 1960 και 1970, τόσο σε εργαστήρια της Ευρώπης (CERN στη Γενεύη της Ελβετίας και DESY στο Αμβούργο της Γερμανίας) όσο και της Αμερικής (SLAC και Fermilab στις ΗΠΑ) επιβεβαίωσαν τις θεωρητικές προβλέψεις των Γκελ-Μαν και Τσβάιχ. Αρχικά τριών ειδών (πολλές φορές αναφέρονται ως γεύσεις, flavour) κουάρκ, με τα ονόματα: άνω (up), κάτω (down) και παράξενο (strange), ήταν αρκετά για την περιγραφή των σωματιδίων που «βλέπανε» τα πειράματα. Ανακάλυψη και νέων σωματιδίων έχει οδηγήσει στον σημερινό πίνακα των στοιχειωδών σωματιδίων όπου εμφανίζονται έξι γεύσεις κουάρκ. Τα νέα κουάρκ είναι τα: χαριτωμένο (charm), υψηλό (top) και χαμηλό (bottom). Τα έξι αυτά κουάρκ αποτελούν την ομάδα των αδρονίων (hadron). Ο πίνακας συμπληρώνεται από τα διάφορα «αδελφάκια» του ηλεκτρονίου (ας μην το ξεχνάμε αφού σ’ αυτό οφείλονται οι χημικές ιδιότητες των στοιχείων!) που έχουν παρατηρηθεί στα πειράματα: το μιόνιο (muon), το σωματίδιο ταυ (tau) και τα τρία νετρίνα (neutrino) που συσχετίζονται με τα ηλεκτρόνιο, μιόνιο και ταυ. Τα έξι τελευταία σωματίδια αποτελούν την ομάδα των λεπτονίων (lepton). Ο πίνακας συμπληρώνεται από τα αντίστοιχα σωματίδια αντιύλης. Το 1928 ο Άγγλος Π. Ντιράκ προέβλεψε θεωρητικά την ύπαρξη του αντι-ηλεκτρονίου (το αποκαλούμε ποζιτρόνιο) το οποίο παρατηρήθηκε το 1932 από τον Άντερσον. Τώρα γνωρίζουμε ότι κάθε σωματίδιο έχει το δικό του αντι-σύντροφο με κύριο χαρακτηριστικό το αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο. — Και το περίφημο σωματίδιο χιγκς; Στον πίνακα αυτό θα πρέπει να προσθέσουμε πλέον και το σωματίδιο χιγκς (higgs), το οποίο προβλέφθηκε θεωρητικά τη δεκαετία του 1960 από τους Φ. Ενγκλέρ, Ρ. Μπράουτ, Π. Χιγκς και αρκετούς άλλους επιστήμονες. Την πρώτη πειραματική παρατήρησή του ανακοίνωσε το CERN το 2012. Η παρουσία του σωματιδίου αυτού επιτρέπει τη σωστή θεωρητική περιγραφή της μάζας των στοιχειωδών σωματιδίων. — Πώς αυτά τα στοιχειώδη σωματίδια συγκροτούν αυτό που βλέπει ο καθένας μας γύρω του; Υπάρχουν δυνάμεις μεταξύ τους που τα «καθοδηγούν»; Τα σωματίδια αυτά αλληλοεπιδρούν με τεσσάρων ειδών δυνάμεις: τη βαρύτητα, τον ηλεκτρομαγνητισμό, την ισχυρή πυρηνική δύναμη και την ασθενή πυρηνική δύναμη. Οι δυο πρώτες έχουν άπειρη εμβέλεια ενώ οι δυο τελευταίες δρουν μόνο στην περιοχή του πυρήνα του ατόμου. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των σωματιδίων πραγματοποιείται με ανταλλαγή των λεγομένων σωματιδίων-φορέων που «μεταφέρουν» την αλληλεπίδραση: το φωτόνιο για την ηλεκτρομαγνητική αλληλεπίδραση, τα W+, W- και Z για την ασθενή και 8 γκλουόνια (gluon) για την ισχυρή. Η βαρύτητα παραμένει ακόμα μια δύναμη (αλληλεπίδραση) που είναι δύσκολο να περιγράφει με σύγχρονο (κβαντικό) τρόπο ενώ η έρευνα στον τομέα αυτό είναι πολύ έντονη. — Αυτό είναι το λεγόμενο «Καθιερωμένο Πρότυπο» των σωματιδίων; Πράγματι. Ο πίνακας των σωματιδίων και το σωματίδιο χιγκς, με τις τρεις αλληλεπιδράσεις τους μαζί με τα σωματίδια-φορείς τους (αλλά χωρίς τη βαρυτική αλληλεπίδραση), συγκροτούν το λεγόμενο Καθιερωμένο Πρότυπο (Standard Model) που συμφωνεί σε μεγάλη ακρίβεια με όλα τα πειράματα που έχουν πραγματοποιηθεί στα διάφορα σχετικά εργαστήρια ανά τον κόσμο. Το Καθιερωμένο Πρότυπο, παρ’ όλη την επιτυχία του δεν αποτελεί το «τέλος του δρόμου». Αρκετά σημαντικά στοιχεία δεν προβλέπονται απ’ αυτό και πρέπει να εισαχθούν με το «χέρι», ουσιαστικά από το πείραμα. Επίσης υπάρχουν και μερικές άλλες θεωρητικές ατέλειες που δεν «αρέσουν» στους θεωρητικούς φυσικούς. Οπότε, παρ’ όλη την αναμφισβήτητη επιτυχία του, το Καθιερωμένο Πρότυπο θεωρείται ότι αποτελεί τμήμα ενός πιο πλήρους προτύπου το οποίο αναζητείται από την σύγχρονη έρευνα. — Ποια είναι αυτές οι ατέλειες και τα στοιχεία που δεν προβλέπει το ΚΠ; Ανάμεσα στα προβλήματα που ζητούν λύση είναι η κοσμολογική παρατήρηση ότι το σύμπαν κατά ένα τεράστιο ποσοστό (96%) αποτελείται από μια άγνωστης μορφής ύλη (την επονομαζόμενη σκοτεινή ύλη, dark matter) και από μια άγνωστης μορφής ενέργεια (την σκοτεινή ενέργεια, dark energy) για τις οποίες το ΚΠ δεν έχει να «πει» τίποτα. Άλλο ένα πρόβλημα, που και πάλι συνδέεται με την κοσμολογία, είναι ότι η πολύ επιτυχής θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (Big Bang), ως «αρχικής στιγμής» του Σύμπαντος, ξεκινά με ίση ποσότητα ύλης και αντιύλης. Σήμερα όμως, δεν παρατηρείται καθόλου ελεύθερη αντιύλη στο Σύμπαν. Βέβαια, σωματίδια αντιύλης παράγουμε στα πειράματά μας, όπου ελέγχουμε τις ιδιότητές τους. — Θα θέλατε να μας εξηγήσετε τα δεδομένα σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις ως προς την κατάρρευση του Καθιερωμένου Προτύπου; Τον Μάρτη του 2021, το πείραμα LHCb –ένα από τα τέσσερα μεγάλα πειράματα που διεξάγονται στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων στο CERN– ανακοίνωσε στο Διεθνές Συνέδριο του Moriond ότι υπάρχουν ενδείξεις διαφοράς στη συμπεριφορά μεταξύ του ηλεκτρονίου και του μιονίου, σε αντίθεση με τη θεμελιώδη πρόταση του ΚΠ περί «παγκοσμιότητας των λεπτονικών γεύσεων» (lepton flavor universality), που στην περίπτωσή μας λέει ότι οι τρεις λεπτονικές γεύσεις (ηλεκτρόνιο, μιόνιο και σωματίδιο τ) έχουν την ίδια πιθανότητα να εμφανιστούν σε διασπάσεις του χαμηλού κουάρκ, αντίθετα από τις παρατηρήσεις του πειράματος LHCb. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η παραβίαση της παγκοσμιότητας, θα πρέπει να εισαχθούν νέα σωματίδια ή/και νέες αλληλεπιδράσεις, πέραν αυτών που παρουσιάζονται στο ΚΠ. Η μελέτη και άλλων πειραματικών δεδομένων από το εν λόγω πείραμα συνεχίζεται και θα είναι ενδιαφέρον να δούμε κατά πόσο τα νέα αποτελέσματα θα είναι στην ίδια κατεύθυνση με τις έως τώρα ενδείξεις. — Από τα πειράματα στην Αμερική έχει προκύψει κάτι καινούργιο; Οι ενδείξεις από το LHCb είναι συνεπείς και με άλλες παρόμοιες που έχουν αναφερθεί και από άλλα πειράματα, όπως αυτό στο Εθνικό Εργαστήριο Επιταχυντών Fermi (Fermi National Accelerator Laboratory, Fermilab) στις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα από το πείραμα «Muon g−2». Στο πείραμα αυτό εξετάζεται η συμπεριφορά του μιονίου σε εξωτερικό μαγνητικό πεδίο. Αυτή περιγράφεται από το ΚΠ και σχετίζεται με την παρουσία των υπολοίπων στοιχειωδών σωματιδίων. Οι μετρήσεις του πειράματος δείχνουν μια παράξενη (εκτός του ΚΠ) συμπεριφορά του μιονίου που πιθανόν να μπορεί να εξηγηθεί από την παρουσία νέων στοιχειωδών σωματιδίων. Αυτές οι μετρήσεις συμφωνούν με αντίστοιχες ενός παλαιότερου πειράματος (που ολοκληρώθηκε το 2001) στο Εθνικό Εργαστήριο Brookhaven, στις ΗΠΑ. Το πείραμα «Muon g−2» ξεκίνησε το 2018 και έως σήμερα έχουν αναλυθεί δεδομένα από την πρώτη περίοδο λειτουργίας του. Τώρα μελετώνται τα δεδομένα της δεύτερης και τρίτης περιόδου λειτουργίας, η τρέχουσα είναι η τέταρτη περίοδος και η πέμπτη σχεδιάζεται. Αποτελέσματα και από τις πέντε περιόδους λειτουργίας του πειράματος (αυτό θα συμβεί στα επόμενα δύο χρόνια) θα δείξουν πολύ καθαρά αν πράγματι βρισκόμαστε μπροστά σε μια «νέα φυσική» των στοιχειωδών σωματιδίων. — Τι προβλέπετε για το άμεσο μέλλον; Τα επόμενα χρόνια προαλείφονται συναρπαστικά στον ερευνητικό τομέα της φυσικής των στοιχειωδών σωματιδίων, τόσο στο πειραματικό όσο και στο θεωρητικό πεδίο. Πόσο καλά κρατιέται το Καθιερωμένο Πρότυπο στον (προσωρινό) θρόνο του; Ανοίγονται νέοι δρόμοι στην πληρέστερη κατανόηση και περιγραφή της ύλης και του σύμπαντος; https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/blog-post_18.html

Ισπανοί αστρονόμοι ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν νέο εξωπλανήτη μεγαλύτερο από τη Γη. Ισπανοί αστρονόμοι ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν άλλον έναν εξωπλανήτη μεγαλύτερο από τη Γη, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα άστρο ερυθρό νάνο, το GJ 740, σε απόσταση 36 ετών φωτός από τον πλανήτη μας. Η υπερ-Γη έχει μάζα περίπου τριπλάσια από τη Γη και ολοκληρώνει μια περιφορά γύρω από το άστρο της σε μόνο 2,4 μέρες (η διάρκεια του έτους του εξωπλανήτη). Λόγω της εγγύτητας της υπερ-Γης στον πλανήτη μας, ο εν λόγω εξωπλανήτης αναμένεται να αποτελέσει στόχο μελλοντικών παρατηρήσεων με τα νέα πολύ μεγάλα υπό ανάπτυξη επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια. Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Αστροφυσικής των Καναρίων Νήσων, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αστρονομίας και αστροφυσικής Astronomy & Astrophysics, εκτιμούν ότι ο νέος εξωπλανήτης είναι βραχώδης με ακτίνα περίπου μιάμιση φορά μεγαλύτερη από εκείνη της Γης. Πιθανώς στο ίδιο αστρικό σύστημα βρίσκεται ένας δεύτερος μεγαλύτερος εξωπλανήτης με μάζα ανάλογη του Κρόνου (κοντά στις 100 γήινες μάζες). Τα τελευταία χρόνια οι αστρονόμοι αναζητούν εξωπλανήτες κατ' εξοχήν γύρω από σχετικά ψυχρούς ερυθρούς νάνους, που έχουν θερμοκρασίες τουλάχιστον 2.000 βαθμούς μικρότερες από τον Ήλιο μας. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/979789_ispanoi-astronomoi-anakoinosan-oti-anakalypsan-neo-exoplaniti-megalytero

Οι Πρεσβευτές του Ανθρώπου. Στις έξι σχεδόν δεκαετίες που πέρασαν από την εκτόξευση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου, του «Σπούτνικ 1», έχουμε ήδη ρίξει τα πρώτα εύθραυστα σκάφη μας στα μυστικά ρεύματα του Διαστημικού ωκεανού. Στην αρχή με φόβο και δισταγμό, κι αργότερα με όλο και πιο μεγάλη αυτοπεποίθηση, καθώς εξερευνήσαμε τους πλανητικούς υφάλους γύρω μας. Ζούμε, δηλαδή, σε μια εποχή που η ανθρωπότητα θα την θυμάται για πάντα, μια εποχή στην οποία οι Σπούτνικ, οι Μάρινερ, τα Βενέρα, και τα δεκάδες άλλα διαστημικά οχήματα ξεκίνησαν μιαν απαράμιλλη προσπάθεια εξερεύνησης του Σύμπαντος. Στον νέο αυτό ωκεανό του Διαστήματος τα σύγχρονα διαστημόπλοια είναι τα νέα μας φορτηγά, τα πλοία των θησαυρών του νέου ωκεανού που εκτοξεύουν δορυφόρους και διαστημοσυσκευές και που στο μέλλον θα μεταφέρουν τα υλικά για την οικοδόμηση μόνιμων επανδρωμένων διαστημικών καταυλισμών. Πρόκειται για τα πλοία που θα ανοίξουν την απέραντη θάλασσα του διαστήματος όπως ο Κολόμβος και ο Μαγγελάνος άνοιξαν στην ανθρωπότητα τους επίγειους ωκεανούς. Και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι διαστημικές μας δραστηριότητες θα μας αποκομίσουν σύντομα πλούτη αδιανόητα για την εποχή του Κολόμβου και του Μαγγελάνου. Γιατί στις δικές μας περιπλανήσεις στο Διάστημα έχουμε ανακαλύψει τον δικό μας «χρυσό» και τα δικά μας «μπαχαρικά». Τα έχουμε ανακαλύψει στην καινούργια γνώση, στα νέα προϊόντα, στις νέες τεχνολογίες. Πλούτη και κέρδη πολλαπλάσια της επένδυσης που έχει γίνει. Και παρόλο που τα επικά ταξίδια της ανθρωπότητας δεν έγιναν ποτέ με ευκολία, ήσαν εντούτοις αναπόφευκτα, γιατί ακόμη κι αν ο Κολόμβος είχε αποτύχει στην προσπάθειά του, κάποιος άλλος θα είχε κάνει το ταξίδι στην Αμερική. Κάποτε ο Κέπλερ είχε πει ότι «όταν θα έχουν επινοηθεί τα πλοία που θα ταξιδεύουν ανάμεσα στα άστρα, θα υπάρξουν επίσης και οι άνθρωποι που θα ταξιδέψουν μ’ αυτά». Γιατί πραγματικά ποτέ δεν πρόκειται να υπάρξει έλλειψη Κολόμβων και Μαγγελάνων. Γιατί είναι αναπόφευκτο: κάποια μέρα κάποιοι από μας θα μπαρκάρουν για το πρώτο τους ταξίδι στα άστρα. Γιατί είναι στη φύση μας να εξερευνάμε, να είμαστε ταξιδιώτες και ανιχνευτές. Και κάποια μέρα, όταν θα είμαστε έτοιμοι, θα πάμε στα άστρα. Γιατί είναι δικαίωμά μας, και μοίρα μας. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/blog-post_32.html Σύνδεση δορυφόρων σε τροχιά για «παράταση ζωής» Σε μια πολύπλοκη διαδικασία σε τροχιά, ένας δορυφόρος συνδέθηκε με έναν άλλο, παλαιότερο, παρατείνοντας τη «ζωή» του. Ο παλιός δορυφόρος, Intelsat 10-02, αναμεταδίδει σήματα τηλεοπτικών σταθμών και παρέχει άλλες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, ωστόσο μετά από 17 χρόνια σε τροχιά είχαν μειωθεί πολύ τα καύσιμά του. Αυτό άλλαξε χάρη στη σύνδεση τη Δευτέρα με έναν άλλο δορυφόρο, τον MEV-2 (Mission Extension Vehicle-2) ο οποίος διαθέτει αρκετά καύσιμα και έχει πλέον αναλάβει τα καθήκοντα πραγματοποίησης ελιγμών. Ο νέος δορυφόρος, όπως αναφέρει το BBC, θα κρατήσει τον IS-10-02 στραμμένο σωστά προς την Γη και, μετά από πέντε χρόνια υπηρεσίας, θα τον χαμηλώσει σε μια ασφαλή τροχιά- «νεκροταφείο». H επιχείρηση πραγματοποιήθηκε επιτυχώς από τις Northrop Grumman και SpaceLogistics. Είναι η δεύτερη φορά που δύο εμπορικοί δορυφόροι συνδέονται με τέτοιον τρόπο, καθώς είχε επιτευχθεί σύνδεση επίσης τον Φεβρουάριο του 2020, από το MEV-1, επίσης της Northrop Grumman. Μετά την ολοκλήρωση της πενταετούς αποστολής, το MEV-2 θα αποσυνδεθεί και θα πάει να παρέχει τις υπηρεσίες του για τους σκοπούς μιας νέας αποστολής. Τo Mission Extension Vehicle είναι το πρώτο μιας σειράς σκαφών εξυπηρέτησης/ service δορυφόρων, και η εταιρεία συνεργάζεται με τη DARPA του αμερικανικού Πενταγώνου για τους σκοπούς μιας νέας αποστολής με το «πρώτο εμπορικό ρομποτικό διαστημόπλοιο service». Η αποστολή αυτή προορίζεται να επεκτείνει την αγορά του «service» δορυφόρων, τόσο για εμπορικούς όσο και για κυβερνητικούς πελάτες. https://www.naftemporiki.gr/story/1714415/sundesi-doruforon-se-troxia-gia-paratasi-zois

Νέος αστερισμός δορυφόρων θα ξεμπροστιάζει τους μεγάλους ρυπαντές. Όταν η κυβέρνηση του τότε προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απείλησε το 2016 να διακόψει τη χρηματοδότηση για τους δορυφόρους γεωσκόπησης της NASA, η πολιτεία της Καλιφόρνια απάντησε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα εκτόξευε τους δικούς της δορυφόρους. Η απειλή του Τραμπ τελικά δεν έγινε πράξη, όμως η Καλιφόρνια παρόλα αυτά υλοποιεί τη δέσμευσή της. Η κυβέρνηση της πολιτείας συνεργάζεται με οργανώσεις και δωρητές, ανάμεσά τους ο Μάικλ Μπλούμπεργκ, για την εκτόξευση ενός αστερισμού δορυφόρων που θα παρακολουθεί τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από βιομηχανίες και άλλες πηγές. Το πρόγραμμα Carbon Mapper, με προϋπολογισμό 100 εκατ. δολαρίων, προβλέπει την εκτόξευση των δύο πρώτων δορυφόρων το 2023, με την προοπτική να προστεθούν δεκάδες στο μέλλον. Δορυφόροι που παρακολουθούν τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα λειτουργούν ήδη σε τροχιά, δεν προσφέρουν όμως υψηλή ανάλυση και περιορίζονται σε μετρήσεις που καλύπτουν μεγάλες περιοχές –και όχι σημειακές πηγές όπως για παράδειγμα οι διαρροές από αγωγούς φυσικού αερίου ή οι εκπομπές μεμονωμένων εργοστασίων. Οι δορυφόροι του Carbon Mapper θα χαρτογραφούν τις εκπομπές όχι μόνο του διοξειδίου του άνθρακα αλλά και του μεθανίου –βασικού συστατικού του φυσικού αερίου- το οποίο είναι δεκάδες φορές πιο δραστικό από το CO2 ως αέριο του θερμοκηπίου, παρά το γεγονός ότι διασπάται στην ατμόσφαιρα σχετικά γρήγορα. Οι νέοι δορυφόροι θα κατασκευαστούν από την Planet, αμερικανική εταιρεία που προσφέρει δορυφορικές εικόνες σε εμπορική βάση. Τα σκάφη θα βασιστούν στην προηγμένη τεχνολογία των «υπερφασματικών αισθητήρων» που τελειοποιεί εδώ και δύο δεκαετίες το Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια. Πρόκειται για φασματόμετρα που παρακολουθούν ταυτόχρονα εκατοντάδες μήκη κύματος της ηλιακής ακτινοβολίας που ανακλά η Γη προς το Διάστημα, από το ορατό φάσμα μέχρι το υπέρυθρο. Η ένταση του φωτός σε κάθε επιμέρους μήκους κύματος αποκαλύπτει τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας στο σημείο που εξετάζει ο δορυφόρος κάθε στιγμή. Εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, οι δορυφόροι του Carbon Mapper θα μπορούν επίσης να αξιολογούν την κατάσταση των δασών και καλλιεργειών μετρώντας τα επίπεδα χλωροφύλλης. Θα μπορούν επίσης να παρακολουθούν κοραλλιογενείς υφάλους, να εντοπίζουν πιθανά κοιτάσματα ορυκτών πόρων, ακόμα και να καταγράφουν τη μεταφορά αιθάλης και σκόνης. Όλα τα δεδομένα θα είναι δωρεάν διαθέσιμα για όλους, με την ελπίδα ότι οι κυβερνήσεις θα τα αξιοποιήσουν για να αντιμετωπίσουν τις μεγαλύτερες πηγές ρύπανσης. Ενδιαφέρον όπως φαίνεται έχουν εκδηλώσει και οι ίδιες οι πετρελαιοβιομηχανίες, βασικοί κατηγορούμενοι για την κλιματική αλλαγή. Όπως είπε στο Associated Press ο Ράιλι Ντιούρεν του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, επικεφαλής του Carbon Mapper, «υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για αυτή τη νέα τεχνολογία […] για την ανίχνευση και επιδιόρθωση διαρροών» φυσικού αερίου. https://www.in.gr/2021/04/16/b-science/perivallon-b-science/neos-asterismos-doryforon-tha-ksemprostiazei-tous-megalous-rypantes/

Περίπου 2,5 δισ. τυραννόσαυροι ήταν στη Γη την εποχή των δεινοσαύρων. Συνολικά 2,5 δισεκατομμύρια Τυραννόσαυροι (T.rex) εκτιμάται ότι περπάτησαν στη Γη κατά τη διάρκεια της εποχής των δεινοσαύρων, σύμφωνα με τους πρώτους σχετικούς υπολογισμούς Αμερικανών επιστημόνων. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον παλαιοντολόγο Τσαρλς Μάρσαλ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science»εκτιμούν ότι αυτά τα 2,5 δισεκατομμύρια έζησαν σε 127.000 διαδοχικές γενιές πριν από 69 έως 66 εκατομμύρια χρόνια (οι Τυραννόσαυροι συνολικά έζησαν στη Γη επί σχεδόν τρία εκατομμύρια χρόνια, λίγο πριν την εξαφάνιση σχεδόν όλων των δεινοσαύρων από πτώση μεγάλου αστεροειδούς στο σημερινό Μεξικό). Εκτιμάται ότι, όσο ζούσαν, υπήρχε ένας Τυραννόσαυρος ανά 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ότι ανά πάσα στιγμή στον πλανήτη υπήρχαν περίπου 20.000 ενήλικες Τυραννόσαυροι. Το μέσο βάρος ενός ενήλικα Τυραννόσαυρου -ο οποίος είχε μέγεθος σχολικού λεωφορείου- ήταν γύρω στους 5,2 τόνους, με το κρανίο του να έχει μήκος ενάμισι μέτρο. Υπολογίζεται ότι μόνο ο ένας στα 80 εκατομμύρια απολιθώθηκε, γι' αυτό είναι τόσο σπάνια η εύρεση απολιθωμάτων σήμερα. Από το 1905 που βρέθηκε το πρώτο απολίθωμα, έχουν βρεθεί περίπου άλλα 40 σε ΗΠΑ και Καναδά. Ο μεγαλύτερος που έχει βρεθεί υπολογίζεται ότι είχε μήκος 12,3 μέτρα και βάρος εννέα τόνους. Από την άλλη πλευρά, οι ερευνητές παραδέχτηκαν ότι οι υπολογισμοί τους -που έγιναν για πρώτη φορά- μπορεί να έχουν μεγάλο περιθώριο σφάλματος και πως στην εποχή των δεινοσαύρων μπορεί να έζησαν από 140 εκατομμύρια έως 42 δισεκατομμύρια Τυραννόσαυροι, συνολικά. Ο φοβερός και τρομερός Τυραννόσαυρος, ο οποίος ζούσε γύρω στα 30 χρόνια, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους σαρκοβόρους δεινόσαυρους, ο οποίος -όπως και ο (ανύπαρκτος) Γκοτζίλα- έγινε διάσημος στο Χόλιγουντ και ιδίως τις ταινίες για το «Τζουράσικ Παρκ». https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/25.html

Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και η τερατώδης μαύρη τρύπα Μ87 Στις 10 Απριλίου του 2019 η ερευνητική ομάδα Event Horizon Telescope (EHT) έδωσε στην δημοσιότητα την πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας! Ή μάλλον την φωτογραφία του περιβάλλοντος μιας μαύρης τρύπας, αφού οι μαύρες τρύπες είναι αόρατες, καθώς απορροφούν οτιδήποτε εντός τους, ακόμη και το φως. Ήδη όμως από το 2017, το EHT είχε καταφέρει να καταγράψει την πρώτη απευθείας εικόνα του κέντρου του γαλαξία M87, όπου βρίσκεται η τερατώδης μαύρη τρύπα με διάμετρο 40 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα και μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές την μάζα του ήλιου (~6.5 × 109M⊙). Οι ερευνητές του Event Horizon Telescope συνεργάστηκαν και με άλλες ερευνητικές ομάδες γήινων ή διαστημικών τηλεσκοπίων που παρατήρησαν το κέντρο του γαλαξία M87 σε διάφορα μήκη κύματος. Η σύνθετη εικόνα που ακολουθεί περιέχει τα αποτελέσματα της απεικόνισης του περιβάλλοντος της μαύρης τρύπας M87 από 19 τηλεσκόπια, σε όλο το εύρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος – από τα ραδιοκύματα έως τις ακτίνες γ: Στο βίντεο που ακολουθεί βλέπουμε εικόνες από τις παρατηρήσεις του κάθε τηλεσκοπίου να αποκαλύπτουν κρυμμένες δομές και την επίδραση της μαύρης τρύπας σε περιοχές του περιβάλλοντός της που εκτείνονται από ένα έως 100.000 έτη φωτός: https://physicsgg.me/2021/04/14/%cf%84%ce%bf-%ce%b7%ce%bb%ce%b5%ce%ba%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%b1%ce%b3%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%86%ce%ac%cf%83%ce%bc%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b7-%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%84/

Μετεωρίτες στην Ανταρκτική και τις ερήμους της Γης και του Άρη. Τι είναι μετέωρα και τι μετεωρίτες; Ποια η σχέση των μετεωριτών με τα πεφταστέρια και τις εντυπωσιακές βολίδες; Που και πως δημιουργούνται οι μετεωρίτες; Πως έρχονται στον πλανήτη μας; Πως τους εντοπίζουμε και πως βεβαιωνόμαστε ότι πρόκειται για τέτοιους και όχι για γήινα ηφαιστειακά πετρώματα; Πέφτουν μετεωρίτες στην Ελλάδα; Πόσα είδη μετεωριτών υπάρχουν και ποια είναι η σύσταση κάθε τύπου; Ποια είναι η σημασία τους για τη σύγχρονη επιστήμη; Τι μας αποκαλύπτουν; Τα παραπάνω και άλλα πολλά θα αποτελέσουν το αντικείμενο της εκπομπής ΦΥΣΙΚΑ της Παρασκευής 16 Απριλίου 2021, στις 9 μμ ώρα Ελλάδας, η οποία θα έχει ως τίτλο "Μετεωρίτες στην Ανταρκτική και τις ερήμους της Γης και του Άρη". Ο Φυσικός Σπύρος Κάνουρας θα συζητήσει με δύο ειδικούς επί του θέματος· τον Επίκουρο καθηγητή Ορυκτολογίας - Πετρολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννη Μπαζιώτη και τον Ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου του Σικάγου και συνεργάτη της NASA σε αποστολές στο Ηλιακό μας σύστημα, Θανάση Οικονόμου. Ο κ. Μπαζιώτης θα μας αφηγηθεί τις συναρπαστικές εμπειρίες του από τη συμμετοχή του στην 41η αποστολή (Νοέμβριος 2017) Antarctic Search for Meteorites (ANSMET), την οποία η NASA έχει καθιερώσει από το 1976 για τον εντοπισμό και τη συλλογή μετεωριτών, στους παγετώνες της Ανταρκτικής, η οποία απέδωσε 263 μετεωρίτες! Είναι ο μοναδικός μέχρι στιγμής Έλληνας που έχει συμμετάσχει σε τέτοια αποστολή. Ο κ. Οικονόμου θα μας εξηγήσει πως εντοπίζονται μετεωρίτες στις γήινες ερήμους, τη δεύτερη σημαντικότερη πηγή μετά την Ανταρκτική. Επίσης, θα αναφερθεί σε αντίστοιχες εμπειρίες που είχε από αποστολές της NASA στον πλανήτη Άρη, όπου κινούμενα ρομπότ, εφοδιασμένα μεταξύ άλλων και με όργανο του κ. Οικονόμου για τον προσδιορισμό της σύστασης των πετρωμάτων, έχουν εντοπίσει και καταγράψει μετεωρίτες εξωαρειανής προέλευσης. Η εκπομπή "ΦΥΣΙΚΑ" είναι μια παραγωγή του διαδικτυακού καναλιού "ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ Web TV" (https://www.anixneuseis.gr/). Η εκπομπή θα μεταδοθεί από: 1) το YouTube: 2) τη σελίδα του Facebook: https://www.facebook.com/spyros.kanouras/posts/10226106167667284 3) τη σελίδα του Facebook: https://www.facebook.com/pantelis.../posts/4171847379515008. 4) το ιστολόγιο "ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ": https://www.anixneuseis.gr/ https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/blog-post_16.html

Το ελαφρύτερο από τα βαρύτερα. Παρατηρήθηκε το ελαφρύτερο (μέχρι σήμερα) ισότοπο του ουρανίου, κάτι που θα βοηθήσει στην τελειοποίηση των μοντέλων πυρηνικής δομής. Η ανακάλυψη νέων ισοτόπων μοιάζει με την συλλογή γραμματοσήμων της φυσικής, αλλά οι συνέπειες της εύρεσης και προσθήκης τους στο «λεύκωμα» είναι βαρύνουσας σημασίας. Μια ομάδα ερευνητών χρησιμοποιώντας τον επιταχυντή HIRFL (Heavy Ion Research Facility Lanzhou) στο Lanzhou της Κίνας, διεύρυνε την συλλογή με την ανακάλυψη του ελαφρύτερου μέχρι σήμερα ισότοπου του ουρανίου. Η ανακάλυψη αυτή βοηθά στην κατανόηση ενός ιδιαίτερου τύπου ραδιενεργού διάσπασης που εξακολουθεί να είναι μυστηριώδης πάνω από εκατό χρόνια. Το ουράνιο είναι ασταθές στοιχείο. Όλα τα ισότοπά του είναι ραδιενεργά, με τα πιο άφθονα να έχουν χρόνο ημιζωής από 150.000 έως 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια (περίπου όσο η ηλικία της Γης). Το ουράνιο-238 (αφθονία στη φύση 99.274%) περιέχει 146 νετρόνια, ενώ το ουράνιο-235 (0.72%) 143 νετρόνια. Το πρόσφατα ανακαλυφθέν ισότοπο του ουράνιο-214 περιέχει μόλις 122 νετρόνια, ένα λιγότερο από την προηγούμενο γνωστό ισότοπο ουράνιο-215. Η ομάδα δημιούργησε το νέο ισότοπο ουρανίου με μια πυρηνική αντίδραση «εξάτμισης-σύντηξης», η οποία περιλάμβανε τον βομβαρδισμό στόχου βολφραμίου με δέσμη αργού 182W(36Ar,4n)214U, και την ανίχνευση των προϊόντων σύντηξης. Εντόπισαν δύο γνωστά ισότοπα ουρανίου – το ουράνιο-216 και ουράνιο-218 – καθώς και το νέο ισότοπο, το ουράνιο-214, το οποίο έχει έναν πολύ μικρό χρόνο ημιζωής 0,5 ms. Ο αριθμός των νετρονίων σε αυτό το ισότοπο βρίσκεται κοντά στον μαγικό αριθμό νετρονίων, συγκεκριμένα 126, γεγονός που το καθιστά σημαντικό ως προς την μελέτη της πυρηνικής σταθερότητας. Τα μαγικά ισότοπα είναι ασυνήθιστα σταθερά και η παρατήρηση των γειτονικών τους ισοτόπων βοηθά στην διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η πυρηνική δομή επηρεάζει τις ραδιενεργές διασπάσεις. Στην εν λόγω περίπτωση, οι μετρήσεις από τα τρία ανιχνευθέντα ισότοπα ουρανίου δείχνουν ότι αντιμετωπίζουν αυξημένη αλληλεπίδραση πρωτονίων-νετρονίων σε σύγκριση με τα ισότοπα άλλων στοιχείων. Αυτή η ισχυρότερη αλληλεπίδραση επηρεάζει το σχηματισμό σωματιδίων άλφα στον πυρήνα, ένα πολύπλοκο κβαντικό πρόβλημα πολλών σωμάτων του οποίου οι λεπτομέρειες είναι ακόμα άγνωστες. https://physicsgg.me/2021/04/15/%cf%84%ce%bf-%ce%b5%ce%bb%ce%b1%cf%86%cf%81%cf%8d%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b1-%ce%b2%ce%b1%cf%81%cf%8d%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b1/

Η χαρά του x «Το βιβλίο αποτελεί μια ξενάγηση στα μαθηματικά, από τα προσχολικά μέχρι τα μεταπτυχιακά έτη, για οποιονδήποτε θα επιθυμούσε μια δεύτερη ευκαιρία στο αντικείμενο. Η πρόθεσή μου δεν είναι να καλύψω κενά. Σκοπό έχω να σας δώσω μια καλύτερη αίσθηση για το τι είναι τα μαθηματικά και γιατί καθηλώνουν όσους τα κατακτήσουν. [...] Ελπίζω ότι όλες οι ιδέες με τις οποίες θα καταπιαστούμε θα σας προσφέρουν χαρά, και αρκετές στιγμές θα λειτουργήσουν ως πηγή έμπνευσής σας». Τα μαθηματικά συνδέονται στενά με όλες τις πτυχές της ζωής: Πώς θα έπρεπε να γυρίζετε το στρώμα σας προκειμένου να το αξιοποιήσετε όσο περισσότερο γίνεται και να φθαρεί το λιγότερο δυνατόν; Με πόσα άτομα θα έπρεπε να συνάψετε ερωτικό δεσμό μέχρι να κατασταλάξετε στο μόνιμο ταίρι σας; Πώς ακριβώς η Google διεξάγει τις αναζητήσεις στο Διαδίκτυο; Γιατί ορισμένα άπειρα σύνολα είναι μεγαλύτερα από κάποια άλλα; Υπάρχουν ημιτονοειδή κύματα στις ραβδώσεις της ζέβρας; Τι ρόλο έπαιξε η αριθμητική των αρνητικών αριθμών στις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου; Πώς τα νέα μαθηματικά επηρεάζουν την καθημερινή μας ζωή, καθώς ψάχνουμε εστιατόρια στο Διαδίκτυο και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τις διακυμάνσεις του χρηματιστηρίου; Τα μαθηματικά βρίσκονται παντού αν ξέρεις πού να κοιτάξεις. Ο Steven Strogatz, περιλαμβάνοντας στην πραγμάτευση του θέματός του την ποπ κουλτούρα, την ιατρική, τα νομικά, τη φιλοσοφία, την τέχνη και τις επιχειρήσεις, γίνεται ο καθηγητής μαθηματικών που όλοι θα ευχόμασταν να είχαμε στο σχολείο. Στο βιβλίο του Η χαρά του x θα απολαύσετε βαθιά σοφία και ευχαρίστηση που διαρκεί. Μέρος 1. ΑΡΙΘΜΟΙ 1. Από το ψάρι στο άπειρο Μια εισαγωγή στους αριθμούς που καταδεικνύει τα προτερήματά τους (είναι αποτελεσματικοί) όσο και τα μειονεκτήματά τους (είναι αιθέριοι και αφηρημένοι). 2. Με τις πέτρες Αντιμετωπίζοντας τους αριθμούς σαν συγκεκριμένα και συμπαγή υλικά αντικείμενα —σκεφτείτε τις πέτρες— μπορούμε να κάνουμε τους υπολογισμούς λιγότερο ακατανόητους. 3. Ο εχθρός του εχθρού μου Η ενοχλητική έννοια της αφαίρεσης και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το ότι οι αρνητικοί αριθμοί μάς προδιαθέτουν τόσο… αρνητικά. 4. Αντιμετάθεση Όταν αγοράζετε ένα μπλουτζίν στις εκπτώσεις, θα εξοικονομήσετε άραγε περισσότερα αν ο ταμίας σάς κάνει την έκπτωση αφού συμπεριλάβει τον φόρο ή μήπως προτού το κάνει; 5. Διαίρεση και δυσαρέσκειες Πώς οι υπάλληλοι της Verizon να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ 0,002 δολαρίων και 0,002 σεντ. 6. Η τοποθεσία μετράει Πώς το θεσιακό σύστημα αρίθμησης έφερε την αριθμητική κοντά στον κόσμο. Μέρος 2. ΣΧΕΣΕΙΣ 7. Η χαρά του x Η αριθμητική γίνεται άλγεβρα όταν αρχίζουμε να δουλεύουμε με αγνώστους και τύπους. 8. Βρίσκοντας τις ρίζες σας Οι μιγαδικοί αριθμοί, το υβρίδιο φανταστικού και πραγματικού, είναι ο κολοφώνας των συστημάτων αρίθμησης. 9. Η μπανιέρα μου ξεχείλισε Πώς ο κίνδυνος φέρνει ικανοποίηση στα λεκτικά προβλήματα. 10. Ο δευτεροβάθμιος τύπος Ο τύπος επίλυσης της δευτεροβάθμιας εξίσωσης ίσως να μην διακριθεί ποτέ σε οποιαδήποτε καλλιστεία, αλλά οι ιδέες που κρύβει είναι ακαταμάχητες. 11. Δυναμικά εργαλεία Η χρησιμότητα των συναρτήσεων στα μαθηματικά είναι ότι μετασχηματίζουν. Μέρος 3. ΣΧΗΜΑΤΑ 12. Τα τετράγωνα των αστέρων Γεωμετρία, διαίσθηση και ο μακρύς δρόμος από τον Πυθαγόρα έως τον Αϊνστάιν. 13. Κάτι από το τίποτε Όπως σε κάθε δημιουργική πράξη, η έμπνευση αποτελεί την αρχή μιας απόδειξης. 14. Η συνωμοσία του κώνου Οι μυστηριώδεις ομοιότητες μεταξύ παραβολών και ελλείψεων υποδηλώνουν τη δράση κρυφών δυνάμεων. 15. Sine qua non Ημίτονα παντού, από τον τροχό του λούνα παρκ έως τις ραβδώσεις της ζέβρας. 16. Στα όριά τους! Ο Αρχιμήδης αναγνώρισε τη δύναμη του απείρου και έστρωσε τον δρόμο για τον απειροστικό λογισμό. Μέρος 4. ΜΕΤΑΒΟΛΗ 17. Αλλαγή που μπορούμε να πιστέψουμε Ο διαφορικός λογισμός μπορεί να σας δείξει την καλύτερη διαδρομή από το Α στο Β, και τα καρφώματα του Μάικλ Τζόρνταν θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τον λόγο. 18. Σε φέτες και κυβάκια Η διηνεκής κληρονομιά του ολοκληρωτικού λογισμού είναι η θέαση του Σύμπαντος ως κουζινομηχανή. 19. Τα πάντα για τον e Με πόσα άτομα θα πρέπει να έχετε ερωτική σχέση προτού νοικοκυρευτείτε; Η γιαγιά σας το γνώριζε· το ίδιο και ο αριθμός e. 20. Μ’ αγαπά, δεν μ’ αγαπά Με τις διαφορικές εξισώσεις κατανοήσαμε την κίνηση των πλανητών. Αλλά ποια είναι η πορεία της αληθινής αγάπης; 21. Βάδισε στο φως Μια ακτίνα φωτός είναι χορός για δύο, για το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο, σε χορογραφία του διανυσματικού λογισμού. Μέρος 5. ΔΕΔΟΜΕΝΑ 22. Η νέα κανονικότητα Κατανομές κωδωνοειδούς καμπύλης έναντι κατανομών μακριάς ουράς. 23. Έχεις πιθανότητες Οι απίθανες συγκινήσεις της θεωρίας πιθανοτήτων. 24. Ξεπλέκοντας τον Ιστό Πώς η Google έλυσε τον γρίφο της αναζήτησης συνδέσμων στο Διαδίκτυο με τη βοήθεια της γραμμικής άλγεβρας. Μέρος 6. ΣΥΝΟΡΑ 25. Οι πιο μοναχικοί αριθμοί Οι πρώτοι αριθμοί, μοναχικοί και ανεξιχνίαστοι, τηρούν τις αποστάσεις τους με μυστηριώδεις τρόπους. 26. Σκέψου την ομάδα Η θεωρία ομάδων, ένας από τους πλέον ευπροσάρμοστους και ευμετάβλητους κλάδους των μαθηματικών, γεφυρώνει την τέχνη με την επιστήμη. 27. Λωρίδα του Möbius και λοιπά Παιχνίδια με λωρίδες Möbius και μουσικά κουτιά, και ένας καλύτερος τρόπος για να κόβετε τα μπέιγκελ. 28. Σκέψου σφαιρικά Η διαφορική γεωμετρία αποκαλύπτει τη βραχύτερη διαδρομή μεταξύ δύο σημείων επάνω σε μια σφαίρα ή σε οποιαδήποτε άλλη καμπύλη επιφάνεια. 29. Ανάλυσέ το! Γιατί ο απειροστικός λογισμός, ο κάποτε τόσο αυτάρεσκος και αναιδής, αναγκάστηκε να ξαπλώσει στο ντιβάνι της (ψυχ)ανάλυσης. 30. Το Ξενοδοχείο Χίλμπερτ Μια εξερεύνηση του απείρου καθώς το παρόν βιβλίο, μιας και δεν είναι άπειρο, φθάνει στο τέλος του. O συγγραφέας Steven Strogatz Ο Steven Strogatz (Στίβεν Στρόγκατζ) κατέχει την έδρα εφαρμοσμένων μαθηματικών Jacob Gould Schurman στο Πανεπιστήμιο Cornell. Είναι γνωστός για το έργο του στα μη γραμμικά συστήματα, για την έρευνά του σε ποικίλες περιοχές των μαθηματικών, συμπεριλαμβανομένων της μαθηματικής βιολογίας και της θεωρίας πολύπλοκων δικτύων, και για τη δράση του σχετικά με την προβολή των μαθηματικών στο ευρύ κοινό. Είναι αναγνωρισμένος δάσκαλος και ένας από τους περισσότερο αναφερόμενους μαθηματικούς στον κόσμο, γράφει για τα μαθηματικά σε έντυπα όπως τα The New York Times και The New Yorker, συμμετέχει τακτικά στις εκπομπές Radiolab και Science Friday, ενώ κρατά τη στήλη «The Joy of x» στο διαδικτυακό περιοδικό Quanta. Στα Ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του Infinite Powers (Άπειρες δυνάμεις), Κάτοπτρο, 2020. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/x.html

14 Απριλίου: η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα. Η παγκόσμια κβαντική ημέρα είναι μια πρωτοβουλία επιστημόνων κβαντικής φυσικής από όλο τον κόσμο. Ξεκινά σήμερα 14 Απριλίου 2021 ως αντίστροφη μέτρηση προς την πρώτη παγκόσμια γιορτή στις 14 Απριλίου 2022. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία, που καλεί όλους τους κβαντικούς επιστήμονες, μηχανικούς, εκπαιδευτικούς, επικοινωνιακούς φορείς, επιχειρηματίες, τεχνολόγους, στα αντίστοιχα, Πανεπιστήμια, Ιδρύματα, φορείς, να οργανώσουν τις δικές τους δραστηριότητες, ώστε να εορταστεί η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα σε όλο τον κόσμο. Η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα στοχεύει στο να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει το ευρύ κοινό για την Κβαντική Επιστήμη και Τεχνολογία, συγκεκριμένα: • πώς μας βοηθάει να κατανοήσουμε τη Φύση σε επίπεδο θεμελιώδες, • πώς μας βοήθησε να αναπτύξουμε τεχνολογίες που είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή μας σήμερα και • πώς μπορεί να οδηγήσει σε μελλοντικές επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις, καθώς και πώς αυτές μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνία μας. Γιατί η Παγκόσμια Κβαντική Ημέρα γιορτάζεται στις 14 Απριλίου; διότι 4,14 είναι τα πρώτα ψηφία της στρογγυλοποιημένης σταθεράς του Planck: 4,14×10−15 eV∙s = 0,00000000000000414 electronvolt∙second, μια θεμελιώδης σταθερά που κυριαρχεί στην κβαντική φυσική. Γιατί η σταθερά του Planck είναι τόσο σημαντική; Γνωρίζετε ότι χρησιμοποιείται για τον ορισμό του κιλού; Ή πώς επηρεάζει τη ζωή μας; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα, μεταξύ άλλων, που θα απαντηθούν κατά την διάρκεια των δραστηριοτήτων της Παγκόσμιας Κβαντικής Ημέρας. Όπως επίσης και από τον ιστότοπο worldquantumday.org, έως το 2022. Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Κβαντικής Ημέρας το Πολυτεχνείο Κρήτης διοργάνωσε ανοικτή ομιλία του Δημήτρη Αγγελάκη, Αναπλ. Καθηγητή της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Ιδρύματος με τίτλο “Από την Κβαντική Φυσική στους Κβαντικούς Υπολογιστές: Η Εξελισσόμενη Δεύτερη Κβαντική Επανάσταση”. Δυστυχώς βρίσκεται μόνο στο απεχθές facebook ΕΔΩ: https://www.facebook.com/TUC.Chania https://www.youtube.com/watch?v=RSXpeDgqUO4 https://physicsgg.me/2021/04/14/14-%ce%b1%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%bb%ce%af%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%ba%cf%8c%cf%83%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b2%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b7%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%b1/

Η NASA θα παρέχει ζωντανή κάλυψη προσγείωσης πληρώματος του διαστημικού σταθμού. Η αποστολή 64 Μηχανικοί πτήσης Kate Rubins της NASA και Sergey Ryzhikov και Sergey Kud-Sverchkov της Roscosmos έχουν προγραμματιστεί να αναχωρήσουν από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Παρασκευή 16 Απριλίου. Τα τρία μέλη του πληρώματος απεικονίζονται στο εργαστήριο του Kibo από την JAXA . Η εκστρατεία 64 Flight Engineer με την Kate Rubins της NASA και δύο κοσμοναύτες της Roscosmos έχουν προγραμματιστεί να τερματίσουν την αποστολή τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Παρασκευή 16 Απριλίου. Η κάλυψη της αναχώρησης από το σταθμό και της προσγείωσης στη Γη θα μεταδοθεί ζωντανά στην τηλεόραση της NASA, την εφαρμογή NASA και στον ιστότοπο του πρακτορείου. Η Ρούμπινς, μαζί με τους Ρώσους κοσμοναύτες Σεργκέι Ρυζίκωφ και Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ, θα κλείσουν την πόρτα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-17 στις 6:10 μ.μ. EDT για να ξεκινήσει το ταξίδι πίσω στη Γη. Το τρίο θα αποσυνδεθεί από το λιμάνι που βλέπει στο διάστημα της μονάδας Poisk του σταθμού στις 9:34 μ.μ., με κατεύθυνση για προσγείωση με αλεξίπτωτο στις 12:56 π.μ. (10:56 π.μ. ώρα Καζακστάν) Σάββατο, 17 Απριλίου, στη στέπα της Καζακστάν, νοτιοανατολικά της απομακρυσμένης πόλης Dzhezkazgan. Τα τρία μέλη του πληρώματος θα ολοκληρώσουν μια αποστολή 185 ημερών που εκτείνεται σε 2.960 τροχιές της Γης και 78,4 εκατομμύρια μίλια. Η Rubins ολοκληρώνει τη δεύτερη πτήση της, με 300 αθροιστικές ημέρες στο διάστημα. Ο Ryzhikov ολοκληρώνει τη δεύτερη διαστημική πτήση του, με 358 αθροιστικές ημέρες. Αυτή ήταν η πρώτη διαστημική πτήση του Kud-Sverchkov. Πριν από την κάλυψη αναχώρησης του Σόιζ, ο διοικητής του σταθμού Ρίζικοφ θα παραδώσει την διοίκηση του σταθμού στον αστροναύτη της NASA Shannon Walker κατά τη διάρκεια τελετής αλλαγής διοίκησης. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά στην τηλεόραση της NASA, στην εφαρμογή NASA και στον ιστότοπο της εταιρείας από τις 3:45 μ.μ. Πέμπτη, 15 Απριλίου. Την Παρασκευή, 16 Απριλίου, η κάλυψη των αποχαιρετισμάτων και το κλείσιμο της εκκόλαψης για τα μέλη του πληρώματος που αναχωρούν θα ξεκινήσει στις 5:45 μ.μ., ακολουθούμενη από την αποδέσμευση της κάλυψης στις 9:15 μ.μ., με κάλυψη της καύσης και της προσγείωσης του Soyuz deorbit ξεκινώντας στις 11:30 μετα μεσημβριας Κατά τη στιγμή της αποσύνδεσης, η Εκστρατεία 65 θα ξεκινήσει επίσημα στο σταθμό, με νέο διοικητή σταθμού Walker, αστροναύτες της NASA, Victor Glover, Michael Hopkins και Mark Vande Hei, τον αστροναύτη Ιαπωνικής Υπηρεσίας Εξερεύνησης της Αεροδιαστημικής (JAXA) Soichi Noguchi και τους κοσμοναύτες Oleg Novitskiy και Πιούτ Ντουμπρόφ. Αργότερα αυτό το μήνα, τα μέλη του SpaceX Crew-2 της NASA - οι αστροναύτες της NASA Shane Kimbrough και Megan McArthur, ο αστροναύτης JAXA Akihiko Hoshide και ο αστροναύτης της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας Thomas Pesquet - θα συμμετάσχουν στα μέλη του Expedition 65 στο σταθμό. Μετά την προσγείωση, το πλήρωμα του Soyuz MS-17 θα χωριστεί, με τον Rubins να επιστρέψει στο σπίτι της στο Χιούστον, ενώ οι κοσμοναύτες θα επιστρέψουν στην προπονητική τους βάση στο Star City της Ρωσίας. Μάθετε περισσότερα σχετικά με τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το @space_station και το @ISS_Research στο Twitter, καθώς και τους λογαριασμούς ISS Facebook και ISS Instagram και το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού. https://www.nasa.gov/press-release/nasa-to-provide-live-coverage-of-space-station-crew-landing

Ο Κόκκινος Πλανήτης έγινε γαλαζοκίτρινος. Γεωλογικά φαινόμενα στον Άρη αποτυπώνονται σε φωτογραφίες της NASA με ένα μοναδικό για τον πλανήτη χρωματικό και οπτικό αποτέλεσμα. Ο Άρης ονομάστηκε Κόκκινος Πλανήτης εξαιτίας του ερυθρού χρώματος που παρουσιάζει οφειλόμενο στο τριοξείδιο του σιδήρου στην επιφάνειά του.Οι γεωατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν στον Άρη είναι έτσι και αλλιώς ακραίες αλλά στους πόλους η φράση «ξεπερνάει τα όρια» ίσως δεν μπορεί να αποτυπώσει την κατάσταση που διαμορφώνεται ειδικά την περίοδο του χειμώνα που η θερμοκρασία πέφτει στους μείον 140 βαθμούς Κελσίου. Θέλοντας να γιορτάσει τα γενέθλια του δορυφόρου Mars Odyssey Orbiter που έστειλε πριν από 20 χρόνια στον Άρη η NASA έδωσε στην δημοσιότητα μια εντυπωσιακή εικόνα που απεικονίζει τον Κόκκινο Πλανήτη με εντελώς διαφορετικό τρόπο από όσο τον έχουμε συνηθίσει μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μια παλαιότερη φωτογραφία που κατέγραψε ο δορυφόρος MRO από αμμόλοφους σε μια περιοχή έκτασης 30 χλμ. στον Βόρειο Πόλο του Άρη. Οι αμμόλοφοι απεικονίζονται με γαλάζιο και κίτρινο χρώμα για να αποτυπωθούν οι διαφορές που έχουν στην θερμοκρασία. Οι κίτρινοι αμμόλοφοι θερμαίνονται από την ηλιακή ακτινοβολία ενώ οι γαλάζιοι όχι. Οι περιοχές αυτές αποτελούν σταθερό στόχο παρατηρήσεων επειδή οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο υπέδαφος τους υπάρχει νερό σε παγωμένη μορφή. Αν αυτό επιβεβαιωθεί θα έχει ως συνέπεια να γίνει προσπάθεια αξιοποίησης του νερού για να διευκολυνθεί η παρουσία του ανθρώπου στον πλανήτη. https://www.naftemporiki.gr/story/1714147/o-kokkinos-planitis-egine-galazokitrinos

Ένα «διαστημόπλοιο» στους ωκεανούς. Ονομάζεται Earth 300 και σύμφωνα με τους κατασκευαστές του θα είναι έτοιμο να βάλει μπροστά τις μηχανές του το 2025. Πρόκειτα για ένα μοναδικό από κάθε άποψη σκάφος θα εξερευνά τις θάλασσες του πλανήτη σε τέσσερα χρόνια. Αν τελικά κάνει την εμφάνιση του θα πρόκειται για το μεγαλύτερο εξερευνητικό θαλάσσιο σκάφος που έχει υπάρξει μέχρι σήμερα. Το Earth 300 θα έχει μήκος 330 μέτρα, θα μπορεί να φιλοξενήσει περισσότερους από 400 επιβάτες. Σχεδιάζεται έτσι ώστε να μπορεί να μεταφέρει σε κάθε ταξίδι 160 επιστήμονες και 40 φοιτητές που θα έχουν στην διάθεση τους 22 εργαστήρια που θα είναι εγκατεστημένα στο σκάφος. Τα εργαστήρια αυτά θα είναι εξοπλισμένα με προηγμένα συστήματα ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης. Μαζί τους θα βρίσκονται 60 VIP καλεσμένοι ενώ το πλήρωμα θα αποτελείται από 165 άτομα. Οι επιστήμονες θα ταξιδεύουν δωρεάν αλλά όποιος θέλει να παρακολουθήσει από κοντά μια αποστολή ως καλεσμένος θα πρέπει να καταβάλει ένα ποσό που εκτιμάται ότι θα είναι πέριξ των 3 εκατ. δολαρίων. Το σκάφος προκαλεί εντύπωση και από τον φουτουριστικό του σχεδιασμό που το κάνει να μοιάζει βγαλμένο από τις σελίδες κάποιου κόμικ. Οι δημιουργοί του σκάφους κάνουν λόγο για μια «πόλη επιστήμης τοποθετημένη μέσα σε μια σφαίρα» αλλά και για ένα σκάφος «που θα λειτουργεί ως μια πλατφόρμα προηγμένης τεχνολογίας για την επιστήμη, την εξερεύνηση και την καινοτομία». Το Earth 300 ενσωματώνει φιλικές στο περιβάλλον τεχνολογίες. Θα κινείται με ένα νέο τύπο πυρηνικής ενέργειας που δεν παράγει ρύπους. «Όταν κάποιος θα εισέρχεται στην σφαίρα στην οποία βρίσκεται η πόλη της επιστήμης θα νιώσει την έξαψη της ερευνητικής εργασίας που θα γίνεται εκεί. Θέλαμε οι επιστήμονες να βρουν εκεί έμπνευση ώστε να μετατραπούν σε αλχημιστές που θα βρουν λύσεις σε παγκόσμια προβλήματα» αναφέρει ο Σάλας Τζέφερσον, ιδρυτής της εταιρείας Iddes Yacht που κατασκευάζει το Earth 300. https://www.naftemporiki.gr/story/1714180/ena-diastimoploio-stous-okeanous

4 Ελληνες και 1 Κύπριος επιστήμονες στη λίστα του Forbes με τους πρωτοπόρους κάτω των 30 ετών Το περιοδικό Forbes παρουσίασε για 10η χρονιά τη λίστα με τους νέους πρωτοπόρους του πλανήτη σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και ανάμεσά τους, φιγουράρουν και 4 Έλληνες. Η καθιερωμένη λίστα με τον ευρηματικό τίτλο «30 Under 30» ξεκίνησε τέτοια εποχή πριν από 10 χρόνια, για να επεκταθεί σε περισσότερους τομείς, σόουμπιζ, τεχνολογία, επιστήμη και δεκάδες άλλες κατηγορίες, αναδεικνύοντας λαμπερά μυαλά από όλο τον κόσμο που κατάφεραν να ξεχωρίσουν πριν καν πατήσουν τα 30 τους χρόνια. Μέχρι σήμερα, η λίστα του Forbes έχει αναδείξει 10.000 νέους επιχειρηματίες, ηγέτες και πρωτοπόρους στον τομέα τους, σκιαγραφώντας τις ευρηματικές τους ιδέες και την λαμπρή τους πορεία στο επάγγελμα που έχουν επιλέξει. Στη λίστα αυτή συγκαταλέχτηκε το 2019 ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ως ένα από τα πιο ανερχόμενα αστέρια στον χώρο του παγκόσμιου αθλητισμού. Η χώρα μας απέκτησε την δική της ξεχωριστή λίστα, αποκλειστικά με νέους κάτω των 30, την γνωστή «30 Under 30 Greece», την ίδια χρονιά. Οι Έλληνες που διακρίθηκαν στη λίστα του Forbes Διατρέχοντας τις δεκάδες κατηγορίες, ανάμεσά τους μια για τα social media, την εκπαίδευση, την οικονομία, τις τέχνες και το στιλ και πολλές ακόμη, το Forbes συμπεριέλαβε στον εκτενή του κατάλογο τέσσερις νέους Έλληνες που το έργο τους ξεχώρισε σε όλο τον κόσμο. Μαριάννα Καψετάκη Η Μαριάννα Καψετάκη, γιατρός και ερευνήτρια, με καταγωγή απο το Ηράκλειο της Κρήτης ολοκληρώνει αυτό τον καιρό το διδακτορικό της στην γνωσιακή νευροεπιστήμη του Imperial College του Λονδίνου. Ολοκλήρωσε με άριστα τις σπουδές της στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και στη συνέχεια έφυγε στο Λονδίνο για το μεταπτυχιακό της, όπου πλέον συνεχίζει με το διδακτορικό της. Δεινή πιανίστρια, λατρεύει να συνδυάζει την αγάπη της για την επιστήμη και τη μουσική και διεξάγει μια από τις μεγαλύτερες μελέτες αναφορικά με την χωρική μνήμη σε ανθρώπους που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισοδειο. Συμπεριελήφθη μεταξύ των 300 Ευρωπαίων κάτω των 30 ετών, μια διάκριση για την οποία η ίδια η Μαριάννα Καψετάκη δήλωσε στο τοπικό κανάλι «Κρήτη TV»: «Είναι μεγάλη μου τιμή που με συμπεριέλαβαν σ’ αυτή τη λίστα και είναι ανταμοιβή όχι μόνο των δικών μου κόπων, αλλά και όλων εκείνων που με έχουν στηρίξει». Όπως είπε, οι ιθύνοντες του Forbes επικοινώνησαν μαζί της πριν τέσσερις μήνες περίπου, ζητώντας να μάθουν περισσότερα για το βιογραφικό της. Κωνσταντίνα Θεοφανοπούλου Μια ακόμη γυναίκα από τη χώρα μας βρέθηκε στη λίστα των νέων του Forbes, η μεταδιδακτορική ερευνητής, Κωνσταντίνα Θεοφανοπούλου. Η Κωνσταντίνα εργάζεται στο πανεπιστήμιο Rockefeller και σκοπός της είναι να βοηθήσει τους «επιστήμονες να μιλήσουν την ίδια γλώσσα» δημιουργώντας μια παγκόσμια ονοματολογία γονιδίων για όλα τα σπονδυλωτά του κόσμου. Η Κωνσταντίνα Θεοδανοπούλου εργάζεται στο πανεπιστήμιο Rockefeller και σκοπός της είναι να βοηθήσει τους «επιστήμονες να μιλήσουν την ίδια γλώσσα» Η κα. Θεοφανοπούλου ηγείται της ελληνικής πρωτοβουλίας για ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο καταγραφής των γονιδίων όλων των ευρωπαϊκών ειδών, δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνα που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. «Με τιμά η συμπερίληψή μου στην λίστα του Forbes για τους κάτω των 30 στην επιστήμη και την υγεία. Αποδίδω την αναγνώριση στην οικογένεια μου στο πανεπιστήμιο του Rockefeller και το εργαστήριο Jarvis, που αγκάλιασαν το πάθος μου για την επιστήμη με τόσο όμορφο τρόπο και προφανώς σε όλους τους ανθρώπους στη ζωή μου που αποκαλώ οικογένεια» έγραψε η ίδια η ερευνήτρια στο Facebook. Γιάννης Ασσαέλ Επιστημονικός ερευνητής στην Google, ο Γιάννης Ασσαέλ χρησιμοποιεί μια μηχανή προκειμένου να απευθυνθεί στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ασσαέλ που αποφοίτησε από το Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης, ανέπτυξε κατά τη διάρκεια του διδακτορικού του στην Οξφόρδη ένα ρομπότ που αποδεικνύεται πιο αποδοτικό στο να διαβάζει τα χείλη από τους ανθρώπους. Παράλληλα, συγκαταλέγεται στην ομάδα εφευρετών για τέσσερις πατέντες, με το τελευταίο του πρότζεκτ να χρησιμοποιεί ένα δίκτυο νευρώνων προκειμένου να αποκαταστήσει χαμένα τμήματα σε αρχαία ελληνικά κείμενα. Ο Γιάννης Ασσαέλ μίλησε πριν από λίγο καιρό στους τελειόφοιτους του κολλεγίου από το οποίο αποφοίτησε και ο ίδιος στη Θεσσαλονίκη. «Η ικανότητά σας να προσαρμόζεστε και να αναπροσαρμόζεστε είναι καμιά φορά πολύ πιο σημαντική από το να πετυχαίνετε τους αρχικούς σας στόχους» έλεγε τότε στη νέα γενιά έπεται και εκείνου, ο επιστήμονας της Google. Το Κολλέγιο Ανατόλια, γνωστό επίσης και ως Αμερικάνικο Κολλέγιο, είναι ιδιωτικό σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Πυλαία της Θεσσαλονίκης. Ιδρύθηκε το 1886 από Αμερικανούς ιεραπόστολους στη Μερζιφούντα της Μικράς Ασίας. Το 1924 μεταφέρθηκε και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Γιώργος Καλλίγερος Στην λίστα όμως συναντάμε κι έναν οξυδερκή νου από την Ελλάδα, στον τομέα των επιχειρήσεων. Ο Γιώργος Καλλίγερος είναι συνιδρυτής της start up Pushme, που ανέπτυξε ένα δίκτυο επαναφόρτισης αναφορικά με την «μικροκινητικότητα» (micromobility) μέσα δηλαδή μετακίνησης στην πόλη, ηλεκτρικά σκούτερ και ποδήλατα. Ο Γιώργος Καλλίγερος είναι συνιδρυτής της stat up Pushme Η start up δίνει πρόσβαση στο δίκτυο σταθμών άμεσης επαναφόρτισης που έχει αναπτύξει, προκειμένου να μπορούν οι χρήστες να αντικαθιστούν τις μπαταρίες τους με νέες πλήρως φορτισμένες. Η ιδέα, αλλά και η εφαρμογή της που επεκτάθηκε σε 4.500 σημεία και 85 πόλεις ανά τον κόσμο ήταν τόσο επιτυχημένη, που το Pushme εξαγοράστηκε μερικώς από την γερμανική εταιρία TIER, μια ταχέως αναπτυσσόμενη επιχείριση στον τομέα των ηλεκτρικών scooter. Ο Κύπριος στη λίστα των 30αρηδων του Forbes Τέλος, στην λίστα «Τεχνολογία» εμφανίστηκε για το 2021 στο Forbes και το όνομα του Κύπριου, Κυριάκου Ελευθερίου. Μαζί με τον επίσης 28 ετών Raouf Yousfi δημιούργησαν την Terra η οποία ιδρύθηκε το 2020, εδρεύει στο Λονδίνο και αποτελεί τον ευκολότερο τρόπο, όπως αναφέρουν οι ιδρυτές της στη σχετική σελίδα στο Linkedin για τους χρήστες να συνδέσουν τα δεδομένα υγείας τους με εφαρμογές. https://www.iefimerida.gr/stories/neoi-kato-ton-30-forbes-ellines-kyprios

Κωνσταντίνα Ρασβάνη :Η μαθήτρια από τον Βόλο που έγινε δεκτή στο MIT με πλήρη υποτροφία. Δεκτή από το περίφημο ΜΙΤ, και μάλιστα με πλήρη υποτροφία, έχει γίνει η Κωνσταντίνα Ρασβάνη, μαθήτρια του 1ου Γενικού Λυκείου Βόλου. Το όνομα της Βολιώτισσας μαθήτριας συγκαταλέγεται, όπως αναφέρει η εφημερίδα «Ταχυδρόμος» μεταξύ των λιγοστών φοιτητών (4%) που γίνονται δεκτοί κάθε χρόνο στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης. Η κλίση της στις θετικές επιστήμες ήταν κάτι που φάνηκε από νωρίς. Ειδικότερα, κατά τα γυμνασιακά της χρόνια η ίδια είχε διακριθεί σε διαγωνισμούς της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος, πληροφορικής ως μέλος της εθνικής ομάδας, ενώ παράλληλα έχει λάβει διπλό μετάλλιο στην Εθνική Μαθηματική Ολυμπιάδα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και στη Βαλκανιάδα Νέων. Δεκτή είχε γίνει μάλιστα και σε μαθηματικό καλοκαιρινό camp, το PROMYS του Oxford University. H Kωνσταντίνα δήλωσε κανονικά συμμετοχή στις πανελλαδικές εξετάσεις, παράλληλα όμως κατέθεσε αιτήσεις σε κάποια από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ίδια, πέραν του ΜΙΤ, έχει γίνει επίσης δεκτή από το Princeton και το Rice, oνειρό της όμως και πρώτη της επιλογή αποτελεί η φοίτηση στο πρώτο. Προκειμένου να κάνει λοιπόν αυτό το όνειρο πραγματικότητα, έστειλε βιογραφικό, συστατικές επιστολές, έλαβε μέρος σε εξετάσεις, έδωσε συνεντεύξεις και κατάφερε να εξασφαλίσει πλήρη υποτροφία, με την οποία θα καλυφθούν το κόστος των σπουδών της, η διαμονή και η διατροφή της στην Αμερική. » Είμαι πολύ χαρούμενη. Ευτυχισμένη γιατί οι κόποι μου έπιασαν τόπο. Μέσα Αυγούστου θα φύγω για να εγκατασταθώ στην Μασαχουσέτη», ανέφερε η Κωνσταντίνα. Η ίδια, που, όπως αναφέρει η εφημερίδα, δεν σκοπεύει να μπει στην διαδικασία των πανελλαδικών εξετάσεων τον Ιούνιο, προσθέτει τα εξής: »Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους καθηγητές του 1ου ΓΕΝ Βόλου, το τοπικό παράρτημα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και όλους όσοι με βοήθησαν». Η διευθύντρια του σχολείου, Παρασκευή Λοντρίδου, επισημαίνει ότι » πρόκειται για ένα μαθηματικό μυαλό, ένα χαρισματικό παιδί, με εξαιρετικό ήθος που είναι ταγμένη στην επιστήμη. Ελπίζουμε ως καθηγητές να βάλαμε ένα λιθαράκι στην επιτυχία της και ευχόμαστε πραγμάτωση των στόχων της». https://www.in.gr/2021/04/14/greece/konstantina-rasvani-mathitria-apo-ton-volo-pou-egine-dekti-sto-mit-pliri-ypotrofia/

Επελέγη η πρώτη γυναίκα αραβικής καταγωγής για διαστημική εκπαίδευση στη NASA Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) επέλεξαν την πρώτη γυναίκα αραβικής καταγωγής για να εκπαιδευτεί ως αστροναύτης, καθώς η αναφερόμενη χώρα του Κόλπου επεκτείνει ταχύτατα, τις δραστηριότητες της στον τομέα του διαστήματος, ώστε να διαφοροποιήσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο. Πρόκειται για την 27χρονη Εμιρετιανή Νόρα αλ-Ματρουσί μηχανολόγο μηχανικό, που εργάζεται για τις κατασκευές της Εθνικής Πετρελαϊκής Εταιρίας του Αμπού Ντάμπι και θα λάβει μέρος, στην τάξη υποψηφίων αστροναυτών της NASA για το 2021 στις ΗΠΑ. Τα ΗΑΕ χρησιμοποιούν το διαστημικό τους πρόγραμμα για να αναπτύξουν τις επιστημονικές και διαστημικές τους δυνατότητες, αλλά και για να μειώσουν την εξάρτησή τους από το πετρέλαιο. Τον Φεβρουάριο, ένα ερευνητικό διαστημικό σκάφος των ΗΑΕ τέθηκε σε τροχιά γύρω από την πλανήτη Άρη, υλοποιώντας την πρώτη, σε παγκόσμιο επίπεδο διαπλανητική εξερευνητική αποστολή από τον Αραβικό Κόσμο. Τα ΗΑΕ προγραμματίζουν την εκτόξευση ενός διαστημικού οχήματος στο φεγγάρι, μέχρι το 2024, ενώ οραματίζονται μία αποικία στον ίδιο πλανήτη, μέχρι το 2117. Μαζί με την Ματρουσί θα είναι και ένας άλλος Εμιρετιανός, ο Μοχάμεντ αλ-Μούλα, ενώ συνολικά τέσσερις άνθρωποι συμμετέχουν στο διαστημικό πρόγραμμα των ΗΑΕ, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Συμπεριλαμβανομένου του Χάζα Αλ Μανσουρί που έγινε ο πρώτος Εμιρετιανός που πήγε στο διάστημα το 2019, όταν εκτοξεύτηκε στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η Νόρα, ήταν μεταξύ των 4.300 υποψηφίων που αξιολογήθηκαν για τις επιστημονικές τους γνώσεις, την εκπαίδευσή τους, αλλά και την πρακτική εμπειρία τους, ενώ στο επόμενο επίπεδο πέρασαν αξιολογήσεις για τη φυσική, την ψυχολογική και την ιατρική τους κατάσταση, σύμφωνα με διαστημικό κέντρο (MBRSC) στο Ντουμπάι. Τα ΗΑΕ ενεργοποίησαν ένα Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα το 2017 για να αναπτύξουν τοπική εξειδίκευση, με τον πληθυσμό τους να φτάνει στα 9,4 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ οι περισσότεροι από τους οποίους, είναι ξένοι εργαζόμενοι. Έτσι, τα ΗΑΕ στερούνται την ευρεία επιστημονική και βιομηχανική βάση των μεγάλων χωρών που έχουν παράδοση διαστημικής δράσης. https://www.tanea.gr/2021/04/11/science-technology/epelegi-i-proti-gynaika-aravikis-katagogis-gia-diastimiki-ekpaideysi-sti-nasa/ Πώς η αεράμυνα των ΗΠΑ απέτρεψε ντόμινο καταστροφής δορυφόρων. Η σχετικά νεοσύστατη Διοίκηση Διαστήματος των ΗΠΑ εξέδωσε κόκκινο συναγερμό και κατάφερε να προλάβει σύγκρουση δύο δορυφόρων της SpaceX και της OneWeb, η οποία θα είχε δημιουργήσει χιλιάδες συντρίμμια και δυνητικά θα απειλούσε άλλους δορυφόρους. Καθεμία από τις δύο εταιρείες αναπτύσσει τον δικό της αστερισμό δορυφόρων για την παροχή διαδικτυακής πρόσβασης σε δυσπρόσιτες περιοχές του κόσμου. Η SpaceX του φιλόδοξου επιχειρηματία Έλον Μασκ έχει εκτοξεύσει σχεδόν 1.400 μικρούς δορυφόρους Starlink σε χαμηλή γήινη τροχιά, από τους περίπου 12.000 που σχεδιάζει για το μέλλον. Η OneWeb, η οποία επανέκαμψε πέρυσι μετά τη χρεοκοπία της και ανήκει σήμερα στη βρετανική κυβέρνηση και σε ινδικό όμιλο, έχει εκτοξεύσει 146 από τους 650 που σχεδιάζει να θέσει τελικά σε τροχιά αλλά σε μεγαλύτερο ύψος. Το περιστατικό συνέβη στις 30 Μαρτίου αλλά αποκαλύφθηκε μέρες αργότερα από το Verge και τελικά επιβεβαιώθηκε από τη OneWeb, ενώ η SpaceX ακολούθησε την πάγια τακτική της να μην απαντά σε ερωτήματα δημοσιογράφων. Το ατύχημα παραλίγο να συμβεί πέντε ημέρες μετά την ταυτόχρονη εκτόξευση 36 δορυφόρων της OneWeb, καθένας από τους οποίους έχει μέγεθος μικρής βαλίτσας. Καθώς οι δορυφόροι ανέβαιναν προς την τελική τροχιά του, ένας από αυτούς πέρασε σε απόσταση μόλις 58 μέτρων από δορυφόρο της Space που κινούταν σε ύψος 550 χλμ. Την OneWeb έλαβε πολλαπλές προειδοποιήσεις από 18η Μοίρα της αμερικανικής Διοίκησης Διαστήματος. Η εταιρεία επικοινώνησε τότε με τη SpaceX, η οποία απενεργοποίησε το αυτόματο σύστημα πρόληψης συγκρούσεων, που ελέγχεται από τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να δώσει στην OneWeb το περιθώριο να διορθώσει την πορεία του δικού της δορυφόρου. Ο λόγος που το αυτόματο σύστημα χρειάστηκε να απενεργοποιηθεί δεν διευκρινίστηκε. Το αυτοματοποιημένο σύστημα της SpaceX έχει προκαλέσει ανησυχία σε άλλες εταιρείες δορυφόρων, οι οποίοι δεν γνωρίζουν προς τα πού θα εκτρέψει το σύστημα τους δορυφόρους Starlink σε περίπτωση επικίνδυνης προσέγγισης. «Το θέμα είναι ο συντονισμός» είπε στο Verge ο Κρις ΜακΛάφλιν, υπεύθυνος κυβερνητικών υποθέσεων της OneWeb. «Δεν αρκεί να πει κανείς ‘Έχω αυτόματο σύστημα’ αφού ο άλλος μπορεί να μην έχει και δεν θα γνωρίζει τι πρόκειται να κάνει το δικό σου» εξήγησε. Το περιστατικό δεν ήταν το πρώτο για την SpaceX. Το 2019, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) αναγκάστηκε να αλλάξει την πορεία δορυφόρου της που κινδύνευε να συγκρουστεί με δορυφόρο Starlink. H SpaceX είχε πει τότε ότι δεν μετακίνησε τον δικό της δορυφόρο λόγω τεχνικού προβλήματος που εμπόδιζε την επικοινωνία με τον ESA. Ανάλογα περιστατικά πρέπει να αναμένονται και στο μέλλον, καθώς η Amazon του Τζεφ Μπέζος και η εταιρεία Telesat σχεδιάζουν τους δικούς της αστερισμούς δορυφορικού Internet, και ο δορυφόροι τους θα πετούν κι αυτοί πιο ψηλά από ό,τι οι δορυφόροι Starlink. https://www.in.gr/2021/04/12/b-science/space/pos-aeramyna-ton-ipa-apetrepse-ntomino-katastrofis-doryforon/

Ψηλορείτης: 35 χρόνια λειτουργίας για τo Αστεροσκοπείο Σκίνακα. Tα 35 του χρόνια κλείνει το Αστεροσκοπείο Σκίνακα στον Ψηλορείτη στο Ρέθυμνο, από τη μέρα που μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), μαζί με εκπροσώπους της κυβέρνησης, επισήμους και πλήθος κόσμου από ολόκληρη την Κρήτη, στις 12 Απριλίου του 1986 βρέθηκαν σε μια κορυφή του Ψηλορείτη, 20 χιλιόμετρα από τον ιστορικό Δήμο Ανωγείων, για να γιορτάσουν τα εγκαίνια του Αστεροσκοπείου Σκίνακα και τη λειτουργία του πρώτου τηλεσκοπίου του, με κάτοπτρο διαμέτρου 30 εκατοστών. Σήμερα, η επιστημονική κοινότητα και το ΙΤΕ γιορτάζουν την επιτυχημένη -όπως τη χαρακτηρίζουν- 35ετή πορεία του Αστεροσκοπείου του Σκίνακα και προσβλέπουν με ενθουσιασμό στις νέες προοπτικές που ανοίγονται. Την ημέρα των εγκαινίων ο ενθουσιασμός όπως καταμαρτυρούν οι επιστήμονες και τα στελέχη του αστεροσκοπείου, ήταν μεγάλος, καθώς το ακαδημαϊκό οικοσύστημα του ΙΤΕ και του Πανεπιστημίου Κρήτης γινόταν το πρώτο στην Ελλάδα που αποκτούσε ένα ερευνητικό αστεροσκοπείο στο οποίο μπορούσε να εκπαιδεύει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους φοιτητές του. Επίσης το νέο τηλεσκόπιο έδωσε την ευκαιρία στους επισκέπτες να παρατηρήσουν τον κομήτη του Χάλεϊ, ο οποίος, πιστός στο ραντεβού του με τη Γη, γινόταν ορατός και πάλι έπειτα από 76 χρόνια. Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα δημιουργήθηκε ως κοινή ερευνητική υποδομή του Πανεπιστημίου Κρήτης, του ΙΤΕ και του Ινστιτούτου Max Planck στη Γερμανία. Οι πρωτεργάτες, στο όραμα και την υποστήριξη των οποίων οφείλουμε τη δημιουργία του Αστεροσκοπείου Σκίνακα, ήταν ο Καθηγητής και πρώτος διευθυντής του Αστεροσκοπείου Γιάννης Παπαμαστοράκης, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Max Planck Εξωγήινης Φυσικής καθ. Gerhard Haerendel, ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Πανεπιστημίου Κρήτης καθηγητής Γρηγόρης Σηφάκης και ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΤΕ, καθηγητής Ελευθέριος Οικονόμου. Στα 35 χρόνια που πέρασαν, το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα απέκτησε ένα μεγαλύτερο τηλεσκόπιο με διάμετρο 1.3 μ. καθώς και πληθώρα από ερευνητικά όργανα τελευταίας τεχνολογίας, τα οποία, σε συνδυασμό με το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό του, το εδραίωσαν ως το πλέον παραγωγικό αστεροσκοπείο της χώρας μας: οι παρατηρήσεις από τον Σκίνακα έχουν οδηγήσει μέχρι σήμερα σε 247 εργασίες σε ερευνητικά περιοδικά με κριτές οι οποίες έχουν λάβει πάνω από 6000 αναφορές. Δεκάδες φοιτητές από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και όχι μόνο, έχουν εκπαιδευτεί στις εγκαταστάσεις του, ενώ 15 διδακτορικές διατριβές έχουν εκπονηθεί χρησιμοποιώντας δεδομένα από τα τηλεσκόπιά του. Επίσης, κάθε καλοκαίρι στις καθιερωμένες ανοικτές βραδιές, εκατοντάδες επισκέπτες έχουν τη μοναδική ευκαιρία να θαυμάσουν τον υπέροχο νυχτερινό ουρανό από υψόμετρο 1750μ. και να παρατηρήσουν αστέρια και νεφελώματα, τα οποία βρίσκονται χιλιάδες έτη φωτός μακριά μας. Όπως επισημαίνει το ΙΤΕ, «η ίδρυση από την Πολιτεία του Ινστιτούτου Αστροφυσικής του ΙΤΕ, πριν από τρία χρόνια, έχει δώσει μία νέα δυναμική στο Αστεροσκοπείο. Με τη στήριξη του Πανεπιστημίου Κρήτης, του ΙΤΕ, του Δήμου Ανωγείων και της Περιφέρειας Κρήτης, στην επόμενη διετία, οι εγκαταστάσεις του θα αναβαθμιστούν δραματικά. Οι εργασίες για καλύτερη πρόσβαση και έναν νέο θόλο στο Αστεροσκοπείο έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ προγραμματίζεται η απόκτηση ενός μεγαλύτερου τηλεσκοπίου καθώς και η δημιουργία ενός νέου κτηρίου-πολυχώρου, για την υποδοχή των επισκεπτών και τη διοργάνωση εκδηλώσεων. Επιπλέον, το Αστεροσκοπείο Σκίνακα, εκτός από τον εκπαιδευτικό και ερευνητικό ρόλο που ήδη επιτελεί αναμένεται να ξεκινήσει και μια τρίτη δραστηριότητα, αυτή της παροχής υπηρεσιών προς την Πολιτεία και τους ιδιώτες. Οι νέες δυνατότητες που του δίνονται με τη συμμετοχή του σε θέματα τηλεπικοινωνιών μέσω της οπτικής σύνδεσης λέιζερ με τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, καθώς και παρακολούθησης και ασφάλειας άλλων διαστημικών συσκευών σε τροχιά γύρω από τη Γη, δημιουργούν νέες ευκαιρίες απτής προσφοράς προς την κοινωνία και την οικονομία της Κρήτης αλλά και της χώρας μας γενικότερα». https://www.naftemporiki.gr/story/1713503/psiloreitis-35-xronia-leitourgias-gia-to-asteroskopeio-skinaka

Η μεγάλη διαμάχη. Η αντίληψη που έχουμε σήμερα για το μέγεθος του Σύμπαντος και τον αριθμό των γαλαξιών που περιλαμβάνει είναι στην πραγματικότητα κάτι που ανακαλύψαμε σχετικά πρόσφατα, πριν από μόλις 100 χρόνια. Την εποχή εκείνη θεωρούσαμε ότι τα πάντα που βλέπαμε στον ουρανό περιλαμβάνονταν στο εσωτερικό του Γαλαξία μας, ενώ, αντίθετα, μια άλλη θεωρία υποστήριζε ότι ο Γαλαξίας μας, που δίνει την εντύπωση ενός φωτισμένου ποταμού πάνω στον νυχτερινό ουρανό, ήταν ένας μόνο από τους κόσμους-νησιά που ήταν διάσπαρτα στο Σύμπαν. Η ιστορία μας ξεκίνησε ως εξής: Το 1917 ο Αμερικανός αστρονόμος Χάρλοου Σάπλεϊ (1885-1972), χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο των 100 ιντσών του αστεροσκοπείου του όρους Γουίλσον στην Καλιφόρνια, άρχισε να παρατηρεί 69 από τα τότε γνωστά σφαιρωτά σμήνη και το πρώτο πράγμα που τον εντυπωσίασε ήταν το ότι, περιέργως πως, τα σμήνη αυτά δεν φαίνονταν ομοιόμορφα διασκορπισμένα στον ουρανό. Τα περισσότερα τα έβρισκε στον καλοκαιρινό ουρανό και προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση, ενώ το 1/3 περίπου απ’ αυτά ήταν μαζεμένο γύρω από τον αστερισμό του Τοξότη. Με βάση τις παρατηρήσεις του αυτές ο Σάπλεϊ έκανε την εξής ανακοίνωση: «Τα σφαιρωτά σμήνη αντιπροσωπεύουν κατά κάποιο τρόπο τον σκελετό του σώματος του γαλαξιακού συστήματος, η δε χωροταξική διάταξή τους δείχνει ότι το κέντρο του Γαλαξία μας βρίσκεται προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Τοξότη, διότι προς τα εκεί βρίσκεται και το κέντρο του συστήματος των σφαιρωτών σμηνών». Εάν παραδεχτούμε την άποψη ότι η πλειονότητα των σμηνών αυτών είναι συγκεντρωμένη γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας, τότε υπολογίζοντας τις αποστάσεις τους από εμάς μπορούμε να υπολογίσουμε και την απόστασή μας από το γαλαξιακό κέντρο με βάση μια μέθοδο υπολογισμού των αποστάσεων που είχε ανακαλύψει το 1912 η αστρονόμος Ενριέτα Λίβιτ (1868-1921), η οποία ήταν συνεργάτις του Σάπλεϊ στο αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ. Ετσι, γύρω στο 1920 είχε γίνει πια αντιληπτό ότι ο Ηλιος δεν βρισκόταν στο κέντρο του Γαλαξία, αλλά ταξίδευε κι αυτός στο Διάστημα μαζί με τα δισεκατομμύρια άλλα άστρα που σχηματίζουν την αστρική μας πολιτεία. Από καιρό, επίσης, ορισμένες τηλεσκοπικές παρατηρήσεις είχαν αποκαλύψει μια ξεχωριστή σπειροειδή μορφή σε ορισμένους νεφελοειδείς, που οδηγούσαν στο συμπέρασμα πως οι νεφελοειδείς αυτοί ίσως να ήταν στην πραγματικότητα μεμονωμένα και ξεχωριστά κοσμικά νησιά, απόμακρες δηλαδή αστρικές πολιτείες, κι όχι κάποια νεφελώματα αερίων και σκόνης. Αλλοι πάλι έλεγαν: «Αδύνατον, το Σύμπαν δεν μπορεί να είναι τόσο πελώριο». Τις δύο διαφορετικές αυτές απόψεις κλήθηκαν να παρουσιάσουν και να υποστηρίξουν μπροστά σ’ ένα ευρύτερο κοινό ο Χάρλοου Σάπλεϊ και ο Χέμπερ Κέρτις (1872-1942). Η μεγάλη αυτή διαμάχη ιδεών, που έκτοτε έμεινε γνωστή στην ιστορία της Αστρονομίας ως το «Μεγάλο Ντιμπέιτ», οργανώθηκε στις 26 Απριλίου του 1920 στο Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν της Ουάσιγκτον από την Αμερικανική Εθνική Ακαδημία Επιστημών. Ο Σάπλεϊ υποστήριζε την ύπαρξη ενός τεράστιου Γαλαξία που περιλάμβανε στο εσωτερικό του ακόμη και τους «νεφελοειδείς», ενώ ο Κέρτις υποστήριζε ότι είχαμε να κάνουμε με έναν σχετικά μικρό Γαλαξία κι ότι οι «νεφελοειδείς» ήταν παρόμοια αστρικά νησιά πέρα και μακριά από τον δικό μας. Οπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιστάσεις, και οι δύο επιστήμονες είχαν και δίκιο και άδικο. Γιατί σύντομα αποκαλύφθηκε ότι και ο Γαλαξίας μας είναι πραγματικά τεραστίων διαστάσεων αλλά και ότι το Σύμπαν είναι ακόμη πιο τεράστιο, περιλαμβάνοντας μέσα του δισεκατομμύρια γαλαξίες σαν τον δικό μας. Κι έτσι, στις 6 Οκτωβρίου 1923, με τη ραγδαία εξέλιξη της φωτογραφικής τέχνης και με τη βοήθεια του τεράστιου για την εποχή εκείνη τηλεσκοπίου με κάτοπτρο διαμέτρου 2,5 μέτρων, στο όρος Γουίλσον στην Καλιφόρνια, ο αστρονόμος Εντγουιν Χαμπλ (1889-1953) κατόρθωσε να φωτογραφίσει μεμονωμένα άστρα στον νεφελοειδή της Ανδρομέδας, επιβεβαιώνοντας έτσι την άποψη ότι επρόκειτο για έναν απόμακρο αστρικό κόσμο, έναν άλλο, διαφορετικό γαλαξία. Τον Φεβρουάριο του 1924 ο Χαμπλ ανακοίνωσε την ανακάλυψή του στον Σάπλεϊ μ’ ένα σύντομο σημείωμα, ενώ λίγο αργότερα, στο Συνέδριο της Αμερικανικής Ενωσης για την Προώθηση της Επιστήμης, έγινε και η πρώτη επίσημη γνωστοποίηση της ανακάλυψης. Την Πρωτοχρονιά του 1925, στο Συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας, ο Χαμπλ έδωσε τις λεπτομέρειες των παρατηρήσεών του, πως ο νεφελοειδής της Ανδρομέδας ήταν στην πραγματικότητα μια τεράστια πολιτεία δισεκατομμυρίων άστρων έξω και πέρα από τον δικό μας Γαλαξία. Οπότε αποδείχθηκε ότι και οι υπόλοιποι νεφελοειδείς είναι πέρα και μακριά από τον δικό μας Γαλαξία, αυτόνομοι και απόμακροι γαλαξίες σαν τον δικό μας. Ετσι, η ανακάλυψη του Χαμπλ μάς αποκάλυψε μέσα σε μια νύχτα ότι το Σύμπαν ήταν πολύ πιο τεράστιο απ’ ό,τι μπορούσαμε να φανταστούμε μέχρι τότε. https://www.kathimerini.gr/culture/561326398/i-megali-diamachi/