Δροσος Γεωργιος

Τεχνολογία αφαλάτωσης με ηλιακή ενέργεια. Το νερό είναι πανταχού παρόν στη Γη, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος του είναι αλμυρό, οπότε και μεγάλο μέρος του κόσμου αντιμετωπίζει έλλειψη γλυκού νερού- ωστόσο επιστήμονες στην Κίνα ελπίζουν να βοηθήσουν στο συγκεκριμένο θέμα, αναπτύσσοντας μια συσκευή αφαλάτωσης υψηλών επιδόσεων που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Η σχετική έρευνα παρουσιάζεται στο AIP Advances της AIP Publishing. Η συσκευή αποτελείται από ένα στρώμα με τιτάνιο (TiNO- titanium nitride oxide), ικανό να απορροφά ηλιακή ενέργεια. Το TiNO εναποτίθεται σε ένα ειδικό είδος χαρτιού και αφρού που επιτρέπει στο στοιχείο απορρόφησης ηλιακής ενέργειας να πλέει στο θαλασσινό νερό. Όταν το ηλιακό φως πέφτει πάνω στο στρώμα τιτανίου, θερμαίνεται γρήγορα και εξατμίζει το νερό. Τοποθετώντας τη μονάδα σε ένα διαφανές δοχείο με μια κυρτή σκεπή από χαλαζία, οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και συλλέγονται, παράγοντας μεγάλη ποσότητα γλυκού νερού. «Στον τομέα της ηλιακής ενέργειας το TiNO αποτελεί μια κοινή επικάλυψη απορρόφησης ηλιακής ενέργειας που κυκλοφορεί στο εμπόριο και χρησιμοποιείται ευρέως σε ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού και σε φωτοβολταϊκά» είπε ένας εκ των ερευνητών, ο Τσάο Τσανγκ. «Έχει υψηλό βαθμό απορρόφησης ηλιακής ενέργειας και χαμηλή εκπομπή θερμότητας, και μπορεί να μετατρέπει αποτελεσματικά την ηλιακή ενέργεια σε θερμική». Οι ερευνητές ανέπτυξαν μια μέθοδο εναπόθεσης ενός στρώματος TiNO χρησιμοποιώντας μια τεχνική που είναι γνωστή ως magnetron sputtering. Χρησιμοποίησαν έναν ειδικό τύπο πολύ πορώδους χαρτιού το οποίο λειτουργεί απορροφητικά για να παρέχει νερό από δεξαμενή αλμυρού νερού. Το χαρτί αυτό αποτελείται από ίνες ξύλου και χρησιμοποιείται ευρέως σε πάνες μωρών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αλμυρότητα του θαλασσινού νερού είναι πάνω από 75.000 milligram άλατος ανά λίτρο. Το συνηθισμένο πόσιμο νερό έχει αλμυρότητα περίπου 200 milligram ανά λίτρο. Η μονάδα αφαλάτωσης ήταν σε θέση να μειώσει την αλμυρότητα σε λιγότερο από 2 milligram ανά λίτρο. https://www.naftemporiki.gr/story/1721221/texnologia-afalatosis-me-iliaki-energeia

Παράταση ζωής για το drone στον Άρη. Για πρώτη φορά ένα αυτόνομο ιπτάμενο όχημα ταξίδεψε σε άλλον πλανήτη. Το Ingenuity, το drone της αποστολής Perseverance της NASA, έφτασε στον Άρη μαζί με τον ρομποτικό εξερευνητή που τον μετέφερε εκεί. Οι επιτελείς της αποστολής είχαν πει ότι το μέρος της αποστολής που αφορούσε το drone θα ήταν απόλυτα πετυχημένο ακόμη και αν το ιπτάμενο όχημα σηκωνόταν απλά για λίγα δευτερόλεπτα από το αρειανό έδαφος και δεν κατάφερνε να κάνει τίποτε άλλο στην συνέχεια. Τελικά το Ingenuity ολοκλήρωσε με επιτυχία όλα τα στάδια της αποστολής. Την Παρασκευή 30 Απριλίου πραγματοποίησε την τέταρτη προγραμματισμένη πτήση του στην οποία πέταξε πιο μακριά και πιο γρήγορα από όλες τις προηγούμενες. Tο drone πέταξε σε απόσταση 233 μέτρων από την βάση του με ταχύτητα 13 χλμ./ώρα. Σε αυτή την τέταρτη πτήση του το Ingenuity κατέγραψε πολλές φωτογραφίες και βίντεο που θα καταφτάσουν την Γη με κάποια καθυστέρηση αφού το drone στέλνει τα δεδομένα του πρώτα στο ρόβερ και αυτό τα μεταδίδει στο κέντρο ελέγχου της αποστολής. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό η αποστολή του Ingenuity θα ολοκληρωνόταν στην πέμπτη του πτήση που θα γινόταν τις πρώτες μέρες του Μαΐου. Όμως η NASA βλέποντας ότι το drone τα πηγαίνει περίφημα αποφάσισε να συνεχίσει τις πτήσεις του όσο συνεχίζει να λειτουργεί. Ανακοίνωσε ότι παρατείνει την αποστολή του για τουλάχιστον ένα μήνα και σχεδιάζει καινούργιες και πιο δύσκολες διαδρομές για το αυτόνομο ιπτάμενο όχημα. Όπως είναι ευνόητο η επιστημονική κοινότητα χαιρέτισε αυτή την εξέλιξη και αναμένει με ενδιαφέρον τις εικόνες και τα δεδομένα που θα στείλει το drone. Γίνεται επίσης σαφές ότι μπορούμε να βασιζόμαστε στην χρήση αυτόνομων ιπτάμενων οχημάτων για την διαστημική εξερεύνηση και η αποστολή του Ingenuity θα βοηθήσει στην κατασκευή ολοένα και πιο προηγμένων drones που θα κινούνται σε άλλους κόσμους. Ένα τέτοιο προγραμματίζει να στείλει η NASA σε λίγα χρόνια στον Τιτάνα, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Κρόνου που έχει έντονη γεωατμοσφαιρική δραστηριότητα. https://www.naftemporiki.gr/story/1721738/paratasi-zois-gia-to-drone-ston-ari

To Hubble φωτογράφισε έναν κοσμικό τοκετό. Σε απόσταση 370 ετών φωτός από την Γη στον αστερισμό του Κενταύρου βρίσκεται το άστρο PDS 70. Εκεί έχει σχηματιστεί ένας δίσκος κοσμικής ύλης ο οποίος αποτελεί την πηγή του σχηματισμού πλανητών. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble έστρεψε το βλέμμα του στο σύστημα του PDS 70 και κατάφερε καταγράψει απευθείας εικόνες ενός γιγάντιου πλανήτη που γεννιέται εκεί. Πρόκειται για ένα πλανήτη που οι παρατηρήσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής δείχνουν ότι έχει μάζα τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, του Δία. «Δεν γνωρίζουμε πολλά για το πώς ένας πλανήτης μετά τον αρχικό του σχηματισμό αναπτύσσεται και μετατρέπεται σε γιγάντιο. Αυτό το πλανητικό σύστημα μας δίνει για πρώτη φορά την δυνατότητα να παρατηρήσουμε απευθείας την κοσμική ύλη να πέφτει πάνω σε ένα πλανήτη. Η έρευνα μας ανοίγει ένα νέο παράθυρο σε αυτό τον τομέα» αναφέρει σε ανακοίνωση του ο Μπρένταν Μπάουλερ, καθηγητής αστρονομίας στο Πανεπιστημίου του Τέξας και μέλος της ερευνητικής ομάδας. Ο πλανήτης που ονομάστηκε PDS 70b σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα που έκανε την ανακάλυψη συνεχίζει να συλλέγει υλικά από τον δίσκο αλλά κατά πάσα πιθανότητα βρίσκεται στα τελικά στάδια του σχηματισμού του και το μέγεθος του θα είναι περίπου αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Οι ερευνητές είναι ενθουσιασμένοι εκτός των άλλων και από το γεγονός ότι κατάφεραν να κάνουν την ανακάλυψη χρησιμοποιώντας το ηλικίας 31 ετών Hubble που έχει ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη και προσδοκία τόσο για την διάρκεια ζωής του όσο και τις ικανότητες του. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό το πιο προηγμένο και ισχυρό διαστημικό τηλεσκόπιο που έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα, το James Webb, θα εκτοξευτεί το προσεχές φθινόπωρο για να αντικαταστήσει το Hubble το οποίο θα… συνταξιοδοτηθεί αλλά με τέτοιες επιδόσεις που συνεχίζει να έχει το Hubble η επιστημονική κοινότητα αναμένεται να πιέσει για την συνέχιση της λειτουργίας του. https://www.naftemporiki.gr/story/1721906/to-hubble-fotografise-enan-kosmiko-toketo

Πόσο μεγάλα είναι τα σωματίδια άλφα; Το μέγεθος των σωματιδίων α (πυρήνες ατόμων ηλίου) προσδιορίστηκε με εξαιρετική ακρίβεια χρησιμοποιώντας εξωτικά άτομα ηλίου, όπου ένα ηλεκτρόνιο του ατόμου του ηλίου αντικαθίσταται με τον βαρύτερο ξάδελφό του, ένα μιόνιο. Το άτομο ηλίου Το ήλιο-4 (^{4}_{2}He) είναι το δεύτερο πιο άφθονο στοιχείο στο Σύμπαν, μετά το υδρογόνο. Ο πυρήνας του ατόμου του ηλίου συνίσταται από δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια και απογυμνωμένος από τα δύο ηλεκτρόνια, ονομάζεται σωματίδιο α. Αυτό το σωματίδιο είναι συμπαγέστερο σε σχέση με άλλους ελαφρούς πυρήνες – για παράδειγμα, είναι περίπου 20% μικρότερο από τον πυρήνα του δευτερίου (^{2}_{1}H), ενός ισοτόπου του υδρογόνου, το οποίο περιέχει μόνο ένα πρωτόνιο και ένα νετρόνιο. Το ακριβές μέγεθος του σωματιδίου α παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας ενός παλαιότερου πειράματος που έδειχνε ότι η ακτίνα του πρωτονίου είναι σημαντικά μικρότερη από την θεωρούμενη τιμή. Αυτό το αποτέλεσμα οδήγησε σε πολλές εικασίες σχετικά με τις πιθανές ατέλειες του καθιερωμένου προτύπου της φυσικής των σωματιδίων. Οι Krauth et al δημοσίευσαν στο περιοδικό Nature, την εργασία τους όπου περιγράφεται η μέτρηση του μεγέθους των σωματιδίων α που θέτει όρια σ’ αυτές τις εικασίες και αποτελεί σημείο αναφοράς για την θεωρία της πυρηνικής δομής. Οι συγγραφείς της εν λόγω εργασίας μέτρησαν το μέγεθος των σωματιδίων α χρησιμοποιώντας μια τεχνική γνωστή ως φασματοσκοπία λέιζερ. Αυτή η προσέγγιση βασίζεται στο γεγονός ότι τα άτομα μπορούν να εκπέμπουν και να απορροφούν φως μόνο σε διακριτές συχνότητες, οι οποίες καθορίζονται από τις λεπτομέρειες της ατομικής δομής – δηλαδή, την αλληλεπίδραση των αρνητικά φορτισμένων ηλεκτρονίων με τον θετικά φορτισμένο πυρήνα, αλλά και μεταξύ τους. Τα πρωτόνια αποτελούν το θετικό ηλεκτρικό φορτίο του πυρήνα. Ο αριθμός των πρωτονίων καθορίζει το στοιχείο και η έκτασή τους στον χώρο χαρακτηρίζεται από μια ιδιότητα που ονομάζεται ακτίνα πυρηνικού φορτίου. Αυτή η ακτίνα καθορίζει το μέγεθος του πυρήνα. Οι τιμές των συχνοτήτων απορρόφησης και εκπομπής εξαρτώνται ελαφρώς και από την ακτίνα του ηλεκτρικού φορτίου. Επομένως, αυτή η ακτίνα μπορεί να προσδιοριστεί εφόσον η ατομική δομή είναι πολύ καλά γνωστή για έναν επαρκώς ακριβή υπολογισμό όλων των άλλων παραγόντων που επηρεάζουν τις συχνότητες. Αν και έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σε αυτόν τον τομέα, τέτοιοι προσδιορισμοί είναι επί του παρόντος δυνατοί μόνο για συστήματα δύο σωμάτων – δηλαδή, ένα μόνο ηλεκτρόνιο ή παρόμοιο σωματίδιο που συνδέεται με έναν πυρήνα. Η προσθήκη ενός επιπλέον σωματιδίου οδηγεί σε μια τεράστια αύξηση της πολυπλοκότητας και τέτοιοι κβαντομηχανικοί υπολογισμοί είναι προς το παρόν αδύνατοι. Γι αυτό, η φασματοσκοπία λέιζερ είχε χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα για την άμεση εξαγωγή των μεγεθών μόνο του πρωτονίου και του πυρήνα δευτερίου. Ο Krauth και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν μια έξυπνη μέθοδο για να εφαρμόσουν αυτήν την μέθοδο στο σωματίδιο α. Τοποθέτησαν αρνητικά φορτισμένα μιόνια – τα βαρύτερα ξαδέλφια των ηλεκτρονίων – σε αέριο ήλιο μικρής πυκνότητας. Οι συγκρούσεις μεταξύ των μιονίων και των ατόμων του αερίου προκάλεσαν την απώλεια ενέργειας στα μιόνια και επέτρεψαν σε ένα μιόνιο να αντικαταστήσει ένα από τα δύο ηλεκτρόνια σε ένα άτομο ηλίου (βλέπε σχήμα). Στη συνέχεια, αυτό το μιόνιο χάνει περισσότερη ενέργεια και πλησιάζει πιο κοντά στον ατομικό πυρήνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, το δεύτερο ηλεκτρόνιο αποβάλλεται από το άτομο, και έτσι δημιουργείται ένα θετικά φορτισμένο ιόν αποτελούμενο από ένα σωματίδιο α και ένα μιόνιο. α. Ο πυρήνας του ατόμου του ηλίου, γνωστός και ως σωματίδιο α, περιλαμβάνει δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια. Το άτομο του ηλίου περιβάλλεται από δύο ηλεκτρόνια. Ο Krauth και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν ένα πείραμα στο οποίο ένα μιόνιο αντικατέστησε ένα ηλεκτρόνιο σε ένα άτομο ηλίου. b. Αυτό το μιόνιο σταδιακά πλησιάζει πιο κοντά στον πυρήνα και διώχνει το δεύτερο ηλεκτρόνιο από το άτομο. c. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι ένα μιονικό ιόν ηλίου – ένα θετικά φορτισμένο ιόν αποτελούμενο από ένα σωματίδιο α και ένα μιόνιο. Οι ερευνητές έριξαν φως με λέιζερ σ’ αυτό το ιόν λίγο μετά το σχηματισμό του. Τότε σε μερικές περιπτώσεις, το μιόνιο κινήθηκε ακόμα πιο κοντά στον πυρήνα, παράγοντας έτσι ένα φωτόνιο ακτίνων Χ. Αναλύοντας αυτήν την εκπομπή ακτίνων Χ, καθόρισαν το μέγεθος του πυρήνα ηλίου με πρωτοφανή ακρίβεια. Η ατομική δομή αυτού του μιονικού ιόντος ηλίου μπορεί να προσδιοριστεί θεωρητικά με εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια. Επιπλέον, επειδή το μιόνιο έχει περίπου 200 φορές την μάζα ενός ηλεκτρονίου, βρίσκεται περίπου 200 φορές πιο κοντά στον πυρήνα του ηλίου από ένα ηλεκτρόνιο. Ως αποτέλεσμα, η φασματοσκοπία λέιζερ είναι περίπου οκτώ εκατομμύρια φορές πιο ευαίσθητη στο μέγεθος των σωματιδίων α όταν χρησιμοποιείται ένα μιονικό ιόν ηλίου, σε σχέση με ένα συνηθισμένο φορτισμένο ιόν ηλίου. Τελικά ο προσδιορισμός της ακτίνας των σωματιδίων α έγινε με ακρίβεια μόλις ενός attometre (10-18m), το οποίο είναι περίπου 1.000 το μέγεθος της ακτίνας πρωτονίων. Η ακτίνα που προέκυψε είναι rα=1,66824(83) femtometres, και είναι περίπου πέντε φορές ακριβέστερη σε σχέση με τις μετρήσεις που βασίζονται στη σκέδαση ηλεκτρονίων με ήλιο-6 (^{6}_{2}He). Για πρώτη φορά, τα αποτελέσματα από τη φασματοσκοπία λέιζερ των μιονικών ατόμων και της σκέδασης ηλεκτρονίων βρίσκονται σε εξαιρετική συμφωνία, κάτι που δεν ισχύει για τις αντίστοιχες μετρήσεις με πρωτόνια ή πυρήνες δευτερίου. https://physicsgg.me/2021/05/05/%cf%80%cf%8c%cf%83%ce%bf-%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%b1-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%cf%83%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%af%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%cf%86%ce%b1/

Η Κίνα εκτόξευσε το κύριο τμήμα του διαστημικού σταθμού της. Η Κίνα έκανε ένα σημαντικό βήμα στο διαστημικό πρόγραμμά της: εκτόξευσε την κεντρική μονάδα για τον δικό της, μόνιμο, διαστημικό σταθμό. Η μονάδα Tianhe ή «Ουράνια Αρμονία» εκτοξεύθηκε στο διάστημα πάνω σε έναν πύραυλο Long March 5B από το κέντρο εκτόξευσης Γουέντσανγκ. Αυτή είναι η πρώτη από τις συνολικά 11 αποστολές που απαιτούνται για την ολοκλήρωση, τον εξοπλισμό και την επάνδρωση του διαστημικού σταθμού, που αναμένεται ότι θα είναι πλήρως λειτουργικός στα τέλη του 2022. Τουλάχιστον 12 αστροναύτες εκπαιδεύονται για την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στον διαστημικό σταθμό, με το Shenzhou-12, που αναμένεται να εκτοξευθεί τον Ιούνιο. Ανάμεσά τους είναι βετεράνοι, με διαστημικές πτήσεις στο ενεργητικό τους, πρωτάρηδες και γυναίκες. Το Tianhe είναι το τμήμα στο οποίο θα ζουν τρεις αστροναύτες κάθε φορά. Στις επόμενες αποστολές θα εκτοξευθούν άλλες δύο μονάδες στις οποίες θα γίνονται πειράματα. Επίσης, θα γίνουν τέσσερις αποστολές φορτίου και άλλες τόσες επανδρωμένες. Oταν ολοκληρωθεί, στα τέλη του 2022, ο διαστημικός σταθμός σε σχήμα «Τ» αναμένεται να ζυγίζει περίπου 66 τόνους. Θεωρητικά μπορεί να επεκταθεί σε έως και έξι μονάδες, ενώ είναι σχεδιασμένος να μείνει σε λειτουργία τουλάχιστον 10 χρόνια. Η Κίνα άρχισε να σχεδιάζει την κατασκευή του δικού της διαστημικού σταθμού το 1992. Ανάγκη που προέκυψε έπειτα από τον αποκλεισμό της χώρας από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, κυρίως λόγω των αμερικανικών ενστάσεων, εξαιτίας της μυστικής φύσης του κινεζικού διαστημικού προγράμματος και των στενών δεσμών του με τις ένοπλες δυνάμεις. Έπειτα από χρόνια επιτυχών εκτοξεύσεων πυραύλων και δορυφόρων, η Κίνα έστειλε τον πρώτο αστροναύτη της στο διάστημα τον Οκτώβριο του 2003. Ήταν μόλις η τρίτη χώρα που το πέτυχε αυτό ανεξάρτητα, έπειτα από τη Σοβιετική Ένωση και τις ΗΠΑ. Ακολούθησαν και άλλες επανδρωμένες αποστολές, όπως και η εκτόξευση δύο πειραματικών σταθμών με μία μονάδα, των Tiangong-1 και Tiangong- 2. Το πλήρωμα του δεύτερου έμεινε εκεί για 33 ημέρες. Τα τελευταία χρόνια το διαστημικό πρόγραμμα της Κίνας έχει κάνει άλματα. Στα μέσα του επόμενου μήνα αναμένεται να προσεδαφίσει ρόβερ στον Άρη και αν όλα κυλήσουν ομαλά, θα γίνει η δεύτερη χώρα μετά τις ΗΠΑ που στέλνει ρομποτικό σκάφος στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη». Μεταξύ άλλων, το Πεκίνο θέλει να στείλει αστροναύτες στη Σελήνη και πιθανόν να δημιουργήσει μια επιστημονική βάση εκεί, αν και δεν έχει ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση αυτών των σχεδίων. https://physicsgg.me/2021/04/29/%ce%b7-%ce%ba%ce%af%ce%bd%ce%b1-%ce%b5%ce%ba%cf%84%cf%8c%ce%be%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b5-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%cf%8d%cf%81%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bc%ce%ae%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b9%ce%b1/ Διάστημα: Με 14,88 δισ. ευρώ «απογειώνεται» το ευρωπαϊκό πρόγραμμα 2021-27 H Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι χαιρετίζει την έκδοση του κανονισμού για το Διάστημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με την οποία επισφραγίστηκε η σχετική πολιτική συμφωνία που επετεύχθη τον Δεκέμβριο του 2020. Με ύψος 14,88 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027 (έναντι 11 δισ. ευρώ για τα έτη 2014-2020 και 5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2007-2013), το διαστημικό πρόγραμμα διαθέτει τον υψηλότερο μέχρι τώρα προϋπολογισμό και περιλαμβάνει όλες τις διαστημικές δραστηριότητες της ΕΕ σε έναν ενιαίο κανονισμό. Το διαστημικό πρόγραμμα θα εξασφαλίσει τη συνέχεια και την εξέλιξη των τριών υπαρχόντων εμβληματικών προγραμμάτων Galileo, Copernicus και EGNOS. Νέες πρωτοβουλίες Επίσης, θα στηρίξει νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος (SST), της διαστημικής μετεωρολογίας, των κοντινών στη Γη αντικειμένων (NEO) και των δορυφορικών τηλεπικοινωνιών (GOVSATCOM). Το διαστημικό πρόγραμμα θα συμβάλει επίσης στον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας της ΕΕ, αλλά και στην ανθεκτικότητά της. Αξιοποίηση διαστημικών δεδομένων Χάρη σε αυτόν τον νέο κανονισμό, η ΕΕ θα δώσει ώθηση σε νέες εφαρμογές και τεχνολογίες, θα ενισχύσει τη υιοθέτηση των διαστημικών προγραμμάτων από τους χρήστες και την αγορά, καθώς και την αξιοποίηση των διαστημικών δεδομένων και υπηρεσιών για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών και υπηρεσιών. Το διαστημικό πρόγραμμα προωθεί επίσης την επιχειρηματικότητα και την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού διαστημικού οικοσυστήματος. Το ταμείο διαστημικών επενδύσεων CASSINI, ύψους 1 δισ. ευρώ, θα ενισχύσει ρηξικέλευθες νεοφυείς επιχειρήσεις και καινοτομίες, συμβάλλοντας ώστε η Ευρώπη να καταστεί ένας παγκόσμιας εμβέλειας κόμβος διαστημικής επιχειρηματικότητας. https://www.naftemporiki.gr/story/1721002/diastima-me-1488-dis-euro-apogeionetai-to-europaiko-programma-2021-27 Διαστημικό μποκ τσόι στο πιάτο των αστροναυτών. Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί πολλά πειράματα καλλιέργειας φυτών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Κάποια στιγμή μάλιστα οι αστροναύτες καλλιέργησαν εκεί κάποια λαχανικά τα οποία και κατανάλωσαν. Πριν από λίγες μέρες το πλήρωμα γεύτηκε το κινεζικό λάχανο μποκ τσόι αλλά και ένα είδος σιναπιού. Τα δύο φυτά καλλιέργησε ο αστροναύτης Μάικλ Χόπκινς που χρησιμοποίησε μια νέα τεχνική. Επίσης τα δύο φυτά αναπτύσσονταν για 64 μέρες που είναι χρόνος ρεκόρ για καλλιέργειες στον διαστημικό σταθμό. Το μποκ τσόι είχε αρχίσει μάλιστα να ανθίζει ως μέρος του αναπαραγωγικού του κύκλου. O Χόπκινς αφού συνομίλησε με έναν από τους ειδικούς της NASA στην καλλιέργεια φυτών στο Διάστημα άρχισε να χρησιμοποιεί ένα μικρό πινέλο για να γονιμοποιεί τα άνθη του φυτού. Στο επόμενο φορτίο που θα φτάσει στον διαστημικό σταθμό θα υπάρχουν σπόροι φρούτων σε μια προσπάθεια να καλλιεργηθούν και αυτά εκεί ώστε οι αστροναύτες εκτός από τα έτοιμα γεύματα που καταναλώνουν να εμπλουτίσουν την διατροφή τους με φρέσκες και πιο θρεπτικές τροφές. Στον διεθνή διαστημικό σταθμό καλλιεργούνται φυτά βασίζονται σε επαναστατικές μεθόδους με χρήση τεχνητού φως, χωρίς πότισμα κ.α. Έχουν εντοπισθεί περίπου 150 είδη λαχανικών που έχει διαπιστωθεί ότι μπορούν να καλλιεργηθούν σε διαστημικές συνθήκες. Όπως είναι ευνόητο η παρουσία φρέσκων τροφίμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην προσπάθεια του ανθρώπου να κατακτήσει το Διάστημα. Οι επανδρωμένες αποστολές που σχεδιάζονται για τον Άρη θα έχουν μεγάλη διάρκεια και θα πρέπει τα πληρώματα να έχουν πρόσβαση σε φρέσκα τρόφιμα γιατί σε διαφορετική περίπτωση θα αντιμετωπίσουν διαφόρων ειδών προβλήματα υγείας https://www.naftemporiki.gr/story/1720883/diastimiko-mpok-tsoi-sto-piato-ton-astronauton Εκτοξεύτηκε κινεζικό διαστημικό σκουπιδιάρικο Κατευθυνόμενο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το σκάφος που μετέφερε τα νέα μέλη του πληρώματος πέρασε από ένα σημείο όπου υπήρξε κίνδυνος σύγκρουσης με κάποιο από τα αμέτρητα διαστημικά σκουπίδια που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από την Γη. Στο κέντρο ελέγχου της αποστολής σήμανε συναγερμός και άρχισαν να εξετάζονται όλα τα σχετικά σε αυτές τις περιπτώσεις μέτρα και διαδικασίες που πρέπει να γίνουν. Ευτυχώς η σύγκρουση τελικά δεν συνέβη αλλά για μια ακόμη φορά κατέστη σαφές ότι είναι απόλυτη ανάγκη να αναληφθούν γρήγορα πρωτοβουλίες για το συνεχώς διογκούμενο πρόβλημα των διαστημικών σκουπιδιών. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος εκτιμά ότι υπάρχουν περί τα 130 εκατ. διαστημικά σκουπίδια με διάμετρο μέχρι ένα εκατοστό και περίπου 34 χιλιάδες με διάμετρο ως και δέκα εκατοστά τα οποία είναι και τα πιο επικίνδυνα. Στο τραπέζι έχουν πέσει κατά καιρούς πολλές ιδέες και σχέδια για συστήματα περισυλλογής και απομάκρυνσης ή καταστροφής διαστημικών σκουπιδιών. Έχουν μάλιστα κατασκευαστεί και δοκιμαστεί ορισμένα πρωτότυπα σκάφη και συστήματα καθαρισμού διαστημικών σκουπιδιών. Κανένα όμως δεν έχει να κάνει με μαζική απομάκρυνση ή καταστροφή διαστημικών σκουπιδιών. Τα συστήματα που έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα έχουν δυνατότητα καταστροφής κατά βάση ενός αντικειμένου γεγονός που μπορεί να είναι χρήσιμο στην εξουδετέρωση μιας άμεσης απειλής αλλά φυσικά δεν συμβάλει σε καμία περίπτωση στην επίλυση του προβλήματος. Πάντως οι προσπάθειες συνεχίζονται και στο πλαίσιο αυτό μια νεοφυής κινεζική μεταλλευτική εταιρεία εκτόξευσε σε χαμηλή γήινη τροχιά ένα ρομπότ, το οποίο μπορεί να μαζεύει με ένα μεγάλο δίχτυ θραύσματα που έχουν αφήσει πίσω τους άλλα διαστημόπλοια. Το ρομπότ ονομάζεται NEO-01 και είναι δημιουργία της Origin Space η οποία έχει στόχο την ανάπτυξη τεχνολογιών που θα επιτρέψουν τις εξορύξεις σε πλούσιους σε μεταλλεύματα αστεροειδείς. Το NEO-01 ενσωματώνει κάποιες τέτοιες τεχνολογίες που θα δοκιμαστούν παράλληλα με αυτές της καταστροφής των διαστημικών σκουπιδιών. Το ρομπότ θα χρησιμοποιεί ένα δίχτυ για να συγκεντρώνει τα θραύσματα και στη συνέχεια θα τα καίει με το ηλεκτρικό σύστημα πρόωσής του. Διαθέτει επίσης όργανα παρατήρησης του Διαστήματος και εντοπισμού διαστημικών βράχων τα οποία θα είναι χρήσιμα στις αποστολές εξόρυξης. Η εταιρεία σχεδιάζει να κατασκευάσει μια σειρά από διαστημικά σκάφη αλλά και διαστημικά τηλεσκόπια που θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις σε 20 χρόνια να επιχειρηθεί μια αποστολή εξόρυξης σε κάποιο αστεροειδή. Να σημειωθεί ότι έχουν ιδρυθεί τα τελευταία 15 χρόνια αρκετές εταιρείες με αντικείμενο τις εξορύξεις στο Διάστημα και παράλληλα έχουν εντοπιστεί αρκετοί αστεροειδείς με τεράστια αποθέματα μεταλλευμάτων αλλά και πολύτιμων μετάλλων όπως χρυσός, πλατίνα κ.α. https://www.naftemporiki.gr/story/1720660/ektokseutike-kineziko-diastimiko-skoupidiariko

Τζεφ Μπέζος εναντίον Έλον Μασκ με φόντο το διάστημα: Εντείνεται η «διαστημική κούρσα» των δισεκατομμυριούχων. H «διαστημική κούρσα» ανάμεσα στους δύο πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη πήρε άλλη διάσταση την Τρίτη, όταν ο Έλον Μασκ της SpaceX αναφέρθηκε στην προσπάθεια του Μπέζος και της Blue Origin ενάντια στο συμβόλαιο που έκλεισε η εταιρεία του πρώτου με NASA. Οι δύο δισεκατομμυριούχοι είναι σε έντονο ανταγωνισμό για συμβόλαιο με την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την κατασκευή ενός διαστημοπλοίου για αποστολή αστροναυτών στη Σελήνη σύντομα- ίσως και το 2024. Ο Μασκ κέρδισε το συμβόλαιο, και η πλευρά του Μπέζος δεν ενθουσιάστηκε με αυτό: Τη Δευτέρα η Blue Origin υπέβαλε διαμαρτυρία στο GAO (Government Accountability Office), κατηγορώντας τη NASA ότι άλλαξε τα δεδομένα για αυτούς που θα υπέβαλλαν προτάσεις την τελευταία στιγμή. Ο Μασκ δεν άφησε ασχολίαστη την εξέλιξη αυτή, και απάντησε με ένα ειρωνικό tweet- λογοπαίγνιο με ολίγον τι...σεξουαλική χροιά: «can't get it up (to orbit) lol», και μια φωτογραφία με την παρουσίαση της σεληνακάτου της Blue Origin από τον Μπέζος πέρυσι. Όπως σημειώνει το Reuters, η Blue Origin φαίνεται να έχει μείνει πίσω από άλλους μεγάλους παίκτες του χώρου όπως η SpaceX και η United Launch Alliance (ULA) των Lockheed Martin και Boeing, που κλείνουν συμβόλαια δισεκατομμυρίων με την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η σημερινή «διαστημική κούρσα» έχει να κάνει κυρίως με την αποστολή δορυφόρων σε τροχιά για πελάτες σε χαμηλές σχετικά τιμές, και η επαναχρησιμοποίηση τμημάτων των πυραύλων για να διατηρείται χαμηλά το κόστος. Νωρίτερα μέσα στον μήνα η NASA έδωσε στη SpaceX το συμβόλαιο για τη Σελήνη αντί για τη Blue Origin και τη Dynetics. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι να πάει αστροναύτες πίσω στη Σελήνη για πρώτη φορά από το 1972. Πέραν της Blue Origin, το GAO επιβεβαίωσε επίσης πως και η Dynetics διαμαρτυρήθηκε για την απονομή του συμβολαίου στη SpaceX. https://www.naftemporiki.gr/story/1720895/tzef-mpezos-enantion-elon-mask-me-fonto-to-diastima-enteinetai-i-diastimiki-koursa-ton-disekatommuriouxon

Πείραμα εξόρυξης μετάλλων από τον βυθό ναυάγησε στον Ειρηνικό. Εξορυκτικό πείραμα που παρακολουθούν στενά μεταλλευτικές εταιρείες και περιβαλλοντικές οργανώσεις διακόπηκε στον Ειρηνικό Ωκεανό μετά την απώλεια ενός γιγάντιου ρομπότ σχεδιασμένου να συλλέγει μεταλλεύματα από τον ωκεάνιο πυθμένα. Το ρομπότ Patania II, βάρους 25 τόνων, σταμάτησε να λειτουργεί όταν κόπηκε το καλώδιο μήκους 5 χιλιομέτρων που το συνέδεε με το σκάφος επιφανείας, ανακοίνωσε η βελγική ιδιοκτήτρια εταιρεία Global Sea Mineral Resources (GSR). Το ρομπότ βρίσκεται τώρα σε βάθος 4 χιλιομέτρων και οι μηχανικοί της εταιρείας προσπαθούν να βρουν λύση, ανέφερε στο Reuters η GSR. Το γιγάντιο μηχάνημα είναι σχεδιασμένο να συλλέγει τους μεταλλικούς κονδύλους που βρίσκονται διάσπαρτοι σε μεγάλο μέρος του ωκεάνιου πυθμένα και θα μπορούσαν στο μέλλον να αποτελέσουν σημαντική πηγή φυσικών πόρων. Συνήθως έχουν μέγεθος πατάτας και βρίσκονται στην επιφάνεια του βυθού, όπου σχηματίζονται από εξαιρετικά αργές χημικές αντιδράσεις. Η περιοχή όπου επιχειρεί το σκάφος της GSR, κατά μήκος του υποβρύχιου ρήγματος Κλάριον-Κλίπερτον στον Ειρηνικό, είναι πλούσια σε κονδύλους που περιέχουν κοβάλτιο και άλλα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στις μπαταρίες. Αρκετές μεταλλευτικές εταιρείες ποντάρουν στον πλούτο του βυθού, αν και ο κανονισμός για τη λειτουργία υποθαλάσσιων ορυχείων δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί από την Διεθνή Αρχή Θαλάσσιου Πυθμένα, φορέα του ΟΗΕ. Οι επικριτές της ιδέας –ανάμεσά τους ο βρετανός φυσιοδίφης Ντέιβιντ Άτενμπρο- ανησυχούν ότι οι υποβρύχιες εξορυκτικές δραστηριότητες θα σηκώνουν μεγάλες ποσότητες σκόνης και ιζημάτων που θα μπορούσαν να πνίξουν σπάνια οικοσυστήματα, όπως αυτά που έχουν ανακαλυφθεί γύρω από υδροθερμικούς πόρους κοντά σε ενεργά ρήγματα. «Η απώλεια ενός εξορυκτικού μηχανήματος των 25 τόνων στον βυθό του Ειρηνικού Ωκεανού θα πρέπει να βυθίσει οριστικά την ιδέα των ορυχείων στη βαθιά θάλασσα» δήλωσε στο Reuters η δρ Σάντρα Σέτνερ, βιολόγος της Greenpeace. Στην φωτογραφία το Patania II είναι εξοπλισμένο με φώτα και κάμερες για να μεταδίδει εικόνα στην επιφάνεια (GSR) και κόνδυλοι μαγγανίου έξω από τις νοτιοανατολικές ακτές των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ) https://www.in.gr/2021/04/29/b-science/perivallon-b-science/peirama-eksoryksis-metallon-apo-ton-vytho-nayagise-ston-eiriniko-okeano/

Το Ingenuity κοιτάζει από ψηλά το Perseverance. Παρατηρείστε προσεκτικά την πάνω αριστερή γωνία της φωτογραφίας. Θα δείτε το διαστημικό όχημα Perseverance της NASA, όπως το είδε η κάμερα του ελικοπτέρου Ingenuity κατά την τρίτη πτήση του, στις 25 Απριλίου 2021. Το ελικόπτερο πετούσε σε ύψος 5 μέτρων και απείχε περίπου 85 μέτρα από το Perseverance εκείνη τη στιγμή. H τελευταία φορά που ένα διαστημικό όχημα φωτογραφήθηκε στην επιφάνεια του Άρη ήταν το Sojourner, από το Pathfinder το 1997: https://physicsgg.me/2021/04/28/%cf%84%ce%bf-ingenuity-%ce%ba%ce%bf%ce%b9%cf%84%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%88%ce%b7%ce%bb%ce%ac-%cf%84%ce%bf-perseverance/

Έρευνα: Παγωμένα σύννεφα κρατούσαν ζεστό τον αρχαίο Άρη. O Άρης σήμερα μπορεί να είναι ένας πλανήτης- έρημος, ωστόσο στο παρελθόν είχε ποτάμια και δεχόταν λιγότερο από το 1/3 του ηλιακού φωτός που δεχόμαστε σήμερα στη Γη- κάτι που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ερωτηματικά γύρω από τον «Κόκκινο Πλανήτη». Σε αυτό το πλαίσιο, νέα έρευνα της οποίας ηγήθηκε ο Έντουϊν Κάιτ του University of Chicago, επίκουρος καθηγητής γεωφυσικών επιστημών και ειδικός σε θέματα κλίματος άλλων πλανητών, χρησιμοποιεί ένα μοντέλο υπολογιστή για να παρουσιάσει μια πολλά υποσχόμενη εξήγηση: Ο Άρης ενδεχομένως να είχε ένα λεπτό στρώμα παγωμένων νεφών σε μεγάλα ύψη, τα οποία προκαλούσαν φαινόμενο του θερμοκηπίου. «Υπάρχει μια αμήχανη αποσύνδεση ανάμεσα στα στοιχεία μας και τη δυνατότητά μας να τα εξηγήσουμε από άποψης φυσικής και χημείας» είπε ο Κάιτ. «Η υπόθεση αυτή διανύει μεγάλη απόσταση ως προς το κλείσιμο αυτού του χάσματος». Πολλές εξηγήσεις είχαν δοκιμαστεί στο παρελθόν ωστόσο καμία δεν είχε λειτουργήσει επαρκώς. Κάποιοι είχαν παρουσιάσει την υπόθεση πως μια σύγκρουση με μεγάλο αστεροειδή θα μπορούσε ν είχε απελευθερώσει επαρκή κινητική ενέργεια για να θερμάνει τον πλανήτη. Ωστόσο άλλοι υπολογισμοί έδειξαν πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να διαρκέσει για μόνο ένα ή δύο χρόνια, και τα ίχνη των αρχαίων ποταμών και λιμνών υποδεικνύουν πως η θέρμανση πιθανότατα είχε διάρκεια εκατοντάδων ετών τουλάχιστον. Ο Κάιτ και οι συνάδελφοί του ήθελαν να επανεξετάσουν μια εναλλακτική εξήγηση: Νέφη σε μεγάλα ύψη. Ακόμα και μια μικρή ποσότητα νεφών στην ατμόσφαιρα μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη θερμοκρασία ενός πλανήτη- ένα φαινόμενο του θερμοκηπίου παρόμοιο με το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Η ιδέα αυτή είχε παρουσιαστεί αρχικά το 2013, μα σε μεγάλο βαθμό είχε παραγκωνιστεί επειδή, όπως είπε ο Κάιτ, «υποστηριζόταν πως θα λειτουργούσε μόνο αν τα σύννεφα είχαν αβάσιμες ιδιότητες». Για παράδειγμα, τα μοντέλα υποδείκνυαν ότι το νερό θα έπρεπε να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στην ατμόσφαιρα, πολύ περισσότερο από ό,τι στη Γη, οπότε όλο αυτό φάνταζε απίθανο. Χρησιμοποιώντας ένα 3D μοντέλο της ατμόσφαιρας ολόκληρου του πλανήτη, ο Κάιτ και η ομάδα του έπιασαν δουλειά, και διαπίστωσαν πως το «κομμάτι του παζλ» που έλειπε ήταν η ποσότητα πάγου στο έδαφος. Εάν πάγος κάλυπτε μεγάλα τμήματα του Άρη, αυτό θα δημιουργούσε υγρασία στην επιφάνεια που ευνοεί τα σύννεφα χαμηλού ύψους, τα οποία δεν θεωρείται πως θερμαίνουν και πολύ έναν πλανήτη. Ωστόσο, εάν υπήρχαν μόνο σκόρπια τμήματα, όπως στους πόλους και στις κορυφές βουνών, ο αέρας στο έδαφος γίνεται πολύ πιο ξηρός. Οι συνθήκες αυτές ευνοούν ένα στρώμα νεφών σε μεγάλα ύψη- και τα σύννεφα αυτά θερμαίνουν τους πλανήτες πιο εύκολα. Το μοντέλο έδειξε πως οι επιστήμονες έπρεπε να απορρίψουν κάποιες βασικές υποθέσεις, οι οποίες είχαν να κάνουν με τον δικό μας πλανήτη. «Στο μοντέλο αυτά τα σύννεφα συμπεριφέρονται με πολύ μη-γήινο τρόπο» είπε ο Κάιτ. «Η δημιουργία μοντέλων με βάση υποθέσεις από τη Γη απλά δεν λειτουργεί, επειδή δεν μοιάζει καθόλου με τον κύκλο του νερού στη Γη, που μετακινεί το νερό γρήγορα μεταξύ της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας». https://www.naftemporiki.gr/story/1720250/ereuna-pagomena-sunnefa-kratousan-zesto-ton-arxaio-ari

Ο αστροναύτης Μάικλ Κόλινς (1930-2021) Ο Michael Collins, ταξίδεψε δύο φορές στο διάστημα, την πρώτη φορά με το διαστημόπλοιο Gemini 10 και τη δεύτερη ως πιλότος του οχήματος διακυβερνήσεως της αποστολής Απόλλων 11 (της πρώτης επανδρωμένης αποστολής στην επιφάνεια της Σελήνης το 1969). Όπως ανακοίνωσε η οικογένειά του ο αστροναύτης πέθανε από κορωνοϊό. Ο Collins ήταν το τρίτο μέλος του πληρώματος της αποστολής Apollo 11, όμως ήταν ο «ξεχασμένος ήρωας» που δεν πάτησε ποτέ το πόδι του στο έδαφός της Σελήνης. Αντίθετα παρέμεινε σε τροχιά στο διαστημικό σκάφος ενώ οι Neil Armstrong και ο Buzz Aldrin περπάτησαν στη Σελήνη. Στην ανακοίνωσή της, η οικογένειά του ελπίζει ότι ο κόσμος θα τον θυμάται «για το αγέραστο πνεύμα του, το σταθερό αίσθημα καθήκοντος και το σοφό βλέμμα που απέκτησε γυρίζοντας γύρω από τη Γη από το διάστημα και παρατηρώντας τα γαλήνια νερά ψαρεύοντας στο σκάφος του». Παρά τη μεγάλη ηλικία του, ο Michael Collins ήταν τα τελευταία χρόνια ο πιο δραστήριος από τους βετεράνους των αποστολών «Apollo» και ο πιο ποιητικός, όταν αναφερόταν στις αναμνήσεις του από τη Σελήνη. «Όταν φεύγαμε και την είδαμε, ωωω, τι επιβλητική σφαίρα», είπε χαρακτηριστικά το 2019. «Ο ήλιος βρισκόταν πίσω της και φωτιζόταν από έναν χρυσό κύκλο που έκανε τους κρατήρες της πραγματικά αλλόκοτους, λόγω της αντίθεσης μεταξύ του λευκότερου λευκού και του κατάμαυρου μαύρου. Όσο φαντασμαγορική και εντυπωσιακή κι αν ήταν, δεν συγκρινόταν με αυτό που βλέπαμε από το άλλο φινιστρίνι. Εκεί κάτω βρισκόταν αυτή η μικρή κουκκίδα, σε μέγεθος αντίχειρα, ένα μαγευτικό πραγματάκι φωλιασμένο στο μαύρο βελούδο του σύμπαντος. Είπα στο κέντρο ελέγχου: Χιούστον, βλέπω τον κόσμο στο φινιστρίνι μου». Ο Michael Collins γεννήθηκε το 1930 στη Ρώμη, όπου υπηρετούσε ο διπλωμάτης πατέρας του. Σπούδασε στη στρατιωτική ακαδημία του Γουέστ Πόιντ, έγινε πιλότος μαχητικού και κατόπιν πιλότος δοκιμών του αμερικανικού στρατού. Το 1963 εντάχθηκε στη NASA και πέταξε πολλές φορές στο διάστημα, με τις αποστολές Gemini. Τρία χρόνια αργότερα επιλέχθηκε να συμμετάσχει στην πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη. Αν και ήταν το μοναδικό μέλος της αποστολής του «Apollo 11» που δεν πάτησε στο φεγγάρι, έλεγε πάντα ότι δεν αισθανόταν καμία πίκρα. Υποστήριζε μάλιστα ότι ήταν «πολύ ευτυχής που έμεινε ολομόναχος» στο διάστημα για 32 ώρες και σχολίαζε, με κάποια δόση χιούμορ, ότι «ήταν ένας από τους ελάχιστους Αμερικανούς που δεν παρακολούθησε την προσσελήνωση, αφού δεν είχε τηλεόραση στο διαστημόπλοιο». Ακολουθώντας το παράδειγμα των Aldrin και Armstrong , ο Collins αποχώρησε πολύ γρήγορα από τη NASA μετά τη θριαμβευτική επιστροφή τους στη Γη. Διορίστηκε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τις δημόσιες σχέσεις από τον πρόεδρο Richard Nixon και κατόπιν ανέλαβε υπεύθυνος της οικοδόμησης του Μουσείου Αεροπορίας της Ουάσινγκτον, για να γίνει τελικά πρόεδρός του (1971-1978). Έγραψε επίσης πολλά βιβλία σχετικά με τις διαστημικές περιπέτειές του. «Αγαπημένε μου Μάικ, όπου και αν πήγες, όπου κι αν πας, θα έχεις πάντα τη φλόγα για να μας μεταφέρεις με επιδεξιότητα σε νέους ουρανούς και στο μέλλον. Θα μας λείψεις. Αναπαύσου εν ειρήνη», ήταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα του Buzz Aldrin , του τελευταίου της ιστορικής τριάδας που είναι ακόμη εν ζωή. «Σήμερα το έθνος έχασε έναν πραγματικό πρωτοπόρο» ανέφερε η NASA. «Ορισμένοι τον αποκαλούσαν «τον πιο μοναχικό άνθρωπο» στην Ιστορία. Ενώ οι συνάδελφοί του περπατούσαν για πρώτη φορά στη Σελήνη, εκείνος βοηθούσε το έθνος μας να ξεπεράσει ένα κρίσιμο ορόσημο», πρόσθεσε στην ανακοίνωσή της η αμερικανική διαστημική υπηρεσία. https://physicsgg.me/2021/04/29/%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b1%cf%8d%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bc%ce%ac%ce%b9%ce%ba%ce%bb-%ce%ba%cf%8c%ce%bb%ce%b9%ce%bd%cf%82-1930-2021/

To Solar Orbiter αποκαλύπτει τα μυστικά του Ήλιου. Το ηλιακό στέμμα είναι το ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου το οποίο εκτείνεται εκατομμύρια χιλιόμετρα μέσα στο διάστημα. Η θερμοκρασία του ανέρχεται σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο βαθμούς Κελσίου την ίδια στιγμή που στην επιφάνεια του μητρικού μας άστρου επικρατούν θερμοκρασίες 5,500 βαθμών Κελσίου. Αυτό το φαινόμενο αποτελεί μια σπαζοκεφαλιά την οποία η επιστημονική κοινότητα αδυνατεί να εξηγήσει παρά τις προσπάθειες δεκαετιών. Η λύση του μυστηρίου έχει καταστεί το «ιερό δισκοπότηρο» της ηλιακής φυσικής. Πριν από 14 μήνες εκτοξεύτηκε το Solar Orbiter, ένα διαστημικό παρατηρητήριο ειδικά σχεδιασμένο για την μελέτη του Ήλιου. Ο συνδυασμός της κοντινής απόστασης στην οποία βρίσκεται το Solar Orbiter από το άστρο με τα προηγμένα όργανα παρατήρησης και συλλογής δεδομένων έκανε την επιστημονική κοινότητα αισιόδοξη ότι θα αποκαλυφθούν πολλά μυστικά του Ήλιου συμπεριλαμβανομένου και του μυστηρίου για την θερμοκρασία του στέμματος. Πράγματι το Solar Orbiter που αποτελεί προϊόν της συνεργασίας της NASA με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος στέλνει μοναδικές εικόνες του Ήλιου και πλήθος νέων στοιχείων για αυτόν. Το παρατηρητήριο είχε εντοπίσει λίγο μετά την έναρξη της λειτουργίας του την ύπαρξη ενός άγνωστου μέχρι τότε φαινομένου που συμβαίνει στην επιφάνεια του. Πρόκειται για μίνι ηλιακές εκλάμψεις τις οποίες οι επιστήμονες ονόμασαν «φωτιές κατασκήνωσης». Οι ειδικοί δεν κατάφεραν να αποκρυπτογραφήσουν τον μηχανισμό που τις παράγει αλλά έπεσε στο τραπέζι η θεωρία ότι μπορεί πιθανώς αυτές οι… φωτιές να είναι εκείνες που προκαλούν την θέρμανση του στέμματος. Το Solar Orbiter έχει στείλει τους τελευταίους μήνες εικόνες που αποκαλύπτουν χιλιάδες φωτιές κατασκήνωσης διάρκειας 10-200 δευτερολέπτων και έκτασης από 400-12,000 χιλιόμετρα. Διεθνής ερευνητική ομάδα συνεργάστηκε με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος για την μελέτη των πιο πρόσφατων δεδομένων που έστειλε το Solar Orbiter. Το σημαντικότερο αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας είναι ότι σύμφωνα με τους ερευνητές και τον ΕΟΔ τα νέα ευρήματα ενισχύουν σημαντικά την θεωρία ότι οι φωτιές κατασκήνωσης είναι υπεύθυνες για την θέρμανση του στέμματος. Θα χρειαστούν και άλλες παρατηρήσεις και μελέτες για να επιβεβαιωθεί η θεωρία αυτή αλλά οι επιστήμονες έχουν πλέον έναν πιθανό «ύποπτο» για να εξετάσουν. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/to-solar-orbiter.html

Σκοτεινή ύλη κάτω από τον «μεγάλο βράχο» Τα πειράματα της άμεσης ανίχνευσης σκοτεινής ύλης προσπαθούν να μετρήσουν την ενέργεια που απελευθερώνεται στον ανιχνευτή από τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης όταν σκεδάζονται από τους πυρήνες του υλικού του ανιχνευτή. Με την χοντροκομμένη οπτική ενός θεωρητικού φυσικού, ένας ανιχνευτής μπορεί να θεωρηθεί ως ένα κομμάτι υλικού που καλύπτεται με αισθητήρες. Όταν ένα σωματίδιο σκοτεινής ύλης φτάσει στον ανιχνευτή, τότε είναι πιθανό να σκεδαστεί από έναν πυρήνα του υλικού του. Προσεγγιστικά ο εν λόγω πυρήνας μπορεί να θεωρηθεί αρχικά ακίνητος και όταν συγκρούεται με το σωματίδιο της σκοτεινής ύλης αποκτά μετρήσιμη κινητική ενέργεια. Οι ανιχνευτές σκοτεινής ύλης συνήθως βρίσκονται σε μια υπόγεια σπηλιά ή ένα παλιό ορυχείο, βαθιά κάτω από τη Γη, έτσι ώστε να μην επηρεάζονται από τις κοσμικές ακτίνες. Θωρακίζεται επιπλέον και για την μείωση του υποβάθρου εξαιτίας της φυσικής ραδιενέργειας. Το παρακάτω σχήμα αποσαφηνίζει αυτές οι έννοιες με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο: Στην φωτογραφια απευθείας ανίχνευση σκοτεινής ύλης. Αριστερά: σε κλίμακα α~km. Δεξιά: σε κλίμακα α~10-15m (fm) Oι αποδείξεις ότι η σκοτεινή ύλη υπάρχει, και ότι επιπλέον αποτελεί το 26% του περιεχομένου του σύμπαντος, μέχρι σήμερα είναι έμμεσες. Μπορεί να μην την βλέπουμε, να μην την αισθανόμαστε αλλά ξέρουμε πως υπάρχει! Υπάρχουν ατράνταχτα αστρονομικά δεδομένα που το αποδεικνύουν. Αν δεν υπήρχε η σκοτεινή ύλη τότε οι περιστρεφόμενοι γαλαξίες θα είχαν διαλυθεί, ενώ άλλα αστρονομικά φαινόμενα, όπως το φαινόμενο των βαρυτικών φακών ή τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των συγκρούσεων σμηνών γαλαξιών, θα ήταν αδύνατον να κατανοηθούν. Έτσι, το μόνο σίγουρο για την σκοτεινή ύλη είναι πως έχει μάζα και ότι αλληλεπιδρά με την γνωστή ύλη (και τον εαυτό της) με την δύναμη της βαρύτητας. Δεν αλληλεπιδρά ηλεκτρομαγνητικά, και γι αυτό αποκαλείται «σκοτεινή», αφού δεν μπορούμε να την δούμε ή να την αγγίξουμε! Η άμεση ανίχνευση της σκοτεινής ύλης, βασίζεται στην υπόθεση ότι η σκοτεινή ύλη αλληλεπιδρά και με κάποιον άλλον τρόπο με την συνηθισμένη ύλη, πέραν της βαρυτικής αλληλεπίδρασης. Δυστυχώς, δεν έχουμε αποδείξεις ότι αυτό συμβαίνει στην φύση. Αλλά αν υποθέσουμε ότι η σκοτεινή ύλη μπορεί να αλληλεπιδράσει με την γνωστή ύλη και με άλλον τρόπο πέρα ​​από τη βαρύτητα, τότε οι ανιχνευτές που τοποθετούνται βαθιά κάτω από τη Γη, όπως το πείραμα XENON1T που διεξάγεται στις υπόγειες εγκαταστάσεις του εργαστηρίου Gran Sasso στην Ιταλία, θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης. Και αυτό μας δείχνει χονδρικά το παραπάνω σχήμα. https://physicsgg.me/2021/04/28/%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%bd%ce%ae-%cf%8d%ce%bb%ce%b7-%ce%ba%ce%ac%cf%84%cf%89-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%bf-%ce%b2%cf%81%ce%ac%cf%87%ce%bf/

Η διάρκεια της νοήμονος ζωής είναι ελάχιστη χρονικά. O Tζόζεφ Ασμπάκερ είναι κατηγορηματικός. Υπάρχει νοήμων ζωή κάπου στο Σύμπαν, λέει ο νέος γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, αλλά η ανθρωπότητα δεν θα τη βρει – τουλάχιστον όχι στη διάρκεια της ζωής μας. «Η διάρκεια της νοήμονος ζωής είναι ελάχιστη χρονικά, είναι σαν ένα δευτερόλεπτο. Η πιθανότητα σε αυτό το δευτερόλεπτο να επικοινωνήσουμε με κάποιον που ανέπτυξε νοήμονα ζωή το ίδιο δευτερόλεπτο… είναι πολύ μικρή», εξηγεί στους «Financial Times» από το νέο γραφείο του στο Παρίσι, με μια δορυφορική εικόνα του πλανήτη μας να καλύπτει τον τοίχο πίσω του. Ο 58χρονος Ασμπάκερ πρέπει να έχει ρωτηθεί για το εάν υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες χιλιάδες φορές στη διάρκεια των 31 ετών που βρίσκεται στην Υπηρεσία. «Αυτό εμπνέει τους ανθρώπους, τους ωθεί να γίνουν εξερευνητές και τρελαίνονται για το Διάστημα. Συμπεριλαμβάνομαι κι εγώ μεταξύ τους!» λέει με ενθουσιασμό. «Το Διάστημα είναι η διάσταση που θέλεις να εξερευνήσεις ώστε να πάρεις απαντήσεις στις βασικές ερωτήσεις που έχουμε οι άνθρωποι». Όμως ως γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας από τον Μάρτιο, ο Ασμπάκερ έχει πιο επείγοντα ερωτήματα να λύσει – σημαντικά για το μέλλον των διαστημικών φιλοδοξιών της Ευρώπης και για την Υπηρεσία που λειτουργεί εδώ και 46 χρόνια. Πρώτη στον κατάλογο επίλυσης είναι η ένταση στις σχέσεις της Υπηρεσίας με την ΕΕ που κινδυνεύει να ακινητοποιήσει την Ευρώπη, την ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος επιδίδεται σε έναν νέο ανταγωνισμό στο Διάστημα. Εξήντα χρόνια μετά το ταξίδι του Γιούρι Γκαγκάριν, ο αμερικανός μεγιστάνας Ελον Μασκ άνοιξε το Διάστημα για εμπορικές πτήσεις και μαζί με τον Τζεφ Μπέζος είναι έτοιμοι να στείλουν σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη χιλιάδες δορυφόρους σε μια προσπάθεια να παρέχουν υπηρεσίες Διαδικτύου από το Διάστημα. Η Ευρώπη άργησε να αναγνωρίσει αυτές τις νέες διαστημικές ευκαιρίες, εξηγεί ο Ασμπάκερ. Καταθέτοντας τις προτεραιότητές του, τον περασμένο μήνα, τόνισε ότι η ιδιωτική χρηματοδότηση για startups που ασχολούνται με το Διάστημα το 2019 στις ΗΠΑ έφτασε τα 5 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με τα μόλις 188 εκατ. στην Ευρώπη, οδηγώντας αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες να μετεγκατασταθούν. Η συμφωνία για τον ρόλο της Διαστημικής Υπηρεσίας στη διαστημική στρατηγική της Ευρώπης είναι απαραίτητη εάν θέλουμε να φτάσουμε τους άλλους και να ανθήσει ο διαστημικός τομέας, τονίζει ο Ασμπάκερ. «Πρέπει να διευκρινίσουμε τι σημαίνει το Διάστημα για την Ευρώπη», λέει. Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία δεν είναι θεσμός της ΕΕ, αλλά ένας διακυβερνητικός οργανισμός στον οποίο συμμετέχουν τα κράτη – μέλη αλλά και άλλες χώρες όπως η Βρετανία, η Νορβηγία, η Ελβετία και ο Καναδάς. Οι Βρυξέλλες τα τελευταία χρόνια ζητούν να αποκτήσουν τον έλεγχο της Υπηρεσίας, κάτι στο οποίο αντιδρούν άλλες χώρες, γι’ αυτό και η ΕΕ αποφάσισε το 2019 να δημιουργήσει τη δική της Υπηρεσία Διαστημικού Προγράμματος της ΕΕ. Υπάρχει ο φόβος ότι κρίσιμη χρηματοδότηση θα στραφεί σε αυτή την κατεύθυνση. «Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε ανταγωνιστικοί», εξηγεί ο Ασμπάκερ. «Και η κατάσταση δεν βελτιώνεται. Οι Κινέζοι θα ζητούν πολλά χρήματα για τις εκτοξεύσεις τουριστικών διαστημοπλοίων. Πρέπει να προσαρμοστούμε στην πραγματικότητα. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή». Γι’ αυτό και οι επιδιώξεις του είναι φιλόδοξες για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Θέλει να γίνει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία πιο ανταγωνιστική, να περικόψει τη γραφειοκρατία, να επισπεύσει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και να διοργανώσει την επόμενη χρονιά μια σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ ώστε να τους πείσει να υποστηρίξουν πρωτοπόρα διαστημικά προγράμματα. Κάτι που μπορεί να αποδειχθεί εξίσου δύσκολο με το να έρθουμε σε επαφή με νοήμονα εξωγήινα όντα. https://physicsgg.me/2021/04/29/%ce%b7-%ce%b4%ce%b9%ce%ac%cf%81%ce%ba%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bd%ce%bf%ce%ae%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%bf%cf%82-%ce%b6%cf%89%ce%ae%cf%82-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%ce%b5%ce%bb%ce%ac/

Εντοπίστηκαν οι ισχυρότερες εκλάμψεις στον Γαλαξία. Σε απόσταση περίπου τεσσάρων ετών φωτός από το δικό μας ηλιακό σύστημα βρίσκεται ο Εγγύτατος του Κενταύρου. Πρόκειται για έναν ερυθρό νάνο και είναι το κοντινότερο σε εμάς άστρο. Αποτελεί μέλος ενός τριπλού αστρικού συστήματος, μαζί με τον διπλό αστέρα Άλφα του Κενταύρου. Τον Αύγουστο του 2016 ανακαλύφθηκε ένας εξωπλανήτης να περιστρέφεται σε τροχιά γύρω από τον Εγγύτατο και μάλιστα στην αποκαλούμενη κατοικήσιμη ζώνη, την περιοχή δηλαδή όπου η απόσταση ανάμεσα σε ένα άστρο και έναν πλανήτη είναι τέτοια ώστε να δημιουργούνται προϋποθέσεις ανάπτυξης συνθηκών φιλικών στην ζωή. Αργότερα ανακαλύφθηκε άλλος ένας εξωπλανήτης εκεί. Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κολοράντο χρησιμοποιώντας εννέα τηλεσκόπια, διαστημικά και επίγεια, εντόπισε μια έκλαμψη στον Εγγύτατο του Κενταύρου. Οι αστρικές εκλάμψεις είναι εκρήξεις που συμβαίνουν όταν η έντονη δραστηριότητα ενός άστρου διαταράσσει την ισορροπία στα μαγνητικά πεδία του, προκαλώντας ξαφνικές εκρήξεις που συνοδεύονται από την έκλυση τεράστιας ενέργειας μαζί με λάμψη. Η έκλαμψη που εντόπισε η ερευνητική ομάδα ήταν 100 φορές πιο ισχυρή από οποιαδήποτε έκλαμψη έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στον γαλαξία μας. Οι εκλάμψεις των άστρων εκτοξεύουν γιγάντιες ποσότητες φορτισμένων σωματιδίων. Όταν οι εκλάμψεις του Ήλιου «κοιτάζουν» προς την Γη τα φορτισμένα σωματίδια που φτάνουν στην ατμόσφαιρα του πλανήτη μας προκαλούν το θεαματικό σέλας αλλά προκαλούν προβλήματα λειτουργίας στους δορυφόρους και τα ηλεκτρικά δίκτυα. «Το άστρο μέσα σε διάστημα λίγων δευτερολέπτων έγινε 14 χιλιάδες φορές φωτεινότερο» αναφέρει η αστροφυσικός Μέρεντιθ Μακ Γκρέγκορ, επικεφαλής της έρευνας που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal Letters». Η ανακάλυψη προσφέρει νέα στοιχεία τόσο για τους μηχανισμούς των ερυθρών νάνων αλλά και για τις πιθανότητες που υπάρχουν οι πλανήτες που κινούνται σε τροχιά γύρω από αυτούς να διαθέτουν συνθήκες φιλικές στην ζωή. https://www.naftemporiki.gr/story/1719893/entopistikan-oi-isxuroteres-eklampseis-ston-galaksia

SOVA στο ISS Επί του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS), λειτουργεί το σύστημα προσανατολισμού φασματομετρικών οργάνων (SOVA). Στο πλαίσιο του πειράματος "Hurricane", επιτρέπει την αυτόματη παρακολούθηση φυσικών και ανθρωπογενών φαινομένων στη Γη που ενδιαφέρουν τους επιστήμονες που χρησιμοποιούν αυτά τα συστήματα πλοήγησης και για να διευκρινίσουν τις λεπτομέρειες αυτών των διαδικασιών. Χάρη σε αυτόν τον εξοπλισμό, για παράδειγμα, ελήφθη ένας μεγάλος αριθμός εικόνων και φασμάτων σε άμεση γειτνίαση με ένα ηφαίστειο που εκρήγνυται, λόγω της απελευθέρωσης της τέφρας, ο αεροπορικός εξοπλισμός δεν μπορούσε να λειτουργήσει κοντά σε αυτό. Επίσης, με τη βοήθεια φασματομετρικών μετρήσεων, επιλύεται το πρόβλημα της ανάλυσης του ερωτηθέντος αντικειμένου με ανακλαστικά χαρακτηριστικά, εκφρασμένα με τη μορφή φασματικών δεδομένων. Αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για τη συλλογή λιθολογικών, γεωβοτανικών, φορολογικών και άλλων παρόμοιων χαρτών. Οι επιστήμονες μπορούν να μάθουν για την κατάσταση της ποιότητας του εδάφους, να προσδιορίσουν τις οργανικές ενώσεις που περιέχονται στο νερό, ακόμη και να κάνουν προβλέψεις για τις αποδόσεις, την παραγωγικότητα της αλιείας, να ανιχνεύσουν τεχνητές εκπομπές από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και πολλά άλλα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι φορητές κάμερες και τα φασματόμετρα έχουν χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή ερευνών της επιφάνειας της γης στο ISS. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στο ISS, η μάζα του οποίου υπερβαίνει τους 400 τόνους και η περιοχή είναι μεγαλύτερη από ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, οι γυροδίνες, οι οποίες προηγουμένως αντιμετώπισαν με επιτυχία την ευθυγράμμιση του προσανατολισμού του σταθμού Mir στο διάστημα, ήταν αδύναμες. - Οι αστροναύτες στο ISS έχουν πολλή σημαντική δουλειά, επιπλέον, πρέπει να κοιμούνται, έτσι δεν μπορούμε πάντα να τους εμπλέκουμε σε πειράματα για την παρακολούθηση της επιφάνειας της γης. Αλλά όταν οι κοσμοναύτες κοιμούνται, πετάμε πάνω από την Άπω Ανατολή, την Καμτσάτκα, όπου υπάρχουν πολλά καθήκοντα παρατήρησης. Και τότε είχαμε την ιδέα να κάνουμε τέτοια συστήματα αυτόματα, ονομάστηκαν SOVA. Πέρυσι, στείλαμε εξοπλισμό στο σταθμό, εγκαθίστανται κάμερα και φασματομετρικός εξοπλισμός και έχουμε όμορφες εικόνες. Επιπλέον, αυτή η τεχνολογία καθιστά δυνατή όχι μόνο την παρατήρηση ενός αντικειμένου, καθώς υπάρχουν πολλά από αυτά, αλλά και τη χρήση ορισμένων βέλτιστων νόμων παρατήρησης », λέει ο M.Yu. Μπελιάεφ. Επί του παρόντος, η Εταιρεία διεξάγει δοκιμές εδάφους για επιπλέον αναβαθμισμένα κιτ για αυτόν τον εξοπλισμό, οι οποίες θα επιτρέψουν τη διεξαγωγή έρευνας σε ευρύτερο φάσμα. - Η διαδικασία ανάπτυξης επιστημονικού εξοπλισμού περιλαμβάνει πολλά επιμέρους στάδια. Ένα από αυτά είναι η παραγωγή δειγμάτων CDI. Το CDI είναι μια δοκιμή σχεδιασμού και ανάπτυξης. Το στάδιο CDI είναι απαραίτητο για να ελεγχθεί η ορθότητα των υιοθετημένων τεχνικών λύσεων στην ανάπτυξη εξοπλισμού και, κατά συνέπεια, να ελεγχθεί για τις απαραίτητες συνθήκες παράδοσης και χρήσης κατά τη διαστημική πτήση. Προς το παρόν, διεξάγουμε κλιματολογικές δοκιμές του εξοπλισμού μας: αντέχει στις απαιτούμενες θερμοκρασίες, υγρασία και άλλες συνθήκες όταν εκτοξεύεται στο ISS », λέει ο Igor Rasskazov, ο επόπτης του επιστημονικού εξοπλισμού SOVA, μηχανικός των διαστημικών πειραμάτων και μαθηματικών Τμήμα μοντελοποίησης της RSC Energia. Αφού εργαστεί στο ISS, η SOVA πιθανότατα θα πάρει τους αυτόματους δορυφόρους τηλεανίχνευσης της Γης. Χωρίς να αλλάξει τον προσανατολισμό του διαστημικού σκάφους, θα αλλάξει τον άξονα παρατήρησης, ο οποίος θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση καυσίμου που απαιτείται για τη διατήρηση της τροχιάς του διαστημικού σκάφους και τη μείωση του βάρους και του κόστους του δορυφόρου. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_04-26.html Διαστημικό σκουπίδι απείλησε σκάφος της SpaceX σε πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Οι τέσσερις αστροναύτες που εκτοξεύτηκαν την Παρασκευή προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) έζησαν στιγμές αγωνίας όταν τους ζητήθηκε να προετοιμαστούν για ενδεχόμενη πρόσκρουση διαστημικού σκουπιδιού. Το κοντινό πέρασμα, γνωστό με τον αστρονομικό όρο σύνοδος, συνέβη στις 20.43 ώρα Ελλάδας την Παρασκευή, περίπου οκτώ ώρες μετά την αναχώρηση του σκάφους Crew Dragon της SpaceX από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ. Την ώρα που το πλήρωμα ετοιμαζόταν να κοιμηθεί έπειτα από μια κουραστική ημέρα, η SpaceX ενημέρωσε ότι ένα αγνώστου ταυτότητας αντικείμενο θα περνούσε σε μικρή απόσταση από το σκάφος 20 λεπτά αργότερα, ανέφερε το Space.com. Το Κέντρο Ελέγχου της αποστολής ζήτησε από τους τέσσερις αστροναύτες να καλύψουν τα παράθυρα με κουβέρτες, να φορέσουν τις στολές τους να και να δεθούν στις θέσεις τους, αποκαλύπτει ο διάλογος που αναρτήθηκε στο YouTube από το Raw Science. Η στολή είναι σχεδιασμένη να προστατεύει το πλήρωμα σε περίπτωση απότομης αποσυμπίεσης της καμπίνας. Περίπου μισή ώρα αργότερα, η Σάρα Γκιλς της SpaceX ενημέρωσε το πλήρωμα ότι το αντικείμενο είχε προσπεράσει το σκάφος σε απόσταση μεγαλύτερη από ό,τι είχε εκτιμηθεί, οπότε οι αστροναύτες έβγαλαν τις στολές και πήραν το πράσινο φως να κοιμηθούν. Οι τέσσερις αστροναύτες –ο Σέιν Κίμπρο και η Μέγκαν ΜακΆρθουρ της NASA, ο Τομάς Πεσκέ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και ο Ακιχίκο Χοσίντε της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας JAXA- έφτασαν το Σάββατο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό χωρίς άλλες εκπλήξεις. Ανάλογα περιστατικά έχουν αναγκάσει πολλές φορες τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό να αλλάξει την τροχιά του για να αποφύγει ενδεχόμενες προσκρούσεις. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, το τριμελές τότε πλήρωμα του πολυεθνικού τροχιακού εργαστηρίου έλαβε εντολή να καταφύγει στη ρωσική υπομονάδα του σταθμού, όπου περίμενε ένα σταθμευμένο σκάφος Soyuz, λόγω ενός διαστημικού σκουπιδιού που θα περνούσε σε μικρή απόσταση. Τα διαστημικά σκουπίδια που κινούνται σε τροχιά γύρω από τη Γη έχουν μεν αναγνωριστεί ως σημαντικός κίνδυνος για αστροναύτες και διαστημικά σκάφη, ο αριθμός τους όμως συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς εταιρείες όπως η SpaceX εκτοξεύουν χιλιάδες δορυφόρους για να προσφέρουν διαδικτυακή πρόσβαση σε απομονωμένες περιοχές. Σύμφωνα με εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, σε τροχιά γύρω από τη Γη βρίσκονται σήμερα γύρω στα 128 εκατομμύρια αντικείμενα με διάμετρο τουλάχιστον ενός χιλιοστού. https://physicsgg.blogspot.com/2021/04/spacex.html

Ο Άρης έχει τα σωστά συστατικά για μικροβιακή ζωή στο υπέδαφός του. Καθώς το Perseverance της NASA αρχίζει τις έρευνες για αρχαία ζωή στην επιφάνεια του Άρη, μια νέα έρευνα υποδεικνύει πως το υπέδαφος του Κόκκινου Πλανήτη ίσως να είναι ένα καλό μέρος για αναζήτηση σύγχρονης ζωής. Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής, που δημοσιεύτηκε στο Astrobiology, εξετάστηκε η χημική σύνθεση των αρειανών μετεωριτών- βράχων που εκτοξεύτηκαν από την επιφάνεια του Άρη και εν τέλει κατέληξαν στη Γη. Η ανάλυση έδειξε πως αυτοί οι βράχοι, αν είναι σε συνεχή επαφή με νερό, μπορούν να παράγουν τη χημική ενέργεια που απαιτείται για την υποστήριξη μικροβιακών κοινοτήτων παρομοίων με αυτές που επιβιώνουν στα βάθη της Γης. Επειδή αυτοί οι μετεωρίτες μπορούν να είναι αντιπροσωπευτικοί μεγάλων τμημάτων του φλοιού του Άρη, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι μεγάλο μέρος του υπεδάφους του Άρη θα μπορούσε να φιλοξενήσει ζωή. «Το μεγάλο συμπέρασμα εδώ για την επιστήμη εξερεύνησης του υπεδάφους ειναι πως όπου έχεις υπόγεια ύδατα στον Άρη, υπάρχει μια καλή πιθανότητα να έχεις αρκετή χημική ενέργεια για να υποστηρίξεις υπόγεια μικροβιακή ζωή» είπε ο Τζέσι Τάρνας, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο JPL της NASA που ηγήθηκε της έρευνας ενώ ολοκλήρωνε το Ph.D του στο Brown University. «Δεν ξέρουμε εάν η ζωή άρχισε ποτέ κάτω από την επιφάνεια του Άρη, μα αν το έκανε, θεωρούμε ότι θα υπήρχε εκεί επαρκής ενέργεια για να την υποστηρίξει μέχρι σήμερα». Τις τελευταίες δεκαετίες επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι τα βάθη της Γης φιλοξενούν ένα γιγαντιαίο οικοσύστημα, που υπάρχει σε μεγάλο βαθμό χωριστά από τον άνω κόσμο. Χωρίς ηλιακό φως, αυτά τα πλάσματα επιβιώνουν χρησιμοποιώντας τα υποπροϊόντα χημικών αντιδράσεων που παράγονται όταν οι βράχοι έρχονται σε επαφή με το νερό. Μια από αυτές τις αντιδράσεις είναι η ραδιόλυση, που λαμβάνει χώρα όταν ραδιενεργά στοιχεία σε βράχους αντιδρούν με παγιδευμένο νερό. Η αντίδραση διασπά μόρια νερού στα εξ ων συνετέθησαν, υδρογόνο και οξυγόνο. Το απελευθερωμένο υδρογόνο διαλύεται στο εναπομείναν υπόγειο νερό, ενώ ορυκτά όπως ο πυρίτης απορροφούν ελεύθερο οξυγόνο για να σχηματίσουν θειϊκά ορυκτά. Τα μικρόβια μπορούν να χρησιμοποιήσουν το υδρογόνο ως καύσιμο και το οξυγόνο για να το κάψουν. Σε κάποια μέρη, όπως το Kidd Creek Mine στον Καναδά, τέτοια μικρόβια έχουν βρεθεί να ζουν σε βάθος άνω του ενός μιλιόυ, σε ύδατα που δεν έχουν δει το φως της ημέρας για πάνω από ένα δισ. χρόνια. Στο πλαίσιο της νέας μελέτης οι ερευνητές αναζήτησαν τα συστατικά της ραδιόλυσης σε δεδομένα από το Curiosity της NASA και άλλα σκάφη, καθώς και σε δεδομένα από αρειανούς μετεωρίτες. Όπως διαπιστώθηκε, όλα τα συστατικά αυτά είναι παρόντα σε επαρκείς ποσότητες για την υποστήριξη οικοσυστημάτων σαν της Γης. Όπως εκτιμούν οι επιστήμονες, αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός εξερευνητικού προγράμματος για την αναζήτηση ιχνών σύγχρονης ζωής στο υπέδαφος του Άρη. https://www.naftemporiki.gr/story/1718755/ereuna-o-aris-exei-ta-sosta-sustatika-gia-mikrobiaki-zoi-sto-upedafos-tou

Εκπληκτικό πορτρέτο της πιο πρόσφατης έκρηξης σουπερνόβα στον Γαλαξία. Πριν από 340 χρόνια, ένα άστρο μεγάλης μάζας ανατινάχθηκε σε απόσταση έντεκα χιλιάδων ετών φωτός από εμάς στον αστερισμό της Κασσιόπης. Ο υπερκαινοφανής αστέρας ονομάστηκε Κασσιόπη Α και αυτό υπάρχει στην θέση του άστρου που καταστράφηκε βίαια είναι ένα άστρο νετρονίου και ένα κέλυφος υλικών που εκτοξεύεται στο Διάστημα μετά την έκρηξη. Αυτό το κοσμικό απομεινάρι είναι η πιο πρόσφατη εκρηξη σουπερνόβα που γνωρίζουμε στον γαλαξία μας και παράλληλα αποτελεί μόνιμο στόχο παρατήρησης των αστρονόμων. Θεωρείται ένα είναι ένα από τα πιο μελετημένα αντικείμενα στον γαλαξία μας. Σε κάθε παρατήρηση οι επιστήμονες ανακαλύπτουν νέα στοιχεία που φωτίζουν όχι μόνο την ιστορία του άστρου που καταστράφηκε αλλά το τι συνέβη μετά την έκρηξη και το τι συνεχίζει να συμβαίνει εκεί. Παράλληλα κάθε νέο στοιχείο στη Κασσιόπη Α βοηθά τους επιστήμονες να συμπληρώσουν το παζλ για το πότε και πώς εκρήγνυνται τα μεγάλα, γερασμένα άστρα. Οι εκρήξεις αυτές πιστεύεται ότι σκόρπισαν στο Διάστημα βαριά στοιχεία του περιοδικού πίνακα, από το οξυγόνο μέχρι το ουράνιο, παράγονται από θερμοπυρηνικές αντιδράσεις στους πυρήνες των άστρων. Ανάμεσα τους είναι και στοιχεία όπως το οξυγόνο και ο άνθρακας που αποτέλεσαν δομικά υλικά για την παρουσία της ζωής στην Γη και δεδομένης της αφθονίας τους στο Σύμπαν ίσως έχουν συμβάλει στην εμφάνιση της ζωής και σε άλλους κόσμους. Η NASA έδωσε στην δημοσιότητα μια νέα καταπληκτική φωτογραφία της Κασσιόπης Α την οποία κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra. Οι νέες παρατηρήσεις στην Κασσιόπη Α αποκάλυψαν την παρουσία τιτανίου στα υλικά που έχουν εκτοξευθεί στο Διάστημα μετά την έκρηξη γεγονός που αξιολογείται από τους ειδικούς. https://www.naftemporiki.gr/story/1720268/ekpliktiko-portreto-tis-pio-prosfatis-ekriksis-soupernoba-ston-galaksia

Λύθηκε το μυστήριο με τα μυστηριώδη «κίτρινα μπαλάκια» του Σύμπαντος. Πριν από μερικά χρόνια μια ομάδα ερασιτεχνών αστρονόμων εντόπισε σε φωτογραφίες που δημοσίευσε η NASA από διάφορες έρευνες που έχουν γίνει με το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer κάποια λαμπερά «σημάδια» σε αυτές. To Spitzer καταγράφει εικόνες στο υπέρυθρο φάσμα του φωτός. Η ομάδα θεώρησε ότι κάθε τέτοιο σημάδι αποτελούσε μια γιγάντια φυσαλίδα ιονισμένου αερίου προερχόμενη από ένα υπερμεγέθες άστρο με μάζα τουλάχιστον δέκα φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Η ομάδα συνέχισε να εντοπίζει αυτά τα λαμπερά σημάδια στις φωτογραφίες και κάποια στιγμή ο αριθμός που οι ερευνητές είχαν εντοπίσει ξεπερνούσε τις έξι χιλιάδες. Τα μέλη της ομάδας ονόμασε αυτά αυτές τις κοσμικές δομές «κίτρινα μπαλάκια» και έγιναν ευρύτερα γνωστά με αυτό το όνομα. Παρόλα αυτά η επιστημονική κοινότητα δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να εξακριβώσει την ταυτότητα αυτών των κοσμικών δομών. Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Astrophysical Journal» ομάδα ερευνητών με επικεφαλής αστρονόμους του Ινστιτούτου Πλανητικής Επιστήμης στο Ιλινόι στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι έλυσαν το μυστήριο. Σύμφωνα με την νέα μελέτη τα κίτρινα μπαλάκια είναι μαιευτήρια άστρων. Πρόκειται για περιοχές γέννησης πολλών διαφόρων μεγεθών άστρων. Η κάθε περιοχή όπως πιστεύουν οι ερευνητές διαθέτει σμήνη άστρων βρεφικής ηλικίας. Άστρων που είναι μόλις 100 χιλιάδων ετών. Αν η μελέτη αυτή επιβεβαιωθεί θα πρόκειται φυσικά για μια πολύ σημαντική εξέλιξη αφού θα έχουμε ανακαλύψει χιλιάδες περιοχές που οι επιστήμονες θα μπορούν να στρέψουν τα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια που έχουν στην διάθεση τους για να συλλέξουν ένα πλήθος δεδομένων για έναν από τους πιο κρίσιμους μηχανισμούς στην λειτουργία του Σύμπαντος, την γέννηση των άστρων. https://www.naftemporiki.gr/story/1719859/luthike-to-mustirio-me-ta-mustiriodi-kitrina-mpalakia-tou-sumpantos

Η νέα αποστολή Interstellar της NASA ακόμη πιο βαθιά στον διαστρικό χώρο. Όταν τα -ηλικίας τεσσάρων δεκαετιών- αμερικανικά διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2 εισήλθαν για πρώτη φορά το 2012 και 2018, αντίστοιχα, στον διαστρικό (ή μεσοαστρικό) χώρο, δηλαδή στο διάστημα ανάμεσα στα άστρα, οι επιστήμονες -δικαιολογημένα- πανηγύρισαν. Τα δύο δίδυμα χαλκέντερα σκάφη είχαν ταξιδέψει 120 φορές την απόσταση Γης-Ήλιου φθάνοντας στο σύνορο της ηλιόσφαιρας, της «φυσαλίδας» που περιβάλλει το ηλιακό σύστημά μας και προσδιορίζει έως πού φθάνει ο ηλιακός «άνεμος». Τα Voyager ανακάλυψαν αυτό το όριο της «επικράτειας» του Ήλιου, αλλά άφησαν τους επιστήμονες με πολλά ερωτήματα για το πώς αλληλεπιδρά το μητρικό άστρο μας με το τοπικό διαστρικό μέσο. Τα όργανα των Voyager συνεχίζουν να στέλνουν περιορισμένα δεδομένα, που κρίνονται πια ανεπαρκή για μία σωστή επιστημονική κατανόηση του τι συμβαίνει στις εσχατιές του ηλιακού συστήματος. Γι’ αυτό η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) και οι συνεργάτες της σχεδιάζουν πια το επόμενο διαστημικό σκάφος, την -μέχρι στιγμής αποκαλούμενη- αποστολή Interstellar Probe, που θα ταξιδέψει πολύ βαθύτερα στο διαστρικό διάστημα, σε απόσταση έως 1.000 αστρονομικών μονάδων (η απόσταση Γης-Ήλιου είναι μία τέτοια αστρονομική μονάδα), με την ελπίδα να αποκομίσουν περισσότερες πληροφορίες για την ηλιόσφαιρα και την εξέλιξή της. Επικεφαλής της αποστολής είναι η Έλενα Προβορνίκοβα του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής (APL) του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, σύμφωνα με την οποία, «το Interstellar Probe θα ταξιδέψει στο άγνωστο τοπικό διαστρικό διάστημα, όπου η ανθρωπότητα δεν έχει φθάσει ποτέ πριν. Για πρώτη φορά, θα έχουμε μία εικόνα της τεράστιας ηλιόσφαιρας μας από την έξω πλευρά, ώστε να μπορέσουμε έτσι να δούμε πώς φαίνεται απ’ έξω το ηλιακό σύστημά μας». Σε αυτήν τη φάση, περίπου 500 επιστήμονες και μηχανικοί από διάφορες χώρες μελετούν τον σχεδιασμό της αποστολής, έτσι ώστε να αντληθούν τα περισσότερα δυνατά στοιχεία στα πεδία της ηλιοφυσικής, της αστροφυσικής, της πλανητικής επιστήμης κ.ά. Ανάμεσα στα μυστήρια που ελπίζεται να απαντηθούν είναι με ποιο τρόπο το ηλιακό πλάσμα αλληλεπιδρά με τα διαστρικά αέρια για να δημιουργήσει την ηλιόσφαιρα, τι ακριβώς βρίσκεται πέρα από την ηλιόσφαιρα, πώς μοιάζει η ηλιόσφαιρα απ’ έξω, πώς ο Ήλιος αλληλεπιδρά με τον γαλαξία μας κ.ά. Η ηλιόσφαιρα είναι σημαντική επειδή λειτουργεί ως ασπίδα που προστατεύει το ηλιακό σύστημά μας από τις υψηλής ενέργειας κοσμικές ακτίνες του γαλαξία. Καθώς ο Ήλιος ταξιδεύει (και μαζί του όλο το ηλιακό σύστημα) πέριξ του γαλαξιακού κέντρου, διασχίζει διάφορες περιοχές του διαστρικού χώρου. Σήμερα το ηλιακό σύστημα βρίσκεται στο λεγόμενο «Τοπικό Διαστρικό Νέφος», κινούμενο σταδιακά στην έξοδό του από αυτό και κανένας δεν ξέρει τίποτα για την επόμενη διαστρική περιοχή που θα διασχίσει ο Ήλιος. Είναι άγνωστο εάν η αλλαγή τοπικού διαστρικού χώρου θα έχει ως συνέπεια να μεγαλώσει ή να μικρύνει η ηλιόσφαιρα ή εάν η γαλαξιακή κοσμική ακτινοβολία θα ενισχυθεί ή θα εξασθενήσει. Στο τέλος του 2021 η NASA θα έχει στα χέρια της τη μελέτη των επιστημόνων για τον σχεδιασμό της αποστολής, η οποία μπορεί να εκτοξευθεί στην αρχή της δεκαετίας του 2030. Θα χρειαστεί περίπου 15 χρόνια για να φθάσει στο άκρο της ηλιόσφαιρας, αρκετά πιο γρήγορα από τα Voyager που χρειάστηκαν περίπου 35 χρόνια για να φθάσουν έως εκεί. Η αποστολή Interstellar Probe σχεδιάζεται να διαρκέσει τουλάχιστον 50 χρόνια. https://physicsgg.me/2021/04/27/%ce%b7-%ce%bd%ce%ad%ce%b1-%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-interstellar-%cf%84%ce%b7%cf%82-nasa-%ce%b1%ce%ba%cf%8c%ce%bc%ce%b7-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%ce%b2%ce%b1%ce%b8%ce%b9%ce%ac-%cf%83/

Iωσήφ Σηφάκης: Ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος της Τεχνητής Νοημοσύνης. Eίναι μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες διεθνώς στον τομέα της Πληροφορικής. Αναγνωρισμένος για τις πρωτοποριακές εργασίες του στον τομέα της σχεδίασης και επαλήθευσης πληροφορικών συστημάτων, o Iωσήφ Σηφάκης τιμήθηκε με το βραβείο Τuring, αντίστοιχο του βραβείου Νομπέλ στην Πληροφορική το 2007 και το βραβείο Leonardo da Vinci το 2011. Διετέλεσε καθηγητής στο Πολυτεχνείο της Λωζάννης και ίδρυσε το περίφημο εργαστήριο Verimag (ειδικευμένο στον τομέα της σχεδίασης κρίσιμων συστημάτων) στην Γκρενόμπλ. Στο πρωτοπόρο αυτό ερευνητικό κέντρο πληροφορικής, ανέπτυξε με την ομάδα του μια σπουδαία τεχνολογία προγραμματισμού συστημάτων πλοήγησης αεροπλάνων, που συμβάλλει στην ασφάλεια και σήμερα χρησιμοποιούν όλες οι μεγάλες εταιρείες. Θεωρείται από τους θεμελιωτές του Model-Checking που είναι η κύρια βιομηχανική μέθοδος επαλήθευσης πληροφορικών συστημάτων στην οποία βασίζουν τον τρόπο λειτουργίας τους οι κολοσσοί της πληροφορικής. Ζει σχεδόν 50 χρόνια στη Γαλλία, έρχεται συχνά στην Ελλάδα αλλά ουσιαστικά εργάζεται σε όλο τον κόσμο. Ο Ιωσήφ Σηφάκης είδε το μέλλον πολύ πριν από εμάς και τώρα ατενίζει μια νέα εποχή που ανατέλλει με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης – με τα καλά της και τους κινδύνους της. Υπάρχει η χιουμοριστική φράση «είναι δύσκολο να κάνεις προβλέψεις, ιδιαίτερα για το μέλλον». Είναι σίγουρο όμως ότι η τεχνολογία παίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο στη ζωή μας. Εσείς πώς βλέπετε τα επόμενα 10-20 χρόνια; Είναι αναπότρεπτη η αυξανόμενη χρήση πληροφορικών συστημάτων και ιδιαίτερα Τεχνητής Νοημοσύνης για την αντιμετώπιση πλανητικών προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή, πανδημίες, οικολογικές καταστροφές. Ποια θα είναι η κατανομή εργασίας μεταξύ μηχανών και ανθρώπινου παράγοντα; Σε ποιον βαθμό θα επιτρέψουμε, για λόγους αποτελεσματικότητας, στις μηχανές να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων; Εδώ οι κίνδυνοι είναι πολλαπλοί. Η πολυπλοκότητα των συστημάτων θα ξεπεράσει κάθε δυνατότητα ορθολογιστικής κατανόησης και πρόβλεψης της συμπεριφοράς τους. Ο τεχνικός πολιτισμός στηρίχθηκε στην επιστημονική γνώση με βάση την οποία μπορούμε να εγγυηθούμε κατά τρόπο απόλυτα διαφανή και σε μεγάλο βαθμό την ασφάλεια των τεχνουργημάτων που κατασκευάζουμε. Ομως η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει εμπειρική γνώση της οποίας δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε την εγκυρότητα. Επιπλέον, η συγκεντρωτική διαχείρισή της από πολυεθνικές εταιρείες που δρουν σχεδόν ανεξέλεγκτα ενέχει προφανείς κινδύνους. Ζούμε ήδη σε μια νέα εποχή τηλεργασίας, η οποία σε χώρες όπως η Ελλάδα εντάθηκε ξαφνικά, λόγω πανδημίας. Προκαλώντας ταυτόχρονα μεγάλες αλλαγές και στον τρόπο ζωής μας. Ομως μάλλον δεν θα σταματήσουμε εκεί. Η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα θεωρείται ότι θα αλλάξουν σε μεγάλο βαθμό την αγορά εργασίας. Είναι βέβαιο ότι η χρήση αυτονόμων συστημάτων θα έχει επιπτώσεις στην αγορά εργασίας σε όλους τους τομείς. Φυσικά η κατασκευή και διαχείρισή τους θα απαιτήσει νέες θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης. Ομως πιστεύω ότι θα υπάρξει σοβαρός κίνδυνος ανεργίας, ιδιαίτερα στις κοινωνίες που δεν θα μπορέσουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Μιλήστε μας λίγο για τα νέα όρια που εξερευνά πλέον η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται από «ειδική» σε «γενική». Η ειδική Τεχνητή Νοημοσύνη προσπαθεί να επιλύσει πολύπλοκα αλλά καλώς ορισμένα προβλήματα όπως να παίξεις σκάκι ή να αναγνωρίσεις αντικείμενα. Η γενική ΤΝ επιδιώκει να αντικαταστήσει τον άνθρωπο στη διεκπεραίωση δράσεων που ενέχουν τη διαχείριση πολλαπλών στόχων. Αυτό απαιτεί τη συνδυασμένη λύση προβλημάτων που επιλύουν η ειδική Τεχνητή Νοημοσύνη και οι συμβατικοί υπολογιστές. Για παράδειγμα, στα αυτόνομα αυτοκίνητα η ειδική Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει τη λύση προβλημάτων όπως η αναγνώριση εικόνας και η αποφυγή εμποδίων. Tο αυτόνομο σύστημα οδήγησης πρέπει να συνδυάζει λύσεις πολλών τέτοιων προβλημάτων για να διαχειριστεί ασφαλώς απρόβλεπτες καταστάσεις και να πλησιάσει τις ανθρώπινες ικανότητες. Λέει ο Jean Piaget ότι νοημοσύνη δεν είναι αυτό που ξέρουμε αλλά αυτό που κάνουμε όταν δεν ξέρουμε. Η πραγμάτωση του οράματος της γενικής ΤΝ θα πάρει πολλές δεκαετίες. Αυτό τον μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει νομοθεσία για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με προτεραιότητα, όπως αναφέρεται, για την προστασία ζητημάτων «υψηλού ρίσκου», όπως η τεχνολογία αναγνώρισης προσώπων σε δημόσιους χώρους. Ποιες πιστεύεται ότι πρέπει να είναι οι κόκκινες γραμμές; Βλέπω δύο κινδύνους για τους οποίους επιβάλλεται να ληφθούν επειγόντως μέτρα. Ο πρώτος αφορά τις ατομικές ελευθερίες. Προέρχεται από συστήματα που παραβιάζουν την ιδιωτικότητά μας και χρησιμοποιούν προσωπικά μας δεδομένα χωρίς τη σαφή συναίνεσή μας. Να απαγορευτεί αυστηρά η εν αγνοία μας χρήση προσωπικών δεδομένων που είναι κριτήρια διακρίσεων από ιδιωτικούς ή κρατικούς φορείς π.χ. για πρόσληψη ενός υπαλλήλου ή για διαλογή υπόπτων. Χρειάζεται ένα νομοθετικό πλαίσιο το οποίο παράλληλα να προβλέπει τα μέσα ελέγχου για την τήρησή του. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν αυστηρά και πρακτικώς εφαρμόσιμα κριτήρια για τον έλεγχο χρήσης δεδομένων. Ο δεύτερος κίνδυνος είναι η ανεξέλεγκτη χρήση αυτονόμων συστημάτων που διεκπεραιώνουν κρίσιμες διαδικασίες όπου διακυβεύονται η ανθρώπινη και περιβαλλοντολογική ασφάλεια. Να μη θυσιάσουμε χάριν μιας αμφίβολης αποτελεσματικότητας τη δυνατότητα ελέγχου και συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων. Χρειάζεται διαφάνεια και κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των έξυπνων συστημάτων, πράγμα που δεν είναι εφικτό με την παρούσα κατάσταση των γνώσεών μας. Πρόσφατα στις ΗΠΑ αποκαλύφθηκε ότι μυστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούν παράνομα την τεχνολογία από την εταιρεία ClearView AI. Από τη στιγμή που υπάρχουν τέτοιες δυνατότητες παρακολούθησης και παρέμβασης στις ζωές των πολιτών, υπάρχει πραγματικά κάποια προστασία; Σήμερα δεν υπάρχει προστασία και είναι τεχνικά δύσκολο να υπάρξει έλεγχος των παραβάσεων εκτός εάν ληφθούν ριζικά απαγορευτικά μέτρα. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να φτιάξει το «προφίλ» σας συλλέγοντες φαινομενικά ανώδυνες πληροφορίες, εκ των οποίων ορισμένες βρίσκονται διάχυτες στο Διαδίκτυο. Πρέπει βέβαια να σας «στοχεύσει» αναλύοντας μεγάλους όγκους δεδομένων που σας αφορούν. Ετσι θα προσδιορίσει σεξουαλικές προτιμήσεις, προβλήματα υγείας, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση, θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις. Οι τεχνολογίες των big data δημιουργούν «συμπυκνωμένες» πληροφορίες όπως οι αποστακτήρες βγάζουν αιθέρια έλαια από τεράστιες ποσότητες πρώτης ύλης. Πολύς λόγος έχει γίνει και για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα όπλα, με ειδικούς να προειδοποιούν πως εισερχόμαστε σε έναν τομέα ιδιαίτερα επικίνδυνο που μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο κάποια στιγμή. Συμμερίζεστε αυτές τις ανησυχίες; Υπάρχει πράγματι αυτή η τάση σε όλα τα οπλικά συστήματα. Εκτός από τη γενικευμένη χρήση drones, το παράδειγμα που συζητείται και δικαίως είναι η χρήση «killer robots», ρομπότ που δρουν αυτόνομα σε πεδία μάχης. Διότι τα ρομπότ δεν έχουν συναισθήματα και αναστολές που έχει ένας στρατιώτης ακόμη και στη πιο σκληρή μάχη. Επιπλέον, ορισμένοι θεωρούν ότι καθιστούν πιο ανεκτό το «κόστος» των πολέμων σε ανθρώπινες ζωές – τουλάχιστον γι’ αυτόν που τα χρησιμοποιεί. Ας μιλήσουμε όμως και για τις νέες δυνατότητες που μας προσφέρει αυτή η τόσο συναρπαστική «συνεργασία» του ανθρώπου με τις μηχανές, σε διάφορους τομείς. Για επιτυχή συνεργασία χρειάζεται συνεχής ανταλλαγή πληροφοριών και συνέργεια προς το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Πρόκειται για ένα τεχνικά δύσκολο και εξαιρετικά ενδιαφέρον πρόβλημα. Για παράδειγμα στην «επιτηρουμένη αυτονομία», ένα σύστημα οδηγεί το αυτοκίνητο συνεργαζόμενο με τον οδηγό του σε δύο περιπτώσεις. Εάν ο οδηγός διαπιστώσει ότι υπάρχει κάποιος άμεσος κίνδυνος ατυχήματος, τότε παίρνει τον έλεγχο του αυτοκινήτου αποσυνδέοντας το σύστημα. Επίσης μπορεί το σύστημα να ζητήσει από τον οδηγό να πάρει τον έλεγχο διότι αδυνατεί να διαχειριστεί μια κατάσταση. Αυτού του είδους η συνεργασία κρίνεται επικίνδυνη. Πολλά ατυχήματα έγιναν επειδή η ένταση προσοχής του οδηγού μειώνεται όταν για μεγάλα χρονικά διαστήματα δεν έχει ενεργό ρόλο. Ετσι στις κρίσιμες καταστάσεις συνειδητοποιεί τον κίνδυνο πολύ αργά. Παρομοίως, όταν το σύστημα ζητήσει από τον οδηγό να επέμβει, πρέπει υπάρξουν τα κατάλληλα χρονικά περιθώρια για να κατανοήσει ο οδηγός το πρόβλημα και να αντιδράσει κατάλληλα. Σήμερα η «συμβιωτική αυτονομία» είναι ενεργός τομέας έρευνας που μελετά τα προβλήματα αυτόνομης συνεργασίας ανθρώπου – μηχανής. Βλέπουμε τα παιδιά να εξοικειώνονται πολύ εύκολα με την τεχνολογία, και κάποιοι επιστήμονες κάνουν λόγο για μια νέα φάση στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους μέσω νέων τρόπων ανάπτυξης του εγκεφάλου. Ποια είναι η δική σας θέση; H εξέλιξη του ανθρώπου είναι συνυφασμένη με την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας. Οι ικανότητές μας προσαρμόζονται συνεχώς σε αυτή την πρόοδο. Πριν από την ανακάλυψη της τυπογραφίας είχαμε μεγαλύτερες δυνατότητες απομνημόνευσης. Ο προϊστορικός άνθρωπος ήξερε να επιβιώνει στην άγρια φύση. Χάρη στην τεχνολογία ο άνθρωπος εξασφάλισε ποιότητα ζωής, μακροβιότητα και ανάπτυξη του πολιτισμού. Τα έξυπνα συστήματα είναι εργαλεία που πολλαπλασιάζουν τις νοητικές μας ικανότητες. Προσοχή όμως! Οπως με τη χρήση μηχανικών συστημάτων ελευθερωθήκαμε από βαριές χειρωνακτικές εργασίες, έτσι και με τους υπολογιστές μπορούμε να διευρύνουμε τις νοητικές ικανότητες και τους ορίζοντες των γνώσεών μας. Αρκεί να εξασφαλίζουμε την εγκυρότητα των πληροφοριών τους και τη σωστή ερμηνεία τους. Ομως δεν πρέπει να μας υποκαταστήσουν σε ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε: την ικανότητα να σταθμίζουμε καταστάσεις και να διαχειριζόμαστε επιλογές. Εάν αφήσουμε τους υπολογιστές να αποφασίζουν για μας – λόγω νωθρότητας ή έλλειψης αυτοπεποίθησης – θα εκπέσουν οι νοητικές μας ικανότητες και η δημιουργικότητα της σκέψης. Δεν θέλω να φανταστώ σενάρια όπου ένας νέος αποφασίζει για τον επαγγελματικό του προσανατολισμό στηριζόμενος αποκλειστικά σε πληροφορίες του Διαδικτύου χωρίς να λαμβάνει υπόψη του τις προτιμήσεις του και εν τέλει τα όνειρά του. Η Ελλάδα πού βρίσκεται στον διεθνή χάρτη; Θα μπορούσε να υπάρξει κάποια πρωτοβουλία ώστε να δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης; Ολοι παραδέχονται την αξία των ελλήνων επιστημόνων, όμως οι ευκαιρίες που τους δίνονται στη χώρα μας δεν είναι πολλές. Είναι ένα θέμα πολυσυζητημένο και θλιβερό. Δεν θα ήθελα να επαναλάβω τα προφανή. Εδώ και δεκαετίες πολλά θα μπορούσαμε να κάνουμε για την έρευνα και την καινοτομία, ιδιαίτερα αξιοποιώντας το ανά τον κόσμο ελληνικό επιστημονικό δυναμικό. Δυστυχώς δεν βλέπω γιατί, αφού αποτύχαμε αλλού, θα τα καταφέρουμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη. «Κίνδυνος αυτεξούσιας υποταγής στους υπολογιστές» Ξοδεύονται δισεκατομμύρια για την έρευνα σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά ακόμα δεν γνωρίζουμε πώς διαμορφώνεται η συνειδητότητα. Φυσικά, ξέρουμε περισσότερα απ’ ό,τι παλαιότερα, όμως ακόμα έχουμε πολλά κενά. Εχω μιλήσει για το «δικό μας Big-Bang» αναφερόμενος στην ανάδυση της συνειδητότητας μέσα από την εξέλιξη. Τονίζοντας ότι η μελέτη της είναι πιο σημαντική από τις πολυδάπανες διερευνήσεις κοσμογονικών ερωτημάτων της Φυσικής. Ελπίζω μελλοντικές έρευνες να βοηθήσουν στην κατανόησή της, να φωτίσουν τον ανεξερεύνητο εαυτό μας και να μας ανεβάσουν ψηλότερα στην κλίμακα της αυτογνωσίας. Στο βιβλίο σας που εκδόθηκε πρόσφατα «Κατανοώντας και αλλάζοντας τον κόσμο» (εκδ. Αρμός) θέτετε σημαντικά ερωτήματα όπως η σχέση εγκεφάλου – νόησης. Τελικά μπορούν όλες οι νοητικές μας διεργασίες να κατανοηθούν μελετώντας αποκλειστικά τον εγκέφαλο; Εάν περιοριστούμε στη μελέτη του εγκεφάλου δεν θα κατορθώσουμε να διεισδύσουμε στις νοητικές λειτουργίες. Nα το εξηγήσω με μια αναλογία; Ο νους και οι λειτουργίες του είναι ένα σύστημα όπως ο υπολογιστής σας. Είναι δυνατόν να κατανοήσω τη συμπεριφορά του υπολογιστή σας μελετώντας τα κυκλώματά του; Δηλαδή μετρώντας ηλεκτρικά σήματα, να προσδιορίσω τι ακριβώς διαδικασίες εκτελεί; Η απάντηση είναι «όχι». Αυτό οφείλεται μεταξύ άλλων στην τεράστια διαφορά των κλιμάκων αναπαράστασης της πληροφορίας στο λογισμικό και το υλικό. Μια ανάλογη διαφορά υπάρχει μεταξύ της πληροφορίας υπό μορφή ηλεκτρικών σημάτων του εγκεφάλου και της συμβολικής νοητικής πληροφορίας. Σήμερα ξέρουμε ότι τα νοήματα έχουν χαρακτηριστικά ηλεκτρικά αποτυπώματα στον εγκέφαλο. Ομως είμαστε πολύ μακριά από την επίλυση του γρίφου. Ποιο θα είναι στο μέλλον το σημείο ισορροπίας μεταξύ της αυτονομίας των συστημάτων και του ανθρώπινου ελέγχου των λειτουργιών τους; Εξαρτάται από τις επιλογές των ανθρώπων που πρέπει να γίνουν με γνώμονα σαφώς ορισμένα αξιακά κριτήρια. Υπάρχει εδώ και δεκαετίες μια τάση χαλάρωσης, κυρίως στις δυτικές κοινωνίες. Οι άνθρωποι αποφεύγουν την προσπάθεια και το βάρος της ευθύνης. Διαβλέπω έναν κίνδυνο αυξημένης εξάρτησης, κάποιας αυτεξούσιας υποταγής στους υπολογιστές. Εχετε διερωτηθεί πώς θα ήταν η ζωή σας εάν είχατε έναν υπηρέτη που να ικανοποιεί κάθε σας όρεξη και επιθυμία; Να μην υπήρχαν εμπόδια, δυσκολίες, όλα να σας έρχονταν ακόπιαστα, τίποτα να μην αντιστεκόταν στις ορέξεις σας; Αν ο άνθρωπος είχε ό,τι ζητά η όρεξή του αυτόματα και χωρίς κόπο, θα υποβιβαζόταν σε μια «γαστέρα αργή», έναν πεπτικό σωλήνα. Αν είχε γεννηθεί σε έναν κόσμο χωρίς αντιξοότητες, σίγουρα δεν θα ήταν πιο έξυπνος από τα φυτά. https://www.in.gr/2021/04/26/b-science/synenteykseis/iosif-sifakis-o-thaymastos-kainourgios-kosmos-tis-texnitis-noimosynis/

50ή επέτειος της πτήσης Soyuz-10 Στις 23 Απριλίου 1971, το επανδρωμένο όχημα μεταφοράς Soyuz-10 (TPK) ξεκίνησε από το κοσμοδρόμιο Baikonur με το πλήρωμα της πρώτης αποστολής στον μακροχρόνιο τροχιακό σταθμό του Salyut (DOS) που αποτελείται από τον διοικητή Vladimir Shatalov, μηχανικό πτήσεων Alexei Eliseev και μηχανικός έρευνας Νικολάι Ρουκαβίνσικοφ. Στο πλαίσιο των δοκιμών σχεδιασμού πτήσης του πρώτου DOS στον κόσμο "Salyut", που ξεκίνησε σε τροχιά χαμηλής γης στις 19 Απριλίου 1971, υποτίθεται ότι θα εκτελούσε 2-3 επανδρωμένες αποστολές διάρκειας έως και 30 ημερών. Τα καθήκοντά τους ήταν να πραγματοποιήσουν ολοκληρωμένες δοκιμές των συστημάτων επί του σκάφους του νέου σταθμού, καθώς και να πραγματοποιήσουν ένα πρόγραμμα επιστημονικής και εφαρμοσμένης έρευνας και βιοϊατρικών πειραμάτων. Ειδικοί από την TsKBEM (σήμερα RSC Energia) έχουν αναπτύξει ένα τροποποιημένο διαστημικό σκάφος επανδρωμένων 7K-T Soyuz ειδικά για παράδοση πληρώματος. Διακρίθηκε από ένα νέο σύστημα "pin-cone" σύνδεσης και εσωτερικής μετάβασης (SSVP), το οποίο δεν απαιτούσε από τους αστροναύτες να εισέλθουν σε ανοιχτό χώρο. Το πρόγραμμα πτήσης του Soyuz-10 TPK έπρεπε να διασφαλίσει την άφιξη της πρώτης αποστολής στο Salyut DOS, η οποία ήταν σε αυτόματη λειτουργία, μια κοινή πτήση ως μέρος του τροχιακού συγκροτήματος και την επιστροφή κοσμοναύτων στη Γη. Στο αυτόνομο τμήμα πτήσης, το πλήρωμα του πλοίου κατάρτισε τακτικά το πρόγραμμα ραντεβού χρησιμοποιώντας το σύστημα "Igla" και, στην 18η τροχιά, έκανε μια χειροκίνητη πρόσδεση στο σταθμό του Σαλιούτ. Μετά το touchdown, το ενεργό συγκρότημα ελλιμενισμού του διαστημικού σκάφους κατασχέθηκε μηχανικά, αλλά το επόμενο στάδιο ανάκλησης σταμάτησε αυτόματα λόγω σημαντικών δυναμικών δονήσεων του Soyuz-10. Ως αποτέλεσμα των φορτίων εκτός σχεδιασμού στη μονάδα ράβδου ελλιμενισμού, η λειτουργία των μοχλών της μονάδας ελλιμενισμού του πλοίου διακόπηκε, γεγονός που καθιστά αδύνατο για το πλήρωμα να ελλιμενιστεί και να μεταφερθεί στην πλακέτα DOS. Περαιτέρω προσπάθειες αποσύνδεσης εμποδίστηκαν από τον σταθμό, και μόνο μετά από 5 ώρες από κοινού ανάλυσης της κατάστασης με την ομάδα ελέγχου εδάφους, το πλοίο μπόρεσε να αποσυνδεθεί με εντολή τακτικού αποσύνδεσης. Στις 24 Απριλίου, το πλήρωμα του Soyuz-10 TPK ξεκίνησε το πρόγραμμα κατάβασης, το οποίο ολοκληρώθηκε με επιτυχία με την πρώτη νυχτερινή προσγείωση στην υπολογιζόμενη περιοχή βορειοδυτικά της Καραγκάντα. Ως αποτέλεσμα της αποστολής Soyuz-10, το σύστημα ελλιμενισμού Soyuz-11 τροποποιήθηκε για το πλήρωμα της επόμενης αποστολής, η οποία παραδόθηκε με επιτυχία στο σταθμό του Salyut τον Ιούνιο του 1971. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_04-23.html Νέο ραντάρ θα εντοπίζει μικρά διαστημικά σκουπίδια. Η παρουσία του ανθρώπου είναι συνδεδεμένη άρρηκτα και με την δημιουργία… σκουπιδιών. Κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα αφήνει κάτι πίσω της που κατά βάση δεν είναι ωφέλιμο. Δεν θα μπορούσε να αποτελεί φυσικά εξαίρεση η διαστημική μας δραστηριότητα. Απροσδιόριστου αριθμού μικρότερα και μεγαλύτερα κομμάτια από πυραύλους, διαστημικά σκάφη, δορυφόρους και κάθε είδους αντικείμενα, ακόμη και πράγματα που πέφτουν από τα χέρια των αστροναυτών σε διαστημικούς περιπάτους, κυκλοφορούν ελεύθερα σε τροχιά γύρω από την Γη έχοντας δημιουργήσει μια μεγάλη «χωματερή» το μέγεθος της οποίας μεγαλώνει συνεχώς. Τα διαστημικά σκουπίδια αποτελούν πολύ σοβαρή απειλή αφού κινούνται με ταχύτητες 30 χιλιάδων χλμ./ώρα και όπως είναι ευνόητο αν κάποιο από αυτά πέσει πάνω σε ένα διαστημικό σκάφος ή έναν εν λειτουργία δορυφόρο μπορεί να του προκαλέσει σοβαρή ή ακόμη και ανεπανόρθωτη ζημιά με ότι αυτό συνεπάγεται. Το πλήρωμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού υποχρεώνεται συχνά να τον μετατοπίζει για να αποφύγει κάποιο απειλητικό διαστημικό σκουπίδι. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος εκτιμά ότι υπάρχουν περί τα 130 εκατ. διαστημικά σκουπίδια με διάμετρο μέχρι ένα εκατοστό και περίπου 34 χιλιάδες με διάμετρο ως και δέκα εκατοστά τα οποία είναι και τα πιο επικίνδυνα. Ένα νέο τεράστιο διαστημικό ραντάρ που εγκαταστάθηκε στην Κόστα Ρίκα θα μπορεί να εντοπίζει και τα μικρά διαστημικά σκουπίδια που μέχρι σήμερα περνούσαν απαρατήρητα από τα όργανα παρατήρησης. Το νέο ραντάρ κατασκεύασε η εταιρεία LeoLabs που έχει μεγάλη πείρα και τεχνογνωσία σε αυτό ακριβώς το αντικείμενο. «Πρόκειται για το πιο προηγμένο διαστημικό ραντάρ του είδους του» δηλώνει ο Νταν Σεπερλέι διευθύνων σύμβουλος της LeoLabs. Η εταιρεία κατασκευάζει ραντάρ εντοπισμού αντικειμένων στις περιοχές της αποκαλούμενης χαμηλής τροχιάς γύρω από την Γη, περίπου 800 χλμ. έξω από τον πλανήτη. Η εταιρεία σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα δίκτυο τέτοιων ραντάρ σε πολλές περιοχές της Γης έτσι ώστε να χαρτογραφηθεί πλήρως αυτή η χωματερή. Η καταγραφή των διαστημικών σκουπιδιών είναι σίγουρα χρήσιμη αλλά δεν λύνει το πρόβλημα που διογκώνεται συνεχώς. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι αν δεν βρεθεί τρόπος απομάκρυνσης ή καταστροφής των διαστημικών σκουπιδιών σύντομα θα έχουν γίνει τόσο πολλά που θα δημιουργήσουν τελικά ένα φράγμα γύρω από την Γη που θα καθιστά απαγορευτική την εκτόξευση πυραύλων που θα μεταφέρουν διαστημικές αποστολές ή δορυφόρους. https://www.naftemporiki.gr/story/1718264/neo-rantar-tha-entopizei-mikra-diastimika-skoupidia

Κλιματική αλλαγή: Η τήξη των πάγων μετατόπισε τον άξονα της Γης. Η μαζική τήξη των παγετώνων, ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη έχει προκαλέσει αξιοσημείωτες αλλαγές στον άξονα της περιστροφής της Γης σε σχέση με τη δεκαετία του 1990, σύμφωνα με νέα έρευνα. Το γεγονός αυτό αποκαλύπτει τις τεράστιες επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας επί του φυσικού περιβάλλοντος, υποστηρίζουν οι επιστήμονες. Ο γεωγραφικός βόρειος και νότιος πόλος είναι τα σημεία στα οποία ο άξονας περιστροφής τέμνει την επιφάνεια, όμως δεν είναι σταθεροί. Οι αλλαγές στην κατανομή της μάζας της Γης γύρω από τον πλανήτη, κάνουν τον άξονα – επομένως και τους πόλους – να μετατοπίζονται. Στο παρελθόν, μόνο φυσικά φαινόμενα, όπως τα ρεύματα των ωκεανών και η θερμοσυναγωγή των καυτών πετρωμάτων στο υπέδαφος της Γης συνέβαλαν στις αλλαγές της θέσης των πόλων. Όμως η νέα έρευνα δείχνει ότι από τη δεκαετία του 1990, η απώλεια εκατοντάδων εκατομμυρίων τόνων πάγου σε ετήσια βάση, που καταλήγουν στον ωκεανό, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, οδήγησαν σε μετακίνηση των πόλων. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατεύθυνση της πολικής μετατόπισης άλλαξε: Ενώ μέχρι το 1995 κινούνταν προς τον νότο, πλέον κινείται προς την ανατολή, ενώ η μέση ταχύτητα της μετατόπισης στο διάστημα 1995-2020 ήταν 17 φορές υψηλότερη σε σχέση με εκείνη του διαστήματος 1981-1995. Από το 1980 και έπειτα, η θέση των πόλων έχει μετατοπιστεί κατά περίπου τέσσερα μέτρα. «Η επιταχυνόμενη μείωση [του νερού που αποθηκεύεται επί της γης] ως αποτέλεσμα της τήξης των παγετώνων είναι ο κύριος παράγοντας που οδήγησε στην ραγδαία μετατόπιση των πόλων μετά τη δεκαετία του 1990», καταλήγει η ομάδα των επιστημόνων, επικεφαλής της οποίας είναι η Σανσάν Ντενγκ, του Ινστιτούτου Γεωγραφικών Επιστημών και Έρευνας Φυσικών Πόρων στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών. Μετρήσεις του βαρυτικού πεδίου από τον δορυφόρο Grace, που εκτοξεύτηκε το 2002, χρησιμοποιήθηκαν για να συνδέσουν την τήξη των πάγων με τις κινήσεις των πόλων τη διάρκεια του 2005 και του 2012, και οι δύο εκ των οποίων σημειώθηκαν μετά από αυξήσεις στην απώλεια του πάγου. Όμως η έρευνα της Ντενγκ είναι ριζοσπαστική, καθώς προεκτείνει τη σύνδεση αυτή στο διάστημα που προηγήθηκε της εκτόξευσης του δορυφόρου, αποδεικνύοντας ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα μετατοπίζει τους πόλους ήδη από τη δεκαετία του 1990, δηλαδή σχεδόν επί τριάντα χρόνια. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, έδειξε ότι η απώλεια των παγετώνων ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος της μετατόπισης, όμως δεν αποκλείεται να έχει συμβάλει και η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων. Τα υπόγεια ύδατα είναι αποθηκευμένα στο υπέδαφος, όμως όταν αντλούνται με στόχο την διάθεσή τους ως πόσιμου νερού ή ως νερού για άρδευση, εντέλει ο κύριος όγκος τους καταλήγει στη θάλασσα, με αποτέλεσμα το βάρος τους να ανακατανέμεται γύρω από τον πλανήτη. Στη διάρκεια των τελευταίων 50 ετών, η ανθρωπότητα έχει αντλήσει 18 τρισεκατομμύρια τόνους νερού από υπόγεια αποθετήρια βαθιά στο υπέδαφος, χωρίς να τα αντικαθιστά. Ο Βίνσεντ Χάμφρεϊ του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης στην Ελβετία, που δεν έχει εμπλακεί στη νέα έρευνα, δήλωσε στον Guardian ότι τα ευρήματα δείχνουν πώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν ανακατανείμει τεράστιες ποσότητες νερού γύρω από τον πλανήτη: «Σου δείχνει πόσο ισχυρή είναι αυτή η αλλαγή στη μάζα. Είναι τόσο μεγάλη που μπορεί να αλλάξει τη θέση του άξονα της γης». Ωστόσο, η μετατόπιση του άξονα δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάσει την καθημερινότητα στον πλανήτη, επισημαίνει: Το μόνο που θα μπορούσε να προκαλέσει στη διάρκεια της ημέρας, θα μετριόταν σε millisecond. Ο καθηγητής Τζόναθαν Όβερπεκ, του Πανεπιστημίου της Αριζόνας στις ΗΠΑ, δήλωσε στον Guardian σε παλαιότερη περίσταση ότι οι αλλαγές στον άξονα της Γης υπογραμμίζουν «πόσο πραγματικές και τεράστιες είναι οι επιπτώσεις της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη». Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η κλίμακα αυτών των επιπτώσεων σημαίνει ότι θα έπρεπε να ανακηρύξουμε μια νέα γεωλογική περίοδο, την Ανθρωπόκαινο. Από τα μέσα του 20ού αιώνα, έχει υπάρξει αξιοσημείωτη επιτάχυνση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της στάθμης των θαλασσών, αλλά και της καταστροφής της άγριας ζωής και της μεταμόρφωσης της γης εξαιτίας της γεωργίας, της αποψίλωσης και της ανάπτυξης. https://www.in.gr/2021/04/24/b-science/perivallon-b-science/klimatiki-allagi-tiksi-ton-pagon-metatopise-ton-aksona-tis-gis/

Όταν το ελικόπτερο της NASA βρίσκονταν κάπου «αλλού» Οι επιστήμονες στο κέντρου ελέγχου της NASA περίμεναν το σήμα από τον Άρη για να δουν αν η πτήση του ελικοπτέρου Ingenuity ήταν επιτυχημένη. Η πτήση σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επιστημόνων θα γινόταν όταν το ρολόι στο κέντρο ελέγχου θα έδειχνε 8:00 π.μ. Το σήμα από τον Άρη με τα δεδομένα της πτήσης θα έφταναν στην Γη μετά από 14 λεπτά (ο χρόνος που χρειάζεται το φως για να διανύσει την απόσταση Γης-Άρη). Πράγματι όταν το ρολόι έδειξε 8:14 π.μ. το σήμα είχε καταγραφεί στο κέντρο ελέγχου. Η πτήση του ελικοπτέρου για τους επιστήμονες στο κέντρο ελέγχου ήταν πλέον παρελθόν. Όπως επίσης και για την κάμερα Μastcam-Z που βρίσκεται στο διαστημικό όχημα Perseverance και κατέγραψε την πτήση: Είχε νόημα κάποιος που βρίσκονταν στο κέντρο ελέγχου της NASA, όταν το ρολόι έδειχνε 8:05 π.μ. να ρωτήσει: «αυτή τη στιγμή το ελικόπτερο ίπταται πάνω από την επιφάνεια του Άρη;» Για τον Νεύτωνα ναι. Για τον Αϊνστάιν η ερώτηση αυτή στερείται νοήματος. Για τον Αϊνστάιν η μόνη ερώτηση που θα είχε νόημα αφορά το πότε θα φτάσει το σήμα στη Γη. Από εκείνη τη στιγμή και μετά – αλλά όχι νωρίτερα – η πτήση του ελικοπτέρου βρίσκεται στο παρελθόν των επιστημόνων της NASA (ενώ στο μέλλον τους πρόκειται να φτάσουν κι άλλα παρόμοια σήματα με τα δεδομένα επόμενων πτήσεων του Ingenuity). Ας επαναδιατυπώσουμε την ερώτηση: Μεταξύ των ενδείξεων 8:00 και 8:14 π.μ. του ρολογιού στο κέντρο ελέγχου της NASA, που πρέπει να ταξινομήσουν οι επιστήμονες του κέντρου το γεγονός της πτήσης του Ingenuity; Στο παρελθόν τους ή στο μέλλον τους; Απάντηση: για τους παρατηρητές στο κέντρο ελέγχου της NASA τα γεγονότα που συμβαίνουν στον Άρη, μεταξύ των ενδείξεων 8:00 και 8:14 π.μ. του ρολογιού τους δεν ανήκουν ούτε στο παρελθόν τους ούτε στο μέλλον τους – βρίσκονται … αλλού. Η διαίρεση του χωροχρόνου (στον μονοδιάστατο κόσμο) σε παρελθόν, μέλλον και «αλλού», σύμφωνα με τον παρατηρητή στο σημείο Ο (βλέπε στο τέλος της ανάρτησης: «Special Relavity», Α. P. French, σελ. 118). Ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον ενός γεγονότος υπάρχει το «αλλού», μια «ενδιάμεση ζώνη», ένα «εκτεταμένο παρόν». Μια ζώνη που δεν είναι ούτε παρόν ούτε μέλλον. Αυτό ακριβώς είπε ο Αϊνστάιν με την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας. Η διάρκεια αυτής της ενδιάμεσης ζώνης, η οποία δεν βρίσκεται ούτε στο παρελθόν σας ούτε στο μέλλον σας εξαρτάται από το που λαμβάνει χώρα ένα γεγονός ως προς εσάς. Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση του γεγονότος από εσάς, τόσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του εκτεταμένου παρόντος. Σε μια απόσταση λίγων μέτρων από την μύτη σας, η διάρκεια αυτού που για εσάς είναι ενδιάμεση ζώνη, δηλαδή ούτε παρελθόν ούτε μέλλον, δεν είναι μεγαλύτερη από νανοδευτερόλεπτα. Κι αυτή είναι μια διάρκεια πολύ μικρότερη από όση θα μπορούσαμε να αντιληφθούμε. Στη Σελήνη η διάρκεια του εκτεταμένου παρόντος είναι λίγα δευτερόλεπτα και στον Άρη περίπου ένα τέταρτο της ώρας. Στον Άρη λοιπόν υπάρχουν γεγονότα που για την χρονική στιγμή που δείχνει το ρολόι μας έχουν ήδη συμβεί, γεγονότα που δεν έχουν συμβεί, αλλά επίσης και ένα τέταρτο περίπου της ώρας κατά την διάρκεια του οποίου συμβαίνουν γεγονότα που δεν βρίσκονται ούτε στο παρελθόν μας ούτε στο μέλλον μας. Βρίσκονται αλλού. https://physicsgg.me/2021/04/25/%cf%8c%cf%84%ce%b1%ce%bd-%cf%84%ce%bf-%ce%b5%ce%bb%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%80%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%82-nasa-%ce%b2%cf%81%ce%af%cf%83%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%bd-%ce%ba%ce%ac/

Την πρώτη έγχρωμη και από αέρος φωτογραφία του Άρη έστειλε το drone. Όλα πάνε σύμφωνα με τον προγραμματισμό όσον αφορά την παρουσία και την λειτουργία του drone που έχει στείλει η NASA στον Άρη. Το Το αυτόνομο ιπτάμενο όχημα της NASA ολοκλήρωσε την Κυριακή με επιτυχία την τρίτη του πτήση στον Κόκκινο Πλανήτη. Σε αυτή την τρίτη του πτήση του το drone πέταξε ψηλότερα, κάλυψε την μεγαλύτερη μέχρι τώρα απόσταση και ανέπτυξε την μεγαλύτερη ταχύτητα σε σχέση με τις προηγούμενες δύο πτήσεις. Αυτή τη φορά το drone σηκώθηκε σε ύψος περίπου πέντε μέτρων, κάλυψε απόσταση περίπου όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου και πέταξε με ταχύτητα περίπου επτά χλμ./ώρα. Την τρίτη πτήση του Ingenuity κατέγραψε σε βίντεο το ρόβερ που το μετέφερε στον Άρη το οποίο συνεχίζει την δική του αποστολή εξερεύνησης στον Κόκκινο Πλανήτη η οποία παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και έχει σημαντικές εξελίξεις αλλά μένει τις τελευταίες εβδομάδες στην σκιά του drone. Το drone κατέγραψε όσο βρισκόταν στον αέρα νέες εικόνες από τον Άρη και η NASA δημοσίευσε μια έγχρωμη που είναι και η πρώτη που βλέπουμε από τον ορίζοντα του Άρη με τα μάτια του drone. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό το αυτόνομο ιπτάμενο όχημα θα πραγματοποιήσει πέντε πτήσεις αλλά όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν σε ανάλογες περιπτώσεις θα γίνει επαναξιολόγηση των δεδομένων και ίσως γίνει απόπειρα για κάποια/ες ακόμη απόπειρες νέων πτήσεων θέτοντας πιθανούς νέους στόχους για το πόσο ψηλά θα πετάξει το drone ή πόσο μακριά θα φτάσει. https://www.naftemporiki.gr/story/1718674/tin-proti-egxromi-kai-apo-aeros-fotografia-tou-ari-esteile-to-drone

Η κίνηση των δακτυλίων του Κρόνου. Τα δαχτυλίδια του Κρόνου αποτελούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά «αξιοθέατα» του ηλιακού μας συστήματος. Από μακριά μοιάζουν με δίσκο που περιβάλλει τον πλανήτη, αλλά στην πραγματικότητα είναι κομμάτια παγωμένου νερού σε διάφορα μεγέθη, από πολύ μικρά έως το μέγεθος παγόβουνων. Ο πάγος περιέχει επίσης πυριτικά άλατα, διοξείδιο του άνθρακα και αμμωνία. Φυσικά οι δακτύλιοι του Κρόνου δεν παραμένουν ακίνητοι ως προς τον πλανήτη, αλλά κινούνται σε συγκεκριμένες τροχιές, και όσο πιο μικρή είναι η ακτίνα της τροχιάς τους τόσο μεγαλύτερη είναι η τροχιακή τους ταχύτητα. Ο συνεργάτης της NASA Dr. James O’Donoghue δημιούργησε μια εκπληκτική κινούμενη εικόνα που μας δείχνει πως κινούνται γύρω από τα πλανήτη Κρόνο τα δαχτυλίδια του. Όπως μπορείτε να δείτε στο βίντεο που ακολουθεί, οι κύριοι δακτύλιοι του Κρόνου περιφέρονται γύρω από τον πλανήτη ξεκινώντας από την εσώτατη προς την εξωτερική τροχιά με την σειρά D, C, B, A και F. Μεταξύ των δακτυλίων A και F βρίσκεται ο μυστηριώδης δακτύλιος Ε που αποτελείται από μικροσκοπικά σωματίδια πάγου, γεγονός που κάνει δύσκολη την παρατήρησή του. Η προσομοίωση (που δημιουργήθηκε από τις φωτογραφίες που συνέλλεξε το διαστημικό σκάφος Cassini) μας δείχνει τι συμβαίνει γύρω από τον Κρόνο κατά τη διάρκεια 30 ωρών. Η περιστροφή του Κρόνου σε σχέση με το σύστημα των δακτυλίων του επισημαίνεται από την λευκή γραμμή. Επίσης είναι ορατή και η εξαγωνική δίνη που βρίσκεται γύρω από τον βόρειο πόλο του Κρόνου. https://physicsgg.me/2021/04/25/%ce%b7-%ce%ba%ce%af%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b4%ce%b1%ce%ba%cf%84%cf%85%ce%bb%ce%af%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ba%cf%81%cf%8c%ce%bd%ce%bf%cf%85/