Δροσος Γεωργιος

Η ανακάλυψη του αιώνα για τον πλανήτη Αρη. Ισως να πρόκειται για την ανακάλυψη του αιώνα που μπορεί να αλλάξει όλα όσα ξέρουμε για τον πλανήτη Αρη και τη δυνατότητα να υπάρχει ζωή ή και να μετοικήσει εκεί ο άνθρωπος. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Geoscience, ο «κόκκινος πλανήτης» διαθέτει ικανές ποσότητες οξυγόνου, προκειμένου να στηρίξει… ζωή! Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Βλάντα Σταμένκοβιτς του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της Αμερικανικής Υπηρεσίας Διαστήματος (NASA), που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», https://www.nature.com/articles/s41561-018-0243-0 χρησιμοποίησαν μοντέλα σε υπολογιστές για να βγάλουν συμπεράσματα για τις αλμυρές λίμνες που κρύβονται κάτω από την αρειανή επιφάνεια. Πρόκειται για την ανακάλυψη του αιώνα, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Ο Άρης δεν διαθέτει ατμόσφαιρα όπως η Γη. Πώς, παρόλα αυτά, διαθέτει οξυγόνο; Πρόκειται για μία ακόμη επιστημονική υπερβολή; Και όμως, η απάντηση είναι «όχι, δεν πρόκειται για υπερβολή». Κοντά στους πόλους του «κόκκινου πλανήτη», διαπιστώθηκε πρόσφατα πως «κρύβεται» ένα παχύ στρώμα πάγου. Ένα στρώμα από νερό, σε στερεά μορφή, που βρίσκεται πολύ κοντά στην επιφάνεια του πλανήτη. Η συγκεκριμένη διαπίστωση ήταν μία έκπληξη για τους επιστήμονες. Ως εκ τούτου, μελέτησαν πιο προσεκτικά τα νέα δεδομένα. Τα αποτελέσματα ήταν κάτι παραπάνω από εντυπωσιακά. Λόγω του πάγου κοντά στην επιφάνεια, ο πλανήτης βρέθηκε ότι διαθέτει ελάχιστες ποσότητες οξυγόνου. Ελάχιστες, μεν, ικανές δε να συντηρήσουν ζωή για οργανισμούς όπως τα μικρόβια, ή μεγαλύτερα μονοκύτταρα πλάσματα, όπως τα… σφουγγάρια! Πρόκειται για τεράστια υπόθεση. «Έτσι εξηγούνται οι οξειδωμένοι βράχοι που βρέθηκαν στον κόκκινο πλανήτη», δήλωσε ένας εκ των επικεφαλής της έρευνας, η οποία αναμένεται να αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στην εξερεύνηση του πλανήτη, που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι είναι δυνατόν να αποτελέσει το επόμενο «σπίτι» του ανθρώπινου είδους. «Η δουλειά βρίσκεται μόλις στο πρώτο της βήμα σε σχέση με το δόγμα που θέλει να πανηγυρίζουμε για τη σημασία του… νερού στον Άρη. Είναι όμως ένα βήμα», πρόσθεσε. «Κανείς δεν γνωρίζει αν στον Άρη υπήρξε, υπάρχει ή θα υπάρχει ζωή. Τέτοιες διαπιστώσεις, ωστόσο, μας δείχνουν τις προοπτικές», τόνισε ο επικεφαλής της έρευνας, προσθέτοντας ότι «μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι στο Άρη μπορούν να επιβιώσουν μόνο μικρόβια που δεν χρειάζονται οξυγόνο για να ζήσουν. Τώρα…». Επόμενες βήμα; Ο εντοπισμός οι άλμες, τα σημεία που ο πάγος δεν είναι τόσο… κρύος, ώστε να γίνουν έρευνες και να καταλήξουν σε συμπεράσματα που μπορεί να «ξεκλειδώσουν» πολλά από τα μυστήρια του «κόκκινου πλανήτη». https://www.tanea.gr/2018/10/23/science-technology/i-anakalypsi-tou-aiona-gia-ton-planiti-ari/

Η NASA βλέπει το Opportunity αλλά δεν το ακούει. Είναι μια μικρή, λευκή κηλίδα στο κέντρο του κρατήρα της Κοιλάδας της Επιμονής, όπως το διακρίνει ένας δορυφόρος σε απόσταση 267 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη Άρη: η NASA βλέπει το ρομποτικό ρόβερ Opportunity, όμως εξακολουθεί να μην το «ακούει» από τις 10 Ιουνίου. Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία ανακοίνωσε σήμερα ότι η κάμερα υψηλής ανάλυσης του δορυφόρου Mars Reconnaissance Orbiter κατάφερε στις 20 Σεπτεμβρίου να τραβήξει μια φωτογραφία της ζώνης όπου «κοιμάται» το ρόβερ από τον περασμένο Ιούνιο. Τότε, μια γιγαντιαία αμμοθύελλα που κράτησε μήνες έπληξε όλον τον κόκκινο πλανήτη. Το Opportunity διέκοψε τη λειτουργία του τον Ιούνιο καθώς δεν ήταν δυνατόν να φορτιστούν τα ηλιακά πάνελ του, λόγω της σκόνης που έκρυβε το φως του ήλιου. Οι μηχανικοί της NASA ήλπιζαν ότι οι μπαταριές του θα διατηρούσαν αρκετή ενέργεια για να το «ξυπνήσουν» μόλις κόπαζε η θύελλα. Όμως η αμμοθύελλα πέρασε και η NASA εξακολουθεί να μην έχει καμία επαφή με το «Oppy» όπως το αποκαλούν χαϊδευτικά, το «αθάνατο» ρομπότ αφού η αποστολή του, που ξεκίνησε το 2004, επρόκειτο να κρατήσει μόλις 90 ημέρες. Η επιφάνεια του πλανήτη διακρίνεται καθαρά στη δορυφορική φωτογραφία, όπου ξεχωρίζει το ανάγλυφο της Κοιλάδας. Στις 31 Αυγούστου η διαστημική υπηρεσία έδωσε περιθώριο μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου για να αποκατασταθεί η επικοινωνία με το Opportunity. Αν παρέλθει αυτή η ημερομηνία χωρίς να «μιλήσει», το ρομπότ θα κηρυχθεί και επισήμως «νεκρό». http://www.in.gr/2018/09/25/tech/nasa-vlepei-opportunity-alla-den-akouei/

Βάση Alpha: Το νέο σχέδιο του Έλον Μασκ στον Άρη. Το νέο φιλόδοξο σχέδιό του, μία μελλοντική βάση στον Άρη παρουσίασε με φωτογραφίες στο Twitter ο ιδρυτής της εταιρείας Space X Έλον Μασκ. Η «Βάση Alpha είναι πιθανό να έχει κατασκευαστεί έως το 2028», έγραψε στο Twitter απαντώντας σε σχετική ερώτηση. Στις φωτογραφίες που ανέβασε ο Μασκ στο Twitter, με το σχόλιο «Βάση Alpha» εικονίζεται ο υπό κατασκευή πύραυλος BFR της εταιρείας, δίπλα στις θολωτές εγκαταστάσεις της βάσης. Το νέο φιλόδοξο σχέδιο του Μασκ στον Κόκκινο Πλανήτη ανακοινώνεται αφότου η στενή συνεργάτιδά του Γκουίν Σότγουελ επιβεβαίωσε τις προθέσεις της εταιρείας να εκτοξεύσει τον πύραυλο BFR για πρώτη φορά το 2020 σε μια δοκιμαστική πτήση γύρω από τη Γη. Η πρώτη αποστολή στη Σελήνη προγραμματίζεται για το 2022 και στον Άρη το 2024. «Στόχος είναι να μεταφέρουμε ένα μεγάλο φορτίο στην επιφάνεια του φεγγαριού το 2022 και έχουμε σχέδια να στείλουμε ανθρώπους στον Άρη το 2024», δήλωσε η Σότγουελ κατά τη διάρκεια συνεδρίου στο ΗΠΑ. «Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται τρελά, αλλά ό,τι έχουν κάνει έως τώρα ακουγόταν τρελό», παραδέχθηκε. Το πάνω μέρος του πυραύλου θα έχει 40 καμπίνες, αναφέρει η «Daily Mail». Καθεμία θα χωράει έξι άτομα. Συνολικά, ο πύραυλος θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει φορτίο 150 τόνων στο Διάστημα. Μέχρι στιγμής, ο πρώτος ο οποίος έχει πληρώσει άγνωστο πόσα για να εξασφαλίσει το πρώτο ταξίδι - επτά ημερών - με τον BFR είναι ο 42χρονος Ιάπωνας δισεκατομμυριούχος Γιουσάκου Μεζάβα. Σε αυτό το ταξίδι στη Σελήνη σκοπεύει να πάρει μαζί του έξι με οκτώ καλλιτέχνες. https://www.naftemporiki.gr/story/1395154/basi-alpha-to-neo-sxedio-tou-elon-mask-ston-ari

ScanMars: Ραντάρ για τον εντοπισμό νερού στον Άρη. Ο εντοπισμός νερού στον Άρη είναι ο σκοπός του ScanMars- ενός ιταλικού πειράματος που έλαβε χώρα σε περιοχή του Ομάν όπου οι συνθήκες είναι παρόμοιες με αυτές του Κόκκινου Πλανήτη, για τον εντοπισμό νερού κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Το ραντάρ ScanMars αναπτύχθηκε από μια ομάδα Ιταλών επιστημόνων από το Istituto di Astrofisica e Planetologia Spaziali του INAF (Istituto Nazionale di Astrofisica) και του Πανεπιστημίου της Περούτζια. Εμφανισιακά παραπέμπει σε ανιχνευτή μετάλλων. Αυτό που κάνει το ραντάρ είναι να διερευνά το υπέδαφος εκπέμποντας και λαμβάνοντας παλμούς ραδιοκυμάτων. Περιοχές με διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά αντιδρούν με διαφορετικούς τρόπους στα ραδιοκύματα, κάτι που επιτρέπει τη δημιουργία εικόνας για το τι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια. Το πείραμα εντασσόταν στο πλαίσιο της αποστολής AMADEE-18, υπό την αιγίδα του OeWF (Αυστριακό Φόρουμ Διαστήματος), με σκοπό την προετοιμασία για εξερεύνηση του Άρη μέσω πειραμάτων σε διάφορους τομείς- από τη μηχανολογία μέχρι την αστροβιολογία και από τη γεωφυσική μέχρι τις επιστήμες ζωής. Μετά από ειδική εκπαίδευση στις εγκαταστάσεις του OeWF στο Ίνσμπρουκ, οι χειριστές δοκιμάσαν το ραντάρ σε τέσσερις περιοχές στο Ντοφάρ του Ομάν με διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά. «Η ποιότητα των δεδομένων είναι πολύ καλή- ακόμα και αν δεν είμαστε σε θέση να διακρίνουμε χωρίς καμία αμφιβολία την ύπαρξη νερού, μπορούμε να βρίσκουμε δομές οι οποίες θα μπορούσαν να καθοδηγούν μελλοντικούς αστροναύτες έτσι ώστε να σκάβουν εκεί που είναι πιο πιθανό να βρουν» είπε ο Dr. Αλεσάντρο Φριτζέρι, ένας εκ των ερευνητών. «Δεδομένης της πρόσφατης ανακάλυψης νερού σε υγρή μορφή κάτω από την επιφάνεια του Άρη, είναι κατάλληλη στιγμή να επιδιώκουμε την ανάπτυξη τεχνικών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν μελλοντικοί εξερευνητές για την ανάλυση του αρειανού υπεδάφους». Επίσης, το ScanMars μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στον πλανήτη μας- για την ακρίβεια, το ραντάρ έχει χρησιμοποιηθεί για αναλύσεις εδάφους στον σεισμό στο Αματρίτσε, τον Αύγουστο του 2016. https://www.naftemporiki.gr/story/1394825/scanmarsrantar-gia-ton-entopismo-nerou-ston-ari

EPFL: Στρατηγική και βήματα για τη δημιουργία μιας αποικίας στον Άρη. Επιστήμονες του EPFL (École polytechnique fédérale de Lausanne) κατέγραψαν τα βήματα που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας αυτάρκους ερευνητικής βάσης στον Άρη, που θα ήταν μακροπρόθεσμα κατοικήσιμη. Η δουλειά τους θα μπορούσε να βοηθήσει ερευνητές να θέσουν προτεραιότητες για τα διαστημικά προγράμματα εξερεύνησης του Κόκκινου Πλανήτη, αλλά και του ηλιακού συστήματος στο σύνολό του. Εάν υπήρξε κάποια στιγμή ζωή στον Άρη, τα ίχνη της θα βρίσκονται πιθανότατα στους πόλους του πλανήτη- για την ακρίβεια, σε στρώματα πάγου και σκόνης τα οποία εναποτίθενται σε βάθος χιλιάδων ετών. Οπότε, σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι πόλοι θα ήταν το πιο λογικό μέρος για τη δημιουργία μιας ερευνητικής βάσης και, δυνάμει, αποικιών. Η ομάδα συνέγραψε μια στρατηγική βήμα-βήμα, μαζί με τις τεχνολογίες που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας βάσης στον Άρη, που θα ήταν αυτάρκης και θα μπορούσε να φιλοξενήσει αποίκους για μεγάλο χρονικό διάστημα- και τα αποτελέσματα της δουλειάς των επιστημόνων θα δημοσιοποιηθούν στο Acta Astronautica, ενώ παρουσίασή τους έγινε στη συνδιάσκεψη Entretiens Internationaux du Tourisme du Futur στη Γαλλία. Η στρατηγική των επιστημόνων του EPFL περιλαμβάνει την αποστολή ενός εξαμελούς πληρώματος αστροναυτών στον βόρειο πόλο του Άρη κατά το πολικό καλοκαίρι, για να εκμεταλλευτούν τις 288 ημέρες συνεχούς φωτός και την επιστροφή του στη Γη. Για αρχή θα στέλνονταν ρομπότ για τη δημιουργία ενός «σπαρτιάτικου» χώρου διαμονής για το πλήρωμα και για δοκιμές και έρευνες ως προς τους φυσικούς πόρους στην περιοχή. Μετά θα έφταναν οι αστροναύτες. Το πλάνο αυτό θα μείωνε την ανάγκη μεταφοράς υλικών και τον κίνδυνο για τους αστροναύτες (ωστόσο δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμα επαρκώς ισχυροί πύραυλοι για μια τέτοια αποστολή). Για να μπορέσει η βάση να υποστηρίξει επανδρωμένη παρουσία για εννιά μήνες και άνω, το σχέδιο περιλαμβάνει τη μέγιστη δυνατή χρήση των φυσικών πόρων στον πλανήτη- κυρίως του νερού, αλλά και άλλων χημικών, όπως διοξείδιο του άνθρακα, μέταλλα από το έδαφος κ.ά. Ωστόσο, σε πρώτη φάση θα έπρεπε ζωτικής σημασίας εφόδια (τρόφιμα, ενέργεια) να αποστέλλονται από τη Γη (κατεψυγμένα τρόφιμα, αντιδραστήρες θορίου, μπαταρίες κ.ά.). Η βάση θα αποτελείται από τρία τμήματα: Έναν κεντρικό πυρήνα, κάψουλες και έναν θόλο, και η εγκατάστασή τους θα γινόταν από τα ρομπότ στην πρώτη φάση της αποστολής. Επίσης, άλλο ένα καινοτόμο στοιχείο των σχεδίων είναι η δημιουργία ενός συστήματος μεταφοράς σε τροχιά γύρω από τον Άρη, που θα παίρνει τον εξοπλισμό και τα εφόδια από τα διαστημόπλοια που θα φτάνουν στον πλανήτη και θα τον ξεφορτώνει στην επιφάνεια του πλανήτη. Το σκάφος αυτό θα ήταν επαναχρησιμοποιούμενο και θα χρησιμοποιούσε καύσιμα που θα είχαν παραχθεί στον Άρη, μειώνοντας κατά πολύ τον φόρτο εργασίας για τα διαστημόπλοια. Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως θα χρειαζόταν πρώτα μια αρχική αποστολή για να δοκιμαστούν για πρώτη φορά όλα αυτά τα μέσα και οι τεχνολογίες, έτσι ώστε να είναι δυνατόν να ξεκινήσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται οι διαδικασίες για την υλοποίηση μιας κανονικής αποστολής- και την έναρξη του αποικισμού του πλανήτη. https://www.naftemporiki.gr/story/1390773/epfl-stratigiki-kai-bimata-gia-ti-dimiourgia-mias-apoikias-ston-ari

NASA: Προθεσμία 45 μέρες για να σωθεί το Opportunity. Το ρομποτικό ρόβερ Opportunity, το οποίο έχει σιγήσει στον Άρη εδώ και μήνες, ξεμένει από χρόνο και δεν θα έχει πολλές ακόμη ευκαιρίες σωτηρίας, καθώς η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) έδωσε προθεσμία μόνο 45 ημερών, προτού σταματήσει τις προσπάθειες επικοινωνίας μαζί του και το θεωρήσει χαμένη υπόθεση. Μια τεράστια αμμοθύελλα έχει σκεπάσει τον γειτονικό πλανήτη από τις 30 Μαΐου, κάτι που έχει οδηγήσει το ρόβερ σε αναγκαστική πολύμηνη σιωπή. Τελευταία πάντως ο ουρανός του Άρη έχει αρχίσει να καθαρίζει, πράγμα που μπορεί να επιτρέψει σε αρκετό φως του Ήλιου να φθάσει στο Opportunity και να επαναφορτίσει τις μπαταρίες του, ώστε να «αναστηθεί». Η NASA σκοπεύει να δώσει ένα σχετικά σύντομο χρονικό περιθώριο 45 ημερών, προτού παρατήσει τις προσπάθειές της να το επαναφέρει στη ζωή. Το ρόβερ, που λειτουργεί αποκλειστικά με ηλιακή ενέργεια, έχει χάσει επαφή με τη Γη, καθώς η αρειανή αμμοθύελλα έχει μπλοκάρει τουλάχιστον το 99% του ηλιακού φωτός που φθάνει στην επιφάνεια του «κόκκινου» πλανήτη και στα ηλιακά πάνελ του ρόβερ. Οι μηχανικοί του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της ΝΑSA στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια, με επικεφαλής τον Τζον Κάλας, οι οποίοι το κατασκεύασαν και είναι υπεύθυνοι για το Οpportunity, θα αρχίσουν να στέλνουν ξανά σήματα στο ρόβερ μέσω των κεραιών του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος της NASA. Αυτό θα κρατήσει για 45 μέρες, οι οποίες δεν έχουν αρχίσει ακόμη να «τρέχουν», επειδή η NASA περιμένει να καθαρίσει λίγο ακόμη ο αρειανός ουρανός. Αν μετά τις 45 μέρες δεν υπάρξει ούτε φωνή ούτε ακρόαση, πράγμα που πιθανότατα σημαίνει ότι η άμμος έχει προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στο ρόβερ, οι χειριστές θα περιμένουν παθητικά μερικούς ακόμη μήνες και τελικά θα το κηρύξουν κι επίσημα νεκρό μάλλον στο τέλος Ιανουαρίου 2019. Όμως το σκληροτράχηλο ρόβερ, που βρίσκεται σχεδόν 15 χρόνια στον Άρη, σήμερα είναι ακινητοποιημένο στη λεγόμενη «Κοιλάδα της Επιμονής» – μια ονομασία που ίσως αποδειχθεί σημαδιακή. Και άλλες φορές στο παρελθόν το ρόβερ έχει εκπλήξει θετικά τους χειριστές του στη Γη. Για τελευταία φορά το Opportunity -το οποίο έφθασε στον Άρη τον Ιανουάριο του 2004- επικοινώνησε με τη Γη στις 10 Ιουνίου. Έκτοτε αγνοείται η τύχη του και εκ των πραγμάτων δεν είναι γνωστό σε ποιά κατάσταση βρίσκεται. Μεταξύ άλλων, οι επιστήμονες και μηχανικοί της NASA «ποντάρουν» για μια ακόμη φορά στους εποχικούς αρειανούς ανεμοστρόβιλους. Αν κάποιος από αυτούς περάσει κοντά από το ρόβερ, μπορεί να το καθαρίσει από τη σκόνη που έχει επικαθήσει πάνω του – κάτι που έχει ξαναγίνει στο παρελθόν. Από την άλλη, ακόμη κι αν το Opportunity σπάσει τη σιωπή του και «τηλεφωνήσει» στη Γη, αυτό δεν αποτελεί εγγύηση ότι θα είναι σε θέση επίσης να συνεχίσει τις…βόλτες του, καθώς άλλα ζωτικά συστήματά του μπορεί να έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές. Το Opportunity και το δίδυμο Spirit είχαν αρχικά προγραμματισθεί για αποστολές διάρκειας μόνο 90 αρειανών ημερών (κάθε αρειανή μέρα είναι περίπου 40 λεπτά μεγαλύτερη από τη γήινη), χρονικό διάστημα που το μεν πρώτο ξεπέρασε κατά 60 φορές, ενώ το δεύτερο κατά 20 (το Spirit κηρύχθηκε «νεκρό» το Μάιο 2011). «Σε καταστάσεις όπως αυτή, ελπίζεις για το καλύτερο, αλλά σχεδιάζεις για όλα τα ενδεχόμενα», δήλωσε ο Κάλας. http://www.in.gr/2018/09/02/tech/nasaq-prothesmia-45-meres-gia-na-sothei-opportunity/

Γήινα μικρόβια επιβιώνουν σε συνθήκες του Άρη. Ανθεκτικά μικρόβια που επιβιώνουν σε μια ποικιλία από περιβάλλοντα στη Γη επέζησαν όταν τοποθετήθηκαν σε έναν θάλαμο που προσομοιώνει τη χαμηλή πίεση και θερμοκρασία στην επιφάνεια του Άρη -μια εντυπωσιακή ανακάλυψη που ίσως επηρεάσει τις έρευνες για εξωγήινη ζωή. Το πρώτο μικρόβιο που βρέθηκε να αντέχει αυτές τις συνθήκες ήταν ένα βακτήριο με την ονομασία Serratia liquefaciens, το οποίο απαντάται στο ανθρώπινο δέρμα, στις τρίχες και στους πνεύμονες, καθώς και σε ψάρια και φυτά. Ανθεκτικότητα σε αντίξοες συνθήκες Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το βακτήριο αντέχει στο ακραίο κρύο, τις υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και στη χαμηλή πίεση της αρειανής ατμόσφαιρας, η οποία δεν ξεπερνά τα 7 millibar. Στη Γη, η ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας είναι 1.000 millibar. «Ήταν μεγάλη έκπληξη» σχολιάζει στο Reuters ο Άντριου Σούργκερ, μικροβιολόγος του Πανεπιστημίου της Φλόριντα. Το πείραμα, πάντως, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε εργαστήριο δίπλα στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, δεν εξέτασε την αντίδραση των μικροβίων στη σκληρή υπεριώδη ακτινοβολία που είναι γνωστό ότι λούζει την επιφάνεια του γειτονικού πλανήτη. Είκοσι πέντε άλλα είδη μικροβίων που υποβλήθηκαν στη δοκιμασία τελικά δεν επιβίωσαν, αναφέρει η ομάδα του δρος Σούργκερ. Σε επόμενη φάση, οι ερευνητές εξέτασαν ακόμα 10.000 είδη μικροβίων που είχαν βρεθεί σε βάθος μερικών δεκάδων μέτρων μέσα στο μονίμως παγωμένο έδαφος της Σιβηρίας. Οι έξι survivors Έξι από τα είδη αυτά, όλα τους μέλη του γένους Carnobacterium όχι μόνο επιβίωσαν στον θάλαμο αλλά μπόρεσαν και να αναπτυχθούν. Τα αποτελέσματα του πειράματος δείχνουν να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να μολυνθεί το περιβάλλον του Άρη από μικρόβια που καταφθάνουν εκεί με τις γήινες αποστολές. Η NASA καταβάλλει κάθε προσπάθεια να αποστειρώνει τα σκάφη πριν από την εκτόξευσή τους, ωστόσο το ενδεχόμενο μόλυνσης δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί. Το Serratia liquefaciens χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη επειδή «το είδος αυτό έχει ανακτηθεί από διαστημικά σκάφη» σχολιάζει ο Σούργκερ. Επιπλέον, όμως, τα αποτελέσματα δίνουν μια εικόνα για τις μορφές μικροβίων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να έζησαν ή να ζουν στον Άρη. Το κατά πόσο ο Κόκκινος Πλανήτης ήταν ποτέ φιλόξενος για τη ζωή είναι ένα ερώτημα που καλείται τώρα να απαντήσει το ρομπότ Curiosity της NASA, το οποίο μελετά από τον περασμένο Αύγουστο τον αρχαίο Κρατήρα Γκέιλ. Πίσω στη Γη, επόμενο βήμα του Δρ Σούεγκερ είναι να υποβάλλει τα μικρόβια σε ακόμα πιο αντίξοες συνθήκες, όπως υψηλές συγκεντρώσεις αλάτων, ισχυρή υπεριώδη ακτινοβολία και λιγότερο νερό. Θα προσπαθήσει επίσης να μελετήσει το γενετικό προφίλ και τις μεταβολικές ιδιαιτερότητες του Serratia liquefaciens. Οι μελέτες του ερευνητή δημοσιεύτηκαν το Δεκέμβριο στην αμερικανική επιθεώρηση PNAS και αυτή την εβδομάδα στην επιθεώρηση Astrobiology. http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/708981_giina-mikrovia-epivionoyn-se-synthikes-toy-ari

To διαστημόπλοιο InSight κάλυψε τη μισή διαδρομή για τον Άρη. Τη μισή απόσταση στο μακρύ του ταξίδι για τον Άρη κάλυψε το διαστημόπλοιο InSight της NASA. Όπως ανακοίνωσε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία, στις 6 Αυγούστου κάλυψε τη μισή διαδρομή, ενώ στις 20 Αυγούστου έχει ήδη καλύψει 277 εκατ. χιλιομέτρων, σε ένα ταξίδι που ξεκίνησε πριν από 107 ημέρες. Το InSight θα ταξιδέψει άλλες 98 ημέρες και θα καλύψει μία απόσταση 208 εκατ. χιλιομέτρων, πριν φτάσει στον «κόκκινο πλανήτη» και προσεδαφιστεί στις 26 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει καταρτίσει η NASA. Το διαστημόπλοιο θα αγγίξει το έδαφος του Άρη στην περιοχή Elysium Planitia. Πρόκειται για την πρώτη αποστολή που έχει στόχο να μελετήσει το υπέδαφος του πλανήτη, χρησιμοποιώντας τελευταίας τεχνολογίας όργανα. Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στην αποστολή από τα κεντρικά της NASA, έχουν σχεδιάσει με κάθε λεπτομέρεια το ταξίδι, ωστόσο το μεγάλο στοίχημα για τους ίδιους και την τεχνολογία που χρησιμοποιούν, είναι το αν και κατά πόσο θα λειτουργήσουν αποδοτικά τα όργανα μεταφοράς, προσγείωσης και έρευνας πάνω στην επιφάνεια του «κόκκινου πλανήτη». Το InSight διαθέτει έναν τελευταίας τεχνολογίας σεισμογράφο, με τον οποίο θα καταγράφει τις σεισμικές δονήσεις στον πλανήτη, ενώ άλλα όργανα υψηλής ευκρίνειας θα καταγράφουν την ταχύτητα των ανέμων και τις συχνότητες που εκπέμπει ο πλανήτης. Στις 19 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε ο τελικός έλεγχος των οργάνων. Η ομάδα έλεγξε επίσης ένα όργανο που θα μετρήσει την ποσότητα θερμότητας που διαφεύγει από τον Άρη. Αφού τοποθετηθεί στην επιφάνεια, το όργανο InSight's Heat Flow and Physical Properties Package (HP3) θα χρησιμοποιήσει ένα αυτο-σφυρηλατημένο μηχανικό μώλο που θα φουσκώνει σε βάθος 10 έως 16 πόδια (3 έως 5 μέτρα). Οι μετρήσεις θα δώσουν τον πρώτο ακριβή προσδιορισμό της ποσότητας της θερμότητας που διαφεύγει από το εσωτερικό του πλανήτη. Ο έλεγχος περιελάμβανε την τροφοδοσία των κύριων ηλεκτρονικών συσκευών για το όργανο, τον έλεγχο των στοιχείων αισθητήρα του οργάνου, την άσκηση ορισμένων εσωτερικών θερμαντήρων του οργάνου και την ανάγνωση των αποθηκευμένων ρυθμίσεων στη μονάδα ηλεκτρονικών. Η τελευταία από τις τρεις κύριες έρευνες της InSight αφορά το σύστημα RISE και τη ραδιοφωνική σύνδεση του διαστημικού σκάφους με τη Γη, προκειμένου να αξιολογήσει τις διαταραχές του άξονα περιστροφής του Άρη. Αυτές οι μετρήσεις μπορούν να παρέχουν πληροφορίες για τον πυρήνα του πλανήτη. http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/707428_diastimoploio-insight-kalypse-ti-misi-diadromi-gia-ton-ari

NASA: Αδύνατη η «γεωδιαμόρφωση» του Άρη με τις σημερινές τεχνολογίες. Ο αποικισμός του Άρη μπορεί να αποτελεί ένα από τα πιο παλιά όνειρα της επιστήμης και της επιστημονικής φαντασίας, ωστόσο ο Κόκκινος Πλανήτης είναι σίγουρα αφιλόξενος- και ως εκ τούτου, για να μπορέσει να αποικιστεί, θα χρειαζόταν μια μακροχρόνια διαδικασία μετατροπής του, που είναι γνωστή στην επιστήμη/ επιστημονική φαντασία ως «terraforming» (γεωδιαμόρφωση, γαιοποίηση ή γαιοπλασία). Μεταξύ των σχεδίων που έχουν προταθεί για την υλοποίηση αυτού του φιλόδοξου οράματος είναι η απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα που είναι παγιδευμένο στην επιφάνεια του Άρη, προκειμένου να γίνει πιο πυκνή η ατμόσφαιρα και να λειτουργήσει ως «κουβέρτα» για τη θέρμανση του πλανήτη. Ωστόσο, ο Άρης δεν έχει αρκετό διοξείδιο του άνθρακα ώστε να μπορεί αυτό να βγει στην ατμόσφαιρα και να τον θερμάνει, σύμφωνα με νέα έρευνα για λογαριασμό τηςNASA- οπότε η μετατροπή του αφιλόξενου περιβάλλοντος του Κόκκινου Πλανήτη σε ένα μέρος όπου θα μπορούσαν αστροναύτες και άποικοι να ζήσουν χωρίς μέσα υποστήριξης ζωής δεν είναι δυνατή με τις τεχνολογικές δυνατότητες του σήμερα. Αν και η παρούσα ατμόσφαιρα του Άρη αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα, είναι πολύ αραιή και ψυχρή για να υποστηρίζει νερό σε υγρή μορφή- απαραίτητο συστατικό της ζωής. Στον Άρη, η πίεση της ατμόσφαιρας είναι κάτω από το 1% αυτής της ατμόσφαιρας της Γης. Νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνεια είτε θα εξατμιζόταν πολύ γρήγορα είτε θα πάγωνε. Οι υπέρμαχοι της γεωδιαμόρφωσης του Άρη προτείνουν την απελευθέρωση αερίων από ένα εύρος πηγών στον πλανήτη για να πυκνώσει η ατμόσφαιρα και να αυξηθεί η θερμοκρασία σε σημείο που θα μπορεί να παραμείνει νερό σε υγρή μορφή στην ατμόσφαιρα. Τα αέρια αυτά είναι τα γνωστά «αέρια θερμοκηπίου»- και τα μόνα από αυτά που θεωρείται ότι μπορεί να υπάρχουν σε επαρκείς ποσότητες στον πλανήτη για να παρέχουν θέρμανση σε ικανές ποσότητες είναι το διοξείδιο του άνθρακα και οι υδρατμοί. Αν και μελέτες πάνω στην πιθανότητα γεωδιαμόρφωσης του Άρη έχουν γίνει και στο παρελθόν, τα νέα αυτά αποτελέσματα λαμβάνουν υπόψιν περίπου 20 επιπλέον χρόνια παρατήρησης του πλανήτη από διαστημόπλοια- που περιλαμβάνουν σημαντικά νέα δεδομένα. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πως παράγοντες όπως η έλλειψη αρκετού διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη ώστε να βγει στην ατμόσφαιρα και να έχει αποτελέσματα, η δυσκολία πρόσβασης σε αυτό, η μικρή ατμοσφαιρική πίεση, η ηλιακή ακτινοβολία και ο ηλιακός άνεμος (που εξαφανίζουν υδρατμούς και διοξείδιο από την ατμόσφαιρα) καθιστούν πρακτικά αδύνατο το terraforming με σημερινές τεχνολογίες. Φυσικά, υπάρχουν και άλλες ιδέες, όπως η εκτροπή κομητών και αστεροειδών για να πέσουν στον Άρη και να εισάγουν νέα στοιχεία στην «εξίσωση», ωστόσο θα χρειάζονταν χιλιάδες- κάτι που αποτελεί ξεκάθαρο πρακτικό πρόβλημα. https://www.naftemporiki.gr/story/1378034/nasaadunati-i-geodiamorfosi-tou-ari-me-tis-simerines-texnologies

Το Mars Express ανακάλυψε νερό σε υγρή μορφή στον νότιο πόλο του Άρη. Δεδομένα ραντάρ από το Mars Express του ΕΟΔ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος – ESA) υποδεικνύουν την ύπαρξη ενός όγκου νερού σε υγρή μορφή, θαμμένου κάτω από στρώματα πάγου και σκόνης στον νότιο πόλο του Άρη. Τα στοιχεία περί ύπαρξης νερού σε υγρή μορφή στον Κόκκινο Πλανήτη είναι πολλά και εμφανή στην επιφάνειά του, υπό τη μορφή μεγάλων καναλιών και δικτύων ποταμών που έχουν εντοπιστεί και φωτογραφηθεί από διαστημόπλοια σε τροχιά. Ωστόσο, πέρα από αυτά, έχουν ανακαλυφθεί και ορυκτά που μπορούν να σχηματιστούν μόνο παρουσία νερού σε υγρή μορφή. Παρόλα αυτά, το κλίμα έχει αλλάξει σημαντικά μέσα στα 4,6 δισ. χρόνια της ιστορίας του πλανήτη, και η ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή στην επιφάνεια είναι αδύνατη σήμερα, οπότε και οι επιστήμονες αναζητούν κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Έρευνες του Mars Express έχουν δείξει πως πάγος υπάρχει όντως στους πόλους του πλανήτη, και ότι βρίσκεται θαμμένος σε στρώματα αναμεμειγμένος με σκόνη. Οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και καιρό πως νερό σε υγρή μορφή μπορεί να υπήρχε στη βάση των πολικών παγετώνων- ωστόσο μέχρι τώρα τα δεδομένα από το MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding) δεν επαρκούσαν για να αποδείξουν κάτι τέτοιο. Εν τέλει, χρειάστηκε η ανάπτυξη νέων τεχνικών για να συλλεγούν όσο πιο πολλά δεδομένα υψηλής ανάλυσης ήταν δυνατόν, προκειμένου να επιβεβαιωθεί το ιδιαίτερα σημαντικό τελικό συμπέρασμα. Το ραντάρ διείσδυσης εδάφους στέλνει παλμούς ραντάρ προς την επιφάνεια και μετρά πόσος χρόνος απαιτείται για να ανακλαστούν πίσω στο σκάφος, και με τι ισχύ. Οι ιδιότητες των υλικών που βρίσκονται ενδιάμεσα επηρεάζουν το επιστρεφόμενο σήμα, και αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χαρτογράφηση της υπόγειας τοπογραφίας. Οι έρευνες με το ραντάρ έδειξαν πως ο νότιος πόλος του Άρη αποτελείται από πολλά στρώματα πάγου και σκόνης, σε βάθος περίπου 1,5 χλμ, σε μια περιοχή πλάτους 200 χλμ που αναλύθηκε στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μελέτης- και μάλιστα διαπιστώθηκε μια ιδιαίτερα έντονη αντανάκλαση ραντάρ κάτω από τα στρώματα αυτά. Αναλύοντας τα χαρακτηριστικά των ανακλώμενων σημάτων ραντάρ, και λαμβάνοντας υπόψιν τη σύνθεση των στρωμάτων και τις εκτιμώμενες θερμοκρασίες κάτω από την επιφάνεια, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω φαινόμενο οφείλεται στην ύπαρξη ενός σταθερού όγκου νερού σε υγρή μορφή. Μάλιστα, για να μπορέσει το MARSIS να εντοπίσει έναν τέτοιο όγκο, θα πρέπει να είναι πάχους αρκετών δεκάδων εκατοστών. «Αυτή η υπόγεια ανωμαλία στον Άρη έχει ιδιότητες ραντάρ που αντιστοιχούν σε νερό ή σε πλούσια σε νερό ιζήματα» είπε ο Ρομπέρο Οροσέι, επικεφαλής ερευνητής του MARSIS και επικεφαλής συντάκτης του σχετικού paper, που δημοσιεύτηκε στο Science. «Αυτή είναι μόνο μια μικρή περιοχή έρευνας- είναι συναρπαστική προοπτική να σκέφτεται κανείς που θα μπορούσαν να υπάρχουν περισσότεροι τέτοιοι υπόγειοι θύλακες νερού αλλού, που περιμένουν να ανακαλυφθούν». Σημειώνεται ότι η ανακάλυψη αυτή θυμίζει κάπως την περίπτωση της Λίμνης Βοστόκ, 4 χλμ κάτω από τον πάγο στην Ανταρκτική. Κάποια είδη μικροβιακής ζωής καταφέρνουν να επιβιώνουν σε περιβάλλοντα κάτω από παγετώνες, οπότε και τίθεται το ερώτημα εάν θα μπορούσε κάτι τέτοιο να συμβαίνει και στην περίπτωση αυτών των αρειανών θυλάκων νερού, τώρα ή στο μακρινό παρελθόν. https://www.naftemporiki.gr/story/1376252/tomars-expressanakalupse-nero-se-ugri-morfi-ston-notio-polo-tou-ari

Σχέδια ρομποτικής αποστολής για την επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη πίσω στη Γη. Η συλλογή δειγμάτων από τον «Κόκκινο Πλανήτη» και η αποστολή τους πίσω στη Γη θα είναι το αντικείμενο μιας φιλόδοξης αποστολής του ΕΟΔ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος- ESA), τα οχήματα της οποίας ανέλαβε να σχεδιάσει η Airbus. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Airbus, η εταιρεία ανέλαβε δύο μελέτες του ΕΟΔ για τον σχεδιασμό ενός Sample Fetch Rover και ενός Earth Return Orbiter, που θα αποτελέσουν βασικούς πυλώνες της αποστολής, με σκοπό την επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη στη Γη πριν το τέλος της επόμενης δεκαετίας. Η NASA και ο ΕΟΔ υπέγραψαν «letter of intent» τον Απρίλιο του 2018 για μια τέτοια αποστολή. Μετά την εκτόξευσή του και αποστολή στον Άρη το 2026, το Mars Sample Fetch Rover θα ανακτήσει δείγματα που θα έχει αφήσει το όχημα Mars2020 της NASA: Ειδικότερα, το αμερικανικό όχημα θα αφήσει 36 φιαλίδια δειγμάτων μεγέθους στυλού στην επιφάνεια του πλανήτη, τα οποία και το Sample Fetch Rover θα συλλέξει, θα μεταφέρει και θα φορτώσει σε ένα ειδικό κοντέινερ στο Mars Ascent Vehicle, το οποίο θα αναμένει. Όταν γίνει αυτό, το Mars Ascent Vehicle θα εκτοξευτεί, θέτοντας το κοντέινερ σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Στο τρίτο σκέλος της αποστολής, το Earth Return Orbiter του ΕΟΔ θα «πιάσει» το κοντέινερ, μεγέθους μπάλας του μπάσκετ, θα το κλείσει μέσα σε ένα ειδικό σύστημα απομόνωσης και θα μεταφέρει τα δείγματα πίσω στη Γη. Τα δείγματα αυτά θα εισέλθουν στην ατμόσφαιρα του πλανήτη μας και θα προσγειωθούν στις ΗΠΑ πριν το τέλος της επόμενης δεκαετίας, σύμφωνα με την Airbus, προκειμένου να μελετηθούν από επιστήμονες. Τόσο το Sample Fetch Rover όσο και το Earth Return Orbiter εντάσσονται στο πλαίσιο της προταθείας αποστολής Mars Sample Return Mission της NASA και του ΕΟΔ, που επιδιώκεται να εγκριθεί στο συμβούλιο υπουργικού επιπέδου του ΕΟΔ το 2019. Όπως είπε στο BBC ο Μπέν Μπόιες, επικεφαλής της αρμόδιας ομάδας στην Airbus, το όχημα θα είναι σχετικά μικρό- περίπου 130 κιλών- αλλά οι απαιτήσεις για αυτό θα είναι μεγάλες, καθώς θα πρέπει να καλύψει μεγάλες αποστάσεις κινούμενο αυτόνομα. Εάν η αποστολή πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για μια σημαντική πρωτιά, καθώς θα είναι τα πρώτα δείγματα από τον Άρη που φτάνουν στη Γη. Η Airbus επελέγη για τη συγκεκριμένη μελέτη βιωσιμότητας επειδή ήδη κατασκευάζει το ExoMars του ΕΟΔ, το οποίο θα αποσταλεί επίσης στον Άρη για επιστημονικές έρευνες το 2021. Παρόλα αυτά, αντίθετα με το 220 κιλών ExoMars, το Sample Fetch Rover δεν θα φέρει όργανα επιστημονικών ερευνών, καθώς η μόνη του δουλειά θα είναι να μαζέψει τα δοχεία που θα αφήσει το όχημα της NASA. https://www.naftemporiki.gr/story/1369547/sxedia-rompotikis-apostolis-gia-tin-epistrofi-deigmaton-apo-ton-ari-piso-sti-gi

Ο Αρης από Κόκκινος Πλανήτης έγινε τιρκουάζ. Ο Άρης λόγω της ερυθρής απόχρωσης του (απόρροια των υψηλών επιπέδων οξειδίου του σιδήρου στον πλανήτη) έχει λάβει τον χαρακτηρισμό Κόκκινος Πλανήτης. Ο Αρης είναι ένας άγονος κόσμος όπου κυριαρχούν απέραντες έρημοι με μικρότερους και μεγαλύτερους αμμόλοφους. Η κάμερα HiRiSE του δορυφόρου Mars Reconnaissance Orbiter κατέγραψε ένα πολύ εντυπωσιακό γεωατμοσφαιρικό φαινόμενο το οποίο προσδίδει στους αμμόλοφους του βόρειου ημισφαιρίου του Αρη ένα έντονο τιρκουάζ χρώμα. Το χιόνι και ο πάγος στον Αρη αποτελείται από διοξείδιο του άνθρακα, τον λεγόμενο ξηρό πάγο. Κατά την διάρκεια του χειμώνα ο ξηρός πάγος κάθεται πάνω στους αμμόλοφους. Οταν με την εμφάνιση της άνοιξης κάνει πιο έντονη την παρουσία του ο Ηλιος ο ξηρός πάγος στους αμμόλοφους αρχίζει να «σπάει» και απελευθερώνονται αέρια τα οποία σε συνδυασμό με τα διαφόρων ειδών υλικά που υπάρχουν γύρω από τα σημεία που υπάρχει ο ξηρός πάγος κάνουν τους αμμόλοφους να παίρνουν διάφορα σχήματα αλλά και να αποκτούν τιρκουάζ αποχρώσεις. http://www.tovima.gr/science/physics-space/article/?aid=993712

Το ρόβερ Opportunity της NASA απειλείται από τεράστια αμμοθύελλα. Το επιστημονικό ρομποτικό ρόβερ Opportunity της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) έχει βρεθεί στο μέσο μιας τρομερής αμμοθύελλας στον Άρη, που το έχει αναγκάσει να σωπάσει και να μην επικοινωνεί πια με τη Γη, ενώ υπάρχουν φόβοι για την ίδια την επιβίωσή του. Οι τεράστιες ποσότητες σκόνης στην ατμόσφαιρα έχουν βυθίσει μεγάλο μέρος του πλανήτη σε σκοτάδι, πράγμα που αποτελεί ζωτικό πλήγμα για το ρόβερ, το οποίο κινείται με ηλιακή ενέργεια και έτσι αδυνατεί να επαναφορτίσει τις μπαταρίες του. Οι χειριστές του στη Γη αισιοδοξούν πάντως ότι θα τα καταφέρει και αυτή τη φορά παρά τις αντίξοες συνθήκες. Όπως δήλωσε ο Τζον Κάλας του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια, «ανησυχούμε, αλλά ελπίζουμε ότι η θύελλα θα κοπάσει και το ρόβερ θα επικοινωνήσει ξανά μαζί μας». Το Opportunity έφθασε στον Άρη τον Ιανουάριο 2004, λίγες εβδομάδες μετά το δίδυμο ρόβερ Spirit και σε διαφορετικό σημείο του «κόκκινου» πλανήτη. Κι ενώ το Spirit «παρέδωσε το πνεύμα» το 2011, το Opportunity συνέχιζε έως τώρα ακάθεκτο, εξερευνώντας τον διαμέτρου 22 χιλιομέτρων κρατήρα Endeavour. Σήμερα βρίσκεται στη λεγόμενη «Κοιλάδα της Επιμονής», όπου η σκόνη από τη θύελλα είναι τόσο πυκνή, ώστε υπάρχει σκοτάδι καθ’ όλη τη διάρκεια της αρειανής μέρας. To 2007 μια άλλη ισχυρή αρειανή θύελλα είχε ‘ζορίσει’ το Opportunity και το είχε αναγκάσει να σωπάσει για τέσσερις μέρες. Η τωρινή αμμοθύελλα έγινε για πρώτη φορά αντιληπτή από το δορυφόρο MRO πέριξ του Άρη στις 30 Μαΐου και έκτοτε γίνεται όλο και πιο δυνατή. Η θύελλα έχει ήδη σκεπάσει σχεδόν το ένα τέταρτο του Άρη και σε δύο-τρεις μέρες αναμένεται να έχει καλύψει όλο τον πλανήτη. Πάντως η σκόνη δεν αναμένεται να θάψει τελείως το ρόβερ. Το άλλο αμερικανικό ρόβερ, το Curiosity, που βρίσκεται σε άλλη περιοχή, κινείται με πυρηνική ενέργεια και όχι με ηλιακή, συνεπώς δεν αντιμετωπίζει τόσο σοβαρά προβλήματα. Είναι προς το παρόν άγνωστο πόσο θα διαρκέσει η τωρινή θύελλα, καθώς οι επιστήμονες δεν έχουν κατανοήσει καλά το φαινόμενο που λαμβάνει χώρα κατά περιόδους στον Άρη. Τη θύελλα μελετούν ήδη από ψηλά, εκτός από το MRO, οι άλλες δύο δορυφορικές διαστημοσυσκευές Mars Odyssey και MAVEN. Οι χειριστές του Opportunity στη Γη έχουν δεθεί συναισθηματικά μαζί του. Όπως είπε ο Κάλας, «είναι σαν να έχεις ένα αγαπημένο σου σε κώμα στο νοσοκομείο. Οι γιατροί σού λένε να κάνεις υπομονή και θα ξυπνήσει. Όλες οι ζωτικές ενδείξεις είναι καλές, συνεπώς είναι θέμα αναμονής. Όμως πρόκειται για τη 97χρονη γιαγιά σου, έτσι είσαι πολύ ανήσυχος. Αυτό νιώθουμε κι εμείς». https://physicsgg.me/2018/06/14/%cf%84%ce%bf-%cf%81%cf%8c%ce%b2%ce%b5%cf%81-opportunity-%cf%84%ce%b7%cf%82-nasa-%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%bb%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac%cf%83%cf%84/

ExoMars: Ευρω-ρωσική αποστολή τον Ιούλιο του 2020 για τη μελέτη του Άρη. Για τον Ιούλιο του 2020 έχει προγραμματιστεί η εκτόξευση της κοινής ευρω-ρωσικής αποστολής για την μελέτη του πλανήτη Άρη, στο πλαίσιο του προγράμματος ExoMars-2020, σύμφωνα με την ερευνητική ένωση (Lavochkin Research and Production Association). Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύονται στην ηλεκτρονική σελίδα της αναφερόμενης ένωσης Lavochkin, η εκτόξευση προγραμματίζεται για την 25η Ιουλίου του 2020. Η ExoMars είναι μία κοινή διαστημική αποστολή μεταξύ της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) και της ρωσικής Roscosmos. H ExoMars-2020 αποτελεί το δεύτερο στάδιο εξέλιξης του κοινού διαστημικού προγράμματος. Το πρώτο στάδιο του αναφερόμενου προγράμματος περιελάμβανε το ευρωπαϊκό διαστημόπλοιο τροχιάς (European Trace Gas Orbiter -TGO) και τον πειραματικό διαστημικό θαλαμίσκο Schiaparelli, που απέτυχε να προσεδαφιστεί επιτυχώς στην επιφάνεια του Άρη και καταστράφηκε τον Οκτώβριο του 2016. http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/686051_exomars-eyro-rosiki-apostoli-ton-ioylio-toy-2020-gia-ti-meleti-toy-ari

Πρώτες εικόνες του Κόκκινου Πλανήτη απο τον «ExoMars» Η τροχιακή ενότητα TGO της ρωσικο-ευρωπαϊκής αποστολής «ExoMars» μεταβίβασε τις πρώτες εικόνες του Κόκκινου Πλανήτη, που έγιναν από μια τροχιά εργασίας. Ο ευρωπαϊκός επιστημονικός εξοπλισμός CaSSIS (Σύστημα απεικόνισης χρωμάτων και στερεοφωνικών επιφανειών) κατά τη διάρκεια της περιόδου βαθμονόμησης στις 20 Απριλίου έκανε μια εκπληκτική φωτογραφία που δείχνει ένα μέρος του κρατήρα του Korolev. Η εικόνα δείχνει ένα τμήμα ενός κρατήρα με κάλυμμα πάγου σε μια βραχώδη κορυφογραμμή. Η βασική έρευνα που χρησιμοποιεί τον εξοπλισμό CaSSIS θα ξεκινήσει στις 28 Απριλίου. Το διαστημόπλοιο TGO κατείχε μια κυκλική τροχιά εργασίας με ύψος 400 χλμ στα μέσα Απριλίου. Τις επόμενες δύο εβδομάδες μετά την είσοδο στην τροχιά εργασίας, οι διεθνείς ειδικοί της αποστολής βαθμολόγησαν τον επιστημονικό εξοπλισμό για επιστημονικά πειράματα. Η κύρια αποστολή της αποστολής ExoMars-2016 είναι να διεξαγάγει μια λεπτομερή μελέτη των ατμοσφαιρικών αερίων, τα οποία αποτελούν ασήμαντο μερίδιο της ατμόσφαιρας του Άρη. Τα ρωσικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά όργανα θα αναζητήσουν το μεθάνιο και το μονοξείδιο του άνθρακα, που μπορεί να είναι οι κύριοι δείκτες γεωλογικής ή βιολογικής δραστηριότητας στην επιφάνεια του πλανήτη. Εκτός από την εύρεση των ιχνών ο TGO στον πλανήτη Άρη θα δημιουργήσει κάρτα με καταθέσεις πάγου μέσα τα οποία μπορούν να περικλείονται μεθάνιο και οργανικά μικρόβια Mars. Το έργο ExoMars είναι ένα κοινό έργο μεταξύ της Roscosmos και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος για την εξερεύνηση του Άρη, της επιφάνειας, της ατμόσφαιρας και του κλίματος από την τροχιά και στην επιφάνεια του πλανήτη. Θα ανοίξει ένα νέο στάδιο διαστημικής εξερεύνησης για την Ευρώπη και τη Ρωσία. https://www.roscosmos.ru/25009/

Mars Express V2.0: Αναβάθμιση από απόσταση 150 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Σε σημαντική αναβάθμιση στο Mars Express προβαίνει ο ΕΟΔ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), από απόσταση 150 εκατομμυρίων χιλιομέτρων. Το διαστημόπλοιο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Άρη εδώ και 15 χρόνια, έχοντας φτάσει εκεί τον Δεκέμβριο του 2003, και πρόκειται να συλλέγει επιστημονικά δεδομένα για πολλά χρόνια ακόμα, χάρη σε μια εγκατάσταση νέου λογισμικού που αναπτύχθηκε από τις ομάδες της αποστολής στον ΕΟΔ. Το νέο αυτό λογισμικό έχει σκοπό να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της φθοράς κάποιων εξαρτημάτων που έχουν αρχίσει να φθείρονται μετά από τόσα χρόνια λειτουργίας. Οι αρχικός σχεδιασμός για το Mars Express ήταν να πραγματοποιήσει μια διετή αποστολή, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί μέχρι σήμερα, τραβώντας φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης της επιφάνειας, εντοπίζοντας ορυκτά που σχηματίζονται μόνο με παρουσία νερού και ίχνη μεθανίου και πραγματοποιώντας περάσματα από τον Φόβο, φεγγάρι του Άρη. Το διαστημόπλοιο είναι σε καλή κατάσταση γενικά, αλλά τα γυροσκόπιά του, τα οποία μετρούν πόσο περιστρέφεται στους τρεις άξονές του, έχουν πρόβλημα. Μαζί με τα δύο startrackers του σκάφους, καθορίζουν τον προσανατολισμό του σκάφους στο διάστημα- οπότε και πρόβλημα στα έξι γυροσκόπια θα δημιουργούσε δυσκολίες στην αποστολή. Ο προσανατολισμός του σκάφους είναι ιδιαίτερα σημαντικός ως προς τη στόχευση της κεραίας του προς την Γη, αλλά και των άλλων οργάνων του (όπως η κάμερα) προς τον Άρη. Τα startrackers είναι απλές κάμερες οι οποίες φωτογραφίζουν εικόνες των άστρων στο φόντο, και, με λίγη «έξυπνη» επεξεργασία, χρησιμοποιούνται για την εξακρίβωση του προσανατολισμού του σκάφους στο διάστημα κάθε λίγα δευτερόλεπτα. Οι πληροφορίες από τα γυροσκόπια για την περιστροφή συμπληρώνουν τα δεδομένα από τις εικόνες, ενώ παίζουν σημαντικό ρόλο και όταν τα startrackers δεν βλέπουν τα άστρα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προσωπικού του ΕΟΔ, τέσσερα από τα έξι γυροσκόπια οδεύουν προς δυσλειτουργία, και το Mars Express δεν προοριζόταν ποτέ να πετά χωρίς αυτά, οπότε και προβλεπόταν ότι η αποστολή θα λάμβανε τέλος κάπου μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου 2019. Ωστόσο, οι μηχανικοί ήξεραν από άλλες αποστολές (όπως η Rosetta και η ERS-2) πως ίσως ήταν δυνατή η συνέχισή της κυρίως με τα startrackers, με περιοδική μόνο χρήση των γυροσκοπίων. Αυτό που έκαναν οι ομάδες του ΕΟΔ ήταν να ανοίξουν ξανά τον παλαιό (15ετίας) κώδικα του Mars Express, να ξαναγράψουν το λογισμικό, να το δοκιμάσουν και να το μεταδώσουν στο σκάφος. Ο κώδικας «ανέβηκε» σε μια περιοχή διαθέσιμης μνήμης την Κυριακή, ωστόσο, όπως και σε αναβαθμίσεις καθημερινών συσκευών, θα χρειαστεί επανεκκίνηση του σκάφους, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 16 Απριλίου. Αν όλα πάνε καλά, θα ακολουθήσουν δύο εβδομάδες δοκιμών για να διαπιστωθεί πως το διαστημόπλοιο λειτουργεί όπως πρέπει να λειτουργεί πριν συνεχίσει την αποστολή του. http://www.naftemporiki.gr/story/1340039/mars-express-v20-anabathmisi-apo-apostasi-150-ekatommurion-xiliometron

O επόμενος πύραυλος Falcon Heavy θα μεταφέρει ένα πανίσχυρο ατομικό ρολόι. Στην επόμενη εκτόξευση πυραύλου Falcon Heavy θα υπάρχει ένα διαφορετικό φορτίο από το πρώτο όχημα του Elon Musk… Ο Falcon Heavy της SpaceX που αναμένεται να εκτοξευθεί τον προσεχή Ιούνιο, θα έχει ως φορτίο του το πιο ακριβές ατομικό ρολόι που έχει κατασκευαστεί ποτέ, το οποίο και θα έχει το όνομα Deep Space Atomic Clock (DSAC). To συγκεκριμένο ατομικό ρολόι θα είναι κατασκευασμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να αντέχει στις αντίξοες συνθήκες του διαστήματος, χωρίς όμως να χάνει σε ακρίβεια. Η NASA υπολογίζει ότι το ατομικό ρολόι που θα εκτοξευθεί με τον Falcon Heavy δεν θα χάνει περισσότερο από 2 νανοδευτερόλεπτα την ημέρα, επιδεικνύοντας εξαιρετική ακρίβεια στην μέτρηση του χρόνου. Ο σκοπός των ερευνητών είναι να καταφέρουν να επιτύχουν τη σωστή μέτρηση της περιόδου που χρειάζονται τα σήματα που ταξιδεύουν από το διάστημα στη Γη, στοιχείο που μπορεί να γίνει με ιδανικό τρόπο μόνο με τη χρήση ατομικών ρολογιών, όπως αυτό που θα ταξιδέψει στο διάστημα πάνω στον Falcon Heavy. Τις μετρήσεις του ατομικού ρολογιού μπορεί κανείς να τις χρησιμοποιήσει για τα συστήματα γεωγραφικού εντοπισμού, προκειμένου να μπορούν να γίνουν με ορθό τρόπο οι διορθώσεις όπου απαιτείται. Το ίδιο απαιτείται και από διάφορα επιστημονικά εργαλεία, επομένως η δοκιμή ενός ατομικού ρολογιού στις ακραίες συνθήκες του διαστήματος θεωρείται πολύ σημαντική. http://www.pestaola.gr/o-epomenos-pyraylos-falcon-heavy-tha-metaferei-ena-panisxyro-atomiko-roloi/

Λάνσντορπ: Ο αποικισμός του Άρη θα είναι μόνο η αρχή. Ο Μπας Λάνσντορπ, ο «πατέρας» του προγράμματος εποικισμού του Άρη «Mars One» ελπίζει ότι κάποια ημέρα οι άνθρωποι θα κατοικούν σε «ιπτάμενα μπαλόνια» γύρω από την πυκνή ατμόσφαιρα της Αφροδίτης ή σε διαστημικούς σταθμούς σε κάποιο από τα 69 φεγγάρια του Δία. Δηλώνει επίσης αισιόδοξος, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Independent, ότι η δική του αποστολή ανθρώπων στον Άρη –χωρίς επιστροφή– θα γίνει το 2031. Η ημερομηνία εκτόξευσης του διαστημοπλοίου που θα μεταφέρει ανθρώπους στον Κόκκινο Πλανήτη μετατέθηκε κατά πέντε χρόνια, λόγω προβλημάτων χρηματοδότησης. Φέτος όμως θα ξεκινήσει η εξουθενωτική διαδικασία επιλογής των 100 επιτυχόντων υποψηφίων αποίκων. Μεταξύ άλλων, θα παραμένουν κλειδωμένοι για μεγάλες περιόδους σε έναν θάλαμο 200 τετραγωνικών μέτρων μαζί με άγνωστους σε αυτούς ανθρώπους, προκειμένου να διαπιστωθούν οι ψυχικές αντοχές τους. Στόχος της αποστολής «Mars One» είναι να ιδρύσει μια μόνιμη αποικία ανθρώπων στον Άρη. Η διάρκεια και η περιπλοκότητα του ταξιδιού σημαίνουν ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να αποδεχτούν τη γυμνή πραγματικότητα: ότι δεν θα υπάρχει καμία προοπτική να επιστρέψουν κάποτε στη Γη. Αυτό πάντως δεν φαίνεται να τρόμαξε τους 200.000 ανθρώπους που ζήτησαν να συμμετάσχουν στο πείραμα. Ο Λάνσντορπ έχει επικριθεί από μέλη της επιστημονικής κοινότητας που αμφισβητούν το κατά πόσο είναι εφικτό το σχέδιό του. Κάποιοι μάλιστα εκφράζουν αμφιβολίες για το αν η ομάδα του έχει την εμπειρία για να φέρει εις πέρας έναν τέτοιον παράτολμο άθλο. Ο ίδιος πάντως σχεδιάζει να προσλάβει ειδικούς από τη NASA και τη Lockheed Martin για να τον βοηθήσουν στην ολοκλήρωση του προγράμματός του. Εάν προχωρήσει το σχέδιο, το τετραμελές πλήρωμα (άνδρες και γυναίκες) θα ταξιδέψει για τουλάχιστον έξι μήνες στο διάστημα, μέχρι τον Άρη. Φτάνοντας στον Κόκκινο Πλανήτη θα πρέπει να επιβιώσουν έχοντας στη διάθεσή τους μόνο βασικά εφόδια και να αντιμετωπίσουν τις απίστευτα αντίξοες συνθήκες, όπως τις γιγαντιαίες αμμοθύελλες, στην επιφάνειά του. Θα πρέπει να περιορίσουν την κατανάλωση νερού και μάλιστα, όπως λέει ο Λάνσντορπ, μπορεί να μην κάνουν μπάνιο για τα δύο πρώτα χρόνια τουλάχιστον. Επίσης, θα αναλάβουν να καλλιεργήσουν τρόφιμα για να τρώνε και δεν θα μπορούν να φεύγουν μόνοι από τον σταθμό τους. «Πραγματικά, δεν υπάρχει διαφυγή. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση. Το πρώτο πλήρωμα που θα κάνει το ταξίδι θα βιώσει τις σκληρότερες συνθήκες. Θα είναι μόνοι τους, με ελάχιστες ανέσεις», εξήγησε. «Αλλά η έλλειψη νερού δεν είναι τίποτα μπροστά στις ψυχολογικές επιπτώσεις», πρόσθεσε. Και, αν θέλουν να «τηλεφωνήσουν» στο σπίτι τους, θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να περιμένουν: το σήμα θα χρειαστεί από 3 έως 20 λεπτά για να φτάσει στη Γη, καθιστώντας ανέφικτη την άμεση επικοινωνία με συγγενείς και φίλους. Όταν ρωτήθηκε αν ο ίδιος θα δήλωνε εθελοντής, ο 40χρονος Λάνσντορπ δήλωσε ότι θα το έκανε όμως πρόσθεσε ότι είναι «εντελώς ακατάλληλος» για ένα τέτοιο εγχείρημα: «Είμαι πολύ ξεροκέφαλος και ανυπόμονος», παραδέχτηκε. «Και τώρα έχω παιδιά, θέλω να τα δω μια μεγαλώνουν αλλά ίσως μια μέρα να θέλουν να έρθουν μαζί μου. Πριν αποκτήσω παιδιά δεν είχα καμία αμφιβολία ότι ήθελα να πάω», είπε. Η διαδικασία επιλογής των κατάλληλων υποψηφίων έχει ως στόχο να βρεθούν οι καλύτεροι «ομαδικοί παίκτες» που στη συνέχεια θα εκπαιδευτούν στις δεξιότητες που θα πρέπει να έχουν: μηχανική, βασικές ιατρικές και χειρουργικές γνώσεις, καλλιέργεια τροφίμων καθώς, όπως εξηγεί ο Λάνσντορπ, «ότι συμβεί, θα πρέπει να το διορθώσουν». Κάθε χρόνο, από φέτος μέχρι το 2031, θα κλειδώνονται σε ένα αντίγραφο της βάσης για να εξακριβωθεί πώς ανταποκρίνονται στις συνέπειες του εγκλεισμού. Ουσιαστικά, δεν θα γνωρίζουν για πόσο χρονικό διάστημα θα μένουν σε αυτό το αντίγραφο: μπορεί να περάσουν μέρες, εβδομάδες ή και μήνες μέχρι να τους επιτραπεί να ξαναβγούν έξω και να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους. Η Κλερ Γουίντον, 30 ετών, μία από τους πέντε Βρετανούς που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των 100 υποψηφίων, είπε ότι το σχέδιο αυτό είναι «το μεγαλύτερο επίτευγμα που θα μπορούσα να ζητήσω», λέγοντας ότι αισθάνεται «τρομοκρατημένη» αλλά και ενθουσιασμένη ταυτόχρονα. «Όλοι θα ήθελαν να κάνουν κάτι σημαντικό, κάτι καταπληκτικό στη ζωή τους. Αυτό ταιριάζει σε μένα. Δεν είμαι το είδος της γυναίκας που θέλει να τακτοποιηθεί σε μια μέση ζωή. Δεν επιθυμώ να παντρευτώ και να αποκτήσω παιδιά», είπε. Πριν αναχωρήσει η πρώτη ομάδα (δύο άνδρες, δύο γυναίκες διαφόρων ηλικιών και εθνικοτήτων) θα σταλούν στον Άρη πολλές μη επανδρωμένες αποστολές σε διάστημα 13 ετών. Ο Λάνσντορπ υποστηρίζει ότι το σχέδιό του σήμερα είναι «σε καλύτερη κατάσταση από ποτέ», παρά το πισωγύρισμα του 2014, όταν του τελείωσαν τα χρήματα και αναγκάστηκε να αναβάλει την αναχώρηση από το 2026 για το 2031. Αν και ο αποικισμός του Άρη μοιάζει με επιστημονική φαντασία, ο Λάνσντορπ αισιοδοξεί ότι θα είναι απλώς η αρχή των μελλοντικών αποστολών στο ηλιακό μας σύστημα. «Ο Άρης δεν θα είναι ο τελικός προορισμός για τους ανθρώπους που επιδιώκουν να ιδρύσουν μόνιμους οικισμούς μακριά από τη Γη. Μετά από αυτό, οι εξερευνητές του Διαστήματος θα σκεφτούν να φτιάξουν πλωτές πόλεις στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, σε ένα μπαλόνι τεραστίων διαστάσεων ή να εγκατασταθούν σε ένα από τα φεγγάρια του Δία ή σε κάποιον αστεροειδή», προέβλεψε. Επέμεινε επίσης ότι η ιδέα της μετακόμισης στον Άρη σταδιακά θα ακούγεται πιο φυσιολογική. Ο αποικισμός της Αφροδίτης διχάζει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια. Αν και η επιφάνεια της «αδελφής» της Γης είναι καυτή, ένα πλωτό μπαλόνι στην ατμόσφαιρά της θα μπορούσε να έχει θερμοκρασία κατάλληλη για την επιβίωση των ανθρώπων. Όσο για τους δορυφόρους του Δία, επιστήμονες της NASA πιστεύουν ότι η Ευρώπη είναι πιθανόν να προσφέρεται περισσότερο από τον Άρη για εποικισμό. Προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το σχέδιό του, ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο Λάνσντορπ ίδρυσε μια νέα εταιρεία που θα πουλάει τα αποκλειστικά δικαιώματα μετάδοσης εικόνων από την αποστολή. Ισχυρίζεται ότι το «θέαμα» θα έχει μεγαλύτερο κοινό παγκοσμίως απ' ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες και τα έσοδα μπορεί να αυξηθούν χάρη στους σπόνσορες. «Σε 500 χρόνια κανείς δεν θα ξέρει ποιος είναι ο Γιουσέιν Μπολτ αλλά όλοι θα γνωρίζουν τους πρώτους ανθρώπους που κατοίκησαν στον Άρη», είπε. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500192203

Εξερεύνηση άλλων πλανητών με λέιζερ. Τη χρήση λέιζερ σε μελλοντικές αποστολές στο διάστημα για εξερεύνηση άλλων πλανητών διερευνά επιστήμονας που συνεργάζεται με τον ΕΟΔ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος). «Χτυπάμε με λέιζερ ένα υλικό ενδιαφέροντος» εξηγεί η Μελίσα ΜακΧιού του Leicester University στη Μ. Βρετανία, «και μετράμε πόσο αλλάζει το χρώμα του καθώς διασκορπίζεται στην επιφάνεια, για να διαπιστώσουμε ποια μόρια είναι υπεύθυνα. Πρόκειται για μια τεχνική η χρήση της οποίας έχει καθιερωθεί στη Γη- χρησιμοποιείται σε όλους τους τομείς, από την ασφάλεια μέχρι τη φαρμακολογία και την ιστορία της τέχνης, είτε σε εργαστήρια είτε σε φορητές συσκευές». Το όχημα ExoMars του ΕΟΔ θα μεταφέρει την πρώτη συσκευή τέτοιου είδους στο διάστημα το 2020 για να βοηθήσει στον εντοπισμό πιθανών ενδείξεων ζωής (παλαιάς ή σύγχρονης) στον Άρη και ορυκτά απομεινάρια από το θερμό, υγρό παρελθόν του Κόκκινου Πλανήτη. «Η έρευνά μου έχει να κάνει με το πόσο μακριά μπορούμε να επεκτείνουμε αυτή την τεχνική στο μέλλον» συμπληρώνει η ΜακΧιού. «Το όχημα του EOΔ θα ρίξει το λέιζερ του σε δείγματα τα οποία έχουν συνθλιβεί και συλλεχθεί, αλλά μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε την τεχνική αυτή σε μεγαλύτερες αποστάσεις- έχει ήδη γίνει, σε αποστάσεις εκατοντάδων μέτρων». To 2020 Mars Rover της NASA θα διαθέτει ένα παρόμοιο όργανο σε εξωτερικό «κατάρτι»/ κεραία για εξ αποστάσεως διερεύνηση ενδιαφερόντων όγκων βράχων. «Έχει γίνει πολλή δουλειά στη Γη για την επέκταση αυτής της τεχνικής, για παράδειγμα για τον εντοπισμό εκρηκτικών ή πυρηνικών υλικών» λέει η ΜακΧιού. «Απαιτείται ένα ισχυρό παλμικό λέιζερ, συν μια ευαίσθητη συγχρονισμένη κάμερα για τον εντοπισμό του φωτός που ανακλάται» συμπληρώνει. Με την τεχνολογία αυτή να αναμένεται να αποδείξει την αξία της σύντομα, οι σχεδιαστές αποστολών εξετάζουν άλλες, επιπλέον εφαρμογές για το διάστημα. «Υπάρχει πολύ ενδιαφέρον σχετικά με το να πάρουμε αυτή την δυνατή τεχνική και να τη χρησιμοποιήσουμε σε άλλους πλανήτες» σχολιάζει η ΜακΧιού, προσθέτοντας ωστόσο ότι «υπάρχουν διάφοροι περιορισμοί μάζας, μεγέθους και μετάδοσης δεδομένων. Μέρος της δουλειάς μου περιλαμβάνει την παροχή μιας αξιόπιστης εκτίμησης ως προς το πόσο καλά μια συσκευή θα λειτουργεί σε διαφορετικές διαρρυθμίσεις: Τι είδους λέιζερ, τι είδους δείγματα, τι είδους συνθήκες φυσικού φωτός; Για παράδειγμα υπάρχουν ενδείξεις πως, αντί να χρησιμοποιούμε εξελιγμένα εργαλεία για remote sensing, υπάρχουν τρόποι να βελτιώσουμε τις υπάρχουσες, κατάλληλες για χρήση στο διάστημα, κάμερες CCD, έτσι ώστε να τις κάνουμε κατάλληλες για αυτή τη δουλειά», καταλήγει η Μελίσα ΜακΧιού. http://www.naftemporiki.gr/story/1311404/eksereunisi-allon-planiton-me-leizer

Ρωσία και Κίνα επιστρέφουν μαζί στην Σελήνη! Ρωσία και Κίνα έχουν κατανοήσει πως δεν μπορούν από μόνες τους να αντιμετωπίσουν τις ΗΠΑ λόγω κυρίως των Συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ και επέλεξαν να δημιουργήσουν την δική τους συμμαχία σε όλα τα πεδία όπως και στον διαστημικό τομέα. Η πρώτη χώρα που προσελήνωσε (μη επανδρωμένο) σκάφος στο φεγγάρι, η Ρωσία-ΕΣΣΔ, και η πρώτη χώρα που το πέτυχε ξανά μετά τη δεκαετία του 1970, η Κίνα, ανακοίνωσαν ότι θα συνεργασθούν για την εξερεύνηση της Σελήνης. Από την άλλη, οι ΗΠΑ φαίνεται να δυσκολεύονται να ικανοποιήσουν τον φιλόδοξο στόχο που έχουν θέσει για νέα αποστολή αστροναυτών στη Σελήνη έως το 2024. Η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos και η Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας υπέγραψαν στην Αγία Πετρούπολη δύο συμφωνίες συνεργασίας για έρευνα στη Σελήνη. Η μία συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία και λειτουργία ενός κοινού κέντρου Δεδομένων Έρευνας Σελήνης και Βαθέος Διαστήματος, ενός συστήματος πληροφοριών που θα αποτελείται από δύο συνεργαζόμενα μεταξύ τους κέντρα, ένα στην Κίνα και ένα στη Ρωσία. Η δεύτερη συμφωνία προωθεί το συντονισμό δύο μελλοντικών σεληνιακών αποστολών, του ρωσικού διαστημικού σκάφους Luna Resurs-1 και του κινεζικού Chang'e 7. Το ρωσικό σκάφος Luna σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι θα βοηθήσει τους Κινέζους να αναζητήσουν κατάλληλες περιοχές για την ασφαλή προσελήνωση του δικού τους σκάφους. Ακόμη θα εξετασθεί η δυνατότητα κοινών διαστημικών πειραμάτων και ανταλλαγής επιστημονικών οργάνων για τα δύο σκάφη. Το 1966 η ΕΣΣΔ είχε κάνει την πρώτη επιτυχή προσελήνωση με το σκάφος Luna 9, που έστειλε στη Γη τις πρώτες εικόνες από την επιφάνεια του φεγγαριού. Η Σοβιετική Ένωση εξερεύνησε για περίπου μια δεκαετία τη Σελήνη, αλλά δεν έχει επιστρέψει εκεί από το 1976. Φέτος τον Ιανουάριο η Κίνα έγινε η τρίτη χώρα που έκανε επιτυχή προσελήνωση και η πρώτη που το πέτυχε στη «σκοτεινή» πλευρά του φεγγαριού, με το σκάφος Chang'e 4 και το μικρό ρόβερ Yutu 2. Η Κίνα έχει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, καθώς το 2020 θα στείλει το σκάφος Chang'e 5 με αποστολή να φέρει πίσω στη Γη τα πρώτα κινεζικά δείγματα σεληνιακού εδάφους. Θα ακολουθήσει το 2023 η αποστολή Chang'e 6 με στόχο να φέρει δείγματα από το νότιο πόλο της Σελήνης και στη συνέχεια η αποστολή Chang'e 7 θα εξερευνήσει ενδελεχώς αυτή την πολική περιοχή, με απώτερο στόχο τη δημιουργία μιας κινεζικής επιστημονικής βάσης στο φεγγάρι. Από την άλλη, όπως ανακοίνωσε ο επικεφαλής της Roscosmos Νμίτρι Ρογκόζιν, η Ρωσία σχεδιάζει ένα σκάφος σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη το 2024, μια αποστολή επιστροφής σεληνιακών δειγμάτων το 2028 και επανδρωμένες με αστροναύτες πτήσεις μεταξύ 2029-2030. Η πιο φιλόδοξη Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), μετά από πιέσεις του προέδρου Τραμπ, έχει θέσει ως στόχο την αποστολή αστροναυτών στο φεγγάρι το 2024, αλλά πολλοί -ακόμη και μέσα στην ίδια τη NASA- αμφιβάλλουν κατά πόσο αυτό είναι εφικτό. Μετά το ιστορικό πρόγραμμα «Απόλλων», το νέο διαστημικό αμερικανικό πρόγραμμα έχει ένα άλλο αρχαιοελληνικό όνομα, «Άρτεμις», το οποίο θέλει να χρησιμοποιήσει τη Σελήνη ως ενδιάμεσο στάδιο, με τελικό προορισμό την αποστολή ανθρώπων στον Άρη. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το πρόγραμμα, η NASA θα έχει δημιουργήσει ένα μικρό διαστημικό σταθμό (Gateway) σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Από αυτό το σταθμό θα ξεκινούν πλέον οι αποστολές προσελήνωσης, επανδρωμένες και μη, και σε αυτόν θα επιστρέφουν μετά την ολοκλήρωση του έργου τους στη σεληνιακή επιφάνεια. Στόχος της NASA είναι να στείλει το 2024 δύο αστροναύτες (οπωσδήποτε την πρώτη γυναίκα, μαζί με έναν άνδρα) κοντά στο νότιο πόλο του φεγγαριού και να έχει έως το 2028 εγκαθιδρύσει μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία γύρω και πάνω στη Σελήνη. Για να υλοποιηθούν αυτοί οι στόχοι του προγράμματος «Άρτεμις», η NASA θα χρησιμοποιήσει τη διαστημική κάψουλα Orion (έχει ήδη κάνει μια μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση), την οποία θα μεταφέρει ο υπό κατασκευή τεράστιος πύραυλος Space Launch System (SLS). Στο τέλος του 2020 προγραμματίζεται η πρώτη πιλοτική πτήση του SLS με την ονομασία «Άρτεμις 1», που θα στείλει γύρω από τη Σελήνη το μη επανδρωμένο Orion. Θα ακολουθήσει η αποστολή «Άρτεμις 2» το 2022, που θα στείλει τέσσερις Αμερικανούς αστροναύτες γύρω από τη Σελήνη. Το 2024 η αποστολή «Άρτεμις 3» θα μεταφέρει τέσσερις αστροναύτες στο σεληνιακό διαστημικό σταθμό Gateway, που στο μεταξύ θα έχει τεθεί σε τροχιά. Στη συνέχεια, την ίδια χρονιά, οι δύο από αυτούς τους τέσσερις αστροναύτες θα επιχειρήσουν την επιστροφή στη Σελήνη μέσα σε μια άκατο που θα έχει κατασκευασθεί από ιδιωτική εταιρεία. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/806849_rosia-kai-kina-epistrefoyn-mazi-stin-selini

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων και η Σελήνη. Μετά την αθρόα προσέλευση του κοινού την ημέρα της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου και το μεγάλο ενδιαφέρον για τα τέσσερα θραύσματα από λίθους της Σελήνης που ανήκουν στις Συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και εκτέθηκαν σε ειδική προθήκη, ο Καθηγητής Φυσικής Διαστήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών Ξενοφών Μουσάς, θα υποδεχθεί εκ νέου όσους θέλουν να ταξιδέψουν νοερά στη Σελήνη για να αποκαλύψει τα μυστικά της και τους τρόπους που οι αρχαίοι Έλληνες κατανοούσαν τις κινήσεις της με τη χρήση ενός μοναδικού τεχνολογικού επιτεύγματος, του Μηχανισμού των Αντικυθήρων. Τα θραύσματα της Σελήνης, που θα εκτίθενται δίπλα στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου, προέρχονται από τα περίφημα Goodwill moon rocks, τα θραύσματα λίθων από την επιφάνεια της Σελήνης, που συνέλεξε το πλήρωμα του Apollo 11. Το 1970 δωρήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στην Ελλάδα και σε 100 ακόμη χώρες. Η συμβολική τους τοποθέτηση δίπλα στον Μηχανισμό υπενθυμίζει τη σημασία της Σελήνης στην αρχαιότητα για πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η αλιεία και το κυνήγι, που εξαρτώνται από τις φάσεις της. Η ανάπτυξη ημερολογίων με βάση τον σεληνιακό μήνα και η μελέτη της κίνησης του πιο γνωστού ουράνιου σώματος με αστρονομικά μοντέλα αποτυπώνεται στον Μηχανισμό. Οι ευφυείς τεχνολογικές λύσεις που ενσωματώνει αποδίδουν με εξαιρετικά ακριβείς μηχανικές κινήσεις ένα εντυπωσιακό σύνολο επιστημονικών γνώσεων που είχε αναπτυχθεί στην αρχαιότητα για τη Σελήνη, τις οποίες θα αναλύσει διεξοδικά ο Καθηγητής Μουσάς κατά τη διάρκεια της αφήγησής του. Την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου, ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας, θα γίνουν δύο παρουσιάσεις στις 12:00 και στις 13:00. Οι παρουσιάσεις θα επαναληφθούν την Κυριακή 6 Οκτωβρίου στις 12:00 και στις 13:00 αντίστοιχα. Με αφορμή την Πανσέληνο του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου θα διοργανωθούν επίσης δύο ακόμη παρουσιάσεις στις ακόλουθες ημερομηνίες: Δευτέρα 14 Οκτωβρίου, ώρα 16:00 Τρίτη 19 Νοεμβρίου, ώρα 16:00 Για την παρακολούθηση της κάθε παρουσίασης είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής κατά την προσέλευση. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας για 25 άτομα σε κάθε ομάδα. Η συμμετοχή στη δράση είναι δωρεάν. Στοιχεία επικοινωνίας Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη-Κυριακή 08:00-20:00, Τρίτη 12:30-20:00 Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 28ης Οκτωβρίου 44, Αθήνα 106 82 Τηλ: 213214 4800, -4856, -4889 Fax: 210 8213573 https://www.naftemporiki.gr/story/1516641/o-mixanismos-ton-antikuthiron-kai-i-selini

60 χρόνια πριν σαν Σήμερα: Η πρώτη επιτυχημένη αποστολή στο φεγγαρι. Στις 2 Ιανουαρίου 1959, ο σοβιετικός διαπλανητικός σταθμός Luna 1 απέτυχε να φτάσει στη Σελήνη λόγω σφάλματος ελέγχου αποστολής - αλλά πραγματοποίησε πειράματα επί του σκάφους που οδήγησαν σε μερικές σημαντικές ανακαλύψεις. Υπήρχαν αρκετές άλλες προσπάθειες για την έναρξη διαπλανητικών σταθμών καθ 'όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1959 - και τέλος, στις 12 Σεπτεμβρίου, στις 09:39:42 ώρα Μόσχας (UTC +3), το διαστημόπλοιο Luna-2, το οποίο μεταγλωττίστηκε ως «δεύτερο σοβιετικό space rocket "που ξεκίνησε από το Baikonur πραγματοποίησε την πρωτοποριακή προσγείωση της Σελήνης τα μεσάνυχτα της 14ης Σεπτεμβρίου 1959 και προσγειώνεται στην περιοχή Mare Imbrium (θάλασσα της βροχής) και κοντά σε τρεις κρατήρες: τον Autolycus, τον Archimedes και τον Aristillus. https://asgardia.space/en/news/60-Years-Ago-Today-The-First-Ever-Successful-Moon-Mission

Αποτυχημένη η προσπάθεια προσεδάφισης της ινδικής ακάτου Vikram στη Σελήνη. Άδοξα φαίνεται πως κατέληξε η προσπάθεια της Ινδίας να γίνει η τέταρτη χώρα που θα έκανε επιτυχή προσσελήνωση, μετά τις ΗΠΑ, την ΕΣΣΔ-Ρωσία και την Κίνα. Ο Ινδικός Οργανισμός Διαστημικής Έρευνας (ISRO) ανακοίνωσε ότι έχασε την επικοινωνία του με την άκατο Vikram του σκάφους Chandrayaan-2, κατά τη φάση καθόδου της στο φεγγάρι και λίγο προτού αυτή φθάσει στην επιφάνεια του νότιου πόλου της Σελήνης. Αν και ακόμη δεν υπάρχουν ασφαλείς πληροφορίες για την τύχη του Vikram, θεωρείται πολύ πιθανό ότι η άκατος κατέβηκε με μεγαλύτερη ταχύτητα απ’ ό,τι έπρεπε και τελικά συνετρίβη στη Σελήνη. Ο ινδός πρωθυπουργός, Ναρέντρα Μόντι, πάντως έσπευσε να συγχαρεί τους διαστημικούς επιστήμονες της χώρας του, τόνισε ότι «στη ζωή υπάρχουν τα πάνω και τα κάτω», δήλωσε υπερήφανος και τους προέτρεψε να επαναλάβουν το εγχείρημα στο μέλλον. Φάνηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με το Vikram -που μετέφερε κι ένα μικρό ρόβερ, το Pragyan- περίπου 2,1 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια. Τελικά, λίγα δευτερόλεπτα πριν από την προγραμματισμένη επαφή με το σεληνιακό έδαφος, η επαφή με το σκάφος χάθηκε, σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερς. Ο επικεφαλής του ISRO, Κ.Σιβάν, δήλωσε ότι αναλύονται τα δεδομένα για να διαπιστωθεί τι ακριβώς πήγε στραβά, εν μέσω μεγάλης κατήφειας των ινδών επιστημόνων και μηχανικών στο κέντρο ελέγχου στη Μπενγκαλούρου. Το Chandrayaan-2 είχε τεθεί σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι στις 20 Αυγούστου και τελικά το βράδυ της Παρασκευής (ώρα Ελλάδας) από ύψος περίπου 100 χιλιομέτρων απελευθέρωσε το Vikram, το οποίο άρχισε την ελεγχόμενη -αλλά όπως φαίνεται αποτυχημένη- κάθοδό του στη Σελήνη. Αν τα είχε καταφέρει, η Ινδία θα γινόταν η τέταρτη χώρα στον κόσμο που θα έκανε επιτυχή προσσελήνωση και η πρώτη που θα το είχε κάνει στον ανεξερεύνητο έως τώρα νότιο πόλο του δορυφόρου μας, όπου υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες για ανακάλυψη νερού και ορυκτών (γι’ αυτό, άλλωστε, επελέγη αυτό το σημείο από τους ινδούς επιστήμονες). Οι προηγούμενες αποστολές των άλλων χωρών είχαν προσσεληνωθεί πιο κοντά στον ισημερινό της Σελήνης. Η NASA σκοπεύει να στείλει το δικό της σκάφος στο νότιο πόλο της Σελήνης έως το 2024. https://www.in.gr/2019/09/07/tech/apotyximeni-kata-ta-fainomena-prospatheia-prosselinosis-tis-indikis-akatou-vikram/

Το Chandrayaan-2 προσγείωση στο σεληνιακό νότιο πόλο αυτή την Παρασκευή. Αυτή την Παρασκευή, ο επιθεωρητής της Ινδίας το Chandrayaan-2 Vikram που φέρει τον πύργο Pragyan και μια σειρά επιστημονικών οργάνων θα προσγειωθούν στην επιφάνεια της Σελήνης. Αν όλα πάνε όπως είχε προγραμματιστεί, η Ινδία θα πάρει τη σωστή θέση της δίπλα στην Κίνα, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ και πρωτοπορεί στην προσγείωση στο νότιο πόλο της Σελήνης. Ο Ινδικός Οργανισμός Διαστημικής Έρευνας σχεδιάζει την προσγείωση στις 6 Σεπτεμβρίου στις 1:30 με 2:30 π.μ. Το ινστιτούτο πληροφόρησης τύπου της ινδικής κυβέρνησης το κανάλι YouTube και ο Ινδός τηλεοπτικός φορέας Doordarshan National θα μεταδίδουν τη ζωντανή προσγείωση. Ο Vikram θα προσπαθήσει να προσγειωθεί σε μια μάλλον επίπεδη περιοχή ανάμεσα σε δύο κρατήρες. Αυτό θα απαιτήσει μια πολύπλοκη σειρά πυροβολισμών πυραύλων. Ο πρόεδρος του ISRO, Κ. Σίβαν, δήλωσε πρόσφατα ότι αυτές είναι οι «πιο τρομακτικές στιγμές». Κατά την προσγείωση, οι Vikram και Praygyan θα πραγματοποιήσουν πειράματα για τη μελέτη σεληνιακής σεισμικής δραστηριότητας και θα χαρτογραφήσουν τον νότιο πόλο. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να μάθουν εάν το νερό από τις αποθέσεις πάγου που βρίσκονται στους κρατήρες του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές. https://asgardia.space/en/news/Chandrayaan-2-Set-To-Land-on-Lunar-South-Pole-Tomorrow

Το Vikram Lander της Chandrayaan-2 προετοιμάζεται για προσγειωση αυτή την εβδομάδα Αυτή την εβδομάδα, 1 Σεπτεμβρίου, η Chandrayaan-2 της Ινδίας πραγματοποίησε τον τελικό της ελιγμό στην τροχιά της Σελήνης, τοποθετώντας την στο μονοπάτι με μια σειρά 74-79 μιλίων πάνω από την επιφάνεια. Το επόμενο βήμα, που σχεδιάστηκε για τις 12:45 μ.μ. ώρα Ινδίας στις 2 Σεπτεμβρίου, ήταν η απελευθέρωση του οχήματος Vikram, το οποίο, αφού διαχωρίστηκε, θα εκτοξεύτηκε, κάνοντας δύο ελιγμούς, για να βρεθεί στο προσγειωμένο νότιο πόλο. Σήμερα, η επιχείρηση ολοκληρώθηκε σύμφωνα με το σχέδιο Το σεντάρι Vikram του Chandrayaan-2, το οποίο μεταφέρει τον πύργο Pragyan, χωρίζεται από την κορυφή του ορχήστρας και βρίσκεται περίπου 100 χιλιόμετρα από την επιφάνεια, που προσγειώνεται σε ένα σχεδόν ή λιγότερο επίπεδο σημείο κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης αυτή την εβδομάδα. Αύριο, 3 Σεπτεμβριου, ο επιθεωρητής του Vikram θα απολύσει για να κάνει την κάθοδο και το touchdown στις 7 Σεπτέμβριου για να θέσει τον Pragyan rover στη σεληνιακή επιφάνεια. Ο Lander πήρε το όνομά του από τον άνθρωπο που είναι σεβαστός ως ο πατέρας του Ινδικού διαστημικού προγράμματος Vikram A. Sarabhai.Το Lander και το rover έχουν σχεδιαστεί για να εργάζονται για μια σεληνιακή ημέρα, η οποία ισούται με δύο εβδομάδες στη Γη. Μόλις στην επιφάνεια, ο Vikram σχεδιάζεται να φτάσει στην εργασία μελετώντας τις καταθέσεις του νερού που επιβεβαιώθηκαν το 2008 από τον Chandrayaan-1. Σε λίγες μέρες, η δεύτερη σεληνιακή αποστολή του Ινδικού Διαστημικού Ερευνητικού Οργανισμού έχει όλες τις πιθανότητες να καταστήσει την Ινδία το τέταρτο εθνος του κόσμου με ένα rover στη Σελήνη. Ο επικεφαλής του ISRO, Δρ Κ. Σίβαν, προειδοποίησε ότι η προσγείωση της έρευνας της Ινδίας θα συνεπάγεται μια σειρά τεχνικών περιπλοκών. Παρ 'όλα αυτά, τώρα η Ινδία είναι πιο κοντά από ποτέ να κάνει την ιστορία, καθιστώντατην το τέταρτο των λαών του κόσμου να έχει ένα rover που εργάζεται στη Σελήνη - και ποιος ξέρει τι ανακαλύψεις μπορεί να ακολουθήσει! https://asgardia.space/en/news/Chandrayaan-2s-Vikram-Lander-Released-Prepares-to-Deorbit-This-Week