Δροσος Γεωργιος

Βίντεο και φωτογραφίες από τον αστεροειδή Ριούγκου. Τα δύο μικροσκοπικά ρόβερ Minerva του ιαπωνικού σκάφους Hayabusa2, τα οποία χοροπηδάνε αντί να κυλάνε πάνω στον αστεροειδή Ριούγκου, όπου προσεδαφίσθηκαν προ ημερών, έστειλαν στη Γη το πρώτο σύντομο βίντεο και νέες φωτογραφίες. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που ένα κινούμενο ρομπότ κάνει επιτόπιες παρατηρήσεις ενός αστεροειδούς. Στο βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η ιαπωνική διαστημική υπηρεσία (JAXA) από τον κινούμενο αστεροειδή, φαίνεται ο Ήλιος να κινείται στον μαύρο ουρανό του Ριούγκου και το εκτυφλωτικό φως του να αντανακλάται στα βράχια της επιφάνειας του αστεροειδούς. «Παρακαλούμε σταθείτε για μια στιγμή προκειμένου να απολαύσετε, σαν να ‘στέκεστε’ πάνω σε αυτό το νέο κόσμο» έγραψαν οι υπεύθυνοι της JAXA στο Twitter. Οι φωτογραφίες έχουν τραβηχτεί καθώς τα Minerva, τα οποία δεν διαθέτουν τροχούς ή ερπύστριες, κάνουν άλματα στον αέρα σε απόσταση έως 15 μέτρων, ενώ χάρη στην πολύ μικρή βαρύτητα του Ριούγκου, μπορούν να αιωρούνται μέχρι 15 λεπτά, προτού αγγίξουν ξανά το έδαφος. Τον Οκτώβριο το «μητρικό» σκάφος Hyabus2, που έχει αποτραβηχτεί σε μια απόσταση από τον αστεροειδή, ακολουθώντας τον κατά πόδας, θα ρίξει σε αυτόν τη διαστημοσυσκευή Mascot, ενώ το 2019 θα στείλει ένα ακόμη Minerva. Τελικά, κάποια στιγμή μέσα στο επόμενο έτος, το ίδιο το Hayabusa2 θα κατέβει στον Ριούγκου για να συλλέξει δείγματα και να τα φέρει πίσω στη Γη για ανάλυση εντός του 2020. http://www.in.gr/2018/09/28/tech/vinteo-kai-fotografies-apo-ton-asteroeidi-riougkou/

Τα ρόβερ του Hayabusa2 προσεδαφίσθηκαν στον αστεροειδή Ριούγκου. Έλαβε τέλος το «σασπένς» για την τύχη των δύο μικροσκοπικών ρομποτικών ρόβερ που έστειλε την Παρασκευή το ιαπωνικό σκάφος Hayabusa2 στον αστεροειδή Ριούγκου, καθώς η Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA) διαβεβαίωσε ότι προσεδαφίσθηκαν με επιτυχία και μάλιστα έστειλαν τις πρώτες εικόνες στη Γη. «Και τα δύο ρόβερ βρίσκονται σε καλή κατάσταση», ανέφερε η JAXA. Πρόκειται για μια ιστορική επιτυχία, καθώς μετά την προσεδάφιση μιας διαστημοσυσκευής από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος σε έναν κομήτη (η αποστολή «Ροζέτα»), τώρα για πρώτη φορά γίνεται κάτι ανάλογο με ένα ρομποτικό ρόβερ σε έναν αστεροειδή. Το Hayabusa, αφού πλησίασε την Παρασκευή σε απόσταση μόνο 55 μέτρων για να απελευθερώσει τα ρόβερ στην επιφάνειά του αστεροειδούς, τώρα έχει απομακρυνθεί σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων από αυτόν, περιμένοντας για τα επόμενα βήματα της αποστολής. Στόχος της αποστολής είναι να συλλέξει δείγματα από τον αστεροειδή Ριούγκου διαμέτρου 900 μέτρων και να το φέρει πίσω στη Γη για μελέτη. Κάθε ρόβερ Minerva ΙΙ έχει διαστάσεις μόνο 18 επί επτά εκατοστά και βάρος 1,1 κιλό. Αν και η JAXA το αποκαλεί ρόβερ, στην πραγματικότητα δεν έχει ρόδες ή ερπύστριες, αλλά κινείται πάνω στον Ριούγκου χοροπηδώντας από το ένα σημείο στο άλλο. Ο μηχανισμός αυτός του επιτρέπει να μένει στον αέρα έως 15 λεπτά μετά από ένα άλμα και μετά, όταν πέφτει στο έδαφος, να κινείται οριζόντια σε απόσταση έως 15 μέτρων, προτού κάνει τον επόμενο πήδο. Αν όλα πάνε καλά, τα δύο μίνι ρόβερ θα κινηθούν αυτόνομα σε διάφορες περιοχές του Ριούγκου. Καθ’ οδόν και χάρη στα πολλά όργανά τους (αισθητήρες θερμοκρασίας, οπτικοί, γυροσκόπια, επιταχυνσιόμετρα, επτά κάμερες κ.α.), κάθε Minerva II θα συλλέξει μια σειρά από δεδομένα και εικόνες. Στην επόμενη φάση της κόστους 150 εκατ. δολαρίων αποστολής, που είχε εκτοξευθεί το Δεκέμβριο του 2014, το μητρικό σκάφος Hayabusa 2, το οποίο είχε τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ριούγκου φέτος στις 27 Ιουνίου, θα ρίξει τον Οκτώβριο στον αστεροειδή μια μεγαλύτερη στατική διαστημοσυσκευή (MASCOT), καθώς και ένα ακόμη Minerva το 2019. Τελικά το Hayabusa2 προγραμματίζεται να αναχωρήσει για τη Γη το Δεκέμβριο του 2019, επιστρέφοντας τα δείγματα του αστεροειδούς με μια ειδική κάψουλα μετά από ένα έτος. http://www.in.gr/2018/09/23/tech/ta-rover-tou-hayabusa2-prosedafisthikan-ston-asteroeidi-riougkou/

Το Hayabusa2 θα ρίξει στον αστεροειδή Ριούγκου δύο ρόβερ. Έφθασε η στιγμή για την αποστολή του ιαπωνικού σκάφους Hayabusa2 να εισέλθει στην τελική και πιο κρίσιμη φάση της. Ο «κυνηγός» του αστεροειδούς Ριούγκου τον έχει πλησιάσει πολύ και ετοιμάζεται να ρίξει στην επιφάνειά του δύο περίεργα μικροσκοπικά ρομποτικά ρόβερ, με σχήμα δίσκου, που μπορούν να χοροπηδάνε. Στόχος της αποστολής είναι να συλλέξει δείγματα από τον αστεροειδή και να το φέρει πίσω στη Γη για μελέτη. Κάθε ρόβερ Minerva ΙΙ έχει διαστάσεις μόνο 18 επί επτά εκατοστά και βάρος 1,1 κιλό. Δεν έχει ρόδες ή ερπύστριες, αλλά θα κινείται πάνω στον Ριούγκου χοροπηδώντας από το ένα σημείο στο άλλο. Αυτή λύση επελέγη από την Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA), επειδή η βαρύτητα πάνω στον αστεροειδή είναι τόσο μικρή, που ένα ρόβερ με τροχούς θα άρχισε να πλέει στον αέρα μόλις άρχιζε να κινείται. Ο μηχανισμός χοροπηδήματος του Minerva του επιτρέπει να μένει στον αέρα έως 15 λεπτά μετά από ένα άλμα και μετά, όταν πέφτει στο έδαφος, να κινείται οριζόντια σε απόσταση έως 15 μέτρων, προτού κάνει τον επόμενο πήδο. Αν όλα πάνε καλά, τα δύο μίνι ρόβερ θα κινηθούν αυτόνομα σε διάφορες περιοχές του Ριούγκου, ο οποίος έχει διάμετρο περίπου 950 μέτρων. Καθ’ οδόν και χάρη στα πολλά όργανά τους (αισθητήρες θερμοκρασίας, οπτικοί, γυροσκόπια, επιταχυνσιόμετρα, επτά κάμερες κ.α.), κάθε Minerva II θα συλλέξει μια σειρά από δεδομένα. Στην επόμενη φάση της κόστους 150 εκατ. δολαρίων αποστολής, που είχε εκτοξευθεί το Δεκέμβριο του 2014, το μητρικό σκάφος Hayabusa 2, το οποίο είχε τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ριούγκου φέτος στις 27 Ιουνίου, θα ρίξει τον Οκτώβριο στον αστεροειδή μια μεγαλύτερη στατική διαστημοσυσκευή (MASCOT) , καθώς και ένα ακόμη Minerva το 2019. Το ίδιο το Hayabusa2 θα κάνει αρκετές διαδοχικές «βουτιές» στον Ριούγκου στη διάρκεια του επόμενου έτους, προκειμένου να συλλέξει δείγματα από την επιφάνειά του. Τελικά, θα αναχωρήσει για τη Γη το Δεκέμβριο του 2019, ενώ τα δείγματα θα επιστρέψουν με μια ειδική κάψουλα μετά από ένα έτος. Οι Ιάπωνες έχουν δημιουργήσει μια παράδοση με την εκ του σύνεγγυς μελέτη των αστεροειδών. Το 2005 η πρώτη αποστολή Hayabusa είχε τεθεί σε τροχιά γύρω από τον αστεροειδή Ιτοκάβα και το 2010 το σκάφος είχε επιστρέψει ένα μικροσκοπικό δείγμα από την επιφάνειά του. Η αποστολή είχε θεωρηθεί μερική όμως επιτυχία, επειδή το ρόβερ Minerva I δεν είχε καταφέρει να κατέβει με επιτυχία στον Ιτοκάβα. Τώρα, επιχειρώντας κάτι ανάλογο σε έναν άλλο αστεροειδή, τον Ριούγκου, έχοντας και πιο ανεπτυγμένη πλέον τεχνολογία στη διάθεσή της, η JAXA προσδοκά ότι θα καταφέρει να φέρει στη Γη ένα πολύ μεγαλύτερο δείγμα από ουράνιο βράχο. Όμως το Hayabusa2 δεν είναι η μόνη αποστολή σε αστεροειδή. Το σκάφος OSIRIS-REx της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) πλησιάζει ολοταχώς τον αστεροειδή Μπενού, διαμέτρου 500 μέτρων, και αναμένεται να τεθεί σε τροχιά γύρω του ακριβώς την τελευταία μέρα του 2018. Αν όλα πάνε καλά, προγραμματίζεται να επιστρέψει δείγματα από τον Μπενού στη Γη το Σεπτέμβριο του 2023. http://www.in.gr/2018/09/20/tech/hayabusa2-tha-riksei-ston-asteroeidi-riougkou-dyo-rover/

Σκάφος της NASA άρχισε να μελετά τον αστεροειδή Μπενού. Η διαστημοσυσκευή OSIRIS-REx της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), που εκτοξεύθηκε το Σεπτέμβριο του 2016, άρχισε να μελετά από απόσταση τον αστεροειδή Μπενού. «Μεγάλη μέρα για το OSIRIS-REx, αρχίσαμε τις πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις μας, αναζητώντας νέφη σκόνης γύρω από τον Μπενού», δήλωσε o επικεφαλής ερευνητής της αποστολής Ντάντε Λαουρέτα, καθηγητής πλανητικής επιστήμης του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. Το σκάφος αναμένεται να φθάσει κοντά στον διαμέτρου 500 μέτρων αστεροειδή στις 3 Δεκεμβρίου και να τεθεί σε τροχιά γύρω από αυτόν στις 31 Δεκεμβρίου. Στα μέσα του 2020 το σκάφος θα κατέβει στην επιφάνεια του Μπενού για να συλλέξει ένα δείγμα, το οποίο -αν όλα πάνε καλά- θα το στείλει πίσω στη Γη με μια κάψουλα το Σεπτέμβριο του 2023. Η μελέτη του δείγματος αφενός θα βοηθήσει τους επιστήμονες να μάθουν περισσότερα για τις πρώτες μέρες του ηλιακού μας συστήματος και αφετέρου θα δώσει πληροφορίες χρήσιμες σε όσους ενδιαφέρονται κάποια μέρα να εξορύξουν μέταλλα στο διάστημα. Η κόστους 800 εκατομμυρίων δολαρίων αποστολή αποσκοπεί επίσης να συμβάλει στις προσπάθειες καλύτερης άμυνας της Γης έναντι μιας πιθανής μελλοντικής απειλής από πρόσκρουση αστεροειδούς. Ο ίδιος ο Μπενού έχει μια πολύ μικρή πιθανότητα να πέσει στον πλανήτη μας στο τέλος του 22ου αιώνα. Εκτός από την αμερικανική διαστημοσυσκευή, το ιαπωνικό σκάφος Hayabusa-2 έχει ήδη φθάσει από φέτος το καλοκαίρι στο στόχο του, τον μεγαλύτερο αστεροειδή Ριούγκου, και ετοιμάζεται να αγγίξει την επιφάνειά του τον επόμενο μήνα, με απώτερο σκοπό να συλλέξει επίσης δείγμα. http://www.tanea.gr/2018/09/12/science-technology/skafos-tis-nasa-arxise-na-meleta-ton-asteroeidi-mpenou/

Συναγερμός από τη NASA: Μεγάλος αστεροειδής θα περάσει επικίνδυνα κοντά στη Γη. Η Γη δέχεται συχνά επισκέψεις από αστεροειδείς, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις καταλήγουν στην ατμόσφαιρα και «σβήνουν» σε μία εντυπωσιακή λάμψη στη φυσική ασπίδα του πλανήτη μας. Αυτή τη φορά, ωστόσο, ένας μεγαλύτερου μεγέθους αστεροειδής απειλεί να πέσει στη Γη. Όπως ανακοίνωσε η NASA, ο αστεροειδής 2016 NF23, διαμέτρου 160 μέτρων, αναμένεται να περάσει σε επικίνδυνα κοντινή απόσταση από τον πλανήτη μας, γεγονός που δεν αποκλείει κανένα ενδεχόμενο. Όπως ενημέρωσε στην προειδοποίησή της η NASA, ο μεγάλος αστεροειδής κινείται με ταχύτητα περίπου 20.000 μιλίων την ώρα, γεγονός που τον καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνο σε περίπτωση πρόσκρουσης. Με τα στοιχεία που διαθέτουν οι επιστήμονες της NASA, το σενάριο να πέσει ο 2016 NF23 πάνω στη Γη είναι απίθανο, ωστόσο η προσοχή είναι στραμμένη πάνω του, ώστε να διαπιστωθεί τυχόν αλλαγή πορείας. Ο συγκεκριμένος αστεροειδής είναι σαφώς μεγαλύτερος από εκείνος που έπεσε στην περιοχή Chelyabinsk, στη Ρωσία, το 2013, και ο οποίος είχε προκαλέσει προβλήματα υγείας σε τουλάχιστον 1.500 άτομα. Στην τελική ευθεία της προσέγγισης του αστεροειδούς Bennu μπήκε το διαστημόπλοιο OSIRIS-REx της NASA, μετά από ένα ταξίδι σχεδόν δύο ετών στο διάστημα. Αφού συλλέξει το δείγμα, το διαστημόπλοιο θα το τοποθετήσει σε μία κάψουλα και θα ταξιδέψει πίσω στη Γη, όπου θα τη ρίξει στην έρημο της Γιούτα το 2023. Εκεί θα περιμένουν την κάψουλα οι επιστήμονες της NASA για να την περισυλλέξουν, ολοκληρώνοντας μία από τις πιο φιλόδοξες διαστημικές αποστολές όλων των εποχών. Στο δείγμα από τον αστεροειδή, οι επιστήμονες θα αναζητήσουν στοιχεία για την προϊστορία του σύμπαντος, ενώ θα αξιοποιήσουν τις πληροφορίες που θα λάβουν για τον αστεροειδή για την περίπτωση που κάποια στιγμή βρεθεί σε τροχιά πρόσκρουσης με τον πλανήτη μας, καθώς θεωρείται ως ένας πιθανώς επικίνδυνος αστεροειδής. http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/707688_synagermos-apo-ti-nasa-megalos-asteroeidis-tha-perasei-epikindyna-konta

Βρέθηκαν οι ρίζες των αστεροειδών του ηλιακού συστήματος. Η αποκαλούμενη κύρια ζώνη αστεροειδών του ηλιακού μας συστήματος βρίσκεται σε μια περιοχή ανάμεσα στον Άρη και τον Δία και σε αυτή βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες διαστημικοί βράχοι (αστεροειδείς και μετεωρίτες) κάθε μεγέθους που κινούνται στο Διάστημα. Υπάρχουν αστεροειδείς με διάμετρο λίγων μέτρων αλλά και σώματα με μέγεθος και χαρακτηριστικά μικρών πλανητών. Οι αστεροειδείς και οι μετεωρίτες που ταξιδεύουν στην διαστημική μας γειτονιά και πολλές φορές κινούνται απειλητικά προς την Γη προέρχονται από αυτή την ζώνη. Ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη η οποία αποκαλύπτει την καταγωγή των αστεροειδών και των μετεωριτών της κύριας ζώνης. Η μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Astronomy» αναφέρει ότι το 85% των αστεροειδών και των μετεωριτών της κύριας ζώνης είναι θραύσματα πέντε ή έξι πλανητών που είχαν σχηματιστεί στις απαρχές δημιουργίας του ηλιακού μας συστήματος αλλά δεν κατάφεραν να επιβιώσουν μέσα στις βίαιες διεργασίες που συνέβαιναν εκείνη την περίοδο και καταστράφηκαν. «Είναι σημαντικό να μάθουμε όχι μόνο τον ακριβή αριθμό αυτών των επικίνδυνων για την Γη σωμάτων αλλά και την φύση τους ώστε αν χρειαστεί να τους αντιμετωπίσουμε και να τους καταστρέψουμε να ξέρουμε με τι έχουμε να κάνουμε και πώς να καταφέρουμε να τους εξουδετερώσουμε» αναφέρει ο Στάνλει Ντέρμοτ, αστρονόμος του Πανεπιστημίου της Φλόριδας που ήταν ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Η μελέτη αυτή είναι πιθανό να αποκαλύψει στοιχεία και για τα υλικά από τα οποία σχηματίστηκε η Γη. Πολλές μελέτες τα τελευταία χρόνια συγκλίνουν στο ότι το ηλιακό μας σύστημα όπως το γνωρίζουμε σήμερα είναι προϊόν μιας διαδικασίας συγκρούσεων και βαρυτικών αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε πολλούς μεγάλους και μικρότερους πλανήτες που είχαν σχηματιστεί αρχικά σε αυτό. http://www.in.gr/2018/07/03/tech/vrethikan-oi-rizes-ton-asteroeidon-tou-iliakou-systimatos/

To σκάφος Hayabusa έφτασε στον αστεροειδή Ριούγκου. Μετά από ένα ταξίδι τεσσάρων ετών στο ηλιακό μας σύστημα το ιαπωνικό σκάφος Hayabusa 2 έφτασε στον στόχο του, τον αστεροειδή Ριούγκου (Ryugu) τον οποίο και θα μελετήσει για διάστημα τουλάχιστον 18 μηνών. O Ριούγκου ανακαλύφθηκε το 1999, έχει διάμετρο περίπου 900 μέτρων και ανήκει στην κατηγορία των δυνητικά επικίνδυνων για τη Γη αστεροειδών της ομάδας «Απόλλων». Ο Ριούγκου είναι ένας ιδιαίτερα σκούρος και ακανόνιστού σχήματος αστεροειδής που σε κάποιους μοιάζει με ντάμπλινγκ και σε άλλους με διαμάντι. Η περιστροφή του είναι ανάδρομη, δηλαδή ανάποδη σε σχέση με εκείνη της Γης και του Ήλιου. Το πιο φιλόδοξο κομμάτι της αποστολής είναι αυτό στο οποίο το Hayabusa 2 θα πρέπει να συλλέξει δείγματα του αστεροειδή και να τα φέρει πίσω στην Γη για μελέτη. Tο Χαγιαμπούσα-2 διαθέτει δύο ηλιακά πάνελ και μια μηχανή ιόντων που δουλεύει με το χημικό στοιχείο ξένο. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο το σκάφος θα στείλει διαστημοσυσκευές στην επιφάνειά του και θα χρησιμοποιήσει εκρηκτικά για να ανοίξει τρύπα, ώστε να πάρει δείγματα και από το υπέδαφός του. Αν όλα πάνε καλά, η αποστολή θα εγκαταλείψει τον Ριούγκου το Δεκέμβριο 2019, ώστε να επιστρέψει στον πλανήτη μας με τα δείγματα του αστεροειδούς στο τέλος του 2020. Είχε προηγηθεί η αποστολή «Χαγιαμπούσα 1», που είχε εκτοξευθεί το 2003 και έφθασε στον αστεροειδή Ιτοκάβα το 2005. Παρά τις τεχνικές δυσκολίες, το σκάφος τελικά επέστρεψε στη Γη το 2010, μεταφέροντας μια μικρή ποσότητα υλικού από τον αστεροειδή. Κάτι ανάλογο θα επιχειρήσει το αμερικανικό σκάφος Osiris-Rex που έχει «ραντεβού» με τον αστεροειδή Μπενού τον Αύγουστο. http://www.in.gr/2018/06/27/tech/skafos-hayabusa-eftase-ston-asteroeidi-riougkou/

Το σχέδιο των ΗΠΑ για αντιμετώπιση απειλητικών αστεροειδών. Το πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προετοιμαστούν καλύτερα για την αντιμετώπιση της απειλής επικίνδυνων «NEOs» – Near Earth Objects, δυνάμει απειλητικών αστεροειδών και κομητών, οι τροχές των οποίων βρίσκονται εντός 48 εκατ. χιλιομέτρων από τη Γη- παρουσιάζεται σε διυπηρεσιακή αναφορά που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα. Αν και δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή αντικείμενα που να παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα πρόσκρουσης, η αναφορά αποτελεί σημαντικό κομμάτι ως προς την αντιμετώπιση μιας τέτοιας απειλής σε εθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο του ομοσπονδιακού αυτού σχεδίου συνεργάστηκαν η NASA, to Office of Science and Technology Policy, η Federal Emergency Management Agency και διάφορες άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες. Το 20 σελίδων έγγραφο τιτλοφορείται «The National Near-Earth Object Preparedness Strategy and Action Plan» https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2018/06/National-Near-Earth-Object-Preparedness-Strategy-and-Action-Plan-23-pages-1MB.pdf και οργανώνει και συντονίζει τις προσπάθειες στον τομέα αυτόν εντός της ομοσπονδιακής κυβέρνησης μέσα στα επόμενα 10 χρόνια για να διασφαλιστεί πως η χώρα θα είναι σε θέση να αντιδράσει πιο αποτελεσματικά σε περίπτωση που λάβει χώρα μια τέτοια φυσική καταστροφή. To Near Earth Object Observation Program της NASA χρηματοδοτεί τις προσπάθειες εντοπισμού και παρατήρησης αστεροειδών σε αστεροσκοπεία στις ΗΠΑ και στο διάστημα, και συνεργάζεται με άλλα αστεροσκοπεία ανά τον κόσμο. Το CNEOS (Center for Near Earth Object Studies) της υπηρεσίας στο JPL (Jet Propulsion Laboratory) στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια καταγράφει και δημοσιεύει τις τροχιές όλων των αντικειμένων που έχουν εντοπιστεί, έτσι ώστε όλοι να κατανοούν τον πιθανό κίνδυνο. Επίσης, η NASA μελετά ιδέες για την εκτροπή ή τη διάσπαση αστεροειδών. Ολοκληρώνοντας το σχέδιο δράσης, η NASA και πολλά άλλα υπουργεία και υπηρεσίες θα αξιολογήσουν και θα αρχίσουν την ανάπτυξη διαφόρων προσεγγίσεων και τεχνολογιών για την προστασία του πλανήτη από μια τέτοια απειλή. «Το έθνος έχει ήδη σημαντικές επιστημονικές, τεχνικές και επιχειρησιακές δυνατότητες, που είναι σχετικές με την πρόληψη πρόσκρουσης αστεροειδούς» είπε ο Λίντλεϊ Τζόνσον, αξιωματικός πλανητικής άμυνας της NASA. «Η εφαρμογή της National Near-Earth Object Preparedness Strategy and Action Plan θα αυξήσει σημαντικά την ετοιμότητα του έθνους και τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους για μια αποτελεσματική αντίδραση εάν εντοπιστεί ενδεχόμενο πιθανής πρόσκρουσης αστεροειδούς». Στο σχέδιο τίθενται πέντε στρατηγικοί στόχοι για τη μείωση του κινδύνου πρόσκρουσης αστεροειδών: -Βελτίωση του εντοπισμού ΝΕΟs και των δυνατοτήτων κατηγοριοποίησής τους -βελτίωση των μοντέλων πρόβλεψης ΝΕΟs, και της ενσωμάτωσης πληροφοριών -ανάπτυξη τεχνολογιών για αποστολές εκτροπής ΝΕΟs -αύξηση της διεθνούς συνεργασίας για την προετοιμασία ως προς τα ΝΕΟs -δημιουργία διαδικασιών και πρωτοκόλλων δράσης για το ενδεχόμενο πρόσκρουσης ΝΕΟs. https://physicsgg.me/2018/06/23/%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%87%ce%ad%ce%b4%ce%b9%ce%bf-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b7%cf%80%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bc%ce%b5%cf%84%cf%8e%cf%80%ce%b9%cf%83%ce%b7-%ce%b1%cf%80%ce%b5/

Ιαπωνικό σκάφος πλησιάζει τον αστεροειδή Ryugu. Το ιαπωνικό σκάφος Hayabusa 2 άρχισε να στέλνει εικόνες του αστεροειδούς Ryugu, τον οποίο πλησιάζει και αναμένεται να προσεγγίσει στις 27 Ιουνίου, με στόχο να συλλέξει δείγματα και να τα φέρει πίσω στη Γη. Το βάρους 600 κιλών σκάφος «Χαγιαμπούσα 2» εκτοξεύθηκε το 2014 και πλέον απέχει περίπου 215 χιλιόμετρα από τον ακανόνιστου σχήματος και πολύ σκούρο αστεροειδή «Ριούγκου», ο οποίος μοιάζει με «ντάμπλινγκ» και η περιστροφή του είναι ανάδρομη, δηλαδή ανάποδη σε σχέση με εκείνη της Γης και του Ήλιου. Ο Ριούγκου ανακαλύφθηκε το 1999, έχει διάμετρο περίπου 900 μέτρων και ανήκει στην κατηγορία των δυνητικά επικίνδυνων για τη Γη αστεροειδών της ομάδας «Απόλλων». Tο Χαγιαμπούσα-2 διαθέτει δύο ηλιακά πάνελ και μια μηχανή ιόντων που δουλεύει με το χημικό στοιχείο ξένο. Στις 27 Ιουνίου, το σκάφος θα βρεθεί σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από τον αστεροειδή και η Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA) θα τον μελετήσει, για περίπου ενάμιση χρόνο. Σε αυτό το διάστημα θα στείλει διαστημοσυσκευές στην επιφάνειά του -αρχής γενομένης το Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο- και θα χρησιμοποιήσει εκρηκτικά για να ανοίξει τρύπα, ώστε να πάρει δείγματα και από το υπέδαφός του. Aν όλα πάνε καλά, η αποστολή θα εγκαταλείψει τον Ριούγκου το Δεκέμβριο 2019, ώστε να επιστρέψει στον πλανήτη μας με τα δείγματα του αστεροειδούς στο τέλος του 2020. Είχε προηγηθεί η αποστολή «Χαγιαμπούσα 1», που είχε εκτοξευθεί το 2003 και έφθασε στον αστεροειδή Ιτοκάβα το 2005. Παρά τις τεχνικές δυσκολίες, το σκάφος τελικά επέστρεψε στη Γη το 2010, μεταφέροντας μια μικρή ποσότητα υλικού από τον αστεροειδή. Κάτι ανάλογο θα επιχειρήσει το αμερικανικό σκάφος Osiris-Rex που έχει «ραντεβού» με τον αστεροειδή Μπενού τον Αύγουστο. http://www.kathimerini.gr/970243/article/epikairothta/episthmh/iapwniko-skafos-plhsiazei-ton-asteroeidh-ryugu

Αστεροειδής πέρασε ξαφνικά ανάμεσα στη Γη και στη Σελήνη. Ένας αστεροειδής με μέγεθος λεωφορείου, ο οποίος έγινε αντιληπτός μόλις τη μέρα των Χριστουγέννων από την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), πέρασε τρεις μέρα μετά, την Πέμπτη, ανάμεσα από τη Γη και τη Σελήνη. Αν επρόκειτο να πέσει στη Γη, ελάχιστα πράγματα θα μπορούσε να κάνει κανείς με τόσο μικρό χρονικό περιθώριο. Επρόκειτο για τον 52ο αστεροειδή που εντοπίσθηκε φέτος να περνάει ανάμεσα στον πλανήτη μας και στο φεγγάρι, χωρίς να αποκλείεται ότι πέρασαν και άλλοι, που δεν ανιχνεύθηκαν. Η προηγούμενη φορά που είχε γίνει κάτι τέτοιο, ήταν στις 21 Νοεμβρίου, όταν δύο αστεροειδείς είχαν περάσει ανάμεσα στη Γη και στο δορυφόρο της σε διάστημα μισής ώρας ο ένας από τον άλλο. Ο διαστημικός βράχος «2017 ΥΖ4» είχε διάμετρο επτά έως 15 μέτρων και πέρασε σε απόσταση περίπου 224.000 χιλιομέτρων από τη Γη, κινούμενος με ταχύτητα 34.000 χιλιομέτρων την ώρα. Η μέση απόσταση Γης-Σελήνης είναι περίπου 384.400 χιλιόμετρα. Εντός του 2017 η NASA ανακάλυψε σχεδόν 2.000 νέους αστεροειδείς που πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη των δέκα εκατομμυρίων χιλιομέτρων και θεωρούνται έτσι «αντικείμενο κοντινό στη Γη» (Near-Earth Object-NEO). Όμως από αυτούς, μόνο για ένα μικρό ποσοστό (το 3%) είναι γνωστή η ακριβής θέση τους, συνεπώς υπάρχει πάντα ο κίνδυνος κάποιας δυσάρεστης «έκπληξης». Σύμφωνα με τη NASA, έως τώρα έχουν ανακαλυφθεί σχεδόν 17.500 αντικείμενα ΝΕΟ, σχεδόν όλα αστεροειδείς (17.389). Ο ρυθμός ανακάλυψης νέων ΝΕΟ αυξάνεται συνεχώς: το 2015 είχαν εντοπισθεί 1.571, το 2016 1.888 και το 2017 (έως τις 24 Δεκεμβρίου) 1.985. Ο νέος αστεροειδής, που εντοπίσθηκε από τηλεσκόπιο στην Αριζόνα των ΗΠΑ, ανήκει στην οικογένεια των αστεροειδών «Απόλλων», μία ομάδα που συχνά γυροφέρνει τη Γη. Ο «2017 ΥΖ4» είναι λίγο μικρότερος από τον αστεροειδή που εξερράγη πάνω από την ρωσική πόλη Τσελιάμπινσκ το 2013, τραυματίζοντας εκατοντάδες ανθρώπους και προξενώντας ζημιές σε κτίρια. Μεγαλύτεροι αστεροειδείς, όπως ο διαμέτρου 45 μέτρων «2012 DA14», που πέρασε ξυστά από τον πλανήτη μας επίσης το 2013, θα μπορούσαν να καταστρέψουν περιοχές όσο μια μικρή πόλη. Ο «2017 ΥΖ4» δεν φαίνεται να αποτελεί απειλή για τη Γη στο μέλλον. Η NASA εκτιμά ότι κανείς από τους -γνωστούς τουλάχιστον- αστεροειδείς δεν έχει πιθανότητες να χτυπήσει τη Γη μέσα στον επόμενο αιώνα. Αλλά στο μεταξύ και η ίδια και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) και άλλες διαστημικές υπηρεσίες έχουν πάρει πιο σοβαρά το ζήτημα, βελτιώνοντας τις υποδομές παρατήρησης και καταστρώνοντας σχέδια έκτακτης ανάγκης. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500186380

Στόλος δορυφόρων για την αποτροπή του Αρμαγεδδώνα. Στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πλανητικής Επιστήμης που διεξάγεται στη Ρίγα της Λετονίας παρουσιάστηκε από τον Πέκα Γιανχούνεν του Φινλανδικού Ινστιτούτου Μετεωρολογίας μια πρόταση για την αποτροπή πιθανών κινδύνων για τη Γη και κατ' επέκταση για την ανθρωπότητα. Πρόκειται για μια φιλόδοξη διαστημική αποστολή στην οποία ένας στόλος από 50 μικρού μεγέθους δορυφόρους θα ξεχυθεί στο ηλιακό μας σύστημα και θα κυνηγήσει 300 αστεροειδείς η τροχιά των οποίων μπορεί κάποια στιγμή να τους καταστήσει απειλητικούς για τον πλανήτη μας. Με ηλεκτρικά ιστία Οι δορυφόροι θα διαθέτουν ηλεκτρικά ιστία που θα κινούνται με τον ηλιακό άνεμο. Θα εξερευνήσουν αυτούς τους διαστημικούς βράχους για να εξακριβωθεί το ακριβές μέγεθός τους, το σχήμα τους αλλά και η σύστασή τους. Θα μελετήσουν επίσης την κίνηση και τη «συμπεριφορά» των αστεροειδών ώστε οι επιστήμονες να διαπιστώσουν για καθένα εξ αυτών αν είναι απειλητικός και πώς μπορούμε να προστατευθούμε από κάποιον που θα διαπιστωθεί ότι αποτελεί απειλή. 1.400 δυνητικά απειλητικοί αστεροειδείς Η NASA έχει εδώ και χρόνια δημιουργήσει ένα ειδικό τμήμα εντοπισμού και παρακολούθησης διαστημικών σωμάτων που θα μπορούσαν να μας απειλήσουν. Εχουν ήδη εντοπιστεί περίπου 1.400 δυνητικά απειλητικοί αστεροειδείς και η κίνησή τους παρακολουθείται πλέον στενά. Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν πολύ περισσότεροι αστεροειδείς που ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία ενώ επίσης κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το γεγονός κάποιος αστεροειδής που δεν αποτελεί απειλή για εμάς για κάποιο λόγο να... λοξοδρομήσει και να μπει σε πορεία που οδηγεί στον πλανήτη μας. http://www.tovima.gr/science/physics-space/article/?aid=902390

Ανακαλύφθηκε η πιο αρχαία οικογένεια αστεροειδών. Ευρωπαίοι αστρονόμοι -μεταξύ των οποίων μία Ελληνίδα- ανακάλυψαν μία άγνωστη έως τώρα αρχαία οικογένεια αστεροειδών, που βρίσκεται στη ζώνη μεταξύ 'Αρη και Δία. Είναι η αρχαιότερη σε αυτή την περιοχή, από όπου προέρχονται οι περισσότεροι αστεροειδείς και μετεωρίτες που κατά καιρούς πέφτουν στη Γη. Οι εν λόγω πολύ σκοτεινού χρώματος αστεροειδείς εκτιμάται ότι έχουν ηλικία περίπου τεσσάρων δισεκατομμυρίων ετών, δηλαδή είναι παλαιοί σχεδόν όσο το ίδιο το ηλιακό σύστημά μας, που έχει ηλικία 4,6 δισ. ετών. Πρόκειται για μια από τις γηραιότερες οικογένειες αστεροειδών που έχει ποτέ εντοπισθεί, ένα είδος απολιθώματος, σύμφωνα με τους επιστήμονες Οι περισσότερες οικογένειες αστεροειδών έχουν ηλικία περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών. Η μέση διάμετρος των σωμάτων που περιλαμβάνει η νέα οικογένεια, είναι 11,5 χιλιόμετρα. Έως τώρα έχουν εντοπισθεί 108 αστεροειδείς της εν λόγω οικογένειας (που προς το παρόν είναι ανώνυμη), με μεγαλύτερο τον «282 Clorinde", ο οποίος έχει διάμετρο 42 χιλιομέτρων. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αστροφυσικό Μάρκο Ντέλμπο του Πανεπιστημίου και του Αστεροσκοπείου της Κυανής Ακτής στη Νίκαια, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science". Στην έρευνα συμμετείχε η ελληνικής καταγωγής Χρύσα Αβδελίδου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), η οποία συνεργάζεται επίσης με το πρόγραμμα παρατήρησης μετεώρων NELIOTA του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Στο πρώιμο ηλιακό σύστημα σχηματίσθηκαν μεσαίου μεγέθους πλανητοειδή σώματα, άλλα εκ των οποίων συνενώθηκαν μεταξύ τους δημιουργώντας τους πλανήτες και άλλα μετατράπηκαν σε αστεροειδείς, με τροχιές κυρίως μεταξύ Αρη-Δία. Η ζώνη αυτή περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο αστεροειδείς. Μετά από διαρκείς συγκρούσεις ανάμεσα σε αυτά τα σώματα, στην πορεία δημιουργήθηκαν διάφορες «οικογένειες» αστεροειδών, καθιστώντας στην πορεία δύσκολο για τους επιστήμονες να καταλάβουν από ποιους πλανητοειδείς προήλθαν αρχικά. http://www.kathimerini.gr/921403/article/epikairothta/episthmh/anakalyf8hke-h-pio-arxaia-oikogeneia-asteroeidwn

Ψάχνοντας για «τρίχες» κατά τη συγχώνευση μαύρων τρυπών. Μια μαύρη τρύπα που προκύπτει από την συγχώνευση δυο μικρότερων μαύρων τρυπών υπάρχει για τα πρώτα λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου σε μια παραμορφωμένη κατάσταση. Καθώς η γεωμετρία σταθεροποιείται, εκπέμπεται μια βαρυτική κυματομορφή, το σχήμα της οποίας μεταφέρει πληροφορίες σχετικά με την μάζα, την ιδιοστροφορμή και θεωρητικά για το ηλεκτρικό φορτίο. Η γενική θεωρία της σχετικότητας προβλέπει ότι αυτές οι ποσότητες και μόνο είναι αρκετές για να περιγράψουν πλήρως μια οποιαδήποτε μαύρη τρύπα – δεν υπάρχουν δηλαδή άλλα διακριτικά χαρακτηριστικά ή «τρίχες». Εκτός από το όνομά τους οι μαύρες τρύπες οφείλουν στον John Wheeler και το ρητό που λέει: ότι «οι μαύρες τρύπες δεν έχουν τρίχες!», (για την ακρίβεια η εικασία no-hair διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τους John Wheeler και Remo Ruffini to 1971 στο Physics Today). Αυτό που ήθελε να πει o Wheeler με το ότι « δεν έχουν τρίχες» ήταν ότι οι οι μαύρες τρύπες δεν έχουν κάποια παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά, όπως εξογκώματα, ανομοιομορφίες κ.λπ. Όταν μια μαύρη τρύπα σχηματίζεται από την κατάρρευση ενός άστρου, ο ορίζοντας καταλήγει σε ένα τέλειο σφαιρικό σχήμα χωρίς κανένα χαρακτηριστικό. Οι μαύρες τρύπες χαρακτηρίζονται από την μάζα, την στροφορμή και το ηλεκτρικό φορτίο τους. Mελετώντας ξανά το βαρυτικό κύμα που ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της φυσικής το 2015, γνωστό ως GW150914, ο Maximiliano Isi από το MIT και οι συνεργάτες του, διερεύνησαν αυτό το «χωρίς τρίχες» θεώρημα διαμέσου μιας προσέγγισης που ονομάζεται φασματοσκοπία μαύρης τρύπας. Η προσέγγιση συνεπάγεται μια εις βάθος ανάλυση των συχνοτήτων του φάσματος του σήματος της βαρυτικής κυματομορφής. Παλαιότερες μελέτες είχαν υποθέσει πως η δυναμική του σήματος αμέσως μετά την συγχώνευση ήταν πολύ περίπλοκη για να αναλυθεί, εξαιτίας των μεγάλων μη γραμμικών παραμορφώσεων στην δυναμική του χωροχρόνου. Όμως, ο Isi και οι συνεργάτες του, διαπίστωσαν ότι αυτή η περίοδος μπορεί να περιγραφεί από έναν απλό γραμμικό συνδυασμό φθίνουσων τρόπων ταλάντωσης: τον μακροβιότερο θεμελιώδη τρόπο και τουλάχιστον έναν ακόμα τρόπο ταλάντωση μεγαλύτερης συχνότητας. Αν ισχύει το «χωρίς τρίχες θεώρημα» τότε πρέπει να περιοριστούν οι συχνότητες και οι ρυθμοί εκπομπής αυτών των σημάτων σε συγκεκριμένες τιμές. Η ανάλυση της ερευνητικής ομάδας υποστηρίζει το θεώρημα, αλλά η ακρίβεια της διερεύνησης θα βελτιωθεί σημαντικά μελετώντας τις μελλοντικές συγχωνεύσεις μαύρων τρυπών που αναμένεται να ανιχνευθούν. Επιπλέον, η φασματοσκοπία της μαύρης τρύπας θα μπορούσε κάποια μέρα να αποκλείσει την πιθανότητα οι μαύρες τρύπες να είναι στην πραγματικότητα αντικείμενα που «μιμούνται» τις μαύρες τρύπες – υποθετικά συμπαγή αντικείμενα σαν τα άστρα μποζονίων ή τα gravastars που δεν διαθέτουν ορίζοντα γεγονότων. Οι ιδιότητές τους θα εμφανίζονται ως αποκλίσεις στην μορφή του σήματος που προβλέπει η γενική σχετικότητα. https://physicsgg.me/2019/09/12/%cf%88%ce%ac%cf%87%ce%bd%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%cf%81%ce%af%cf%87%ce%b5%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac-%cf%84%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%b3%cf%87%cf%8e%ce%bd/

FAST-Received αινιγματικά μηνύματα από Deep Space. Οι κινέζοι επιστήμονες καταγράφουν έντονα σήματα από το διάστημα: γρήγορες ραδιοφωνικές εκρήξεις που προέρχονται από μια πηγή σε έναν νάνο γαλαξία στον αστερισμό Auriga που ονομάζεται FRB 121102. Η σειρά των επαναλαμβανόμενων παλμών παρακολουθήθηκε από το FAST (σφαιρικό ραδιοτηλεσκόπιο πέντε εκατοντάδων μέτρων) το μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο ραδιοτηλεσκόφωνο στον κόσμο, που βρίσκεται στην επαρχία Guizhou στη νοτιοδυτική Κίνα. Η αρχική πηγή, η οποία απέχει περίπου 3 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από εμάς, έχει παράγει πάνω από 100 εκρήξεις από τα τέλη Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Επί του παρόντος, τα Εθνικά Αστρονομικά Παρατηρητήρια της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών (NAOC) εκτελούν λεπτομερή ανάλυση δεδομένων και ελέγχους. Αυτό που εφιστά την προσοχή των αστρονόμων στη νεώτερη ανακάλυψη είναι το γεγονός ότι πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό ραδιοφωνικών εκρήξεων που έχουν εντοπιστεί ποτέ. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως από το CNN, οι «γρήγορες ραδιοφωνικές εκρήξεις στο διάστημα δεν είναι σπάνιες, αλλά το FRB 121102 - το οποίο εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2012 - είναι το μόνο που έχει ξαναπεί.» Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, είναι αρκετά ελπιδοφόρο: «Η ανίχνευση των επαναλαμβανόμενων εκρήξεων μπορεί να βοηθήσει να ρίξει φως στην προέλευση και τους φυσικούς μηχανισμούς των γρήγορων ραδιοφωνικών εκρήξεων». Πρώτα ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Duncan Lorimer του Πανεπιστημίου Δυτικής Βιρτζίνιας και από τον φοιτητή του David Narkevic το 2007, η φύση των FRB παραμένει ένα μυστήριο και δεν έχει ακόμη διερευνηθεί διεξοδικά. Όπως περιγράφει το Science Alert, τα [FRBs] ανιχνεύονται [στη ραδιοαστρονομία] ως αιχμές σε δεδομένα ραδιοσυχνοτήτων, που διαρκούν μόνο μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αλλά, εκείνη την εποχή, μπορούν να εκκενώσουν περισσότερη ενέργεια από 500 εκατομμύρια Ηλις. "Αυτή η ποσότητα ενέργειας είναι κάτι που το ανθρώπινο μυαλό μπορεί να αντιληφθεί μόλις. Οι θεωρίες που προσπαθούν να κατανοήσουν την ενδιαφέρουσα προέλευση των γρήγορων ραδιοφωνικών εκρήξεων κυμαίνονται από την εικασία αυτών που είναι παλμοί μιας μαζικής μαύρης τρύπας ή ενός ισχυρού νεφελώματος, υποθέτοντας ότι αυτά είναι σήματα από εξωγήινη νοημοσύνη. Όποια και αν είναι η πηγή τους, να ανακαλύψουν ότι οι ριπές του ραδιοφώνου είναι πολωμένοι και προέρχονται από ένα περιβάλλον που περιέχει ένα απίστευτα ισχυρό μαγνητικό πεδίο », αναφέρει το CNN. Η χωρητικότητα της εγκατάστασης FAST είναι πραγματικά εκπληκτική χάρη στον εξαιρετικά ευαίσθητο δέκτη 19 ακτίνων που είναι εγκατεστημένος στο τεράστιο τηλεσκόπιο σώμα. Υπό το πρίσμα των τελευταίων παρατηρήσεων, οι κινέζοι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην περαιτέρω παρακολούθηση του φαινομένου και στην ενθάρρυνση της ακαδημαϊκής κοινότητας του κόσμου να διεξαγάγει σε βάθος ανάλυση από τις τοποθεσίες τους.Συνεπώς, πάνω από 10 χώρες και περιφέρειες ευθυγραμμίζονται για να βιώσουν τη δύναμη αυτού του εντυπωσιακού αστρονομικου εργαλείου που υπερβαίνει κατά πολύ τις δυνατότητες των προκατόχων του. Οι προθέσεις τους ποικίλλουν από την έρευνα των εξωπλανήτων και της διαστρικό ύλης στη μελέτη των κοσμικών ακτίνων και των βαρυτικών ακτίνων εξαιρετικά υψηλής ενέργειας, για να αναφέρουμε μόνο λίγες. Οι παρατηρητές σε όλο τον κόσμο προσβλέπουν στην ανακάλυψη πιο συναρπαστικών μυστηρίων του Σύμπαντός μας χρησιμοποιώντας το FAST. https://asgardia.space/en/news/fast-received-enigmatic-messages-from-deep-space

Βαρυτικά κύματα από συγχώνευση μαύρης τρύπας με άστρο νετρονίων για «πρώτη φορά» Τα βαρυτικά κύματα αποκαλύπτουν το «τραγικό φινάλε» ενός άστρου νετρονίων που καταβροχθίζεται από μια μαύρη τρύπα. Μάλλον πρόκειται για την πρώτη αξιόπιστη ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων προερχόμενα από τέτοιου είδους αιτία – συγχώνευση δυαδικού συστήματος μαύρης τρύπας και άστρου νετρονίων. Οι ερευνητές που χειρίζονται τους ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων LIGO και Virgo ανέφεραν το γεγονός στις 14 Αυγούστου στη δημόσια βάση δεδομένων https://gracedb.ligo.org/superevents/S190814bv/ Στις 26 Απριλίου 2019 οι LIGO και Virgo ανίχνευσαν για πρώτη φορά σήμα προερχόμενου από την καταβρόχθιση ενός άστρου νετρονίων από μια μαύρη τρύπα [Βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση μαύρης τρύπας με άστρο νετρονίων] (μια μέρα πριν, στις 25 Απριλίου 2019, οι βαρυτικοί ανιχνευτές εντόπισαν για δεύτερη φορά την συγχώνευση δυο άστρων νετρονίων, 2 χρόνια μετά την πρώτη ανακάλυψη ενός τέτοιου γεγονότος, τον Αύγουστο του 2017) Αλλά το σήμα της 26ης Απριλίου ήταν αδύναμο και τελικά αμφίβολο. Η νέα ανακάλυψη έχει πιο στέρεες βάσεις: η ανίχνευση ήταν τόσο ξεκάθαρη αποκλείοντας την περίπτωση ψευδούς συναγερμού. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ των δυο αντικειμένων πραγματοποιήθηκε σε απόσταση 900 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη μέσα σε μια περιοχή του ουρανού περίπου 23 τετραγωνικών μοιρών (συγκριτικά η πανσέληνος καλύπτει περίπου 0,2 τετραγωνικές μοίρες). Οι αστρονόμοι ερεύνησαν (και ερευνούν) την περιοχή με τα τηλεσκόπιά τους ψάχνοντας για φως που θα μπορούσε να έχει παραχθεί από την διαδικασία καταβρόχθισης του άστρου νετρονίων από την μαύρη τρύπα. Περαιτέρω μελέτη μιας τέτοιας σπάνιας σύγκρουσης θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποκάλυψη νέων μυστικών γι αυτά τα μυστηριώδη αντικείμενα του σύμπαντος. Αλλά και από μόνη της η ανίχνευση είναι συναρπαστική – τουλάχιστον για όσους δεν έχουν εμμονές με τα μπιτσόμπαρα της Μυκόνου. https://physicsgg.me/2019/08/16/%ce%b2%ce%b1%cf%81%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%ce%ba%cf%8d%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%83%cf%85%ce%b3%cf%87%cf%8e%ce%bd%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b7/

Ανιχνεύθηκαν φωτόνια τεράστιας ενέργειας (>100 TeV) από αστροφυσική πηγή. Κινέζοι και Ιάπωνες αστροφυσικοί ανακοίνωσαν ότι ανίχνευσαν πάνω από το Θιβέτ τα υψηλότερης ενέργειας φωτόνια που έχουν δει ποτέ να έρχονται στη Γη από το σύμπαν. Πρόκειται για ακτίνες γάμμα με ενέργειες έως 450 TeV (1 TeV = 1012 eV) , με προέλευση το θεαματικό Νεφέλωμα του Καρκίνου, το απομεινάρι μιας αστρικής έκρηξης, η οποία είχε παρατηρηθεί από Κινέζους αστρονόμους πριν σχεδόν 1.000 χρόνια. Σήμερα στην καρδιά αυτού του όμορφου νεφελώματος, σε απόσταση περίπου 6.523 ετών φωτός από τη Γη, βρίσκεται ένας ισχυρός και πολύ πυκνός αστέρας νετρονίων (πάλσαρ), ο οποίος εκτιμάται ότι είναι η αιτία των φωτονίων πολύ υψηλής ενέργειας. Οι 90 ερευνητές του πειράματος ASgamma στο Θιβέτ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση [First Detection of Photons with Energy Beyond 100 TeV from an Astrophysical Source] στο περιοδικό φυσικής «Physical Review Letters», ανακοίνωσαν ότι μεταξύ 2014-2017 ανίχνευσαν 24 ακτίνες γάμμα με ενέργειες από 100 ως 450 TeV. Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ ήταν ακτίνες γάμμα με ενέργεια 75 TeV που είχαν ανιχνευθεί από το πείραμα High Energy Gamma Ray Astronomy στα ισπανικά Κανάρια νησιά. Συγκριτικά, τα φωτόνια από τον Ήλιο μας που φθάνουν στον πλανήτη μας, έχουν ενέργεια μόλις λίγων ηλεκτρονιοβόλτ. Το πείραμα ASgamma διαθέτει σχεδόν 600 ανιχνευτές ακτίνων γάμμα, οι οποίοι μετατρέπουν την πρόσκρουση ενός σωματιδίου σε ηλεκτρονικό σήμα. Οι ανιχνευτές, μέσα σε υπόγειες δεξαμενές νερού, είναι εξαπλωμένοι σε μια τεράστια έκταση 66.000 τετραγωνικών μέτρων σε μια κοιλάδα του Θιβέτ, σε υψόμετρο 4.300 μέτρων. Όταν οι ακτίνες γάμμα προσκρούουν στη γήινη ατμόσφαιρα, δημιουργούν μια «βροχή» υποατομικών σωματιδίων, τα οποία πέφτουν πάνω στους ανιχνευτές και αυτοί, με τη σειρά τους, καταγράφουν την ενέργεια και την πηγή προέλευσης τους. Μια βασική δυσκολία είναι να γίνει διάκριση ανάμεσα στις ακτίνες γάμμα και στην κοσμική ακτινοβολία, δηλαδή τα φορτισμένα σωματίδια που επίσης φθάνουν σε υψηλές ενέργειες και προκαλούν αντίστοιχες «βροχές» σωματιδίων στη Γη. Ευτυχώς στη δεύτερη περίπτωση δημιουργούνται λιγότερα μιόνια («ξαδέρφια» των ηλεκτρονίων) από όσα προκαλούν οι ακτίνες γάμμα. Η ανίχνευση των μιονίων επιτρέπει το διαχωρισμό μεταξύ ακτίνων γάμμα και άλλων κοσμικών ακτίνων. Οι ακτίνες γάμμα ταξιδεύουν σε ευθείες γραμμές και ο εντοπισμός της πηγής τους στο σύμπαν είναι πιο εύκολος από ό,τι των κοσμικών ακτίνων, που επηρεάζονται από τα μεσολαβούντα μαγνητικά πεδία και δεν ακολουθούν ευθύγραμμες πορείες. Οι φυσικοί εκτιμούν ότι το μαγνητικό πεδίο ενός πάλσαρ επιταχύνει τα ηλεκτρόνια σε ενέργειες πολύ μεγαλύτερες από αυτές που πετυχαίνουν οι επιταχυντές στη Γη (της τάξης των PeV=1015 eV) . Αυτά τα ηλεκτρόνια στη συνέχεια αλληλεπιδρούν (αντίστροφο φαινόμενο Compton) με φωτόνια χαμηλής ενέργειας (της κοσμικής ακτινοβολίας υποβάθρου που κατακλύζει το σύμπαν), παράγοντας φωτόνια με πολύ υψηλότερες ενέργειες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το Νεφέλωμα του Καρκίνου θεωρείται πλέον ο πιο ισχυρός φυσικός επιταχυντής που είναι γνωστός στο γαλαξία μας. Εκτός από τους αστέρες νετρονίων, οι τεράστιες μαύρες τρύπες στο κέντρο των γαλαξιών θεωρούνται άλλη μια πηγή φωτονίων (ακτίνων γάμμα) πολύ υψηλής ενέργειας. Νέα ισχυρότερα παρατηρητήρια στο μέλλον, όπως το υπό ανάπτυξη Τηλεσκόπιο Τσερένκοφ, μπορεί να εντοπίσουν ακόμη ισχυρότερη ακτινοβολία από κάποια πηγή του σύμπαντος. https://physicsgg.me/2019/07/09/%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%87%ce%bd%ce%b5%cf%8d%ce%b8%ce%b7%ce%ba%ce%b1%ce%bd-%cf%86%cf%89%cf%84%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b1%cf%82-%ce%b5%ce%bd%ce%ad%cf%81/

Κοσμολογία, Μαύρες Τρύπες και Ουίσκι Το Pint of Science, μετά την πρώτη επαφή με το ελληνικό κοινό, επανέρχεται για δεύτερη χρονιά στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, ενώ για πρώτη φορά ανοίγει πανιά για το Ηράκλειο, τη Σέριφο και τον Βόλο. Τι είναι το Pint of Science; Είναι μια πρωτότυπη και ξεχωριστή ετήσια γιορτή της επιστήμης που διοργανώνεται, από το 2015 ανά την υφήλιο. Ένα μεγάλο κίνημα στο πλαίσιο της διάχυσης της επιστήμης που ξεκίνησε το 2012 από μια παρέα φίλων ερευνητών στα εργαστήρια του Imperial College of Science, Technology and Medicine στο Λονδίνο υιοθετώντας τη φιλοσοφία των pubs. Σκοπός είναι να φέρει κοντά τους επιστήμονες και την κοινωνία με τρόπο απλό και άμεσο, στο οικείο και φιλικό περιβάλλον ενός bar. Όραμα της ομάδας να διαδοθεί το πάθος για τη γνώση και την επιστημονική έρευνα. Πότε και πού; Από τις 20 έως 22 Μαΐου νέοι και καταξιωμένοι ερευνητές απ’ όλα τα επιστημονικά πεδία θα δώσουν σύντομες ομιλίες σε κεντρικά bar της Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Κρήτης, Σερίφου και Βόλου, ταυτόχρονα με συναδέλφους τους ερευνητές σε άλλες 25 χώρες και περισσότερες από 400 πόλεις ανά τον κόσμο. Για τρεις συνεχείς ημέρες, σε συγκεκριμένα bar και με ελεύθερη είσοδο, θα πραγματοποιούνται γύρω στις 10 ομιλίες ενώ η επικοινωνία επιστημόνων και κοινού, με καταλύτη την αιθανόλη, θα οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε χαλαρή και εποικοδομητική συζήτηση. Τα bars που θα φιλοξενήσουν το Pint of Science στην Αθήνα βρίσκονται στην καρδιά της πρωτεύουσας και στις ποιο αγαπημένες μας γειτονιές. Το Pint of Science απευθύνεται σε κοινό κάθε ηλικίας, και καλύπτει μια σειρά από επίκαιρα επιστημονικά θέματα επιλεγμένα από τις πιο «καυτές» θεματικές της επιστήμης που προβληματίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο. Η θεματολογία είναι χωρισμένη σε 6 ενότητες: Beautiful Mind (νευροεπιστήμες, ψυχιατρική και ψυχολογία), Atoms to Galaxies (φυσική, χημεία, μαθηματικά), Our Body (ανθρώπινη βιολογία, υγεία, και ιατρική), Planet Earth (περιβαλλοντικές επιστήμες, ζωολογία, φυτικές επιστήμες), Τech Me Out (τεχνολογία, μηχανική, και ηλεκτρονικοί υπολογιστές), Our Society (κοινωνιολογία, νομική, ιστορία και πολιτικές επιστήμες). Τις επιστημονικές ομιλίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα πλαισιώσουν με το γνωστό «ανατρεπτικό» τους ύφος οι Science Reactors και θα μας χαρίσουν άφθονο γέλιο με τις μοναδικές και απολαυστικές Stand up Scienceπαρεμβολές τους. Για πληροφορίες: Στην ιστοσελίδα του Pint of Science: http://pintofsciencegr.wixsite.com/2018 (www.ert.gr) Ενδιαφέρουσα αναμένεται η αυριανή βραδιά (20/05/2019 και ώρα 20:00 με 23:00) στο μπαρ Rabbithole Λέκκα 12, στην Αθήνα, όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε μεταξύ άλλων τις ομιλίες: 1. Ο περίπατος του μικρού Αλβέρτου στα φαντασμαγορικά τοπία του χωροχρόνου από τον Θεοχάρη Αποστολάτο, Αναπληρωτή Καθηγητή στο τμήμα Φυσικής, ΕΚΠΑ 2. Σύντομη αναδρομή στην εξέλιξη ιδεών στη Κοσμολογία από τον Μανώλη Πλειώνη, Διευθυντή του Αστεροσκοπείου Αθηνών και στη Θεσσαλονίκη αύριο 20/05/2019 και ώρα 20:00 με 23:00, στο μπαρ ReHab Pub, Βαλαωρίτου 19, 1. Αστεροειδείς: κινδυνεύουμε να μας… πέσει ο ουρανός στο κεφάλι; από τον Κλεομένη Τσιγάνη, Αν. Καθηγητής, Δ/ντης Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής, Τμήμα Φυσικής, Α.Π.Θ. 2. «Φυσικά μαγικά» από τους Physics Partizani από την ομάδα φοιτητών τμημάτων Φυσικής και Παιδαγωγικού Α.Π.Θ. https://physicsgg.me/2019/05/19/%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%af%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b5%cf%82-%cf%84%cf%81%cf%8d%

Νέα βαρυτικά κύματα. Τον περασμένο μήνα ξεκίνησε η τρίτη περίοδος ερευνών βαρυτικών κυμάτων από τα ειδικά εργαστήρια LIGO στις ΗΠΑ σε συνεργασία με το ευρωπαϊκό εργαστήριο VIRGO κοντά στην Πίζα της Ιταλίας, το οποίο διευθύνεται από τον Σταύρο Κατσανέβα, που είναι ένας από τους κορυφαίους φυσικούς στον κόσμο. Μέσα στον πρώτο μήνα των ερευνών τους τα εργαστήρια αυτά κατόρθωσαν να εντοπίσουν πέντε διαφορετικές πηγές βαρυτικών κυμάτων, η εμφάνιση των οποίων καταγράφεται πλέον σε εβδομαδιαία βάση και από διαφορετικές πηγές. Ηδη από τις πέντε νέες παρατηρήσεις η τελευταία, που εντοπίστηκε στις 26 Απριλίου, αφορά την αφομοίωση ενός άστρου νετρονίων από μία μαύρη τρύπα, κάτι που παρατηρείται για πρώτη φορά. Η παρατήρηση πάντως που έγινε μία μέρα νωρίτερα οφείλεται στη σύγκρουση δύο άστρων νετρονίων (πάλσαρ) με τη μορφή μιας «κιλονόβας», που είναι 1.000 φορές πιο έντονη από τις κανονικές αστρικές εκρήξεις νόβα, γεγονός που βοηθά ιδιαίτερα στη μελέτη τέτοιων κατακλυσμιαίων φαινομένων όχι μόνο με τη μορφή βαρυτικών κυμάτων αλλά και ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών τις οποίες μελετούν τα επίγεια και τα διαστημικά μας τηλεσκόπια. Η πηγή αυτή φαίνεται ότι βρισκόταν σε απόσταση 500 εκατομμυρίων ετών φωτός, ενώ η προηγούμενη παρόμοια δημιουργία βαρυτικών κυμάτων από τη σύγκρουση δύο άστρων νετρονίων είχε εντοπιστεί πριν από δύο χρόνια, στις 17 Αυγούστου 2017. Οταν δύο τέτοια άστρα νετρονίων βρεθούν το ένα δίπλα στο άλλο, αρχίζει ένας ναπολιτάνικος χορός που αργά ή γρήγορα θα καταλήξει στη σύγκρουσή τους και στη δημιουργία μιας μαύρης τρύπας με το 90% των υλικών των δύο πάλσαρ. Κατά τη διάρκεια όμως της σύγκρουσης μία ποσότητα υλικών ίση με 16.000 φορές τα υλικά της Γης μετατρέπεται σε βαρέα χημικά στοιχεία μεταξύ των οποίων και ο χρυσός σε ποσότητα που υπολογίζεται ότι φτάνει τις 800 σεληνιακές μάζες. Και έτσι μαζί με τη δημιουργία μιας μαύρης τρύπας, την εκπομπή τεράστιων ποσοτήτων βαρυτικών κυμάτων και εκλάμψεων ακτίνων γάμμα, δημιουργούνται επίσης και τα υπόλοιπα βαρέα στοιχεία ανώτερα του σιδήρου. Οι ανιχνευτές LIGO είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουμε για τον εντοπισμό των βαρυτικών κυμάτων. Καθένας από τους ανιχνευτές αυτούς αποτελείται από δύο κυλινδρικούς βραχίονες, κάθετους μεταξύ τους, με μήκος 4 χλμ. ο καθένας σε απόλυτο σχεδόν κενό που φτάνει να είναι ίσο με το ένα τρισεκατομμυριοστό της ατμοσφαιρικής πίεσης που επικρατεί στην επιφάνεια της θάλασσας. Στο εσωτερικό των κυλίνδρων εκπέμπονται δέσμες ακτίνων λέιζερ που ανακλώνται συνεχώς από καθρέφτες με αποτέλεσμα η απόσταση των 4 χλμ. να αυξάνεται κατά 280 φορές, κάνοντας έτσι το μήκος κάθε βραχίονα ουσιαστικά να είναι ίσο με 1.120 χλμ. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε να μετρήσουμε απειροελάχιστες διακυμάνσεις μέχρι και μήκους ενός δεκάκις χιλιοστού της διαμέτρου ενός πρωτονίου. Στην ουσία οι ανιχνευτές των εργαστηρίων LIGO δεν είναι τίποτε άλλο παρά τεράστια συμβολόμετρα, μιας τεχνικής που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην πιο απλή της μορφή το 1887 στο πείραμα «Michelson-Morley», αν και το LIGO είναι ουσιαστικά 144.000 φορές μεγαλύτερο εκείνου. Σήμερα, η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται ευρέως στην Αστρονομία, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του συστήματος των ραδιοτηλεσκοπίων ALMA του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, που είναι εγκατεστημένα στη Χιλή. Η δημιουργία τέτοιων εργαστηρίων εγκατεστημένων σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους είναι απαραίτητη γιατί οι ανιχνευτές αυτοί είναι τόσο ευαίσθητοι ώστε μπορούν να καταγράψουν τους κραδασμούς από τη διέλευση ενός φορτηγού στην περιοχή τους, μέχρι και τις διακυμάνσεις ενός μικρού σεισμού χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η μεγάλη απόστασή τους χρησιμεύει επίσης και στον καλύτερο εντοπισμό της απόστασης της πηγής των βαρυτικών κυμάτων γιατί λόγω της απόστασης καταγράφονται οι ίδιες βαρυτικές ταλαντώσεις, αλλά με μια ελάχιστα μικρή χρονική καθυστέρηση ίση με δέκα χιλιοστά του δευτερολέπτου, ενώ η προσθήκη και του τρίτου εργαστηρίου στην Πίζα της Ιταλίας (VIRGO) βοηθάει ακόμη περισσότερο στον εντοπισμό. Και έτσι στο άμεσο μέλλον υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν ακόμη πιο μεγάλες δυνατότητες απ’ ό,τι προηγουμένως, αφού η έκταση των παρατηρήσεων των ανιχνευτών αυτών θα επεκταθεί με τη δημιουργία και άλλων ανιχνευτών όχι μόνο στην επιφάνεια της Γης αλλά και στο Διάστημα (LISA). Με την ενεργοποίηση σύντομα δύο νέων παρόμοιων εργαστηρίων στην Ιαπωνία και τις Ινδίες η ευαισθησία τους θα γίνει ακόμη πιο έντονη. Στους επόμενους μήνες μάλιστα προβλέπεται ότι θα υπάρξουν πολλές ακόμη καταγραφές βαρυτικών κυμάτων, ενώ στα επόμενα δύο χρόνια τέτοιου είδους καταγραφές αναμένεται ότι θα γίνονται σε καθημερινή βάση εμπλουτίζοντας ουσιαστικά τις γνώσεις μας για το σύμπαν. http://www.kathimerini.gr/1023388/article/politismos/vivlio/nea-varytika-kymata

Προβληματισμός στην επιστημονική κοινότητα για την ταχύτερη του αναμενομένου επέκταση του σύμπαντος. Η ανακοίνωση των επιστημόνων, προ ημερών, ότι βλέπουν το σύμπαν να επεκτείνεται ταχύτερα του αναμενομένου, με ρυθμό περίπου 9% πιο γρήγορο απ’ ό,τι προβλέπεται θεωρητικά, δημιούργησε νέο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα. Αστρονόμοι, φυσικοί και κοσμολόγοι αντιλαμβάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά με τις θεωρίες τους για το πώς «δουλεύει» ο κόσμος και άρα χρειάζονται μια νέα Φυσική, που να μπορεί να εξηγήσει καλύτερα τι συμβαίνει στο σύμπαν. Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, αλλά πλέον αναζητά επειγόντως μια απάντηση. Η νέα ανακοίνωση από τον νομπελίστα αμερικανό καθηγητή Φυσικής και Αστρονομίας Άνταμ Ρις του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, που επιβεβαιώνει την ταχύτερη διαστολή του σύμπαντος, χωρίς να μπορεί να δοθεί ακόμη μια εξήγηση για το μυστήριο, λειτούργησε ως «καμπανάκι κινδύνου» για τους επιστήμονες. Ο Ρις είχε μοιραστεί το Νόμπελ Φυσικής του 2011 με τους Μπράιαν Σμιτ και Σολ Περλμούτερ, ακριβώς επειδή είχαν πρώτοι δείξει στο τέλος της δεκαετίας του 1990 ότι η επέκταση του σύμπαντος όχι μόνο είναι υπαρκτή, αλλά είναι επίσης -για κάποια «σκοτεινή» αιτία- και επιταχυνόμενη. Το σύμπαν μεγαλώνει συνεχώς και ο χώρος ανάμεσα στους γαλαξίες «ξεχειλώνει». Ο ρυθμός επέκτασης του σύμπαντος ονομάζεται «σταθερά του Χαμπλ», επειδή πρώτος ο αμερικανός αστρονόμος Έντουιν Χαμπλ παρατήρησε το φαινόμενο της συμπαντικής διαστολής το 1929. Ο νέος ακριβέστερος υπολογισμός της σταθεράς από την ομάδα του Ρις έγινε κυρίως με τη βοήθεια παρατηρήσεων από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble 70 μεταβλητών αστέρων στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος, ένα γαλαξία δορυφορικό του δικού μας. Τα εν λόγω άστρα (Κηφείδες) αυξομειώνουν τη φωτεινότητά τους με προβλεπόμενους ρυθμούς, πράγμα που τα καθιστά χρήσιμα για τη δημιουργία μιας κλίμακας για τον υπολογισμό των κοσμικών αποστάσεων (η μελέτη του φωτός των εκρήξεων σούπερ-νόβα βοηθά περαιτέρω). Ο ρυθμός επέκτασης του σύμπαντος υπολογίστηκε σε περίπου 74,03 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά megaparsec (ένα megaparsec είναι γύρω στα 3,26 εκατομμύρια έτη φωτός). Αυτό σημαίνει ότι για κάθε 3,3 εκατομμύρια έτη φωτός που ένας γαλαξίας είναι μακρύτερα από τη Γη, φαίνεται να απομακρύνεται από εμάς με ταχύτητα 74 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο πιο γρήγορα. Η αβεβαιότητα του νέου αριθμού εκτιμήθηκε σε μόλις 1,9%, έναντι 10% το 2001 και 5% το 2009, ενώ η πιθανότητα λάθους υπολογίστηκε σε μόλις μία πιθανότητα στις 100.000. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η αναμενόμενη επέκταση του σύμπαντος θα έπρεπε να είναι 67,4 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά megaparsec, με βάση τις παρατηρήσεις του αξιόπιστου ευρωπαϊκού δορυφόρου Planck σχετικά με την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου, δηλαδή του φωτός που είναι το απομεινάρι από την αρχική «Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ) της δημιουργίας του σύμπαντος πριν από 13,82 δισεκατομμύρια χρόνια. Είναι σαν το πρώιμο σύμπαν να συμπεριφερόταν διαφορετικά από το σημερινό. Όπως είπε ο Ρις, «δεν είναι μόνο ότι οι δύο μετρήσεις διαφέρουν, αλλά μετρούμε τελικά κάτι θεμελιωδώς διαφορετικό. Η μία μέτρηση αφορά το πόσο γρήγορα επεκτείνεται το σύμπαν όπως το βλέπουμε. Η άλλη είναι μια πρόβλεψη με βάση τη φυσική του πρώιμου σύμπαντος και τις μετρήσεις τού πόσο γρήγορα θα έπρεπε αυτό να επεκτείνεται. Αν οι δύο μετρήσεις δεν συμφωνούν, τότε υπάρχει πολύ σοβαρή πιθανότητα πως κάτι λείπει από το κοσμολογικό μοντέλο που συνδέει τις δύο εποχές». Η μυστηριώδης σκοτεινή ενέργεια Ως υπεύθυνη για την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος έχει θεωρηθεί η λεγόμενη σκοτεινή ενέργεια, που θεωρείται ότι αποτελεί περίπου το 70% της μάζας-ενέργειας του σύμπαντος. Αποκαλείται σκοτεινή απλούστατα επειδή κανείς δεν ξέρει τι είναι, όπως αντίστοιχα συμβαίνει με την αποκαλούμενη σκοτεινή ύλη. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι η σκοτεινή ενέργεια – ό,τι και αν είναι αυτή- υπήρχε ήδη από τα πρώτα δευτερόλεπτα της γέννησης του σύμπαντος και άρχισε εξ αρχής να ωθεί την ύλη να επεκταθεί. Η ίδια ενέργεια υποτίθεται ότι ευθύνεται και για την επιταχυνόμενη διαστολή, λειτουργώντας ως ένα είδος κοσμικής αντιβαρύτητας. Υπό την επιρροή της σκοτεινής ενέργειας, εκτιμάται ότι το σύμπαν διπλασιάζει το μέγεθος του κάθε δέκα δισεκατομμύρια χρόνια, άγνωστο με ποιο στόχο (αν υπάρχει στόχος…). «Αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί με την κοσμολογία, πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά αυτό το πρόβλημα» δήλωσε η φυσικός Λάιζα Ράνταλ του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης». Ανάμεσα στις εναλλακτικές εξηγήσεις που έχουν προταθεί, είναι η «σκοτεινή ακτινοβολία» ενός υποτιθέμενου υποατομικού σωματιδίου -ίσως ενός άγνωστου έως τώρα είδους νετρίνου, πέρα από τα τρία που έχουν βρεθεί-, το οποίο ταξιδεύει σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός. Ή η πιθανότητα η σκοτεινή ύλη (η αόρατη μορφή της ύλης που δεν αποτελείται από πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια) να αλληλεπιδρά πιο έντονα με τη συνήθη ύλη και ακτινοβολία απ’ ό,τι έχει υποτεθεί μέχρι σήμερα. Αλλά καμία προτεινόμενη εξήγηση δεν έχει αποκτήσει αληθινή αξιοπιστία, ούτε έχει επιβεβαιωθεί. «Είμαστε σε σύγχυση και ελπίζουμε ότι η σύγχυση θα οδηγήσει σε κάτι καλό» δήλωσε στωικά ο βετεράνος κοσμολόγος Μάικλ Τέρνερ του Πανεπιστημίου του Σικάγου. Αν η σκοτεινή ενέργεια συνεχίσει τον «καλπασμό» της με το σημερινό ρυθμό, τότε προβάλλει στον ορίζοντα ένα εφιαλτικό υπαρξιακό σενάριο: μια μέρα στο μέλλον τα πάντα θα έχουν απομακρυνθεί πια τόσο πολύ από τη Γη, ώστε τίποτε να μην είναι ορατό στον ουρανό. Η Γη -και κάθε άλλος πλανήτης- θα ζει μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. Ακόμη χειρότερα, μπορεί μια μέρα τα άτομα και τα υποατομικά σωματίδια να διαλυθούν εκ των ένδον, διαρρηγνύοντας κάθε δεσμό της ύλης, οπότε δεν θα υπάρχει πια Γη, ούτε σύμπαν με υλική μορφή (το σενάριο της υπέρτατης κοσμικής καταστροφής). Αν όμως η σκοτεινή ενέργεια εμφανίζει αυξομειώσεις διαχρονικά, άρα ίσως «φρεναριστεί» μελλοντικά, τότε μπορεί κανείς να ελπίζει σε ένα πιο αισιόδοξο μέλλον για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη της. https://www.in.gr/2019/05/11/tech/provlimatismos-stin-epistimoniki-koinotita-gia-tin-taxyteri-tou-anamenomenou-epektasi-tou-sympantos/

Νεότερες μετρήσεις δείχνουν ότι το σύμπαν διαστέλλεται ταχύτερα. Το σύμπαν διαστέλλεται πολύ ταχύτερα από ό,τι υπολογίζαμε μέχρι πρότινος, σύμφωνα με νεότερες μετρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA και της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA). Το σύμπαν εξαπλώνεται, διαρκώς με συνέπεια οι αποστάσεις ανάμεσα στους γαλαξίες να αυξάνονται κάθε δευτερόλεπτο. Ωστόσο, από το 2016 κι έπειτα έχουν προκύψει στοιχεία που καταδεικνύουν ότι ο πραγματικός ρυθμός διαστολής είναι έως εννέα τοις εκατό μεγαλύτερος σε σχέση με τις προγενέστερες εκτιμήσεις μας. Στην πράξη, οι καινούργιες μετρήσεις του Hubble ενισχύουν την πεποίθηση ότι ο ρυθμός διαστολής του σύμπαντος είναι πράγματι μεγαλύτερος, καθώς συρρικνώνουν την πιθανότητα να έχουμε λαθέψει στις μετρήσεις μας. Η στατιστική πιθανότητα αστοχίας ανέρχεται πλέον σε 1 προς 100.000, ενώ προηγουμένως ήταν 1 προς 3.000. Με βάση τα καινούργια δεδομένα ο ρυθμός διαστολής του σύμπαντος υπολογίζεται πλέον σε 74,03 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά μεγαπαρσέκ. Με άλλα λόγια για κάθε 3,3 εκατομμύρια έτη φωτός που χωρίζει την Γη από έναν μακρινό γαλαξία, αυτός φαίνεται να κινείται κατά 74 χιλιόμετρα ταχύτερα λόγω της διαστολής του σύμπαντος. Η αναθεωρημένη σταθερά είναι κατά 9% μεγαλύτερη σε σχέση με τα 67,4 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά μεγαπαρσέκ που υπολογίζαμε στο παρελθόν, ουσιαστικά επιβεβαιώνοντας τα στοιχεία του 2016. διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ: http://www.skai.gr/news/technology/article/402686/to-suban-diastelletai-polu-tahutera-apo-oti-nomizame/#ixzz5m9HI4Zd5 και ΕΔΩ: https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/mystery-of-the-universe-s-expansion-rate-widens-with-new-hubble-data https://physicsgg.me/2019/04/26/%ce%bd%ce%b5%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b5%cf%82-%ce%bc%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b4%ce%b5%ce%af%cf%87%ce%bd%ce%bf%cf%85%ce%bd-%cf%8c%cf%84%ce%b9-%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%8d/

Το πρώτο μόριο του σύμπαντος εντοπίστηκε στο διάστημα για πρώτη φορά. Αμερικανοί και Γερμανοί επιστήμονες, έπειτα από δεκαετίες αναζήτησης, ανακάλυψαν για πρώτη φορά στο διάστημα το πρώτο μόριο που σχηματίσθηκε ποτέ στο σύμπαν. Πρόκειται για το υδρίδιο του ηλίου, η «υπογραφή» του οποίου ανιχνεύθηκε στον γαλαξία μας με τη βοήθεια του μεγαλύτερου στον κόσμο αερομεταφερόμενου επιστημονικού εργαστηρίου, του Στρατοσφαιρικού Παρατηρητηρίου για Υπέρυθρη Αστρονομία (SOFIA) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) και του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου. Το αεροσκάφος-παρατηρητήριο SOFIA -ένα τροποποιημένο Boeing 747SP- πετάει περίπου 14.000 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της Γης και τα ευαίσθητα όργανα του στοχεύουν στο διάστημα, απαλλαγμένα από τις παρεμβολές της χαμηλότερης ατμόσφαιρας. Με τρόπο αυτό βρέθηκε το υδρίδιο του ηλίου σε ένα μικρό αλλά φωτεινό πλανητικό νεφέλωμα (NGC 7027) ηλικίας περίπου 600 ετών, το απομεινάρι ενός άστρου σαν τον Ήλιο μας, σε απόσταση 3.000 ετών φωτός από τη Γη, κοντά στον αστερισμό του Κύκνου. Στο νεφέλωμα αυτό οι συνθήκες (υπεριώδης ακτινοβολία και θερμότητα) είναι κατάλληλες για να σχηματισθεί το συγκεκριμένο μόριο. Όταν το σύμπαν είχε πολύ νεαρή ηλικία και ήταν καυτό, υπήρχαν μόνο ελάχιστα είδη ατόμων, κυρίως υδρογόνου και ηλίου. Περίπου 100.000 χρόνια μετά την αρχική «Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ), καθώς η θερμοκρασία είχε πλέον πέσει στους 3.700 βαθμούς Κελσίου, εκτιμάται ότι ένα άτομο ηλίου και ένα άτομο υδρογόνου συνδυάσθηκαν, δημιουργώντας τον πρώτο χημικό δεσμό, για να φτιάξουν το μόριο του υδριδίου του ηλίου. Το εν λόγω θετικά φορτισμένο μόριο (HeH+) υπάρχει και σήμερα σε ορισμένα μέρη του σύμπαντος, αλλά ποτέ έως τώρα δεν είχε εντοπισθεί, παρόλο που άλλα μεγαλύτερα οργανικά μόρια είχαν βρεθεί. Η ανακάλυψη αποδεικνύει την ύπαρξη του στο διάστημα, η οποία έως σήμερα ήταν θεωρητική. Επιβεβαιώνεται έτσι είναι σωστή η κατανόηση των επιστημόνων για την απλή χημεία του πρώιμου σύμπαντος και πώς αυτή εξελίχθηκε στην πορεία δισεκατομμυρίων ετών στη σημερινή πολύπλοκη χημεία του. Όταν σταδιακά τα άτομα δημιούργησαν τα πρώτα μόρια, το σύμπαν τελικά έριξε τη θερμοκρασία του. Τότε άτομα υδρογόνου μπόρεσαν να αλληλεπιδράσουν με το μόριο του υδριδίου του ηλίου και να δημιουργήσουν για πρώτη φορά το μοριακό υδρογόνο, το βασικό μόριο που είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία των πρώτων άστρων. Με τη σειρά τους, τα άστρα σχημάτισαν στο εσωτερικό τους όλα τα άλλα χημικά στοιχεία που απαρτίζουν το σημερινό κόσμο. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ρολφ Γκούεστεν του γερμανικού Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας Μαξ Πλανκ στη Βόννη, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature». «Το μόριο κρυβόταν κάπου εκεί έξω, αλλά χρειαζόμασταν τα κατάλληλα όργανα για να κάνουμε τις σωστές παρατηρήσεις και η SOFIA ήταν σε τέλεια θέση για να κάνει κάτι τέτοιο», δήλωσε ο Γιορκ Χάρολντ Γιορκ, διευθυντής του Κέντρου Επιστήμης SOFIA στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνια. Το ήλιο είναι ένα ευγενές αέριο που είναι απίθανο να συνδυασθεί με άλλο είδος ατόμου. Όμως το 1925 οι επιστήμονες κατάφεραν για πρώτη φορά να δημιουργήσουν στο εργαστήριο τους το μόριο του υδριδίου του ηλίου, «χειραγωγώντας» το ήλιο να μοιραστεί ένα από τα ηλεκτρόνια του με ένα ιόν υδρογόνου. Ακολούθησε η προσπάθεια να βρεθεί το ίδιο μόριο στο διάστημα και από τη δεκαετία του 1970 το συγκεκριμένο νεφέλωμα NGC 7027 είχε αποτελέσει στόχο των ερευνών, έως την τελική δικαίωση των επιστημόνων. «Είναι συναρπαστικό που για πρώτη φορά επιτέλους το είδαμε στο διάστημα. Αυτή είναι η ευτυχής κατάληξη σε μια μακρά έρευνα και διαλύει τις αμφιβολίες σχετικά με την κατανόηση μας για τις χημικές διεργασίες στο πρώιμο σύμπαν», δήλωσε ο Γκούεστεν. Πάντως άλλοι επιστήμονες επεσήμαναν ότι καθώς βρέθηκε μόνο μια «υπογραφή» του πρωταρχικού μορίου, πρέπει για επιβεβαίωση να βρεθεί τουλάχιστον άλλη μία σε άλλο σημείο του σύμπαντος. Δείτε εδώ την επιστημονική δημοσίευση. https://www.nature.com/articles/s41586-019-1090-x https://www.in.gr/2019/04/18/tech/proto-morio-tou-sympantos-entopistike-sto-diastima-gia-proti-fora/

Τι συνέβη πριν από τη μεγάλη έκρηξη; Νέα ερευνητικά σημεία σε ένα πρωτεύον σύμπαν. Η κυρίαρχη θεωρία του σχηματισμού του σύμπαντος πηγαίνει έτσι: στις πρώτες στιγμές, το σύμπαν γνώρισε μια ισχυρή έκρηξη επέκτασης, γνωστή και ως πληθωρισμός. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο χώρος επεκτάθηκε γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός. Ο πληθωρισμός χρησιμοποιείται συχνά ως εξήγηση για πολλά φαινόμενα στη δομή και εξέλιξη του Κόσμου, συμπεριλαμβανομένου, για παράδειγμα, του γιατί το σύμπαν φαίνεται σχεδόν το ίδιο προς κάθε κατεύθυνση Οι επικριτές της πληθωριστικής θεωρίας της κοσμολογίας λένε ότι οι συνθήκες που απαιτούνται ήταν απίθανες. Στην τελευταία μελέτη σχετικά με το θέμα, οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι είναι απαραίτητο να δούμε την επίδραση των σωματιδίων που λειτουργούσαν σαν ρολόγια. Το τελευταίο σύνολο δεδομένων για την κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων - το παλαιότερο φως του σύμπαντος - θα απαιτούσε νέα μοντέλα. "Τα πιο φυσικά, εύλογα μοντέλα πληθωρισμού έχουν αποκλειστεί", δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Avi Loeb, πρόεδρος της αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. "Και μια πολύ ευέλικτη θεωρία του πληθωρισμού που μπορεί να φιλοξενήσει οποιοδήποτε σενάριο, όπου όλα είναι δυνατά, είναι λίγο ανησυχητικό - η δύναμη μιας επιστημονικής θεωρίας είναι ότι μπορεί να προβλέψει ορισμένα αποτελέσματα και να αποκλείσει τους άλλους". Άλλα μοντέλα έχουν αναπτυχθεί για να εξηγήσουν μερικά από τα κοσμικά μυστήρια. Η πληθωριστική θεωρία υποθέτει ότι το σύμπαν ξεκίνησε είναι ένα μοναδικό πυκνό σημείο της ύλης και της ενέργειας. Ωστόσο, οι ιδιομορφίες λυγίζουν το ύφασμα του χώρου και του χρόνου - που σημαίνει ότι δεν υπήρχε τίποτα πριν από το Big Bang, ούτε καν χρόνος. Το μοντέλο Big Bounce υποδηλώνει κάτι διαφορετικό: ότι ο Κόσμος γεννήθηκε μετά την κατάρρευση ενός πρώιμου αρχέγονου σύμπαντος, που επεκτάθηκε προς τα έξω. Ο Loeb είπε ότι αυτό το μοντέλο εξηγεί επίσης γιατί το σύμπαν φαίνεται όπως τον κάνει. Άλλα μοντέλα λένε ότι η αλλαγή στο μέγεθος συνέβη αργά. άλλοι λένε ότι συνέβη γρήγορα. Ο Loeb και οι συνεργάτες του δημιούργησαν μια δοκιμή για τον πληθωρισμό και άλλα μοντέλα για να προσδιορίσουν αν είναι πιθανώς ψευδή. "Η επιστήμη σημειώνει πρόοδο με αποδεικτικά στοιχεία, όχι με πεποίθηση, οπότε θέλουμε να βρούμε ενδείξεις για να μας πείσει ότι ένα ή άλλο σενάριο έλαβε χώρα", δήλωσε ο Loeb. Ο συν-συγγραφέας της μελέτης Zhong-Zhi Xianyu στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ δήλωσε ότι το κλειδί σε αυτή τη δοκιμασία είναι το πώς συμπεριφέρεται το σύμπαν σε διαφορετικά κοσμολογικά μοντέλα. Οι ερευνητές εφάρμοσαν μια ιδέα που ονομάζουν «πρωταρχικό πρότυπο ρολόι» στις μη πληθωριστικές θεωρίες. Αν υπήρχε αρχέγονο σύμπαν, θα υπήρχαν και μαζικά σωματίδια που θα είχαν ταλαντευτεί με κανονική συχνότητα, σύμφωνα με την τρέχουσα αντίληψη της φυσικής. Οι ταλαντώσεις των σωματιδίων, που ονομάζονται αρχέγονα πρότυπα ρολόγια, θα είχαν γίνει οι σπόροι των δομών στο σύμπαν μας μετά την επέκταση. "Αν φανταστούμε όλες τις πληροφορίες που μάθαμε μέχρι στιγμής για το τι συνέβη πριν το Big Bang είναι σε ρολό ταινιών, τότε το κανονικό ρολόι μας λέει πώς πρέπει να παίξουν αυτά τα καρέ", δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Xingang Chen του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ . Η κατάρρευση ενός αρχέγονου σύμπαντος θα είχε πιέσει τα πρωταρχικά πρότυπα ρολόγια ώστε να τα εντοπίσει στη δομή του σημερινού σύμπαντος. "Αν βρεθεί ένα πρότυπο σημάτων που αντιπροσωπεύουν ένα συμβασιακό σύμπαν, θα παραποιήσει ολόκληρη την πληθωριστική θεωρία", Xianyu .Περισσότερα από αυτά τα σήματα δεν έχουν ακόμη αναλυθεί στα σύνολα δεδομένων από μεγάλες μελέτες ουρανού, όπως η Sloan Digital Sky Survey ή η επερχόμενη Έρευνα Dark Energy, καθώς και το Wide Field Infrared Survey Telescope (WFIRST) και το μεγάλο Συνοπτικό Τηλεσκόπιο Έρευνας (LSST). Οι επιστήμονες θα μπορούσαν επίσης να εξετάσουν την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου μικροκυμάτων, ανέφερε ο Loeb. "Εντοπίσαμε παρατηρήσιμες λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να αποκλείσουν τον πληθωρισμό", δήλωσε ο Loeb. "Είναι πολύ πιθανό ότι ο πληθωρισμός δεν έλαβε χώρα, αλλά είναι πάντα ωραίο να έχουμε τη δυνατότητα να πούμε εάν οι ιδέες που είναι δημοφιλείς είναι επίσης σωστές." Τα ευρήματα της μελέτης εμφανίζονται στο περιοδικό Physical Review Letters. https://asgardia.space/en/news/What-Happened-Before-the-Big-Bang-New-Research-Points-to-a-Primordial-Universe

Αναβαθμίζονται οι ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων για μεγαλύτερη ευαισθησία. Η ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων από μαύρες τρύπες και άλλα αστροφυσικά φαινόμενα στο διάστημα αναμένεται να γίνει υπόθεση ρουτίνας τα επόμενα χρόνια, καθώς οι ΗΠΑ και η Βρετανία ανακοίνωσαν ότι θα δώσουν 35 εκατομμύρια δολάρια για να αναβαθμίσουν τους ανιχνευτές LIGO, προκειμένου να αποκτήσουν σχεδόν διπλάσια ευαισθησία και ικανότητα ανίχνευσης από ό,τι σήμερα. Η αναβάθμιση των δύο ανιχνευτών LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) στις ΗΠΑ, η οποία θα έχει υλοποιηθεί έως το 2023-24 και θα έχει την ονομασία Advanced LIGO Plus (ή σκέτα Α+), θα επιτρέπει στους ανιχνευτές να «πιάνουν» μια συγχώνευση μαύρων οπών κάθε λίγες ώρες έως τα μέσα της δεκαετίας του 2020. Η χρηματοδότηση θα καλυφθεί κατά 20,4 εκατ. δολ. από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ και κατά 13,7 εκατ. δολ. από τον οργανισμό Research & Innovation της Βρετανίας, ενώ θα υπάρξει και μια μικρή συνεισφορά της Αυστραλίας, σύμφωνα με το BBC και το «Nature». Οι δύο ανιχνευτές LIGO στο Χάνφορντ της Ουάσιγκτον και στο Λίβινγκστον της Λουιζιάνα διαθέτουν ο καθένας δύο βραχίονες των τεσσάρων χιλιομέτρων που σχηματίζουν ορθή γωνία (σχήμα L). Ξεκίνησαν τη λειτουργία τους το 2002, αναβαθμίστηκαν το 2015 και την ίδια χρονιά έκαναν την ιστορική πρώτη ανακάλυψη βαρυτικών κυμάτων από το σύμπαν (ανακοινώθηκε το 2016). Έως σήμερα έχουν ανιχνεύσει συνολικά 11 περιστατικά βαρυτικών κυμάτων, τα δέκα από τη συγχώνευση μαύρων οπών και το ένα από τη συγχώνευση άστρων νετρονίων. Μετά την αναβάθμιση Α+ οι ανιχνευτές θα μπορούν να ανιχνεύουν συγχωνεύσεις άστρων νετρονίων σε απόσταση περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών φωτός, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με σήμερα. Τα βαρυτικά κύματα είναι «ρυτιδώσεις» του χωροχρόνου, σαν τους κυματισμούς σε μια λιμνούλα όταν ρίξει κανείς μια πέτρα, μόνο που αντί για νερό τα κυματάκια συμβαίνουν στον χώρο και στον χρόνο. https://www.in.gr/2019/02/15/tech/anavathmizontai-oi-anixneytes-varytikon-kymaton-gia-megalyteri-eyaisthisia/

Κοσμολογία με ραδιοκύματα μήκους κύματος 21cm Το στοιχείο του υδρογόνου είναι το στοιχείο με την μεγαλύτερη αφθονία στο Σύμπαν. Είναι γνωστό πως το υδρογόνο εκπέμπει ραδιοκύματα μήκους κύματος 21 εκατοστών [διαβάστε σχετικά: Το υδρογόνο εκπέμπει στην ραδιοφωνική συχνότητα των 1420 ΜHz]. https://physicsgg.me/2011/01/24/%CF%84%CE%BF-%CF%85%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%8C%CE%BD%CE%BF-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA/ Θα μπορούσαμε λοιπόν να «δούμε» την κατανομή του υδρογόνου που περιέχεται στο Σύμπαν, ανιχνεύοντας αυτά τα φωτόνια με ραδιοτηλεσκόπια. Ποια είναι η διαφορά αυτών των φωτονίων με τα φωτόνια της μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου; https://physicsgg.me/2012/12/22/t%CE%B9-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%BA%CE%BF%CF%83%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%85%CF%80%CE%BF%CE%B2%CE%AC%CE%B8%CF%81/ Η μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου μας δίνει την εικόνα του σύμπαντος σε μια συγκεκριμένη στιγμή – 300.000 χιλιάδες χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη – όταν η ύλη και η ακτινοβολία βρίσκονταν σε ισορροπία. Το συναρπαστικό με τα φωτόνια μήκους κύματος 21 cm που εκπέμπει το υδρογόνο είναι ότι μπορούν να δώσουν πληροφορίες για την κατανομή του υδρογόνου για διαφορετικές εποχές, πριν ακόμα σχηματιστούν τα άστρα και οι γαλαξίες. Αρκεί να πάρουμε υπόψη την διαστολή των ραδιοκυμάτων εξαιτίας της διαστολής του σύμπαντος. Το μήκος κύματος με το οποίο ανιχνεύονται στη Γη αποκαλύπτει την απόσταση από την οποία ήρθαν, συνεπώς και την ηλικία τους. Για παράδειγμα, φωτόνια με μήκος κύματος 10×21=210cm, εκπέμφθηκαν από άτομα υδρογόνου όταν το σύμπαν είχε ηλικία 1,4 δισεκατομμύρια χρόνια, δεδομένου ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι σήμερα περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια. Η τεχνική αυτή αποκαλείται τομογραφία των 21 εκατοστών και μάλλον θα αποτελέσει το επόμενο σημαντικό εργαλείο της κοσμολογίας. Aν και ξέρουμε ελάχιστα για την αρχή του σύμπαντος, γνωρίζουμε πολύ καλά το τι έγινε στη συνέχεια κατά τα επόμενα 14 δισεκατομμύρια έτη. Καθώς το σύμπαν μας διαστελλόταν και ψυχόταν, τα κουάρκ ενώθηκαν σχηματίζοντας πρωτόνια (πυρήνες Υδρογόνου) και νετρόνια, τα οποία με τη σειρά τους συντήχθηκαν σε πυρήνες Ηλίου. Στη συνέχεια αυτοί οι πυρήνες σχημάτισαν άτομα συλλαμβάνοντας ηλεκτρόνια, και η βαρύτητα συγκέντρωσε αυτά τα άτομα στους γαλαξίες, τα άστρα και τους πλανήτες που παρατηρούμε σήμερα H ραδιοαστρονομία των 21 εκατοστών μπορεί «δει» την χρονική περίοδο των σκοτεινών εποχών του σύμπαντος, που πιθανόν να κρύβει μυστικά για την σκοτεινή ύλη, τον πληθωρισμό, αλλά και την θεωρία των χορδών. Η μελέτη των φωτονίων μήκους κύματος 21 cm από το υδρογόνο θα δώσει απαντήσεις για την περίοδο της σκοτεινής εποχής του σύμπαντος, για το πώς άρχισαν να σχηματίζονται τα πρώτα αστρικά αντικείμενα και την συμπεριφορά της μεσοαστρικής ύλης, αλλά και τον πιθανό ρόλο της μυστηριώδους σκοτεινής ύλης. Επίσης, από την μελέτη των δομών της αστρονομίας των 21 cm, θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί ή να απορριφθεί κάποιο πληθωριστικό μοντέλο, ή να προκύψουν ενδείξεις ύπαρξης κοσμικών χορδών. Εννοείται πως οι μετρήσεις αυτών των φωτονίων δεν είναι εύκολη υπόθεση, δεδομένου ότι υπάρχουν πολλές πηγές στον γαλαξία μας που εκπέμπουν σ’ αυτά τα μήκη κύματος, δημιουργώντας ένα ανεπιθύμητο υπόβαθρο. Επιπλέον η ατμόσφαιρα της Γης παραμορφώνει αυτά τα ραδιοσήματα, που επιπλέον επηρεάζονται και από τις γήινες ραδιοφωνικές εκπομπές. Παρόλα τα προβλήματα πολλές ερευνητικές ομάδες – π.χ. Low-Frequency Array (LOFAR) στην Ολλανδία, Murchison Widefield Array (MWA) στην Αυστραλία κ.ά – έχουν αρχίσει έναν αγώνα δρόμου για να ανιχνεύσουν το σήμα του υδρογόνου που φτάνει σε μας μέσα από τα βάθη του σύμπαντος. Το πιο φιλόδοξο σχέδιο είναι το στήσιμο ενός ραδιοτηλεσκοπίου στην αθέατη πλευρά της Σελήνης, το οποίο θα ήταν εντελώς απαλλαγμένο από τον ραδιοφωνικό θόρυβο της γήινης ατμόσφαιρας. Πριν από μερικές δεκαετίες τα πειραματικά δεδομένα που είχε στη διάθεσή της η κοσμολογία ήταν τόσο λίγα που πολλοί υποστήριζαν ότι βρίσκεται πιο κοντά στη φιλοσοφία παρά στη φυσική επιστήμη. Σήμερα, αποτελεί ένα ερευνητικό πεδίο που βασίζεται σε μετρήσεις υψηλότατης ακρίβειας με τεράστιο όγκο δεδομένων που καλύπτουν ολόκληρο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Και είμαστε ακόμα στην αρχή. https://physicsgg.me/2016/01/15/%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%af%ce%b1-%ce%bc%ce%b5-%cf%81%ce%b1%ce%b4%ce%b9%ce%bf%ce%ba%cf%8d%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%ae%ce%ba%ce%bf%cf%85%cf%82-%ce%ba%cf%8d%ce%bc/

Ανιχνεύθηκαν πάλι εξωγαλαξιακοί ισχυροί παλμοί ραδιοσημάτων. Το καναδικό ραδιοτηλεσκόπιο CHIME ανίχνευσε επαναλαμβανόμενες γρήγορες εκλάμψεις ραδιοκυμάτων (Fast Radio Bursts-FRB), οι οποίες προέρχονται από πολύ μακριά, πέρα από τον γαλαξία μας, σε απόσταση περίπου ενάμισι δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ποια είναι η πηγή των FRB, οι οποίες διαρκούν χιλιοστά του δευτερολέπτου, αλλά θεωρούν πιθανότερο ότι πηγάζουν από ισχυρά αστροφυσικά φαινόμενα που συμβαίνουν δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Το καναδικό τηλεσκόπιο στην κοιλάδα Οκανάγκαν της Βρετανικής Κολομβίας, το οποίο αποτελείται από τέσσερις ημικυλινδρικές κεραίες μήκους 100 μέτρων η κάθε μία, εντόπισε την επαναλαμβανόμενη FRB αρχικά το καλοκαίρι του 2018, ενώ τις επόμενες εβδομάδες ακολούθησαν πρόσθετες εκλάμψεις ραδιοκυμάτων, συνολικά 13 σε αριθμό. Μέχρι σήμερα έχουν ανιχνευθεί πάνω από 60 FRB (η πρώτη παρατήρησή τους έγινε το 2007), αλλά επαναλαμβανόμενες από την ίδια πηγή μόνο άλλη μια φορά, το 2012, από το μεγάλο ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο στο Πουέρτο Ρίκο. Η πηγή προέλευσης της ήταν μάλλον ένας γαλαξίας σε απόσταση 2,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Η νέα καναδική ανακάλυψη παρουσιάστηκε με δύο δημοσιεύσεις στο περιοδικό «Nature», ενώ σχετική ανακοίνωση έγινε και στο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Σιάτλ. Όπως είπαν οι αστρονόμοι, η ανακάλυψη μιας δεύτερης επαναλαμβανόμενης FRB δείχνει ότι το φαινόμενο δεν είναι τελικά τόσο σπάνιο στο σύμπαν, συνεπώς και άλλες τέτοιες εκλάμψεις ραδιοκυμάτων πιθανώς θα ανιχνευθούν στο μέλλον. https://physicsgg.me/2019/01/10/%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%87%ce%bd%ce%b5%cf%8d%ce%b8%ce%b7%ce%ba%ce%b1%ce%bd-%cf%80%ce%ac%ce%bb%ce%b9-%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%bf%ce%af-%ce%b9%cf%83%cf%87/