Δροσος Γεωργιος

ΕΑΑ: Δημιουργεί Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής στα Αντικύθηρα. Υπεγράφη τη Δευτέρα στο δημαρχείο Κυθήρων το συμφωνητικό για την παραχώρηση χρήσης 36 στρεμμάτων στη θέση «Μύλοι Αντικυθήρων», από την Επιτροπή Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων και Αντικυθήρων (διαχειριστή της δημοτικής περιουσίας των Κυθήρων και Αντικυθήρων) προς το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ). Στην έκταση αυτή θα δημιουργηθεί το Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής του ΕΑΑ, μια μοναδική στην Ελλάδα και από τις λίγες στην Ευρώπη υπερσύγχρονη επιστημονική εγκατάσταση, που θα αναβαθμίσει την εγχώρια, αλλά και διεθνή επιστημονική γνώση στα ζητήματα περιβάλλοντος, μετεωρολογίας και κλιματικής αλλαγής. Πιο συγκεκριμένα, το παρατηρητήριο θα αποτελέσει κεντρικό σταθμό αναφοράς για την παρακολούθηση κλιματικών και γεωφυσικών παραμέτρων υποβάθρου, οι οποίες, σύμφωνα με τις μελέτες του ΕΑΑ, συναντώνται στη γεω-στρατηγική θέση των Αντικυθήρων. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η αντιπροσωπευτικότητα των Αντικυθήρων για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, σε συνδυασμό με την εγκατάσταση του προηγμένου εξοπλισμού του ΕΑΑ στο νησί, θα συμβάλει τα μέγιστα για την εκπλήρωση των εθνικών υποχρεώσεων, όπως αυτές απορρέουν από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, στην οποία τονίζεται εμφατικά η ανάγκη συντονισμού των κρατών για την ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας, της συστηματικής παρατήρησης του κλιματικού συστήματος και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, κατά τρόπο που ενημερώνει τις υπηρεσίες για το κλίμα και στηρίζει τη λήψη αποφάσεων. Τη σύμβαση υπέγραψαν ο πρόεδρος της Επιτροπής Εγχωρίου Περιουσίας, Παναγιώτης Κομηνός, και ο πρόεδρος του ΕΑΑ, καθηγητής Μανώλης Πλειώνης, παρουσία της περιφερειάρχη Αττικής, Ρένας Δούρου, του δημάρχου Κυθήρων, Ευστράτιου Χαρχαλάκη, και του αντιπεριφερειάρχη Νήσων, Παναγιώτη Χατζηπέρου. Η περιφέρεια Αττικής και ο δήμος Κυθήρων στηρίζουν έμπρακτα τη δημιουργία της σημαντικής αυτής υποδομής στο μικρό νησί, το οποίο φθίνει πληθυσμιακά, αλλά με αφορμή τη μεγάλη αυτή επιστημονική επένδυση θα ενισχυθούν σημαντικά οι προσπάθειες να ανακάμψει. Εξαιρετικά σημαντική είναι και η στήριξη του εγχειρήματος από τον τομέα Έρευνας και Καινοτομίας του ΥΠΠΕΘ και της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, αλλά και από ιδιωτικούς φορείς, όπως η Cosmote και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. https://www.naftemporiki.gr/story/1416276/eaa-dimiourgei-paratiritirio-geoepistimon-kai-klimatikis-allagis-sta-antikuthira

Αποκαθίσταται σταδιακά το στρώμα του όζοντος. Το στρώμα του όζοντος που προστατεύει τη ζωή από την καρκινογόνο ηλιακή ακτινοβολία ανακάμπτει με ρυθμό ένα έως τρία τοις εκατό τη δεκαετία, αντιστρέφοντας πολλά χρόνια επικίνδυνης μείωσης του στρώματος αυτού εξαιτίας της απελευθέρωσης επικίνδυνων χημικών, σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ που δημοσιεύεται σήμερα. Η ανασκόπηση ανά τέσσερα χρόνια του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ, μιας απαγόρευσης που επιβλήθηκε το 1987 στα αέρια που προκαλούνται από την ανθρώπινη δραστηριότητα τα οποία βλάπτουν το ευαίσθητο στρώμα του όζοντος που βρίσκεται σε μεγάλο ύψος, ανακάλυψε μακροπρόθεσμες μειώσεις στην ατμόσφαιρα ουσιών που προκαλούν εξασθένηση του όζοντος, και την εν εξελίξει ανάκαμψη του στρατοσφαιρικού όζοντος. «Η τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική ανακάμπτει, ενώ εξακολουθεί να συμβαίνει κάθε χρόνο. Ως αποτέλεσμα του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ έχει αποφευχθεί μια πολύ πιο σοβαρή εξασθένιση του όζοντος στις πολικές περιοχές», σημειώνεται στην έκθεση. Η τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική αναμενόταν να κλείσει σταδιακά, επιστρέφοντας στα επίπεδα του 1980, τη δεκαετία του 2060, σύμφωνα με την έκθεση. «Στοιχεία που παρουσίασαν οι συγγραφείς δείχνουν πως το στρώμα του όζοντος σε ορισμένα τμήματα της στρατόσφαιρας ανακάμπτει με ρυθμό 1-3% ανά δεκαετία από το 2000», ανέφερε σε μια ανακοίνωση ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός. «Με αυτούς τους ρυθμούς προβολής, το όζον του Βορείου Ημισφαιρίου και του μεσαίου γεωγραφικού πλάτους προβλέπεται να επανέλθει πλήρως μέχρι τη δεκαετία του 2030, ακολουθούμενο από το Νότιο Ημισφαίριο στη δεκαετία του 2050 και τις πολικές περιοχές μέχρι το 2060». Ο ΟΗΕ έχει ήδη χαιρετίσει την επιτυχία του Πρωτοκόλλου, με βάση το οποίο απαγορεύθηκαν ή σταμάτησε σταδιακά η χρήση των χημικών που προκαλούν εξασθένιση του στρώματος του όζοντος, περιλαμβανομένων των χλωροφθορανθράκων (CFC) που χρησιμοποιούνταν ευρέως κάποτε στα ψυγεία και στα σπρέι, ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η πρώτη φορά που υπάρχουν ενδείξεις ότι η τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική έχει μειωθεί σε μέγεθος και βάθος από το 2000. Στην Αρκτική, οι ετήσιες μεταβολές είναι πολύ μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί αν έχει υπάρξει μια οριστική ανάκαμψη του στρώματος του όζοντος από το 2000. Ωστόσο, αν και η χρήση των περισσότερων απαγορευμένων αερίων έχει σταματήσει σταδιακά, η έκθεση εντοπίζει τουλάχιστον μία παραβίαση του πρωτοκόλλου: μια απροσδόκητη αύξηση της παραγωγής και των εκπομπών CFC-11 από την ανατολική Ασία από το 2012. Η χώρα ή οι χώρες από την οποία/τις οποίες προήλθε δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, σύμφωνα με την έκθεση. Αν οι εκπομπές CFC-11 συνεχίζονταν με τον ίδιο ρυθμό, η επιστροφή των χημικών που προκαλούν εξασθένιση του όζοντος στο μέσο γεωγραφικό πλάτος και στους πόλους στις τιμές τους του 1980 θα καθυστερούσε περίπου κατά επτά και είκοσι χρόνια, αντίστοιχα, αναφέρεται στην έκθεση. https://www.tanea.gr/2018/11/05/science-technology/apokathistatai-stasiaka-to-stroma-tou-ozontos/

Δείτε πως φαίνεται η Γη από 43 εκατ. χιλιόμετρα μακριά. Η NASA εκτόξευσε το Parker Solar Probe, ένα όχημα που «ταξιδεύει» την ανθρωπότητα για πρώτη φορά ως τον Ήλιο. Ένα πρόγραμμα που θα εμπλουτίσει τις γνώσεις μας για το άστρο του ηλιακού μας συστήματος και παράλληλα για τη «γειτονιά» μας στο αχανές Σύμπαν. Το Parker Solar Probe, ωστόσο, προσφέρει μοναδικές εικόνες από το ταξίδι του. Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο άνθρωπος αντικρίζει το «σπίτι του», τη Γη, από απόσταση 43 εκατ. χιλιομέτρων, όπως φαίνεται στο ταξίδι προς τον Ήλιο! Μία στιγμή ιστορική, που η NASA την τίμησε με όλη τη μεγαλοπρέπεια που της αρμόζει. Ο πλανήτης μας, πιο φωτεινός απ' όσο φανταζόμασταν ότι φαίνεται από τόσο μεγάλη απόσταση και με τον Ήλιο στην... πλάτη, διακρίνεται καθαρά στο κέντρο της φωτογραφίας που δημοσίευσε η NASA, με φόντο αμέτρητα «φωτεινά λαμπάκια», που αντιστοιχούν σε άστρα, πλανήτες και κάθε λογής ουράνια σώματα που βρίσκονται στη «γωνιά» αυτή του Milky Way. Το Parker Solar Probe ξεκίνησε την αποστολή του να «αγγίξει τον Ήλιο» πριν από λίγες εβδομάδες. Στόχος του είναι να ερευνήσει την ατμόσφαιρα του άστρου μας και να «εκπέμψει» χρήσιμες πληροφορίες για την εξερεύνηση του Διαστήματος, στο οποίο η ανθρωπότητα έχει στρέψει το βλέμμα της. Το μεγάλο ταξίδι με προορισμό τον Ήλιο, ξεκίνησε στις 12 Αυγούστου. Το διαστημόπλοιο αναμένεται να φτάσει στη θέση του γύρω από το άστρο τον Νοέμβριο, χρησιμοποιώντας ως... ώθηση τη βαρύτητα της Αφροδίτης, σε ένα ταξίδι που δεν δοκιμάζονται απλώς οι τεχνολογικές ικανότητες της ανθρωπότητας και η αντοχή των νέων υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή του σκάφους, αλλά και η γνώση των δυνάμεων του Σύμπαντος και πώς αυτές μπορούν να δημιουργήσουν «μονοπάτια» για τα μελλοντικά ταξίδια. «Στις 25 Σεπτεμβρίου, το Parker Solar Probe συνέλαβε μία οπτική της Γης, κατά τη διάρκεια της προώθησής του από τη βαρύτητα της Αφροδίτης, που έγινε για πρώτη φορά», ανέφερε ο εκπρόσωπος της NASA με ενθουσιασμό. Το ειδικά κατασκευασμένο διαστημόπλοιο θα «σταθμεύσει» σε μία απόσταση 6,1 εκατ. χιλιομέτρων από την επιφάνεια του Ήλιου, επτά φορές πιο κοντά από οποιοδήποτε άλλο σκάφος στο παρελθόν. Η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο είναι περίπου 150 εκατ. χιλιόμετρα. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/722747_deite-pos-fainetai-i-gi-apo-43-ekat-hiliometra-makria-foto

Στην ανατολική Ανταρκτική το πιο κρύο μέρος στη Γη. Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες στη Γη έχουν καταγραφεί στην ανατολική Ανταρκτική, κοντά στον νότιο πόλο. Όμως, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μπορούν να πέσουν ακόμη πιο χαμηλά από ό,τι νόμιζαν έως τώρα. Τον Ιούλιο 1983 καταγράφηκε με επίγειες μετρήσεις στον σοβιετικό Σταθμό Βοστόκ της Ανταρκτικής η χαμηλότερη επιφανειακή θερμοκρασία που έχει μετρηθεί ποτέ στη Γη, στους μείον 89,2 βαθμούς Κελσίου. Το 2010, με τη βοήθεια δορυφόρων, καταγράφηκε ρεκόρ χαμηλής θερμοκρασίας μείον 93 βαθμών του παγωμένου αέρα ακριβώς πάνω από την επιφάνεια, στο οροπέδιο της αν. Ανταρκτικής ανάμεσα στους θόλους Άργκους και Φούτζι, σε υψόμετρο 3.800 μέτρων. Τώρα, μια νέα ανάλυση στοιχείων της περιόδου 2004-2016 δείχνει ότι σε αυτή την περιοχή, υπό ορισμένες συνθήκες, η θερμοκρασία του αέρα πάνω από την επιφάνεια του εδάφους τον χειμώνα μπορεί να πέσει στους μείον 98 βαθμούς. Μάλιστα τόσο χαμηλές θερμοκρασίες δεν παρατηρήθηκαν μόνο σε ένα συγκεκριμένο σημείο, αλλά τουλάχιστον σε 100 στην ευρύτερη περιοχή του ανταρκτικού οροπεδίου. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον γεωεπιστήμονα Τεντ Σκάμπος του Εθνικού Κέντρου Δεδομένων Χιονιού και Πάγου του Πανεπιστημίου του Κολοράντο των ΗΠΑ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό έντυπο Geophysical Research Letters, δήλωσαν ότι αυτή η θερμοκρασία είναι κατά πάσα πιθανότητα η χαμηλότερη που μπορεί να υπάρξει στον πλανήτη μας. Στην παγωμένη Ανταρκτική κατά τους σκοτεινούς μήνες του χειμώνα η μέση θερμοκρασία είναι περίπου 34,4 βαθμοί Κελσίου. http://www.in.gr/2018/06/27/tech/stin-anatoliki-antarktiki-pio-kryo-meros-sti-gi/

Γη: Πάνω από τα τρία τέταρτα του εδάφους έχει υποβαθμισθεί. Πάνω από τα τρία τέταρτα (75%) του εδάφους του πλανήτη μας έχει ήδη υποβαθμισθεί λόγω των ποικίλων ανθρωπογενών και περιβαλλοντικών πιέσεων και το ποσοστό αυτό μπορεί να ξεπεράσει το 90% έως το 2050, προειδοποιούν οι επιστήμονες του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσίασαν το νέο Παγκόσμιο Άτλαντα Ερημοποίησης (World Atlas of Desertification). https://wad.jrc.ec.europa.eu/ Η συνεχής αύξηση του πληθυσμού, η ρύπανση, η ολοένα μεγαλύτερη κατανάλωση από ολοένα περισσότερους ανθρώπους, η αλλαγή χρήσεων γης, η κλιματική αλλαγή και άλλοι παράγοντες έχουν ως συνέπεια κάθε χρόνο να διαβρώνεται, να υποβαθμίζεται και να καθίσταται ακατάλληλη για καλλιέργεια ή ακόμη και για κατοικία μια συνολική έκταση που αντιστοιχεί περίπου στη μισή Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Αφρική και η Ασία είναι αυτές που πλήττονται περισσότερο, όπου εντείνονται οι ανησυχίες για τη διατροφική ασφάλειά τους και όπου εκτοπίζονται οι περισσότεροι άνθρωποι από τα σπίτια τους, με συνέπεια -μεταξύ άλλων- να αυξάνονται οι ροές μεταναστών προς τη Δύση. Έως το 2050 περίπου 700 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι θα έχουν εκτοπισθεί λόγω διαφόρων αιτιών που συνδέονται με την υποβάθμιση του εδάφους και τους ανεπαρκείς πόρους για την επιβίωσή τους. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η υποβάθμιση της γης, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση περίπου 10% των αποδόσεων των γεωργικών καλλιεργειών έως το 2050. Οι μεγαλύτερες μειώσεις αναμένονται στην Ινδία, στην Κίνα και στην υποσαχάρια Αφρική. Η έκθεση εκτιμά ότι μόνο στην ΕΕ το ετήσιο κόστος από την κάθε είδους υποβάθμιση του εδάφους είναι της τάξης των δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν το ένα δέκατο της επικράτειάς της (8% ή περίπου 140 εκατομμύρια στρέμματα) είναι ευάλωτο σε σταδιακή ερημοποίηση, ιδίως στη Νότια, Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Δεκατρείς χώρες έχουν δηλώσει ότι επηρεάζονται από την ερημοποίηση: Ελλάδα, Κύπρος, Βουλγαρία, Κροατία, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ουγγαρία και Λετονία. Ο νέος Άτλας είναι ο τρίτος κατά σειρά: ο πρώτος είχε παρουσιασθεί το 1992 πριν τη Σύνοδο για τη Γη στο Ρίο και ο δεύτερος το 1998. Μεταξύ άλλων μέτρων που πρέπει να ληφθούν, ο Άτλας προτείνει να αυξηθούν οι αποδόσεις των γεωργικών καλλιεργειών με κάθε δυνατό τρόπο, να προωθηθεί ευρέως η φυτοφαγική διατροφή με αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης κρέατος και ζωικών πρωτεϊνών, να μειωθεί δραστικά η εκτεταμένη σπατάλη στην κατανάλωση τροφίμων κ.ά. http://www.tovima.gr/science/article/?aid=994813

Η κλίση της Γης ως προϋπόθεση για τη ζωή. Κατά τη διάρκεια του χθεσινού θερινού ηλιοστασίου, το βόρειο ημισφαίριο της Γης πλησίασε τον Ηλιο, για να απολαύσει τη μεγαλύτερη ημέρα του χρόνου. Το θερινό ηλιοστάσιο συμβαίνει επειδή η Γη δεν περιστρέφεται κάθετα, αλλά υπό γωνία 23,5 μοιρών. Η γωνία αυτή έκανε τους αστρονόμους να αναρωτιούνται εάν η ελαφρά αυτή μετατόπιση ευθύνεται για την ύπαρξη συνθηκών, κατάλληλων για την εμφάνιση ζωής. Το υπαρξιακό αυτό ερώτημα έχει βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, καθώς οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει χιλιάδες εξωπλανήτες, σε τροχιά γύρω από άλλα άστρα του γαλαξία μας. Η ζωή είναι δυνατόν να αναπτυχθεί σε εξωπλανήτη, με τροχιά παραπλήσια της δικής μας; Ή μήπως η ζωή εμφανίζεται σε πλανήτες των οποίων ο άξονας περιστροφής είναι κάθετος; Παρότι οι αστρονόμοι δεν έχουν υπολογίσει ακόμη τον άξονα περιστροφής εξωπλανήτη, υποπτεύονται ότι αυτός θα εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις, όπως συμβαίνει και με τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Ο Ερμής, με κλίση περιστροφής 0,03 μοιρών, είναι σχεδόν κάθετος, ενώ ο Ουρανός εμφανίζει κλίση 82,23 μοιρών. Τα δύο αυτά ακραία παραδείγματα μη κατοικήσιμων πλανητών θα μπορούσαν να μπερδέψουν τον επιστημονικό κόσμο, καθώς και οι δύο παραπάνω πλανήτες μοιράζονται πολλά κοινά στοιχεία με τη Γη, όπως εξηγεί ο Ρενέ Χέλερ, αστρονόμος του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ. Αν ο πλανήτης δεν εμφανίζει κλίση στην περιστροφή του, δεν θα είχε διακριτές εποχές. Τα ημισφαίρια δεν θα πλησίαζαν και δεν θα απομακρύνονταν από τα άστρα τους. Αντίθετα, οι πόλοι θα ήταν τόσο ψυχροί, που το διοξείδιο του άνθρακα θα απορροφάτο στον ουρανό, στερώντας από τον πλανήτη αναγκαία για ζωή θερμότητα, αλλά και την ικανότητα δημιουργίας νερού σε υγρή μορφή. Αν πάλι ο πλανήτης εμφάνιζε οριζόντιο άξονα περιστροφής, η ζωή δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί σε αυτόν. Με οριζόντιο άξονα περιστροφής, κάθε μορφή ζωής θα έπρεπε να προσαρμοσθεί σε εναλλαγές μεγάλου ψύχους και ακραίων θερμών θερμοκρασιών. Ο δρ Χέλερ υποστηρίζει ότι ο ιδανικός άξονας περιστροφής κυμαίνεται μεταξύ 10 και 40 μοιρών. Ο αστρονόμος του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, Ρόρι Μπαρνς, διαφωνεί. «Η γωνία περιστροφής των 23,5 μοιρών δεν έχει τίποτα το ιδιαίτερο. Μπορεί να έχει κάποιος τέτοιο άξονα περιστροφής ή κάποια άλλη γωνία και ο πλανήτης θα μπορούσε να επιτρέψει την ανάπτυξη ζωής στην επιφάνειά του. Το μόνο που χρειάζεται, είναι παχύ ατμοσφαιρικό στρώμα, ικανό να μεταφέρει θερμότητα στις παγωμένες ζώνες του πλανήτη», λέει ο δρ Μπαρνς. Ο ωκεανολόγος Ντέιβιντ Φερέρα του Πανεπιστημίου του Ρέντινγκ στη Βρετανία λέει ότι έρευνα του 2014 έδειξε πως ακόμη και πλανήτες με ακραία γωνία περιστροφής, όπως ο Ουρανός, μπορεί να επιτρέψουν την ανάπτυξη ζωής στην επιφάνειά τους, εφόσον διαθέτουν εκτεταμένο ωκεανό. Ενας ωκεανός είναι ικανός να απορροφήσει τη θερμότητα του καλοκαιριού, απελευθερώνοντας τη θερμότητα αυτή τον χειμώνα και επιτρέποντας στον πλανήτη να παραμένει εύκρατος. http://www.kathimerini.gr/970890/article/epikairothta/episthmh/h-klish-ths-ghs-ws-proupo8esh-gia-th-zwh

Τρία γιγάντια φαράγγια ανακαλύφθηκαν θαμμένα κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής. Βρετανοί γεωεπιστήμονες ανακάλυψαν κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής τρία τεράστια και βαθιά φαράγγια, καθένα από τα οποία έχει μήκος εκατοντάδων χιλιομέτρων και ελίσσεται ανάμεσα σε ψηλά βουνά, χωρίς να είναι ορατά πάνω από την καλυμμένη με χιόνια και πάγους επιφάνεια. Οι ερευνητές του πολικού ερευνητικού προγράμματος PolarGAP, με επικεφαλής τη δρα Κέιτ Γουίντερ του Τμήματος Γεωγραφίας και Περιβαλλοντικών Επιστημών του βρετανικού Πανεπιστημίου Νορθάμπρια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωφυσικής «Geophysical Research Letters», πραγματοποίηαν την ανακάλυψη με τη βοήθεια ιπτάμενου ραντάρ, σύμφωνα με το BBC. Οπως ανέφεραν, αν οι πάγοι της Ανταρκτικής λιώσουν κι άλλο λόγω της κλιματικής αλλαγής, τότε τα υπόγεια φαράγγια θα επιταχύνουν την μετακίνηση των λιωμένων πάγων προς τη θάλασσα, με συνέπεια την άνοδο της στάθμης των υδάτων. «Τα φαράγγια αυτά λειτουργούν ως κανάλια του πάγου από το κέντρο της ηπείρου προς την ακτή. Συνεπώς, αν οι κλιματικές συνθήκες αλλάξουν στην Ανταρκτική, θα πρέπει να περιμένουμε τον πάγο να κυλήσει πολύ πιο γρήγορα προς τη θάλασσα. Αυτό τα κάνει πραγματικά σημαντικά και, παρόλα αυτά, δεν γνωρίζαμε την ύπαρξή τους έως τώρα» δήλωσε η Γουίντερ. Το μεγαλύτερο από τα φαράγγια (Foundation Trough) έχει μήκος άνω των 350 χιλιομέτρων και πλάτος 35 χιλιομέτρων. Το δεύτερο (Patuxent Trough) έχει μήκος πάνω από 300 χιλιόμετρα και πλάτος πάνω από 15 χιλιόμετρα, ενώ το τρίτο φαράγγι (Offset Rift Basin) έχει μήκος άνω των 150 χιλιομέτρων και πλάτος περίπου 30 χιλιομέτρων. Τα φαράγγια είναι θαμμένα κάτω από πολλές εκατοντάδες μέτρα πάγου. Έτσι, για να φθάσει κανείς στον πάτο του μεγαλύτερου φαραγγιού, θα πρέπει να κάνει γεώτρηση βάθους άνω των δύο χιλιομέτρων. Το πρόγραμμα PolarGAP χρηματοδοτείται κυρίως από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), που θέλει να συλλέξει στοιχεία για μια περιοχή του πλανήτη, την οποία οι δορυφόροι δεν μπορούν να δουν. Έτσι, ο μόνος τρόπος για να μην μείνει «τυφλή» αυτή η περιοχή, είναι να γίνει συλλογή στοιχείων από αεροπλάνα. Αυτό έκανε η ομάδα της Γουίντερ, που χρησιμοποίησε αερομεταφερόμενο ραντάρ ικανό να δει κάτω από τον πάγο. Είναι πιθανό ότι αυτά τα γιγάντια φαράγγια κοντά στο Νότιο Πόλο δημιουργήθηκαν στη διάρκεια μιας προηγούμενης εποχής παγετώνων. Δείτε εδώ τον σύνδεσμο για την επιστημονική δημοσίευση. https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1029/2018GL077504 http://www.kathimerini.gr/966140/article/epikairothta/episthmh/tria-gigantia-faraggia-anakalyf8hkan-8ammena-katw-apo-toys-pagoys-ths-antarktikhs

Μυστηριώδης αύξηση του τριχλωροφθορομεθάνιου καταστρέφει το όζον. Οι επιστήμονες ανίχνευσαν την απρόσμενη αύξηση στην ατμόσφαιρα της Γης των επιπέδων μιας χημικής ουσίας που είναι άκρως καταστροφική για το στρώμα του όζοντος. Πρόκειται για ένα χλωροφθοράνθρακα, το τριχλωροφθορομεθάνιο (CFC-11), που είχε απαγορευθεί από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το 1987, εμφάνιζε σταθερή μείωση έως το 2012, αλλά έκτοτε η εν λόγω ουσία φαίνεται να αυξάνει και πάλι στην ατμόσφαιρα. Η αιτία γι’ αυτό παραμένει μυστηριώδης, αλλά, σύμφωνα με τις έως τώρα ενδείξεις, οι νέες πηγές των παράνομων εκπομπών βρίσκονται στην Ανατολική Ασία. Αν συνεχισθεί αυτή η αυξητική τάση, μπορεί να «φρενάρει» την ανάκαμψη της τρύπας του όζοντος και να επιδεινώσει την κλιματική αλλαγή. Το CFC-11 είναι ένας από τους χλωροφθοράνθρακες που είχαν αρχικά αναπτυχθεί ως ψυκτικές ουσίες στη δεκαετία του 1930, ενώ χρησιμοποιούνταν επίσης στα σπρέι, ως διαλυτικά κ.α. Μετά από μερικές δεκαετίες, έγινε αντιληπτό ότι οι ουσίες αυτές, όταν διασπώνται στην ατμόσφαιρα, απελευθερώνουν άτομα χλωρίου που μπορούν να καταστρέψουν γρήγορα τα μόρια του όζοντος. Η ανακάλυψη μιας μεγάλης «τρύπας» πάνω από την Ανταρκτική οδήγησε στην υπογραφή του πετυχημένου διακρατικού Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ, το οποίο απαγόρευσε την παραγωγή των χλωροφθορανθράκων (συμπεριλαμβανομένου του CFC-11) στις ανεπτυγμένες χώρες στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και στον υπόλοιπο κόσμο έως το 2010. Καθώς σταμάτησε η παραγωγή, οι επιστήμονες περίμεναν να δουν μια σταδιακή μείωση των επιπέδων αυτών των χημικών ουσιών στην ατμόσφαιρα και αυτό όντως έχουν δει, γι’ αυτό άλλωστε εκτιμούν ότι σε λίγες δεκαετίες θα έχει αποκατασταθεί η «τρύπα» του όζοντος. Όμως, οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ερευνητές, με επικεφαλής τον Στέφεν Μόντζκα της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ) των ΗΠΑ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο Nature, https://www.nature.com/articles/s41586-018-0106-2 σύμφωνα με το BBC και τους New York Times, προειδοποιούν ότι μετά το 2012 η μείωση των επιπέδων του CFC-11 έχει επιβραδυνθεί κατά περίπου 50%, πράγμα που σημαίνει ότι νέες εκπομπές έχονται πλέον να προστεθούν στις προϋπάρχουσες. Όμως δεν μπορούν ακόμη να εντοπίσουν τον «ένοχο». Κάποιοι υποψιάζονται την Κίνα ή άλλες ασιατικές χώρες, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι νέες πηγές εκπομπών CFC-11, αν δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα, θα καθυστερήσουν την ανάκαμψη της τρύπας του όζοντος, «ίσως και κατά μία δεκαετία», σύμφωνα με τον Μότζκα. Επίσης, οι νέες παράνομες εκπομπές μπορεί να συμβάλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη. http://www.in.gr/2018/05/17/tech/mystiriodis-ayksisi-tou-trixlorofthoromethaniou-katastrefei

Μίνι φεγγάρια δημιούργησαν τις ηπείρους της Γης H κρατούσα θεωρία αναφέρει ότι η Σελήνη αποτελεί προϊόν της σύγκρουσης της Γης με ένα διαστημικό σώμα με το μέγεθος του Αρη. Η σύγκρουση, όπως είναι ευνόητο, ήταν κατακλυσμική εκτοξεύοντας στο Διάστημα μεγάλο αριθμό θραυσμάτων τα οποία μπήκαν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη μας και προοδευτικά ενώθηκαν σχηματίζοντας τη Σελήνη. Εχει διαπιστωθεί ότι αμέσως μετά τον σχηματισμό της Γης πριν από περίπου 4,5 δισ. έτη υπήρξε μια περίοδος όπου ο πλανήτης μας βομβαρδιζόταν κυριολεκτικά από μικρότερα και μεγαλύτερα διαστημικά σώματα. Την δεκαετία του 1980 διατυπώθηκε η θεωρία ότι πριν από το συμβάν που οδήγησε στην γέννηση της Σελήνης ο ανηλεής βομβαρδισμός από τα διάφορα διαστημικά σώματα είχε παρόμοια αποτελέσματα. Ο βομβαρδισμός έστειλε στο Διάστημα υλικά τα οποία σχημάτισαν μικρού μεγέθους σώματα που αρχικά λειτουργούσαν ως δορυφόροι της Γης. Σύμφωνα με αυτή την θεωρία στην συνέχεια οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις αυτών των… μίνι φεγγαριών με την Γη υποχρέωσε κάποια από αυτά να εξοριστούν σε άλλες περιοχές του ηλιακού μας συστήματος και κάποια άλλα να πέσουν πάνω στον πλανήτη μας. Διεθνής ομάδα επιστημόνων από την Γερμανία, την Αυστρία και το Ισραήλ αποφάσισε να διερευνήσει τι συνέβη όταν αυτά τα μίνι φεγγάρια έπεσαν πάνω στην Γη. Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η πτώση αυτών των φεγγαριών στην Γη προκάλεσε τον σχηματισμό των πρώτων ηπείρων στην επιφάνεια του πλανήτη μας. Φυσικά η εξαιρετικά ενεργή γεωλογικά Γη στην πορεία μετασχημάτισε πολλές φορές τις ηπείρους της αλλά παρόλα αυτά είναι σημαντικό να γνωρίζουμε το σημείο εκκίνησης και την καταγωγή των ηπείρων. Οι προσομοιώσεις που έκαναν οι ερευνητές δείχνουν επίσης ότι η πτώση αυτών των μίνι φεγγαριών εκτός από την γέννηση των ηπείρων συνέβαλε και στην μεταβολή της περιόδου περιστροφής της Γης «κλειδώνοντας» την στις 23 ώρες 56 λεπτά 4,1 δευτ. Ο χρόνος περιστροφής της Γης έχει παίξει σύμφωνα με τους ειδικούς κομβικό ρόλο στην παρουσία της ζωής πάνω σε αυτή. Αν λοιπόν η νέα θεωρία είναι σωστή τότε μάλλον χρωστάμε την ύπαρξη μας σε αυτά τα μίνι φεγγάρια αφού μας προσέφεραν τις κατάλληλες γεωατμοσφαιρικές συνθήκες για να ζούμε. http://www.in.gr/2018/05/16/tech/mini-feggaria-dimiourgisan-tis-ipeirous-tis-gis/

Πλαστική σακούλα βρέθηκε στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών. Στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών του πλανήτη μας, στην Τάφρο των Μαριανών στον Ειρηνικό Ωκεανό, σε βάθος 10.898 μέτρων, οι επιστήμονες βρήκαν μια πλαστική σακούλα. Από τα περίπου 3.500 ανθρωπογενή απορρίμματα που βρέθηκαν στους βυθούς με τη βοήθεια υποθαλάσσιων ρομποτικών οχημάτων, πάνω από το ένα τρίτο ήταν μακροπλαστικά, δηλαδή ορατά κομμάτια πλαστικού μεγαλύτερα των πέντε χιλιοστών το καθένα. Περίπου το 90% από αυτά προέρχονταν από πλαστικά μιας χρήσης. Οι ερευνητές της ιαπωνικής επιστημονικής υπηρεσίας JAMSTEC (Japan Agency for Marine-Earth Science and Technology), που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιβαλλοντικό περιοδικό Marine Policy, http://www.in.gr/2018/05/12/tech/plastiki-sakoula-vrethike-sto-vathytero-simeio-ton-okeanon/ ανέφεραν ότι τα πλαστικά μιας χρήσης είναι πανταχού παρόντα σε βάθη άνω των 6.000 μέτρων. Η μελέτη εστιάσθηκε μόνο σε σκουπίδια που έχουν επικαθήσει στο βυθό και όχι σε όσα επιπλέουν στο νερό, που είναι ασφαλώς ακόμη περισσότερα. Ενδεικτικά, η πυκνότητα των πλαστικών στο βυθό του βόρειου Ειρηνικού κυμαίνεται από 17 έως 335 απορρίμματα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο σε βάθος 1.092 έως 5.977 μέτρων. http://www.in.gr/2018/05/12/tech/plastiki-sakoula-vrethike-sto-vathytero-simeio-ton-okeanon/

ΗΠΑ: Η κυβέρνηση Τραμπ διακόπτει το πρόγραμμα παρακολούθησης διοξειδίου του άνθρακα της NASA. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διέκοψε όλη τη χρηματοδότηση του συστήματος παρακολούθησης άνθρακα της NASA, το οποίο καταγράφει τις παγκόσμιες προσπάθειες μείωσης εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Το πρόγραμμα έλειπε από τη συμφωνία που υπογράφηκε πρόσφατα από το Κογκρέσο, λόγω «δημοσιονομικών περιορισμών και υψηλότερων προτεραιοτήτων στον προϋπολογισμό των επιστημών». Το έργο αυτό, το οποίο κοστίζει περίπου δέκα εκατομμύρια δολάρια ετησίως, παρακολουθεί τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα της Γης, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην επαλήθευση των εθνικών μειώσεων εκπομπών, όπως απαιτείται από τη Συμφωνία του Παρισιού του 2015. Η συμφωνία, από την οποία αποχώρησαν οι ΗΠΑ, απαιτεί σημαντικές μειώσεις των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής. Το πρόγραμμα παρακολούθησης του άνθρακα, καθώς και τα σχετικά ερευνητικά έργα για την κατανόηση του όγκου του άνθρακα που περιέχεται στις καταβόθρες άνθρακα όπως τα δάση και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, βοηθά τις χώρες και τις πόλεις να καταγράψουν τις εκπομπές τους και προσδιορίζει τα μέσα με τα οποία οι εκπομπές μπορούν να μειθωούν. Ο πρόεδρος ων ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στο παρελθόν εξέφρασε την άποψη ότι η κλιματική αλλαγή είναι «κινεζική απάτη», διόρισε τον Ρεπουμπλικάνο πολιτικό Τζιμ Μπράιντενσταϊν ως διοικητή της NASA. Ο Μπράιντενσταϊν, του οποίου ο διορισμός επικυρώθηκε από τη Γερουσία τον Απρίλιο, δεν έχει επιστημονικό παρελθόν, έχει εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με την επιστημονική συναίνεση για την κλιματική αλλαγή και έχει ήδη προτείνει την εξάλειψη άλλων σχετικών προγραμμάτων. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προηγουμένως ζητήσει να μειωθεί ο προϋπολογισμός της NASA για τη γεωλογία και την κλιματική επιστήμη, και επίσης έχει προτείνει περικοπή κατά 31% στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Προστασίας του Περιβάλλοντος. Αντ' αυτού, ο Τραμπ έχει επιδείξει ενδιαφέρον για την επανδρωμένη διαστημική έρευνα, ζητώντας από τη NASA να στείλει αστροναύτες στον Άρη κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Ο προϋπολογισμός του Λευκού Οίκου για το οικονομικό έτος 2019 εκφράζει αυτές τις τάσεις. http://www.naftemporiki.gr/story/1349746/ipa-i-kubernisi-tramp-diakoptei-to-programma-parakolouthisis-diokseidiou-tou-anthraka-tis-nasa

Το γαλλικό Energy Observer στην Κρήτη - Το πρώτο σκάφος υδρογόνου στον κόσμο! Το γαλλικό σκάφος Energy Observer αποτελεί το μοναδικό στον κόσμο, το οποίο κινείται αποκλειστικά με υδρογόνο, ενώ εκμεταλλεύεται πλήρως την ηλιακή και την αιολική ενέργεια. Αυτό το κομψοτέχνημα της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας βρίσκεται από το μεσημέρι της Τρίτης στο Ενετικό λιμάνι των Χανίων. Το σκάφος κατασκευάστηκε τον Απρίλιο του 2017 και βρίσκεται σε μία 6ετή παγκόσμια περιοδεία, προκειμένου να διαδώσει την τεχνολογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και για να δοκιμαστεί σε κανονικές συνθήκες, προκειμένου στο μέλλον, η τεχνολογία που χρησιμοποιεί, να αποτελέσει εφαλτήριο για μετακινήσεις στη θάλασσα, με σεβασμό στο περιβάλλον και χωρίς τη χρήση συμβατικών καυσίμων. Το πλήρωμά του είναι ο Βικτοριέν Ερουσάρ (αξιωματικός του εμπορικού ναυτικού και πρώην οδηγός αγωνιστικών σκαφών) και ο Τζερόμ Ντελαφός (επαγγελματίας δύτης και παραγωγός ντοκιμαντέρ). Πάνω από 30 άνθρωποι εργάζονται στο συγκεκριμένο σχέδιο από το 2015, ώστε το πρώην αγωνιστικό σκάφος, που κατασκευάστηκε στον Καναδά το 1983 από τον Νάιτζελ Αϊρενς, να μετατραπεί στο… «Energy Observer». Το μήκος του σκάφους είναι 30,5 μέτρα, το βύθισμά του 12,8 μέτρα, ζυγίζει 28 τόνους και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα 8 με 10 κόμβους. Η ενέργεια που χρησιμοποιεί το σκάφος είναι από υδρογόνο, φυσικό αέριο, κλπ. Μπορεί να δημιουργήσει υδρογόνο για την κίνησή του, χρησιμοποιώντας το θαλασσινό νερό, κάνει επίσης χρήση ηλιακών πάνελς, ανεμογεννητριών, ηλεκτρικών κινητήρων μπαταριών λιθίου, κλπ. http://www.pronews.gr/epistimes/tehnologia/685281_galliko-energy-observer-stin-kriti-proto-skafos-ydrogonoy-ston-kosmo

Η ιστορία των ηπείρων της Γης σε 5 λεπτά. Οι ήπειροι δεν είχαν πάντα τη μορφή που έχουν σήμερα στον πλανήτη μας. Λόγω της κίνησης των τεκτονικών πλακών η αρχική περιοχή που προεξείχε των ωκεανών άλλαζε συνεχώς σχήμα. Αρχικά υπήρχε μόνο μία υπερήπειρος με τελευταία γνωστή μορφή της την Παγγαία και σήμερα έχουμε καταλήξει στη γεωγραφία των χωρισμένων ηπείρων. Ο Ιαν Γουέμπστερ, πρώην μηχανικός στην Google, αποφάσισε μαζί με κάποιους συνεργάτες του να αξιοποιήσουν γεωλογικά δεδομένα από έρευνες που έχουν πραγματοποιήσει επιστήμονες του Πανεπιστημίου Northern Arizona και να δημιουργήσουν ένα animation που ονόμασαν Ancient Earth Globe. Σε αυτό το animation καταγράφονται οι διεργασίες σχηματισμού των ηπείρων της Γης τα τελευταία 600 εκ. έτη. Η διαμόρφωση των ηπείρων από εκείνο το σημείο και μετά είναι σημαντική εκτός των άλλων επειδή σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία πριν από περίπου 600 εκ. έτη εμφανίστηκαν οι πρώτες σύνθετες μορφές ζωής στην Γη. https://www.youtube.com/watch?v=j0aYIvq_PT4 http://www.tovima.gr/science/technology-planet/article/?aid=974727

Αστρονόμοι έριξαν μια βαθύτερη ματιά στα μεσαία σύννεφα της Αφροδίτης. Η Αφροδίτη είναι γνωστή για τα πυκνά και τοξικά νέφη της από θειικό οξύ που καλύπτουν όλο τον πλανήτη, καθώς και για τους δυνατούς ανέμους που φυσούν με ταχύτητα εκατοντάδων χιλιομέτρων την ώρα. Οι αστρονόμοι δυσκολεύονται να διαπεράσουν αυτή την ατμόσφαιρα, αλλά τώρα χρησιμοποίησαν υπέρυθρες εικόνες για να «κατασκοπεύσουν» το μεσαίο στρώμα των νεφών, που βρίσκεται σε ύψος 50 έως 55 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη. Η μελέτη της δυναμικής και της μορφολογίας των μέσων νεφών της Αφροδίτης έγινε με συνεργασία επαγγελματιών και ερασιτεχνών αστρονόμων. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν και επίγειες παρατηρήσεις από δύο ερασιτέχνες, ένας από τους οποίους ήταν ο Έλληνας ερασιτέχνης αστρονόμος Μάνος Καρδάσης, ο οποίος παρατηρεί εδώ και χρόνια την Αφροδίτη. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι τα μεσαία νέφη έχουν μια απρόσμενα μεγάλη ποικιλία σχημάτων που αλλάζουν διαχρονικά και είναι πολύ διαφορετικά από τα σύννεφα στο ανώτερο στρώμα (σε ύψος περίπου 70 χιλιομέτρων), τα οποία συνήθως μελετώνται με φωτογραφίες από το υπεριώδες μέρος του φάσματος. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Geophysical Research Letters της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης, βρήκε επίσης μεταβολές στην ανακλαστικότητα των μεσαίων νεφών (κατά 3% έως 21%), δηλαδή στο πόσο ηλιακό φως ανακλάται πίσω στο διάστημα. Από αυτό θα μπορούσαν να εξαχθούν συμπεράσματα για την παρουσία νερού, μεθανίου ή άλλων ουσιών που απορροφούν την ηλιακή ακτινοβολία. Οι κινήσεις των μεσαίων νεφών, σε συνδυασμό με προηγούμενες παρατηρήσεις από τις αποστολές Venus Express της ESA και Messenger της NASA, επέτρεψαν στους ερευνητές να ανακατασκευάσουν μια εικόνα των ανέμων της Αφροδίτης κατά την τελευταία δεκαετία, δείχνοντας ότι οι άνεμοι στο μεσαίο στρώμα της ατμόσφαιρας είναι ταχύτεροι στον ισημερινό του «καυτού» πλανήτη και, όπως στα ανώτερα νέφη, αλλάζουν ταχύτητα έως κατά 50 χλμ/ώρα στη διάρκεια μερικών μηνών. Αυτά τα ευρήματα θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την Αφροδίτη και να ρίξουν φως σε άλλους πλανήτες και εξωπλανήτες με παρόμοια χαρακτηριστικά. «Παρατηρήσαμε τελείως αναπάντεχα συμβάντα. Ανακαλύψαμε ότι τα μεσαία νέφη δεν είναι τόσο ήσυχα ή τόσο βαρετά, όσο φαίνονταν στην διάρκεια προηγούμενων αποστολών», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Χαβιέ Περάλτα της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας (JAXA). Η νέα μελέτη βασίστηκε σε εικόνες που τράβηξε η ιαπωνική διαστημοσυσκευή Akatsuki που έφθασε στην Αφροδίτη το Δεκέμβριο του 2015, με κύριο στόχο να ρίξει φως στο ασυνήθιστο φαινόμενο η ατμόσφαιρα να κινείται πέριξ του πλανήτη πολύ πιο γρήγορα από ό,τι περιστρέφεται ο ίδιος ο πλανήτης, κάτι που συμβαίνει επίσης στο δορυφόρο Τιτάνα του Κρόνου και σε πολλούς εξωπλανήτες. Η Αφροδίτη χρειάζεται 243 γήινες μέρες για μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονα της (η διάρκεια της μέρας της), όμως η ατμόσφαιρα της κάνει μόνο τέσσερις γήινες μέρες για να «κυκλώσει» τον πλανήτη, κινούμενη περίπου 60 φορές πιο γρήγορα από αυτόν. Οι επιστήμονες υποπτεύονται ότι οι μεταβολές στα νέφη και στην ανακλαστικότητα μπορεί να συνδέονται με την μεγάλη επιτάχυνση στην περιστροφή της ατμόσφαιρας. Οι ερευνητές ανέλυσαν σχεδόν 1.000 υπέρυθρες εικόνες των νεφών της Αφροδίτης (σε μήκη κύματος των 850-1.000 nm), τις οποίες τράβηξε μια από τις κάμερες του Akatsuki στη διάρκεια ενός έτους. Οι εικόνες δείχνουν νέες μορφολογίες νεφών, όπως ημισφαιρικές ασυμμετρίες, έντονες ασυνέχειες ή επιμήκεις "αγκιστροειδείς" λωρίδες, που υπόκεινται σε γρήγορες μεταβολές από μέρα σε μέρα. Οι εικόνες αποκαλύπτουν επίσης μια σκοτεινότερη ζώνη νεφών, στην οποία «εισβάλλουν» φωτεινά νέφη με στροβιλιζόμενα ή ποικιλόχρωμα σχήματα, κάτι που παραπέμπει στο φαινόμενο της κάθετης κίνησης θερμότητας και υγρασίας στην ατμόσφαιρα (στη Γη αυτό προκαλεί καταιγίδες). Σε άλλες περιπτώσεις, οι εικόνες δείχνουν νέφη λιγότερο ταραγμένα, που φαίνονται φωτεινά ή με πολλαπλές λωρίδες. Ακόμη οι εικόνες αποκάλυψαν ότι μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2016 το βόρειο ημισφαίριο της Αφροδίτης σκοτείνιαζε περιοδικά κάθε τέσσερις έως πέντε μέρες για άγνωστο μέχρι στιγμής λόγο. http://www.kathimerini.gr/1022723/article/epikairothta/episthmh/astronomoi-eri3an-mia-va8yterh-matia-sta-mesaia-synnefa-ths-afrodiths

Συζητούν την επιστροφή στην κόλαση. Όλοι συζητούν για το πότε η ανθρωπότητα θα «πατήσει πόδι» στον Άρη, όμως μερικοί επιστήμονες δεν έχουν βγάλει από το μυαλό τους έναν άλλο στόχο: μια νέα αποστολή στην «κολασμένη» Αφροδίτη, τον πιο καυτό και πιο πνιγηρό πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, όπου η θερμοκρασία φθάνει τους 470 βαθμούς Κελσίου, αρκετούς για να λιώσει μέταλλα. Νέφη στην Αφροδίτη Η πυκνή και τοξική ατμόσφαιρα της Αφροδίτης δημιουργεί στην επιφάνεια της μια πίεση έως 90 φορές μεγαλύτερη από αυτή στη Γη, σαν να βρίσκεται κανείς σε βάθος 900 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ ο πλανήτης μαστιγώνεται από κυκλωνικούς ανέμους ταχύτητας 360 χιλιομέτρων την ώρα. Μια εικόνα πολύ διαφορετική από αυτή που φαντάστηκαν οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν απεικόνιζαν συνήθως μια καταπράσινη και παραδεισένια Αφροδίτη, πνιγμένη σε δάση όπου τριγυρνούσαν…δεινόσαυροι. Μετά από αρκετά χρόνια χωρίς να έχει υπάρξει καμία αποστολή στην Αφροδίτη, κάτι αρχίζει ξανά να κινείται και να «ψήνεται». Αν και κοντινή στη Γη, οι επιστήμονες συνειδητοποιούν ότι ξέρουν πολύ λίγα γι’ αυτήν. Η Αφροδίτη είναι ένας ξεχασμένος πλανήτης, αλλά η δεκαετία του 2020 μπορεί να αποδειχθεί επίσης η δική της δεκαετία και όχι μόνο του Άρη. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) μελετά μια πρόταση για μια «αφροδίσια» αποστολή με το όνομα EnVision, ενώ και η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) έχει δεχτεί προτάσεις από επιστήμονες που «καίγονται» από περιέργεια για την Αφροδίτη. Ενώ η ρομποτική εξερεύνηση του Άρη υπήρξε υπόθεση των ΗΠΑ, η Αφροδίτη υπήρξε υπόθεση των Σοβιετικών στις δεκαετίες του ‘60, ’70 και ‘80. Η ΕΣΣΔ έστειλε σχεδόν 30 αποστολές και πολλές κατέληξαν σε αποτυχία, αλλά όσες πέτυχαν, έστειλαν τα πρώτα στοιχεία και τις πρώτες εικόνες από την επιφάνεια της. Το σοβιετικό Venera 7 ήταν το πρώτο που το 1970 προσεδαφίστηκε στην Αφροδίτη (και γενικότερα σε κάποιον άλλο πλανήτη), ενώ το Venera 9 έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες το 1975. Μέχρι σήμερα μόνο τα σοβιετικά σκάφη έχουν φωτογραφήσει την επιφάνεια του πλανήτη κάτω από τα πυκνά νέφη του. Ένα σοβιετικό σκάφος ανίχνευσε μάλλον μια αστραπή στην Αφροδίτη, ενώ ένα άλλο ανέλυσε δείγματα πετρωμάτων και βρήκε ότι είναι βασάλτες ηφαιστειακής προέλευσης, ένα πέτρωμα πολύ κοινό στη Γη. Ο βασαλτικός φλοιός της εκτιμάται ότι έχει πάχος δέκα έως 20 χιλιομέτρων. Η Αφροδίτη είναι πολύ δύσκολος πλανήτης για κοντινή παρατήρηση, καθώς τα διαστημικά σκάφη δεν μπορούν να επιβιώσουν για πολύ στην επιφάνειά της, παρά μόνο για δύο ώρες το πολύ. Πάντως σταδιακά, είτε σε τροχιά είτε κατεβαίνοντας για λίγο στην επιφάνεια, οι σοβιετικές αποστολές, τα αμερικανικά σκάφη Mariner και Magellan (το πρώτο που τέθηκε σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη το 1990), το ευρωπαϊκό Venus Express (σε τροχιά μεταξύ 2006-2014) και το ιαπωνικό Akatsuki (σε τροχιά από το 2015) έχουν πλέον συλλέξει μια σειρά από δεδομένα. Το ιαπωνικό σκάφος είναι σήμερα το μοναδικό σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη. Είναι γεωλογικά ενεργή Η παλαιότερη αντίληψη ότι η Αφροδίτη είναι γεωλογικά νεκρή, έχει πια εγκαταλειφθεί, καθώς έχουν βρεθεί ενδείξεις συνεχιζόμενης τεκτονικής και ηφαιστειακής δραστηριότητας, όπως τονίσθηκε και στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο σεληνιακής και πλανητικής επιστήμης στο Τέξας. Νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο επιφανειακός φλοιός της Αφροδίτης είναι σπασμένος σε πλάκες διαμέτρου 500 έως 1.000 χιλιομέτρων, που φαίνεται να κινούνται αργά, όπως οι πλάκες πάγου στους γήινους ωκεανούς, ασκώντας πιέσεις η μία στην άλλη. Η Γη και η Αφροδίτη έχουν μεγάλες ομοιότητες σε μέγεθος, μάζα, πυκνότητα, σύνθεση και βαρύτητα. Πιθανότατα έμοιαζαν σαν δίδυμες στο ξεκίνημα τους, αλλά στην πορεία τράβηξαν τελείως χωριστούς δρόμους. Η Γη απέκτησε οξυγόνο, ζωή και ένα σχετικά δροσερό κλίμα, ενώ η Αφροδίτη, μετά και από ένα παρατεταμένο «φαινόμενο του θερμοκηπίου», έγινε ολοένα πιο ξερή και καυτή (ενώ ο Άρης έγινε ξερός και κρύος), διαθέτοντας σήμερα μια ατμόσφαιρα κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα (σε ποσοστό 96,5%), λιγοστό άζωτο (3,5%) και αρκετά νέφη θειικού οξέος. Ένα μεγάλο μυστήριο είναι γιατί η ατμόσφαιρα της περιστρέφεται 60 φορές πιο γρήγορα από τον ίδιο τον πλανήτη. Δεν υπάρχει καθόλου νερό στην επιφάνεια της Αφροδίτης, η οποία κατά τα δύο τρίτα είναι ομαλές πεδιάδες διάσπαρτες από χιλιάδες ηφαίστεια, μερικά ακόμη ενεργά και με διάμετρο από ένα έως 240 χιλιόμετρα, από τα οποία χύνεται λάβα που έχει σκάψει κανάλια μήκους έως 7,000 χιλιομέτρων, πιο μακριά και από το Νείλο. Η υψηλότερη οροσειρά, που λέγεται Μάξγουελ, έχει μήκος 870 χιλιομέτρων και φθάνει σε ύψος 11,3 χιλιομέτρων, ξεπερνώντας κατά πολύ το Έβερεστ. Όπως και ο κάποτε ζεστός και υγρός Άρης, η Αφροδίτη ίσως πολύ παλιά είχε κατάλληλες συνθήκες για φιλοξενία ζωής. Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι η Αφροδίτη είχε μεγάλους ωκεανούς για πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρόνια στην πρώιμη ιστορία της. Το πότε και πώς χάθηκε όλο αυτό το νερό, αποτελεί ένα από τα μεγάλα αινίγματα που ζητούν απάντηση από μια μελλοντική αποστολή. Μερικοί προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστεί ανεξέλεγκτη η κλιματική αλλαγή στον πλανήτη μας, μπορούμε να δούμε στην Αφροδίτη το μέλλον της Γης. Η Αφροδίτη είναι ο δεύτερος πλανήτης σε απόσταση από τον Ήλιο και στην αρχαιότητα συχνά θεωρείτο ότι ήταν δύο διαφορετικά αστέρια, ο Αυγερινός (Εωσφόρος) και ο Αποσπερίτης (Έσπερος). Όπως φαίνεται από τη Γη, λόγω της κοντινής απόστασής της και των άκρως ανακλαστικών νεφών της (αντανακλούν το 75% του ηλιακού φωτός), είναι ο πιο φωτεινός πλανήτης ή ακόμη και άστρο στο νυχτερινό ουρανό. Η μέρα της (πλήρης περιστροφή περί τον άξονα της) διαρκεί 243 γήινες μέρες , γεγονός που την καθιστά με διαφορά τον πιο αργό πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα. Λόγω αυτής της «τεμπελιάς», ο μεταλλικός πυρήνας της διαμέτρου 6.000 χιλιομέτρων δεν μπορεί να γεννήσει ένα προστατευτικό μαγνητικό πεδίο όπως στη Γη (η ένταση του είναι μόνο το 0,000015 του γήινου). Επιπλέον, αν δει κανείς την Αφροδίτη από πάνω, περιστρέφεται ανάποδα από την φορά των περισσότερων άλλων πλανητών, με αποτέλεσμα ο Ήλιος φαίνεται να ανατέλλει στη δύση και να δύει στην ανατολή. Το έτος της (πλήρης περιφορά περί τον Ήλιο) διαρκεί περίπου 225 γήινες μέρες. Σχέδια επί χάρτου Αντίθετα με τον Άρη, είναι σχετικά εύκολο για ένα διαστημικό σκάφος να φθάσει στην Αφροδίτη. Το θέμα είναι πώς θα αντέξει εκεί. Η NASA και η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos συζητούν εδώ και τέσσερα χρόνια μια κοινή αποστολή (Venera-D), που θα μπορούσε να εκτοξευθεί μεταξύ 2023-2032, η οποία θα περιλαμβάνει μια τροχιακή διαστημοσυσκευή, μια στατική πλατφόρμα (άκατο) προσεδάφισης και ένα εναέριο όχημα εξερεύνησης σαν μπαλόνι. Προς το παρόν όμως, η συζήτηση δεν έχει φθάσει στο στάδιο της υλοποίησης, αλλά μελετά πώς η διαστημοσυσκευή που θα προσεδαφιστεί, θα αντέξει για μήνες πάνω στην καυτή Αφροδίτη και ποιες θα είναι οι επιστημονικές προτεραιότητες της αποστολής, συνεπώς ποια όργανα θα χρειασθούν. Αν η αποστολή προχωρήσει, η Ρωσία θα κατασκευάσει την τροχιακή διαστημοσυσκευή και την άκατο προσεδάφισης, ενώ οι ΗΠΑ το εναέριο όχημα. Ήδη η NASA -που δεν αποκλείει να κινηθεί και αυτόνομα με προορισμό την Αφροδίτη- μελετά μερικές «τρελές» ιδέες, ακόμη και μια επανδρωμένη με αστροναύτες αποστολή (HAVOC), η οποία δεν θα προσεδαφιστεί, αλλά θα κινείται με αερόπλοιο στο ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας, σε υψόμετρο 50 έως 60 χιλιομέτρων, εκεί όπου η θερμοκρασία και η πίεση μοιάζουν με την κατώτερη γήινη ατμόσφαιρα (με θερμοκρασία 20 έως 30 βαθμούς Κελσίου και πίεση όπως αυτή στην κορυφή του όρους Κιλιμάντζαρο). Από αυτό το αερόπλοιο ή μπαλόνι ή κάτι παρεμφερές, που θα κινείται με ηλιακή ενέργεια και με τα ρεύματα του αέρα, θα μπορεί να φωτογραφηθεί η Αφροδίτη, να σταλούν στην επιφάνειά της μικρότερες διαστημοσυσκευές και να γίνουν επιστημονικά πειράματα. Μερικοί τολμηροί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η Αφροδίτη μπορεί να υπήρξε ο πρώτος φιλόξενος για ζωή πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα και κάποιοι τολμούν να φανταστούν ότι ακραιόφιλοι μικροοργανισμοί μπορεί να ζουν μέχρι σήμερα στην ατμόσφαιρα της. https://physicsgg.me/2019/04/20/%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b1%cf%86%cf%81%ce%bf%ce%b4%ce%af%cf%84%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%b6%ce%b7%cf%84%ce%bf%cf%8d%ce%bd-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84/

(AMS) "Venus-16" Στις 7 Ιουνίου 1983, πριν από 35 χρόνια, ο αυτόματος διαπλανητικός σταθμός (AMS) "Venus-16" ξεκίνησε από το κοσμοδρόμιο Baikonur. Ο κύριος στόχος της αποστολής ήταν η δημιουργία ενός λεπτομερούς χάρτη της φυσικής κατάστασης που υπάρχει στην επιφάνεια, στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και circumplanetary χώρο, καθώς και η μελέτη της ατμόσφαιρας του πλανήτη από το ραδιόφωνο απόκρυψη της. Η δυσκολία ήταν ότι η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης είναι αδιαφανής και εμποδίζει την άμεση φωτογράφηση της επιφάνειάς της από τεχνητούς δορυφόρους. Πέντε ημέρες πριν από την έναρξη του Venus-16, ξεκίνησε ο αυτόματος διαπλανητικός σταθμός Venera-15, ο οποίος είχε ακριβώς τον ίδιο εξοπλισμό και τα ίδια καθήκοντα με το Venera-16 AMS. Και οι δύο διαπλανητικοί σταθμοί (Venera-15 και Venera-16) ήταν μια τροποποίηση του προηγούμενου AMS Venera-13 και Venera-14. Αντί των οχημάτων καθόδου στον εξοπλισμό ραντάρ Venus-15 και Venus-16 εγκαταστάθηκε για να ερευνήσει την επιφανειακή καλυψη του πλανήτη. Το AMC "Venus-16" ήταν ύψος κυλίνδρου 5 μ. https://www.roscosmos.ru/25170/

Τα φεγγάρια του Δία πήραν νέα ονόματα. Το κοινό έχει μιλήσει και η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (IAU) έδωσε τη σφραγίδα της έγκρισης για τα πέντε ονόματα των νεων δορυφόρων του Δία. Ανακαλύφθηκε μόλις πριν από ένα χρόνο, τα φεγγάρια θα ονομαστούν τώρα Πανδία, Έρσα, Ειρήνη, Φιλοφροσύνη και Ευφήμη The Carnegie Ινστιτούτο για την Επιστήμη έτρεξε το διαγωνισμό. Παραδοσιακά, η διαδικασία για την ονομασία των ουράνιων σωμάτων συνεπάγεται ότι η IAU δημιουργεί ένα προσωρινό όνομα και, στη συνέχεια, καταλήγει σε μια διαδικασία για ένα πιο μόνιμο όνομα. Πρόσφατα, η IAU έχει προσκαλέσει το κοινό να συμμετάσχει. Οι κανόνες μπορεί να περιλαμβάνουν τεχνικές απαιτήσεις, όπως όρια χαρακτήρων (16 στην περίπτωση αυτή και κατά προτίμηση μία λέξη) και να ταιριάζουν με την κατεύθυνση της τροχιάς του φεγγαριού - δηλαδή, σε ένα "α", και τα οπισθοδρομικά ονόματα φεγγαριών πρέπει να τελειώνουν σε ένα "e". Το όνομα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ήδη ή να αναφέρεται σε ένα πραγματικό άτομο. «Υπάρχουν πολλοί κανόνες όταν πρόκειται για το πώς ονομάζουμε φεγγάρια», λέει ο αστρονόμος Scott Sheppard που οδήγησε την ανακάλυψη των 12 φεγγαριών του Δία, πέντε από τα οποία κατονομάζονται αυτόν τον διαγωνισμό. Πρόσθεσε ότι επειδή ο Δίας είναι το Ρωμαϊκό ισοδύναμο του Έλληνα θεού Δία, οι «συμβάσεις ονομασίας του Jovian απαιτούν τα πολλά φεγγάρια να ονομάζονται από χαρακτήρες από την ελληνική και τη ρωμαϊκή μυθολογία που ήταν είτε απόγονοι είτε σύζυγοι του Δία. Το Ηνωμένο Βασίλειο ονόμασε ένα από τα φεγγάρια Πανδία , η οποία είναι και η κόρη του Δία και μια αναφορά στην μασκότ του σχολείου, ένα panda. Η Έρσα είναι η αδελφή της Πανδία, ένα όνομα που προτάθηκε για πρώτη φορά από περισσότερους από 20 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου ενός τετραετούς που τραγουδούσε ένα τραγούδι που υπολόγιζε δυνητικά ονόματα για τα φεγγάρια. Η Ειρήνη είναι η θεά της ειρήνης, άλλη κόρη του Δία. Οι εγγονές του Δία - η Φιλοφροσύνη, το πνεύμα καλωσορίσματος και ευγένειας, και η Ευφήμη , το πνεύμα της επαίνους και του καλού λόγου, ήταν τα ονόματα που πρότεινε το κοινό για τα δύο άλλα φεγγάρια. Μικροί δορυφόροι όπως αυτοί οι πέντε πιθανότατα αποτελούν απομεινάρια πολύ μεγαλύτερων ουρανίων σωμάτων που συνετρίβησαν πριν πολύ καιρό και διαλύθηκαν. Θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι στο μέλλον οι αστρονόμοι θα βρουν και άλλους τέτοιους μικρούς δορυφόρους γύρω από το γίγαντα Δία. Ιδρύθηκε πριν από 100 χρόνια, η IAU είναι μια οργάνωση 13.500 αστρονόμων από περισσότερες από 100 χώρες που στοχεύει στην προώθηση και διαφύλαξη της αστρονομίας. Ένα από τα καθήκοντα της IAU είναι να ενεργεί ως διεθνώς αναγνωρισμένη αρχή για την ανάθεση ονομάτων στα ουράνια σώματα και τα επιφανειακά χαρακτηριστικά τους. https://asgardia.space/en/news/Jupiters-Moons-Get-New-Names

Πλανήτης δεκαπλάσιος της Γης είχε συγκρουστεί κάποτε με τον Δία. Ένας νεαρός πλανήτης με μάζα δεκαπλάσια από της Γης είχε κάποτε προσκρούσει πάνω στο γίγαντα του ηλιακού μας συστήματος, τον Δία, ένα βίαιο γεγονός που φαίνεται πως άφησε μόνιμο αποτύπωμα στον πυρήνα του γιγάντιου πλανήτη, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις επιστημόνων. Η νέα θεωρία προβάλλεται ως η καλύτερη εξήγηση για τα στοιχεία που συνέλεξε το σκάφος Juno της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) και δείχνουν ότι ο πυρήνας του Δία εμφανίζει μια απρόσμενη αραίωση και ανάμιξη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ο πυρήνας, που είναι το 5% ως 15% της συνολικής μάζας του πλανήτη, αποτελείται από πετρώδη και παγωμένα υλικά αναμιγμένα με ελαφριά στοιχεία όπως υδρογόνο και ήλιο. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή αστρονομίας Σανγκ-Φέι Λίου του κινεζικού Πανεπιστημίου Σουν Γιατ-σεν, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς. «Πιστεύουμε ότι οι προσκρούσεις και ιδίως οι γιγάντιες προσκρούσεις, ήσαν μάλλον συχνές στη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας του ηλιακού μας συστήματος. Για παράδειγμα, πιστεύουμε ότι ο δορυφόρος μας (σ.σ. Σελήνη) σχηματίστηκε μετά από ένα τέτοιο συμβάν. Όμως η πρόσκρουση που εικάζουμε για τον Δία, θα ήταν πραγματικά τερατώδης», δήλωσε ο αστρονόμος Αντρέα Ιζέλα του Πανεπιστημίου Ράις του Χιούστον-Τέξας. Οι ερευνητές «έτρεξαν» χιλιάδες σενάρια προσομοίωσης σε υπολογιστές και εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα τουλάχιστον 40% να συνέβη η πρόσκρουση (η οποία προς το παρόν πάντως είναι μια υπόθεση) αρκετά εκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία του ηλιακού συστήματος πριν περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Ένα έμβρυο μεγάλου πλανήτη ακόμη υπό διαμόρφωση (ένας πρωτοπλανήτης), που προοριζόταν να γίνει αέριος γίγαντας, θα έπεσε πάνω στον Δία και τελικά θα απορροφήθηκε από αυτόν, αφήνοντας μέχρι σήμερα τα ίχνη του στον πυρήνα του τελευταίου. Ο κατά βάση αέριος πλανήτης Δίας καλύπτεται από πολύχρωμα νέφη και έχει διάμετρο περίπου 143.000 χιλιομέτρων (έναντι μόνο 12.742 χλμ. της Γης), ενώ η μάζα του είναι περίπου 320 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης. https://www.kathimerini.gr/1038566/article/epikairothta/episthmh/planhths-dekaplasios-ths-ghs-eixe-sygkroystei-kapote-me-ton-dia

Νέο πορτρέτο του Δία από το τηλεσκόπιο Hubble. Μία νέα εντυπωσιακή φωτογραφία του Δία τράβηξε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA και της ESA, αποκαλύπτοντας σε όλη τη μεγαλοπρέπειά τους τα πολύχρωμα νέφη του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, καθώς και την εμβληματική Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του. Η φωτογραφία, που δόθηκε τώρα στη δημοσιότητα, τραβήχτηκε με την κάμερα Wide Field 3 του τηλεσκοπίου στις 27 Ιουνίου φέτος, σε απόσταση 644 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, την κοντινότερη απόσταση του πλανήτη μας από τον Δία το 2019. Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα -μία γιγάντια δομή με σχήμα γαμήλιας τούρτας- είναι μία τεράστια αντικυκλωνική καταιγίδα, που έχει περίπου τη διάμετρο της Γης και περιστρέφεται με φορά ανάποδη εκείνη των δεικτών του ρολογιού. Η νέα φωτογραφία επιβεβαιώνει ότι η κηλίδα, που μαίνεται εδώ και τουλάχιστον 150 χρόνια, συνεχίζει σταδιακά να συρρικνώνεται για άγνωστο λόγο. Το Hubble θα συνεχίσει τις παρατηρήσεις του Δία, καθώς οι επιστήμονες ελπίζουν να λύσουν το αίνιγμα της γιγάντιας καταιγίδας. Πολύ μικρότερες καταιγίδες φαίνονται, επίσης, πάνω στον πλανήτη με τη μορφή λευκών ή καφέ οβάλ σχημάτων, που μπορεί να διαρκέσουν από λίγες ώρες έως αιώνες. Νότια της Μεγάλης Ερυθράς Κηλίδας διακρίνεται -με σχήμα σκουληκιού- ένας κυκλώνας που περιστρέφεται στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν της κηλίδας. Διακρίνονται ακόμη -ως λευκά οβάλ- άλλοι δύο αντικυκλώνες, που αποτελούν μία μικρογραφία της Μεγάλης Ερυθράς Κηλίδας. Η νέα εικόνα του Hubble αναδεικνύει, επίσης, πάνω και κάτω από τη μεγάλη κηλίδα, τις διακριτές παράλληλες ζώνες των νεφών αμμωνίας, που κινούνται από τον αέρα σε αντίθετες κατευθύνσεις η μία ζώνη από την άλλη και σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη. Οι δύο ζώνες -που δημιουργούνται λόγω της διαφορετικής πυκνότητας και του ύψους των νεφών- διατηρούνται διαχωρισμένες από ανέμους που φθάνουν σε ταχύτητες έως 650 χιλιομέτρων την ώρα. https://physicsgg.me/2019/08/09/%ce%bd%ce%ad%ce%bf-%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%cf%81%ce%ad%cf%84%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%af%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b7-%cf%84%ce%b7%ce%bb%ce%b5%cf%83%ce%ba%cf%8c%cf%80%ce%b9%ce%bf-h/

Ανακάλυψαν ότι το μαγνητικό πεδίο του Δία αλλάζει όπως της Γης - Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τον πλανήτη μας. Γνωρίζαμε ότι το μαγνητικό πεδίο της Γης αλλάζει και πώς σε αυτό το φαινόμενο οφείλονται οι κοσμογονικές αλλαγές στον πλανήτη, σε τακτά χρονικά διαστήματα. Υποθέταμε ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και σε άλλους πλανήτες. Η υπόθεση έγινε γνώση, μετά την αποστολή και την έρευνα του Juno στον πλανήτη Δία. Τον τεράστιο πλανήτη-γίγαντα, μία φυσική ασπίδα για τη Γη, που όπως αποδεικνύεται από τα στοιχεία, διαθέτει ένα μαγνητικό πεδίο που αλλάζει, όπως αυτό της Γης. Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι άνθρωποι έχουν εντοπίσει ένα μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο σε έναν πλανήτη διαφορετικό από τον δικό μας και αυτό από μόνο του, αποτελεί μία τεράστια επιτυχία και ανακάλυψη. Η μελέτη στη μεταβολή του μαγνητικού πεδίου του Δία δείχνει ότι συμβαίνει με διαφορετικό τρόπο, ωστόσο θα βοηθήσει τα μέγιστα στην κατανόηση του φαινομένου. Η ανακάλυψη έγινε από το διαστημόπλοιο Juno της NASA. Από την εκτόξευσή του το 2011 και την άφιξή του στον Δία το 2016, το Juno πετάει και ελέγχει τον πλανήτη κάθε 53 ημέρες. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αλλαγές στο μαγνητικό πεδίο του Δία όταν συνέκριναν τα τελευταία δεδομένα του Juno με μετρήσεις που έγιναν από παλαιότερες αποστολές όπως οι Pioneer 10 και Voyager 1 από τη δεκαετία του 1970. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο ένοχος πίσω από τις παραλλαγές μπορεί να είναι οι βίαιες καταιγίδες του Jovian που εκτείνονται βαθιά στην επιφάνεια του Δία για χιλιάδες μίλια. Η υπόθεσή τους υποστηρίζεται από το γεγονός ότι ένα αόρατο επίθεμα μαγνητικού πεδίου κοντά στον ισημερινό του Δία, που ονομάστηκε Great Blue Spot, είναι εκεί όπου εντοπίστηκαν οι ισχυρότερες παραλλαγές του μαγνητικού πεδίου στην τελευταία παρατήρηση. Αν και η παραλλαγή του μαγνητικού πεδίου που εντοπίστηκε στον Δία μπορεί να έχει διαφορετική προέλευση από αυτή της Γης, η ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις αλλαγές του μαγνητικού πεδίου της Γης, ένα φαινόμενο που δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό. Ο μαγνητικός βόρειος πόλος της Γης παει προς τα νότια περίπου 30 μίλια το χρόνο από το 2015! Αλλάζει αρκετά γρήγορα ώστε τα συστήματα GPS που διαθέτουμε, να χρήζουν συχνής ενημέρωσης. Μια αποδυνάμωση ή μία αντιστροφή του μαγνητικού πεδίου της Γης θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει διαταραχές στη μαγνητική ασπίδα του πλανήτη και ενδεχομένως μαζική εξαφάνιση, εκθέτοντας τη Γη μας σε επιβλαβή ακτινοβολία από το διάστημα, καθώς και ραγδαίες αλλαγές στο κλίμα. Τόσο ραγδαίες, που ο άνθρωπος θα ήταν σχεδόν αδύνατον να προσαρμοστεί και να επιβιώσει ως είδος. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/776655_anakalypsan-oti-magnitiko-pedio-toy-dia-allazei-opos-tis-gis-ti-mporei-na

Αστρονόμοι: Κάτι περίεργο συμβαίνει στην τεράστια κόκκινη κηλίδα του πλανήτη Δία. Ερασιτέχνες αστρονόμοι σε όλο τον όσμο παρατηρούν με απορία ένα περίεργο φαινόμενο που εκτυλίσσεται στα όρια της μεγάλης κόκκινης κηλίδας στον πλανήτη Δία. Η γιγαντιαίων διαστάσεων κηλίδα, που δεν είναι τίποτα άλλο από μια τεράστια καταιγίδα που βρίσκεται 22 μοίρες νότια του ισημερινού του γίγαντα του ηλιακού μας συστήματος. Η καταιγίδα είναι τόσο μεγάλη ώστε θα μπορούσαν να «χωρέσουν» μέσα σε αυτή 2-3 πλανήτες σαν τη Γη.Αυτό έχει παρατηρηθεί είναι πως η κηλίδα αυτή αρχίζει και «ξετυλίγεται» κατά κάποιο τρόπο καθώς ένα μεγάλο ρεύμα αερίων φαίνεται πως αποσπάται από αυτή. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/774311_astronomoi-kati-periergo-symvainei-stin-terastia-kokkini-kilida-toy

Αλλάζουν τα δεδομένα για το σχηματισμό του Δία. Ο μεγαλύτερος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος, ο Δίας, φαίνεται ότι σχηματίστηκε πολύ πιο μακριά από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Η ιστορία του Δία κρύβει αρκετά μυστικά, τα οποία η επιστημονική κοινότητα προσπαθεί να αποκαλύψει. Κατά γενική ομολογία, βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή της κατανόησης του Δία, καθώς υπάρχουν πάρα πολλά αναπάντητα ερωτήματα για τον πλανητικό αυτό γίγαντα. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες και θεωρίες, ο Δίας σχηματίστηκε πολύ πιο μακριά από την τωρινή του θέση και σταδιακά μεταφέρθηκε στην τωρινή τοποθεσία του Ηλιακού μας Συστήματος. Η σημερινή θέση του Δία τον βρίσκει σε τροχιά σε απόσταση 780 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο, απόσταση που αντιστοιχεί σε 5,2 αστρονομικές μονάδες (AU), όπως μετρούν οι αστρονόμοι τις αποστάσεις σε ουράνια σώματα. Οι τελευταίες θεωρίες θέλουν τον μεγαλύτερο πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος να ξεκινά σε μια απόσταση 3,5 αστρονομικών μονάδων, πιο κοντά δηλαδή στη ζώνη αστεροειδών Κάιπερ, να μεταφέρεται κοντά στον Ήλιο, σε απόσταση 1,5 αστρονομικών μονάδων, περίπου στη θέση που βρίσκεται σήμερα ο πλανήτης Άρης. Υπάρχει μια ζώνη αστεροειδών, οι Trojan asteroids, που ακολουθούν την τροχιά του Δία γύρω από τον Ήλιο και η μελέτη τους έχει οδηγήσει στους επιστήμονες του Πανεπιστημίου Lund στη Σουηδία να υποθέσουν ότι ο Δίας ακολούθησε την εν λόγω διαδρομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι σημάδια της διαδρομής αυτής έχουν ήδη ανακαλυφθεί στη ζώνη των αστεροειδών, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το New Atlas. Η μετακίνηση αυτού του τόσο μεγάλου σε όγκου ουράνιου σώματος δεν θα μπορούσε παρά να είναι εξαιρετικά βίαιη σε πλανητικό επίπεδο, γεγονός που εξηγεί πολλά από τα «περίεργα» στοιχεία που παρατηρεί κανείς στη συμπαντική γειτονιά μας. Ένα από αυτά είναι το μέγεθος του πλανήτη Άρη, το οποίο και εκτιμάται ότι είναι μικρότερο από όσο θα ήταν εάν δεν είχε συμβεί αυτό το διαστημικό ταξίδι του Δία. Η μετακίνηση αυτή εκτιμάται ότι διήρκησε περίπου 700.000 χρόνια, ένα χρονικό διάστημα που θεωρείται μικρό για τα διαστημικά δεδομένα. Οι επιστήμονες θα συνεχίσουν να μελετούν το Δία, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τόσο το παρελθόν του όσο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. https://www.naftemporiki.gr/story/1460504/allazoun-ta-dedomena-gia-to-sximatismo-tou-dia

Η Ατμόσφαιρα του Δία μοιάζει με ένα Βαν Γκογκ. Το διαστημόπλοιο Juno της NASA πήρε μια φωτογραφία του Δία που μοιάζει περισσότερο με την τέχνη του Βαν Γκογκ από μια εικόνα ενός πλανήτη στο διάστημα. Στην 18η πτήση του γίγαντα του φυσικού αερίου, ο Juno συνέλαβε μια τρέχουσα καταιγίδα που έκανε τα σύννεφα της σκόνης να μοιάζουν με στροφές του μηχανικού λογισμικού paintNASA Kevin M. Gill στη συνέχεια βελτίωσε την εικόνα και δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Photojournal του Εργαστηρίου Jet Propulsion του NASA. Ο Gill ανέπτυξε μια διαδικτυακή παρακολούθηση για το έργο του με τις εικόνες: "Δεν θεωρώ τον εαυτό μου καλλιτέχνη", δήλωσε ο Gill. "Βασίζομαι πολύ στην τέχνη που είναι εγγενής στη φύση." [Αλλά] έχω έργα που παρουσιάζονται σε γκαλερί τέχνης. "Ο Gill πήρε την εικόνα από τις 12 Φεβρουαρίου 2019, όταν ο Juno ήταν περίπου 13.000 χιλιόμετρα πάνω από τον Δία. Η εικόνα φορτώθηκε στο σύστημα απεικόνισης Junocam της NASA, ένα ηλεκτρονικό εργαλείο που αναρτά δεδομένα από την αποστολή για δημόσια κατανάλωση. Οι αισθητήρες Juno είναι ρυθμισμένοι ως ρίγες στην κάμερα, με εικονοστοιχεία κόκκινου, πράσινου, μπλε και Methan που συλλαμβάνονται ξεχωριστά. Αυτό είναι που δίνει στην εικόνα μια "περίεργη, χαραγμένη εμφάνιση", δήλωσε ο Gill, ο οποίος στη συνέχεια επεξεργάζεται τα ακατέργαστα δεδομένα, εφαρμόζει τρισδιάστατη μοντελοποίηση και βελτιώνει το χρώμα. "[Αυτή η διαδικασία] μεταφράζει τις τιμές χρώματος στα δεδομένα από αυτά που κωδικοποίησαν οι κάμερες, όπως για τη μετάδοση στη Γη σε μια σωστή τιμή RGB και εφαρμόζει μερικά βάρη σε κάθε κανάλι χρώματος για να υπολογίσει τη συγκεκριμένη ευαισθησία των χρωμάτων στον αισθητήρα" αυτός είπε. "Στη συνέχεια πηγαίνει και βγάζει τις λωρίδες, τις επαναλαμβάνει στο χάρτη και τις επανασυναρμολογεί όλες μαζί ευθυγραμμισμένες". Ο Gill λέει ότι έχει αυτοματοποιήσει τη διαδικασία, οπότε τώρα τον παίρνει 10-15 λεπτά. "Προσπάθησα να αξιοποιήσω το μεγαλύτερο μέρος του έργου των εικόνων μου γρήγορα", είπε, αναφερόμενος στον εαυτό του ως "κατασκοπεία δεδομένων". Ο κ. Gill παρείχε το όνομα του Jupiter μετά από τον κ. Hankey, έναν χαρακτήρα από το South Park Αν και η δουλειά του για τις εικόνες του Juno είναι ένα χόμπι, η NASA τον χαρακτήρισε «επιστήμονα πολίτη» στο blog του Photojournal. Το εργαλείο Junocam ξεκίνησε αρχικά με μια μικρή επαγγελματική ομάδα, βασιζόμενη στους λάτρεις του χώρου και την επαγγελματική κοινότητα για να συμβάλει στη λήψη εικόνων από τον Juno. "Ο κόσμος είναι ένα ουσιαστικό κομμάτι της εικονικής μας ομάδας", δήλωσε μια έκθεση της NASA 2014. "Μερικές πιθανές περιοχές προσπάθειας είναι η παρακολούθηση χαρακτηριστικών, οι απεικονίσεις χρησιμοποιώντας άλλα στοιχεία του οργάνου Juno ή / και παρατηρήσεις επί εδάφους, χαρτογράφηση μεθανίου και ψευδή χρώματα. "" Ενώ η βασική επεξεργασία θα γίνει από επαγγελματίες επεξεργασίας εικόνων, θα ενθαρρύνουμε κυρίως το ευρύ κοινό να είναι δημιουργικό ". Και το έργο του Gill αποδεικνύει ότι το κοινό μπορεί πράγματι να δημιουργήσει νέα αριστουργήματα. Μπορείτε να δείτε το έργο του Gill στο Flickr και στο YouTube Κανάλι. https://asgardia.space/en/news/Jupiters-Atmosphere-Looks-Like-a-Van-Gogh

Αποστολή Juno: «Κόβουν την ανάσα» οι νέες φωτογραφίες από τον πλανήτη Δία. Η αποστολή Juno της Εθνικής Διαστημικής Υπηρεσίας των Ηνωμένων Πολιτειών (NASA) στον αέριο γίγαντα του ηλιακού μας συστήματος έφτασε στα μισά της και έστειλε πίσω στη Γη νέες εντυπωσιακές εικόνες από κυκλώνες και καταιγίδες του πλανήτη Δία. Το Juno μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη κάθε 53 ημέρες. Κάνει μια βουτιά στον αέριο γίγαντα για να συλλέξει επιστημονικές πληροφορίες. Η αποστολή του Juno είναι να «τρέξει» από πόλο σε πόλο. Κάθε 53 ημέρες, έρχεται σε «απόσταση αναπνοής» από τα νέφη στην ανώτερη ατμόσφαιρα του πλανήτη, ταξιδεύοντας από πόλο σε πόλο με ταχύτητα 130.000 μιλίων ανά ώρα, με τα επιστημονικά του όργανα να συλλέγουν στοιχεία. Όταν ολοκληρώσει κάθε «επίσκεψή» του, στέλνει στη Γη τα στοιχεία που συνέλεξε. Το κατέβασμα μόλις 6 MB δεδομένων κατά τη διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει 1,5 ημέρες. https://www.facebook.com/NASA/videos/373781310037097/ https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/734580_apostoli-juno-kovoyn-tin-anasa-oi-nees-fotografies-apo-ton-planiti-dia

Δέκα νέα φεγγάρια του Δία εντόπισαν οι αστρονόμοι. Αστρονόμοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη δέκα ακόμη φεγγαριών του Δία, ανεβάζοντας έτσι σε 79 τον αριθμό των φεγγαριών που οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι περιβάλλουν αυτόν τον γίγαντα αερίων, περιλαμβανομένου ενός «οδηγού προς την λάθος κατεύθυνση», ο οποίος φαίνεται καταδικασμένος να συντριβεί πάνω σε άλλα φεγγάρια που μοιράζονται τη διαδρομή του. Όλα τα προσφάτως εντοπισθέντα φεγγάρια είναι σχετικά μικρά. Ενώ ο Δίας, ο πέμπτος κατά σειρά πλανήτης ξεκινώντας από τον Ήλιο, έχει μεγάλα φεγγάρια όπως ο Γανυμήδης–ο μεγαλύτερος του ηλιακού συστήματος με διάμετρο 5.268 χλμ–τα νέα φεγγάρια διαφέρουν σε μέγεθος–από περίπου έξι δέκατα του ενός μιλίου (1χλμ) ως 2,5 μίλια (4χλμ). Αυτό είναι ελάχιστο συγκριτικά με τη διάμετρο του Δία των 88.846 μιλίων (142.984 χλμ). Μια ερευνητική ομάδα υπό τον αστρονόμο Σκοτ Σέπαρντ του Carnegie Institution for Science στην Ουάσινγκτον εντόπισε 12 μικρά φεγγάρια του Δία, περιλαμβανομένων των 10 που περιγράφηκαν σήμερα. Σύμφωνα με τον Σέπαρντ, τα φεγγάρια αυτά ήταν πιθανόν αντικείμενα που σχηματίστηκαν κοντά στον Δία κατά την πρώιμη περίοδο του ηλιακού συστήματος, τα οποία «αιχμαλωτίστηκαν» από την ισχυρή βαρυτική έλξη του πλανήτη. «Ο Δίας είναι σαν μια μεγάλη ηλεκτρική σκούπα γιατί είναι τόσο ογκώδης. Αυτά τα αντικείμενα ξεκίνησαν να περιστρέφονται γύρω από τον Δία αντί να πέσουν μέσα του. Επομένως θεωρούμε ότι είναι κάτι ενδιάμεσο, ανάμεσα σε βραχώδεις αστεροειδείς και παγωμένους κομήτες. Άρα είναι κατά το ήμισυ πάγοι και κατά το ήμισυ βράχοι». Το πιο ενδιαφέρον από τα νέα φεγγάρια είναι η Βαλετούντο, που πήρε το όνομά του από την δισέγγονη του ρωμαϊκού Δία, την θεά της υγείας και της καθαριότητας. Η Βαλετούντο περιστρέφεται γύρω από τον Δία στην ίδια κατεύθυνση με την οποία περιστρέφεται ο ίδιος ο πλανήτης, αλλά μερικά άλλα μικρά φεγγάρια μοιράζονται το ίδιο «μονοπάτι» ενώ κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. «Η Βαλετούντο κινείται στον αυτοκινητόδρομο ανάποδα, επομένως είναι πολύ πιθανό να συγκρουστεί με αυτά τα άλλα αντικείμενα. Προφανώς έχει συγκρουστεί μαζί τους στη διάρκεια των ετών», εξηγεί ο Σέπαρντ. Τα 79 γνωστά φεγγάρια του Δία είναι τα περισσότερα που διαθέτει πλανήτης στο ηλιακό σύστημα και ακολουθούν τα 62 που έχουν εντοπιστεί γύρω από τον Κρόνο. Όπως είπε ο Σέπαρντ, ο Δίας και ο Κρόνος πιθανόν να διαθέτουν παρεμφερή αριθμό φεγγαριών με ορισμένα από τα μικρότερα του Κρόνου να μην έχουν ακόμη εντοπιστεί. Ως φεγγάρι ορίζεται το όποιο αντικείμενο, ανεξαρτήτως μεγέθους, περιστρέφεται γύρω από έναν πλανήτη, όχι από τον Ήλιο. Μόνο οι δύο εσωτερικοί πλανήτες στο ηλιακό μας σύστημα–ο Ερμής και η Αφροδίτη–δεν έχουν κανένα. Από τα 79 φεγγάρια του Δία, τα 26 δεν έχουν όνομα, περιλαμβανομένων εννέα από τα δέκα νέα. http://www.in.gr/2018/07/17/tech/deka-nea-feggaria-tou-dia-entopisan-oi-astronomoi/