Δροσος Γεωργιος

Τα τσιπάκια τεχνητής νοημοσύνης πρωταγωνιστές στο φετινό μεγάλο παζάρι της τεχνολογίας. Όλες οι μεγάλες εταιρείες παρουσιάζουν στη CES τους νέους τους επεξεργαστές ΑΙ. Ξεκίνησε στο Λας Βέγκας το Consumer Electronic Show (CES), η μεγαλύτερη έκθεση ηλεκτρονικών καταναλωτικών προϊόντων στον κόσμο.Η CES αποτελεί το σημείο αναφοράς της βιομηχανίας της τεχνολογίας αφού χιλιάδες εταιρείες παρουσιάζουν τις νέες τους δημιουργίες.Η CES διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1967 στην Νέα Υόρκη και γινόταν δύο φορές τον χρόνο σε διαφορετική αμερικανική πόλη. Κάποια στιγμή εξαιτίας της συνεχώς μεγαλύτερης έκτασης και σημασίας που αποκτούσε η έκθεση αυτή αποφασίστηκε να γίνεται μια φορά ετησίως και τελικά επιλέχθηκε το Λας Βέγκας ως μόνιμος τόπος διεξαγωγής της.Ότι πιο καινούργιο και καινοτόμο έχει να παρουσιάσει κάθε φορά η βιομηχανία της τεχνολογίας εμφανίζεται αρχικά στην CES η οποία αποκαλύπτει τις νέες τεχνολογικές τάσεις και εξελίξεις. Η επιτυχία της έκθεσης που συγκεντρώνει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες και την προσοχή των μίντια σε παγκόσμιο επίπεδο οδήγησε και άλλες βιομηχανίες όπως την αυτοκινητοβιομηχανία να σπεύδουν να παρουσιάζουν στην CES τις καινούργιες τους δημιουργίες.Τα προηγούμενα χρόνια πρωταγωνιστές στην CES ήταν ανά περίοδο τα κινητά τηλέφωνα, τα ηλεκτροκίνητα οχήματα, τα ρομπότ και τα drones. Φέτος τα φώτα της δημοσιότητας πέφτουν πάνω στους επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης με τις μεγάλες εταιρείες του κλάδου να παρουσιάζουν τα νέα προηγμένα τους τσιπ που υπόσχονται ακόμη καλύτερες επιδόσεις για ολοένα και πιο ισχυρά συστήματα ΑΙ. Ας ρίξουμε ματιά στο τι έφεραν στη φετινή CES οι εταιρείες επεξεργαστών. NVIDIA – Vera Rubin AI πλατφόρμα και roadmap Η ηγέτιδα δύναμη στον χώρο των τσιπ ΑΙ, η NVIDIA, παρουσίασε την πλατφόρμα Vera Rubin, μια νέα, ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική AI υπολογιστών μεγάλης κλίμακας. Η αρχιτεκτονική συνδυάζει CPU, GPU, νευρωνικά δίκτυα και interconnect για υψηλές επιδόσεις AI training & inference, με σημαντικά υψηλότερη αποδοτικότητα και μείωση κόστους σε σχέση με την προηγούμενη γενιά Blackwell. Σύμφωνα με αναφορές η Vera Rubin πλατφόρμα είναι ήδη σε πλήρη παραγωγή και είναι σχεδιασμένη να απαιτεί πολύ λιγότερη υπολογιστική ισχύ για μεγάλες AI εργασίες. Η AMD παρουσίασε νέα chips για AI PC και data centers, επεκτείνοντας την οικογένεια Ryzen AI και άλλων CPUs/GPUs. * AMD Ryzen AI 400 Series – στοχευμένα σε AI υπολογιστικά με ενσωματωμένο NPU για Copilot+ PCs και γενική κατανάλωση. * AMD Ryzen AI Max+ – για υψηλές επιδόσεις σε notebook και desktop με AI. * AMD Instinct MI440X – GPU AI για επιχειρησιακά/enterprise AI workloads, και preview της MI500 σειράς με έως ~1000× αύξηση AI απόδοσης σε σχέση με προηγούμενα μοντέλα. Επίσης, έκανε πρώτη εμφάνιση η πλατφόρμα “Helios” για yotta-scale AI υπολογιστικά racks με έως 3 exaflops σε ένα rack. Intel – Panther Lake και Core Ultra Series 3 * Η Intel αποκάλυψε τα νέα AI-focused chips “Panther Lake” τα οποία στοχεύουν σε σημαντικές βελτιώσεις δύναμης, απόδοσης και GPU/AI computing σε laptops. * Η νέα Intel Core Ultra Series 3 είναι η πρώτη που κατασκευάζεται με την τεχνολογία Intel 18A και υπόσχεται έως ~60 % καλύτερη απόδοση σε σύγκριση με παλιότερες γενιές, ειδικά σε AI εφαρμογές. Qualcomm και άλλα chips για AI * H Qualcomm παρουσίασε το Snapdragon X2 Plus με νέο NPU που προσφέρει έως 80 TOPS (τρισεκατομμύρια υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο) βελτιώνοντας την AI απόδοση στα PC και τις φορητές συσκευές. * Εκτός από τα καθαρά AI chips, εταιρείες όπως HP ανέδειξαν συστήματα με ισχυρά NPU (π.χ. έως 85 TOPS στα OmniBook Ultra για AI tasks). Και οι AMD Ryzen 7 9850X3D και άλλοι επεξεργαστές παρουσιάστηκαν με σημαντική έμφαση στην υποστήριξη AI workloads σε gaming και δημιουργικούς επαγγελματίες. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2055001/ta-tsipakia-technitis-noimosynis-protagonistes-sto-fetino-megalo-pazari-tis-technologias/

Ένα εκπληκτικά θερμό σμήνος γαλαξιών θα μπορούσε να αλλάξει τα κοσμολογικά μας μοντέλα. Το αρχέγονο σμήνος γαλαξιών SPT2349 δίνει νέα διάσταση στην εξέλιξη αυτών των κοσμικών μεγαθήριων Ένα εξαιρετικά θερμό σμήνος γαλαξιών στο αρχέγονο σύμπαν έχει αφήσει τους επιστήμονες άναυδους. Το σμήνος ήταν ήδη θερμό σε ακραίο βαθμό (≳107 K) όταν το σύμπαν είχε ηλικία μόλις 1,4 δισεκατομμυρίων ετών (μετατόπιση στο ερυθρό z = 4,3), τουλάχιστον πέντε φορές θερμότερο από ό,τι προέβλεπαν οι μέχρι σήμερα θεωρίες ότι ήταν δυνατό να υπάρχει εκείνη την εποχή στο σύμπαν μας. Τα ευρήματα παρουσιάζονται αναλυτικά σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε χθες στο περιοδικό Nature («Sunyaev–Zeldovich detection of hot intracluster gas at redshift 4.3»). Οι αστρονόμοι δεν περίμεναν να δουν μια τόσο θερμή ατμόσφαιρα σμήνους σε τόσο πρώιμο στάδιο της κοσμικής ιστορίας. Διαπίστωσαν(*) ότι το αέριο που βρίσκεται ανάμεσα στους περίπου 30 ενεργούς γαλαξίες του σμήνους – γνωστού ως SPT2349-56 – είναι πολύ θερμότερο και πολύ πιο άφθονο απ’ ό,τι θα αναμενόταν. Το αέριο είναι πολύ θερμότερο ακόμη και από τον Ήλιο, καθώς και σαφώς θερμότερο από αυτό που εντοπίζουν πολλοί αστρονόμοι στα νεώτερα σμήνη γαλαξιών. Χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array), οι αστρονόμοι κατάφεραν να «ρίξουν μια ματιά» στο αρχέγονο σύμπαν. Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι υπήρχαν περισσότερα αντικείμενα όπως το SPT2349-56 που παρήγαγαν τεράστιες ποσότητες ενέργειας σε μια περίοδο της κοσμικής ιστορίας όπου οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τέτοια φαινόμενα δεν μπορούσαν να συμβούν. Η ερευνητική ομάδα δεν γνωρίζει ακόμη γιατί το αέριο είναι τόσο θερμό. Ωστόσο μελλοντικές έρευνες θα μπορούσαν να το αποκαλύψουν, βοηθώντας τους κοσμολόγους να κατανοήσουν καλύτερα το πώς εξελίσσεται το σύμπαν και τα σμήνη των γαλαξιών μέσα σ’ αυτό. (*) Για να μελετηθεί το θερμό αέριο στο σμήνος γαλαξιών SPT2349-56 χρησιμοποιήθηκε το φαινόμενο Sunyaev–Zeldovich (SZ). Το φαινόμενο αυτό προκαλείται από την αλληλεπίδραση μεταξύ ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας και φωτονίων μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου, διαμέσου της αντίστροφης σκέδασης Compton. Στην συνήθη σκέδαση Compton ένα φωτόνιο σκεδάζεται από ένα ελεύθερο ηλεκτρόνιο, με αποτέλεσμα την μείωση της ενέργειάς του (και αύξηση του μήκους κύματός του). Αντίθετα, στην αντίστροφη σκέδαση Compton τα μικρής ενέργειας φωτόνια της μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου μετά από την σύγκρουσή τους με τα υψηλής ενέργειας σχετικιστικά ηλεκτρόνια, αυξάνουν την ενέργειά τους (και μειώνουν το μήκος κύματός τους). πηγή: https://www.scientificamerican.com/article/stunningly-hot-galaxy-cluster-puts-new-spin-on-how-these-cosmic-behemoths/ Οι επιστήμονες ανίχνευσαν αέριο τουλάχιστον πέντε φορές θερμότερο από ό,τι προέβλεπαν οι μέχρι σήμερα θεωρίες μέσα σε ένα σμήνος γαλαξιών από το αρχέγονο σύμπαν. Στην εικόνα βλέπουμε την καλλιτεχνική απεικόνιση ενός σχηματιζόμενου σμήνους γαλαξιών στο αρχέγονο σύμπαν: ραδιοπίδακες από ενεργούς γαλαξίες είναι ενσωματωμένοι σε μια θερμή ατμόσφαιρα εντός του σμήνους (κόκκινο), που απεικονίζει μια μεγάλη θερμική δεξαμενή αερίου στο νεογέννητο σμήνος. (Πηγή: Lingxiao Yuan)

Το σύμπαν σε τέσσερα γράμματα. Το σύμπαν μέσα από τέσσερις σημαντικές φυσικές σταθερές (ταχύτητα φωτός c, σταθερά Planck ℏ, σταθερά παγκόσμιας έλξης G και κοσμολογική σταθερά Λ), των οποίων η παρουσία ή η απουσία διαμορφώνει ιδεατά την υφή της πραγματικότητας(*). Αυτοί οι σιωπηλοί αρχιτέκτονες γράφουν την ιστορία των πάντων, από την κβαντική βαρύτητα της κλίμακας Planck μέχρι το διαστελλόμενο σύμπαν de Sitter, από την μάζα του παρατηρήσιμου σύμπαντος μέχρι την μάζα του πρωτονίου. Ως αόρατοι ρυθμιστές καθορίζουν μήκη, χρόνους, μάζες και τον τρόπο που η φύση λειτουργεί σε διάφορες κλίμακες. Αναδεικνύουν μια όμορφη και κρυφή ενότητα στην δομή του κόσμου μας. Το σύμπαν χωρίς το Λ Αν θεωρήσουμε Λ=0 και συνδυάσουμε τις τρεις σταθερές που απομένουν c, ℏ και G, προκύπτει η διασημότερη κλίμακα: το μήκος Planck , ο χρόνος Planck και η μάζα Planck: . Aυτές οι μονάδες έχουν ένα εξαιρετικό νόημα: ισούνται με το μέγεθος, τον χρόνο ημιζωής και την μάζα της μικρότερης δυνατής μαύρης τρύπας. Στο μήκος Planck οι ιδέες του «εδώ» και «εκεί» διαλύονται – η κβαντομηχανική, η σχετικότητα και η βαρύτητα γίνονται αχώριστες. Το μήκος κύματος Compton ενός σωματιδίου με την μάζα Planck mP, λC=ℏ/(mP c), ισούται με την ακτίνα Schwarzschild, RS=2Gm/c2. Αυτό είναι το πεδίο του πολύ αρχέγονου σύμπαντος και της θερμοδυναμικής των μαύρων τρυπών, όπου ο Hawking έδειξε ότι οι μαύρες τρύπες μπορούσαν να ακτινοβολούν. Το σύμπαν χωρίς το G Αν μηδενίσουμε την σταθερά G του Νεύτωνα, από τις σταθερές ℏ, c και Λ προκύπτει ένας παράξενος κόσμος. Ένας κόσμος χωρίς βαρύτητα όπου οι μάζες δεν έλκονται μεταξύ τους. Όμως το Λ παραμένει δίνοντας στον κενό χώρο μια σταθερή καμπυλότητα. Οι φυσικές κλίμακες (μήκος και χρόνος) αυτού του σύμπαντος καθορίζονται από το Λ: και Αυτές οι τιμές αντιστοιχούν προσεγγιστικά στην ακτίνα Hubble και την ηλικία του πραγματικού παρατηρήσιμου σύμπαντός μας. Αλλά η πιο εντυπωσιακή μονάδα είναι η μάζα: . Σχεδόν μηδενική, αντιστοιχεί σε μήκος κύματος Compton που ισούται με την ακτίνα του ορίζοντα de Sitter και στην μάζα του ελαφρύτερου κβαντικού σωματιδίου που μπορεί να χωρέσει μέσα σε αυτό το σύμπαν. Το σύμπαν χωρίς το ℏ Αν θεωρήσουμε ένα σύμπαν όπου η κβαντική σταθερά ℏ ισούται με μηδέν, διατηρώντας τα Λ, c και G, τότε προκύπτει ένας κόσμος που αγνοεί τα κβαντικά φαινόμενα. Ο κόσμος της καθαρά κλασικής κοσμολογίας. Οι μονάδες μήκους και χρόνου εξακολουθούν να εκφράζονται από το Λ: και , αλλά η μάζα αλλάζει γιατί το G επέστρεψε: . Μπορείτε να μαντέψετε την τιμή της; Ισούται περίπου με 1053 kg. Αυτή η τιμή είναι η εκτιμώμενη συνολική μάζα του παρατηρήσιμου σύμπαν! Δεν είναι σύμπτωση. Τα Λ και G δίνουν μια κρίσιμη πυκνότητα . Η μάζα μέσα σε μια σφαίρα ακτίνας Λ−1/2 είναι τάξης του mo. Έτσι, σε αυτό το κλασικό όριο, το Λ ορίζει την κλίμακα για όλα τα πράγματα στο σύμπαν. Υπάρχει και κάτι ακόμα. Η κλίμακα επιτάχυνσης αο στην Τροποποιημένη Νευτώνεια Δυναμική του Milgrom (MOND), που προτάθηκε για να εξηγήσει την περιστροφή των γαλαξιών χωρίς αναφορά στην σκοτεινή ύλη, προσεγγίζεται πολύ καλά από την σχέση αο=c2√Λ. Ίσως το όριο της Νευτώνειας δυναμικής να είναι μια αντανάκλαση της συνολικής γεωμετρίας του σύμπαντος, η οποία κυριαρχείται από την κοσμολογική σταθερά Λ. O αδρονικός ψίθυρος Σε ένα μη σχετικιστικό σύμπαν η ταχύτητα του φωτός c θεωρείται άπειρη. Εδώ, το μήκος και ο χρόνος εξακολουθούν να καθορίζονται από το Λ, αλλά η κλίμακα της μάζας γίνεται: . Από την σχέση αυτή προκύπτει μια μάζα περίπου 10-27 kg, που αντιστοιχεί στην μάζα των πρωτονίων. Ο Weinberg το ανέφερε αυτό ως μια περίεργη διαστατική σύμπτωση. Αλλά εδώ, αναδύεται ως η κλίμακα μάζας για έναν μη σχετικιστικό κβαντικό κόσμο, σε έναν Λ-κόσμο. Πρόκειται για έναν υπαινιγμό ότι το Λ, η σταθερά του μακρόκοσμου, μπορεί να συνδέεται με την μάζα των δομικών στοιχείων της ύλης. Ένας φορτισμένος επίλογος Το 1881 G. J. Stoney, προσπαθώντας να ενοποιήσει την βαρύτητα με τον ηλεκτρομαγνητισμό, χρησιμοποίησε τις σταθερές G, c και e (=10−19 C, το στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο), ορίζοντας τις μονάδες Stoney: , και . Οι μονάδες Stoney περιγράφουν έναν κόσμο στον οποίο υπάρχει βαρύτητα και ηλεκτρομαγνητισμός, αλλά αγνοούν πλήρως την κβαντική φύση της ύλης. Μας δείχνουν πού συναντώνται ο ηλεκτρομαγνητισμός και η βαρύτητα. O Planck αργότερα συμπεριέλαβε στις μονάδες Stoney την σταθερά ℏ, συνδέοντάς τες με τις μονάδες Planck διαμέσου της σταθεράς λεπτής υφής α=e2/(4πε0ℏc)≈1/137: (μονάδες Stoney)≈(μονάδες Planck)/137. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Pedro Bargueño, The Universe in four letters: a bedtime history –https://arxiv.org/abs/2512.21355 (*) Η ταχύτητα του φωτός c≈300.000 km/sec είναι η μέγιστη ταχύτητα οποιουδήποτε αντικειμένου στο σύμπαν έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν. Η σταθερά του Πλανκ =h/2π, με h≈6,6·10-34 J·s. εμφανίζεται στην κβαντική θεωρία που περιγράφει τον μικρόκοσμο, π.χ. στην αρχή της αβεβαιότητας. Η σταθερά της βαρύτητας G≈6,7·10-11 N·m2/kg2, εμφανίζεται στο νόμο της παγκόσμιας έλξης του Νεύτωνα, σύμφωνα με τον οποίο δύο μάζες έλκονται αμοιβαίως με δύναμη ανάλογη τόσο του γινομένου μαζών τους όσο και της βαρυτικής σταθεράς G και αντιστρόφως ανάλογη με το τετράγωνο της απόστασής τους. Η κοσμολογική σταθερά Λ εισήχθη από τον Αϊνστάιν ως μια τροποποίηση στην γενική σχετικότητα ώστε να επιτύχει ένα στατικό σύμπαν, κατέληξε σήμερα να εκφράζει την σκοτεινή ενέργεια, στην οποία αποδίδεται η επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος.

Το Hubble παρατηρεί γαλαξιακό αέριο που κάνει μια απόδραση, Ένας πλάγιος σπειροειδής γαλαξίας λάμπει σε αυτήν την εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble της NASA/ESA . Βρίσκεται περίπου 60 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά στον αστερισμό της Παρθένου (η Κόρη), ο NGC 4388 είναι κάτοικος του σμήνους γαλαξιών της Παρθένου. Αυτό το τεράστιο σμήνος γαλαξιών περιέχει περισσότερα από χίλια μέλη και είναι το πλησιέστερο μεγάλο σμήνος γαλαξιών στον Γαλαξία μας.Ο NGC 4388 φαίνεται να έχει ακραία κλίση σε σχέση με την οπτική μας γωνία, δίνοντάς μας μια σχεδόν ευθεία προοπτική του γαλαξία. Αυτή η προοπτική αποκαλύπτει ένα περίεργο χαρακτηριστικό που δεν ήταν ορατό σε μια προηγούμενη εικόνα του Hubble αυτού του γαλαξία που δημοσιεύτηκε το 2016: ένα ρεύμα αερίου από τον πυρήνα του γαλαξία, που φαίνεται εδώ να εκτοξεύεται από τον δίσκο του γαλαξία προς την κάτω δεξιά γωνία της εικόνας. Αλλά από πού προήλθε αυτή η εκροή και γιατί λάμπει;Η απάντηση πιθανότατα βρίσκεται στις τεράστιες εκτάσεις του διαστήματος που χωρίζουν τους γαλαξίες του σμήνους της Παρθένου. Αν και ο χώρος μεταξύ των γαλαξιών φαίνεται άδειος, αυτός ο χώρος καταλαμβάνεται από θερμές τούφες αερίου που ονομάζονται ενδοσμήνος. Καθώς το NGC 4388 κινείται μέσα στο σμήνος της Παρθένου, βυθίζεται μέσα στο ενδοσμήνος. Η πίεση από το θερμό ενδοσμήνος αέριο απομακρύνει αέριο από το εσωτερικό του δίσκου του NGC 4388, αναγκάζοντάς το να ακολουθεί καθώς το NGC 4388 κινείται.Η πηγή της ιονίζουσας ενέργειας που προκαλεί τη λάμψη αυτού του νέφους αερίου είναι πιο αβέβαιη. Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι μέρος της ενέργειας προέρχεται από το κέντρο του γαλαξία, όπου μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα περιστρέφει αέριο γύρω της σε έναν υπέρθερμο δίσκο. Η φλεγόμενη ακτινοβολία από αυτόν τον δίσκο μπορεί να ιονίζει το αέριο που βρίσκεται πιο κοντά στον γαλαξία, ενώ τα κρουστικά κύματα μπορεί να είναι υπεύθυνα για τον ιονισμό νηματίων αερίου πιο μακριά.Αυτή η εικόνα ενσωματώνει νέα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων αρκετών πρόσθετων μηκών κύματος φωτός, που φέρνουν στο προσκήνιο το νέφος ιονισμένου αερίου. Η εικόνα περιέχει δεδομένα από διάφορα προγράμματα παρατήρησης που στοχεύουν στη φωταγώγηση γαλαξιών με ενεργές μαύρες τρύπες στα κέντρα τους. https://www.nasa.gov/image-article/hubble-glimpses-galactic-gas-making-a-getaway/ Αυτή η εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA απεικονίζει τον γαλαξία NGC 4388, μέλος του σμήνους γαλαξιών της Παρθένου.

Αστρονόμοι βλέπουν για πρώτη φορά μια μαύρη τρύπα να στροβιλίζει τον χωροχρόνο. Η νέα γενιά τηλεσκοπίων και καινούργιες μέθοδοι παρατήρησης αποκαλύπτουν τον εξωτικό, μυστηριώδη κόσμο των μελανών οπων. Αστρονόμοι παρατήρησαν για πρώτη φορά τον χωροχρόνο να ταλαντεύεται κοντά σε μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα. Η ανακάλυψη, που αποκαλύφθηκε κατά την καταστροφή ενός άστρου, επιβεβαιώνει μια βασική πρόβλεψη της Θεωρίας της Σχετικότητας του Αϊνστάιν.Το Σύμπαν προσέφερε μια σπάνια επιστημονική επιτυχία σε ερευνητές που αναζητούσαν ένα από τα πιο δύσκολα φαινόμενα προς παρατήρηση στο κοσμικό περιβάλλον.Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Science Advances» η ερευνητική ομάδα αναφέρει την πρώτη άμεση ανίχνευση μιας στροβιλώδους παραμόρφωσης του χωροχρόνου που προκαλείται από μια ταχέως περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα.Το φαινόμενο ονομάζεται μετάπτωση Lense Thirring, γνωστή και ως κλονισμός άξονα περιστροφής. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα στρεβλώνει τον χωροχρόνο γύρω της, παρασύροντας την κοντινή ύλη και προκαλώντας αργές ταλαντώσεις στις τροχιές άστρων και αερίων.Η ερευνητική ομάδα καθοδηγήθηκε από τα Εθνικά Αστεροσκοπεία της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, με τη στήριξη του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ. Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε ένα αντικείμενο γνωστό ως AT2020afhd, ένα γεγονός παλιρροϊκής διαταραχής, στο οποίο ένα άστρο καταστράφηκε αφού πλησίασε υπερβολικά μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.Καθώς το άστρο διαλυόταν τα υπολείμματά του σχημάτισαν έναν ταχέως περιστρεφόμενο δίσκο γύρω από τη μαύρη τρύπα. Ταυτόχρονα, ισχυροί πίδακες ύλης εκτοξεύτηκαν προς τα έξω με ταχύτητες κοντά στην ταχύτητα του φωτός.Μελετώντας επαναλαμβανόμενα μοτίβα σε ακτίνες Χ και ραδιοσήματα από το γεγονός αυτό, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τόσο ο δίσκος όσο και οι πίδακες ταλαντεύονταν μαζί. Αυτή η συγχρονισμένη κίνηση επαναλαμβανόταν κάθε 20 ημέρες, προσφέροντας ένα σαφές αποτύπωμα της στρέβλωσης του χωροχρόνου.Η ιδέα πίσω από αυτό το φαινόμενο προτάθηκε αρχικά από τον Αϊνστάιν το 1913 και περιγράφηκε μαθηματικά από τους επιστήμονες Λενς και Θίρινγκ το 1918. Οι νέες παρατηρήσεις επιβεβαιώνουν μια θεμελιώδη πρόβλεψη της γενικής σχετικότητας και προσφέρουν στους ερευνητές έναν νέο τρόπο να μελετήσουν την περιστροφή των μαύρων τρυπών, τον τρόπο με τον οποίο η ύλη πέφτει σε αυτές και πώς εκτοξεύονται οι πίδακες.Ο Δρ. Κόζιμο Ινσέρα, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης δήλωσε ότι η έρευνα προσφέρει τα πιο πειστικά μέχρι σήμερα στοιχεία για την μετάπτωση Lense Thirring, δηλαδή μια μαύρη τρύπα που παρασύρει τον χωροχρόνο μαζί της όπως μια σβούρα παρασύρει το νερό δημιουργώντας έναν στρόβιλο.Τόνισε ότι πρόκειται για ένα πραγματικό δώρο για τους φυσικούς καθώς επιβεβαιώνονται προβλέψεις που έγιναν πριν από περισσότερο από έναν αιώνα. Παράλληλα, οι παρατηρήσεις αποκαλύπτουν περισσότερα για τη φύση των γεγονότων παλιρροϊκής διαταραχής, όταν ένα άστρο διαμελίζεται από τις τεράστιες βαρυτικές δυνάμεις μιας μαύρης τρύπας. Το σήμα Σε αντίθεση με προηγούμενα παρόμοια γεγονότα που εμφάνιζαν σταθερά ραδιοσήματα, το σήμα του AT2020afhd παρουσίασε βραχυπρόθεσμες μεταβολές, οι οποίες δεν μπορούσαν να αποδοθούν απλώς στην εκπομπή ενέργειας της μαύρης τρύπας και του περιβάλλοντός της. Αυτό ενίσχυσε την επιβεβαίωση του φαινομένου έλξης του πλαισίου και προσφέρει στους επιστήμονες μια νέα μέθοδο διερεύνησης των μαύρων τρυπών.Για την ανίχνευση του σήματος η ομάδα ανέλυσε παρατηρήσεις ακτίνων Χ από το διαστημικό παρατηρητήριο Neil Gehrels Swift και ραδιοδεδομένα από το Karl G. Jansky Very Large Array. Μελέτησαν επίσης τη σύσταση και τη συμπεριφορά της περιβάλλουσας ύλης μέσω ηλεκτρομαγνητικής φασματοσκοπίας γεγονός που τους επέτρεψε να επιβεβαιώσουν τη φυσική διεργασία που βρίσκεται στη βάση του φαινομένου.Σύμφωνα με τον Δρ. Ινσέρα αποδεικνύοντας ότι μια μαύρη τρύπα μπορεί να παρασύρει τον χωροχρόνο και να δημιουργεί αυτό το φαινόμενο, οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν βαθύτερα τον μηχανισμό του. Όπως ένα φορτισμένο αντικείμενο δημιουργεί μαγνητικό πεδίο όταν περιστρέφεται έτσι και ένα τεράστιο περιστρεφόμενο αντικείμενο, όπως μια μαύρη τρύπα, δημιουργεί ένα βαρυτομαγνητικό πεδίο που επηρεάζει την κίνηση άστρων και άλλων κοσμικών σωμάτων.Όπως λέει ο Ινσέρα είναι μια υπενθύμιση ότι έχουμε τη δυνατότητα να ανακαλύπτουμε όλο και πιο εντυπωσιακά αντικείμενα στο Σύμπαν σε όλες τις μορφές και εκφάνσεις που έχει δημιουργήσει η φύση. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2054293/astronomoi-vlepoyn-gia-proti-fora-mia-mayri-trypa-na-strovilizei-ton-chorochrono/

Terence Τao: Γιατί οι μαθηματικοί πρέπει μαθαίνουν φυσική. Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να μας βοηθήσει να λύσουμε τα πιο δύσκολα προβλήματα στα Μαθηματικά; Κάθε φορά που πληκτρολογείς έναν κωδικό πρόσβασης, αγοράζεις κάτι στο διαδίκτυο ή στέλνεις ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα, βασίζεσαι σε μια υπόθεση για τους πρώτους αριθμούς: ότι δεν κρύβουν κάποια προβλέψιμη κανονικότητα. Η σύγχρονη κρυπτογραφία εξαρτάται από τους πρώτους αριθμούς που συμπεριφέρονται «αρκετά τυχαία», ωστόσο πολλά θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τους πρώτους παραμένουν αναπόδεικτα.Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Dr Brian Keating συνομιλεί με τον μαθηματικό Terence Tao που έχει βραβευθεί με το μετάλλιο Fields. Συζητούν τι μπορούν να αποδείξουν οι μαθηματικοί, τι υποψιάζονται και τι θα μπορούσε να αλλάξει αν εμφανιζόταν μια απρόσμενη δομή στους πρώτους αριθμούς. Αναλύουν την ψευδοτυχαιότητα και γιατί έχει σημασία στην κρυπτογράφηση, την εικασία των δίδυμων πρώτων, καθώς και το πώς η κβαντική υπολογιστική αναδιαμορφώνει τα όρια του εφικτού στον υπολογισμό και την ασφάλεια. Ασχολούνται επίσης με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα μαθηματικά: γιατί τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορεί να ακούγονται πειστικά ακόμη και όταν είναι αναξιόπιστα, πώς η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ιδεών και στην εύρεση της βιβλιογραφίας, και γιατί οι βοηθοί επαλήθευσης και απόδειξης θα έχουν σημασία για την πραγματική μαθηματική πρόοδο. Ο Tao εξηγεί τεχνικές απόδειξης όπως η εις άτοπον απαγωγή, το γιατί οι μιγαδικοί αριθμοί και η τετραγωνική ρίζα του μείον ένα είναι τόσο σημαντικά και το πώς η γεωμετρία πολλών διαστάσεων ξεπερνά την διαίσθησή μας. Δίνει ένα πραγματικό παράδειγμα για το πώς οι μαθηματικές ανακαλύψεις μεταφράζονται σε τεχνολογία: την συμπιεσμένη δειγματοληψία (compressed sensing), η οποία έχει επιτρέψει πολύ ταχύτερες σαρώσεις μαγνητικής τομογραφίας, ανακατασκευάζοντας εικόνες από πολύ λιγότερα δεδομένα. Μεταξύ άλλων στο 00:59:47 ο Terry Τao εξηγεί γιατί «πρέπει οι μαθηματικοί να μαθαίνουν φυσική»: 00:00:00 Passwords, primes, and why randomness protects your digital life 00:00:58 Coffee, Erdős, and the inside jokes 00:01:28 Tao meets Paul Erdős at age 10 00:02:21 Erdős number and the Erdős–Bacon number 00:03:19 Erdős, amphetamines, and productivity lore 00:04:07 Tao explains the Erdős discrepancy problem 00:06:31 Why discrepancy must diverge 00:06:44 Randomness, human bias, and cheating detection 00:07:06 Benford’s law and why fake data looks too uniform 00:08:14 Induction pitfalls, minimal surfaces, and dimension surprises 00:10:26 Mathematical induction as dominoes 00:11:36 High-dimensional geometry and why balls stop filling space 00:13:45 Proof styles and why contradiction is powerful 00:14:38 Proof by contradiction explained with a playground example 00:16:42 Why square roots and i show up everywhere in physics 00:18:03 Why complex numbers are the “natural” 2D upgrade 00:21:01 Transcendentals and why 1 stopped being prime 00:23:05 Twin primes and what we still can’t prove 00:25:03 Pseudorandomness, determinism, and cryptography assumptions 00:27:00 Quantum computers: powerful and restricted 00:29:12 Complexity theory: truth vs computability 00:31:11 AI in math: strengths, hallucinations, and verification 00:35:04 Neural nets finding hidden correlations in math 00:38:00 Why LLM mechanics are simple but performance prediction is hard 00:41:07 Is math a language or something more? 00:43:21 Is math invented or discovered? Tao’s answer 00:44:18 Teaching in the AI era: verification and critique 00:47:12 Can AI police itself? Reliability through verification workflows 00:48:54 Tao’s current focus: modernizing mathematics and funding 00:50:20 Fame, ego, and why proofs keep you honest 00:52:04 Do mathematicians peak at 30? Wisdom vs speed 00:54:18 Should mathematicians learn physics? Intuition across fields 00:57:11 Galileo’s mathematical compass and computation before calculators 00:59:47 Currency exchange as a gauge theory metaphor 01:03:01 String theory: elegance, flexibility, and evidence 01:04:33 Gödel vs physics: models you can prove vs worlds you test 01:06:47 Compressed sensing: math breakthrough to faster MRIs 01:09:25 Why basic math research pays off in engineering 01:11:09 Outro O Paul Erdős, αριστερά, και ο Terence Tao σε ηλικία 10 ετών συζητούν μαθηματικά προβλήματα το 1985.

Εταιρεία Πυραύλων και Διαστήματος Energia Χιόνι έξω... Και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – BURAN! Είναι 3 Ιανουαρίου τώρα, μια από τις ανεκτίμητες ημέρες των διακοπών της Πρωτοχρονιάς, αλλά το 1986, ήταν απλώς μια εργάσιμη Παρασκευή. Λοιπόν, όχι και τόσο συνηθισμένη Παρασκευή για τον κοσμοναύτη Igor Volk και τον πιλότο δοκιμών Rimantas Stankevičius. Δοκίμαζαν το πρώτο σοβιετικό επαναχρησιμοποιήσιμο διαστημόπλοιο. Στις 3 Ιανουαρίου 1986, το αεροσκάφος τύπου Buran (BTS-002) ολοκλήρωσε με επιτυχία τη δεύτερη πειραματική του πτήση. Απογειώθηκε στις 2:18 μ.μ. ώρα Μόσχας. Η μέγιστη ταχύτητά του ήταν 520 χλμ./ώρα και το υψόμετρο του ήταν 3.000 μ. Οι πιλότοι προσγειώθηκαν στις 2:53 μ.μ. Συνολικά, οκτώ τέτοιες πειραματικές πτήσεις πραγματοποιήθηκαν το 1986 και, τέλος, στις αρχές του 1987, το διαστημόπλοιο πραγματοποίησε την πρώτη του πλήρως αυτόματη προσγείωση. 🎥 Το βίντεο δείχνει την ίδια την πτήση. https://vk.com/rsc_energia?z=video-167742670_456239622%2Fe802e56377f394014b%2Fpl_wall_-167742670 📸 Στη φωτογραφία: ▫️Το διαστημόπλοιο Energia-Buran μεταφέρεται στην εξέδρα εκτόξευσης. ▫️Συναρμολόγηση του τροχιακού διαστημοπλοίου Buran. ▫️Προσγείωση του τροχιακού διαστημοπλοίου Buran. Δοκιμή δόνησης του κύτους του τροχιακού διαστημοπλοίου Buran https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_23763

Νέος σκληρός δίσκος χωράει δισεκατομμύρια αρχεία και τα διατηρεί ανέπαφα για χιλιάδες χρόνια. Μπορεί να αποθηκεύει τραγούδια, φωτογραφίες, ταινίες και πολλών ειδών δεδομένα. Η αμερικανική βιοτεχνολογική εταιρεία Atlas Data Storage παρουσίασε ένα σύστημα αποθήκευσης συνθετικού DNA ικανό να συγκρατεί 1,000 φορές περισσότερα δεδομένα από τα συμβατικά συστήματα μαγνητικής τεχνολογίας.Το προϊόν με την ονομασία Atlas Eon 100 ισχυρίζεται ότι μπορεί να αποθηκεύει τα «αναπλήρωτα αρχεία» της ανθρωπότητας για χιλιάδες χρόνια. Σε αυτά περιλαμβάνονται οικογενειακές φωτογραφίες επιστημονικά δεδομένα εταιρικά αρχεία πολιτιστικά τεκμήρια και οι κύριες εκδόσεις ψηφιακών έργων τέχνης ταινιών, χειρογράφων και μουσικής.«Αυτό είναι το αποκορύφωμα περισσότερων από δέκα ετών ανάπτυξης προϊόντος και καινοτομίας σε πολλούς επιστημονικούς τομείς» δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Μπιλ Μπανγιάι ιδρυτής της Atlas Data Storage. «Σκοπεύουμε να προσφέρουμε νέες λύσεις για μακροχρόνια αρχειοθέτηση διατήρηση δεδομένων για μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και περιεχομένου υψηλής αξίας».Σε θεμελιώδες επίπεδο όλα τα ψηφιακά δεδομένα δεν είναι παρά μια ακολουθία από 1 και 0 σε συγκεκριμένη σειρά. Το DNA είναι παρόμοιο καθώς αποτελείται από καθορισμένες ακολουθίες χημικών βάσεων αδενίνη, κυτοσίνη, γουανίνη και θυμίνη.Η αποθήκευση δεδομένων σε DNA λειτουργεί αντιστοιχίζοντας το δυαδικό κώδικα σε αυτές τις βάσεις. Για παράδειγμα ένα σχήμα κωδικοποίησης μπορεί να ορίζει την αδενίνη ως 00 την κυτοσίνη ως 01 τη γουανίνη ως 10 και τη θυμίνη ως 11. Στη συνέχεια μπορεί να συντεθεί τεχνητό DNA με τις βάσεις τοποθετημένες στη σωστή σειρά.Για το Atlas Eon 100 το DNA αφυδατώνεται και αποθηκεύεται σε μορφή σκόνης μέσα σε ενισχυμένες χαλύβδινες κάψουλες ύψους 1,8 εκατοστών. Ενυδατώνεται ξανά μόνο όταν χρειάζεται να αλληλουχηθεί και να μετατραπούν οι βάσεις του πίσω σε δυαδικό κώδικα. Πιο χρήσιμο από τη μαγνητική ταινία Μόλις ένα λίτρο του διαλύματος DNA μπορεί να συγκρατεί 60 petabyte δεδομένων που ισοδυναμούν με 10 δισεκατομμύρια τραγούδια ή 12 εκατομμύρια ταινίες υψηλής ευκρίνειας. Αυτό καθιστά το Atlas Eon 100 το οποίο ανακοινώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου περίπου 1,000 φορές πιο πυκνό σε αποθηκευτική ικανότητα από τη μαγνητική ταινία.Για σύγκριση θα απαιτούνταν περίπου 25.000 χιλιόμετρα μαγνητικής ταινίας LTO 10 πλάτους 12,7 χιλιοστών για να αποθηκευτεί η ίδια ποσότητα δεδομένων. Αυτή η πυκνότητα αποθήκευσης καθιστά τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων δεδομένων πολύ ευκολότερη σε σχέση με τους συνήθεις σκληρούς δίσκους ή τις ταινίες. Το DNA είναι επίσης γνωστό ότι διατηρεί τη μορφή του για αιώνες γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά σταθερό μέσο για τη μακροχρόνια διατήρηση δεδομένων.Η Atlas Data Storage αναφέρει ότι το προϊόν της είναι σταθερό σε περιβάλλον γραφείου με αξιοπιστία 99,99999999999 τοις εκατό ενώ οι κάψουλες μπορούν να αντέξουν και θερμοκρασίες έως 40 βαθμούς Κελσίου. Αντίθετα η μαγνητική ταινία υποβαθμίζεται μέσα σε περίπου δέκα χρόνια ακόμη και με ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας.Τα οπτικά μέσα όπως τα CD και DVD συνήθως υποβαθμίζονται μέσα σε 30 χρόνια ενώ οι σκληροί δίσκοι εμφανίζουν σημάδια φθοράς έπειτα από 6 ή 7 χρόνια. Σε λιγότερο από τρεις ώρες στους 70 βαθμούς Κελσίου ένα κελί μνήμης flash μπορεί να «γεράσει» όσο θα γερνούσε κανονικά μέσα σε έναν μήνα.Η Atlas υποστηρίζει επίσης ότι η υπηρεσία αποθήκευσης DNA προσφέρει ευκολότερη δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας σε σχέση με άλλα μέσα. Αφού κωδικοποιηθεί μία αλυσίδα DNA μπορούν να χρησιμοποιηθούν ένζυμα για να παραχθούν περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο αντίγραφα μέσα σε λίγες ώρες. Μια λύση για μια κοινωνία που διψά για δεδομένα Σύμφωνα με την Atlas η κοινωνία παράγει 280 petabyte δεδομένων κάθε λεπτό. Η εταιρεία παρουσιάζει την αποθήκευση δεδομένων σε DNA ως μια πιθανή λύση στην εκρηκτική αύξηση των ψηφιακών δεδομένων η οποία έχει ενταθεί δραματικά από την άνθηση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης.Ωστόσο η βιοτεχνολογική εταιρεία αντιμετωπίζει μια βασική πρόκληση κλιμάκωσης καθώς η σύνθεση τεχνητού κωδικοποιημένου DNA εξακολουθεί να είναι μια αρκετά αργή διαδικασία σε σύγκριση με την αποθήκευση ενός αρχείου σε έναν συμβατικό σκληρό δίσκο. Η Twist Bioscience από την οποία η Atlas κληρονόμησε τη διαδικασία σύνθεσης DNA έχει σήμερα χρόνο παράδοσης από δύο έως οκτώ εργάσιμες ημέρες για παραγγελίες γονιδίων και ολιγονουκλεοτιδίων.Η αλληλούχηση είναι επίσης γνωστό ότι είναι ακριβή καθώς κοστίζει περίπου 30 δολάρια για την ανάγνωση ένα GB DNA που αντιστοιχεί περίπου σε 250 γιγαμπάιτ δεδομένων. Απαιτεί επίσης πολύ χρόνο με πρόσφατες λύσεις αποθήκευσης DNA να αναφέρουν ότι χρειάζονται 25 λεπτά για την ανάκτηση ενός μόνο αρχείου. Παρ’ όλα αυτά η Atlas Data Storage υποστηρίζει ότι οι σύγχρονοι αναλυτές DNA «αυξάνουν την απόδοση και μειώνουν το κόστος 1.000 φορές ταχύτερα από τον νόμο του Moore».Παρόλα αυτά λόγω του χρόνου που απαιτείται για τη σύνθεση και την αλληλούχηση του DNA η DNA Data Storage Alliance σημείωσε το 2025 ότι δεν αναμένει η αποθήκευση δεδομένων σε DNA να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη κλίμακα για αρχειακούς σκοπούς πριν περάσουν τρία έως πέντε χρόνια.Ο καθηγητής Τόμας Χέινις καθηγητής πληροφορικής στο Imperial College του Λονδίνου που ερευνά την αποθήκευση δεδομένων με βάση το DNA εμφανίζεται επιφυλακτικός σχετικά με την έλλειψη συγκεκριμένων στοιχείων που έχει δημοσιεύσει η Atlas για τις επιδόσεις του Atlas Eon 100. Υπενθύμισε ότι η εταιρεία Catalog DNA η οποία είχε κάνει παρόμοιες υποσχέσεις για τη λύση αποθήκευσης Shannon χρεοκόπησε πριν από λίγους μήνες.«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι έχουν κατασκευάσει μια εντυπωσιακή συσκευή αλλά είναι δύσκολο να την αξιολογήσει κανείς χωρίς συγκεκριμένες πληροφορίες» δήλωσε στο Live Science προσθέτοντας ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την εμπορική αξιοποίηση της αποθήκευσης DNA είναι η σύνθεση και όχι η αλληλούχηση.«Ακούγεται απλό αλλά αν το κόστος εγγραφής και σύνθεσης δεν είναι ανταγωνιστικό τότε δεν έχει νόημα να διαβάζεις ή να αλληλουχείς φθηνά. Δεν μπορείς να διαβάσεις οικονομικά κάτι που δεν μπορείς να αντέξεις να γράψεις. Σήμερα η σύνθεση είναι κατά τάξεις μεγέθους ακριβότερη ενώ η αλληλούχηση είναι πιο κοντά στο κόστος της ταινίας αλλά εξακολουθεί να είναι ακριβότερη. Παρότι πιστεύω βαθιά στην αποθήκευση DNA απαιτείται ακόμη μεγάλη τεχνολογική πρόοδος και δεν έχω δει ακόμη κάποια οικονομικά βιώσιμη λύση». Η επαναστατική συσκευή αποθήκευσης. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2054080/neos-skliros-diskos-choraei-disekatommyria-archeia-kai-ta-diatirei-anepafa-gia-chiliades-chronia/

Το Hubble αποκαλύπτει το «Χαμένο Γαλαξία» που παράγει ασταμάτητα νέα άστρα (βίντεο) Πρόκειται για ένα σπειροειδή γαλαξία γεμάτο νεογέννητα άστρα και λαμπερά νέφη κοσμικής ενέργειας. Μια νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble αναδεικνύει το σπειροειδή γαλαξία NGC 4535, ένα τεράστιο σύστημα άστρων που βρίσκεται περίπου 50 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό της Παρθένου, περιοχή που οι αστρονόμοι θεωρούν κοντινό Σύμπαν. Ο NGC 4535 έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Χαμένος Γαλαξίας» επειδή φαίνεται εξαιρετικά αμυδρός όταν παρατηρείται με μικρά ερασιτεχνικά τηλεσκόπια γεγονός που τον καθιστά δύσκολο στη μελέτη από την Γη.Το Hubble είναι κατάλληλο για την παρατήρηση γαλαξιών όπως αυτός. Ο κύριος καθρέφτης του έχει διάμετρο 2,4 μέτρα επιτρέποντάς του να συλλέγει πολύ περισσότερο φως από μικρότερα όργανα. Αυτή η δυνατότητα επιτρέπει στο Hubble να ανιχνεύει αμυδρά αντικείμενα και να αποκαλύπτει λεπτομέρειες όπως οι εκτεταμένοι σπειροειδείς βραχίονες του γαλαξία και η κεντρική του ράβδος μια πυκνή επιμήκης περιοχή γεμάτη άστρα που βοηθά στη διαμόρφωση της δομής του γαλαξία.Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά αυτής της εικόνας είναι η αφθονία νεαρών αστρικών σμηνών που είναι διάσπαρτα κατά μήκος των σπειροειδών βραχιόνων του NGC 4535. Τα αστρικά σμήνη είναι ομάδες άστρων που σχηματίστηκαν μαζί από το ίδιο νέφος αερίου και σκόνης. Πολλά από αυτά τα σμήνη λάμπουν με έντονο μπλε χρώμα κάτι που δείχνει ότι τα άστρα τους είναι πολύ θερμά και σχετικά νεαρά.Γύρω από πολλά από αυτά τα μπλε άστρα υπάρχουν λαμπερά ροζ νέφη γνωστά ως περιοχές H II. Αυτά τα νέφη αποτελούνται από αέριο υδρογόνο που έχει διεγερθεί από την έντονη ακτινοβολία κοντινών μαζικών άστρων. Όταν αυτή η ακτινοβολία θερμαίνει το αέριο προκαλεί τη λάμψη των νεφών καθιστώντας τα ορατά σε τεράστιες αποστάσεις. Η παρουσία περιοχών H II αποτελεί ένδειξη ενεργού αστρογένεσης που σημαίνει ότι νέα άστρα συνεχίζουν να γεννιούνται μέσα στον γαλαξία.Τα μαζικά άστρα παίζουν δραματικό ρόλο στη διαμόρφωση του περιβάλλοντός τους. Πλημμυρίζουν τον γύρω χώρο με ακτινοβολία υψηλής ενέργειας δημιουργούν ισχυρούς αστρικούς ανέμους που ωθούν το περιβάλλον υλικό προς τα έξω και τελικά ολοκληρώνουν τη ζωή τους με εκρηκτικά γεγονότα υπερκαινοφανών. Κάθε μία από αυτές τις διεργασίες αναταράσσει και αναδιαμορφώνει το αέριο γύρω τους επηρεάζοντας το πότε και το πού θα σχηματιστεί η επόμενη γενιά άστρων. Χαρτογράφηση αστρογένεσης σε κοντινούς γαλαξίες Η εικόνα αξιοποιεί επίσης δεδομένα από μια μεγάλη παρατηρησιακή προσπάθεια που στοχεύει στην καταγραφή περίπου 50.000 περιοχών H II σε κοντινούς γαλαξίες όπου τα άστρα σχηματίζονται ενεργά. Μελετώντας τόσες πολλές περιοχές σε διαφορετικούς γαλαξίες οι αστρονόμοι μπορούν να συγκρίνουν το πώς εξελίσσεται η αστρογένεση σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλόντων.Ο NGC 4535 είχε παρουσιαστεί και σε προηγούμενη εικόνα του Hubble που δόθηκε στη δημοσιότητα το 2021. Τόσο εκείνη η παλαιότερη εικόνα όσο και η νέα περιλαμβάνουν παρατηρήσεις από το πρόγραμμα PHANGS ένα μεγάλο ερευνητικό εγχείρημα που επικεντρώνεται στην κατανόηση του πώς τα νεαρά άστρα αλληλεπιδρούν με το ψυχρό αέριο την πρώτη ύλη για μελλοντική αστρογένεση. Η νεότερη εικόνα προσθέτει σημαντικές νέες πληροφορίες αποτυπώνοντας την έντονη κόκκινη λάμψη των νεφελωμάτων που περιβάλλουν μαζικά άστρα κατά τα πρώτα λίγα εκατομμύρια χρόνια της ζωής τους. Αυτή η πρόσθετη λεπτομέρεια βοηθά τους επιστήμονες να σχηματίσουν μια πιο καθαρή εικόνα για το πώς εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου γαλαξίες όπως ο NGC 4535. Η νέα εικόνα του Χαμένου Γαλαξία. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2054075/to-hubble-apokalyptei-to-chameno-galaxia-poy-paragei-astamatita-nea-astra-vinteo/

Μικροβιολογία. Μικροοργανισμοί και διαστημικές πτήσεις Οι διαστημικές πτήσεις ενέχουν κίνδυνο δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία λόγω των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των μικροοργανισμών, των ξενιστών τους και του περιβάλλοντός τους. Η ομάδα Μικροβιολογίας της JSC εξετάζει τα οφέλη και τους κινδύνους που σχετίζονται με τους μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των μολυσματικών ασθενειών, των αλλεργιογόνων, της περιβαλλοντικής και τροφικής μόλυνσης, καθώς και τις επιπτώσεις των αλλαγών στην περιβαλλοντική και ανθρώπινη μικροβιακή οικολογία σε διαστημόπλοια. Η ομάδα περιλαμβάνει πιστοποιημένους ιατρικούς τεχνολόγους, περιβαλλοντικούς μικροβιολόγους, μυκολόγους και επαγγελματίες βιοασφάλειας.Το εργαστήριο Μικροβιολογίας της JSC αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της Διεύθυνσης Ανθρώπινης Υγείας και Απόδοσης και είναι υπεύθυνο για την αντιμετώπιση ζητημάτων υγείας και περιβάλλοντος του πληρώματος που σχετίζονται με μικροβιακές λοιμώξεις, αλλεργιογόνα και μόλυνση. Αυτή η ευθύνη επιτυγχάνεται μέσω επιχειρησιακής παρακολούθησης και ερευνητικής έρευνας χρησιμοποιώντας κλασικές μικροβιολογικές, προηγμένες μοριακές και ανοσοϊστοχημικές τεχνικές. Αυτή η έρευνα έχει οδηγήσει σε σημαντικό αριθμό παρουσιάσεων και δημοσιεύσεων με αξιολόγηση από ομοτίμους που συμβάλλουν στον τομέα της Μικροβιολογίας με άρθρα σε περιοδικά όπως τα Infection and Immunity, Journal of Infectious Disease and Applied and Environmental Microbiology, Nature Reviews Microbiology και Proceedings of the National Academies of Science.Ενδιαφέρον γεγονός: Οι μικροοργανισμοί εμφανίζουν απροσδόκητες αντιδράσεις όταν αναπτύσσονται στο περιβάλλον των διαστημικών πτήσεων σε σύγκριση με μικρόβια που κατά τα άλλα αναπτύσσονται με τον ίδιο τρόπο στη Γη. Διατήρηση της ασφάλειας των μελών του πληρώματος Ως λειτουργικό μέρος του Συστήματος Υγειονομικής Περίθαλψης Πληρώματος και προς υποστήριξη των μηχανικών Συστημάτων Περιβαλλοντικού Ελέγχου και Υποστήριξης Ζωής, η ομάδα του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ορίζει τις απαιτήσεις, συντονίζει και αναλύει τη μικροβιακή δειγματοληψία και την ανάλυση δειγμάτων αέρα, επιφάνειας και νερού. Αυτά τα περιβαλλοντικά δείγματα, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων πριν και κατά την πτήση, αναλύονται εκ νέου για να διασφαλιστεί ότι οι μικροοργανισμοί δεν επηρεάζουν αρνητικά την υγεία του πληρώματος ή την απόδοση του συστήματος.Οι μικροβιολόγοι χρησιμεύουν επίσης ως μέλη της ομάδας όταν συμβαίνουν ασυνήθιστα συμβάντα που ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία του πληρώματος ή τη λειτουργία των συστημάτων υποστήριξης ζωής. Δείγματα τροφίμων από διαστημικές πτήσεις αξιολογούνται επίσης πριν από την πτήση για να μειωθεί ο κίνδυνος μολυσματικών ασθενειών για το πλήρωμα. Ένα μέλος του πληρώματος αναγνωρίζει άγνωστα περιβαλλοντικά μικρόβια στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) μέσω αλληλούχισης DNA. https://www.nasa.gov/directorates/esdmd/hhp/microbiology/

Η περιέργεια στέλνει χριστουγεννιάτικη καρτ ποστάλ από τον Άρη. Τα μέλη της ομάδας που συνεργάστηκαν με το ρόβερ Curiosity Mars της NASA δημιούργησαν αυτήν την «καρτ ποστάλ» δίνοντας εντολή στο ρόβερ να τραβήξει εικόνες δύο φορές την ημέρα στις 18 Νοεμβρίου 2025, καλύπτοντας περιόδους που σημειώθηκαν τόσο την 4.722η όσο και την 4.723η Αρειανή ημέρα ή sols της αποστολής.Τα πανοράματα τραβήχτηκαν στις 4:15 μ.μ. στις 4.722 Ηλ. ώρα και στις 8:20 π.μ. στις 4.723 Ηλ. ώρα (και οι δύο κατά την τοπική ώρα του Άρη) και στη συνέχεια συγχωνεύτηκαν. Αργότερα προστέθηκε χρώμα για μια καλλιτεχνική ερμηνεία της σκηνής, με το μπλε να αντιπροσωπεύει το πρωινό πανόραμα και το κίτρινο το απογευματινό. Η «καρτ ποστάλ» που προέκυψε είναι παρόμοια με εκείνες που τράβηξε το ρόβερ τον Ιούνιο του 2023 και τον Νοέμβριο του 2021. Η προσθήκη χρώματος σε αυτού του είδους τις συγχωνευμένες εικόνες βοηθά να αναδειχθούν διαφορετικές λεπτομέρειες στο τοπίο. https://www.nasa.gov/image-article/curiosity-sends-holiday-postcard-from-mars/

Το αστρονομικό 2026: Ολική έκλειψη ηλίου στην Ευρώπη τον Αύγουστο Η πορεία της ολικής έκλειψης θα εκτείνεται από την Αρκτική διασχίζοντας τον Βόρειο Ατλαντικό και την ανατολική Γροιλανδία, θα περιβάλλει την Ισλανδία, την Ιβηρική Χερσόνησο και θα καταλήξει στη δυτική Μεσόγειο Είναι αναμφίβολα το μεγαλύτερο αστρονομικό γεγονός της χρονιάς: η ολική έκλειψη ηλίου, η οποία θα είναι ορατή σε μεγάλα μέρη της Ευρώπης στις 12 Αυγούστου.Ανάλογα με την τοποθεσία, το 84% έως και 93% του ήλιου θα καλυφθεί από τη σκοτεινή νέα σελήνη. Η πορεία της ολικής έκλειψης θα εκτείνεται από την Αρκτική διασχίζοντας τον Βόρειο Ατλαντικό και την ανατολική Γροιλανδία, θα περιβάλλει την Ισλανδία, την Ιβηρική Χερσόνησο και θα καταλήξει στη δυτική Μεσόγειο.Η σελήνη θα έχει επίσης έκλειψη: Μια μερική σεληνιακή έκλειψη θα πραγματοποιηθεί τη νύχτα της 27ης προς 28η Αυγούστου. Μπορεί να παρατηρηθεί από την Κεντρική Ευρώπη κατά το πρώτο μισό του μήνα. Στην κορύφωση της έκλειψης, το 93,5% της φαινομενικής διαμέτρου της σελήνης θα είναι μέσα στην σκιά της Γης. Επομένως, θα πρόκειται για σχεδόν ολική σεληνιακή έκλειψη. Η πορεία του Ήλιου και οι εποχές Το αστρονομικό έτος 2026 ξεκινά στις 31 Δεκεμβρίου 2025, στις 09:57 (ώρα Ελλάδας) , όταν ο ήλιος φτάσει σε μια θέση 280 μοίρες ανατολικά της εαρινής ισημερίας. Μέχρι να καλωσορίσουμε το νέο ημερολογιακό έτος τα μεσάνυχτα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, το ηλιακό έτος 2026 θα έχει ήδη συμπληρώσει 16 ώρες και τρία λεπτά.Στις 3 Ιανουαρίου, η Γη θα ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 30 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο μέσα από το πλησιέστερο σημείο της στον ήλιο, το περιήλιο. Στο περιήλιο, η απόσταση από τον ήλιο θα είναι 147.100.184 χιλιόμετρα. Το ηλιακό φως θα καλύψει αυτήν την απόσταση σε οκτώ λεπτά και δέκα δευτερόλεπτα.Η αστρονομική άνοιξη ξεκινά το απόγευμα της 20ής Μαρτίου. Στις 16:46 (ώρα Ελλάδας), ο ήλιος διασχίζει τον ουράνιο ισημερινό από νότο προς βορρά, μετακινούμενος έτσι στο βόρειο ημισφαίριο του ουρανού. Από τότε και στο εξής, οι ημέρες είναι μεγαλύτερες από τις νύχτες.Το καλοκαίρι ξεκινά στις 21 Ιουνίου στις 11:25 ,όταν ο ήλιος φτάνει στο υψηλότερο σημείο της φαινομενικής ετήσιας πορείας του μέσα από τον ζωδιακό κύκλο. Το σημείο του θερινού ηλιοστασίου βρίσκεται επί του παρόντος στον αστερισμό του Ταύρου, στα σύνορα με τον αστερισμό των Διδύμων. Το σημείο του θερινού ηλιοστασίου συμπίπτει με την αρχή του ζωδίου του Καρκίνου, εξ ου και το όνομα Τροπικός του Καρκίνου.Αφού περάσει το σημείο του θερινού ηλιοστασίου, ο ήλιος κατεβαίνει ξανά προς τον ουράνιο ισημερινό. Τον διασχίζει από βορρά προς νότο στις 21 Σεπτεμβρίου στις 03:05. Αυτή η ημέρα σηματοδοτεί τη φθινοπωρινή ισημερία. Μετά, οι νύχτες είναι και πάλι μεγαλύτερες από τις ημέρες στα γεωγραφικά μας πλάτη. Το σημείο της φθινοπωρινής ισημερίας βρίσκεται στον αστερισμό της Παρθένου και σηματοδοτεί την αρχή του ζωδίου του Ζυγού.Στις 21 Δεκεμβρίου 2026, στις 22:50, ο ήλιος θα φτάσει στο χαμηλότερο σημείο του έτους, σηματοδοτώντας την έναρξη του αστρονομικού χειμώνα. Το σημείο του χειμερινού ηλιοστασίου βρίσκεται στον αστερισμό του Τοξότη και θεωρείται το σημείο εκκίνησης του ζωδίου Αιγόκερω, γι’ αυτό και αναφέρεται και ως Τροπικός του Αιγόκερω. Η Θερινή ώρα Η Θερινή Ώρα ξεκινά την Κυριακή 29 Μαρτίου. Στις 03:00 οι δείκτες των ρολογιών πρέπει να μετακινηθούν μία ώρα μπροστά. Θα λήξει την Κυριακή 25 ΟκτωβρίουΤο έτος 2026 είναι ένα συνηθισμένο έτος 365 ημερών σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Το επόμενο δίσεκτο έτος, με 366 ημέρες, θα είναι το 2028. Η 14η Ιανουαρίου 2026 στο Γρηγοριανό ημερολόγιο αντιστοιχεί στην 1η Ιανουαρίου στο Ιουλιανό ημερολόγιο. Τα δύο ημερολόγια διαφέρουν κατά 13 ηλιακές ημέρες από το 1900.Το εβραϊκό έτος 5787 ξεκινά στις 11 Σεπτεμβρίου κατά τη δύση του ηλίου. Συνεπώς, η εβραϊκή Πρωτοχρονιά πέφτει στις 12 Σεπτεμβρίου 2026. Το ισλαμικό έτος 1448 ξεκινά στις 16 Ιουνίου κατά τη δύση του ηλίου. Η πρώτη ημέρα του ισλαμικού έτους 1448 αντιστοιχεί επομένως στις 17 Ιουνίου 2026.Το ισλαμικό ημερολόγιο χρησιμοποιεί μόνο σεληνιακά έτη 354 ή 355 ημερών, χωρίς ενδιάμεσους μήνες, σε αντίθεση με το κινεζικό ημερολόγιο, το οποίο είναι ένα σεληνιακό-ηλιακό ημερολόγιο.Η Κινεζική Πρωτοχρονιά πέφτει στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Αυτή η ημέρα σηματοδοτεί την έναρξη του 43ου έτους στον 79ο κύκλο του κινεζικού σεληνιακού-ηλιακού ημερολογίου. Αυτή είναι η Χρονιά του Πύρινου Αλόγου, γνωστή ως Μπινγκ-γου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2052586/to-astronomiko-2026-oliki-ekleipsi-ilioy-stin-eyropi-ton-aygoysto/

Με κοσμική… σαμπάνια γιορτάζει την πρωτοχρονιά η NASA Πρόκειται για μια φωτογραφία ενός σμήνους γαλαξιών που φέρει το όνομα του διάσημου αφρώδους ποτού. Η NASA γιορτάζει την Πρωτοχρονιά με το «Σμήνος Σαμπάνια» ένα σμήνος γαλαξιών που φαίνεται σε αυτή τη νέα εικόνα από το διαστημικό παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA και οπτικά τηλεσκόπια.Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν αυτό το σμήνος γαλαξιών στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η ημερομηνία σε συνδυασμό με την εμφάνιση των γαλαξιών που θυμίζει φυσαλίδες και το υπερθερμασμένο αέριο που παρατηρήθηκε από το Chandra (απεικονίζεται με μοβ χρώμα), ενέπνευσαν τους επιστήμονες να του δώσουν το παρατσούκλι Σμήνος Σαμπάνια, ένα όνομα πολύ πιο εύκολο να θυμάται κανείς από την επίσημη ονομασία RM J130558.9+263048.4.Η νέα σύνθετη εικόνα δείχνει ότι το Σμήνος Σαμπάνια είναι στην πραγματικότητα δύο σμήνη γαλαξιών που βρίσκονται στη διαδικασία συγχώνευσης για να σχηματίσουν ένα ακόμη μεγαλύτερο σμήνος. Το αέριο πολλών εκατομμυρίων βαθμών στα σμήνη γαλαξιών συνήθως εμφανίζεται με περίπου κυκλικό ή ελαφρώς ωοειδές σχήμα στις εικόνες, όμως στο Σμήνος Σαμπάνια είναι πιο εκτεταμένο από πάνω προς τα κάτω αποκαλύπτοντας την παρουσία των δύο συγκρουόμενων σμηνών. Δύο συγκεντρώσεις μεμονωμένων γαλαξιών που αποτελούν τα συγκρουόμενα σμήνη διακρίνονται κοντά στο πάνω και το κάτω μέρος του κέντρου. Η εικόνα έχει περιστραφεί κατά 90 μοίρες δεξιόστροφα ώστε ο Βορράς να βρίσκεται στα δεξιά.Το θερμό αέριο υπερτερεί σε μάζα σε σχέση με τη συνολική μάζα όλων των περισσότερων από εκατό μεμονωμένων γαλαξιών στο νεοσχηματιζόμενο σμήνος. Τα σμήνη περιέχουν επίσης ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες αόρατης σκοτεινής ύλης, της μυστηριώδους ουσίας που διαπερνά το Σύμπαν.Εκτός από τα δεδομένα του Chandra η νέα εικόνα περιλαμβάνει οπτικά δεδομένα από τις Έρευνες Legacy, σε κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα, οι οποίες αποτελούνται από τρεις επιμέρους και συμπληρωματικές έρευνες από διάφορα τηλεσκόπια στην Αριζόνα και τη Χιλή.Το Σμήνος Σαμπάνια ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία συγχωνευόμενων σμηνών στην οποία περιλαμβάνεται και το γνωστό Σμήνος της Σφαίρας όπου το θερμό αέριο σε κάθε σμήνος έχει συγκρουστεί και επιβραδυνθεί και υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στο θερμό αέριο και τον πιο μαζικό γαλαξία σε κάθε σμήνος.Συγκρίνοντας τα δεδομένα με προσομοιώσεις σε υπολογιστές οι αστρονόμοι κατέληξαν σε δύο πιθανά σενάρια για την ιστορία του Σμήνους Σαμπάνια. Το ένα είναι ότι τα δύο σμήνη συγκρούστηκαν μεταξύ τους πριν από περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια χρόνια. Μετά τη σύγκρουση τα δύο σμήνη κινήθηκαν προς τα έξω και στη συνέχεια έλκονται ξανά το ένα προς το άλλο από τη βαρύτητα και τώρα κατευθύνονται προς μια δεύτερη σύγκρουση.Η άλλη εκδοχή είναι ότι σημειώθηκε μία μόνο σύγκρουση πριν από περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια και τα δύο σμήνη απομακρύνονται τώρα το ένα από το άλλο μετά από αυτή τη σύγκρουση. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι περαιτέρω μελέτες του Σμήνους Σαμπάνια μπορούν να τους διδάξουν πώς αντιδρά η σκοτεινή ύλη σε μια σύγκρουση υψηλής ταχύτηταςΜια επιστημονική εργασία που περιγράφει αυτά τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal» από επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ντέιβις. Η εικόνα του Σμήνους Σαμπάνια https://www.naftemporiki.gr/techscience/2053284/me-kosmiki-sampania-giortazei-tin-protochronia-i-nasa/

Το Hubble ζουμάρει σε σούπερ αστρικό μαιευτήριο (βίντεο) Πρόκειται για ένα γιγάντιο μοριακό νέφος σε γειτονικό γαλαξία στο οποίο γεννιούνται μαζικά νέα άστρα. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble κατέγραψε μια εντυπωσιακή εικόνα από το N159, ένα ογκώδες μοριακό νέφος στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου που αποτελεί έναν από τους δύο κοντινότερους στο δικό μας γαλαξίες. Το Ν159 αποτελεί μια σημαντική περιοχή αστρογένεσης που φωτίζει τις διεργασίες σχηματισμού νέων άστρων.Με το όνομα Νέφη του Μαγγελάνου οι αστρονόμοι ονόμασαν δύο ανώμαλους γαλαξίες που αποτελούν δορυφόρους του γαλαξία μας. Το Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος και το Μικρό Μαγγελανικό Νέφος είναι δύο νεαρότεροι σε ηλικία γαλαξίες από το δικό μας γαλαξία. Είναι μέλη της Τοπικής Ομάδας γαλαξιών και βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το γαλαξία μας. Επίσης είναι και οι κοντινότεροι γαλαξίες που είναι ορατοί με γυμνό μάτι ευρισκόμενοι σε απόσταση από τη Γη 163,000 έτη φωτός το Μεγάλο Νέφος στον αστερισμό της Δοράδος και 206,000 έτη φωτός το Μικρό Νέφος.Οι δύο γαλαξίες αποτελούν μόνιμο στόχο παρατηρήσεων των αστρονόμων και έχουν γίνει σε αυτούς πολλές και εντυπωσιακές ανακαλύψεις. Έχει διαπιστωθεί ότι οι δύο γαλαξίες βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης με το δικό μας και αναμένεται να χαθούν από το γαλαξιακό χάρτη. Το μοριακό νέφος N159 βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του διάσημου Νεφελώματος της Ταραντούλας και εκτείνεται σε περισσότερα από 150 έτη φωτός. Η νέα εικόνα από το Hubble δείχνει ένα τμήμα του N159.«Πυκνά νέφη ψυχρού αερίου υδρογόνου κυριαρχούν στο τοπίο σχηματίζοντας ένα πολύπλοκο δίκτυο από κοιλότητες και φωτεινά νημάτια. Μέσα σε αυτά τα πυκνά νέφη, νεοσχηματισμένα άστρα αρχίζουν να λάμπουν, με την έντονη ακτινοβολία τους να προκαλεί τη λάμψη του περιβάλλοντος υδρογόνου σε βαθιές κόκκινες αποχρώσεις. Οι φωτεινότερες περιοχές υποδηλώνουν την παρουσία θερμών, μαζικών νεαρών άστρων, των οποίων οι ισχυροί αστρικοί άνεμοι και το ενεργητικό φως αναδιαμορφώνουν το περιβάλλον τους. Αυτές οι δυνάμεις σμιλεύουν δομές που μοιάζουν με φυσαλίδες και κοίλες κοιλότητες στο αέριο, σαφή σημάδια της αστρικής ανάδρασης σε δράση. Σκοτεινά νέφη στο προσκήνιο φωτίζονται από πίσω από νέα άστρα. Μαζί, τα λαμπερά νέφη και οι σμιλεμένες φυσαλίδες αποκαλύπτουν μια δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ της γέννησης των άστρων και του υλικού από το οποίο αυτά δημιουργούνται, αποτυπώνοντας τον συνεχή κύκλο δημιουργίας και μεταμόρφωσης σε αυτό το γειτονικό γαλαξιακό σύστημα» αναφέρουν οι αστρονόμοι του Hubble σε ανακοίνωσή τους. Η εικόνα του μοριακού νέφους Ν159 από το Hubble. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2052494/to-hubble-zoymarei-se-soyper-astriko-maieytirio-vinteo/

H OpenAI αναζητά «συντονιστή άμυνας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη» Η εταιρεία του ChatGPT προσφέρει μισθό μισού εκατ. δολαρίων και μετοχές σε όποιον αναλάβει τη θέση. Η OpenAI προσφέρει μισθό 555,000 δολαρίων για την πιθανότατα πιο απαιτητική θέση στην τεχνητή νοημοσύνη, μια «πραγματικά αγχωτική δουλειά» όπως περιγράφεται από τον επικεφαλής της εταιρείας Σαμ Άλτμαν. Η εταιρεία που έφερε επανάσταση στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης με τη δημιουργία του ChatGPT αναζητά έναν «επικεφαλής ετοιμότητας» που θα βρεθεί αντιμέτωπος με έναν ανησυχητικό όγκο ευθυνών εν μέσω φόβων ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε «να στραφεί εναντίον μας».Η περιγραφή καθηκόντων της νέας θέσης είναι τόσο απαιτητική που πολλοί λένε ότι θα έκανε ακόμα και… υπερήρωες να το σκεφτούν πολύ σοβαρά να αποδεχτούν την πρόκληση. Σε μια δουλειά που αγγίζει τα όρια του ακατόρθωτου ο επικεφαλής ετοιμότητας της OpenAI θα είναι άμεσα υπεύθυνος για την άμυνα απέναντι στους κινδύνους που προκύπτουν από ολοένα και πιο ισχυρές τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης οι οποίες αφορούν την ανθρώπινη ψυχική υγεία, την κυβερνοασφάλεια και τα βιολογικά όπλα.Και αυτό πριν καν ο επιτυχών υποψήφιος αρχίσει να ανησυχεί για το ενδεχόμενο συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να αρχίσουν σύντομα να εκπαιδεύονται μόνα τους. «Αυτή θα είναι μια αγχωτική δουλειά και θα βρεθείτε στα βαθιά σχεδόν αμέσως» αναφέρει ο Σαμ Άλτμαν ξεκινώντας την αναζήτηση για την κάλυψη ενός «κρίσιμου ρόλου» με στόχο «να βοηθήσει τον κόσμο».Αυτός που αναλάβει τη θέση αυτή θα είναι υπεύθυνος για την αξιολόγηση και τον περιορισμό αναδυόμενων απειλών καθώς και για την παρακολούθηση και προετοιμασία απέναντι σε τεχνολογικές δυνατότητες αιχμής που δημιουργούν νέους κινδύνους σοβαρής βλάβης. Κάποιοι που δοκίμασαν να αναλάβουν τέτοιου είδους καθήκοντα το έκαναν για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και αποσύρθηκαν.Η αγγελία έρχεται σε ένα κλίμα προειδοποιήσεων από το εσωτερικό της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης σχετικά με τους κινδύνους της ολοένα και πιο ικανής τεχνολογίας. Ο Μουσταφά Σουλεϊμάν, διευθύνων σύμβουλος της Microsoft AI δήλωσε τη Δευτέρα στο ραδιόφωνο του BBC: «Ειλικρινά πιστεύω ότι αν δεν φοβάστε έστω και λίγο αυτή τη στιγμή τότε δεν δίνετε προσοχή».Ο Ντέμις Χασάμπις, βραβευμένος με Νόμπελ και συνιδρυτής του εργαστηρίου τεχνητής νοημοσύνης DeepMind που ανήκει στην Google, προειδοποίησε αυτόν τον μήνα για κινδύνους που περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης να «εκτροχιαστούν με τρόπο που να βλάψει την ανθρωπότητα».Υπάρχει ελάχιστη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Ο Γιοσούα Μπέντζιο, επιστήμονας υπολογιστών και ένας από τους λεγόμενους «νονούς της τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε πρόσφατα: «Ένα σάντουιτς έχει περισσότερη ρύθμιση από την τεχνητή νοημοσύνη». Το αποτέλεσμα είναι ότι οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αυτορυθμίζονται σε μεγάλο βαθμό.Ο Άλτμαν έγραψε στο X, ανακοινώνοντας την αναζήτηση προσωπικού: «Έχουμε ένα ισχυρό υπόβαθρο στη μέτρηση των αυξανόμενων δυνατοτήτων αλλά εισερχόμαστε σε έναν κόσμο όπου χρειαζόμαστε πιο λεπτομερή κατανόηση και αξιολόγηση του πώς αυτές οι δυνατότητες μπορούν να καταχραστούν και πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις αρνητικές τους συνέπειες τόσο στα προϊόντα μας όσο και στον κόσμο με τρόπο που να επιτρέπει σε όλους να απολαμβάνουμε τα τεράστια οφέλη. Αυτά τα ερωτήματα είναι δύσκολα και υπάρχει ελάχιστο προηγούμενο». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2052479/h-openai-anazita-syntonisti-amynas-apenanti-stin-techniti-noimosyni/

Ένας «αδέσποτος» πλανήτης στο μέγεθος του Κρόνου. Αστρονόμοι μέτρησαν για πρώτη φορά άμεσα τη μάζα ενός πλανήτη που κινείται ελεύθερα στο σύμπαν, απελευθερωμένος από την βαρύτητα κάποιου άστρου.Όταν φανταζόμαστε έναν πλανήτη, μας έρχεται η εικόνα ενός πλανήτη σαν την Γη, σε τροχιά γύρω από ένα άστρο. Αλλά μερικοί πλανήτες έχουν μια πολύ πιο μοναχική ύπαρξη. Πλανώνται στον διαστρικό χώρο χωρίς να υπάρχει κάποιος ήλιος που να αποκαλείται δικός τους. Οι γνωστοί ως «αδέσποτοι» ή «ελεύθερα περιπλανώμενοι» πλανήτες είναι συχνά δύσκολο να μελετηθούν. Χωρίς τροχιά γύρω από κάποιο άστρο, ήταν δύσκολο να εκτιμηθεί η μάζα τους – μέχρι τώρα.Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε χθες στο Science με τίτλο «A free-floating-planet microlensing event caused by a Saturn-mass object«, οι επιστήμονες δείχνουν πώς μέτρησαν τη μάζα ενός τέτοιου αδέσποτου πλανήτη για πρώτη φορά – μια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να επιτρέψει περαιτέρω μελέτες αυτών των παράξενων μοναχικών πλανητών.Αντί να εξετάσει την τροχιά του πλανήτη, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε το πώς η βαρύτητα του πλανήτη καμπύλωσε το φως από ένα μακρινό άστρο, με την μέθοδο του λεγόμενου βαρυτικού μικροφακού, από δύο ξεχωριστά σημεία θέασης: την Γη και το ‘συνταξιοδοτημένο’ διαστημικό τηλεσκόπιο Γαία.Η τεχνική αυτή μοιάζει με τον τρόπο που λειτουργεί η αντίληψη του βάθους από τα μάτια μας: το συμβάν μικροφακού παρατηρήθηκε από την Γαία περίπου δύο ώρες αργότερα από ό,τι από τους επιστήμονες στη Γη. Αυτή η διαφορά χρόνου επέτρεψε στους ερευνητές να μετρήσουν την απόσταση του πλανήτη και να εκτιμήσουν τη μάζα του.Αυτό που είναι πραγματικά αξιοσημείωτο σε αυτή την εργασία, είναι ότι για πρώτη φορά υπολογίζεται η μάζα για αυτά τα αντικείμενα. Κι αυτό οφειλόταν αποκλειστικά στο γεγονός ότι οι συγγραφείς διέθεταν παρατηρήσεις τόσο από τη Γη όσο και από το διαστημικό τηλεσκόπιο Γαία, από δύο διαφορετικά σημεία [Two views of a rogue planet].Αυτό που διαπίστωσαν είναι ότι ο πλανήτης έχει περίπου την ίδια μάζα με τον Κρόνο ή το 22% της μάζας του Δία. Αλλά τα ευρήματα προσφέρουν επίσης και μια υπόδειξη για το παρελθόν του: Η γνώση της μάζας του είναι το σημείο εκκίνησης. Μπορούμε να βρούμε ποια θα μπορούσε να είναι η ιστορία αυτού του πλανήτη;Η έρευνα γι αυτά τα μυστηριώδη κοσμικά αντικείμενα θα ενισχυθεί φέτος από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman (RST) της NASA, το οποίο θα εκτοξευθεί τον Σεπτέμβριο. Θα έχει την δυνατότητα να απεικονίσει ολόκληρο τον ουρανό 1000 φορές γρηγορότερα από ό,τι το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble, το RST θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό εκατοντάδων αδέσποτων πλανητών. Και με την προαναφερθείσα δημοσίευση, οι αστρονόμοι θα έχουν έναν τρόπο να εκτιμήσουν και τις μάζες τους. Ο δρόμος είναι πλέον ανοιχτός για να μελετήσουμε αυτόν το νέο αναδυόμενο πληθυσμό πλανητών. πηγή: https://www.scientificamerican.com/article/scientists-just-clocked-a-rogue-planet-the-size-of-saturn/

Τι έδειξαν οι πρόσφατες παρατηρήσεις για τον διαστρικό κομήτη 3I/ATLAS; Έθεσαν όρια σε πιθανές ραδιοεκπομπές από το 3I/ATLAS Το διαστρικό αντικείμενο 3I/ATLAS, πραγματοποίησε την πλησιέστερη προσέγγισή του στη Γη στις 19 Δεκεμβρίου του 2025. Οι ερευνητές Ben Jacobson-Bell et al στην δημοσίευή τους με τίτλο «Breakthrough Listen Observations of 3I/ATLAS with the Green Bank Telescope at 1-12 GHz» περιγράφουν τα αποτελέσματα της αναζήτησης τεχνοϋπογραφών – ραδιοσημάτων που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν τεχνολογική δραστηριότητα στο 3I/ATLAS -, μια μέρα πριν την πλησιέστερη προσέγγισή του στη Γη. Χρησιμοποίησαν το ραδιοτηλεσκόπιο Green Bank στο εύρος συχνοτήτων 1-12 GHz στο πλαίσιο του προγράμματος Breakthrough Listen. παρά την μεγάλη κάλυψη των συχνοτήτων, δεν ανιχνεύθηκε κάποιο υποψήφιο σήμα, με όριο ισχύος έως 0,1 W. Τα αποτελέσματα απογοητεύουν όσους έλπιζαν ότι το 3I/ATLAS είναι εξωγήινο διαστημικό σκάφος ή ‘σκουπίδι’ εξωγήινης τεχνολογίας. Δεν ανιχνεύθηκε κάποια τεχνοϋπογραφή, θέτοντας νέα όρια και περιορισμούς για πιθανές ραδιοεκπομπές από το 3I/ATLAS, επομένως και σε πιθανή εξωγήινη τεχνολογία.Το 3I/ATLAS είναι το τρίτο διαστρικό αντικείμενο που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Tο πρώτο ήταν ο κομήτης 1Ι/Oumuamua, και το δεύτερο ο κομήτης 2I/Borisov. Το 3I/ATLAS παρουσιάζει τυπικά χαρακτηριστικά κομήτη, όπως κώμα και μη επιμήκη πυρήνα. Kαι οι τρεις διαστρικοί κομήτες που παρατηρήθηκαν μέχρι σήμερα, πυροδότησαν πολλές εικασίες. Με την ανακάλυψή τους πολλές φήμες κυκλοφόρησαν για τα περίεργα χαρακτηριστικά τους που μπορεί να δείχνουν εξωγήινη τεχνολογία. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της νέας μελέτης: «Προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από φυσικά αστροφυσικά αντικείμενα. Ωστόσο, δεδομένου ότι μόνο τρία τέτοια διαστρικά αντικείμενα έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα, απαιτείται διεξοδική μελέτη».Όσον αφορά τον κομήτη 3I/ATLAS, έξι μήνες μετά την ανακάλυψή του, πολλά τηλεσκόπια έχουν λάβει δεδομένα σε διάφορες περιοχές μηκών κύματος, όπως ραδιοκυμάτων, υπέρυθρων, ακτίνων Χ και ορατού φωτός, και αυτά τα δεδομένα έχουν αναλυθεί από πολλούς ερευνητές. Σύμφωνα με το SETI, καμία από αυτές τις παρατηρήσεις δεν έχει οδηγήσει σε στοιχεία τεχνο-υπογραφών.Παρόλα αυτά, πολλά τηλεσκόπια της Γης θα συνεχίσουν να εξερευνούν τα διαστρικά αντικείμενα που θα εισέλθουν στο ηλιακό μας σύστημα και τις πιθανές τεχνο-υπογραφές τους. Κι αν διαθέτουν κάποιο περίεργο χαρακτηριστικό πίσω από το οποίο είναι πιθανό να κρύβεται εξωγήινη τεχνολογία, θα το πληροφορηθείτε άμεσα από τον Avi Loeb ΕΔΩ: https://avi-loeb.medium.com/ Το όριο ισχύος 0,1 W σημαίνει χοντρικά ότι αν το διαστρικό αντικείμενο είχε έναν ραδιοπομπό ισχύος όσο ένα απλό κινητό τηλέφωνο και εξέπεμπε συνεχώς ραδιοσήματα προς όλες τις κατευθύνσεις, τότε αυτά θα είχαν ανιχνευθεί. Το αποτέλεσμα δεν αποκλείει 100% την ύπαρξη εξωγήινης τεχνολογίας, αλλά δείχνει ποια σενάρια μπορούν να αποκλειστούν με βάση τα διαθέσιμα πειραματικά δεδομένα. διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: Most sensitive radio observations to date find no evidence of technosignature from 3I/ATLAS – https://phys.org/news/2025-12-sensitive-radio-date-evidence-technosignature.html

Ο νυχτερινός ουρανός του Ιανουαρίου, χωρίς τηλεσκόπιο. Οι θέσεις των πλανητών τον μήνα Ιανουάριο: Ερμής: Σε ανώτερη σύνοδο (πίσω από τον Ήλιο) στις 21/1, αθέατος Αφροδίτη: Σε ανώτερη σύνοδο (πίσω από τον Ήλιο) στις 6/1, αθέατη Άρης: Σε σύνοδο με τον Ήλιο στις 9/1, αθέατος Δίας: Ορατός όλη νύχτα, μεσουρανεί 00:38 στο μέσο του Μήνα (Δίδυμοι, μέγεθος -2,7, διάμετρος 46′ ‘) Κρόνος: Στον απογευματινό ουρανό, δύει 22:32 στο μέσο του μήνα (Ιχθύες, μέγεθος 1,1 διάμετρος 17′ ‘, κλίση δακτυλίων 1,5ο) Επιπλέον, στον νυχτερινό ουρανό του Ιανουαρίου μπορούμε να δούμε: 3/1: Πανσέληνος – Η Γη στο περιήλιο (απόσταση 0,9833 αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο) – 3-4/1 Μέγιστο βροχής διαττόντων «Τετραντίδες» (ενεργές 28/12-12/1, μέγιστος ρυθμός υπό ιδανικές συνθήκες περίπου 120 μετέωρα/ώρα) 4/1: Η Σελήνη σε απόσταση 3,5ο από τον Δία και τον Πολυδεύκη 23/1: Η Σελήνη σε απόσταση 5ο από τον Κρόνο 27/1: Η Σελήνη περνάει πολύ κοντά από τις Πλειάδες 31/1: Η Σελήνη σε απόσταση 4ο από τον Δία πηγές: αστρονομικό ημερολόγιο 2025, εκδόσεις Πλανητάριο Θεσσαλονίκη – earthsky.org

Στιγμιότυπα Επιστημών από τον Διαστημικό Σταθμό του 2025. Το 2025 σηματοδοτεί μια ακόμη χρονιά που διευρύνει τα όρια της επιστημονικής έρευνας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Πέρυσι, πάνω από 750 έρευνες διεξήχθησαν στον διαστημικό σταθμό, με την υποστήριξη επανδρωμένων αποστολών και οχημάτων ανεφοδιασμού που παρέδωσαν απαραίτητο φορτίο και πειράματα στο εργαστήριο σε τροχιά. Η φετινή έρευνα περιελάμβανε δοκιμές της ικανότητας του DNA να αποθηκεύει δεδομένα, την παραγωγή ζωτικών θρεπτικών συστατικών κατόπιν ζήτησης, την επίδειξη τεχνολογίας για την απομάκρυνση διαστημικών υπολειμμάτων και τη συντήρηση δορυφόρων, την προώθηση φαρμάκων επόμενης γενιάς και πολλά άλλα. Αστροναύτες από όλο τον κόσμο επισκέφθηκαν τον διαστημικό σταθμό για να συνεχίσουν την έρευνα που ωφελεί την ανθρωπότητα στη Γη και ανοίγει το δρόμο για μελλοντικές αποστολές εξερεύνησης, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος Artemis της NASA για την επιστροφή της ανθρωπότητας στη Σελήνη. Στις 2 Νοεμβρίου 2025, η NASA και οι διεθνείς εταίροι της ξεπέρασαν τα 25 χρόνια συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας στον διαστημικό σταθμό, αναδεικνύοντας την αφοσίωση της ανθρωπότητας στην εξερεύνηση του διαστήματος και την επιστημονική ανακάλυψη.Πάνω από ένα εκατομμύριο φωτογραφίες τραβήχτηκαν στον διαστημικό σταθμό φέτος, καταγράφοντας πρωτοποριακή έρευνα, παρατηρώντας τη Γη από το διάστημα, ακόμη και καταγράφοντας κομήτες και άλλα ουράνια φαινόμενα. Γυρίστε πίσω και κοιτάξτε πίσω σε μια φωτογραφική ανασκόπηση του 2025 στον διαστημικό σταθμό. https://www.nasa.gov/image-article/2025-space-station-science-snapshots/ Η αστροναύτης της NASA, Ζένα Κάρντμαν, επεξεργάζεται δείγματα οστικών κυττάρων μέσα στο γάντι βιοεπιστημών της εργαστηριακής μονάδας Kibo.

Αυτές είναι οι πιο μυστηριώδεις φάλαινες του κόσμου – Τις ακούμε, αλλά σπανιότατα τις βλέπουμε. Καταδύονται σε βάθος έως και 3 χιλιομέτρων, σε έναν κόσμο απόλυτου σκότους. Εκεί, η όραση είναι άχρηστη. Πρόκειται για ένα από τα πιο αινιγματικά θηλαστικά του πλανήτη. Σπάνια εμφανίζονται στην επιφάνεια, καταδύονται βαθύτερα και για περισσότερο χρόνο από οποιοδήποτε άλλο θηλαστικό και, για δεκαετίες, παρέμεναν σχεδόν αόρατοι στην επιστήμη.Ο λόγος για τις ρυγχοφάλαινες – τις οποίες οι ερευνητές αρχίζουν μόλις να γνωρίζουν — όχι βλέποντάς τους, αλλά ακούγοντάς τους.Τον Ιούνιο του 2024, στα ήρεμα νερά ανοιχτά της Μπάχα Καλιφόρνια, η βιοακουστική επιστήμονας Ελίζαμπεθ Χέντερσον συμμετείχε σε αποστολή αναζήτησης ρυγχοφαλαινών. Σύμφωνα με το BBC για ημέρες, το πλήρωμα σάρωνε τον ορίζοντα χωρίς αποτέλεσμα. Όταν τελικά εμφανίστηκαν δύο νεαρά θηλαστικά δίπλα στο σκάφος, η έκπληξη ήταν διπλή: όχι μόνο εντοπίστηκαν, αλλά και έδειξαν περιέργεια — ανατρέποντας την πάγια πεποίθηση ότι τα είδη αυτά αποφεύγουν τα πλοία. Φάλαινες που ζουν στο σκοτάδι Οι φαλαινορύγχοι καταδύονται σε βάθος έως και 3 χιλιομέτρων, σε έναν κόσμο απόλυτου σκότους. Εκεί, η όραση είναι άχρηστη. Η επιβίωσή τους βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον ήχο.Οι επιστήμονες γνωρίζουν σήμερα 24 είδη ρυγχοφαλαινών, που αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο όλων των ειδών φαλαινών και δελφινιών. Κάποια από αυτά δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ ζωντανά — είναι γνωστά μόνο από εκβρασμούς, όπως επισημαίνεται στο ρεπορτάζ του BBC.Το γεγονός ότι ακόμη και τον 21ο αιώνα ανακαλύπτονται νέα θηλαστικά μεγέθους… αυτοκινήτου λέει πολλά για το πόσο άγνωστος παραμένει ο ωκεανός. Το «δακτυλικό αποτύπωμα» Το σημείο καμπής στην έρευνα ήταν η παθητική ακουστική παρακολούθηση. Με ειδικά υποβρύχια μικρόφωνα (υδρόφωνα), τοποθετημένα από λίγα μέτρα έως και 5.000 μέτρα βάθος, οι επιστήμονες καταγράφουν τα χαρακτηριστικά «κλικ» και «βουητά» που χρησιμοποιούν οι ρυγχοφάλαινες για ηχοεντοπισμό.Κάθε είδος έχει μοναδική ακουστική υπογραφή — ένα είδος ηχητικού δακτυλικού αποτυπώματος. Έτσι, ακόμη κι αν δεν φαίνονται ποτέ, μπορούν να αναγνωριστούν με ακρίβεια.Σε μια τέτοια περίπτωση, η ομάδα της Χέντερσον άκουσε έναν παλμό που θεωρούνταν ότι ανήκει σε απειλούμενο είδος. Όταν όμως συνδυάστηκε ο ήχος με γενετική ανάλυση, αποκαλύφθηκε κάτι απρόσμενο: επρόκειτο για τη φαλαινορύγχη με δόντια γκίνγκο, ένα είδος που δεν είχε ποτέ καταγραφεί ζωντανό στο φυσικό του περιβάλλον.Το ενδιαφέρον για τις ρυγχοφάλαινες εντάθηκε και για έναν ακόμη λόγο: τις μαζικές εκβρασμούς που έχουν συνδεθεί με στρατιωτικά σόναρ. Αν και ο μηχανισμός δεν είναι πλήρως κατανοητός, μια θεωρία υποστηρίζει ότι ο έντονος ήχος αναγκάζει τα θηλαστικά να αναδύονται απότομα, προκαλώντας φαινόμενα παρόμοια με τη νόσο των δυτών.Είναι μια οδυνηρή ειρωνεία: ο ήχος μπορεί να τα σκοτώνει — αλλά και να τα σώσει. Γιατί μέσω του ήχου, οι επιστήμονες αρχίζουν επιτέλους να χαρτογραφούν πληθυσμούς, μετακινήσεις και συμπεριφορές. Έρευνα χωρίς να τα ενοχλείς Σε αντίθεση με τις βιοψίες, που απαιτούν προσεκτική και περιορισμένη χρήση, τα υδρόφωνα δεν ενοχλούν καθόλου τα ζώα. Απλώς «ακούν». Αυτό σημαίνει ότι οι ερευνητές μπορούν να συλλέγουν δεδομένα χωρίς σκάφος, χωρίς οπτική επαφή και χωρίς ήρεμες καιρικές συνθήκες.«Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται καν να τα δούμε», εξηγεί η Χέντερσον. «Αρκεί να τα ακούμε».Για τις φάλαινες που περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους βαθιά κάτω από την επιφάνεια, ο ήχος αποδεικνύεται το πιο αξιόπιστο παράθυρο στον κόσμο τους. Και χάρη σε αυτόν, οι πιο «αόρατες» φάλαινες του πλανήτη αρχίζουν επιτέλους να αποκτούν φωνή. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2052649/aytes-einai-oi-pio-mystiriodeis-falaines-toy-kosmoy-tis-akoyme-alla-spaniotata-tis-vlepoyme/ Στο χείλος της εξαφάνισης ο μεγάλος λευκός καρχαρίας στη Μεσόγειο. Παράνομη αλιεία και ανεπαρκής έλεγχος απειλούν το τελευταίο του καταφύγιο, προειδοποιούν επιστήμονες Ο μεγάλος λευκός καρχαρίας, ένα από τα πιο εμβληματικά αρπακτικά των θαλασσών, κινδυνεύει να εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο.Αυτό είναι το συμπέρασμα νέας έρευνας Αμερικανών επιστημόνων, σε συνεργασία με τη βρετανική περιβαλλοντική οργάνωση Blue Marine Foundation, η οποία αποκαλύπτει ότι παρά τη διεθνή προστασία του είδους, καρχαρίες συνεχίζουν να αλιεύονται και να πωλούνται παράνομα σε αγορές της Βόρειας Αφρικής.Σύμφωνα με τους ερευνητές, τουλάχιστον 40 μεγάλοι λευκοί καρχαρίες σκοτώθηκαν μόνο το 2025 στις ακτές της Βόρειας Αφρικής — αριθμός εξαιρετικά υψηλός για έναν πληθυσμό που ήδη θεωρείται οριακός. Παράνομες αγορές, προστατευμένα είδη Ο μεγάλος λευκός καρχαρίας είναι ένα από τα περισσότερα από 20 είδη καρχαριών της Μεσογείου που προστατεύονται από διεθνείς συμφωνίες, γεγονός που καθιστά παράνομη τόσο την αλιεία όσο και την εμπορία τους.Ωστόσο, επιτόπια έρευνα σε αλιευτικά λιμάνια της Βόρειας Αφρικής έδειξε ότι προστατευόμενα είδη συνεχίζουν να εμφανίζονται σε ψαραγορές.Το BBC, σε συνεργασία με ειδικούς ανάλυσης οπτικού υλικού, επιβεβαίωσε βίντεο από μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δείχνουν νεκρούς καρχαρίες να εκφορτώνονται σε λιμάνια της Αλγερία και της Τυνησία, συμπεριλαμβανομένων και άλλων απειλούμενων ειδών όπως ο βραχύπτερος μάκο. Το τελευταίο προπύργιο στη Μεσόγειο Επικεφαλής της έρευνας είναι ο Φρανσέσκο Φαρέτι, καθηγητής στο Virginia Tech, ο οποίος εξηγεί ότι οι πληθυσμοί καρχαριών στη Μεσόγειο έχουν καταρρεύσει τις τελευταίες δεκαετίες λόγω εντατικής βιομηχανικής αλιείας.Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε στο Στενό της Σικελίας, περιοχή που θεωρείται το «τελευταίο προπύργιο» για αρκετά απειλούμενα είδη. Στόχος τους ήταν, για πρώτη φορά στη Μεσόγειο, να τοποθετήσουν δορυφορικό πομπό σε μεγάλο λευκό καρχαρία.Παρά τη χρήση τόνων δολωμάτων, υποβρύχιων καμερών και ανάλυσης περιβαλλοντικού DNA, η αποστολή απέτυχε να εντοπίσει καρχαρίες. «Είναι αποκαρδιωτικό και δείχνει πόσο υποβαθμισμένο είναι το οικοσύστημα», σημειώνει ο Φερέτι. Κρίσιμα απειλούμενο είδος Ο μεγάλος λευκός καρχαρίας της Μεσογείου έχει χαρακτηριστεί «Κρισίμως Κινδυνεύον Είδος» από τη Διεθνή Ένωση για τη Συντήρηση της Φύσης. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός θανάτωσης, η εξαφάνιση από τη Μεσόγειο είναι ρεαλιστικό σενάριο μέσα στα επόμενα χρόνια.Η εφαρμογή των κανόνων προστασίας παραμένει άνιση. Αν και 24 απειλούμενα είδη καρχαριών καλύπτονται από διεθνείς συμφωνίες που έχουν υπογράψει η Ευρωπαϊκή Ένωση και 23 μεσογειακές χώρες, η παράπλευρη αλίευση και η κοινωνικοοικονομική πίεση στις φτωχότερες κοινότητες της Βόρειας Αφρικής υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων.Όπως εξηγούν ειδικοί στο BBC χωρίς στήριξη και εκπαίδευση των αλιέων σε βιώσιμες πρακτικές, η προστασία των καρχαριών παραμένει θεωρητική. Υπάρχει ακόμη ελπίδα; Παρά τη σκοτεινή εικόνα, οι ερευνητές επιμένουν ότι δεν είναι αργά. Το γεγονός ότι καρχαρίες εξακολουθούν να εμφανίζονται —έστω και νεκροί— δείχνει ότι ο πληθυσμός δεν έχει ακόμη εξαφανιστεί πλήρως.«Υπάρχει ακόμη ζωή και άρα πιθανότητα ανάκαμψης», τονίζει ο Τζέιμς Γκλάνσι. «Αλλά πρέπει να δράσουμε γρήγορα». https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2052577/sto-cheilos-tis-exafanisis-o-megalos-leykos-karcharias-sti-mesogeio/

Το πρόβλημα των ηλιακών νετρίνων και η δικαίωση του John Bahcall. O Τζον Μπακώλ (30 Δεκεμβρίου 1934 – 17 Αυγούστου 2005) γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Λουιζιάνα. Στο Λύκειο υπήρξε πολύ καλός τενίστας και πρωταθλητής στους αγώνες επιχειρηματολογίας. Φιλοδοξία του ήταν να σπουδάσει φιλοσοφία και να γίνει ραβίνος. Ύστερα από έναν χρόνο στο Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Λουιζιάνας, παρακολούθησε θερινά μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνιας. Εκεί του άρεσε πολύ κι έτσι παρέμεινε για προπτυχιακές σπουδές φιλοσοφίας, χάρη σε έναν συγγενή που δέχτηκε να καλύψει τα έξοδα των σπουδών του.Για να αποφοιτήσει έπρεπε να παρακολουθήσει και ένα μάθημα θετικών επιστημών. Έπεισε όμως κάποιον καθηγητή να του επιτρέψει να παρακολουθήσει ένα μάθημα φυσικής, μολονότι ο ίδιος δεν είχε παρακολουθήσει ούτε ένα μάθημα θετικών επιστημών στο λύκειο. Τότε ήταν που ο Μπακώλ ανακάλυψε το πάθος του για την επιστήμη αυτή. Όπως θυμόταν αργότερα: «Ήταν το πιο δύσκολο πράγμα που έχω κάνει στη ζωή μου, όμως ερωτεύθηκα τις θετικές επιστήμες. Με είχε συναρπάσει το γεγονός ότι γνωρίζοντας λίγη φυσική μπορούσες να καταλάβεις πώς λειτουργούν χειροπιαστά πράγματα, όπως τα ηλιοβασιλέματα και τα αεροπλάνα, και ότι μετά από λίγο οι πάντες συμφωνούσαν ως προς τη σωστή απάντηση σε μια ερώτηση». Ο Μπακώλ άλλαξε προσανατολισμό στις σπουδές του, έκανε μεταπτυχιακά στη φυσική στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και διδακτορικό στο Χάρβαρντ.Το 1960 όταν εργαζόταν ως ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, ο Μπακώλ έστειλε για δημοσίευση στο Physical Review ένα άρθρο για τις διεργασίες της διάσπασης βήτα στα άστρα. Προς μεγάλη του έκπληξη, προτού καν κυκλοφορήσει το περιοδικό, έλαβε μια επιστολή από τον Ουίλλυ Φάουλερ (από τον οποίο ο εκδότης του περιοδικού είχε ζητήσει να αξιολογήσει το άρθρο), που τη συνόδευε μια πρόταση να δουλέψει στο Καλτέκ. Ο Φάουλερ είχε εντυπωσιαστεί σε τέτοιο βαθμό από την εργασία του Μπακώλ, ώστε έγραψε στον Ρέυ Ντέιβις (που προσπαθούσε να ανιχνεύσει τα νετρίνα που εκπέμπονται από τον ήλιο) για τον νεαρό επιστήμονα, προτρέποντάς τον να επικοινωνήσει μαζί του. Έτσι λοιπόν, ο Ντέιβις έγραψε στον Μπακώλ και του ζήτησε να τον βοηθήσει να βελτιώσει τις προβλέψεις του για την ηλιακή παραγωγή νετρίνων, υπολογίζοντας τους ρυθμούς των σχετικών πυρηνικών διεργασιών. Ο Μπακώλ προθυμοποιήθηκε να το κάνει με μεγάλη ευχαρίστηση κι έτσι άρχισε μια στενή επιστημονική συνεργασία και μια προσωπική φιλία που κράτησε πάνω από πέντε δεκαετίες.Στις αρχές του 1964, ο Μπακώλ και ο Νέιβις δημοσίευσαν διαδοχικές περιγραφές της θεωρίας και του πειράματός τους, υποστηρίζοντας την ανάγκη για την κατασκευή μιας δεξαμενής με 380.000 λίτρα υγρό καθαρισμού για να συλλάβουν ηλιακά νετρίνα. Κι αυτό έγινε στο χρυσορυχείο Χόμστεικ στη Νότια Ντακότα.To θεωρητικό μοντέλο του Μπακώλ χρησιμοποιούσε τις βασικές αστροφυσικές αρχές όσον αφορά την δομή και την δυναμική συμπεριφορά του ήλιου, σε συνδυασμό με τα δεδομένα από την πυρηνική φυσική σχετικά με τις πυρηνικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του ήλιου, και υπολόγιζε την παραγωγή των νετρίνων υψηλής ενέργειας που παράγονταν στο ήλιο και στη συνέχεια τον ρυθμό με τον οποίο θα μπορούσαν να ανιχνευτούν στον ανιχνευτή του Χόμστεικ.Το φθινόπωρο του 1966 όλα ήταν έτοιμα για να αρχίζει το πείραμα. Εν τω μεταξύ, ο Μπακώλ είχε συνεχίσει να βελτιώνει τους υπολογισμούς του για τον ρυθμό αντιδράσεων των ηλιακών νετρίνων που θα έπρεπε να ανιχνεύσει ο Ντέιβις με τον ανιχνευτή του.Η ανίχνευση των ηλιακών νετρίνων βασίζονταν στην αντίδραση: ν + 37Cl → 37Ar + e–Tα σπάνια άτομα του αερίου 37Ar είναι ασταθή και έχουν χρόνο ημιζωής περίπου 35 ημέρες. Με μια κοπιώδη διαδικασία ο Ντέιβις αφού περίμενε αρκετές εβδομάδες ώστε να δημιουργηθούν άτομα αργού, άδειαζε την δεξαμενή χρησιμοποιώντας αέριο ήλιο το οποίο θα παρέσερνε το αργό και μετά από πολλά σύνθετα στάδια έπαιρνε το τελικό δείγμα ατόμων αργού. Ο όγκος τους ήταν ίσος με έναν μικρό κύβο ζάχαρης, και μετρώντας την αποδιέγερσή τους με έναν απαριθμητή Γκάιγκερ, υπολόγιζε τον αριθμό των νετρίνων υψηλής ενέργειας που προέρχονταν από τον ήλιο.Σύμφωνα με τις βέλτιστες εκτιμήσεις του Μπακώλ, τα νετρίνα που αλληλεπιδρούσαν με το χλώριο θα έπρεπε να παραγάγουν λίγες δεκάδες άτομα αργού κάθε λίγες εβδομάδες. Ο Ντέιβις ήταν βέβαιος ότι θα μπορούσε να τα ανιχνεύσει σχεδόν όλα. Ο ίδιος ο Μπακώλ έγραψε: «Εγώ, που δεν είμαι χημικός, νιώθω δέος μπροστά στο μέγεθος του εγχειρήματος [του Ντέιβις] και στην ακρίβεια με την οποία μπορεί να το φέρει σε πέρας. Μπορεί να εντοπίσει και να αφαιρέσει από τη δεξαμενή τις λίγες δεκάδες άτομα ραδιενεργού αργού που ενδέχεται να δημιουργηθούν στο εσωτερικό της από τη σύλληψη ηλιακών νετρίνων. Η αναζήτηση βελόνας στ’ άχυρα μοιάζει πανεύκολη μπροστά σ’ αυτό». Μετά από δυο χρόνια συλλογής δεδομένων στο ορυχείο Χόμστεϊκ, ο Ντέιβις ανακοίνωσε τα πρώτα αποτελέσματα του πειράματός του σε ένα συνέδριο στο Καλτέκ, το 1968. Υποστήριξε ότι είχε ανιχνεύσει ηλιακά νετρίνα, αλλά ο αριθμός τους ήταν μόνο το ένα τρίτο σε σχέση με την πρόβλεψη των μοντέλων του Μπακώλ. Η ανίχνευση των ηλιακών νετρίνων από μόνη της, η ματιά στην καρδιά ενός άστρου για πρώτη φορά, ήταν ένα εντυπωσιακό κατόρθωμα – παρόλα αυτά, εκείνο που έγινε πρωτοσέλιδο ήταν η μεγάλη διαφορά μεταξύ θεωρίας και παρατήρησης.Ο Μπακώλ φοβόταν ότι τα αποτελέσματα του Ντέιβις σήμαιναν ότι το ηλιακό του μοντέλο ήταν εσφαλμένο. Ο νεαρός θεωρητικός ήταν τόσο σκυθρωπός στο συνέδριο το Καλτέκ ώστε ο θρύλος της φυσικής Ρίτσαρντ Φάυνμαν, ο οποίος τρία χρόνια νωρίτερα είχε μοιραστεί μαζί με δυο συναδέλφους του το βραβείο Νόμπελ για την εργασία του στην κβαντική ηλεκτροδυναμική, τον ρώτησε αν ήθελε να πάνε μια βόλτα. Οι δυο τους περπατούσαν στην πανεπιστημιούπολη κουβεντιάζοντας περί ανέμων και υδάτων, όταν κάποια στιγμή, όπως θυμάται ο Μπακώλ, ο Φάυνμαν προσπάθησε να τον παρηγορήσει: «Κοίτα, είδα ότι μετά την ομιλία ήσουν πολύ στεναχωρημένος και θέλω μόνο να σου πω ότι κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχει κανένας λόγος να είσαι. Ακούσαμε όλοι όσα έκανες και δεν διαπίστωσε κανένας κάποιο λάθος στους υπολογισμούς σου. Δεν γνωρίζω γιατί το αποτέλεσμα του Ντέιβις δεν συμφωνεί με αυτούς, αλλά δεν πρέπει να αποθαρρύνεσαι επειδή – ποιος ξέρει; – ίσως να έχετε καταφέρει μαζί κάτι πολύ σημαντικό».Κατά την διάρκεια των ετών από το 1968 μέχρι το 1983 το πείραμα του Ντέιβις μέτρησε 2,1±0,3 SNU (Solar Neutrino Unit) , κάτι που είναι ισοδύναμο με την παραγωγή ενός ατόμου 37Ar στην δεξαμενή χλωρίου κάθε τρεις ημέρες. Όμως, ο ρυθμός διέφερε κατά έναν παράγοντα 3 σε σχέση με τον ρυθμό που υπολόγιζε ο Μπακώλ θεωρητικά, 5,8±2,2 SNU. Αυτή η διαφορά έμεινε στην ιστορία ως το πρόβλημα των ηλιακών νετρίνων.Αρχικά οι επιστήμονες κατηγόρησαν τους πειραματικούς φυσικούς (πάντοτε αποτελούν τον πιο εύκολο αποδιοπομπαίο τράγο σε τέτοιες περιπτώσεις). Όμως ο Ρέι Ντέιβις ήταν βέβαιος για το πείραμά του. Γνώριζε πως αν είχε κάνει κάποιο λάθος και δεν είχε θωρακίσει κατάλληλα τη διάταξή του από την περιβάλλουσα ακτινοβολία, θα παρατηρούσε περισσότερα γεγονότα και όχι λιγότερα. Στη συνέχεια έριξαν το φταίξιμο στον θεωρητικό φυσικό. Οι φυσικοί βάλθηκαν να γελοιοποιήσουν τον Τζον Μπακώλ. Σε ένα συνέδριο, ο ομιλητής που συνόψισε τα αποτελέσματα έκανε πλάκα με το μοντέλο του Μπακώλ χρησιμοποιώντας ως γραφήματα χιουμοριστικές καρικατούρες. Όπως θυμάται ο Μπακώλ, «κατάφερε να κάνει όλο το ακροατήριο, μαζί κι εμένα, να γελάμε με το θράσος αυτού του τύπου που ισχυριζόταν ότι μπορούσε να βγάλει συμπεράσματα για τη σωματιδιακή φυσική με βάση αυτόν το περίπλοκο ήλιο».Αργότερα, το 1989, το αναβαθμισμένο πείραμα ανίχνευσης ηλιακών νετρίνων Kamiokande στην Ιαπωνία, όταν ανακοίνωσε τα αποτελέσματά του, αυτά συμφωνούσαν με τα ευρήματα του Ντέιβις: τα νετρίνα που ανίχνευε ήταν το 1/3 από αυτά που προέβλεπε το θεωρητικό μοντέλο του Μπακώλ.Αυτή η εξοργιστική ασυμφωνία πειραμάτων – θεωρίας συνεχιζόταν μέχρι που τελικά επιβεβαιώθηκε η πρόταση που πρώτος διατύπωσε ο Μπρούνο Ποντεκόρβο (ένα από τα παιδιά της οδού Πανισπέρνα), ότι τα νετρίνα πάσχουν από διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας. Αποδείχθηκε ότι, εκτός του ότι τα νετρίνα διαθέτουν μάζα – αυτό δεν προβλέπεται από το Καθιερωμένο Πρότυπο – τα νετρίνα του ηλεκτρονίου στα 8 λεπτά της διαδρομής τους από τον ήλιο στη γη αλλάζουν ταυτότητα, με αποτέλεσμα να φτάνει στους γήινους ανιχνευτές μόνο το 1/3 των νετρίνων του ηλεκτρονίου που παράγονται στον ήλιο, όπως ακριβώς προέβλεπε πολλά χρόνια πριν ο θεωρητικός φυσικός Τζον Μπακώλ [διαβάστε σχετικά: Η αποκάλυψη των ταλαντώσεων των νετρίνων – Νόμπελ Φυσικής 2015]. πηγή: «ΚΥΝΗΓΟΙ ΝΕΤΡΙΝΩΝ», ΡΕΫ ΤΖΑΓΙΑΟΥΟΡΝΤΑΝΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ray Davis και John Bahcall, στο ορυχείο το 1964 Νετρίνα: τα σωματίδια – χαμαιλέοντες

Ο «Ευκλείδης» και «ο φυσικός κόσμος. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες χτεσινές ειδήσεις του ΑΠΕ-ΜΠΕ αναφέρεται στην κυκλοφορία του τεύχους Δεκεμβρίου του περιοδικού «Ευκλείδης Β’», της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας (ΕΜΕ). Στην ύλη του περιοδικού περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: «Θέματα «Θαλής» 2025», «Η νιφάδα του Koch», «Το παράδοξο του Monty Hall», «Τα Μαθηματικά και η Ναυσιπλοΐα» κά. Το περιοδικό κυκλοφορεί σε έντυπη και σε ηλεκτρονική μορφή (www.frontpages.gr/protoselida/20251223/668/Ευκλείδης-Β’). Από την άλλη, οι φυσικοί κάθε πρωτοχρονιά περιμένουν τον Άη Βασίλη να τους φέρει το αντίστοιχο περιοδικό των Φυσικών. Ματαίως. https://physicsgg.me/2025/12/30/ο-ευκλείδης-και-ο-φυσικός-κόσμος/

Ερμής: Ο πλανήτης που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, Πολύ μικρότερος και πιο κοντά απ’ όσο θα έπρεπε στον Ήλιο, ο Ερμής προβληματίζει εδώ και δεκαετίες τους αστρονόμους, επειδή έρχεται σε αντίθεση με όσα γνωρίζουμε για τον σχηματισμό των πλανητών. Μια νέα διαστημική αποστολή που θα φτάσει το 2026 ίσως λύσει αυτό το μυστήριο.Η επιφάνεια του Ερμή είναι σημαδεμένη από κρατήρες και ροές λάβας, αλλά κάτω από αυτήν κρύβεται ένας τεράστιος μεταλλικός πυρήνας.Με μια επιφανειακή ματιά, ο Ερμής θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ο πιο αδιάφορος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος. Η άγονη επιφάνειά του έχει ελάχιστα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά, δεν υπάρχουν ενδείξεις για νερό στο παρελθόν του και η αραιή του ατμόσφαιρα είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Η πιθανότητα ύπαρξης ζωής είναι μηδενική. Κι όμως, αν τον παρατηρήσει κανείς πιο προσεκτικά, ο Ερμής αποδεικνύεται ένας συναρπαστικός και απίθανος κόσμος που περιβάλλεται από μυστήριο.Οι πλανητικοί επιστήμονες εξακολουθούν να προβληματίζονται από την ίδια την ύπαρξη του πιο κοντινού πλανήτη στον Ήλιο. Αυτός ο παράξενος πλανήτης είναι «μικροσκοπικός», με μάζα 20 φορές μικρότερη από την Γη και διάμετρο μόλις λίγο μεγαλύτερη από την Αυστραλία. Παρ’ όλα αυτά, ο Ερμής είναι ο δεύτερος πυκνότερος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος μετά τη Γη, λόγω ενός τεράστιου μεταλλικού πυρήνα που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της μάζας του.Η τροχιά του Ερμή – που «αγκαλιάζει» τον Ήλιο – βρίσκεται επίσης σε μια παράξενη θέση, την οποία οι αστρονόμοι δεν μπορούν να εξηγήσουν πλήρως. Όλα αυτά συγκλίνουν σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: δεν έχουμε ιδέα πώς σχηματίστηκε ο Ερμής. Από όσα γνωρίζουμε, ο πλανήτης απλώς δεν θα έπρεπε να υπάρχει ή μας διαφεύγει κάποια κρίσιμη λεπτομέρειαΤο μυστήριο της προέλευσης του Ερμή, του τρόπου με τον οποίο σχηματίστηκε και το γιατί έχει τη σημερινή του μορφή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα του Ηλιακού Συστήματος. Ωστόσο, κάποιες απαντήσεις ίσως να διαφαίνονται στον ορίζοντα. Μια κοινή ευρωπαϊκή και ιαπωνική αποστολή με την ονομασία BepiColombo εκτοξεύθηκε το 2018 και βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πορεία προς τον Ερμή. Το διαστημόπλοιο θα είναι ο πρώτος επισκέπτης του πλανήτη εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Όταν τεθεί σε τροχιά τον Νοέμβριο του 2026 ένας από τους βασικούς του στόχους θα είναι να προσδιορίσει με ακρίβεια από πού προήλθε και πώς σχηματίστηκε ο Ερμής.Η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίστηκε ο Ερμής δεν είναι σημαντική μόνο για να μάθουμε περισσότερα για την προέλευση του δικού μας Ηλιακού Συστήματος, αλλά και για την μελέτη πλανητών γύρω από άλλα άστρα – των εξωπλανητών. Ο Ερμής είναι πιθανότατα ο μόνος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος που μοιάζει με έναν εξωπλανήτη, λόγω του ασυνήθιστου σχηματισμού του.Οι αστρονόμοι συνειδητοποίησαν για πρώτη φορά ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με τον Ερμή όταν το διαστημόπλοιο Mariner 10 της NASA πέρασε τρεις φορές κοντά από τον πλανήτη το 1974 και το 1975, στις πρώτες επισκέψεις της ανθρωπότητας στον εσώτατο κόσμο του Ηλιακού Συστήματος. Αυτές οι διελεύσεις παρείχαν τις πρώτες μετρήσεις του βαρυτικού πεδίου, δίνοντας για πρώτη φορά μια ματιά στο εσωτερικό του Ερμή και αποκαλύπτοντας την παράξενη δομή του.Η Γη, η Αφροδίτη και ο Άρης διαθέτουν πυρήνες πλούσιους σε σίδηρο, που καταλαμβάνουν περίπου το μισό της ακτίνας τους. Στη Γη, αυτός χωρίζεται σε έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα και έναν υγρό εξωτερικό πυρήνα, ο οποίος κινείται και δημιουργεί το προστατευτικό μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας. Πάνω από αυτόν βρίσκονται ο μανδύας και στη συνέχεια ο φλοιός, όπου ζούμε.Ο Ερμής είναι εντελώς διαφορετικός. Ο πυρήνας του εκτείνεται μέχρι το 85% της ακτίνας του, με μόνο έναν λεπτό βραχώδη μανδύα και φλοιό από πάνω. Αυτό εξηγεί την απίστευτη πυκνότητά του, αλλά το γιατί κατέληξε σε αυτή τη δομή δεν είναι απολύτως σαφές.Μια μεταγενέστερη αποστολή στον Ερμή, η αποστολή Messenger της NASA που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη από το 2011 έως το 2015, προκάλεσε ακόμη περισσότερα ερωτήματα. Σε απόσταση μόλις 60 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο, οι θερμοκρασίες στον Ερμή κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να φτάσουν τους 430°C, ενώ τη νύχτα μπορεί να πέσουν έως και τους -180°C.Ωστόσο, παρά τις ακραίες θερμοκρασίες, το Messenger διαπίστωσε ότι στην επιφάνεια του Ερμή υπάρχουν πτητικά στοιχεία, όπως το κάλιο και το ραδιενεργό θόριο, τα οποία θα έπρεπε ήδη να είχαν εξατμιστεί. Αποκαλύφθηκε επίσης ότι πολύπλοκα μόρια, όπως άλατα χλωρίου, αλλά και πάγος νερού παγιδευμένος σε σκιασμένους πολικούς κρατήρες, κρύβονται στην επιφάνεια του πλανήτη. Ανακαλύψεις σαν κι αυτές έχουν ενισχύσει την ιδέα ότι ο Ερμής δεν σχηματίστηκε στη σημερινή του τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Οι αστρονόμοι προβληματίζονται εδώ και καιρό για τη θέση του στο Ηλιακό Σύστημα, σε μια περιοχή όπου δεν πιστεύουμε ότι θα μπορούσε εύκολα να σχηματιστεί ένας πλανήτης σαν τον Ερμή.Γνωρίζουμε ότι ηλιακά συστήματα σαν το δικό μας ξεκινούν ως ένας δίσκος σκόνης και αερίων γύρω από ένα άστρο. Σταδιακά, οι πλανήτες δημιουργούν κενά μέσα σε αυτόν τον δίσκο, αυξάνοντας το μέγεθός τους καθώς σαρώνουν περισσότερο υλικό. Όμως, σύμφωνα με τα μοντέλα σχηματισμού των πλανητών, ο Ερμής βρίσκεται πολύ μακριά από την Αφροδίτη για να βγάζει νόημα αυτό το σενάριο.Οι αστρονόμοι έχουν αφιερώσει πολύ χρόνο βελτιώνοντας μοντέλα και δοκιμάζοντας ιδέες για το πώς θα μπορούσε να έχει σχηματιστεί ο Ερμής, και υπάρχουν μερικά επικρατέστερα σενάρια. Ένα από τα πιο συζητημένα είναι ότι ο Ερμής ήταν κάποτε πολύ μεγαλύτερος, ίσως με διπλάσια μάζα από τη σημερινή και σχεδόν στο μέγεθος του Άρη. Ενδέχεται επίσης να βρισκόταν σε τροχιά πιο μακριά από τον Ήλιο. Αυτό υποστηρίζεται από τα επίπεδα καλίου και θορίου που ανιχνεύθηκαν στον Ερμή, τα οποία μοιάζουν πολύ περισσότερο με εκείνα του Άρη, ενός πλανήτη που σχηματίστηκε πιο μακριά από τον Ήλιο.Η θεωρία λέει ότι, σε κάποια στιγμή μέσα στα πρώτα 10 εκατομμύρια χρόνια της ύπαρξής του, αυτός ο πρωτο-Ερμής συγκρούστηκε με ένα τεράστιο αντικείμενο, ίσως με έναν άλλο πλανήτη στο μέγεθος του Άρη. Η σύγκρουση αφαίρεσε τα εξωτερικά στρώματα του πλανήτη – τον φλοιό και τον μανδύα – αφήνοντας ουσιαστικά μόνο τον πυκνό, πλούσιο σε σίδηρο πυρήνα που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού Ερμή. Αυτή η εξήγηση είναι ίσως εκείνη που προτιμάται περισσότερο σήμερα από τους αστρονόμους. Η γενική ερμηνεία είναι ότι ο Ερμής υπέστη μια γιγαντιαία πρόσκρουση που αφαίρεσε το μεγαλύτερο μέρος του μανδύα του.Θα έπρεπε να ήταν μια «πλάγια» πρόσκρουση, ώστε να μη διαλυθεί εντελώς ο Ερμής. Ωστόσο, παρότι οι συγκρούσεις ήταν συχνές στο αρχέγονο Ηλιακό Σύστημα, η απομάκρυνση τόσο μεγάλου όγκου υλικού από τον Ερμή θα απαιτούσε μια εξαιρετικά βίαιη σύγκρουση με ταχύτητες άνω των 100 km/s. Ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται απίθανο, επειδή τα περισσότερα αντικείμενα κινούνταν γύρω από τον Ήλιο σε παρόμοιες κατευθύνσεις και με παρόμοιες σχετικές ταχύτητες – όπως τα αυτοκίνητα σε κυκλικό κόμβο. Μια τέτοια σύγκρουση θα έπρεπε επίσης να έχει απογυμνώσει τον Ερμή από τα πτητικά του στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου του θορίου, καθιστώντας την ανίχνευσή τους από το Messenger εξίσου αινιγματική. Πώς θα μπορούσαν να έχουν επιβιώσει από ένα τόσο εκρηκτικό γεγονός;Ίσως ο Ερμής να ήταν ο ίδιος το προσκρούον σώμα, συγκρουόμενος με έναν άλλο πλανήτη – όπως η Αφροδίτη – πριν καταλήξει στη σημερινή του θέση. Είναι μια πολλά υποσχόμενη ιδέα, επειδή σε μια τέτοια σύγκρουση θα ήταν ευκολότερο να αποσπαστεί ο μανδύας του Ερμή. Είναι πιο εύκολο να εξηγηθεί η τελική κατάσταση του Ερμή αν ήταν ο προσκρούων και όχι ο δεχόμενος την πρόσκρουση. Σε οποιοδήποτε σενάριο πρόσκρουσης για τον Ερμή, δεν είναι σαφές γιατί τα βραχώδη θραύσματα που εκτοξεύθηκαν στο διάστημα δεν επέστρεψαν στον πλανήτη ή δεν δημιούργησαν δικούς δορυφόρους (ο Ερμής δεν έχει δορυφόρους).Μια πιθανότητα είναι μια διαδικασία που ονομάζεται collisional grinding, κατά την οποία το εκτιναχθέν υλικό από τον Ερμή διασπάστηκε σε σκόνη και στη συνέχεια παρασύρθηκε από τον καταιγισμό του ηλιακού ανέμου. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας τα ίδια τα θραύσματα τρίβονται και γίνονται όλο και μικρότερα. Καταλήγεις με έναν Ερμή μικρότερο αλλά και πιο πυκνό. Όμως, ο ρυθμός αυτής της διαδικασίας που απαιτείται είναι πολύ υψηλός για να λειτουργήσει αυτό το σενάριο, ίσως υψηλότερος απ’ όσο αναμένουμε.Ένα άλλο σενάριο είναι ότι δεν υπήρξε καθόλου γιγαντιαία πρόσκρουση, αλλά ότι ο Ερμής σχηματίστηκε πράγματι από υλικό πιο κοντά στον Ήλιο, πλουσιότερο σε σίδηρο. Σε αυτή την εκδοχή, που προτιμά ο πλανητολόγος Anders Johansen, ο Ερμής σχηματίστηκε σε μια περιοχή του Ηλιακού Συστήματος πολύ θερμότερη από εκείνη των άλλων πλανητών. Οι εκρήξεις του νεαρού Ήλιου ουσιαστικά εξαέρωσαν το μεγαλύτερο μέρος της ελαφρύτερης σκόνης στη θέση του Ερμή, αφήνοντας μόνο το βαρύτερο, πλούσιο σε σίδηρο υλικό να συσσωρευτεί. Έτσι θα μπορούσε να σχηματιστεί ένας πλανήτης πλούσιος σε σίδηρο.Και εδώ όμως υπάρχουν προβλήματα. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, γιατί ο Ερμής θα σταματούσε να μεγαλώνει πέρα από το σημερινό του μέγεθος, αντί να συνεχίσει να συσσωρεύει υλικό πλούσιο σε σίδηρο;Γύρω από άλλα άστρα παρατηρούμε ενδείξεις για μεγαλύτερες εκδοχές του Ερμή, πυκνούς πλανήτες πλούσιους σε σίδηρο, πιο ογκώδεις και μεγαλύτερους από τη Γη, αλλά με επίσης μεγάλο σιδερένιο πυρήνα. Ο λόγος που δεν έχουμε ακόμη ανακαλύψει πλανήτες στο μέγεθος του Ερμή είναι ότι είναι απλώς πολύ μικροί για να εντοπιστούν μέσα στη λάμψη και τη βαρυτική επίδραση του μητρικού τους άστρου.Υπάρχει και μια άλλη θεωρία για το πώς δημιουργήθηκε ο Ερμής – σύμφωνα με την οποία οι εσωτερικοί πλανήτες δεν σχηματίστηκαν στις σημερινές τους θέσεις, αλλά μετακινήθηκαν λίγο.Σε ένα μοντέλο του Ηλιακού Συστήματος, οι εσωτερικοί πλανήτες – Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης – μπορεί να σχηματίστηκαν σε δύο ξεχωριστούς δακτυλίους υλικού γύρω από τον Ήλιο. Η Γη και η Αφροδίτη σχηματίστηκαν μαζί με τον Ερμή στον εσωτερικό δακτύλιο, πριν «μεταναστεύσουν και αφήσουν τον Ερμή πίσω», λόγω της μικρότερης μάζας του.Προσομοιώσεις πλανητολόγων δείχνουν ότι οι βραχώδεις πλανήτες θα μπορούσαν να έχουν σχηματιστεί όλοι πολύ πιο κοντά στον Ήλιο, ακόμη και εντός της σημερινής τροχιάς του Ερμή, πριν μετακινηθούν προς τα έξω. Ο Ερμής βγαίνει εκτός παιχνιδιού και ξεμένει από υλικό. Η ιδέα αυτή δεν εξηγεί πλήρως γιατί ο Ερμής έχει τόσο μεγάλο πυρήνα, εκτός αν μετακινήθηκε σε μια περιοχή του Ηλιακού Συστήματος πλουσιότερη σε σίδηρο, αλλά εξηγεί γιατί ο πλανήτης έχει το σημερινό του μέγεθος και τη συγκεκριμένη απόσταση από την Αφροδίτη. Χρειάζεται μετανάστευση.Υπάρχουν και μερικές πιο ασυνήθιστες ιδέες. Τι θα γινόταν αν ο Ερμής δεν ήταν κατ’ ουσίαν βραχώδης πλανήτης, αλλά ο γυμνός πυρήνας ενός γίγαντα αερίου πλανήτη σαν τον Δία, του οποίου η ατμόσφαιρα χάθηκε; Παρότι αυτή η ιδέα έχει προταθεί, κάποιοι οι πλανητολόγοι την θεωρούν απίθανη. Είναι πολύ δύσκολο να αφαιρεθεί η ατμόσφαιρα ενός πλανήτη στο μέγεθος του Δία λόγω της τεράστιας βαρύτητάς του. Όλα αυτά προσφέρουν στους αστρονόμους πολλά στοιχεία, αλλά καμία συμφωνία για το πώς σχηματίστηκε ο Ερμής. Η αποστολή BepiColombo ίσως δώσει ορισμένες απαντήσεις. Όταν η αποστολή – που στην πραγματικότητα αποτελείται από δύο διαστημόπλοια της ESA και της JAXA ενωμένα – τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ερμή, τα δύο σκάφη θα διαχωριστούν. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσουν τα όργανά τους για να χαρτογραφήσουν τη σύσταση της επιφάνειας του Ερμή, ενώ παράλληλα θα μελετήσουν τη βαρύτητα και το ασθενές μαγνητικό του πεδίο, μεταξύ άλλων παρατηρήσεων.Το BepiColombo θα πραγματοποιήσει πρόσθετες μετρήσεις που μπορούν να μας πουν πολλά για την προέλευση του πλανήτη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το να ανακαλυφθεί από τι αποτελούνται η επιφάνεια και τα υποκείμενα στρώματα του πλανήτη. Η γνώση αυτής της σύστασης θέτει περιορισμούς στα σενάρια σχηματισμού του πλανήτη. Αν ο Ερμής ήταν κάποτε πολύ μεγαλύτερος και στη συνέχεια απογυμνώθηκε, αυτό θα έπρεπε να έχει δημιουργήσει έναν προσωρινά λιωμένο μανδύα, έναν τεράστιο ωκεανό μάγματος, του οποίου θα μπορούσαμε να δούμε ίχνη σήμερα. Αυτό στερεοποιείται με συγκεκριμένο τρόπο, και τέτοια στοιχεία μπορεί να αναζητήσει το BepiColombo.Οι πρώτες εικόνες που μετέδωσε το διαστημόπλοιο κατά τη διέλευσή του από τον Ερμή νωρίτερα φέτος δεν έχουν ακόμη αποκαλύψει ενδείξεις αυτού του αρχαίου ωκεανού μάγματος. Έδειξαν όμως μια πλανητική επιφάνεια γεμάτη κρατήρες πρόσκρουσης και χαραγμένη από αρχαίες ροές λάβας. Διακρίνονται επίσης τα απομεινάρια μιας τεράστιας πλημμύρας λάβας πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια, η οποία στερεοποιήθηκε σχηματίζοντας εκτεταμένες «ομαλές» περιοχές και γεμίζοντας παλαιότερους κρατήρες. Αν και πολύ μεταγενέστερα από τον πιθανό ωκεανό μάγματος, χαρακτηριστικές ρυτίδες στην ομαλή επιφάνεια δείχνουν ότι ο πλανήτης έχει συρρικνωθεί δραματικά καθώς ψυχόταν επί δισεκατομμύρια χρόνια.Οι μετρήσεις του βαρυτικού πεδίου από το διαστημόπλοιο, που καταγράφουν πόσο παραμορφώνεται ο πλανήτης ως απόκριση στη βαρυτική έλξη του Ήλιου ανακλώντας μια δέσμη λέιζερ από την επιφάνειά του, αναμένεται επίσης να δώσουν στους επιστήμονες καλύτερη εικόνα για τη δομή του πυρήνα – ένα ακόμη κρίσιμο κομμάτι της ιστορίας του πλανήτη. Η γνώση της σύστασης του πυρήνα θα βοηθήσει επίσης στην ανασύνθεση της προέλευσης του Ερμή.Το BepiColombo αναμένεται επίσης να αποκαλύψει περισσότερα για τα πτητικά στοιχεία του Ερμή, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν γρίφο. Ξέρουμε ότι ο Ερμής είναι πλούσιος σε πτητικά, αλλά δεν γνωρίζουμε ποια ακριβώς είναι όλα αυτά.Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στη λύση και άλλων μυστηρίων σχετικά με τον Ερμή – όπως το γιατί η επιφάνειά του, γεμάτη κρατήρες, είναι τόσο σκοτεινή. Ο πλανήτης αντανακλά μόνο περίπου τα δύο τρίτα του φωτός που αντανακλά η Σελήνη της Γης, γεγονός που υποδηλώνει ότι ίσως υπάρχει ένα στρώμα σκοτεινού υλικού, όπως ο γραφίτης, που καλύπτει την επιφάνειά του.Για να κατανοήσουν πραγματικά την προέλευση του Ερμή, οι επιστήμονες ονειρεύονται κάποτε να προσεδαφιστούν στον πλανήτη – κάτι που αρχικά περιλαμβανόταν στην πρόταση του BepiColombo, αλλά εγκαταλείφθηκε νωρίς λόγω κόστους και πολυπλοκότητας- και ίσως ακόμη και να επιστρέψουν δείγματα στη Γη. Κάτι που θα μας επέτρεπε να αναλύσουμε με ακρίβεια από τι αποτελείται ο πλανήτης.Καμία τέτοια αποστολή δεν έχει προγραμματιστεί στο άμεσο μέλλον, αν και έχουν υπάρξει ορισμένες προτάσεις. Αντί για προσεδάφιση, η καλύτερη ελπίδα μας είναι να βρούμε έναν μετεωρίτη που να προέρχεται από τον Ερμή – κάτι που δεν είναι αδύνατο. Εκατοντάδες μετεωρίτες από τον Άρη έχουν βρεθεί στη Γη, αλλά κανένας με βεβαιότητα από τον Ερμή (ή την Αφροδίτη).Έχει προταθεί ότι μια σπάνια κατηγορία μετεωριτών στη Γη, οι λεγόμενοι aubrites, είναι κομμάτια του υποτιθέμενου πρωτο-Ερμή, του αρχικά μεγαλύτερου πλανήτη που χτυπήθηκε από άλλο σώμα. Η ιδέα παραμένει «άγρια εικασία» αλλά είναι δελεαστική, λόγω της παρόμοιας χημείας και ορυκτολογίας τους με εκείνη που πιστεύουμε ότι θα είχε ο πρωτο-Ερμής. Μια ερευνητική ομάδα θα συνεχίσει να μελετά μια συλλογή μετεωριτών aubrite, εξετάζοντας αν όντως είναι κομμάτια του Ερμή.Το διακύβευμα στην κατανόηση του σχηματισμού του Ερμή είναι η ίδια η κατανόηση του σχηματισμού των πλανητών. Ήταν ο πλανήτης απλώς μια πλήρης συγκυρία, αποτέλεσμα μιας τυχαίας σύγκρουσης υψηλής ταχύτητας στο Ηλιακό μας Σύστημα, ή κάτι πιο γενικό; Ίσως ο Ερμής να μην είναι τόσο σπάνιο αντικείμενο και να αποτελεί φυσικό αποτέλεσμα της πλανητικής δημιουργίας.Προς το παρόν, το αίνιγμα της προέλευσης του Ερμή παραμένει. Γιατί έχουμε αυτόν τον παράξενα μικρό και υπερβολικά μεταλλικό πλανήτη στο Ηλιακό μας Σύστημα, και διαθέτουν άραγε και άλλα άστρα τον δικό τους «Ερμή»; Στην επιφάνειά του ο Ερμής μπορεί να μοιάζει με έναν γκρίζο, γεμάτο λακκούβες κόσμο χωρίς προφανές ενδιαφέρον, αλλά κατά βάθος αυτός ο αινιγματικός πλανήτης είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά μέρη του Ηλιακού Συστήματος.Είναι πιθανό ο Ερμής να είναι απλώς ένας απίθανος πλανήτης, ένας πλανήτης που στις περισσότερες εκδοχές της ιστορίας απλώς δεν θα έπρεπε να υπάρχει – αλλά στη δική μας υπάρχει. Ο Ερμής έχει πολύ υψηλότερα επίπεδα καλίου και θορίου απ’ ό,τι αναμένεται για έναν πλανήτη τόσο κοντά στον Ήλιο. πηγή: https://www.bbc.com/future/article/20251223-mercury-the-planet-that-shouldnt-exist

Η NASA θα προεπισκοπήσει τους διαστημικούς περιπάτους των ΗΠΑ στον Διαστημικό Σταθμό τον Ιανουάριο, Οι αστροναύτες της NASA θα πραγματοποιήσουν δύο διαστημικούς περιπάτους τον Ιανουάριο έξω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για να προετοιμαστούν για την εγκατάσταση μιας ηλιακής συστοιχίας και να ολοκληρώσουν άλλες εργασίες. Ειδικοί της NASA θα κάνουν μια προεπισκόπηση των διαστημικών περιπάτων σε μια ενημέρωση στις 2 μ.μ. EST την Τρίτη 6 Ιανουαρίου, στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον.Παρακολουθήστε την ζωντανή κάλυψη της συνέντευξης Τύπου από τη NASA στο κανάλι YouTube του οργανισμού . Μάθετε πώς να μεταδίδετε περιεχόμενο της NASA μέσω μιας ποικιλίας διαδικτυακών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στους συμμετέχοντες περιλαμβάνονται: Μπιλ Σπέτς, διευθυντής ολοκλήρωσης επιχειρήσεων, Πρόγραμμα Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού Νταϊάνα Τρουχίγιο, διευθύντρια πτήσεων διαστημικού περιπάτου, Διεύθυνση Πτητικών Λειτουργιών Χάιντι Μπρούερ, διευθύντρια πτήσεων διαστημικού περιπάτου, Διεύθυνση Πτητικών Λειτουργιών Τα μέσα ενημέρωσης που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν αυτοπροσώπως ή τηλεφωνικά πρέπει να επικοινωνήσουν με το γραφείο σύνταξης της NASA Johnson το αργότερο έως τις 10 π.μ., τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου, καλώντας στο 281-483-5111 ή στέλνοντας email στη διεύθυνση jsccommu@mail.nasa.gov . Για να υποβάλουν ερωτήσεις τηλεφωνικά, οι δημοσιογράφοι πρέπει να συμμετέχουν στη συνέντευξη Τύπου το αργότερο 15 λεπτά πριν από την έναρξη της κλήσης. Ερωτήσεις μπορούν επίσης να υποβληθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας το #AskNASA. Η πολιτική διαπίστευσης μέσων ενημέρωσης της NASA είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο.Την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου, οι αστροναύτες της NASA, Μάικ Φινκ και Ζίνα Κάρντμαν, θα βγουν από τον αεροθάλαμο Quest του σταθμού για να προετοιμάσουν το κανάλι τροφοδοσίας 2Α για τη μελλοντική εγκατάσταση των ηλιακών συστοιχιών Roll-Out του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Μόλις εγκατασταθεί, η συστοιχία θα παρέχει πρόσθετη ισχύ στο τροχιακό εργαστήριο, συμπεριλαμβανομένης της κρίσιμης υποστήριξης της ασφαλούς και ελεγχόμενης έκτοξευσής του. Αυτός ο διαστημικός περίπατος θα είναι ο πρώτος του Κάρντμαν και ο 10ος του Φινκ, ισοφαρίζοντας τον για τους περισσότερους διαστημικούς περιπάτους που έχει κάνει αστροναύτης της NASA.Την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, δύο αστροναύτες της NASA θα αντικαταστήσουν μια κάμερα υψηλής ευκρίνειας στη θύρα κάμερας 3, θα εγκαταστήσουν ένα νέο βοήθημα πλοήγησης για τα διαστημόπλοια που επισκέπτονται το σκάφος, που ονομάζεται επίπεδος ανακλαστήρας, στην εμπρόσθια θύρα της μονάδας Harmony, και θα μετακινήσουν έναν πρώιμο βραχυκυκλωτήρα αμμωνίας - ένα εύκαμπτο συγκρότημα σωλήνα που συνδέει μέρη ενός συστήματος ρευστών - μαζί με άλλους βραχυκυκλωτήρες στις δοκούς S6 και S4 του σταθμού.Η NASA θα ανακοινώσει τους αστροναύτες που έχουν προγραμματιστεί για τον δεύτερο διαστημικό περίπατο και τις ώρες έναρξης και για τις δύο εκδηλώσεις πιο κοντά στις επιχειρήσεις.Οι διαστημικοί περίπατοι θα είναι οι 278οι και 279οι για την υποστήριξη της συναρμολόγησης, συντήρησης και αναβαθμίσεων του διαστημικού σταθμού. Είναι επίσης οι δύο πρώτοι διαστημικοί περίπατοι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού για το 2026 και οι πρώτοι από την Αποστολή 74. Μάθετε περισσότερα για την έρευνα και τις λειτουργίες του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/station Η αστροναύτης της NASA και μηχανικός πτήσης της Αποστολής 72, Nichole Ayers, φωτογραφίζεται κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου για την αναβάθμιση του συστήματος παραγωγής ενέργειας του τροχιακού σταθμού και τη μετατόπιση μιας κεραίας επικοινωνιών.

Μπορούμε πλέον να βλέπουμε πώς σκέφτεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Ερευνητές ανέπτυξαν μια επαναστατική μέθοδο παρακολούθησης της λειτουργίας του μυαλού μας. Επιστήμονες μετέτρεψαν εγκεφαλικά κύτταρα σε μικροσκοπικές πηγές φωτός αποκαλύπτοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου όπως ποτέ άλλοτε. Πριν από περίπου δέκα χρόνια ερευνητική ομάδα άρχισε να διερευνά μια ανορθόδοξη ιδέα για τη μελέτη του εγκεφάλου: τη χρήση βιοφωταύγειας για να γίνει ορατή η νευρωνική δραστηριότητα. Αντί να φωτίζουν τον εγκέφαλο απ’ έξω αναρωτήθηκαν αν οι νευρώνες θα μπορούσαν να σχεδιαστούν έτσι ώστε να λάμπουν μόνοι τους.«Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε: “Κι αν μπορούσαμε να φωτίσουμε τον εγκέφαλο από μέσα. Η ακτινοβόληση του εγκεφάλου χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της δραστηριότητας, συνήθως μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται φθορισμός, ή για την ενεργοποίηση κυττάρων ώστε να δοκιμαστεί ο ρόλος τους. Όμως η χρήση λέιζερ στον εγκέφαλο έχει μειονεκτήματα στα πειράματα, συχνά απαιτεί πολύπλοκο εξοπλισμό και έχει χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας. Σκεφτήκαμε ότι θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τη βιοφωταύγεια αντί γι’ αυτό» ;” αναφέρει ο Κρίστοφερ Μουρ καθηγητής επιστημών του εγκεφάλου στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Brown επικεφαλής ομάδας περίπου 35 ερευνητών από διάφορα ακαδημαϊκά ιδρύματα των ΗΠΑ.Αυτή η ιδέα οδήγησε στη δημιουργία του Κέντρου Βιοφωταύγειας στο Carney Institute for Brain Science του Πανεπιστημίου Brown το οποίο ξεκίνησε επίσημα το 2017. Η προσπάθεια υποστηρίχθηκε από σημαντική επιχορήγηση του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ. Η ομάδα έθεσε ως στόχο να σχεδιάσει και να μοιραστεί νέα εργαλεία νευροεπιστήμης, επιτρέποντας στα κύτταρα του νευρικού συστήματος να παράγουν φως και να ανταποκρίνονται σε αυτο. Το εργαλείο Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Methods» οι ερευνητές περιέγραψαν ένα σύστημα βιοφωταυγούς απεικόνισης που δημιούργησαν πρόσφατα. Γνωστό ως Ca2+ BioLuminescence Activity Monitor ή CaBLAM το εργαλείο αυτό μπορεί να καταγράφει δραστηριότητα στο επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων και ακόμη μικρότερων κυτταρικών δομών. Αποδίδει καλά σε ποντίκια και ψάρια ζέβρες, υποστηρίζει καταγραφές που διαρκούν πολλές ώρες και εξαλείφει την ανάγκη για εξωτερικό φωτισμό.Ο Νέιθαν Σάνερ αναπληρωτής καθηγητής νευροεπιστήμης και φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, ηγήθηκε της ανάπτυξης της μοριακής συσκευής που κατέστησε δυνατή τη δημιουργία του CaBLAM. «Το CaBLAM είναι ένα πραγματικά εντυπωσιακό μόριο που δημιούργησε ο Nathan. Ανταποκρίνεται πλήρως στο όνομά του» λέει ο Μουρ. Η σημασία της παρακολούθηση της δραστηριότητας των εγκεφαλικών κυττάρων Η κατανόηση της συμπεριφοράς των ζωντανών εγκεφαλικών κυττάρων με την πάροδο του χρόνου είναι απαραίτητη για τη μελέτη του τρόπου λειτουργίας των βιολογικών συστημάτων εξήγησε ο Μουρ. Σήμερα οι περισσότεροι ερευνητές βασίζονται σε μεθόδους απεικόνισης που χρησιμοποιούν φθορίζοντες γενετικά κωδικοποιημένους δείκτες ιόντων ασβεστίου.«Με τον φθορισμό, φωτίζεις κάτι με δέσμες φωτός και λαμβάνεις πίσω φως διαφορετικού μήκους κύματος. Μπορείς να κάνεις αυτή τη διαδικασία ευαίσθητη στο ασβέστιο ώστε οι πρωτεΐνες να εκπέμπουν διαφορετική ποσότητα ή χρώμα φωτός, ανάλογα με το αν υπάρχει ασβέστιο με ισχυρό σήμα» λέει ο Μουρ.Παρότι οι φθορίζοντες δείκτες χρησιμοποιούνται ευρέως ο Μουρ σημειώνει ότι έχουν σοβαρούς περιορισμούς στην έρευνα του εγκεφάλου. Η παρατεταμένη έκθεση σε έντονο εξωτερικό φως μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα κύτταρα. Ο ισχυρός φωτισμός μπορεί επίσης να αλλοιώσει τα φθορίζοντα μόρια, ώστε να σταματήσουν να εκπέμπουν επαρκές φως, μια διαδικασία γνωστή ως φωτολεύκανση, που περιορίζει τη διάρκεια των πειραμάτων. Επιπλέον η παροχή φωτός στον εγκέφαλο απαιτεί συνήθως επεμβατικό εξοπλισμό, όπως λέιζερ και οπτικές ίνες. Γιατί η βιοφωταύγεια λειτουργεί καλύτερα Η βιοφωταυγής απεικόνιση αποφεύγει πολλά από αυτά τα προβλήματα. Σε αυτή την προσέγγιση, το φως παράγεται εσωτερικά όταν ένα ένζυμο διασπά ένα συγκεκριμένο μικρό μόριο. Επειδή δεν απαιτείται έντονο εξωτερικό φως, δεν υπάρχει φωτολεύκανση ούτε φωτοτοξική επίδραση καθιστώντας τη μέθοδο ασφαλέστερη για τον εγκεφαλικό ιστό. Επιπλέον, βελτιώνει την ορατότητα.«Ο εγκεφαλικός ιστός ήδη εκπέμπει ένα αμυδρό φως όταν χτυπιέται από εξωτερικό φωτισμό, δημιουργώντας θόρυβο στο υπόβαθρο. Επιπλέον, ο εγκεφαλικός ιστός διασκορπίζει το φως, θολώνοντας τόσο το φως που εισέρχεται όσο και το σήμα που εξέρχεται. Αυτό κάνει τις εικόνες πιο αχνές και πιο δύσκολες να διακριθούν σε βάθος. Ο εγκέφαλος δεν παράγει φυσικά βιοφωταύγεια, οπότε όταν οι τροποποιημένοι νευρώνες λάμπουν μόνοι τους, ξεχωρίζουν σε σκοτεινό φόντο με ελάχιστες παρεμβολές. Και με τη βιοφωταύγεια, τα εγκεφαλικά κύτταρα λειτουργούν σαν τους δικούς τους προβολείς» εξηγεί ο ΣάνερΟ Μουρ λέει ότι αν και η χρήση της βιοφωταύγειας για τη μελέτη της εγκεφαλικής δραστηριότητας συζητείται εδώ και δεκαετίες οι προηγούμενες προσπάθειες απέτυχαν να παράγουν αρκετά έντονο φως για λεπτομερή απεικόνιση. Αυτός ο περιορισμός έχει πλέον ξεπεραστεί. Η ανακάλυψη πίσω από το CaBLAM «Η παρούσα εργασία είναι συναρπαστική για πολλούς λόγους. Αυτά τα νέα μόρια μας έδωσαν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να βλέπουμε μεμονωμένα κύτταρα να ενεργοποιούνται ανεξάρτητα, σχεδόν σαν να χρησιμοποιούμε μια εξαιρετικά ευαίσθητη κινηματογραφική κάμερα για να καταγράψουμε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου την ώρα που συμβαίνει» εξηγεί ο Μουρ.Χρησιμοποιώντας το CaBLAM, οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθούν τη συμπεριφορά μεμονωμένων νευρώνων σε ζωντανά εργαστηριακά ζώα, συμπεριλαμβανομένης της δραστηριότητας σε διαφορετικά τμήματα ενός μόνο κυττάρου. Στη μελέτη η ομάδα παρουσίασε αποτελέσματα από μια συνεχή καταγραφή διάρκειας πέντε ωρών, κάτι που δεν θα ήταν δυνατό με τις παραδοσιακές τεχνικές φθορισμού.«Για τη μελέτη σύνθετης συμπεριφοράς ή μάθησης, η βιοφωταύγεια επιτρέπει την καταγραφή ολόκληρης της διαδικασίας, με λιγότερο εξοπλισμό» λέει ο Μουρ. Διεύρυνση των δυνατοτήτων της έρευνας του εγκεφάλου Το έργο CaBLAM αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας του Κέντρου Βιοφωταύγειας για την ανάπτυξη νέων τρόπων παρατήρησης και επηρεασμού της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Ένα εν εξελίξει έργο χρησιμοποιεί ένα ζωντανό κύτταρο για να εκπέμψει μια λάμψη φωτός που ανιχνεύεται από ένα γειτονικό κύτταρο, επιτρέποντας στους νευρώνες να επικοινωνούν με το ίδιο το φως. Η ομάδα εργάζεται επίσης σε μεθόδους που χρησιμοποιούν το ασβέστιο για τον έλεγχο της κυτταρικής συμπεριφοράς.Καθώς αυτά τα έργα προχωρούσαν, οι ερευνητές συνειδητοποίησαν ότι φωτεινότεροι και πιο αποτελεσματικοί αισθητήρες ασβεστίου ήταν απαραίτητοι για όλα. Η βελτίωση αυτών των αισθητήρων έχει πλέον γίνει κεντρικός στόχος.«Φροντίσαμε, ως κέντρο που προσπαθεί να προωθήσει τον τομέα, να δημιουργήσουμε όλα τα απαραίτητα δομικά στοιχεία» σημειώνει Μουρ που πιστεύει ότι το CaBLAM θα μπορούσε στο μέλλον να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη δραστηριότητας και σε άλλα μέρη του σώματος, όχι μόνο στον εγκέφαλο.«Αυτή η πρόοδος επιτρέπει ένα εντελώς νέο φάσμα επιλογών για να δούμε πώς λειτουργούν ο εγκέφαλος και το σώμα», είπε, «συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης δραστηριότητας σε πολλαπλά μέρη του σώματος ταυτόχρονα». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2052040/mporoyme-pleon-na-vlepoyme-pos-skeftetai-o-anthropinos-egkefalos/