Δροσος Γεωργιος

Η ανθρώπινη έρευνα και η προηγμένη τεχνολογία κρατούν το πλήρωμα απασχολημένο πριν αναχωρήσει ο Δράκος. Η ανθρώπινη έρευνα, η προηγμένη ρομποτική και ο πειραματικός εξοπλισμός γυμναστικής γέμισαν το πρόγραμμα του πληρώματος της Αποστολής 74 στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Τετάρτη. Οι κάτοικοι της τροχιάς συνέχισαν επίσης να φορτώνουν ένα SpaceX Dragon με επιστημονικά πειράματα και διαστημικό υλικό για την αναχώρησή του την Πέμπτη.Οι μηχανικοί πτήσης Jessica Meir της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος) ξεκίνησαν μαζί τη βάρδιά τους, απαντώντας σε ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με την ποιότητα του ύπνου τους και συλλέγοντας δείγματα σάλιου για ανάλυση. Οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν τα βιοϊατρικά δεδομένα για να κατανοήσουν το άγχος και τους κινδύνους συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια μιας διαστημικής πτήσης, να επινοήσουν τεχνικές διαλογισμού και χαλάρωσης για τα πληρώματα και να βελτιώσουν την εμπειρία μιας μακροπρόθεσμης αποστολής.Στη συνέχεια, η Meir συνέλεξε και επεξεργάστηκε τα δείγματα αίματός της με τη βοήθεια του μηχανικού πτήσης της NASA, Jack Hathaway, για τη μελέτη Venous Flow , η οποία εξετάζει τον κίνδυνο θρόμβων αίματος που προκαλούνται από το διάστημα. Στη συνέχεια, η Meir επιθεώρησε και καθάρισε τη Συσκευή Ενισχυμένης Ευρωπαϊκής Εξερεύνησης , μια προηγμένη, συμπαγή συσκευή άσκησης «όλα σε ένα» που δοκιμάζεται για χρήση σε αποστολές στο βαθύ διάστημα. Η Adenot συνεργάστηκε με την Hathaway στο τέλος της βάρδιάς τους, φορτώνοντας υλικό γεμάτο με ερευνητικά δείγματα σε ένα SpaceX Dragon που είχε προγραμματιστεί να αποσυνδεθεί από τη μονάδα Harmony του τροχιακού σταθμού στις 12:05 μ.μ. EST την Πέμπτη .Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, ξεκίνησε τη βάρδιά του μέσα στην εργαστηριακή μονάδα Kibo , εγκαθιστώντας και διαμορφώνοντας ένα ζεύγος μικρών ρομποτικών βραχιόνων . Η προηγμένη ρομποτική τεχνολογία επιδεικνύει κινητικότητα ακριβείας και αυτοματοποίηση πειραμάτων σε μικροβαρύτητα για τη μείωση του φόρτου εργασίας των αστροναυτών. Στη συνέχεια, ο Γουίλιαμς ενώθηκε με τον Μέιρ στη μονάδα Tranquility και αντικατέστησε εξαρτήματα στην προηγμένη συσκευή άσκησης αντίστασης που μιμείται τα ελεύθερα βάρη στη Γη.Ο Διοικητής του Σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβέρτσκοφ, συνδεδεμένος με ηλεκτρόδια, έκανε πετάλι σε έναν κύκλο άσκησης για καρδιαγγειακή αξιολόγηση, ενώ ο Μηχανικός Πτήσης Σεργκέι Μικάεφ παρακολουθούσε και βοηθούσε. Οι κοσμοναύτες της Roscosmos χώρισαν στη συνέχεια την ημέρα τους με έρευνα ημιαγωγών, έρευνα τεχνητής νοημοσύνης και φωτογραφικές επιθεωρήσεις παραθύρων στη μονάδα υπηρεσίας Zvezda .Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev, ολοκλήρωσε μια αυτοματοποιημένη φωτογράφιση που απεικόνισε ορόσημα της Γης σε μια ποικιλία μηκών κύματος κατά τη διάρκεια της βάρδιας ύπνου του πληρώματος. Ο δύο φορές επισκέπτης του σταθμού πέρασε στη συνέχεια το υπόλοιπο της ημέρας του συντηρώντας το σύστημα εξαερισμού της επιστημονικής μονάδας Nauka και καταγράφοντας τον εξοπλισμό που βρίσκεται στη μονάδα Zarya . Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/25/human-research-advanced-tech-keep-crew-busy-before-dragon-departs/ Ο αστροναύτης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, καλεί τους ελεγκτές αποστολής κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης ιατρικού προσωπικού πληρώματος εντός της εργαστηριακής μονάδας Destiny του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Μελέτη της NASA για την ανάλυση δειγμάτων τροφίμων που έχουν υποστεί ζύμωση από το διάστημα. Ορισμένα θρεπτικά συστατικά κρίσιμα για την ανθρώπινη υγεία δεν έχουν τη διάρκεια ζωής που απαιτείται για πολυετείς αποστολές στη Σελήνη, τον Άρη και αλλού. Το BioNutrients -3 της NASA αποτελεί μέρος μιας σειράς πειραμάτων που δοκιμάζουν τρόπους χρήσης μικροοργανισμών για την παραγωγή αυτών των θρεπτικών συστατικών στο διάστημα και κατ' απαίτηση.Η φύση αυτού του πειράματος κατά παραγγελία είναι παρόμοια με την παρασκευή ζυμωμένων τροφίμων πυκνών σε θρεπτικά συστατικά στη Γη, όπως ο τρόπος με τον οποίο το γάλα μετατρέπεται από καλά βακτήρια σε γιαούρτι. Αλλά σε αυτήν την περίπτωση, υπάρχει έμφαση στην παραγωγή συγκεκριμένων τύπων και ποσοτήτων θρεπτικών συστατικών απαραίτητων για τους μελλοντικούς εξερευνητές του διαστήματος.Δείγματα από το BioNutrients-3, μαζί με άλλα πολύτιμα πειράματα , πρόκειται να επιστρέψουν από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με ένα διαστημόπλοιο SpaceX Dragon που υποστηρίζει την 33η εμπορική αποστολή ανεφοδιασμού της εταιρείας για τη NASA. Το διαστημόπλοιο πρόκειται να αναχωρήσει από τον διαστημικό σταθμό την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου για την επιστροφή του στη Γη. Παρακολουθήστε την ζωντανή κάλυψη της NASA από την αποσύνδεση και την αναχώρηση ξεκινώντας στις 11:45 π.μ. EST στο NASA+ , το Amazon Prime και το κανάλι του οργανισμού στο YouTube .Μόλις τα δείγματα επιστρέψουν στη Γη, η επιστημονική ομάδα στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνια θα εκτελέσει διαδικασίες ανάλυσης. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης μπορούν να βοηθήσουν τη NASA να αναπτύξει μεθόδους για την παραγωγή ζωτικών θρεπτικών συστατικών που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ανθρώπινη εξερεύνηση του διαστήματος στο πλαίσιο της εκστρατείας Άρτεμις της NASA .Το BioNutrients-3 της NASA αποτελεί μέρος του έργου Συνθετικής Βιολογίας, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Game Changing Development της Διεύθυνσης Αποστολών Διαστημικής Τεχνολογίας της NASA. https://www.nasa.gov/general/nasa-study-to-analyze-fermented-food-samples-from-space/ Ο αστροναύτης και μηχανικός πτήσης της Αποστολής 73, Kimiya Yui, της JAXA (Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης) παρουσιάζει σακούλες παραγωγής που περιέχουν καλλιέργειες προβιοτικού γιαουρτιού για την έρευνα BioNutrients-3 στις 2 Οκτωβρίου 2025, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ο Όσκαρ Ροκ, μηχανικός για το έργο BioNutrients-3 της NASA, εργάζεται σε μια κονσόλα στις 2 Οκτωβρίου 2025, στο Κέντρο Πολλαπλών Αποστολών Επιχειρήσεων στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνια. Η εγκατάσταση επέτρεψε στην ομάδα BioNutrients να παρατηρεί εξ αποστάσεως πειράματα που διεξάγονται από μέλη του πληρώματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και να επικοινωνεί με τους αστροναύτες σε πραγματικό χρόνο.

Ο πύραυλος Artemis II της NASA επιστρέφει στο κτίριο συναρμολόγησης οχημάτων. Ο πύραυλος SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion για την αποστολή Artemis II άρχισαν να αποβιβάζονται από την εξέδρα εκτόξευσης στις 9:38 π.μ. EST, στις 25 Φεβρουαρίου, στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα. Η διαδρομή από την εξέδρα εκτόξευσης 39Β μέχρι το κτίριο συναρμολόγησης οχημάτων στο NASA Kennedy αναμένεται να διαρκέσει έως και 12 ώρες. Μόλις φτάσει, οι τεχνικοί θα δημιουργήσουν πλατφόρμες για να διαγνώσουν το πρόβλημα ροής ηλίου στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου και να το διορθώσουν. Μια ζωντανή μετάδοση της επαναφοράς θα μεταδοθεί στο κανάλι YouTube του οργανισμού . Ενημερώσεις σχετικά με την κατάργηση της απόφασης θα αναρτηθούν στο ιστολόγιο της αποστολής , καθώς και στο X on NASA και στο NASA Artemis στο Facebook. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-rolls-back-to-vehicle-assembly-building/ Ο ερπυστριοφόρος μεταφορέας 2 της NASA, που μεταφέρει τον πύραυλο Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA με το διαστημόπλοιο Orion στερεωμένο στον κινητό εκτοξευτή 1, φεύγει από το Συγκρότημα Εκτόξευσης 39Β για να επιστρέψει στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026, για να αντιμετωπίσει προβλήματα στη ροή ηλίου στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου, το ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης.

Ιστολόγιο Curiosity, Sols 4812-4819: Επιστροφή στις κοιλότητες. Ημερομηνία σχεδιασμού για τη Γη: Παρασκευή, 20 Φεβρουαρίου 2026 Αυτή ήταν μια αρκετά συνηθισμένη εβδομάδα για το Curiosity. Όπως αναφέρθηκε την περασμένη εβδομάδα , βρισκόμαστε τώρα στην τελική φάση της εκστρατείας εξερεύνησης του boxwork. Αυτή τη στιγμή κατευθυνόμαστε προς την ανατολική επαφή του σχηματισμού boxwork με τη γύρω γεωλογία, την οποία σκοπεύουμε να οδηγήσουμε πριν στρέψουμε την προσοχή μας στη νότια επαφή. Αυτή πιθανότατα θα είναι η τελευταία μας ευκαιρία να ερευνήσουμε απευθείας την περιοχή του boxwork πριν συνεχίσουμε την περιπέτειά μας στις πλαγιές του όρους Sharp.Στην πορεία, πραγματοποιούμε τις συνήθεις έρευνες μας για τη γεωλογία που συναντάμε στις θέσεις στάθμευσης. Όπως πάντα, αυτό περιλαμβάνει την επιστήμη επαφής σε στόχους βραχώδους υποβάθρου κοντά στο ρόβερ, παρατηρήσεις ChemCam LIBS στόχων λίγο πιο μακριά και μια σειρά από ψηφιδωτά ChemCam RMI και Mastcam. Αυτά τα ψηφιδωτά περιλαμβάνουν παρατηρήσεις βαθύτερα στην κοιλότητα "Tapiche" όπου είμαστε σταθμευμένοι και στην κορυφογραμμή "Los Flamencos" στα νότια της, την οποία σκοπεύουμε να διερευνήσουμε πιο προσεκτικά την ερχόμενη εβδομάδα.Ο Άρης συνεχίζει να εισέρχεται όλο και πιο βαθιά στην εποχή της σκόνης, επομένως η ομάδα περιβαλλοντικών επιστημών συμπλήρωσε το σχέδιο αυτής της εβδομάδας με μια τυπική ποικιλία δραστηριοτήτων ατμοσφαιρικής παρακολούθησης για την παρακολούθηση των «διαβόλων σκόνης» και της ποσότητας σκόνης στην ατμόσφαιρα, καθώς και με αρκετές ταινίες cloudcam. Μέχρι στιγμής, αυτή την εποχή της σκόνης, η ατμόσφαιρα πάνω από τον κρατήρα Gale φαίνεται να συμπεριφέρεται όπως τα περισσότερα χρόνια, χωρίς σημάδια επικείμενων καταιγίδων σκόνης. Έχουν περάσει σχεδόν οκτώ χρόνια (τέσσερα χρόνια του Άρη) από την τελευταία φορά που μια παγκόσμια καταιγίδα σκόνης σάρωσε τον πλανήτη , επομένως παρακολουθούμε στενά την πιθανότητα να συμβεί άλλη μία φέτος. https://science.nasa.gov/blog/curiosity-blog-sols-4812-4819-back-into-the-hollows/ Το ρόβερ Curiosity της NASA για τον Άρη τράβηξε αυτήν την εικόνα από κάμερα πλοήγησης (Navcam) κοιτάζοντας προς το βόρειο χείλος του κρατήρα Gale. Σε σύγκριση με μόλις λίγους μήνες πριν, η θέα είναι πολύ πιο θολή, αντανακλώντας την υψηλότερη ποσότητα ατμοσφαιρικής σκόνης που είναι τυπική για αυτή την εποχή του χρόνου. Το Curiosity κατέγραψε την εικόνα χρησιμοποιώντας την αριστερή κάμερα πλοήγησης στις 19 Φεβρουαρίου — 4813η ηλιακή ώρα, ή 4.813η ημέρα του Άρη της αποστολής Mars Science Laboratory — στις 12:15:50 UTC.

Το Webb της NASA εξετάζει το Νεφέλωμα Κρανίου. Δύο κεφάλια είναι καλύτερα από ένα στις τελευταίες εικόνες από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, οι οποίες αποκαλύπτουν νέες λεπτομέρειες σε ένα μυστηριώδες, ελάχιστα μελετημένο νεφέλωμα που περιβάλλει ένα ετοιμοθάνατο αστέρι. Το νεφέλωμα PMR 1 είναι ένα νέφος αερίου και σκόνης που έχει μια ασυνήθιστη ομοιότητα με έναν εγκέφαλο σε ένα διαφανές κρανίο, εμπνευσμένο από το ψευδώνυμό του, το νεφέλωμα «Εκτεθειμένο Κρανίο». Το νεφέλωμα Webb κατέγραψε τα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά του τόσο στο εγγύς όσο και στο μέσο υπέρυθρο φως. Το νεφέλωμα αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά στο υπέρυθρο φως από έναν προκάτοχο του Webb, το πλέον αποσυρμένο Διαστημικό Τηλεσκόπιο Spitzer της NASA, πριν από περισσότερο από μια δεκαετία. Τα προηγμένα όργανα του Webb δείχνουν λεπτομέρειες που ενισχύουν την εμφάνιση του νεφελώματος που μοιάζει με εγκέφαλο. Το νεφέλωμα φαίνεται να έχει διακριτές περιοχές που καταγράφουν διαφορετικές φάσεις της εξέλιξής του — ένα εξωτερικό κέλυφος αερίου που αποβλήθηκε πρώτο και αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, και ένα εσωτερικό νέφος με μεγαλύτερη δομή που περιέχει ένα μείγμα διαφορετικών αερίων. Τόσο η κάμερα NIRCam (Near-Infrared Camera) όσο και η κάμερα MIRI (Mid-Infrared Instrument) του Webb δείχνουν μια χαρακτηριστική σκοτεινή λωρίδα που διατρέχει κάθετα τη μέση του νεφελώματος και ορίζει την εγκεφαλική του εμφάνιση αριστερού και δεξιού ημισφαιρίου. Η ανάλυση του Webb δείχνει ότι αυτή η λωρίδα θα μπορούσε να σχετίζεται με μια έκρηξη ή εκροή από το κεντρικό αστέρι, η οποία συνήθως συμβαίνει καθώς διπλοί πίδακες εκρήγνυνται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Τα στοιχεία για αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτα στην κορυφή του νεφελώματος στην εικόνα MIRI του Webb, όπου φαίνεται σαν το εσωτερικό αέριο να εκτοξεύεται προς τα έξω. Ενώ υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να κατανοηθούν σχετικά με αυτό το νεφέλωμα, είναι σαφές ότι δημιουργείται από ένα αστέρι κοντά στο τέλος της «ζωής» του που καταναλώνει καύσιμα. Στα τελικά τους στάδια, τα αστέρια αποβάλλουν τα εξωτερικά τους στρώματα. Είναι μια δυναμική και αρκετά γρήγορη διαδικασία, σε κοσμικούς όρους. Ο Webb έχει απαθανατίσει μια στιγμή στην παρακμή αυτού του αστεριού. Αυτό που τελικά θα συμβεί θα εξαρτηθεί από τη μάζα του αστεριού, η οποία δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Αν είναι αρκετά ογκώδες, θα εκραγεί σε έναν σουπερνόβα. Ένα λιγότερο ογκώδες αστέρι σαν τον Ήλιο θα συνεχίσει να αποβάλλει στρώματα μέχρι να παραμείνει μόνο ο πυρήνας του ως πυκνός λευκός νάνος , ο οποίος θα ψυχθεί για αιώνες. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Οι διαφορές σε αυτά που αποκαλύπτουν και κρύβουν τα υπέρυθρα όργανα του Webb μέσα στο νεφέλωμα PMR 1 "Exposed Cranium" είναι εμφανείς σε αυτή την παράλληλη προβολή. Περισσότερα αστέρια και γαλαξίες στο φόντο λάμπουν μέσα από την προβολή του NIRCam, ενώ η κοσμική σκόνη λάμπει πιο έντονα στο μέσο υπέρυθρο φάσμα του MIRI.

H «εμμονή» της μνήμης των βαρυτικών κυμάτων. Οι αστέρες νετρονίων είναι υπερ-πυκνά υπολείμματα μαζικών άστρων που κατέρρευσαν μετά από εκρήξεις σουπερνόβα και αποτελούνται κυρίως από νετρόνια. Όταν δύο αστέρες νετρονίων συγκρούονται παράγουν βαρυτικά κύματα, δηλαδή ρυτιδώσεις στον ιστό του χωροχρόνου που διαδίδονται με την ταχύτητα του φωτός.Τα βαρυτικά κύματα συνήθως λαμβάνουν τη μορφή ταλαντώσεων, επηρεάζοντας περιοδικά και προσωρινά τον ιστό του σύμπαντος (δηλαδή, τον χωροχρόνο). Ωστόσο, η γενική σχετικότητα δείχνει ότι για ορισμένα κοσμολογικά γεγονότα, εκτός από την ταλαντωτική μετατόπιση δοκιμαστικών μαζών (που προκαλείται από την διέλευση βαρυτικών κυμάτων), υπάρχει και μια τελική μόνιμη μετατόπισή τους μέσω ενός φαινομένου που αναφέρεται ως «μνήμη βαρυτικών κυμάτων».Προσφάτως δημοσιεύθηκε μια εργασία στο περιοδικό Physical Review Letters, που διερευνά τα φαινόμενα μνήμης βαρυτικών κυμάτων που προκύπτουν από συγχωνεύσεις αστέρων νετρονίων.Η εν λόγω δημοσίευση, προσφέρει την πρώτη ένδειξη για το πώς τα μαγνητικά πεδία, τα νετρίνα και η εκτινασσόμενη ύλη θα μπορούσαν να συμβάλλουν στο φαινόμενο μνήμης βαρυτικών κυμάτων που αναδύεται από αυτά τα αστροφυσικά γεγονότα.«Παρά την τεράστια πρόοδο στην ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές πτυχές της γενικής σχετικότητας που δεν έχουν ακόμη παρατηρηθεί και που μόλις πρόσφατα έγιναν κατανοητές», δήλωσε ο Αντώνιος Τσόκαρος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι στο Ουρμπάνα-Σαμπέιν και ερευνητής στην Ακαδημία Αθηνών, ο οποίος καθοδήγησε την έρευνα.Οι πρώτοι υπολογισμοί που προέβλεψαν το φαινόμενο μνήμης βαρυτικών κυμάτων πραγματοποιήθηκαν από τους Zel’dovich and Polnarev back το 1974. Βασιζόμενοι στη γραμμική θεωρία της βαρύτητας, οι δύο φυσικοί υπολόγισαν το φαινόμενο μνήμης για ένα σμήνος υπερ-πυκνών άστρων.Το 1991, ο Δημήτρης Χριστοδούλου στην εργασία του με τίτλο «Nonlinear nature of gravitation and gravitational-wave experiments» απέδειξε ότι η μη γραμμικότητα των εξισώσεων του Αϊνστάιν οδηγεί σε ένα πρόσθετο φαινόμενο μνήμης που πηγάζει από την σωρευτική συνεισφορά των ίδιων των βαρυτικών κυμάτων. Διατύπωσε το αποκαλούμενο «Christodoulou memory effect» ή «Christodoulou permanent displacement» ή για συντομία φαινόμενο μνήμης που αφορά την επ’ άπειρον μη γραμμική φύση των βαρυτικών κυμάτων. Όταν ένα βαρυτικό κύμα κινείται μέσω μιας πειραματικής συσκευής, μετατοπίζει προσωρινά τις δοκιμαστικές μάζες που σύντομα σταματούν αφού περάσουν τα κύματα. Ο Χριστοδούλου έδειξε ότι οι δοκιμαστικές μάζες δεν επιστρέφουν ακριβώς στις αρχικές τους θέσεις. H γεωμετρία του χωροχρόνου διατηρεί μια μνήμη του διερχόμενου βαρυτικού κύματος και αλλάζει μόνιμα από αυτό – ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να ανιχνευθεί. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την κατάσταση μιας επιφάνειας λίμνης που διαταράσσεται προσωρινά από μια πέτρα γιατί η λίμνη θα επιστρέψει τελικά στην αρχική της κατάσταση. H μόνιμη μετατόπιση των πειραματικών μαζών ενός ανιχνευτού βαρυτικών κυμάτων εξαιτίας του «φαινομένου μνήμης» οφείλεται στην μη-γραμμικότητα των εξισώσεων Αινστάιν.Πιο πρόσφατα, οι Bieri, Chen και Yau έδειξαν ότι το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο συμβάλλει επίσης σε υψηλό βαθμό, στο μη γραμμικό φαινόμενο μνήμης των βαρυτικών κυμάτων, ενώ οι Bieri και Garfinkle απέδειξαν ότι υπάρχει ένα ακόμη επιπλέον μέρος του μη γραμμικού φαινομένου μνήμης για την ακτινοβολία νετρίνων.Αν και οι δυαδικές μαύρες τρύπες, συστήματα που αποτελούνται από δύο μαύρες τρύπες που περιφέφονται η μία γύρω από την άλλη, αναμένεται να παράγουν ισχυρότερα βαρυτικά κύματα και επομένως το μεγαλύτερο φαινόμενο μνήμης, οι δυαδικοί αστέρες νετρονίων εμφανίζουν επιπλέον συνεισφορές μνήμης λόγω της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και των νετρίνων που εκπέμπονται. Επιπλέον, αυτά τα δυαδικά συστήματα παρουσιάζουν εκτίναξη βαρυονικής ύλης, η οποία απουσιάζει επίσης στις συγχωνεύσεις δυαδικών μαύρων τρυπών.Ο Τσόκαρος και οι συνεργάτες του θέλησαν να ρίξουν νέο φως στο πώς αυτοί οι πρόσθετοι παράγοντες επηρεάζουν τα φαινόμενα μνήμης βαρυτικών κυμάτων που σχετίζονται με την συγχώνευση δύο περιστρεφόμενων αστέρων νετρονίων. Πιο συγκεκριμένα, επιδίωξαν να ποσοτικοποιήσουν, για πρώτη φορά, την συνεισφορά του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου, των νετρίνων και της εκτινασσόμενης ύλης σε αυτά τα φαινόμενα.Για να το επιτύχουν, οι ερευνητές προσομοίωσαν δυαδικούς αστέρες νετρονίων με μεταβαλλόμενα μαγνητικά πεδία χρησιμοποιώντας προηγμένα υπολογιστικά εργαλεία. Αξιοσημείωτο είναι ότι ορισμένες προσομοιώσεις περιλάμβαναν εκπομπές νετρίνων που θα προέκυπταν από σύγκρουση μεταξύ των δύο αστέρων νετρονίων, ενώ άλλες όχι.«Διαπιστώσαμε μια περίπλοκη εξάρτηση της μνήμης από τη μάζα του συστήματος, την καταστατική εξίσωση του αστέρα νετρονίων (τις θερμοδυναμικές ιδιότητες της ύλης), καθώς και την τοπολογία και το μέγεθος του μαγνητικού πεδίου», εξήγησε ο Τσόκαρος.Συγκεκριμένα, η απλοϊκή προσδοκία ότι τα μαγνητισμένα δυαδικά συστήματα θα παράγουν μεγαλύτερα συνολικά σήματα μνήμης από τα αντίστοιχα μη μαγνητισμένα, λόγω της πρόσθετης ηλεκτρομαγνητικής μνήμης, δεν επιβεβαιώνεται απαραίτητα. Κι αυτό διότι, αφενός μεν η ηλεκτρομαγνητική μνήμη είναι αμελητέα (εκτός από περιπτώσεις πολύ ισχυρών μαγνητικών πεδίων), και αφετέρου η μετα-συγχωνευτική μαγνητισμένη εξέλιξη του υπολείμματος αστέρα νετρονίων μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερη μνήμη βαρυτικών κυμάτων.Συνολικά, οι προσομοιώσεις των Τσόκαρου και των συνεργατών του δείχνουν ότι τα μαγνητικά πεδία, τα νετρίνα και η εκτινασσόμενη ύλη συμβάλλουν σημαντικά στη συνολική μνήμη βαρυτικών κυμάτων από συγχωνεύσεις αστέρων νετρονίων. Οι παράγοντες αυτοί εκτιμήθηκε ότι αντιστοιχούν στο 15 έως 50% της συνολικής μνήμης.Η ομάδα διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μαγνητισμένες συγχωνεύσεις θα μπορούσαν να παράγουν μικρότερο συνολικό φαινόμενο μνήμης από τις μη μαγνητισμένες. Επιπλέον, έδειξαν ότι η μνήμη βαρυτικών κυμάτων που παράγεται από συγχωνεύσεις αστέρων νετρονίων θα μπορούσε να αυξάνεται σταδιακά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με εκείνη που σχετίζεται με συγχωνεύσεις μαύρων τρυπών.Το φαινόμενο μνήμης αποτελεί ένα μοναδικό χαρακτηριστικό της γενικής σχετικότητας και επομένως η ανίχνευσή του θα προσφέρει έναν ακόμη αυστηρό έλεγχο της θεωρίας..Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η πρόσφατη μελέτη τους θα συμβάλει στη μελλοντική ανίχνευση φαινομένων μνήμης βαρυτικών κυμάτων, των οποίων η παρατήρηση θα επιβεβαιώσει τις προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν και θα προσφέρει νέα γνώση για συναρπαστικά αστροφυσικά φαινόμενα. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Τσόκαρο, «στην περίπτωση δυαδικών συστημάτων όπου ένα από τα συμπαγή αντικείμενα είναι αστέρας νετρονίων, η ανίχνευση του φαινομένου μνήμης βαρυτικών κυμάτων θα προσέφερε περαιτέρω ενδείξεις σχετικά με την καταστατική εξίσωση, την μάζα και το μαγνητικό πεδίο του αστέρα νετρονίων».«Αυτή η εργασία αποτέλεσε την πρώτη μας ενασχόληση με το πεδίο της μνήμης βαρυτικών κυμάτων σε δυαδικά συστήματα. Σχεδιάζουμε τώρα να επεκτείνουμε αυτή την έρευνα πραγματοποιώντας περαιτέρω συστηματικές μελέτες στον τομέα αυτό και παρέχοντας συγκεκριμένα αποτελέσματα που θα βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση αυτού του πολύπλοκου φαινομένου που προκύπτει από την γενική σχετικότητα, καθώς και στην ανίχνευσή του.Κατά μία έννοια, παρόμοια με την δική μας παραμένουσα μνήμη, η οποία διαμορφώνεται από την διαδρομή της ζωής μας, τα δυαδικά συμπαγή αντικείμενα αναπτύσσουν επίσης μια παραμένουσα μνήμη, όπως περιγράφεται από την θεωρία βαρύτητας του Αϊνστάιν. Η εμμονή της μνήμης, έργο του Salvador Dali (1931) διαβάστε περισσότερα: The persistence of gravitational wave memory – https://phys.org/news/2026-02-persistence-gravitational-memory.html

Chrysalis: Το διαστημόπλοιο που μπορεί να μεταφέρει 2.400 ανθρώπους μακριά από τη Γη. Το έργο Chrysalis είναι ο νικητής του διεθνούς διαγωνισμού Hyperion 2025 και αφορά στο πώς θα μπορούσαν 2.400 άνθρωποι να ταξιδεύουν επί 400 χρόνια μέσα σε ένα διαστημόπλοιο.Πρόκειται για ένα εξαιρετικά λεπτομερές έργο, το οποίο περιλαμβάνει αρχιτεκτονικά τρισδιάστατα σχέδια των εσωτερικών χώρων, διαφορετικά σενάρια προϋπολογισμών, υπολογισμούς για τη δημιουργία τεχνητής βαρύτητας και μοντέλα διακυβέρνησης, με στόχο την αποφυγή κοινωνικής κατάρρευσης κατά τη διάρκεια του μακρινού ταξιδιού. Το βασικό χαρακτηριστικό του Chrysalis είναι η ενσωμάτωση όλων των επιμέρους συστημάτων σε ένα ενιαίο σύνολο. Ακρογωνιαίος λίθος του σχεδιασμού είναι η τεχνητή βαρύτητα. Η ομάδα του Chrysalis σχεδίασε μια δομή 58 χιλιομέτρων με κυλίνδρους που περιστρέφονται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Τα εξωτερικά στρώματα παράγουν φυγόκεντρη δύναμη ίση με το 90% της βαρύτητας της Γης, εξασφαλίζοντας συνθήκες άνεσης για τους επιβάτες.Φυσικά, η κατασκευή ενός τόσο μεγάλου σκάφους δεν είναι εφικτή με τα σημερινά μέσα εκτόξευσης, γι’ αυτό το πρότζεκτ προτείνει τη συναρμολόγηση του σκάφους σε σημείο Lagrange, περιοχές δηλαδή που η NASA περιγράφει ως βαρυτικά σταθερές όπου το διαστημόπλοιο μπορεί να διατηρήσει τη θέση του με ελάχιστη κατανάλωση καυσίμου.Για την πρόωση και την ενέργεια, το σχέδιο βασίζεται σε κινητήρα πυρηνικής σύντηξης (Direct Fusion Drive), με χρήση ηλίου-3 και δευτερίου. Θα απαιτούνταν ένας χρόνος επιτάχυνσης για την επίτευξη της ταχύτητας πλεύσης, 400 χρόνια ταξιδιού και ένας τελευταίος χρόνος επιβράδυνσης πριν από την άφιξη. Τέτοια τεχνολογία δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα.Το Chrysalis περιλαμβάνει επίσης πλήρως ενσωματωμένα βιολογικά συστήματα ανακύκλωσης νερού. Η ζωή στο διαστημόπλοιο Chrysalis Ο διαγωνισμός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση, πέρα από την επιβίωση, και στην κοινωνική συνοχή. Το έργο Chrysalis προβλέπει διαδικασίες επιλογής πληρώματος εμπνευσμένες από αποστολές στην Ανταρκτική, με εκπαίδευση πριν από την αποστολή σε ακραία περιβάλλοντα, ανατροφή των παιδιών με βάση την κοινότητα και έλεγχο του πληθυσμού μέσω εθελοντικού προγραμματισμού των γεννήσεων. Τέλος, το έργο προβλέπει συστήματα διατήρησης γνώσης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια του πολιτισμού και της τεχνολογίας για περίπου 16 γενιές κατά τη διάρκεια της αποστολής. https://www.iefimerida.gr/kosmos/chrysalis-diastimoploio-2400-anthropoys-makria-apo-gi Σε νέα αποστολή το μυστηριώδες διαστημοπλάνο της Κίνας. Το σκάφος πραγματοποιεί την τέταρτη πτήση του χωρίς κανείς να γνωρίζει τι μεταφέρει και τι κάνει. Το απόρρητο διαστημοπλάνο της Κίνας βρίσκεται ξανά σε τροχιά γύρω από τη Γη. Όπως έγινε γνωστό το σκάφος Shenlong «Θεϊκός Δράκος» εκτοξεύθηκε πριν από λίγες μέρες από το Κέντρο Εκτοξεύσεων Δορυφόρων Jiuquan στην έρημο Γκόμπι ξεκινώντας την τέταρτη αποστολή του.Δεν γνωρίζουμε πολλές λεπτομέρειες καθώς η κινεζική κυβέρνηση έχει δώσει ελάχιστες πληροφορίες για το Shenlong του οποίου οι τρεις προηγούμενες πτήσεις σε χαμηλή γήινη τροχιά πραγματοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2020, τον Μάιο του 2023 και τον Σεπτέμβριο του 2024 με διάρκεια δύο ημερών, 276 ημερών και 266 ημερών αντίστοιχα.Η επίσημη διατύπωση είναι γενική και ουδέτερη: το Shenlong συμβάλλει στη δοκιμή τεχνολογιών που θα ανοίξουν τον δρόμο για πιο βολικές και οικονομικές μεθόδους μεταφοράς μετ’ επιστροφής για την ειρηνική χρήση του Διαστήματος στο μέλλον. Αυτό θυμίζει την αιτιολόγηση που δίνει ο αμερικανικός στρατός για το διαστημοπλάνο X-37B των ΗΠΑ με το οποίο θεωρείται ότι το Shenlong μοιάζει σε γενικές γραμμές. Η μυστικότητα αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό καθώς τα περισσότερα ωφέλιμα φορτία και οι δραστηριότητες του X 37B είναι απόρρητα.Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η Αμερικανική Διαστημική Δύναμη διαθέτει δύο οχήματα X 37B, μήκους περίπου 8,8 μέτρων, που θυμίζουν μικρογραφία των παλαιών διαστημικών λεωφορείων της NASA. Το X 37B έφτασε για πρώτη φορά σε τροχιά το 2010 και αυτή τη στιγμή εκτελεί την όγδοη αποστολή του η οποία εκτοξεύθηκε τον περασμένο Αύγουστο με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX.Παρότι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το X 37B είναι απλώς μια πλατφόρμα δοκιμών τεχνολογίας το όχημα έχει προκαλέσει υποψίες σε ορισμένους κύκλους. Στα πρώτα χρόνια των πτήσεων του η Κίνα φέρεται να το αντιμετώπιζε ως πιθανό διαστημικό όπλο. Ωστόσο ειδικοί θεωρούν αυτούς τους φόβους υπερβολικούς αν και δεν αποκλείεται το σκάφος να διαθέτει δυνατότητες εκτέλεσης κατασκοπευτικών ή άλλους στρατιωτικού χαρακτήρα αποστολών.Σύμφωνα με το Ίδρυμα Secure World Foundation το X 37B δεν έχει προσεγγίσει ή συναντηθεί με άλλα γνωστά διαστημικά αντικείμενα και συνήθως κινείται σε τροχιές χαμηλότερες από τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρησιακών δορυφόρων. Επιπλέον λόγω του μικρού χώρου ωφέλιμου φορτίου και της περιορισμένης ισχύος του θα ήταν ακατάλληλο ως διαστημικό οπλικό σύστημα Η απάντηση της Κίνας Παρόμοια επιχειρήματα ισχύουν και για το Shenlong, το οποίο εκτιμάται ότι έχει παρόμοιο μέγεθος με το X 37B. Ωστόσο, σε αντίθεση με το αμερικανικό σκάφος, το Shenlong έχει πραγματοποιήσει προσεγγίσεις με άλλα αντικείμενα σε τροχιά. Σε καθεμία από τις τρεις προηγούμενες αποστολές του απελευθέρωσε ένα ή περισσότερα αντικείμενα σε τροχιά κάτι που έγινε γνωστό όχι από την Κίνα αλλά από τον αμερικανικό στρατό, ιδιωτικές εταιρείες παρακολούθησης διαστημικής δραστηριότητας και ερασιτέχνες αστρονόμους.Σύμφωνα με το Secure World Foundation το αντικείμενο που αναπτύχθηκε στην πρώτη αποστολή επέδειξε δυνατότητες μετάδοσης σήματος,ενώ εκείνο της δεύτερης αποστολής φέρεται να διέθετε ανεξάρτητη προωθητική ικανότητα. Το Shenlong έχει επίσης πραγματοποιήσει πολλαπλούς ελιγμούς εγγύτητας και επιχειρήσεις σύλληψης ή πρόσδεσης με τα αντικείμενα που ανέπτυξε.Οι επιχειρήσεις προσέγγισης και εγγύτητας θεωρούνται κρίσιμη τεχνογνωσία καθώς επιτρέπουν τον ανεφοδιασμό, την αναβάθμιση ή την απομάκρυνση δορυφόρων αλλά ενδεχομένως και την επιθεώρηση ή παρέμβαση σε δορυφόρους άλλων χωρών. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η κατάκτηση αυτής της ικανότητας αποτελεί βασικό στοιχείο για όποιον επιδιώκει υπεροχή στο Διάστημα.Η μυστικότητα που περιβάλλει τόσο το Shenlong όσο και το X 37B καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση των πραγματικών κινδύνων. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι μεγαλύτερη διαφάνεια από όλες τις πλευρές θα μπορούσε να μειώσει τις ανησυχίες και να αποτρέψει τα χειρότερα σενάρια που συχνά γεννά η έλλειψη πληροφόρησης. Καλλιτεχνική απεικόνιση του κινεζικού διαστημοπλάνου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2076321/se-nea-apostoli-to-mystiriodes-diastimoplano-tis-kinas/ Η Αποστολή 74 Χαλαρώνει τη Δευτέρα μετά από ένα πολυάσχολο Σαββατοκύριακο. Η Αποστολή 74 τέθηκε εκτός υπηρεσίας τη Δευτέρα μετά από ένα Σαββατοκύριακο με δραστηριότητες παράδοσης πληρώματος, συσκευασία φορτίου και μικροβιολογική έρευνα. Ένα διαστημόπλοιο SpaceX Dragon θα αναχωρήσει επίσης από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για επιστροφή στη Γη αργότερα αυτή την εβδομάδα.Οι νεότεροι κάτοικοι του διαστημικού σταθμού πέρασαν το Σάββατο και την Κυριακή εξοικειώνοντας τους με τα συστήματα και τις διαδικασίες του, μετά από μια πολυάσχολη πρώτη εβδομάδα επιστημονικών επιχειρήσεων. Οι δραστηριότητες του Σαββατοκύριακου ολοκλήρωναν τις τυπικές εργασίες καθαριότητας, όπως η συλλογή σκουπιδιών, το σκούπισμα μονάδων και αεραγωγών για τη σκόνη, και το σκούπισμα επιφανειών με απολυμαντικό.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς , ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη από τον Νοέμβριο, βοήθησε τους νεότερους συναδέλφους του σταθμού, Τζέσικα Μέιρ και Τζακ Χάθαγουεϊ , και οι δύο από τη NASA, και τη Σόφι Αντενότ της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος), βοηθώντας τους να εξοικειωθούν με τη ζωή και την εργασία σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Ο Γουίλιαμς έδειξε στην τριάδα τη θέση των τροφίμων, των ποτών και του εξοπλισμού έκτακτης ανάγκης, επέδειξε τη λειτουργία του ιατρικού εξοπλισμού, του εξοπλισμού επικοινωνιών και του υλικού δικτύωσης υπολογιστών και έκανε μια ξενάγηση στις μονάδες, περιγράφοντας παράλληλα τις λειτουργίες και τα συστήματα που λαμβάνουν χώρα σε κάθε μία. Ο Γουίλιαμς συμμετείχε επίσης με τους Μέιρ και Αντενότ το Σάββατο και διερεύνησε τη χρήση της υπεριώδους ακτινοβολίας ως μεθόδου απολύμανσης διαστημοπλοίων που αναστέλλουν την ανάπτυξη μικροβίων για την προστασία της υγείας του πληρώματος και του διαστημικού εξοπλισμού.Το κουαρτέτο θα επιταχύνει επίσης τον ρυθμό μεταφοράς φορτίου εντός του διαστημοπλοίου μεταφοράς φορτίου Dragon καθώς πλησιάζει η αναχώρησή του αργότερα αυτή την εβδομάδα. Το Dragon θα επιστρέψει στη Γη φορτωμένο με ολοκληρωμένα επιστημονικά πειράματα και υλικό σταθμού για ανάλυση. Οι αστροναύτες συνέχισαν επίσης την εκφόρτωση προμηθειών πληρώματος από το διαστημόπλοιο πληρώματος Dragon που παραδόθηκε στις 14 Φεβρουαρίου .Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, ο οποίος ξεκινά τη δεύτερη διαστημική του πτήση, ενώθηκε με τους συναδέλφους του κοσμοναύτες το Σαββατοκύριακο, τον Διοικητή Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ και τον Σεργκέι Μικάεφ, καθαρίζοντας συστήματα εξαερισμού και επιθεωρώντας φορητούς υπολογιστές και συστήματα τροφοδοσίας. Ο Φεντιάεφ συνέχισε επίσης την αναπνευστική του έρευνα το Σάββατο, συνδέοντας έναν ακουστικό αισθητήρα στον λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του για να κατανοήσει πώς η μικροβαρύτητα επηρεάζει την αναπνοή του. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/23/expedition-74-relaxes-on-monday-following-busy-weekend/ Τα φώτα της πόλης της Τουρκίας λάμπουν 261 μίλια κάτω από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σε αυτή τη φωτογραφία από ένα παράθυρο σε ένα διαστημόπλοιο SpaceX Dragon, η οποία τραβήχτηκε περίπου στις 9:24 μ.μ. τοπική ώρα. Στο πρώτο πλάνο, βρίσκεται ένα σύνολο των κύριων ηλιακών συστοιχιών του τροχιακού σταθμού (αριστερά) και ένα άλλο διαστημόπλοιο SpaceX Dragon (κάτω δεξιά).

Ο Webb χαρτογραφεί την ανώτερη ατμόσφαιρα του Ουρανού. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA παρείχε την πρώτη κάθετη όψη της ιονόσφαιρας του Ουρανού σε αυτήν την εικόνα που δημοσιεύτηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026, αποκαλύπτοντας σέλαος που διαμορφώνεται από το κεκλιμένο μαγνητικό πεδίο του.Ρίχνοντας μια ματιά στη δομή της περιοχής όπου η ατμόσφαιρα αλληλεπιδρά έντονα με το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη, μας δίνεται το πιο λεπτομερές πορτρέτο μέχρι σήμερα για το πού σχηματίζονται τα σέλαα του, πώς τα επηρεάζει το μαγνητικό πεδίο, καθώς και δεδομένα για το πώς η ατμόσφαιρα του Ουρανού συνεχίζει να ψύχεται από τη δεκαετία του 1990.Ο Ουρανός έχει την πιο παράξενη μαγνητόσφαιρα στο Ηλιακό Σύστημα. Είναι κεκλιμένος και μετατοπισμένος από τον άξονα περιστροφής του πλανήτη (και αυτός ο πλανήτης ήδη κυλά γύρω από τον Ήλιο σχεδόν στο πλάι του), πράγμα που σημαίνει ότι τα σέλαα κινούνται στην επιφάνεια με πολύπλοκους τρόπους. Η καλύτερη κατανόηση του Ουρανού θα μας δώσει μια εικόνα για τους γιγάντιους πλανήτες που αποτελούνται από πάγο και θα μας βοηθήσει να χαρακτηρίσουμε καλύτερα τους γιγάντιους πλανήτες εκτός του Ηλιακού μας Συστήματος. https://www.nasa.gov/image-article/webb-maps-uranus-upper-atmosphere/

Μελέτες περιέργειας: Οζίδια σε σχηματισμούς κιβωτίων. Το ρόβερ Curiosity Mars της NASA ανακάλυψε αυτά τα ανώμαλα, σε μέγεθος μπιζελιού οζίδια, ενώ εξερευνούσε μια περιοχή γεμάτη με σχηματισμούς τύπου κουτιού — χαμηλές κορυφογραμμές ύψους περίπου 1 έως 2 μέτρων με αμμώδεις κοιλότητες ενδιάμεσα. Αυτό το μωσαϊκό αποτελείται από 50 μεμονωμένες εικόνες που τραβήχτηκαν από το Mars Hand Lens Imager (MAHLI) του Curiosity, μια κάμερα στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα του ρόβερ, στις 21 Αυγούστου 2025, την 4.636η ημέρα του Άρη, ή αλλιώς ηλιακό φως, της αποστολής. Δέκα εικόνες σε διαφορετικές ρυθμίσεις εστίασης τραβήχτηκαν σε κάθε μία από τις πέντε τοποθεσίες για να δημιουργηθεί ένα ευκρινές μωσαϊκό. Οι εικόνες ενώθηκαν μετά την αποστολή τους πίσω στη Γη.Τέτοιοι όζοι έχουν παρατηρηθεί πολλές φορές στο παρελθόν στον Κόκκινο Πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου του Curiosity. Σχηματίστηκαν από ορυκτά που έμειναν πίσω καθώς το νερό στέγνωσε πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Διασχίζοντας την επιφάνεια για μίλια, οι σχηματισμοί σε σχήμα κουτιού υποδηλώνουν ότι αρχαία υπόγεια ύδατα έρεαν σε αυτό το μέρος του Κόκκινου Πλανήτη αργότερα από το αναμενόμενο, εγείροντας νέα ερωτήματα σχετικά με το πόσο καιρό θα μπορούσε να έχει επιβιώσει η μικροβιακή ζωή στον Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, πριν στεγνώσουν ποτάμια και λίμνες.Οι κορυφογραμμές τύπου boxwork συχνά περιλαμβάνουν μια σκούρα γραμμή, την οποία η ομάδα αναφέρει ως «κεντρικά ρήγματα», όπου τα υπόγεια ύδατα αρχικά διέρρευσαν μέσα από μια ρωγμή βράχου, επιτρέποντας τη συγκέντρωση ορυκτών. Παραδόξως, η αποστολή δεν βρήκε οζίδια κοντά σε αυτά τα κεντρικά ρήγματα. Αντίθετα, βρέθηκαν κατά μήκος των τοιχωμάτων των κορυφογραμμών και στις κοιλότητες μεταξύ τους. Οι κυματιστές κορυφογραμμές μεταξύ των ομάδων των οζιδίων είναι ορυκτές φλέβες από θειικό ασβέστιο, που επίσης εναποτίθενται από υπόγεια ύδατα.Το Curiosity κατασκευάστηκε από το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA, το οποίο διαχειρίζεται το Caltech στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια. Το JPL ηγείται της αποστολής εκ μέρους της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Το MAHLI κατασκευάστηκε από την Malin Space Science Systems στο Σαν Ντιέγκο. Για να μάθετε περισσότερα για το Curiosity, επισκεφθείτε: science.nasa.gov/mission/msl-curiosity

Η νέα αιτία σεισμών που ανακάλυψαν επιστήμονες: Μπορεί ο ήλιος να «ταρακουνήσει» τη Γη; Αποκαλύψεις από μία νέα αμφιλεγόμενη έρευνα. Οι ηλιακές εκλάμψεις συχνά επηρεάζουν την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης και δημιουργούν εντυπωσιακές αυρορίδες. Τώρα, επιστήμονες προτείνουν ότι οι ίδιοι εκρηκτικοί παλμοί ηλιακής ενέργειας μπορεί να επηρεάζουν και τους σεισμούς.Όταν μια ηλιακή έκλαμψη κατευθύνεται προς τη Γη, μπορεί να αναδιατάξει λεπτά τα φορτισμένα σωματίδια στην ιονόσφαιρα, μια περιοχή της ανώτερης ατμόσφαιρας γεμάτη ηλεκτρικά φορτισμένα αέρια. Σε νέα μελέτη, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να τροποποιούν ελαφρά τις ηλεκτρικές δυνάμεις στον φλοιό της Γης και να επηρεάζουν τη σταθερότητα των ρηγμάτων όπου μπορούν να προκληθούν σεισμοί.Αν αποδειχθεί αυτή η σύνδεση, θα συνδέσει τον «καιρό του διαστήματος» με τον σεισμικό κίνδυνο με τρόπο που οι επιστήμονες σήμερα δεν λαμβάνουν υπόψη. Ωστόσο, άλλοι ερευνητές προειδοποιούν ότι το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 3 Φεβρουαρίου στο International Journal of Plasma Environmental Science and Technology, είναι υπεραπλουστευμένο και ότι η πραγματική γεωλογία της Γης μπορεί να εξουδετερώνει την επίδραση σχεδόν ολοκληρωτικά. Ένας πλανητικού μεγέθους ηλεκτρικός κύκλος Η Γη είναι γεμάτη φυσικά παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια. Στα ρήγματα του φλοιού, όπου οι τεκτονικές πλάκες συγκρούονται, υπάρχουν κοιλότητες με νερό σε υπερκρίσιμη κατάσταση, γεμάτο ιόντα. Αυτά τα ρήγματα λειτουργούν σαν πυκνωτές, αποθηκεύοντας ηλεκτρική ενέργεια.Στο νέο μοντέλο, οι ερευνητές συνέδεσαν τον φλοιό της Γης με την ιονόσφαιρα — μια φορτισμένη στρώση περίπου 402 χλμ πάνω από την επιφάνεια — σαν δύο άκρα μιας γιγάντιας, διαρρέουσας μπαταρίας. Όταν τα φορτισμένα σωματίδια από μια ηλιακή έκλαμψη χτυπούν τη Γη, η ιονόσφαιρα συγκεντρώνει αρνητικό φορτίο σε χαμηλότερα ύψη, αυξάνοντας την ηλεκτροστατική δύναμη στον φλοιό.Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση αυτή ασκεί πίεση στα ρήγματα, προσομοιώνοντας δυνάμεις συγκρίσιμες με αυτές της βαρύτητας ή των παλιρροιών, και μπορεί να «σπρώξει» ένα ρήγμα να κινηθεί, προκαλώντας σεισμό. Δύσκολο να αποδειχθεί Οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν ότι ο σεισμός στην περιοχή Noto της Ιαπωνίας το 2024 υποστηρίζει το μοντέλο τους, καθώς συνέπεσε με ισχυρή ηλιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, η πρακτική επιβεβαίωση αυτής της σχέσης είναι δύσκολη: η Υπηρεσία Γεωλογικών Ερευνών των ΗΠΑ τονίζει ότι οι σεισμοί δεν ακολουθούν με σαφήνεια τον 11ετή κύκλο του ήλιου.Επιπλέον, η τυχαιότητα παίζει ρόλο: τόσο οι ηλιακές εκλάμψεις όσο και οι σεισμοί είναι συχνά γεγονότα, άρα κάποιες συμπτώσεις θα εμφανιστούν ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πραγματική αιτιώδη σχέση.Ο γεωφυσικός Βίκτορ Νοβίκοφ σχολίασε ότι «το προτεινόμενο μοντέλο είναι υπεραπλουστευμένο», επισημαίνοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη την αντίσταση πολλών στρωμάτων πετρωμάτων στη μεταφορά ηλεκτρικού φορτίου, που θα μπορούσε να εξουδετερώσει το ηλεκτρικό πεδίο πριν συμβάλει σε σεισμό.Παρά τις επιφυλάξεις, η έρευνα συνεχίζεται, καθώς η πιθανή σύνδεση μεταξύ διαστημικού και τεκτονικού «καιρού» παραμένει ένα ανοιχτό και συναρπαστικό επιστημονικό πεδίο. Όπως υπενθυμίζουν οι ίδιοι οι επιστήμονες, συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα, και η ικανότητα του ήλιου να «ταρακουνά» αξιόπιστα τα ρήγματα της Γης παραμένει προς διερεύνηση. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2076786/i-nea-aitia-seismon-poy-anakalypsan-epistimones-mporei-o-ilios-na-tarakoynisei-ti-gi/

Λογισμικό κβαντικής χημείας υπόσχεται επανάσταση στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων και υλικών. Μπορεί να εκτελεί περισσότερους από ένα πεντάκις εκατομμύριο υπολογισμούς το δευτερόλεπτο. Ένας ισχυρός μηχανισμός κβαντικής χημείας είναι πλέον διαθέσιμος και μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να αντιμετωπίσουν πολύπλοκα χημικά προβλήματα. Η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να επιταχύνει δραστικά την έρευνα στην ανακάλυψη φαρμάκων, στην επιστήμη υλικών και σε άλλους τομείς, υποστηρίζει η εταιρεία QDX που βρίσκεται πίσω από αυτό το προηγμένο λογισμικό.Η κβαντική χημεία είναι ο κλάδος εκείνος της Θεωρητικής Χημείας (και ειδικότερα της Θεωρητικής Φυσικοχημείας) ο οποίος αποτελεί εφαρμογή της Κβαντικής Μηχανικής (κλάδος της Φυσικής) στα προβλήματα της ΧημείαςΤο σύστημα Extreme scale Electronic Structure System, γνωστό ως EXESS, μπορεί να εκτελεί περισσότερους από ένα πεντάκις εκατομμύριο υπολογισμούς το δευτερόλεπτο για την αντιμετώπιση ζητημάτων κβαντικής χημείας σύμφωνα με ανακοίνωση εκπροσώπων της QDX.Οι υπολογισμοί κβαντικής χημείας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων και υλικών. Για παράδειγμα, οι ερευνητές χρησιμοποιούν προσομοιώσεις κβαντικής χημείας για να κατανοήσουν πώς τα φάρμακα αλληλεπιδρούν με μοριακές θέσεις πρόσδεσης στο σώμα. Αυτή η κατανόηση μπορεί να βοηθήσει στην τροποποίηση του μορίου ενός φαρμάκου ώστε να βελτιστοποιηθεί η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα της σύνδεσης.Ωστόσο, παραδοσιακά, η μοντελοποίηση στην κβαντική χημεία απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ. Όπως δήλωσε στο Live Science ο διευθύνων σύμβουλος της QDX Λουνγκ Γουάνγκ σε πολλές περιπτώσεις είναι πραγματικά ταχύτερο να συνθέσει κανείς μια ένωση και να τη δοκιμάσει σε διάστημα εβδομάδων παρά να εκτελέσει τον αντίστοιχο υπολογισμό για αυτήν την ένωση.Η απαιτούμενη υπολογιστική ισχύς αυξάνεται εκθετικά με τον αριθμό των ατόμων στο σύστημα. Η ακριβής επίλυση προβλημάτων με μεγάλα μόρια, όπως οι πρωτεΐνες που μπορούν να περιέχουν χιλιάδες άτομα, γίνεται γρήγορα μη βιώσιμη. Σκοπός του EXESS σύμφωνα με τον Γουάνγκ είναι να καταστήσει την κβαντική χημεία αρκετά γρήγορη ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται στην πράξη. Οι δυνατότητες Σύμφωνα με την QDX το EXESS λειτουργεί τρεις έως τέσσερις χιλιάδες φορές ταχύτερα από πολλά άλλα πακέτα λογισμικού κβαντικής χημείας, ανοίγοντας τον δρόμο για υπολογισμούς σε μεγάλα μόρια όπως οι πρωτεΐνες. Δεν υπάρχει μία και μοναδική καινοτομία που να ευθύνεται για αυτή τη μεγάλη αύξηση ταχύτητας και το σύστημα λειτουργεί σε συμβατικό υλικό, χωρίς να απαιτείται κβαντικός υπολογιστής. Αντίθετα η ερευνητική ομάδα βελτιστοποίησε πολλά επιμέρους στοιχεία του λογισμικού τα οποία συνδυαστικά αυξάνουν την ταχύτητα και την κλίμακα των υπολογισμών.Ορισμένοι υπολογισμοί που θεωρητικά θα χρειάζονταν περίπου έναν μήνα μπορούν να ολοκληρωθούν σε περίπου 12 λεπτά με τη χρήση του EXESS σύμφωνα με τους δημιουργούς του.Ένας από τους τρόπους με τους οποίους η ομάδα επιτάχυνε τους υπολογισμούς ήταν η εκτέλεση πολλαπλών διεργασιών ταυτόχρονα. Πολλοί αλγόριθμοι κβαντικής χημείας έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν διαδοχικά, βήμα προς βήμα. Ωστόσο, ακόμη και με εξαιρετικά μεγάλη υπολογιστική ισχύ, δεν είναι δυνατόν να συμπτυχθεί ο χρόνος εκτέλεσης αν η διαδικασία παραμένει αυστηρά σειριακή. Η ομάδα τροποποίησε αλγορίθμους και θεωρητικές προσεγγίσεις ώστε να επιτρέπεται η παράλληλη εκτέλεση περισσότερων διαδικασιών, όπως σε μια βιομηχανική κουζίνα που παράγει πολλές συνταγές ταυτόχρονα.Για παράδειγμα εφάρμοσαν μια τεχνική γνωστή ως μοριακός κατακερματισμός η οποία διασπά ένα πρόβλημα σε μικρότερα τμήματα, υπολογίζει αυτά τα τμήματα ταυτόχρονα και στη συνέχεια τα συνδυάζει ξανά. Αυτό επέτρεψε την επιτάχυνση μεγάλων υπολογισμών μέσω της παράλληλης εκτέλεσης πολλών μικρότερων υπολογισμών.Η QDX επικεντρώνεται επί του παρόντος στη χρήση του EXESS για την ανακάλυψη φαρμάκων, εντοπίζοντας και βελτιστοποιώντας αλληλεπιδράσεις μεταξύ φαρμάκων και οργανισμού ή κατανοώντας καλύτερα πώς λειτουργούν τα υπάρχοντα φάρμακα και γιατί αναπτύσσεται αντοχή σε αυτά. Ωστόσο, η εταιρεία προσφέρει δωρεάν πρόσβαση για εγκεκριμένα ερευνητικά έργα, ενώ μια περιορισμένη έκδοση του λογισμικού είναι διαθέσιμη και στο ευρύ κοινό.Ο Γουάνγκ δήλωσε ότι ελπίζει οι ερευνητές να αξιοποιήσουν το σύστημα για προβλήματα πέρα από αυτά στα οποία εστιάζει σήμερα η εταιρεία επισημαίνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος των πιθανών εφαρμογών της κβαντικής χημείας παραμένει ακόμη ανεκμετάλλευτο και θα μπορούσε να οδηγήσει σε απρόσμενες εξελίξεις. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2076350/logismiko-kvantikis-chimeias-yposchetai-epanastasi-stin-anakalypsi-neon-farmakon-kai-ylikon/

Η NASA θα αποσύρει τον πύραυλο και το διαστημόπλοιο Artemis II Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, η NASA θα απομακρύνει τον πύραυλο SLS (Space Launch System) και το διαστημόπλοιο Orion για τον Artemis II από την εξέδρα εκτόξευσης στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι του οργανισμού στη Φλόριντα, ήδη από την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου.Οι μηχανικοί συνεχίζουν να προετοιμάζονται για την κίνηση, αφού αντιμετώπισαν ένα πρόβλημα με τη ροή ηλίου στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου. Στις 21 Φεβρουαρίου, οι διευθυντές αποφάσισαν να αφαιρέσουν τις πρόσφατα εγκατεστημένες πλατφόρμες πριν φυσήξουν ισχυροί άνεμοι στην Space Coast, γεγονός που προετοίμασε τις ομάδες για επαναλειτουργία όσο συνεχίζονταν οι συζητήσεις σχετικά με το πρόβλημα. Απαιτείται επιστροφή στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων στο Κένεντι για να προσδιοριστεί η αιτία του προβλήματος και να διορθωθεί. Οι ομάδες εξετάζουν την ακριβή ώρα έναρξης της πεζοπορίας, μήκους περίπου 4 μιλίων, που διαρκεί πολλές ώρες.Η ταχεία εργασία για την έναρξη των προετοιμασιών για την επιστροφή του πυραύλου και του διαστημικού σκάφους στο VAB ενδεχομένως να διατηρεί το χρονικό παράθυρο εκτόξευσης του Απριλίου, εν αναμονή του αποτελέσματος των ευρημάτων των δεδομένων, των προσπαθειών επισκευής και του τρόπου με τον οποίο το χρονοδιάγραμμα θα υλοποιηθεί τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Τα μέλη του πληρώματος του Artemis II αφέθηκαν ελεύθερα από την καραντίνα το βράδυ της 21ης Φεβρουαρίου και παραμένουν στο Χιούστον. Η NASA θα πραγματοποιήσει μια εκδήλωση στα μέσα ενημέρωσης τις επόμενες ημέρες για να συζητήσει την κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας και τα σχέδια για την δοκιμαστική πτήση Artemis II. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/22/nasa-to-rollback-artemis-ii-rocket-spacecraft/

Η NASA βοηθά στην επιστροφή των γιγάντιων χελωνών στα Γκαλαπάγκος. Για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 150 χρόνια, γιγάντιες χελώνες επιστρέφουν στην άγρια φύση στο νησί Φλορεάνα στα Νησιά Γκαλαπάγκος — με καθοδήγηση από δορυφορικά δεδομένα της NASA που βοηθούν τους επιστήμονες να ανακαλύψουν πού μπορούν να βρουν τροφή, νερό και βιότοπο φωλιάσματος τα ζώα.Η προσπάθεια, μια συνεργασία μεταξύ της Διεύθυνσης Εθνικού Πάρκου Γκαλαπάγκος και της Galápagos Conservancy, σηματοδοτεί ένα βασικό ορόσημο στην αποκατάσταση των πληθυσμών των χελωνών σε ένα από τα πιο οικολογικά ξεχωριστά αρχιπελάγη της Γης.Στο νησί Φλορεάνα, οι χελώνες εξαφανίστηκαν στα μέσα του 1800 μετά από έντονο κυνήγι από φαλαινοθήρες και την εισαγωγή νέων αρπακτικών όπως χοίροι και αρουραίοι, τα οποία κατανάλωναν αυγά και νεοσσούς χελώνας. Χωρίς τις χελώνες, το νησί άρχισε να αλλάζει. Στα Γκαλαπάγκος, οι γιγάντιες χελώνες ιστορικά συνέβαλαν στη διαμόρφωση του τοπίου βόσκοντας τη βλάστηση, ανοίγοντας μονοπάτια μέσα από πυκνή φυτική ανάπτυξη και μεταφέροντας σπόρους σε όλα τα νησιά.«Αυτό είναι ακριβώς το είδος του έργου όπου οι παρατηρήσεις της Γης της NASA κάνουν τη διαφορά», δήλωσε ο Keith Gaddis, διευθυντής του προγράμματος Βιολογικής Ποικιλότητας και Οικολογικής Πρόβλεψης της NASA Earth Action στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσινγκτον. «Βοηθάμε τους εταίρους να απαντήσουν σε ένα πρακτικό ερώτημα: Πού θα έχουν αυτά τα ζώα τις καλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν — όχι μόνο σήμερα, αλλά και σε δεκαετίες από τώρα;» Ταίριασμα χελωνών με τοπίο Στις 20 Φεβρουαρίου, η Διεύθυνση Εθνικού Πάρκου Γκαλαπάγκος και οι συνεργάτες της για τη διατήρηση της φύσης απελευθέρωσαν 158 γιγάντιες χελώνες σε δύο τοποθεσίες στη Φλορεάνα.«Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε αυτές τις χελώνες πίσω σε αυτό το νησί. Ο Κάρολος Δαρβίνος ήταν ένας από τους τελευταίους ανθρώπους που τις είδαν εκεί», δήλωσε ο Τζέιμς Γκιμπς, Αντιπρόεδρος Επιστήμης και Διατήρησης του Γκαλαπάγκος και συν-κύριος ερευνητής του έργου.Το 2000, οι επιστήμονες έκαναν μια απροσδόκητη ανακάλυψη. Ο Γκιμπς και άλλοι ερευνητές βρήκαν ασυνήθιστες χελώνες στο ηφαίστειο Wolf στο βόρειο νησί Ισαμπέλα, την ψηλότερη κορυφή των Γκαλαπάγκος, που δεν έμοιαζαν με καμία άλλη γνωστή ζωντανή χελώνα. Περίπου μια δεκαετία αργότερα, το DNA που εξήχθη από οστά των εξαφανισμένων χελωνών Floreana — που βρέθηκαν σε σπηλιές στο νησί και σε συλλογές μουσείων — επιβεβαίωσε ότι οι χελώνες έφεραν την καταγωγή Floreana, ξεκινώντας ένα πρόγραμμα αναπαραγωγής που έκτοτε έχει παράγει εκατοντάδες απογόνους που αναμένεται να επιστρέψουν στο νησί. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι φαλαινοθήρες πιθανότατα μετέφεραν χελώνες μεταξύ των νησιών περισσότερο από έναν αιώνα νωρίτερα.Η Διεύθυνση του Εθνικού Πάρκου Γκαλαπάγκος έχει εκθρέψει και απελευθερώσει σε όλα τα νησιά Γκαλαπάγκος περισσότερες από 10.000 χελώνες τα τελευταία 60 χρόνια, σε μια από τις μεγαλύτερες προσπάθειες αναβίωσης της άγριας φύσης που έχουν επιχειρηθεί ποτέ. Αλλά κάθε νησί παρουσιάζει ένα διαφορετικό παζλ.Μερικοί λόφοι και μικρά βουνά στα Γκαλαπάγκος συγκρατούν τα σύννεφα και παραμένουν δροσερά και υγρά με αειθαλή βλάστηση. Άλλα είναι αρκετά ξηρά ώστε η πράσινη βλάστηση να εμφανίζεται μόνο για λίγο μετά τη βροχή. Όπου υπάρχουν αυτές οι ζώνες στο ίδιο νησί, οι χελώνες μετακινούνται μεταξύ τους, με ορισμένα ζώα να ταξιδεύουν μίλια κάθε χρόνο μεταξύ εποχιακών περιοχών σίτισης και φωλιάσματος.«Είναι δύσκολο για τις χελώνες επειδή εισάγονται από την αιχμαλωσία σε αυτό το περιβάλλον», είπε ο Γκιμπς. «Δεν ξέρουν πού είναι η τροφή. Δεν ξέρουν πού είναι το νερό. Δεν ξέρουν πού να φτιάξουν τη φωλιά τους. Αν μπορείτε να τις τοποθετήσετε εκεί που οι συνθήκες είναι ήδη κατάλληλες, τους δίνετε πολύ περισσότερες πιθανότητες». Εδώ ακριβώς έρχονται στο προσκήνιο τα δορυφορικά δεδομένα της NASA. Οι παρατηρήσεις της Γης της NASA επιτρέπουν στους επιστήμονες να χαρτογραφούν τις περιβαλλοντικές συνθήκες σε όλα τα νησιά και να παρακολουθούν πώς μεταβάλλονται η βλάστηση, η υγρασία και η θερμοκρασία με την πάροδο του χρόνου — ενδείξεις για το πού μπορούν να βρουν τροφή και νερό οι χελώνες.Χρησιμοποιώντας αυτά τα αρχεία, ο Gibbs και ο Γιώργος Μουντράκης, ο κύριος ερευνητής του έργου, και η ομάδα τους δημιούργησαν ένα εργαλείο λήψης αποφάσεων που συνδυάζει δορυφορικές μετρήσεις των οικοτόπων και των κλιματικών συνθηκών με εκατομμύρια παρατηρήσεις πεδίου τοποθεσιών χελωνών σε όλο το αρχιπέλαγος, για να καθοδηγήσουν πού και πότε θα απελευθερωθούν τα ζώα.«Τα μοντέλα καταλληλότητας οικοτόπων και η περιβαλλοντική χαρτογράφηση είναι απαραίτητα εργαλεία», δήλωσε ο Christian Sevilla, Διευθυντής Οικοσυστημάτων στη Διεύθυνση Εθνικού Πάρκου Γκαλαπάγκος. «Μας επιτρέπουν να ενσωματώνουμε δεδομένα για το κλίμα, την τοπογραφία και τη βλάστηση για να λαμβάνουμε αποφάσεις βασισμένες σε τεκμήρια. Μεταβαίνουμε από τη διαίσθηση στην ακρίβεια».Το εργαλείο λήψης αποφάσεων βασίζεται σε πολλαπλές αποστολές δορυφόρων της NASA και συνεργατών. Οι δορυφόροι Landsat και European Sentinel παρακολουθούν τις συνθήκες βλάστησης. Η αποστολή Global Precipitation Measurement παρέχει δεδομένα βροχόπτωσης. Ο δορυφόρος Terra βοηθά στην εκτίμηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της γης και τα δεδομένα εδάφους προσθέτουν χαρακτηριστικά υψομέτρου και τοπίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εικόνες εμπορικών δορυφόρων υψηλής ανάλυσης, που αποκτώνται μέσω του Προγράμματος Συλλογής Δεδομένων Εμπορικού Μικρού Δορυφόρου της NASA, βοηθούν τις ομάδες να αξιολογήσουν πιθανές τοποθεσίες απελευθέρωσης πριν ξεκινήσουν οι επιτόπιες έρευνες.Έχοντας υπόψη τις σχέσεις χελώνας-περιβάλλοντος, η ομάδα μπορεί να χαρτογραφήσει την καταλληλότητα του οικοτόπου σήμερα και να προβλέψει πώς αυτή μπορεί να μεταβληθεί δεκαετίες στο μέλλον καθώς αλλάζουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες.«Το κομμάτι της πρόβλεψης είναι κρίσιμο», δήλωσε ο Μουντράκης, του Κολλεγίου Περιβαλλοντικής Επιστήμης και Δασοκομίας του Κρατικού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στις Συρακούσες. «Δεν πρόκειται για ένα έργο ενός έτους. Εξετάζουμε πού θα πετύχουν οι χελώνες σε 20, 40 χρόνια από τώρα».Επειδή οι χελώνες μπορούν να ζήσουν περισσότερο από έναν αιώνα, οι συνθήκες των οικοτόπων τους σε δεκαετίες από τώρα έχουν την ίδια σημασία με τις σημερινές συνθήκες. Περισσότερο από την Προστασία του Περιβάλλοντος Η απελευθέρωση των χελωνών αποτελεί μέρος του ευρύτερου Έργου Οικολογικής Αποκατάστασης Floreana, το οποίο στοχεύει στην απομάκρυνση χωροκατακτητικών ειδών όπως αρουραίους και άγριες γάτες και τελικά στην επιστροφή 12 ιθαγενών ειδών ζώων στο νησί, με τις χελώνες να χρησιμεύουν ως ο ακρογωνιαίος λίθος για την ανοικοδόμηση του οικοσυστήματος.Το Κέντρο Προστασίας των Νησιών Γκαλαπάγκος χρησιμοποιεί επίσης δορυφορικά δεδομένα της NASA και το εργαλείο λήψης αποφάσεων που αναπτύχθηκε για να βοηθήσει στην καθοδήγηση των απελευθερώσεων χελωνών σε άλλα νησιά Γκαλαπάγκος και να σχεδιάσει μελλοντικές επανεισαγωγές σε όλο το αρχιπέλαγος.Εάν η προσπάθεια στεφθεί με επιτυχία, το νησί Φλορεάνα θα μπορούσε για άλλη μια φορά να υποστηρίξει έναν μεγάλο πληθυσμό χελωνών, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ ζώων, φυτών και του τοπίου που διαμόρφωσε το νησί για χιλιάδες χρόνια.«Για όσους από εμάς ζούμε και εργαζόμαστε στα Γκαλαπάγκος, αυτή [η δημοσίευση] έχει βαθιά σημασία», δήλωσε η Σεβίλλη. «Καταδεικνύει ότι η οικολογική αποκατάσταση μεγάλης κλίμακας είναι εφικτή και ότι, με την επιστήμη και τη μακροπρόθεσμη δέσμευση, μπορούμε να ανακτήσουμε ένα ουσιαστικό μέρος της φυσικής κληρονομιάς του αρχιπελάγους». https://science.nasa.gov/earth/nasa-is-helping-bring-giant-tortoises-back-to-the-galapagos/ Στις 20 Φεβρουαρίου, ομάδες προστασίας της φύσης με επικεφαλής τη Διεύθυνση Εθνικού Πάρκου Γκαλαπάγκος απελευθέρωσαν 158 γιγάντιες χελώνες στο νησί Φλορεάνα. Μέρος του νησιού Φλορεάνα εμφανίζεται στα Γκαλαπάγκος, όπου οι συνεχιζόμενες προσπάθειες αποκατάστασης στοχεύουν στην προετοιμασία του τοπίου για την επιστροφή των γιγάντιων χελωνών. Αυτός ο χάρτης δείχνει την καταλληλότητα του οικοτόπου γιγάντιων χελωνών σε όλα τα νησιά Γκαλαπάγκος, όπως αυτή διαμορφώνεται υπό τις τρέχουσες περιβαλλοντικές συνθήκες, με χρώματα που κυμαίνονται από χαμηλό έως υψηλό, υποδεικνύοντας αυξανόμενη πιθανότητα διαθεσιμότητας κατάλληλης τροφής, υγρασίας και οικοτόπων φωλιάσματος. Αυτή η εικόνα Landsat 8 του νησιού Floreana από τις 6 Οκτωβρίου 2020, δείχνει ξηρές παράκτιες πεδινές εκτάσεις που περιβάλλουν πιο πράσινη βλάστηση σε μεγαλύτερο υψόμετρο προς το κέντρο του νησιού.

Η Προσγείωση της Επιμονής. Το Perseverance Rover της NASA πλησιάζει τον Άρη σε αυτή την φωτογραφία από πάνω προς τα κάτω, που τραβήχτηκε από κάμερα στο στάδιο καθόδου του ρόβερ, στις 18 Φεβρουαρίου 2020.Η Perseverance αναζητά σημάδια αρχαίας μικροβιακής ζωής, για να προωθήσει την προσπάθεια της NASA να εξερευνήσει την κατοικησιμότητα του Άρη στο παρελθόν. Η NASA επέλεξε τον κρατήρα Jezero ως τόπο προσεδάφισης επειδή οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η περιοχή κάποτε ήταν πλημμυρισμένη με νερό και φιλοξενούσε ένα αρχαίο δέλτα ποταμού. Το καλοκαίρι του 2024, το ρόβερ συνέλεξε ένα δείγμα από τον βράχο «Καταρράκτες Chevaya», το οποίο διαπιστώθηκε ότι είχε πιθανές βιο-υπογραφές - ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι μπορεί να υπήρχε ζωή στο παρελθόν, αλλά απαιτούν περισσότερα δεδομένα ή περαιτέρω μελέτη πριν από οποιαδήποτε συμπεράσματα σχετικά με την απουσία ή την παρουσία ζωής.Εκτός από τις ανακαλύψεις στον Άρη, το ίδιο το ρόβερ επιδεικνύει τεχνολογικές εξελίξεις: Μια νέα τεχνολογία που αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια επιτρέπει στο Perseverance να εντοπίζει την τοποθεσία του χωρίς να καλεί ανθρώπους για βοήθεια. Με την ονομασία Mars Global Localization , η τεχνολογία διαθέτει έναν αλγόριθμο που συγκρίνει γρήγορα πανοραμικές εικόνες από τις κάμερες πλοήγησης του ρόβερ με τους ενσωματωμένους χάρτες τροχιακού εδάφους. https://www.nasa.gov/image-article/perseverances-landing/ Αυτή η φωτογραφία υψηλής ανάλυσης είναι μέρος ενός βίντεο που τραβήχτηκε από αρκετές κάμερες καθώς το ρόβερ Perseverance της NASA προσγειώθηκε στον Άρη στις 18 Φεβρουαρίου 2021.

Το Curiosity Rover της NASA βλέπει από κοντά τον «ιστό αράχνης» του Άρη. Για περίπου έξι μήνες, το ρόβερ Curiosity Mars της NASA εξερευνά μια περιοχή γεμάτη γεωλογικούς σχηματισμούς που ονομάζονται boxwork, χαμηλές κορυφογραμμές ύψους περίπου 1 έως 2 μέτρων με αμμώδεις κοιλότητες ενδιάμεσα. Διασχίζοντας την επιφάνεια για μίλια, οι σχηματισμοί υποδηλώνουν ότι αρχαία υπόγεια ύδατα έρεαν σε αυτό το μέρος του Κόκκινου Πλανήτη αργότερα από ό,τι ανέμεναν οι επιστήμονες. Αυτή η πιθανότητα εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με το πόσο καιρό θα μπορούσε να έχει επιβιώσει η μικροβιακή ζωή στον Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, πριν στεγνώσουν τα ποτάμια και οι λίμνες και αφήσουν πίσω τους έναν παγωμένο ερημικό κόσμο.Οι σχηματισμοί σε σχήμα κιβωτίου μοιάζουν με γιγάντιους ιστούς αράχνης όταν τους βλέπουμε από το διάστημα. Για να εξηγήσουν τα σχήματα, οι επιστήμονες έχουν προτείνει ότι τα υπόγεια ύδατα κάποτε έρεαν μέσα από μεγάλα ρήγματα στο βραχώδες υπόστρωμα, αφήνοντας πίσω τους ορυκτά. Αυτά τα ορυκτά στη συνέχεια ενίσχυσαν τις περιοχές που έγιναν κορυφογραμμές, ενώ άλλα τμήματα χωρίς ορυκτή ενίσχυση τελικά κοιλοποιήθηκαν από τον άνεμο.Μέχρι που το Curiosity έφτασε σε αυτήν την περιοχή, ωστόσο, κανείς δεν μπορούσε να είναι σίγουρος για το πώς έμοιαζαν αυτοί οι σχηματισμοί από κοντά, και υπήρχαν ακόμη περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το πώς σχηματίστηκαν. Αποσυσκευασία κουτιών Αν και η Γη έχει επίσης κυβικές ράχες, σπάνια ξεπερνούν σε ύψος τα λίγα εκατοστά και συνήθως βρίσκονται σε σπηλιές ή σε ξηρά, αμμώδη περιβάλλοντα. Η ομάδα του Curiosity ήθελε να εξετάσει προσεκτικά τους σχηματισμούς του Άρη και να συγκεντρώσει περισσότερα δεδομένα. Αυτό αποτελούσε πραγματική πρόκληση για τους οδηγούς των ρόβερ: Έπρεπε να στείλουν οδηγίες στο Curiosity, ένα όχημα μεγέθους SUV που ζυγίζει σχεδόν έναν τόνο (899 κιλά), ώστε να μπορεί να κυλήσει στις κορυφές ράχων όχι πολύ πιο φαρδιών από το ίδιο το ρόβερ.«Μοιάζει σχεδόν με αυτοκινητόδρομο στον οποίο μπορούμε να οδηγήσουμε. Αλλά μετά πρέπει να κατεβούμε στις κοιλότητες, όπου πρέπει να έχουμε κατά νου τους τροχούς του Curiosity που γλιστρούν ή δυσκολεύονται να στρίψουν στην άμμο», δήλωσε η μηχανικός συστημάτων λειτουργίας Ashley Stroupe του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, το οποίο κατασκεύασε το Curiosity και ηγείται της αποστολής. «Πάντα υπάρχει μια λύση. Απλώς χρειάζεται να δοκιμάσουμε διαφορετικά μονοπάτια».Για τους επιστήμονες, η πρόκληση είναι να κατανοήσουν πώς ένα τόσο τεράστιο δίκτυο από κυβικά τετράγωνα θα μπορούσε να υπάρχει στο Όρος Σαρπ, το βουνό ύψους 5 χιλιομέτρων στο οποίο έχει ανέβει το ρόβερ. Κάθε στρώμα του βουνού σχηματίστηκε σε μια διαφορετική εποχή του αρχαίου, μεταβαλλόμενου κλίματος του Άρη. Όσο ψηλότερα ανεβαίνει το Curiosity, τόσο περισσότερα σημάδια στο τοπίο δείχνουν ότι το νερό στέγνωνε με την πάροδο του χρόνου, με περιστασιακές υγρές περιόδους που είδε την επιστροφή των ποταμών και των λιμνών.«Το να βλέπουμε κυβικά τετράγωνα τόσο ψηλά στο βουνό υποδηλώνει ότι ο υδροφόρος ορίζοντας των υπόγειων υδάτων πρέπει να ήταν αρκετά υψηλός», δήλωσε η Τίνα Σίγκερ του Πανεπιστημίου Ράις στο Χιούστον, μία από τους επιστήμονες της αποστολής που ηγείται της έρευνας για τα κυβικά τετράγωνα. «Και αυτό σημαίνει ότι το νερό που χρειαζόταν για τη διατήρηση της ζωής θα μπορούσε να είχε διαρκέσει πολύ περισσότερο από ό,τι νομίζαμε κοιτάζοντας από την τροχιά».Προηγούμενες τροχιακές εικόνες περιελάμβαναν ένα κρίσιμο στοιχείο: σκοτεινές γραμμές που διατρέχουν τους «ιστούς της αράχνης». Το 2014, προτάθηκε ότι αυτές οι γραμμές μπορεί να είναι αυτό που είναι γνωστό ως κεντρικά ρήγματα, όπου τα υπόγεια ύδατα διαπερνούσαν τις ρωγμές των βράχων και επέτρεπαν στα ορυκτά να συγκεντρωθούν. Ερευνώντας τις κορυφογραμμές από κοντά, το Curiosity διαπίστωσε ότι αυτές οι γραμμές είναι στην πραγματικότητα ρήγματα, γεγονός που προσδίδει βαρύτητα σε αυτή την υπόθεση.Το ρόβερ ανακάλυψε επίσης ανώμαλες υφές που ονομάζονται οζίδια, ένα προφανές σημάδι παρελθοντικών υπόγειων υδάτων που έχει εντοπιστεί πολλές φορές από το Curiosity και άλλες αποστολές στον Άρη. Απροσδόκητα, αυτά τα οζίδια δεν βρέθηκαν κοντά στα κεντρικά ρήγματα, αλλά κατά μήκος των τοιχωμάτων μιας κορυφογραμμής και των κοιλοτήτων μεταξύ τους.«Δεν μπορούμε ακόμη να εξηγήσουμε ακριβώς γιατί εμφανίζονται οι όζοι εκεί που εμφανίζονται», είπε ο Seeger. «Ίσως οι κορυφογραμμές να τσιμεντώθηκαν πρώτα από ορυκτά και αργότερα επεισόδια υπόγειων υδάτων άφησαν όζους γύρω τους». Περιφερειακό εργαστήριο Ένα σημαντικό μέρος της επιστημονικής έρευνας του Curiosity επικεντρώνεται σε δείγματα βράχων που συλλέγονται από το τρυπάνι κονιοποίησης βράχων στο άκρο του ρομποτικού βραχίονα του ρόβερ. Η προκύπτουσα σκόνη μπορεί να μεταφερθεί σε πολύπλοκα επιστημονικά όργανα στο σώμα του οχήματος για ανάλυση.Πέρυσι, τρία δείγματα από την περιοχή του κιβωτίου — ένα από την κορυφή μιας κορυφογραμμής, ένα από το βραχώδες υπόστρωμα μέσα σε μια κοιλότητα και ένα από μια μεταβατική περιοχή πριν το Curiosity φτάσει στις κορυφογραμμές — συλλέχθηκαν από το γεωτρύπανο και αναλύθηκαν με ακτίνες Χ και φούρνο υψηλής θερμοκρασίας. Οι αναλύσεις ακτίνων Χ βρήκαν αργιλικά ορυκτά στην κορυφογραμμή και ανθρακικά ορυκτά στην κοιλότητα, παρέχοντας πρόσθετες ενδείξεις για να κατανοήσουμε πώς σχηματίστηκαν αυτά τα χαρακτηριστικά.Η αποστολή συνέλεξε πρόσφατα ένα τέταρτο δείγμα , το οποίο αναλύθηκε με μια ειδική τεχνική που προορίζεται για τους πιο ενδιαφέροντες επιστημονικούς στόχους: Αφού το κονιορτοποιημένο πέτρωμα εισήλθε στον φούρνο υψηλής θερμοκρασίας του ρόβερ, χημικά αντιδραστήρια αντέδρασαν με το δείγμα για να διεξάγουν αυτό που ονομάζεται υγρή χημεία . Οι αντιδράσεις που προκύπτουν διευκολύνουν την ανίχνευση ορισμένων οργανικών ενώσεων, μορίων με βάση τον άνθρακα που είναι σημαντικά για τον σχηματισμό της ζωής.Κάποια στιγμή τον Μάρτιο, το Curiosity θα αφήσει πίσω του τους σχηματισμούς σε σχήμα κουτιού. Ολόκληρη η περιοχή αποτελεί μέρος ενός στρώματος στο Όρος Sharp εμπλουτισμένου με αλμυρά ορυκτά που ονομάζονται θειικά άλατα, τα οποία σχηματίστηκαν καθώς το νερό στέγνωνε στον Άρη. Η ομάδα του Curiosity σχεδιάζει να συνεχίσει να εξερευνά αυτό το στρώμα θειικών ιόντων για πολλά μίλια τον επόμενο χρόνο, μαθαίνοντας περισσότερα για το πώς άλλαξε το κλίμα του αρχαίου Κόκκινου Πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Περισσότερα για την Περιέργεια Το Curiosity κατασκευάστηκε από το Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA, το οποίο διαχειρίζεται το Caltech στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια. Το JPL ηγείται της αποστολής εκ μέρους της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Για να μάθετε περισσότερα για το Curiosity, επισκεφθείτε: science.nasa.gov/mission/msl-curiosity Το ρόβερ Curiosity Mars της NASA κατέγραψε αυτό το πανόραμα σχηματισμών σε σχήμα κουτιού — τις χαμηλές κορυφογραμμές που φαίνονται εδώ με κοιλότητες ανάμεσά τους — χρησιμοποιώντας την κάμερα Mastcam στις 26 Σεπτεμβρίου 2025. Αυτά τα ανώμαλα οζίδια σχηματίστηκαν από ορυκτά που έμειναν πίσω καθώς τα υπόγεια ύδατα στέγνωναν στον Άρη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Το ρόβερ Curiosity της NASA κατέγραψε εικόνες από αυτά τα χαρακτηριστικά μεγέθους μπιζελιού, ενώ εξερευνούσε γεωλογικούς σχηματισμούς που ονομάζονται boxwork στις 21 Αυγούστου 2025.

Το τηλεσκόπιο Webb της NASA εντόπισε πρώην άστρο που εξερράγη ως σουπερνόβα. Πριν από σαράντα εκατομμύρια χρόνια, ένα αστέρι σε έναν κοντινό γαλαξία εξερράγη, εκτοξεύοντας υλικό στο διάστημα και δημιουργώντας έναν λαμπρό φάρο φωτός. Αυτό το φως ταξίδεψε σε όλο το σύμπαν, φτάνοντας στη Γη στις 29 Ιουνίου 2025, όπου εντοπίστηκε από την Αυτόματη Έρευνα Όλου του Ουρανού για Υπερκαινοφανείς. Οι αστρονόμοι έστρεψαν αμέσως τους πόρους τους σε αυτή τη νέα υπερκαινοφανή, που ονομάστηκε 2025pht, για να μάθουν περισσότερα γι' αυτήν. Αλλά μια ομάδα επιστημόνων στράφηκε αντ' αυτού σε αρχεία, επιδιώκοντας να χρησιμοποιήσει εικόνες πριν από την υπερκαινοφανή έκρηξη για να εντοπίσει ακριβώς ποιο αστέρι μεταξύ πολλών είχε εκραγεί. Και τα κατάφεραν.Εικόνες του γαλαξία NGC 1637 που τραβήχτηκαν από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA έδειξαν ένα μόνο κόκκινο υπεργίγαντα που βρισκόταν ακριβώς εκεί που λάμπει τώρα η σουπερνόβα. Αυτή είναι η πρώτη δημοσιευμένη ανίχνευση ενός προγόνου σουπερνόβα από τον Webb. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Astrophysical Journal Letters .«Περιμέναμε να συμβεί αυτό – να εκραγεί ένας σουπερνόβα σε έναν γαλαξία που ο Webb είχε ήδη παρατηρήσει. Συνδυάσαμε τα σύνολα δεδομένων Hubble και Webb για να χαρακτηρίσουμε πλήρως αυτό το άστρο για πρώτη φορά», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Charlie Kilpatrick του Πανεπιστημίου Northwestern. Περίπτωση αγνοουμένων ερυθρών υπεργιγάντων Ευθυγραμμίζοντας προσεκτικά τις εικόνες του NGC 1637 από τα τηλεσκόπια Hubble και Webb, η ομάδα κατάφερε να αναγνωρίσει το προγονικό αστέρι σε εικόνες που τράβηξαν τα τηλεσκόπια MIRI (Mid-Infrared Instrument) και NIRCam (Near-Infrared Camera) του Webb το 2024. Διαπίστωσαν ότι το αστέρι φαινόταν εκπληκτικά κόκκινο - μια ένδειξη ότι περιβαλλόταν από σκόνη που εμπόδιζε τα μικρότερα, πιο μπλε μήκη κύματος του φωτός.«Είναι ο πιο κόκκινος, πιο σκονισμένος κόκκινος υπεργίγαντας που έχουμε δει να εκρήγνυται ως σουπερνόβα», δήλωσε ο μεταπτυχιακός φοιτητής και συν-συγγραφέας Άσουιν Σουρές του Πανεπιστημίου Northwestern. Αυτή η περίσσεια σκόνης θα μπορούσε να εξηγήσει ένα μακροχρόνιο πρόβλημα στην αστρονομία που θα μπορούσε να περιγραφεί ως η περίπτωση των ελλείποντων ερυθρών υπεργιγάντων. Οι αστρονόμοι αναμένουν ότι τα πιο ογκώδη αστέρια που εκρήγνυνται ως σουπερνόβα θα είναι επίσης τα πιο φωτεινά και λαμπρά. Επομένως, θα πρέπει να είναι εύκολο να αναγνωριστούν σε εικόνες πριν από τους σουπερνόβα. Ωστόσο, αυτό δεν έχει συμβεί. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα πιο ογκώδη γηράσκοντα αστέρια είναι επίσης τα πιο σκονισμένα. Εάν περιβάλλονται από μεγάλες ποσότητες σκόνης, το φως τους θα μπορούσε να είναι αμυδρό σε σημείο που να μην είναι ανιχνεύσιμο. Οι παρατηρήσεις του Webb για τον σουπερνόβα 2025pht υποστηρίζουν αυτή την υπόθεση.«Υποστηρίζω αυτή την ερμηνεία, αλλά ούτε εγώ περίμενα να τη δω τόσο ακραία όσο ήταν για τον σουπερνόβα 2025pht. Θα εξηγούσε γιατί αυτοί οι πιο ογκώδεις υπεργίγαντες λείπουν επειδή τείνουν να είναι πιο σκονισμένοι», δήλωσε ο Kilpatrick. «Ρεψίματα» από άνθρακα Η ομάδα δεν εξεπλάγη μόνο από την ποσότητα σκόνης, αλλά και από τη σύνθεσή της. Η εφαρμογή υπολογιστικών μοντέλων στις παρατηρήσεις του Webb έδειξε ότι η σκόνη είναι πιθανότατα πλούσια σε άνθρακα, ενώ οι αστρονόμοι θα περίμεναν να είναι πιο πλούσια σε πυριτικό άλας. Η ομάδα εικάζει ότι αυτός ο άνθρακας μπορεί να ανακτήθηκε από το εσωτερικό του αστεριού λίγο πριν εκραγεί.«Η διεξαγωγή παρατηρήσεων στο μέσο υπέρυθρο ήταν το κλειδί για τον περιορισμό του είδους της σκόνης που βλέπαμε», δήλωσε ο Suresh.Η ομάδα εργάζεται τώρα για να αναζητήσει παρόμοιους κόκκινους υπεργίγαντες που μπορεί να εκραγούν ως σουπερνόβα στο μέλλον. Οι παρατηρήσεις από το επερχόμενο διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA μπορεί να βοηθήσουν σε αυτήν την αναζήτηση. Το Roman θα έχει την ανάλυση, την ευαισθησία και την κάλυψη μήκους κύματος στο υπέρυθρο όχι μόνο για να δει αυτά τα αστέρια, αλλά και ενδεχομένως να γίνει μάρτυρας της μεταβλητότητάς τους καθώς «εκλύουν» μεγάλες ποσότητες σκόνης προς το τέλος της ζωής τους.Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb λύνει μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα, κοιτάζοντας πέρα από μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα αστέρια και διερευνώντας τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του σύμπαντός μας και τη θέση μας σε αυτό. Το Webb είναι ένα διεθνές πρόγραμμα με επικεφαλής τη NASA με τους εταίρους της, την ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και την CSA (Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος). Για να μάθετε περισσότερα για τον Webb, επισκεφθείτε: https://science.nasa.gov/webb Η κύρια εικόνα στα αριστερά δείχνει μια συνδυασμένη άποψη του σπειροειδούς γαλαξία NGC 1637 από τους Webb και Hubble. Τα πάνελ στα δεξιά δείχνουν μια λεπτομερή άποψη ενός κόκκινου υπεργίγαντα πριν και μετά την έκρηξή του. Πριν από την έκρηξη, δεν είναι ορατό στο Hubble, μόνο στο Webb. Το Hubble δείχνει τη λαμπερή συνέχεια.

Οι μεγάλες μαύρες τρύπες είναι serial killers γαλαξιών. Νέα μελέτη αναφέρει ότι μια υπερμεγέθης τρύπα σε ένα γαλαξία μπορεί να καταστρέψει και τους γειτονικούς γαλαξίες. Οι επιστήμονες υποψιάζονταν εδώ και καιρό ότι οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορούν να «σκοτώσουν» τους ίδιους τους γαλαξίες που τις φιλοξενούν όμως νέα έρευνα υποδηλώνει ότι αυτοί οι κοσμικοί γίγαντες μοιάζουν περισσότερο με κατά συρροή δολοφόνους ικανούς να επεκτείνουν τη φονική τους δράση σε αποστάσεις πολλών ετών φωτός καταστρέφοντας και γειτονικούς γαλαξίες.Για τους επιστήμονες ο «θάνατος» ενός γαλαξία σημαίνει τον περιορισμό του σχηματισμού άστρων. Είναι γνωστό ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορούν να προκαλέσουν κάτι τέτοιο όταν τρέφονται ενεργά, καθώς θερμαίνουν τα αποθέματα αερίου και σκόνης τους, προκαλώντας την εκπομπή ισχυρής ακτινοβολίας.Αυτή η ακτινοβολία είτε απομακρύνει το αέριο, τα δομικά στοιχεία των άστρων στερώντας έτσι τροφή τόσο από τους γαλαξίες όσο και από τις ίδιες τις μαύρες τρύπες, είτε θερμαίνει το αέριο και το εμποδίζει να ψυχθεί αρκετά ώστε να καταρρεύσει και να γεννήσει άστρα. Και τα δύο αποτελέσματα μπορούν να επιβραδύνουν ή και να σταματήσουν τον σχηματισμό άστρων.,«Παραδοσιακά, οι άνθρωποι πίστευαν ότι επειδή οι γαλαξίες βρίσκονται τόσο μακριά ο ένας από τον άλλον, εξελίσσονται σε μεγάλο βαθμό αυτόνομα. Αλλά διαπιστώσαμε ότι μια πολύ ενεργή υπερμεγέθης μαύρη τρύπα σε έναν γαλαξία μπορεί να επηρεάσει άλλους γαλαξίες σε αποστάσεις εκατομμυρίων ετών φωτός γεγονός που υποδηλώνει ότι η εξέλιξη των γαλαξιών μπορεί να είναι περισσότερο μια συλλογική διαδικασία» » δήλωσε ο επικεφαλής της ομάδας Γιόνγκντα Ζου από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.Ο Zhu και οι συνεργάτες του επισημαίνουν ότι αυτή η επιρροή υποδηλώνει την ύπαρξη ενός «γαλαξιακού οικοσυστήματος», παρόμοιου με τα αλληλένδετα οικοσυστήματα της Γης, όπου οι αλλαγές σε μια περιοχή μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τις συνθήκες σε μια άλλη. «Μια ενεργή υπερμεγέθης μαύρη τρύπα είναι σαν ένας πεινασμένος θηρευτής που κυριαρχεί στο οικοσύστημα», είπε. «Με απλά λόγια, καταπίνει ύλη και επηρεάζει το πώς αναπτύσσονται τα άστρα σε κοντινούς γαλαξίες». Το φαινόμενο Αν και πιστεύεται ότι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες με μάζες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από του Ήλιου βρίσκονται στα κέντρα όλων των μεγάλων γαλαξιών δεν είναι όλες «κοσμικοί δολοφόνοι». Για παράδειγμα ο Τοξότης A* στο κέντρο του γαλαξία μας μπορεί κάποτε να περιόρισε τον σχηματισμό άστρων αλλά σήμερα είναι ήρεμος με μια «δίαιτα» που ισοδυναμεί με έναν άνθρωπο που τρώει έναν κόκκο ρυζιού κάθε εκατομμύριο χρόνια.Οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες καταβροχθίζουν άπληστα ύλη από ένα περιστρεφόμενο νέφος που ονομάζεται δίσκος προσαύξησης. Η τεράστια βαρύτητά τους δημιουργεί παλιρροϊκές δυνάμεις στον δίσκο, προκαλώντας έντονη τριβή και υψηλές θερμοκρασίες που κάνουν την περιοχή να λάμπει έντονα σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Αυτή η ταραχώδης περιοχή, γνωστή ως ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, μπορεί να παρατηρηθεί από όλο το σύμπαν ως κβάζαρ συχνά πιο φωτεινό από το συνδυασμένο φως όλων των άστρων του γαλαξία που το φιλοξενεί.Ωστόσο δεν κατευθύνεται όλη η ύλη του δίσκου στη μαύρη τρύπα. Ένα μέρος διοχετεύεται προς τους πόλους της και εκτοξεύεται ως δύο παράλληλοι πίδακες που κινούνται με ταχύτητες κοντά σε εκείνη του φωτός. Αυτοί οι πίδακες μπορούν να εκτείνονται πολύ πέρα από τα όρια του γαλαξία που φιλοξενεί την ενεργή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.Δεν είναι λοιπόν περίεργο που, δεδομένης της έντονης ακτινοβολίας του δίσκου προσαύξησης και των βίαιων εκροών αυτών των διδύμων πιδάκων, οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες ασκούν ισχυρή επιρροή στην εξέλιξη των γαλαξιών τους. Από τότε που το James Webb Space Telescope άρχισε να εξερευνά το Σύμπαν προέκυψε ένα περίεργο μοτίβο σχετικά με τα κβάζαρ. Όσο πιο μαζικές και ισχυρές είναι αυτές οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, τόσο λιγότερο φαίνεται να περιβάλλονται από γειτονικούς γαλαξίες. Αυτό είναι παράξενο καθώς οι μεγάλοι γαλαξίες συνήθως βρίσκονται σε σμήνη και όχι απομονωμένοι.«Απορήσαμε. Μήπως το ακριβό τηλεσκόπιο είχε πρόβλημα;» είπε γελώντας. «Ύστερα συνειδητοποιήσαμε ότι οι γαλαξίες μπορεί πράγματι να υπάρχουν, αλλά να είναι δύσκολο να ανιχνευθούν επειδή ο πολύ πρόσφατος σχηματισμός άστρων τους είχε κατασταλεί» λέει ο Ζου που με τους άρχισαν να υποψιάζονται ότι τα φωτεινά κβάζαρ ίσως δεν περιορίζουν μόνο τον σχηματισμό άστρων στις δικές τους γειτονιές, αλλά και στους γειτονικούς γαλαξίες. Τα ευρήματα Για να διερευνήσουν το ενδεχόμενο οι ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες να «σκοτώνουν» τον σχηματισμό άστρων σε γειτονικούς γαλαξίες η ομάδα μελέτησε ένα από τα φωτεινότερα κβάζαρ που έχουν παρατηρηθεί ποτέ, το J0100+2802. Αυτό το κβάζαρ υπήρχε όταν το Σύμπαν ήταν μικρότερο του ενός δισεκατομμυρίου ετών και ο κεντρικός του «κινητήρας» είναι μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα με μάζα περίπου 12 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου.Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb οι επιστήμονες αναζήτησαν ίχνη ιονισμένου οξυγόνου στους γαλαξίες γύρω από το J0100+2802, ένδειξη πρόσφατου σχηματισμού άστρων. Διαπίστωσαν ότι αυτός ο δείκτης ήταν πολύ σπανιότερος σε γαλαξίες εντός ενός εκατομμυρίου ετών φωτός από το ισχυρό κβάζαρ σε σύγκριση με γαλαξίες πέρα από αυτή την ακτίνα, γεγονός που υποδηλώνει καταστολή του σχηματισμού άστρων στους κοντινούς γαλαξίες.«Οι μαύρες τρύπες είναι γνωστό ότι “τρώνε” πολύ υλικό, αλλά κατά τη διάρκεια αυτής της ενεργής διαδικασίας και στη φωτεινή μορφή κβάζαρ εκπέμπουν επίσης πολύ ισχυρή ακτινοβολία. Η έντονη θερμότητα και ακτινοβολία διασπούν το μοριακό υδρογόνο που αποτελεί τα τεράστια διαστρικά νέφη αερίου, περιορίζοντας τη δυνατότητά του να συσσωρευτεί και να μετατραπεί σε νέα άστρα. Για πρώτη φορά έχουμε ενδείξεις ότι αυτή η ακτινοβολία επηρεάζει το Σύμπαν σε διαγαλαξιακή κλίμακα» εξηγεί ο Ζου.Τα κβάζαρ δεν καταστέλλουν μόνο τα άστρα στους γαλαξίες που τα φιλοξενούν, αλλά και σε γειτονικούς γαλαξίες σε ακτίνα τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ετών φωτός». Η ομάδα σκοπεύει τώρα να αναζητήσει αυτό το φαινόμενο και σε άλλα πεδία κβάζαρ, ώστε να διαμορφώσει μια πιο σαφή εικόνα για το πώς οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες επηρεάζουν τις κοσμικές τους γειτονιές.«Η κατανόηση του πώς οι γαλαξίες επηρέαζαν ο ένας τον άλλον στο πρώιμο σύμπαν μάς βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα πώς δημιουργήθηκε ο δικός μας γαλαξίας. Τώρα συνειδητοποιούμε ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μπορεί να έπαιξαν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην εξέλιξη των γαλαξιών από ό,τι πιστεύαμε, λειτουργώντας ως κοσμικοί θηρευτές που επηρέαζαν την ανάπτυξη των άστρων σε γειτονικούς γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν» καταλήγει ο Ζου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075874/oi-megales-mayres-trypes-einai-serial-killers-galaxion/ Αστρονόμοι μπήκαν μέσα στο «μάτι» μιας καταιγίδας σε μαύρη τρύπα Είναι η πρώτη φορά που γίνονται παρατηρήσεις σε αυτό το εξωτικό κοσμικό φαινόμενο. Ερευνητική ομάδα κατάφερε να διεισδύσει βαθύτερα από ποτέ στο «μάτι της καταιγίδας» που στροβιλίζεται γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Αυτή η πρωτοφανής διερεύνηση των ταραχώδων και βίαιων συνθηκών γύρω από αυτούς τους κοσμικούς γίγαντες, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης μαύρης τρύπας που απεικονίστηκε ποτέ από την ανθρωπότητα, κατέστη δυνατή χάρη στην αποστολή XRISM.Χρησιμοποιώντας το διαστημικό φασματοσκόπιο XRISM οι αστρονόμοι είχαν ήδη δει σε προηγούμενες εικόνες ακτίνων Χ δείγματα υπερμεγεθών μαύρων τρυπών να επηρεάζουν το περιβάλλον αέριο όμως αυτές νέες εικόνες ήταν στατικές αποτυπώσεις μιας εξαιρετικά δυναμικής διαδικασίας. Μετρώντας την ενέργεια των ακτίνων Χ που προέρχονται από το καυτό αέριο το XRISM παρουσιάζει μια πολύ πιο δυναμική εικόνα της επιρροής των μαύρων τρυπών από ό,τι ήταν διαθέσιμη μέχρι τώρα.«Είναι σαν κάθε υπερμεγέθης μαύρη τρύπα να βρίσκεται στο μάτι της δικής της καταιγίδας. Πριν από το XRISM ήταν σαν να βλέπαμε μια φωτογραφία της καταιγίδας. Τώρα μπορούμε να μετρήσουμε την ταχύτητα του κυκλών. Για πρώτη φορά μπορούμε να μετρήσουμε άμεσα την κινητική ενέργεια του αερίου που αναδεύεται από τη μαύρη τρύπα» αναφέρει σε ανακοίνωση της η Άνι Χάινριχ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature» έπαιξε το XRISM, το οποίο εκτοξεύθηκε το 2023. Το XRISM που λειτουργεί σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει το χημικό αποτύπωμα του εξαιρετικά θερμού αερίου γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες και να προσδιορίζει την κίνησή του.«Το XRISM μας επιτρέπει να διακρίνουμε με σαφήνεια τις κινήσεις αερίου που προκαλούνται από τη μαύρη τρύπα από εκείνες που οφείλονται σε άλλες κοσμικές διεργασίες, κάτι που μέχρι τώρα ήταν αδύνατο» δήλωσε ο συνεπικεφαλής της ομάδας Κοντζιάο Ζανγκ από το Πανεπιστήμιο Masaryk στην Τσεχία. Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι ακατάστατοι «φαγάδες» Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες με μάζες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από του Ήλιου θεωρείται ότι βρίσκονται στην καρδιά όλων των γαλαξιών. Η τεράστια βαρυτική τους επιρροή αναδεύει αέριο, σκόνη και ακόμη και κοντινά άστρα γύρω τους, ασκώντας έτσι καθοριστική επίδραση στους γαλαξίες που τις φιλοξενούν.Συχνά περιβάλλονται από τεράστιες ποσότητες αερίου και σκόνης που στροβιλίζονται γύρω τους σε πεπλατυσμένα νέφη, τους λεγόμενους δίσκους προσαύξησης. Αυτοί οι δίσκοι τροφοδοτούν σταδιακά τη μαύρη τρύπα με ύλη, όμως μεγάλο μέρος αυτής της ύλης κατευθύνεται προς τους πόλους της από ισχυρά μαγνητικά πεδία, όπου τα σωματίδια επιταχύνονται σχεδόν στην ταχύτητα του φωτός και εκτοξεύονται ως δίδυμοι πίδακες.Το γεγονός ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι τόσο ακατάστατοι «φαγάδες» σημαίνει ότι δεν αναδεύουν μόνο το αέριο στο άμεσο περιβάλλον τους, αλλά διοχετεύουν και τεράστιες ποσότητες ενέργειας στα γύρω τους στρώματα. Αυτή η επιρροή εκτείνεται πολύ πέρα από την άμεση γειτονιά της μαύρης τρύπας, φτάνοντας σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιάδων ετών φωτός. Μπορεί να επηρεάσει τους γαλαξίες με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων «σκοτώνοντας» τον ενεργό σχηματισμό άστρων, εκδιώκοντας το αέριο που αποτελεί το δομικό υλικό για νέα άστρα. Έτσι, η κατανόηση της επίδρασης των μαύρων τρυπών στους γαλαξίες τους είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση της γαλαξιακής εξέλιξης. Κρίσιμη έρευνα Μία από τις υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που μελέτησε η ομάδα είναι ιδιαίτερα γνωστή στους φίλους της αστρονομίας. Το 2019, το κοινό έμαθε ότι η M87*, που βρίσκεται στον γαλαξία Messier 87 μέσα στο Σμήνος της Παρθένου, έγινε η πρώτη μαύρη τρύπα που απεικονίστηκε από την ανθρωπότητα χάρη στο Event Horizon Telescope.Στην πρόσφατη μελέτη, το XRISM εστίασε σε μια σχετικά μικρή περιοχή γύρω από τη M87* και ανακάλυψε την ισχυρότερη ανατάραξη που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε σμήνος γαλαξιών, ακόμη πιο βίαιη από τις συνθήκες που δημιουργούνται όταν σμήνη γαλαξιών συγκρούονται και συγχωνεύονται.«Οι ταχύτητες είναι υψηλότερες κοντά στη μαύρη τρύπα και μειώνονται πολύ γρήγορα πιο μακριά» δήλωσε η ερευνήτρια Χάνα ΜακΚολ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο. «Οι ταχύτερες κινήσεις πιθανότατα οφείλονται σε έναν συνδυασμό στροβιλισμών και ενός κρουστικού κύματος εξερχόμενου αερίου, και τα δύο προϊόντα της μαύρης τρύπας».Η ομάδα μελέτησε επίσης την κίνηση του αερίου στο Σμήνος του Περσέα, το λαμπρότερο σμήνος σε ακτίνες Χ όπως φαίνεται από τη Γη. Η φωτεινότητά του επέτρεψε στους ερευνητές να χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα του XRISM για να χαρτογραφήσουν την κίνηση του αερίου τόσο κοντά στο κέντρο όσο και πιο μακριά από αυτό.Αυτό αποκάλυψε την «ώθηση» που δίνει μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στην ταχύτητα του αερίου, καθώς και την κίνηση που προκαλείται από μια συνεχιζόμενη συγχώνευση μεταξύ του Περσέα και μιας αλυσίδας γαλαξιών.Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί τα άστρα δεν είναι τόσο πυκνά συγκεντρωμένα στους πυρήνες των σμηνών γαλαξιών όσο αναμένουν οι αστρονόμοι. Η ομάδα θεωρεί ότι αν η ενέργεια του κινούμενου αερίου που ανιχνεύθηκε μετατρέπεται σε θερμότητα, τότε εμποδίζει τα νέφη αερίου να ψυχθούν αρκετά ώστε να καταρρεύσουν και να σχηματίσουν άστρα.«Παραμένει ανοιχτό ερώτημα αν αυτή είναι η μοναδική διαδικασία θέρμανσης που λειτουργεί, όμως τα αποτελέσματα καθιστούν σαφές ότι η ανατάραξη είναι απαραίτητο στοιχείο της ανταλλαγής ενέργειας μεταξύ υπερμεγεθών μαύρων τρυπών και του περιβάλλοντός τους» λέει η ΜακΚολ. Το XRISM συνεχίζει να συλλέγει δεδομένα ακτίνων Χ που θα μπορούσαν να προσφέρουν ακόμη πιο καθαρή εικόνα της σχέσης μεταξύ υπερμεγεθών μαύρων τρυπών και των γαλαξιών τους, καθώς και του πώς αυτή η σχέση μεταβάλλεται καθώς και οι δύο εξελίσσονται με τον χρόνο.«Με βάση όσα έχουμε ήδη μάθει, είμαι βέβαιη ότι πλησιάζουμε στη λύση ορισμένων από αυτά τα μυστήρια» δήλωσε η Ιρίνα Ζουράβλεβα από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2076088/astronomoi-mpikan-mesa-sto-mati-mias-kataigidas-se-mayri-trypa/

Τι είναι η συνείδηση; Γιατί η συνείδηση είναι το δυσκολότερο επιστημονικό πρόβλημα Η εξέλιξη προς την επίγνωση του εαυτού μας Μέχρι πριν από μισό δισεκατομμύριο χρόνια, η ζωή στη Γη εξελίσσονταν αργά. Οι θάλασσες φιλοξενούσαν μονοκύτταρους μικροοργανισμούς και κυρίως στατικούς μαλακούς οργανισμούς. Αλλά στην αυγή της Κάμβριας περιόδου, πριν από περίπου 540 εκατομμύρια χρόνια, σημειώθηκε μια πραγματική «έκρηξη«. Οι μορφές ζωής διαφοροποιήθηκαν προς όλες τις κατευθύνσεις και πολλοί οργανισμοί ανέπτυξαν άκρα που τους επέτρεπαν να κινούνται γρήγορα στο περιβάλλον τους. Αυτά τα οικοσυστήματα μετατράπηκαν σε ανταγωνιστικά πεδία, γεμάτα θηρευτές και θηράματα. Και ο δικός μας κλάδος στο δέντρο της ζωής ανέπτυξε μια απίστευτη δομή για να μπορεί να ανταπεξέλθει σε όλα αυτά: τον εγκέφαλο.Δεν γνωρίζουμε αν αυτή ήταν η στιγμή που η συνείδηση εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Γη. Ίσως όμως να ήταν η στιγμή που τα ζωντανά πλάσματα άρχισαν να χρειάζονται πραγματικά κάτι παρόμοιο: μια λειτουργία που θα συνδύαζε έναν καταιγισμό αισθητηριακών πληροφοριών σε μια ενοποιημένη εμπειρία, ικανή να καθοδηγήσει τις πράξεις τους. Χάρη σ’ αυτή την ικανότητα να βιώνουμε, αρχίσαμε τελικά να νιώθουμε πόνο και ευχαρίστηση. Με την πάροδο του χρόνου, πάψαμε να καθοδηγούμαστε μόνο από τις βασικές ανάγκες αλλά και από την περιέργεια, τα συναισθήματα και την ενδοσκόπηση. Σταδιακά αποκτήσαμε επίγνωση του εαυτού μας.Σ’ αυτό το τελευταίο βήμα είναι που οφείλουμε το μεγαλύτερο μέρος της τέχνης, της επιστήμης και της φιλοσοφίας, καθώς επίσης και την χιλιετή αναζήτηση για την κατανόηση της ίδιας της συνείδησης. Αυτή η κατάσταση επίγνωσης του εαυτού μας και του περιβάλλοντός μας συνοδεύεται από πολλά μυστήρια. Γιατί το να είσαι ξύπνιος, ζωντανός και ο εαυτός σου προσφέρει την οποιαδήποτε αίσθηση του υπάρχειν, και από πού πηγάζει αυτή η μοναδική αίσθηση επίγνωσης μέσα στον εγκέφαλο; Αυτά τα ερωτήματα μπορεί να έχουν αντικειμενικές απαντήσεις, αλλά επειδή αφορούν προσωπικές, υποκειμενικές εμπειρίες που δεν μπορούν να μετρηθούν άμεσα, βρίσκονται στα όρια αυτού που μπορεί να αποκαλύψει η επιστημονική μέθοδος. Αναζητώντας την συνείδηση Παρόλα αυτά, τα τελευταία 30 χρόνια οι νευροεπιστήμονες που ερευνούν τον εγκέφαλο για τους λεγόμενους νευρωνικούς συσχετισμούς της συνείδησης έχουν μάθει πολλά. Η έρευνά τους αποκάλυψε πλέγματα εγκεφαλικών δικτύων των οποίων οι συνδέσεις βοηθούν να εξηγηθεί τι συμβαίνει όταν χάνουμε τις αισθήσεις μας. Τώρα έχουμε ένα σωρό δεδομένα και θεωρίες εργασίας, μερικά από τα οποία έχουν εκπληκτικές συνέπειες. Έχουμε εργαλεία που μας βοηθούν να ανιχνεύσουμε την συνείδηση σε άτομα με εγκεφαλικές βλάβες. Αλλά ακόμα δεν έχουμε εύκολες απαντήσεις.Οι ερευνητές δεν μπορούν καν να συμφωνήσουν για το τι είναι η συνείδηση, πόσο μάλλον για το πώς να αποκαλύψουν καλύτερα τα μυστικά της. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει κατηγορίες για ψευδοεπιστήμη, αποτελέσματα που αμφισβητούν τις κορυφαίες θεωρίες και η ανησυχητική αίσθηση ενός επιστημονικού κλάδου που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.Ωστόσο, το διακύβευμα για την κατανόηση της συνείδησης δεν ήταν ποτέ υψηλότερο. Έχουμε κατασκευάσει ομιλούσες μηχανές ικανές να μιμούνται τη συνείδηση τόσο καλά που δεν μπορούμε πάντα να διακρίνουμε τη διαφορά. Μερικές φορές αυτά τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ισχυρίζονται ξεκάθαρα ότι διαθέτουν αισθαντικότητα (sentience). Αντιμέτωπο με ένα υπαρξιακό άγνωστο, το κοινό στρέφεται στον τομέα της επιστήμης της συνείδησης για απαντήσεις. «Η ένταση, ξέρετε, είναι αισθητή», λέει ο Μαρτσέλο Μασιμίνι, νευροφυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου. «Θα κοιτάζουμε πίσω σε αυτή την περίοδο στο μέλλον».Η συνείδηση είναι όσα πραγματικά γνωρίζετε. Είναι η φωνή που ακούτε στο κεφάλι σας, τα συναισθήματά σας, η επίγνωσή σας για τον κόσμο και το σώμα σας, όλα ενωμένα σε μία ενιαία εμπειρία. «Τα πάντα καταλήγουν εκεί, τα πάντα», λέει η γνωσιακή νευροεπιστήμονας Αθηνά Δεμερτζή από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο. «Είναι η ερμηνεία του κόσμου που έχουμε». Οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες αγωνίζονται να ορίσουν τη συνείδηση χωρίς να ανατρέχουν στο πώς είναι να βιώνεις – αυτό που οι φιλόσοφοι αποκαλούν «ορισμό με το να δείχνεις». Αλλά δείχνουν ένα πραγματικό φαινόμενο. Είναι η συνείδησή σας που χάνεται όταν παίρνετε παραισθησιογόνα, παρόλο που το σώμα και το περιβάλλον σας παραμένουν τα ίδια. Όταν υποβάλλεστε σε γενική αναισθησία, φαίνεται να σβήνει σαν φως. Όταν ονειρεύεστε, κάποια παράξενη μορφή συνείδησης επιμένει, ακόμα κι αν είναι αποκομμένη από τον έξω κόσμο.Ορισμένοι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αυτές τις διαφορετικές καταστάσεις συνείδησης για να διαχωρίσουν την συνειδητή εμπειρία σε τουλάχιστον τρία κομμάτια: εγρήγορση, εσωτερική επίγνωση και συνδεσιμότητα. Σε μια «φυσιολογική» κατάσταση συνείδησης, έχετε και τα τρία. Είστε ξύπνιοι με τα μάτια σας ανοιχτά, μια κατάσταση που συντηρείται από σήματα από το εγκεφαλικό σας στέλεχος. Έχετε εσωτερική επίγνωση, σχηματίζοντας σκέψεις και νοητικές εικόνες. Και είστε συνδεδεμένοι με τον έξω κόσμο, με τον εγκέφαλό σας να λαμβάνει και να επεξεργάζεται πληροφορίες από τις πέντε αισθήσεις. Το πώς ο εγκέφαλος προκαλεί αυτές τις παράξενες εμπειρίες είναι ένα ερώτημα που στοιχειώνει τη νευροεπιστήμη. Ο Μασιμίνι ενθουσιάστηκε με το μυστήριο στην ιατρική σχολή, όταν κράτησε έναν εγκέφαλο στα χέρια του για πρώτη φορά. «Πρόκειται για ένα αντικείμενο με όρια, με ένα δεδομένο βάρος, λίγο σαν τόφου. Δεν είναι ιδιαίτερα κομψό», λέει, αλλά «μέσα σε αυτό το αντικείμενο που μπορείς να κρατήσεις στην παλάμη σου, υπάρχει ένα ολόκληρο σύμπαν». Πολλές φιλοσοφικές παραδόσεις αντιμετώπισαν αυτή την προφανή ασυμφωνία υποστηρίζοντας ότι ο νους – ή η ψυχή – δεν είναι φτιαγμένος από το ίδιο φυσικό υλικό με το σώμα μας, μια θέση που ονομάζεται δυϊσμός. Η επιστήμη, αντίθετα, προόδευσε υποθέτοντας το αντίθετο και συντασσόμενη με μια θεωρία που ονομάζεται υλισμός, η οποία προϋποθέτει ότι όλα όσα παρατηρούμε προκύπτουν με κάποιο τρόπο από τη φυσική ύλη, συμπεριλαμβανομένης της συνείδησης. Το στοίχημα Ίσως γνωρίζοντας ότι δεν ήταν σε θέση να εξηγήσουν πώς συμβαίνει αυτό, οι νευροεπιστήμονες απέφευγαν τα αινίγματα της συνείδησης μέχρι τη δεκαετία του 1990. «Έπρεπε να είσαι συνταξιούχος ή θρησκευόμενος ή φιλόσοφος για να μπορείς να μιλήσεις γι’ αυτό», λέει ο νευροεπιστήμονας Κρίστοφ Κοχ. Το 1990, ο Κοχ και ο βραβευμένος με Νόμπελ για την ανακάλυψη της δομής του DNA, o φυσικός Φράνσις Κρικ, αμφισβήτησαν ευθέως αυτό το ταμπού. Δημοσίευσαν μια εργασία που παρουσίαζε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μελέτη της νευροβιολογίας της συνείδησης και εγκαινίασε τον τομέα όπως τον γνωρίζουμε σήμερα.Το σχέδιό τους ήρθε σε μια καλή στιγμή. Την ίδια χρονιά, οι νευροεπιστήμονες εφηύραν έναν νέο τρόπο παρατήρησης του εγκεφάλου που ονομάζεται λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI).Χρησιμοποιώντας σαρωτές εγκεφάλου, παρακολουθούν τις αλλαγές στη ροή του αίματος για να αποκαλύψουν ποιες περιοχές του εγκεφάλου είναι ενεργές σε μια δεδομένη στιγμή, παράγοντας πολύχρωμες εικόνες του εγκεφάλου σε δράση. Ο Κοχ, ο οποίος μελέτησε την όραση, πίστευε ότι μετρώντας τις αντιδράσεις του εγκεφάλου των ανθρώπων καθώς εξέταζαν ειδικές οπτικές ψευδαισθήσεις, οι επιστήμονες θα μπορούσαν να καταλάβουν ποια μέρη του εγκεφάλου ενεργοποιούνται όταν κάτι γίνεται συνειδητά αντιληπτό. Ορισμένες από τις ψευδαισθήσεις που χρησιμοποιούνται μπορούν να γίνουν αντιληπτές με έναν από δύο διαφορετικούς τρόπους. Ένα παράδειγμα είναι το βάζο του Ρούμπιν, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί είτε ως βάζο είτε ως δύο πρόσωπα σε προφίλ. Η εικόνα δεν αλλάζει ποτέ, επομένως ο εγκέφαλος λαμβάνει πάντα τις ίδιες πληροφορίες, αλλά η συνειδητή εμπειρία του ατόμου μπορεί εύκολα να μεταπηδά από τη μία εκδοχή στην άλλη. Μια άλλη οπτική δοκιμασία, που ονομάζεται διοφθάλμιος ανταγωνισμός, έχει παρόμοιο αποτέλεσμα: σε κάθε μάτι προβάλλεται μια διαφορετική εικόνα και οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται είτε τη μία είτε την άλλη, αλλά ποτέ μια μείξη των δύο. Αν οι νευροεπιστήμονες μπορούσαν να σαρώσουν τον εγκέφαλο των ανθρώπων καθώς η συνειδητή τους αντίληψη άλλαζε, θα μπορούσαν να βρουν μέρη του εγκεφάλου που σχετίζονταν με αυτήν την αλλαγή: τους νευρωνικούς συσχετισμούς της συνείδησης.Ο Κοχ έβαλε ένα μεγάλο στοίχημα. Το 1998, σε ένα συνέδριο για την επιστήμη της συνείδησης στη Γερμανία, έβαλε στοίχημα στον φιλόσοφο Ντέιβιντ Τσάλμερς σε μια κούτα κρασί ότι οι ερευνητές θα ανακάλυπταν ένα «ξεκάθαρο» πρότυπο εγκεφαλικής ενεργοποίησης που υποκρύπτεται της συνείδησης μέσα σε 25 χρόνια. Ο Τσάλμερς δέχτηκε το στοίχημα, θεωρώντας ότι τα 25 χρόνια ίσως ήταν κάπως αισιόδοξη πρόβλεψη. Οι κυρίαρχες θεωρίες Ήταν υπερβολικά αισιόδοξη. Αυτές οι πρώτες μελέτες των νευρωνικών συσχετισμών της όρασης, οι οποίες κυριάρχησαν στον κλάδο τη δεκαετία του 1990, υπέδειξαν περιοχές που ίσως σχετίζονται λιγότερο με τη συνειδητή οπτική αντίληψη: τις περιοχές όπου τα ερεθίσματα από τα μάτια εισέρχονται για πρώτη φορά στον εγκέφαλο. Αυτές οι περιοχές επεξεργασίας αισθητηριακών δεδομένων χαμηλού επιπέδου περιέχουν πλήθος πληροφοριών στις οποίες ο συνειδητός εαυτός μας δεν έχει πρόσβαση. Αυτές οι περιοχές φαίνεται να συνεχίζουν να δέχονται αισθητηριακές πληροφορίες ακόμη και όταν βρισκόμαστε υπό αναισθησία. Καθώς η πληροφορία ταξιδεύει «προς τα πάνω» στο ρυτιδωμένο εξωτερικό στρώμα του εγκεφάλου, , που ονομάζεται φλοιός, εισέρχεται σε περιοχές που εισέρχονται σε περιοχές που εντοπίζουν και επεξεργάζονται λεπτομέρειες υψηλότερου επιπέδου – όπως τα πρόσωπα σε μια εικόνα – και η συνειδητή επίγνωση χτίζεται.Επομένως, η συνείδηση φαίνεται να λαμβάνει χώρα σε κάποια περιοχή εκτός αυτών των αρχικών περιοχών οπτικής επεξεργασίας – όμως δεν υπάρχει ομοφωνία για το πού ακριβώς.Σήμερα υπάρχουν δεκάδες ανταγωνιστικές θεωρίες για το πώς ο εγκέφαλος παράγει την συνείδηση. Έχουν διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικούς στόχους, ακόμη και διαφορετικούς ορισμούς της συνείδησης. Η πιο δημοφιλής είναι η Θεωρία του Καθολικού Νευρωνικού Χώρου Εργασίας (GNWT), η οποία οραματίζεται τη συνείδηση ως ένα είδος σκηνής. Όταν κάτι εισέρχεται στη συνειδητή σας επίγνωση – για παράδειγμα, μια φαγούρα ή το βουητό του ψυγείου σας – ωθείται πάνω στη σκηνή και φωτίζεται σε μια διαδικασία που ονομάζεται πυροδότηση ή ανάφλεξη (ignition). Τα στοιχεία που βρίσκονται πάνω στη σκηνή, ή στον «καθολικό χώρο εργασίας», μεταδίδονται στον υπόλοιπο εγκέφαλο, όπου είναι σε θέση να καθοδηγήσουν τη δράση, να κατευθύνουν την προσοχή και πολλά άλλα.Οι Θεωρίες Ανώτερης Τάξης (HOT) αντιλαμβάνονται την συνείδηση ως μια υψηλού επιπέδου αναπαράσταση του τι συμβαίνει σε άλλα μέρη του εγκεφάλου. Για να έχετε επίγνωση του βόμβου ενός ψυγείου, ο εγκέφαλός σας δεν μπορεί απλώς να αναπαραστήσει το βόμβο ενεργοποιώντας τα ακουστικά του μέρη (τα οποία βρίσκονται κοντά στους κροτάφους). Το βουητό πρέπει επίσης να έχει μια αντίστοιχη «μετα-αναπαράσταση» στα μετωπιαία τμήματα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για την σκέψη ανώτερης τάξης – όπως η σκέψη «ακούω το βουητό του ψυγείου».Από την άλλη πλευρά, οι θεωρίες επανεισόδου και προγνωστικής επεξεργασίας (PPTs) προτείνουν ότι η συνείδηση αναδύεται από την εξισορρόπηση δύο διεργασιών στον εγκέφαλό μας: της αντίληψης και της πρόβλεψης. Αν έχετε δει ποτέ κάτι που δεν υπήρχε εκεί απλώς και μόνο επειδή περιμένατε να το δείτε, γνωρίζετε πόσο πολύ οι προβλέψεις του εγκεφάλου μας μπορούν να καθορίσουν αυτό που πραγματικά αντιλαμβανόμαστε. Ο νευροεπιστήμονας Άνιλ Σεθ που υποστηρίζει τις θεωρίες PPT, περιγράφει την συνειδητή αντίληψη ως μια «ελεγχόμενη παραίσθηση», όπου η καλύτερη εκτίμηση του εγκεφάλου για το τι συμβαίνει γύρω σας αντιστοιχεί σε αυτό που αντιλαμβάνεστε συνειδητά.Επιπλέον υπάρχει η Θεωρία της Ολοκληρωμένης Πληροφορίας (IIT), μια μαθηματική και φιλοσοφική θεωρία που ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες επειδή δεν ξεκινά από τον εγκέφαλο. Αντιθέτως, ξεκινά από την ίδια τη συνείδηση και τις παρατηρήσεις που μπορούμε να κάνουμε για τις ιδιότητές της, και στη συνέχεια διερωτάται τι είδους σύστημα θα μπορούσε να επιτρέψει σε κάτι με αυτές τις ιδιότητες να υπάρξει. Η IIT θεωρεί ότι η συνείδηση είναι διαφοροποιημένη – υπάρχουν πολλά πράγματα που θα μπορούσατε να βιώνετε αυτή τη στιγμή αλλά δεν τα βιώνετε, γεγονός που καθιστά τη συνείδησή σας πλούσια σε πληροφορίες. Είναι επίσης ενιαία ή ολοκληρωμένη – όλες οι ποικίλες εμπειρίες σας είναι συγκεντρωμένες σε ένα ενιαίο ρεύμα συνείδησης. Μαθηματικά, αυτά τα δύο χαρακτηριστικά μαζί καθιστούν το σύστημα εξαιρετικά πολύπλοκο. Και από αυτή την πολυπλοκότητα προκύπτει η συνείδηση. «Μετρώντας» την συνείδηση Το πιο εντυπωσιακό από όλα είναι ότι η IIT υπονοεί ότι η συνείδηση θα μπορούσε να είναι παρούσα και εκτός των έμβιων συστημάτων, ένα είδος πανψυχισμού. Αυτή η ιδέα, σε συνδυασμό με τη σχετική έλλειψη θεμελίωσης της θεωρίας στον εγκέφαλο και την προβολή της από τα μέσα ενημέρωσης, θα μετέτρεπε την IIT σε εστία έντονων αντιπαραθέσεων. Όμως, πρώτα, θα ενέπνεε μία από τις σημαντικότερες γνώσεις που διαθέτουμε για το πώς λειτουργεί η συνείδηση.Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ σπούδαζε στις ΗΠΑ, ο Μασιμίνι άρχισε να εκτελεί πειράματα με μια συσκευή για την ανίχνευση του εγκεφάλου που έκανε δύο πράγματα ταυτόχρονα: διοχέτευε ανώδυνους μαγνητικούς παλμούς στον εγκέφαλο και ανίχνευε εγκεφαλικά κύματα, και τα δύο εξωτερικά του κρανίου – τεχνικές που ονομάζονται διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (TMS) και ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), αντίστοιχα. Μόλις επέστρεψε στην Ιταλία, κατάφερε να εξασφαλίσει μια επιχορήγηση για να αγοράσει ένα μηχάνημα TMS-EEG για το πανεπιστήμιό του, παρά την «απελπιστική» κατάσταση χρηματοδότησης της έρευνας στη χώρα.Μερικά χρόνια αργότερα, ο ίδιος και ένας συνάδελφός του «έκαναν κάτι τρελό». Φόρτωσαν το μηχάνημα σε ένα φορτηγό και οδήγησαν πάνω από εννέα ώρες μέχρι τη Λιέγη. «Δεν είπαμε τίποτα σε κανέναν. Εξάλλου, πρόκειται για ένα μηχάνημα που ανήκει στο πανεπιστήμιο». Αλλά η ευκαιρία ήταν πολύ καλή για να την αφήσουν να πάει χαμένη. Ένας νευρολόγος στη Λιέγη, ονόματι Στίβεν Λόρεϊς, είχε ιδρύσει την Ομάδα Επιστήμης του Κώματος για την θεραπεία και την μελέτη ασθενών με διαταραχές της συνείδησης, και ο Μασιμίνι πίστευε ότι η νέα του συσκευή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση του επιπέδου συνείδησης κάποιου μέσω της εγκεφαλικής του δραστηριότητας.Οι ερευνητές είχαν προσπαθήσει και στο παρελθόν να μετρήσουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν συνειδητό και έναν μη συνειδητό εγκέφαλο με άλλες τεχνικές εγκεφαλικής απεικόνισης, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Όμως, η προσθήκη του TMS επέτρεψε στους επιστήμονες να διεγείρουν τα εξωτερικά στρώματα του φλοιού, προκαλώντας την ενεργοποίηση των νευρώνων σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Στη συνέχεια, το EEG μέτρησε τα εγκεφαλικά κύματα για να αποκαλύψει πώς εξαπλωνόταν αυτή η διέγερση. «Είναι σαν να χτυπάς απευθείας την «πόρτα» του εγκεφάλου», λέει ο Μασιμίνι, «για να βολιδοσκοπήσεις την εσωτερική του δομή».Μπορείτε επίσης να φανταστείτε τον TMS σαν να ρίχνετε μια πέτρα σε μια λίμνη. Σε έναν συνειδητό εγκέφαλο (είτε είναι ξύπνιος είτε ονειρεύεται), η διαταραχή εξαπλώνεται σαν κυματισμός προς τα έξω, καθώς οι νευρώνες προκαλούν την πυροδότηση των γειτονικών τους νευρώνων στα δίκτυά τους. Αλλά σε αντίθεση με τα κύματα στο νερό, κάθε ένας από αυτούς τους κυματισμούς νευρωνικής δραστηριότητας γεννά περισσότερους κυματισμούς, εξαπλούμενος με έναν περίπλοκο και εκτεταμένο τρόπο σε όλα τα δίκτυα του εγκεφάλου. Στον ύπνο χωρίς όνειρα, αυτό δεν συμβαίνει, όπως είχε διαπιστώσει προηγουμένως ο Μασιμίνι. Ο TMS διεγείρει τον εγκέφαλο και οι νευρώνες πυροδοτούνται, αλλά το κύμα δραστηριότητας δεν λαμβάνεται από τους γειτονικούς νευρώνες. Αν υπάρχουν κυματισμοί, δεν εξαπλώνονται μακριά. Η πολυπλοκότητα που παρατηρείται κατά την εγρήγορση έχει χαθεί.Στη Λιέγη, ο Μασιμίνι και οι συνάδελφοί του δοκίμασαν την τεχνική σε άτομα με διάφορες διαταραχές της συνείδησης – ασθενείς που βρίσκονταν σε φυτική κατάσταση ή σε καταστάσεις ελάχιστης συνείδησης ή ήταν εξωτερικά μη ανταποκρινόμενοι, αλλά διατηρούσαν εσωτερικά την συνείδησή τους. Διαπίστωσαν ότι τα άτομα των οποίων οι εγκέφαλοι εμφάνιζαν μια πιο περίπλοκη απόκριση ήταν πιθανότερο να έχουν συνείδηση. Αυτή η σχέση μπορούσε να αναπαρασταθεί με έναν μοναδικό αριθμό, ο οποίος ονομάστηκε δείκτης διαταρακτικής πολυπλοκότητας (perturbational complexity index), ή PCI.Ο PCI είναι ένα πολύ αδρό μέτρο της συνείδησης, αλλά είναι σε θέση να προσδιορίσει την θέση ενός ατόμου στο συνειδησιακό φάσμα αρκετά αξιόπιστα. Και υποδηλώνει ότι η πολυπλοκότητα είναι ένα σημαντικό μέρος ενός συνειδητού εγκεφάλου. Σε έναν εγκέφαλο που βρίσκεται σε εγρήγορση ή ονειρεύεται, ποικίλα δίκτυα νευρώνων βρίσκονται σε συνεχή αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ τους. Με αυτόν τον τρόπο, η συνειδητή εγκεφαλική δραστηριότητα είναι ταυτόχρονα διαφοροποιημένη (ή πλούσια σε πληροφορίες) και ολοκληρωμένη (σχηματίζοντας ένα ενιαίο σύνολο) – αρχές που ο Μασιμίνι δανείστηκε από την IIT, την θεωρία που δεν ξεκινά από τον εγκέφαλο. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις δημιουργούν πολυπλοκότητα, ή αυτό που οι θεωρητικοί της IIT αποκαλούν «δομή αιτίου-αποτελέσματος», έτσι ώστε όταν διεγείρετε ένα μέρος ενός συνειδητού εγκεφάλου, άλλα μέρη να ανταποκρίνονται.Αλλά κατά τη διάρκεια του ύπνου χωρίς όνειρα ή όταν κάποιος βρίσκεται υπό αναισθησία, όλη αυτή η επικοινωνία εξαφανίζεται. «Τα πάντα καταρρέουν», λέει ο Μασιμίνι. «Ο καθεδρικός ναός διαλύεται». Αργά εγκεφαλικά κύματα ταξιδεύουν κατά μήκος του φλοιού, καθώς οι νευρώνες εναλλάσσονται ρυθμικά μεταξύ δύο ηλεκτρικών καταστάσεων. Στις «σιωπηλές περιόδους» ανάμεσα στα κύματα, οι νευρώνες εισέρχονται σε αυτό που ονομάζεται κατάσταση κάτω (down state), κατά την οποία δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα ηλεκτρικά σήματα των γειτόνων τους. Αυτή η κατάσταση είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχει σιωπή όταν διεγείρετε έναν μη συνειδητό εγκέφαλο με TMS: «Καμία ανατροφοδότηση, καμία ενότητα, καμία πολυπλοκότητα», λέει ο ίδιος.Φυσικά, αυτή η απώλεια πολυπλοκότητας κατά τη διάρκεια του ύπνου και της αναισθησίας είναι παροδική· οι διαταραχές της συνείδησης μπορεί να είναι μόνιμες. «Γιατί μπορώ να αναστρέψω τον ύπνο σε λίγα δευτερόλεπτα και την αναισθησία μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά μπορεί να μην καταφέρω ποτέ να αναστρέψω αυτή την παθολογική κατάσταση;» αναρωτιέται ο Τζορτζ Μασούρ, αναισθησιολόγος και νευροεπιστήμονας που μελετά τη συνείδηση στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. Ο Μασιμίνι ελπίζει ότι τελικά θα μάθουμε πώς να επανεκκινούμε τη συνείδηση – να ξαναχτίζουμε τον «καθεδρικό ναό» – για άτομα που βρίσκονται σε φυτική κατάσταση ή σε καταστάσεις ελάχιστης συνείδησης.Όμως, η κατανόηση της πολυπλοκότητας των εγκεφαλικών δικτύων δεν επιλύει το μυστήριο της συνείδησης. Αυτά τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν στην εξήγηση του πώς ένας εγκέφαλος μπορεί να φτάσει στην κατάσταση της συνείδησης, αλλά όχι το τι συμβαίνει αφότου φτάσει εκεί, επισημαίνει ο Μασούρ. Οι αλλαγές στην τιμή PCI κάποιου δεν μπορούν να εξηγήσουν, για παράδειγμα, γιατί το περίφημο «Φόρεμα» φαίνεται μπλε και μαύρο τη μία στιγμή και λευκό και χρυσό την επόμενη. Δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί ένας πονόδοντος δίνει διαφορετική αίσθηση από έναν πονοκέφαλο, πώς κάποιος χωρίς ενεργή κυκλοφορία του αίματος μπορεί να έχει μια εμπειρία κοντά στον θάνατο, ή πώς το ψυχεδελικό ναρκωτικό 5-MeO-DMT κάνει τον χρόνο να μοιάζει σαν να σταματά και εκμηδενίζει την αίσθηση του εαυτού.”Υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ των καθημερινών μας εμπειριών και αυτού που μπορεί να εξηγήσει η επιστήμη. «Κανείς δεν έχει πραγματικά μια θεωρία που να γεφυρώνει το επεξηγηματικό κενό», λέει ο καθηγητής φιλοσοφίας Τιμ Μπέιν. «Αλλά αυτό είναι ένα πρόβλημα που αφορά εμάς, όχι τον εγκέφαλο».Σε συνέδριο του Ιουνίου 2023 στη Νέα Υόρκη, ο Κοχ έδωσε στον Τσάλμερς το κουτί με το κρασί του και παραδέχτηκε ότι είχε χάσει το στοίχημά τους. «Είναι σαφές ότι τα πράγματα δεν είναι ξεκάθαρα», είπε ο Τσάλμερς.Εκείνο το Σαββατοκύριακο, τα στοιχεία φαίνονταν ιδιαίτερα θολά. Τα αποτελέσματα ενός τεράστιου ερευνητικού προγράμματος που έθετε την IIT αντιμέτωπη με τη GNWT είχαν πρόσφατα κοινοποιηθεί. Το πρόγραμμα, με επικεφαλής μια ομάδα που ονομάζεται Cogitate Consortium, περιλάμβανε τρεις διαφορετικές τεχνικές μέτρησης που χρησιμοποιήθηκαν σε οκτώ διαφορετικά ιδρύματα σε όλο τον κόσμο. Οι ερευνητές ανέπτυξαν προβλέψεις για κάθε θεωρία σχετικά με το τι θα έπρεπε να συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν μια εικόνα γίνεται συνειδητά αντιληπτή σε σύγκριση με το όταν δεν γίνεται. Ο έλεγχος αυτών των προβλέψεων θα μπορούσε να αμφισβητήσει ή ακόμα και να καταρρίψει οποιαδήποτε από τις δύο θεωρίες. Ψευδοεπιστήμη; Και οι δύο θεωρίες βγήκαν από τον έλεγχο με απώλειες. Η IIT υποστηρίζει ότι η συνείδηση αναδύεται κυρίως από την παρατεταμένη δραστηριότητα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου. Αυτή η «θερμή ζώνη» (hot zone) βρίσκεται στο σημείο τομής πολλών αισθητηριακών δικτύων νευρώνων. Η GNWT, αντίθετα, προβλέπει ότι ένα ερέθισμα (όπως μια εικόνα) φτάνει στο επίπεδο της συνείδησης μόνο όταν υπάρξει μια «πυροδότηση» (ignition) στον χώρο εργασίας στα μετωπιαία τμήματα του εγκεφάλου, όπως ο προμετωπιαίος φλοιός, ο οποίος είναι γνωστός για τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων. Η GNWT προβλέπει επίσης ότι αυτό το σήμα πυροδότησης θα εμφανιστεί ως δύο διακριτές αιχμές δραστηριότητας – μία όταν εμφανίζεται η εικόνα και μία όταν αφαιρείται – ενώ η IIT προβλέπει παρατεταμένη δραστηριότητα για όσο διάστημα το άτομο κοιτάζει την εικόνα.Τα αποτελέσματα ήταν εντελώς ανάμεικτα. Παρόλο που υπήρχε παρατεταμένη δραστηριότητα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου η οποία σχετιζόταν με τη συνειδητή αντίληψη, τα δίκτυα της περιοχής δεν ήταν συγχρονισμένα με τον τρόπο που προβλέπει η IIT. Και παρόλο που υπήρχε ένα σήμα στον προμετωπιαίο φλοιό όταν οι εικόνες πρωτοεμφανίζονταν, δεν υπήρξε δεύτερο σήμα όταν αυτές αφαιρούνταν, σε αντίθεση με τις προβλέψεις της GNWT.Στη συνέχεια, λίγους μήνες αργότερα, ο επιστημονικός κλάδος «εξερράγη». Μια ανοιχτή επιστολή που χαρακτήριζε την IIT ψευδοεπιστήμη δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο τον Σεπτέμβριο του 2023, υπογεγραμμένη από 124 ερευνητές του πεδίου ή συναφών κλάδων. Το επιχείρημα εστίαζε λιγότερο στην ίδια τη θεωρία και περισσότερο στην κάλυψή της από τα μέσα ενημέρωσης, την οποία οι συντάκτες της επιστολής θεώρησαν υπερβολικά εύπιστη. Οι συντάκτες εξέφρασαν επίσης τις αντιρρήσεις τους για τις πανψυχιστικές προεκτάσεις της IIT, υπογραμμίζοντας περιγραφές της ως αντιεπιστημονικές και «μαγικές». «Αυτοί οι τολμηροί ισχυρισμοί απειλούν να απονομιμοποιήσουν την επιστημονική μελέτη της συνείδησης», έγραψαν πολλοί από τους συντάκτες σε ένα επόμενο άρθρο.Η προοπτική ότι ο τομέας θα μπορούσε να χάσει τη νομιμότητά του πλανιόταν πάνω από την διαμάχη. Η μία πλευρά φοβόταν ότι η φήμη της IIT θα παρέσυρε την επιστήμη της συνείδησης ακόμη περισσότερο προς το περιθώριο, ενώ η άλλη ανησυχούσε ότι το να στιγματιστεί δημόσια μια θεωρία με την ετικέτα της «ψευδοεπιστήμης» θα οδηγούσε στην κατάρρευση ολόκληρου του πεδίου. «Ο μεγαλύτερος φόβος μου είναι να έχουμε έναν ακόμα «χειμώνα της συνείδησης», στον οποίο και μόνο το να συζητάμε για τη συνείδηση θα θεωρείται ψευδοεπιστημονική ανοησία», έγραψε ο Έρικ Χόελ, ερευνητής της συνείδησης στο Πανεπιστήμιο Tufts, ο οποίος έχει δημοσιεύσει εκτενώς σχετικά με τους περιορισμούς της IIT, σε μια ανάρτηση που υπερασπιζόταν τη θεωρία.Η αντιπαράθεση, η οποία διεξήχθη σε μεγάλο βαθμό μέσω διαδικτυακών αναρτήσεων και στα μέσα ενημέρωσης, συζητήθηκε διεξοδικά τελικά στις σελίδες του Nature Neuroscience τον περασμένο Μάρτιο. Έκτοτε, οι εμπλεκόμενοι επιστήμονες φαίνεται να προσπαθούν να αφήσουν πίσω τους αυτό το άσχημο κεφάλαιο, όμως τώρα υπάρχει η αίσθηση ότι ο κλάδος έχει περιέλθει σε μια «ανήσυχη στασιμότητα», όπως έγραψαν πρόσφατα ο Σεθ και οι συνάδελφοί του στο περιοδικό Frontiers in Science.«Φαίνεται πως η μελέτη της συνείδησης έχει κερδίσει με κόπο τη νομιμότητά της τα τελευταία 30 χρόνια», λέει ο Σεθ, και υπάρχουν σημαντικά αποτελέσματα που το αποδεικνύουν. Γνωρίζουμε πλέον ότι μεγάλα τμήματα του εγκεφάλου – για παράδειγμα, η παρεγκεφαλίδα, μια δομή κοντά στο εγκεφαλικό στέλεχος που περιέχει την πλειονότητα των νευρώνων του εγκεφάλου – προφανώς δεν εμπλέκονται στη συνείδηση. Έχουμε μάθει για συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές που συνδέονται με συγκεκριμένα κομμάτια της συνειδητής εμπειρίας, όπως η αίσθηση του εαυτού μας, ενώ λαμβάνουμε επίσης ενδείξεις ότι αρχέγονες δομές βαθιά στον εγκέφαλό μας, όπως ο θάλαμος, μπορεί να εμπλέκονται περισσότερο από ό,τι πίστευαν προηγουμένως οι νευροεπιστήμονες. Η σύγκριση της συνείδησης μεταξύ των ειδών θα μπορούσε να αποκαλύψει την φύση της Όμως κάτω από όλα αυτά ελλοχεύουν αναρίθμητα άγνωστα στοιχεία. «Υπάρχει ακόμη διαφωνία σχετικά με τον τρόπο ορισμού της [συνείδησης], αν υπάρχει ή όχι, αν μια επιστήμη της συνείδησης είναι πραγματικά εφικτή ή όχι, και αν θα είμαστε σε θέση να πούμε οτιδήποτε για τη συνείδηση σε ασυνήθιστες καταστάσεις όπως η [τεχνητή νοημοσύνη]», λέει ο Σεθ. Αυτό έρχεται σε αντίθεση, ίσως άδικα, με άλλα επιστημονικά ταξίδια ανακάλυψης, όπως η χαρτογράφηση του γενετικού μας κώδικα στο Πρόγραμμα Ανθρώπινου Γονιδιώματος ή του σύμπαντος με τη βοήθεια του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb, προσθέτει ο ίδιος.«Είναι μια υπέροχη στιγμή, αλλά και κάπως απογοητευτική», λέει ο Μπέιν. Η κατασκευή όλο και μεγαλύτερων επιταχυντών σωματιδίων είναι μια αρκετά καλή τακτική για την αποκάλυψη των συστατικών του υποατομικού κόσμου. Αλλά για την αποκάλυψη των συστατικών της συνείδησης, δεν υπάρχει κανένα σίγουρο στοίχημα. «Αν ο Μπιλ Γκέιτς μου έδινε 100 δισεκατομμύρια δολάρια αύριο και μου έλεγε, «Εντάξει, μάθε για τη συνείδηση»,» λέει ο ίδιος, «δεν θα ήξερα τι να κάνω με αυτά τα χρήματα».Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί σύντομα να μας αναγκάσει να αναμετρηθούμε άμεσα με το ζήτημα. Το 2022, όταν ένας μηχανικός της Google ισχυρίστηκε δημόσια ότι το μοντέλο AI ονόματι LaMDA που ανέπτυσσε φαινόταν να έχει συνείδηση, η Google αντέτεινε ότι «δεν υπήρχαν στοιχεία ότι το LaMDA διέθετε αισθαντικότητα (και αντιθέτως υπήρχαν πολλά στοιχεία κατά αυτού)». Αυτό φάνηκε παράξενο στον Τσάλμερς: Σε ποια στοιχεία μπορεί να αναφερόταν η εταιρεία; «Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι έχει αποδείξει πως αυτά τα συστήματα δεν διαθέτουν συνείδηση», λέει ο ίδιος. «Δεν έχουμε τέτοιου είδους αποδείξεις».Καθώς αυτές οι μηχανές γίνονται όλο και καλύτερες στην απομίμηση του ανθρώπινου διαλόγου – μερικές φορές μάλιστα ισχυριζόμενες ξεκάθαρα ότι διαθέτουν συνείδηση – οι ηθικολόγοι, οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και το ανήσυχο κοινό στρέφονται όλο και περισσότερο στην έρευνα της συνείδησης για απαντήσεις. «Ξαφνικά, αυτά τα φιλοσοφικά ερωτήματα έχουν γίνει πολύ πρακτικά ερωτήματα», λέει ο Τσάλμερς.Αυτά τα ερωτήματα είναι μεγαλύτερα και παλαιότερα από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πού υπάρχει η συνείδηση στον κόσμο γύρω μας και πώς μπορούμε να το αποδείξουμε; Επιστήμονες και φιλόσοφοι μελετούν όλο και περισσότερο τα ζώα, τα ανθρώπινα έμβρυα, τα εγκεφαλικά οργανοειδή και την Τεχνητή Νοημοσύνη για να ανακαλύψουν ποιες κοινές αρχές θα μπορούσαν να αποτελούν την βάση της συνείδησης.Οι ερευνητές συχνά μελετούν τη συνείδηση εστιάζοντας αποκλειστικά στους ανθρώπους, επειδή η μόνη συνείδηση για την οποία μπορούμε ποτέ να είμαστε πραγματικά σίγουροι ότι υπάρχει είναι η δική μας. Για όλους τους άλλους, πρέπει να βασιζόμαστε σε συμπεριφορικά σημάδια και να εμπιστευόμαστε ότι δεν είναι «φιλοσοφικά ζόμπι», με όλα τα εξωτερικά σημάδια συνείδησης αλλά χωρίς καμία εσωτερική εμπειρία. Επεκτείνουμε αυτήν την υπόθεση στους συνανθρώπους μας κάθε μέρα. Όμως, κάποια στιγμή στον 20ό αιώνα οι επιστήμονες σταμάτησαν να το κάνουν αυτό για τα ζώα. «Όταν ξεκίνησα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές τη δεκαετία του 1990, η άποψη ότι «οι χιμπατζήδες δεν έχουν συνείδηση» ήταν η προεπιλεγμένη θέση για πολλούς φιλοσόφους», λέει η Κριστίν Άντριους, φιλόσοφος που μελετά το μυαλό των ζώων στο Κέντρο Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πόλης της Νέας Υόρκης.Ωστόσο, βρίσκουμε συνείδηση μόνο εκεί που υποθέτουμε ότι την αναζητούμε. Είναι ένα φαινόμενο προβολέα, εξηγεί η Άντριους, και έκτοτε, ο προβολέας μας σταδιακά διευρύνεται. Αρχικά, τη δεκαετία του 1990, οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη συνείδηση την διεύρυναν για να κάνουν έρευνα σε πιθήκους εργαστηρίου, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει σε ανθρώπους. Μέχρι την στιγμή που μια ομάδα επιστημόνων υπέγραψε τη Διακήρυξη του Κέιμπριτζ για τη Συνείδηση, το 2012, υπήρχε μεγαλύτερη αποδοχή της ιδέας ότι όλα τα θηλαστικά και ορισμένα πτηνά είναι πιθανώς αισθαντικά όντα.Τώρα, το όριο βρίσκεται στα ψάρια, τα καρκινοειδή και τα έντομα. Μελέτες δείχνουν ότι τα ψάρια μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους σε έναν καθρέφτη, οι βομβίνοι μπορούν να παίξουν και τα καβούρια μπορούν να ζυγίσουν αποφάσεις με βάση αντικρουόμενες προτεραιότητες. Η Διακήρυξη της Νέας Υόρκης του 2024 για τη Συνείδηση των Ζώων, την οποία συνυπέγραψε η Άντριους, αναφέρει ότι υπάρχει τουλάχιστον μια «ρεαλιστική πιθανότητα» συνείδησης σε όλα τα σπονδυλωτά και σε ορισμένα ασπόνδυλα, όπως τα έντομα, ορισμένα μαλάκια και τα καρκινοειδή. «Δεν μπορούμε απλώς να υποθέσουμε ότι όλα αυτά τα ζώα δεν έχουν συνείδηση», λέει ο Τσάλμερς, ο οποίος υπέγραψε τη διακήρυΗ σύγκριση της συνείδησης μεταξύ των ειδών θα μπορούσε να αποκαλύψει γιατί αυτή υπάρχει εξαρχής. «Οι άνθρωποι έχουν επικεντρωθεί πολύ στο πού βρίσκεται η συνείδηση στον εγκέφαλο και ίσως λιγότερο στο ποιος είναι ο σκοπός της», λέει ο Σεθ. Θεωρεί ότι η συνείδηση είναι εγγενώς συνδεδεμένη με τη ζωή. Τα έμβια όντα μπορούν να κάνουν μόνο ένα πράγμα κάθε φορά και, για να επιλέξουν τι θα κάνουν, πρέπει να συγκεντρώσουν πολλές σχετικές πληροφορίες σε μία ενιαία ροή.Ακόμα κι αν αυτό είναι σωστό, δεν σημαίνει ότι η ζωή με βάση τον άνθρακα είναι η μόνη αρένα όπου μπορεί να αναπτυχθεί η συνείδηση. «Όπως ακριβώς μπορούμε να κατασκευάσουμε πράγματα που πετούν χωρίς να χτυπούν τα φτερά τους, ίσως υπάρχουν και άλλοι τρόποι να έχουμε συνείδηση που δεν απαιτούν να είσαι ζωντανός», λέει ο Σεθ. «Πρέπει πραγματικά να λάβουμε αυτή την πιθανότητα σοβαρά υπόψη».Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (LLMs) που υποστηρίζουν τα chatbots, όπως το ChatGPT και το Claude, μπορούν σίγουρα να μιμηθούν καλά τη συνείδηση, αν και σήμερα πιθανότατα είναι τα ζόμπι που κάποτε φαντάζονταν ο Τσάλμερς και άλλοι φιλόσοφοι. Ακόμα και οι περισσότεροι λάτρεις της τεχνητής νοημοσύνης θα σας πουν ότι το μόνο που κάνει ένα LLM είναι να προβλέπει ποια λέξη έρχεται στη συνέχεια σε μια πρόταση. Δεν «γνωρίζει» τίποτα. Αλλά για να είμαστε αυστηρά φιλοσοφικοί, μπορούμε πραγματικά να αποδείξουμε ότι τα LLMs δεν έχουν συνείδηση αν δεν έχουμε ακόμη συμφωνήσει για το πώς λειτουργεί η συνείδηση;Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι θεωρίες που βασίζονται στον ανθρώπινο εγκέφαλο, όπως η GNWT, θα μπορούσαν να προσφέρουν στοιχεία. Αν ο εγκέφαλος είναι σαν ένας βιολογικός υπολογιστής – μια κυρίαρχη υπόθεση της γνωστικής νευροεπιστήμης – τότε ίσως οι ερευνητές να μπορούν να συγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο τα LLM επεξεργάζονται τις πληροφορίες και να αναζητήσουν δείκτες συνείδησης. Η GNWT, η οποία εμπνεύστηκε από έναν πρώιμο τύπο μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζει ότι η πληροφορία βιώνεται συνειδητά μόλις μεταδοθεί σε ολόκληρο το σύστημα. Κάνει ένα LLM κάτι παρόμοιο;Δεν αποδέχονται όλοι την αναλογία του εγκεφάλου ως κυκλώματος υπολογιστή. Οι εγκέφαλοι κάνουν πολλά περισσότερα από το να εκτελούν αλγόριθμους που επεξεργάζονται πληροφορίες, λέει ο Σεθ. Διαθέτουν ηλεκτρικά πεδία και αλληλεπιδρούν με χημικά σήματα. Αποτελούνται από χιλιάδες τύπους ζωντανών κυττάρων που καταναλώνουν ενέργεια. «Είναι μια τεράστια υπόθεση ότι τίποτα από όλα αυτά δεν έχει σημασία», λέει ο ίδιος. «Και αυτή η υπόθεση έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αδιερεύνητη λόγω της δύναμης της μεταφοράς ότι ο εγκέφαλος είναι υπολογιστής.Οι υποστηρικτές της IIT, όπως ο Μασιμίνι και ο Κοχ, πιστεύουν επίσης ότι το υποκείμενο φυσικό «υλικό» ενός συστήματος έχει σημασία και ότι οι απλές προσομοιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των LLM, δεν μπορούν να αποδώσουν συνείδηση. «Είναι όπως το ότι η προσομοίωση μιας καταιγίδας δεν θα σε βρέξει», λέει ο Μασιμίνι, «ή η προσομοίωση μιας μαύρης τρύπας δεν θα καμπυλώσει τον χώρο και τον χρόνο».Στην επιστήμη της συνείδησης, όλα καταλήγουν στο πρόβλημα της μέτρησης. Μπορείτε να προσπαθήσετε να βρείτε δείκτες διαφορετικών καταστάσεων συνείδησης – για παράδειγμα, σαρώνοντας τον εγκέφαλο ενός ατόμου ενώ είναι ξύπνιο σε αντίθεση με τον ύπνο αργού κύματος, ο οποίος συνήθως είναι χωρίς όνειρα και επομένως ασυνείδητος. Αυτή η πειραματική διάταξη υποθέτει ότι το άτομο στην πραγματικότητα δεν ονειρεύεται. Αλλά αυτή η υπόθεση θα μπορούσε να είναι λανθασμένη: μερικές φορές οι άνθρωποι αναφέρουν όνειρα όταν ξυπνούν από ύπνο αργού κύματος. Έκαναν λάθος; Τους εμπιστεύεστε; Πώς μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι οι υποθέσεις σας για τη συνείδηση είναι σωστές όταν η μόνη σας βασική αλήθεια είναι τα λόγια κάποιου άλλου – κάτι που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου βασική αλήθεια;Όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτό το φαινομενικά ανυπέρβλητο πρόβλημα, είναι δελεαστικό να αναζητήσουμε μια βαλβίδα διαφυγής: Ίσως τίποτα από όλα αυτά να μην είναι αληθινό. Ίσως η συνείδηση να είναι τόσο απατηλή επειδή είναι μια ψευδαίσθηση, ένας όμορφος καθεδρικός ναός που υπάρχει μόνο στο κεφάλι μας. Αυτή η σκεπτικιστική θέση προβαλλόταν συχνά από τον εκλιπόντα φιλόσοφο Ντάνιελ Ντένετ, και είναι ένα εύλογο ερώτημα. Αλλά δεν μας επιτρέπει να αποφύγουμε την θεραπεία εγκεφαλικών τραυμάτων, την κατανόηση φαρμάκων όπως τα αναισθητικά και τα ψυχεδελικά ή και την αντιμετώπιση της μεταχείρισης των ζώων και των ευφυών μηχανών που δημιουργούμε. Η συνείδηση είναι πραγματική για εμάς και επομένως είναι πραγματική με κάθε τρόπο που έχει σημασία.Όλη η επιστήμη βασίζεται σε συμπεράσματα για πράγματα που δεν μπορούμε να δούμε. Δεν μπορούμε να δούμε μια μαύρη τρύπα, επισημαίνει ο Κοχ, αλλά μπορούμε να περάσουμε δεκαετίες χτίζοντας θεωρίες και δημιουργώντας όργανα που μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε την ύπαρξή της. Η συνείδηση μπορεί να είναι μια πιο δύσκολη περίπτωση, αλλά οι ερευνητές δεν σκοπεύουν να σταματήσουν την προσπάθεια. Με τα κατάλληλα εργαλεία, «η αίσθηση μυστηρίου σχετικά με το πώς οι υλικές διεργασίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνειδητές εμπειρίες θα άρχιζε να υποχωρεί», λέει ο Σεθ. «Δεν ξέρω τι θα συμβεί μετά – αν θα είναι ακόμα εντυπωσιακό ή όχι», λέει ο Ντεμερτζί του Πανεπιστημίου της Λιέγης. «Ξέρετε, όμως, μερικές φορές η φύση είναι τόσο όμορφη που ακόμα κι όταν την αναλύεις σε κυριεύει δέος». Jen Christiansen; Source: “Theories of Consciousness,” by Anil K. Seth and Tim Bayne, in Nature Reviews Neuroscience, Vol. 23; July 2022 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35505255/ διαβάστε περισσότερες λεπτομέρειες: 1. Why consciousness is the hardest problem in science –https://www.scientificamerican.com/article/what-is-consciousness-science-faces-its-hardest-problem-yet/ 2. Your guide to 29 wildly different theories of consciousness – https://www.scientificamerican.com/article/your-guide-to-29-wildly-different-theories-of-consciousness/

Εβδομάδα Περιτύλιξης Καρδιακής, Αναπνευστικής και Άσκησης Έρευνας στον Σταθμό. Το πλήρωμα της Αποστολής 74 ολοκλήρωσε την εβδομάδα με καρδιακές και αναπνευστικές μελέτες και διεξάγοντας έρευνα για ασκήσεις στο διάστημα για να διατηρήσει τους αστροναύτες υγιείς μακριά από τη Γη. Οι κάτοικοι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού φόρτωσαν επίσης ένα διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου SpaceX Dragon πριν από την επιστροφή του στη Γη και συντήρησαν τον εξοπλισμό επιστήμης και υποστήριξης ζωής. Οι μηχανικοί πτήσης της NASA, Τζέσικα Μέιρ και Τζακ Χάθαγουεϊ, συνεργάστηκαν στην εργαστηριακή μονάδα του Κολόμπους στην αρχή της βάρδιάς τους την Παρασκευή και επεξεργάστηκαν τα δείγματα αίματός τους για ανάλυση. Στη συνέχεια, η Μέιρ χειρίστηκε τη συσκευή Υπερηχογράφημα 3 και σάρωσε τις φλέβες του λαιμού, του ώμου και των ποδιών της Χάθαγουεϊ. Οι γιατροί παρακολουθούν τους δείκτες αίματος του αστροναύτη για να προστατεύσουν τη ροή του αίματος και να αποτρέψουν τους θρόμβους αίματος που προκαλούνται από το διάστημα, ώστε να προωθήσουν την υγεία των πληρωμάτων και να διασφαλίσουν την επιτυχία της αποστολής.Η μηχανικός πτήσης της ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος), Sophie Adenot, εργάστηκε πάνω στην προηγμένη συσκευή άσκησης με αντίσταση , η οποία μιμείται τα ελεύθερα βάρη στη Γη, ενώ τέσσερις εξειδικευμένες κάμερες που είναι εγκατεστημένες στη μονάδα Tranquility παρατήρησαν το μυοσκελετικό της σύστημα σε κίνηση. Οι γιατροί διερευνούν τις δυνάμεις που βιώνουν οι μύες και τα οστά ενός αστροναύτη όταν ασκείται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας για να διατηρήσει τη φυσική του κατάσταση και την υγεία του κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας διαστημικής πτήσης.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, πέρασε το πρώτο μισό της βάρδιάς του συνεχίζοντας να φορτώνει επιστημονικά πειράματα και υλικό σταθμού μέσα σε ένα SpaceX Dragon , το οποίο ήταν αγκυροβολημένο στην μπροστινή θύρα της μονάδας Harmony και είχε προγραμματιστεί να αναχωρήσει σύντομα από τον σταθμό και να επιστρέψει στη Γη. Η Μέιρ βοήθησε με τη συσκευασία του φορτίου του Dragon μετά τα βιοϊατρικά της καθήκοντα. Η Γουίλιαμς συμμετείχε επίσης στην Χάθαγουεϊ για μια απογευματινή συνεδρία σάρωσης φλεβών, χρησιμοποιώντας για άλλη μια φορά τη νέα συσκευή Ultrasound 3 που παραδόθηκε τον Σεπτέμβριο στο διαστημόπλοιο Cygnus XL .Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Andrey Fedyaev, εργάστηκε σε δύο ερευνητικά πειράματα σε ανθρώπους, το πρώτο από τα οποία εξερευνούσε πώς η μικροβαρύτητα επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα. Φορούσε έναν ακουστικό αισθητήρα γύρω από τον λαιμό του που κατέγραφε την ταχεία εκπνοή του για τη μακροχρόνια μελέτη «Βιαία Εκπνοή». Στη συνέχεια, φόρεσε ηλεκτρόδια στο στήθος του και μέτρησε την αρτηριακή του πίεση χρησιμοποιώντας χειροπέδες βραχίονα, καρπού και αντίχειρα. Οι γιατροί θα χρησιμοποιήσουν τα καρδιακά δεδομένα για να αξιολογήσουν την επίδραση της μικροβαρύτητας στη ρύθμιση της ροής του αίματος, στην πρόληψη των θρόμβων και στις αντιδράσεις φλεγμονής.Ο μηχανικός πτήσης Σεργκέι Μικάεφ ξεκίνησε τη βάρδιά του επιθεωρώντας τις μονάδες σε όλο το τμήμα Roscosmos του σταθμού για να εντοπίσει περιοχές που χρειάζονται αναδιάταξη για πιο αποτελεσματική αποθήκευση φορτίου. Στη συνέχεια, βοήθησε τον Φεντιάεφ με τις δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σταθμό και στη συνέχεια βοήθησε τον Μέιρ να αποθηκεύσει τα πακέτα τροφίμων στο τέλος της βάρδιάς τους.Ο Διοικητής του Σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ της Roscosmos ξεκίνησε τη βάρδιά του ενημερώνοντας αρχεία δεδομένων σε υπολογιστές tablet μέσα στο διαστημόπλοιο Soyuz MS-28 που ήταν συνδεδεμένο με τη μονάδα Rassvet . Ο δύο φορές κάτοικος του σταθμού ολοκλήρωσε τη βάρδιά του φωτογραφίζοντας το εξωτερικό υλικό του σταθμού και στη συνέχεια αναζητώντας υλικό για την ενημέρωση του συστήματος απογραφής του τροχιακού σταθμού. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/20/cardiac-respiratory-and-exercise-research-wrap-week-aboard-station/ Οι αστροναύτες (από αριστερά) Sophie Adenot και Jessica Meir βγάζουν μαζί ένα πορτρέτο πριν ξεκινήσουν τις συνεδρίες άσκησής τους στην Προηγμένη Συσκευή Άσκησης Αντίστασης (ARED), η οποία μιμείται τα ελεύθερα βάρη στη Γη, και στον διάδρομο COLBERT.

Αντιμετώπιση προβλήματος στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου Artemis II από τη NASA, προετοιμασία για επαναφορά. Η NASA λαμβάνει μέτρα για την πιθανή επαναφορά του πυραύλου Artemis II και του διαστημοπλοίου Orion στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων (VAB) στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy του οργανισμού στη Φλόριντα, μετά τη νύχτα της 21ης Φεβρουαρίου κατά την οποία παρατηρήθηκε διακοπή της ροής ηλίου στο ενδιάμεσο στάδιο κρυογονικής πρόωσης του πυραύλου SLS (Σύστημα Εκτόξευσης Διαστήματος). Οι ομάδες εξετάζουν ενεργά τα δεδομένα και λαμβάνουν μέτρα για να επιτρέψουν στη NASA να αντιμετωπίσει το πρόβλημα το συντομότερο δυνατό, ενώ οι μηχανικοί καθορίζουν την καλύτερη πορεία προς τα εμπρός. Προκειμένου να διασφαλιστούν οι επιλογές αντιμετώπισης προβλημάτων τόσο στην Εξέδρα Β όσο και στην VAB, οι ομάδες κάνουν προετοιμασίες για την αφαίρεση των πλατφορμών πρόσβασης στην εξέδρα που εγκαταστάθηκαν χθες, οι οποίες έχουν περιορισμούς που προκαλούνται από τον άνεμο και δεν μπορούν να αφαιρεθούν κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων, οι οποίοι προβλέπονται για αύριο.Το ανώτερο στάδιο χρησιμοποιεί ήλιο για να διατηρεί τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες για τον κινητήρα του σταδίου και για να συμπιέζει τις δεξαμενές προωθητικού υγρού υδρογόνου και υγρού οξυγόνου. Τα συστήματα λειτούργησαν κατά τη διάρκεια των γενικών προβών του Artemis II της NASA, αλλά οι ομάδες δεν μπόρεσαν να ρέουν σωστά το ήλιο κατά τη διάρκεια των κανονικών λειτουργιών και των αναδιαμορφώσεων μετά την υγρή γενική πρόβα που ολοκληρώθηκε στις 19 Φεβρουαρίου. Οι χειριστές χρησιμοποιούν μια εφεδρική μέθοδο για να διατηρούν τις περιβαλλοντικές συνθήκες για τους κινητήρες του ανώτερου σταδίου και τον πύραυλο, ο οποίος παραμένει σε ασφαλή διαμόρφωση. Οι ομάδες εξετάζουν πιθανές αιτίες του προβλήματος, συμπεριλαμβανομένης της διεπαφής μεταξύ των γραμμών εδάφους και πυραύλων που χρησιμοποιούνται για τη διοχέτευση ηλίου, σε μια βαλβίδα στο ανώτερο στάδιο και με ένα φίλτρο μεταξύ εδάφους και πυραύλου. Επίσης, εξετάζουν δεδομένα από τον Artemis I, στα οποία οι ομάδες έπρεπε να αντιμετωπίσουν προβλήματα συμπίεσης του ανώτερου σταδίου που σχετίζεται με το ήλιο πριν από την εκτόξευση. Μια άρση των μέτρων θα σήμαινε ότι η NASA δεν θα εκτοξεύσει τον Artemis II στο χρονικό παράθυρο εκτόξευσης του Μαρτίου. Ωστόσο, οι γρήγορες προετοιμασίες επιτρέπουν στη NASA να διατηρήσει ενδεχομένως το χρονικό παράθυρο εκτόξευσης του Απριλίου εάν απαιτηθεί άρση των μέτρων, εν αναμονή των αποτελεσμάτων των ευρημάτων των δεδομένων, των προσπαθειών επισκευής και του τρόπου με τον οποίο το χρονοδιάγραμμα θα υλοποιηθεί τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Η NASA θα συνεχίσει να παρέχει ενημερώσεις. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/21/nasa-troubleshooting-artemis-ii-rocket-upper-stage-issue-preparing-to-roll-back/ Ο πύραυλος Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion βρίσκονται κάθετα στον κινητό εκτοξευτή 1 στο Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.

Ο ΟΗΕ ιδρύει επιτροπή ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έκανε λόγο για έλεγχο από τον άνθρωπο των τεχνολογιών ΑΙ. Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην παγκόσμια σύνοδο για την τεχνητή νοημοσύνη που ολοκληρώνεται σήμερα στο Νέο Δελχί ευχήθηκε να υπάρξει «λιγότερος θόρυβος» και «λιγότερος φόβος» για τις τεχνολογίες ΑΙ και ανακοίνωσε τη δημιουργία επιτροπής η οποία έχει σκοπό να εγγυηθεί τον «έλεγχο από τον άνθρωπο» αυτών των τεχνολογιών.«Η επιστήμη πληροφορεί αλλά οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις. Σκοπός μας είναι να κάνουμε τον έλεγχο από τον άνθρωπο πραγματικότητα από τεχνική άποψη, όχι απλώς σύνθημα» τόνισε ο κ. Γκουτέρες και ανακοίνωσε την ίδρυση διεθνούς επιτροπής αποτελούμενης από 40 επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, προκειμένου «να ολοκληρωθεί η γνώση μας για την τεχνητή νοημοσύνη και να αποτιμηθούν οι αληθινές επιπτώσεις της στις οικονομίες και στις κοινωνίες ώστε όλες οι χώρες, όποιες κι αν είναι οι δυνατότητές τους ως προς την τεχνητή νοημοσύνη να έχουν την ίδια σαφήνεια. Αν θέλουμε η ΤΝ να υπηρετεί την ανθρωπότητα, η πολιτική μας δεν μπορεί να είναι βασισμένη σε υποθέσεις, στην υπερβολική προβολή ή στην παραπληροφόρηση. Χρειαζόμαστε γεγονότα που μπορούμε να εμπιστευόμαστε και να μοιραζόμαστε» ανέφερε ο κ. Γκουτέρες.«Όταν κατανοούμε τι μπορούν να κάνουν και να μην κάνουν τα συστήματα, μπορούμε να πάμε από τα μέτρα που παίρνουμε χονδρικά σε μέτρα προστασίας πιο έξυπνα και πιο προσαρμοσμένα στους κινδύνους» συνέχισε. «Βουτάμε στο άγνωστο», ανέφερε ακόμη ο κ. Γκουτέρες. «Η καινοτομία της ΤΝ κινείται με ταχύτητα φωτός και ξεπερνά τη συλλογική δυνατότητά μας να την κατανοήσουμε πλήρως, πόσο μάλλον να την κυβερνήσουμε». «Το μήνυμα είναι απλό: λιγότερη υποσχεσιολογία, λιγότερος φόβος, περισσότερα γεγονότα και αποδείξεις» επέμεινε ο επικεφαλής του ΟΗΕ. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075363/o-oie-idryei-epitropi-elegchoy-tis-technitis-noimosynis/

Η συνείδηση επιβιώνει για ώρες μετά τον κλινικό θάνατο του ανθρώπου και μπορεί να συνδέεται με το Σύμπαν υποστηρίζουν νέες μελέτες. Εντυπωσιακά ευρήματα βγαλμένα από σενάρια επιστημονικής φαντασίας καταθέτουν ερευνητές. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος ενδέχεται να διατηρεί τη συνείδηση για σημαντικό χρονικό διάστημα μετά τον κλινικό θάνατο ενώ η συνείδηση μπορεί να συνδέεται με ολόκληρο το Σύμπαν αναφέρουν δύο μελέτες προκαλώντας νέο ενδιαφέρον γύρω από τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης με αρκετούς φυσικά να διατηρούν επιφυλάξεις για αυτά τα ευρήματα.Την πρώτη έρευνα παρουσίασε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης η Άννα Φάουλερ ερευνήτρια στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Η εργασία της εξέτασε πολυάριθμες μελέτες που διερευνούν τις επιθανάτιες εμπειρίες επιζώντων καρδιακής ανακοπής. Τα ευρήματα αμφισβητούν τη συμβατική κατανόηση του θανάτου.«Τα αναδυόμενα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι βιολογικές και νευρωνικές λειτουργίες δεν παύουν απότομα. Αντίθετα, φθίνουν σταδιακά μέσα σε λεπτά έως ώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο θάνατος εκτυλίσσεται ως διαδικασία και όχι ως στιγμιαίο γεγονός» ανέφερε η Φάουλερ.Η ίδια ζήτησε μια θεμελιώδη επανεκτίμηση αυτού που αποκαλεί «αναστρεψιμότητα του θανάτου». Η ανάλυσή της βασίστηκε σε περισσότερες από είκοσι μελέτες που εξέτασαν τόσο ανθρώπινες επιθανάτιες εμπειρίες όσο και έρευνες σε ζώα σχετικά με τη μεταθανάτια εγκεφαλική δραστηριότητα.«Μελέτες για την καρδιακή ανακοπή δείχνουν ότι έως και το 20% των επιζώντων ανακαλούν συνειδητές εμπειρίες κατά τη διάρκεια περιόδων απουσίας φλοιϊκής δραστηριότητας (δυναμικές ηλεκτρικές και βιοχημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον εγκεφαλικό φλοιό) με ορισμένους να αναφέρουν επαληθεύσιμες αντιλήψεις», ανέφερε.Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2019 έδειξε ότι ο εγκέφαλος μπορεί να παράγει ηλεκτρικά σήματα για πολλά λεπτά μετά τον θάνατο ενδεχομένως ακόμη και για ώρες υπό συνθήκες διατήρησης. Μια ξεχωριστή μελέτη του 2023 υπέδειξε ότι η επίγνωση και οι νοητικές διεργασίες μπορεί να συνεχίζονται έως και για 60 λεπτά κατά τη διάρκεια καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης.Ο Δρ. Σαμ Πάρνια που ηγείται της έρευνας στην εντατική θεραπεία και την ανάνηψη στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης πρότεινε ότι οι ετοιμοθάνατοι ασθενείς στα νοσοκομεία πιθανότατα παραμένουν σε επίγνωση για περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι αντιλαμβάνεται το ιατρικό προσωπικό με πολλούς ενδεχομένως να ακούν ακόμη και την ανακοίνωση της ώρας θανάτου τους. Συμπαντική σύνδεση Μεγάλη ερευνητική ομάδα από το Wellesley College στη Μασαχουσέτη ισχυρίζεται στη μελέτη που παρουσίασε παλαιότερα στην επιθεώρηση «eNeuro» ότι οι παραδοσιακές συνδέσεις στον εγκέφαλο δεν μπορούν να εξηγήσουν πλήρως πώς έχουμε επίγνωση της ίδιας μας της ύπαρξης.Αντίθετα υποστηρίζουν ότι η κβαντική φυσική που λαμβάνει χώρα μέσα στο κρανίο μας είναι εκείνη που δημιουργεί τη συνείδηση. Αυτό περιλαμβάνει την ιδέα ότι τα σωματίδια μπορούν να υπάρχουν σε πολλαπλές καταστάσεις και τοποθεσίες ταυτόχρονα. Ως αποτέλεσμα η συνείδησή μας θα μπορούσε υποθετικά να συνδέεται με συνειδήσεις σε όλο τον κόσμο και ακόμη και σε ολόκληρο το Σύμπαν όπως υποστηρίζουν. Αν αυτό επιβεβαιωθεί θα μπορούσε να ανατρέψει τις παραδοσιακές θεωρίες που κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες.«Όταν γίνει αποδεκτό ότι ο νους είναι ένα κβαντικό φαινόμενο, θα έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή στην κατανόηση του τι είμαστε» δήλωσε ο καθηγητής Μάικ Γουάιεστ ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.Μια κβαντική κατανόηση της συνείδησης «μας δίνει μια εικόνα του κόσμου στην οποία μπορούμε να είμαστε συνδεδεμένοι με το Σύμπαν με έναν πιο φυσικό και ολιστικό τρόπο», πρόσθεσε. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι αρουραίοι χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να χάσουν τις αισθήσεις τους όταν τους χορηγήθηκε ένα φάρμακο που προσκολλήθηκε σε μικροσκοπικές νευρικές δομές που ονομάζονται μικροσωληνίσκοι στον εγκέφαλό τους.Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν τη μελέτη για να διερευνήσουν πώς η αναισθησία επηρεάζει τον εγκέφαλο. Χορήγησαν στους αρουραίους το φάρμακο που προσκολλάται στους μικροσωληνίσκους και στη συνέχεια τους εξέθεσαν σε αναισθητικό αέριο. Διαπίστωσαν ότι αυτοί οι αρουραίοι χρειάστηκαν πολύ περισσότερο χρόνο από το συνηθισμένο για να χάσουν τις αισθήσεις τους. Αυτό υποδηλώνει ότι το φάρμακο εμπόδιζε ή παρενέβαινε στον τρόπο με τον οποίο δρα κανονικά η αναισθησία.Καθώς δεν υπάρχει προφανής εξήγηση για το φαινόμενο οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ιδέα ότι η συνείδηση μπορεί να περιλαμβάνει κβαντικές διεργασίες στον εγκέφαλο. Αν αυτό αποδειχθεί σωστό, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για το φαινόμενο και να ενισχύσει τη θεωρία ότι η συνείδηση είναι ικανή να βρίσκεται σε όλα τα μέρη ταυτόχρονα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075725/i-syneidisi-epivionei-gia-ores-meta-ton-kliniko-thanato-toy-anthropoy-kai-mporei-na-syndeetai-me-to-sympan-ypostirizoyn-nees-meletes/

Ερευνητές έμαθαν τα μυστικά του χιονάνθρωπου του ηλιακού μας συστήματος (βίντεο) Πρόκειται για ένα μοναδικό σε μορφή διαστημικό βράχο στα βάθη του τοπικού Διαστήματος. Είναι το πιο μακρινό και πιο πρωτόγονο αντικείμενο που έχει επισκεφθεί ποτέ διαστημόπλοιο από τη Γη και τώρα ερευνητές δηλώνουν ότι απέκτησαν νέες γνώσεις για το πώς το υπέρυθρο, ηλικίας 4 δισεκατομμυρίων ετών σώμα, γνωστό ως Arrokoth, απέκτησε το χαρακτηριστικό του σχήμα που θυμίζει χιονάνθρωπο.Το Arrokoth βρίσκεται στη Ζώνη Κάιπερ, έναν τεράστιο και πυκνό δακτύλιο από παγωμένα αντικείμενα πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Αυτή η περιοχή του Διαστήματος φιλοξενεί τους περισσότερους γνωστούς νάνους πλανήτες, καθώς και κομήτες και μικρούς, συμπαγείς σωρούς θραυσμάτων που ονομάζονται πλανητοειδή, δηλαδή τα δομικά στοιχεία των πλανητών.Δεν είναι όλα αυτά τα πλανητοειδή στρογγυλά· μάλιστα, οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι το 10 έως 25% όσων βρίσκονται στη Ζώνη του Κάιπερ, συμπεριλαμβανομένου του Arrokoth, έχουν δύο λοβούς, πράγμα που σημαίνει ότι μοιάζουν κάπως με φιστίκι ή χιονάνθρωπο.Οι ειδικοί είχαν ήδη αναφέρει ότι το σχήμα, η σύσταση και ο μικρός αριθμός κρατήρων του Arrokoth υποδηλώνουν ότι οι δύο λοβοί σχηματίστηκαν ταυτόχρονα και με μη βίαιο τρόπο, προτείνοντας ότι αυτό θα μπορούσε να έχει συμβεί μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως βαρυτική κατάρρευση. Ωστόσο οι λεπτομέρειες για το πώς ακριβώς συνέβη αυτό παρέμεναν αντικείμενο συζήτησης.Τώρα οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις σε υπολογιστή για να δείξουν ότι η βαρυτική κατάρρευση μπορεί πράγματι να παράγει τέτοια διλοβικά αντικείμενα και να ρίξουν φως στον μηχανισμό της διαδικασίας. «Είναι τόσο συναρπαστικό, γιατί μπορούμε πραγματικά να το δούμε αυτό για πρώτη φορά» δήλωσε ο Τζάκσον Μπαρνς πρώτος συγγραφέας της μελέτης από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν. «Είναι κάτι που δεν είχαμε ποτέ τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε από την αρχή έως το τέλος, επιβεβαιώνοντας ολόκληρη τη διαδικασία». Οι προσομοιώσεις Όπως σημειώνει ο Μπαρνς η Ζώνη του Κάιπερ είναι απομεινάρι του αρχέγονου πρωτοπλανητικού δίσκου του ηλιακού συστήματος μέσα στον οποίο πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν τεράστια περιστρεφόμενα νέφη από χαλίκια. Στο σενάριο της βαρυτικής κατάρρευσης, οι βαρυτικές δυνάμεις μέσα σε αυτά τα νέφη οδήγησαν τα χαλίκια να συσσωματωθούν σε σβώλους ή πλανητοειδή διαφορετικών μεγεθών.Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» οι ερευνητές αναφέρουν ότι πραγματοποίησαν 54 προσομοιώσεις με ένα αρχικό νέφος που περιείχε 105 σωματίδια, καθένα με ακτίνα περίπου 2 χιλιόμετρα. Πρόκειται για μοντέλο χαμηλής ανάλυσης της πραγματικής κατάστασης, καθώς εκτιμάται ότι τα πραγματικά νέφη θα περιείχαν περίπου 10^24 σωματίδια μεγέθους χιλιοστού.Η ομάδα διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δύο μικρά πλανητοειδή κατέληξαν να περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και τελικά να κινούνται σπειροειδώς προς τα μέσα μέχρι που, με ταχύτητες περίπου 5 μέτρων το δευτερόλεπτο ή και λιγότερο, άγγιξαν και ενώθηκαν, σχηματίζοντας ένα διλοβικό πλανητοειδές ή «δυαδικό σε επαφή».«Ορισμένα από τα δυαδικά σε επαφή στο μοντέλο μας μοιάζουν εντυπωσιακά με το Arrokoth» λέει ο Μπαρνς. Σημείωσε ότι οι ερευνητές είχαν προσομοιώσει και στο παρελθόν τη βαρυτική κατάρρευση αλλά σε αντίθεση με τη νέα προσέγγιση δεν είχαν λάβει υπόψη τη φυσική του πώς τα σωματίδια εναποτίθενται το ένα πάνω στο άλλο όταν έρχονται σε επαφή. Ως αποτέλεσμα εκείνες οι προσομοιώσεις υπέδειξαν ότι οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ μικρότερων πλανητοειδών θα κατέληγε απλώς σε ένα μεγαλύτερο, σφαιρικό αντικείμενο. Ο Μπαρνς πρόσθεσε ότι οι νέες προσομοιώσεις είναι σημαντικές και επειδή ενισχύουν τη μακροχρόνια άποψη ότι τα πλανητοειδή γενικά σχηματίστηκαν μέσω βαρυτικής κατάρρευσης. Ο ‘Αλαν Στερν πλανητικός επιστήμονας στο Southwest Research Institute και κύριος ερευνητής της αποστολής New Horizons της NASA στη Ζώνη του Κάιπερ χαιρέτισε τη μελέτη. «Συμφωνεί με προηγούμενες εργασίες και υποστηρίζει την υπόθεση ότι το αντικείμενο της Ζώνης του Κάιπερ Arrokoth, το οποίο εξερεύνησε το New Horizons σε κοντινή διέλευση, είναι αποτέλεσμα ήπιων διαδικασιών σχηματισμού», είπε.Ο Άλαν Φιτζσίμονς ομότιμος καθηγητής αστρονομίας στο Queen’s University Belfast, σημείωσε ότι οι προσομοιώσεις υποδεικνύουν πως μόνο το 4% των αντικειμένων «εκεί έξω» σχηματίστηκαν ως δυαδικά σε επαφή. «Οι τηλεσκοπικές έρευνες υποδηλώνουν πολύ υψηλότερα ποσοστά», ανέφερε. «Ίσως η φύση προτιμά άλλους τρόπους σχηματισμού τους ή ίσως μελλοντικές, ακόμη πιο σύνθετες προσομοιώσεις μπορέσουν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα σε όσα υπολογίζονται και σε όσα παρατηρούμε». https://www.naftemporiki.gr/techscience/2075713/ereynites-emathan-ta-mystika-toy-chionanthropoy-toy-iliakoy-mas-systimatos-vinteo/

Ταϊλάνδη: 72 τίγρεις πέθαναν από εξαιρετικά μεταδοτικό ιό σε ζωολογικό πάρκο. Οι αναλύσεις έδειξαν την ύπαρξη του ιού της νόσου Carre, καθώς και βακτήρια που βλάπτουν το αναπνευστικό σύστημα.Εβδομήντα δύο τίγρεις πέθαναν τις τελευταίες εβδομάδες σε ένα ζωολογικό πάρκο στη βόρεια Ταϊλάνδη, έχοντας μολυνθεί με μια ιογενή και βακτηριακή λοίμωξη, ανακοίνωσαν οι τοπικές αρχές.Οι αναλύσεις έδειξαν την ύπαρξη του εξαιρετικά μεταδοτικού ιού της νόσου Carre, καθώς και βακτήρια που βλάπτουν το αναπνευστικό σύστημα, ανακοίνωσε χθες το Τμήμα Κτηνοτροφίας της επαρχίας Τσιάνγκ Μάι.«Όταν οι τίγρεις αρρωσταίνουν, είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί απ’ ό,τι σε ζώα όπως γάτες ή σκύλοι. Μέχρι να συνειδητοποιήσουμε ότι ήταν άρρωστες, ήταν ήδη πολύ αργά», δήλωσε σε τοπικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ο επικεφαλής του Τμήματος Κτηνοτροφίας.Τα σαρκοφάγα θηλαστικά ανήκαν στο ιδιωτικό ζωολογικό πάρκο Tiger Kingdom. Δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής σχόλιο από την διεύθυνση του πάρκου για το συμβάν. «Αυτές οι τίγρεις πέθαναν όπως έζησαν: στη δυστυχία, την αιχμαλωσία και τον φόβο», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων, PETA Asia. https://www.naftemporiki.gr/green/wildlife/2075691/tailandi-72-tigreis-pethanan-apo-exairetika-metadotiko-io-se-zoologiko-parko/

Η Πέμπτη γεμάτη με ανθρώπινη έρευνα καθώς η τροχιά του σταθμού ενισχύεται. Η χαλάρωση, η άσκηση και οι βιοϊατρικές μελέτες ήταν οι βασικοί ερευνητικοί στόχοι για το πλήρωμα της Αποστολής 74 την Πέμπτη, καθώς η NASA και οι συνεργάτες της διερευνούν τρόπους για να διατηρήσουν τους αστροναύτες υγιείς σε μακροπρόθεσμες αποστολές. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός βρίσκεται επίσης σε υψηλότερη τροχιά, αφού το ελλιμενισμένο φορτηγό σκάφος Progress 93 πυροδότησε τους προωθητήρες του την Τετάρτη.Οι μηχανικοί πτήσης Jessica Meir της NASA και Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας) ξεκίνησαν την Πέμπτη μια έρευνα για το πώς να μειώσουν το άγχος και να βελτιώσουν τον ύπνο τους ενώ ζουν και εργάζονται σε ένα διαστημόπλοιο. Το δίδυμο, αμέσως μόλις ξύπνησαν, συμπλήρωσε πρώτα ένα ερωτηματολόγιο που κατέγραφε το άγχος και τα συναισθήματα που βιώνουν εκτός Γης. Στη συνέχεια, οι δύο αστροναύτες συνέλεξαν δείγματα σάλιου, ώστε οι ερευνητές να μπορέσουν να αναλύσουν το άγχος και τα επίπεδα ανοσίας ενός μέλους του πληρώματος. Η μελέτη RelaxPro, που χρηματοδοτείται από την ESA, διερευνά τη χρήση μη επεμβατικών τεχνικών χαλάρωσης και διαλογισμού σε ένα διαστημόπλοιο για τη βελτίωση της υγείας των αστροναυτών και την προώθηση της επιτυχίας της αποστολής.Στη συνέχεια, το απόγευμα, οι αστροναύτες της NASA και της ESA συνάντησαν ο ένας τον άλλον τον εξοπλισμό για τη μελέτη κινηματικής άσκησης ARED (προηγμένη συσκευή άσκησης με αντίσταση) που λαμβάνει χώρα στην ενότητα Tranquility . Παρακολούθησαν ένα βίντεο που εξηγούσε την ακριβή τοποθέτηση τεσσάρων καμερών για την καταγραφή της προπόνησης ενός μέλους του πληρώματος, τη βαθμονόμηση των καμερών, τη ρύθμιση μιας οθόνης βίντεο και τη διαμόρφωση ενός υπολογιστή για τη συλλογή δεδομένων. Οι γιατροί διερευνούν τις δυνάμεις που βιώνουν οι μύες και τα οστά ενός αστροναύτη όταν γυμνάζεται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας για να διατηρήσει τη φυσική του κατάσταση και την υγεία του κατά τη διάρκεια μιας μακροχρόνιας διαστημικής πτήσης.Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Τζακ Χάθαγουεϊ, ξεκίνησε τη βάρδιά του οργανώνοντας τον εξοπλισμό δειγματοληψίας αίματος και στη συνέχεια ανακτώντας βιοϊατρικά δείγματα από μια επιστημονική κατάψυξη για επιστημονική επεξεργασία. Στη συνέχεια, ο Χάθαγουεϊ μετέφερε συσκευασίες τροφίμων στη μονάδα Harmony και τις προετοίμασε για μελλοντική χρήση από το πλήρωμα. Κατά το δεύτερο μισό της βάρδιάς του, φόρτωσε φορτίο σε ένα διαστημόπλοιο μεταφοράς φορτίου SpaceX Dragon για επιστροφή στη Γη και στη συνέχεια συμμετείχε με τον Μέιρ σε μια κλήση προς τους ελεγκτές αποστολής, οι οποίοι συζήτησαν την εμπειρία τους από την πτήση του διαστημοπλοίου πληρώματος Dragon, καθώς αυτό προσδέθηκε στο τροχιακό φυλάκιο στις 14 Φεβρουαρίου .Ο μηχανικός πτήσης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, συνεργάστηκε δύο φορές με τη Μέιρ την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια δύο σύντομων βιοϊατρικών συνεδριών. Αρχικά τη βοήθησε καθώς έπαιρνε δείγμα αίματος, το περιστρεφόταν σε φυγόκεντρο και στη συνέχεια το αποθήκευε σε επιστημονικό καταψύκτη για να αναλύσει την υγεία των οστών της . Προς το τέλος της βάρδιας του πληρώματος, η Μέιρ απεικόνισε τα μάτια του Γουίλιαμ χρησιμοποιώντας υλικό ιατρικής απεικόνισης, καθώς οι γιατροί στο έδαφος παρακολουθούσαν εξ αποστάσεως για να δουν πώς η μικροβαρύτητα επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή, το οπτικό νεύρο και τον κερατοειδή του. Ο Γουίλιαμς εργάστηκε επίσης στη μονάδα εργαστηρίου Kibo, απεγκαθιστώντας τη Μονάδα Πειράματος Καύσης Στερεών μετά την ολοκλήρωση των επιστημονικών της στόχων, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της πυρασφάλειας των διαστημοπλοίων και της παρατήρησης του τρόπου καύσης των στερεών καυσίμων σε μικροβαρύτητα.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Αντρέι Φεντιάεφ, ο οποίος ξεκινά τη δεύτερη διαστημική του πτήση, εργάστηκε σε δύο έρευνες την Πέμπτη χρησιμοποιώντας προηγμένη τεχνολογία. Για το πρώτο πείραμα, ο Φεντιάεφ φορούσε γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και ανταποκρινόταν σε οπτικά και ηχητικά σήματα για να δοκιμάσει την αίσθηση ισορροπίας και προσανατολισμού του στο διάστημα. Για το δεύτερο πείραμα, δοκίμασε εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη για τη μετατροπή ομιλίας σε κείμενο για βελτιωμένη τεκμηρίωση δεδομένων και επικοινωνιών με τους ελεγκτές εδάφους.Ο Διοικητής του Σταθμού Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ βοήθησε τον Φεντιάεφ στις προηγμένες ερευνητικές μελέτες σε ανθρώπους. Ο Κουντ-Σβερτσκόφ εκπαιδεύτηκε επίσης στην εκτέλεση διαδικασιών και στη χρήση ιατρικού εξοπλισμού σε περίπτωση έκτακτης ιατρικής ανάγκης που επιβιβάστηκε στο τροχιακό φυλάκιο. Τέλος, ο δύο φορές κάτοικος του σταθμού κατέβασε δεδομένα ακτινοβολίας στα οποία εκτίθεται ο σταθμός ενώ βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη για ανάλυση.Ο μηχανικός πτήσης της Roscosmos, Σεργκέι Μικάεφ, αφιέρωσε κυρίως την Πέμπτη σε δραστηριότητες συντήρησης του εργαστηρίου, εστιάζοντας τον περισσότερο χρόνο του στον εντοπισμό και την απογραφή εξοπλισμού σε όλο το τμήμα της Roscosmos του σταθμού. Ο Μικάεφ έλεγξε επίσης τις δεξαμενές νερού της γεννήτριας οξυγόνου της Elektron για φυσαλίδες αέρα, ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής λειτουργία της συσκευής υποστήριξης ζωής.Το διαστημόπλοιο Roscosmos Progress 93 πυροδότησε τους προωθητήρες του για 10 λεπτά και 55 δευτερόλεπτα για να επανενεργοποιήσει τον σταθμό πριν από την εκτόξευση του διαστημοπλοίου ανεφοδιασμού Progress 94. Ο ελιγμός αύξησε το υψόμετρο του σταθμού κατά 2 μίλια στο περίγειο, τοποθετώντας τον διαστημικό σταθμό σε τροχιά 269,2 x 255 νόμιμων μιλίων. Μάθετε περισσότερα για τις δραστηριότητες του διαστημικού σταθμού ακολουθώντας το ιστολόγιο του διαστημικού σταθμού , @space_station στο X, καθώς και τους λογαριασμούς του ISS στο Facebook και στο Instagram . https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2026/02/19/thursday-packed-with-human-research-as-stations-orbit-is-boosted/ Η αστροναύτης της NASA, Τζέσικα Μέιρ, εισέρχεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μετά την πρόσδεσή της στο διαστημόπλοιο Dragon στις 14 Φεβρουαρίου 2026, για να συμμετάσχει στην Αποστολή 74 και να ξεκινήσει μια μακράς διάρκειας ερευνητική αποστολή μικροβαρύτητας. Η NASA δημοσιεύει έκθεση σχετικά με την έρευνα δοκιμών πτήσης με πληρώματα Starliner. Σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, η NASA δημοσίευσε μια έκθεση με τα ευρήματα της Ομάδας Έρευνας Προγράμματος που εξέτασε τη Δοκιμαστική Πτήση Πληρώματος του Boeing CST-100 Starliner στο πλαίσιο του Προγράμματος Εμπορικού Πληρώματος του οργανισμού. «Το διαστημόπλοιο Boeing Starliner αντιμετώπισε προκλήσεις σε όλες τις μη επανδρωμένες και τις πιο πρόσφατες επανδρωμένες αποστολές του. Ενώ η Boeing κατασκεύαζε το Starliner, η NASA το αποδέχτηκε και εκτόξευσε δύο αστροναύτες στο διάστημα. Οι τεχνικές δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν κατά την πρόσδεση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ήταν πολύ εμφανείς», δήλωσε ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Ισαάκμαν. «Για να αναλάβουμε αποστολές που αλλάζουν τον κόσμο, πρέπει να είμαστε διαφανείς τόσο για τις επιτυχίες όσο και για τις αδυναμίες μας. Πρέπει να παραδεχτούμε τα λάθη μας και να διασφαλίσουμε ότι δεν θα ξανασυμβούν ποτέ. Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα, είναι σαφές ότι η NASA επέτρεψε τους γενικούς προγραμματικούς στόχους της ύπαρξης δύο παρόχων ικανών να μεταφέρουν αστροναύτες από και προς την τροχιά, να επηρεάσουν τις μηχανικές και επιχειρησιακές αποφάσεις, ειδικά κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την αποστολή. Διορθώνουμε αυτά τα λάθη. Σήμερα, δηλώνουμε επίσημα ένα ατύχημα Τύπου Α και διασφαλίζουμε την λογοδοσία της ηγεσίας, ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ καταστάσεις σαν κι αυτή. Ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με την Boeing, καθώς και οι δύο οργανισμοί εφαρμόζουν διορθωτικές ενέργειες και επιστρέφουν το Starliner σε πτήση μόνο όταν είναι έτοιμο.» Το Starliner εκτοξεύτηκε στις 5 Ιουνίου 2024, στην πρώτη δοκιμαστική πτήση με πλήρωμα προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Αρχικά είχε προγραμματιστεί ως αποστολή οκτώ έως 14 ημερών, αλλά η πτήση παρατάθηκε σε 93 ημέρες αφότου εντοπίστηκαν ανωμαλίες στο σύστημα πρόωσης ενώ το διαστημόπλοιο βρισκόταν σε τροχιά. Μετά την εξέταση των δεδομένων πτήσης και τη διεξαγωγή δοκιμών εδάφους στις εγκαταστάσεις δοκιμών White Sands, η NASA αποφάσισε να επιστρέψει το διαστημόπλοιο χωρίς τους αστροναύτες της NASA, Butch Wilmore και Suni Williams. Το Starliner επέστρεψε από τον διαστημικό σταθμό τον Σεπτέμβριο του 2024, προσγειώνοντας στο διαστημικό λιμάνι White Sands στο Νέο Μεξικό. Οι Wilmore και Williams αργότερα επέστρεψαν με ασφάλεια στη Γη με την αποστολή Crew-9 του SpaceX τον Μάρτιο του 2025. Τον Φεβρουάριο του 2025, η NASA διόρισε μια ανεξάρτητη Ομάδα Διερεύνησης Προγράμματος για να διερευνήσει τους τεχνικούς, οργανωτικούς και πολιτιστικούς παράγοντες που συνέβαλαν στα ζητήματα της δοκιμαστικής πτήσης. Αυτή η έκθεση ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Η NASA και η Boeing συνεργάζονται από τότε που το Starliner επέστρεψε πριν από 18 μήνες για να εντοπίσουν και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίστηκαν κατά τη διάρκεια της αποστολής, και οι εργασίες για την τεχνική διερεύνηση της αιτίας συνεχίζονται. Οι ερευνητές εντόπισαν μια αλληλεπίδραση συνδυασμένων βλαβών υλικού, κενών στα προσόντα, λαθών ηγεσίας και πολιτισμικών καταρρεύσεων που δημιούργησαν συνθήκες κινδύνου ασύμβατες με τα πρότυπα ασφάλειας των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων της NASA. Η NASA θα αποδεχτεί αυτήν την έκθεση ως την τελική. Ως αποτέλεσμα, η NASA λαμβάνει διορθωτικά μέτρα για να αντιμετωπίσει τα ευρήματα της έκθεσης, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει ότι τα διδάγματα που αντλήθηκαν συμβάλλουν στην ασφάλεια του πληρώματος και της αποστολής των μελλοντικών πτήσεων του Starliner και όλων των προγραμμάτων της NASA. Λόγω της απώλειας της ευελιξίας του διαστημικού σκάφους καθώς το πλήρωμα πλησίαζε τον διαστημικό σταθμό και των σχετικών οικονομικών ζημιών που προκλήθηκαν, η NASA έχει ταξινομήσει την δοκιμαστική πτήση ως ατύχημα Τύπου Α. Αυτό κατατάσσει την πτήση του σκάφους Starliner στην ίδια κατηγορία με τις καταστροφές των Challenger και Columbia που στοίχισαν συνολικά τη ζωή σε 14 αστροναύτες. Ενώ δεν υπήρξαν τραυματισμοί και η αποστολή ανέκτησε τον έλεγχο πριν από την πρόσδεση, αυτός ο χαρακτηρισμός ταξινόμησης υψηλότερου επιπέδου αναγνωρίζει ότι υπήρχε πιθανότητα για ένα σημαντικό ατύχημα. Η NASA θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Boeing για να κατανοήσει πλήρως και να επιλύσει τις τεχνικές προκλήσεις με το όχημα Starliner, ενσωματώνοντας παράλληλα τις συστάσεις για την έρευνα πριν από την επόμενη αποστολή. Για την πλήρη έκθεση, η οποία περιλαμβάνει διορθώσεις σε συντονισμό με τον εμπορικό μας συνεργάτη για την προστασία του ιδιόκτητου και ευαίσθητου στην ιδιωτικότητα υλικού, διατίθεται στο διαδίκτυο. Μια έκδοση της έκθεσης που συμμορφώνεται με το πρότυπο 508 θα αναρτηθεί σύντομα σε αυτήν τη σελίδα. Η NASA θα ενημερώσει με σημείωμα του συντάκτη όταν ολοκληρωθεί. https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/02/nasa-report-with-redactions-021926.pdf?emrc=76e561 Το διαστημόπλοιο Starliner της Boeing που εκτόξευσε τους αστροναύτες της NASA, Butch Wilmore και Suni Williams, για τις δοκιμές πτήσης πληρώματος, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, απεικονίζεται αγκυροβολημένο στο μπροστινό λιμάνι της μονάδας Harmony στις 3 Ιουλίου 2024. Αυτή η θέα είναι από ένα παράθυρο του διαστημοπλοίου SpaceX Dragon Endeavour, το οποίο είναι αγκυροβολημένο στο λιμάνι δίπλα στο Starliner. Roscosmos Ο Mir στο Διάστημα: 40 Χρόνια από την Εκτόξευση του Τροχιακού Σταθμού Στις 20 Φεβρουαρίου 1986, η βασική μονάδα του σταθμού Mir εκτοξεύτηκε σε τροχιά. Ήταν ο πρώτος μακροπρόθεσμος πολυμοναδικός τροχιακός σταθμός στον κόσμο. Ο σταθμός Mir, με τα διαστημόπλοια Soyuz και Progress, ζύγιζε πάνω από 140 τόνους. Έξι ακόμη μονάδες προσδέθηκαν στη βασική μονάδα: 🔹Kvant 🔹Kvant-2; 🔹Kristall; 🔹Spektr; 🔹Priroda; 🔹Διαμέρισμα Σύνδεσης για Αμερικανικά Διαστημικά Λεωφορεία. Κατά τη διάρκεια της ύπαρξης του σταθμού, 104 άτομα από 12 χώρες τον επισκέφθηκαν. Περισσότερα από 23.000 επιστημονικά πειράματα πραγματοποιήθηκαν στο πλοίο. Ο κοσμοναύτης Valery Polyakov σημείωσε ένα ρεκόρ διάρκειας πτήσης που παραμένει αδιάσπαστο - περισσότερες από 437 ημέρες.Ο σταθμός Mir έγινε όχι μόνο ένα επιστημονικό και τεχνικό έργο, αλλά και ένα πολιτιστικό και γεωπολιτικό σύμβολο της εποχής. Ενέπνευσε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να εξερευνήσουν και να κατακτήσουν το διάστημα. https://vk.com/roscosmos?w=wall-30315369_600718 Ενέργεια Πυραύλων και Διαστήματος Ακριβώς πριν από 40 χρόνια, ξεκίνησε η ιστορία του Mir. Η βασική μονάδα του πρώτου πολυμονάδας σταθμού στην ιστορία της κοσμοναυτικής εκτοξεύτηκε σε τροχιά. Πάνω από 15 χρόνια λειτουργίας, αυτό το μοναδικό κατοικήσιμο εργαστήριο έγινε: 🔻 Η βάση για μια τεχνολογική ανακάλυψη Αρθρωτή αρχιτεκτονική, γυροδυναμικά συστήματα προσανατολισμού, αυτόματη σύνδεση - ο σταθμός ήταν γεμάτος με πρωτοποριακές λύσεις για την εποχή του. 🔻 Μια βάση για εκατοντάδες μοναδικά πειράματα Έρευνα στη βιολογία, την ιατρική, την επιστήμη των υλικών, τη φυσική και την αστρονομία διεξήχθη στον σταθμό. Τα αποτελέσματα βρήκαν εφαρμογή τόσο στη διαστημική βιομηχανία όσο και στη Γη, στη βιομηχανία και την υγειονομική περίθαλψη. 🔻 Ένα σχολείο διεθνούς συνεργασίας Ο ρωσικός σταθμός έγινε πλατφόρμα για τα διεθνή προγράμματα Intercosmos, Mir-Shuttle και άλλα. Κοσμοναύτες και αστροναύτες από δεκάδες χώρες απέκτησαν εκεί ανεκτίμητη εμπειρία, η οποία αργότερα αποτέλεσε τη βάση για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ακόμα και κατά τη διάρκεια των πιο δύσκολων ετών, ο Mir βοήθησε στη διατήρηση της συνέχειας της ρωσικής κοσμοναυτικής. Χάρη στην επιμονή των μηχανικών, των κοσμοναυτών και όλων των λάτρεις του διαστήματος, ο σταθμός έγινε ένας πραγματικός θρύλος. Συγχαρητήρια σε όλους όσους εργάστηκαν σε αυτό το φιλόδοξο έργο - χρόνια πολλά! https://vk.com/rsc_energia?w=wall-167742670_23982

Η NASA ξεκινάει τις επιχειρήσεις εκτόξευσης Artemis II μετά από επιτυχημένη δοκιμή καυσίμου. Η NASA τροφοδότησε με επιτυχία τον πύραυλο SLS (Space Launch System) και έκανε επίδειξη της αντίστροφης μέτρησης για την εκτόξευση του Artemis II την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια μιας πρόβας για υγρή ατμόσφαιρα στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της υπηρεσίας στη Φλόριντα. Οι μηχανικοί φόρτωσαν περισσότερα από 700.000 γαλόνια υγρού προωθητικού στον πύραυλο, έστειλαν ένα πλήρωμα κλεισίματος στην εξέδρα εκτόξευσης για να επιδείξουν το κλείσιμο των καταπακτών του διαστημικού σκάφους Orion και ολοκλήρωσαν δύο κύκλους καταμέτρησης τερματικών σταθμών - την τελική φάση της αντίστροφης μέτρησης εκτόξευσης. Το πλήρωμα του Artemis II παρακολούθησε επίσης μέρος της δοκιμής από το Κέντρο Ελέγχου Εκτόξευσης στο NASA Kennedy. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, οι ομάδες παρακολούθησαν στενά τις λειτουργίες ανεφοδιασμού με υγρό υδρογόνο, οι οποίες αποδείχθηκαν δύσκολες κατά τη διάρκεια προηγούμενων δοκιμών. Οι συγκεντρώσεις αερίου υδρογόνου παρέμειναν κάτω από τα επιτρεπόμενα όρια, δίνοντας στους μηχανικούς εμπιστοσύνη στις νέες σφραγίδες που εγκαταστάθηκαν σε μια διεπαφή που χρησιμοποιείται για τη δρομολόγηση καυσίμου στον πύραυλο. Στις αρχές των επιχειρήσεων ανεφοδιασμού με καύσιμα, οι ομάδες αντιμετώπισαν απώλεια επίγειων επικοινωνιών στο Κέντρο Ελέγχου Εκτόξευσης. Οι χειριστές μεταπήδησαν προσωρινά σε εφεδρικές μεθόδους επικοινωνίας για να διατηρήσουν ασφαλείς τις δραστηριότητες φόρτωσης προωθητικού πριν αποκατασταθούν τα κανονικά κανάλια επικοινωνίας. Οι μηχανικοί απομόνωσαν τον εξοπλισμό που προκάλεσε το πρόβλημα. Μια συνοπτική περιγραφή των εργασιών πρόβας τζενεράλε είναι διαθέσιμη στο ιστολόγιο Artemis . Ενώ οι μηχανικοί εξετάζουν τα δεδομένα από τη δοκιμή, το πλήρωμα του Artemis II ετοιμάζεται να εισέλθει σε καραντίνα αργά την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου στο Χιούστον. Αν και η NASA δεν έχει ορίσει επίσημη ημερομηνία εκτόξευσης , η έναρξη της καραντίνας των περίπου 14 ημερών για τον περιορισμό της έκθεσης του πληρώματος σε ασθένειες πριν από την εκτόξευση διατηρεί την ευελιξία στο παράθυρο εκτόξευσης του Μαρτίου. Η NASA θα συζητήσει την πρόβα τζενεράλε για την υγρή ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 11 π.μ. EST την Παρασκευή στο κανάλι YouTube της υπηρεσίας  . Τις επόμενες ημέρες, οι τεχνικοί θα χρησιμοποιήσουν γερανούς για να στήσουν προσωρινές πλατφόρμες πρόσβασης στον κινητό εκτοξευτή. Οι πλατφόρμες θα τους επιτρέψουν να φτάσουν στα άνω αριστερά και δεξιά τμήματα των πυραύλων στερεάς κατάστασης SLS και της δεξαμενής πυρήνα για να συντηρήσουν το σύστημα τερματισμού πτήσης και να το δοκιμάσουν ξανά ώστε να πληροί τις απαιτήσεις ασφαλείας της Ανατολικής Εμβέλειας. Οι πλατφόρμες αναπτύχθηκαν με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν κατά τη διάρκεια της αποστολής Artemis I και επιτρέπουν στη NASA να ολοκληρώσει τις δοκιμές από άκρο σε άκρο του συστήματος ασφαλείας ενώ βρίσκεται στην εξέδρα εκτόξευσης αντί να επιστρέψει στο Κτίριο Συναρμολόγησης Οχημάτων στο NASA Kennedy για επανάληψη των δοκιμών. Το πλήρωμα closeout θα εξασκηθεί επίσης στις επιχειρήσεις closeout για άλλη μια φορά, ενισχύοντας την ικανότητα της ομάδας. Στο πλαίσιο μιας Χρυσής Εποχής καινοτομίας και εξερεύνησης, το Artemis θα ανοίξει το δρόμο για νέες αμερικανικές επανδρωμένες αποστολές στην επιφάνεια της Σελήνης, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αποστολή των πρώτων αστροναυτών στον Άρη. https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/19/nasa-begins-artemis-ii-launch-pad-ops-after-successful-fuel-test/ Ο πύραυλος Artemis II SLS (Space Launch System) της NASA και το διαστημόπλοιο Orion βρίσκονται κάθετα στον κινητό εκτοξευτή 1 στο Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026. Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα μεταφέρει τον Διοικητή Reid Wiseman, τον Πιλότο Victor Glover και την Ειδική Αποστολής Christina Koch από τη NASA, και τον Ειδικό Αποστολής Jeremy Hansen από την CSA (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία), γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.