Δροσος Γεωργιος

Ο κλιματικός «Εωσφόρος» απειλεί την Ευρώπη. Τα τρομερά κύματα καύσωνα που σαρώνουν τα τελευταία χρόνια την ιταλική χερσόνησο οδηγώντας τον υδράργυρο των θερμόμετρων το περασμένο καλοκαίρι στους 48,8 βαθμούς Κελσίου οφείλονται σε ένα αντικυκλώνα που ονομάστηκε «Εωσφόρος». Πρόκειται για ένα φαινόμενο που σχηματίζεται από μια ζώνη υψηλής ατμοσφαιρικής πίεσης όπου ο αέρας βυθίζεται εκτοξεύοντας τις θερμοκρασίες.Στην διάρκεια των εργασιών τις διεθνούς διάσκεψης για το κλίμα στη Γλασκώβη το Met Office, η μετεωρολογική υπηρεσία της Βρετανίας, προχώρησε σε μια άκρως ανησυχητική πρόβλεψη. Οι επιστήμονες του Met Office υποστηρίζουν ότι αν δεν υπάρξει άμεσα δραστικός περιορισμός των εκπομπών αερίων ο Εωσφόρος θα κάνει την εμφάνιση του στην Ευρώπη κάθε τρία χρόνια προκαλώντας κύματα καύσωνα 50 βαθμών Κελσίου.«Οι πιθανότητες εμφάνισης τέτοιων ακραίων φαινομένων αυξάνονται συνεχώς. Μπορούμε να είμαστε πλέον πιο σίγουροι από όσο ποτέ πριν για το ότι αυτά τα ακραία καιρικά φαινόμενα συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα για το ότι όσο ταχύτερα μειώσουμε τις εκπομπές βλαβερών αερίων τόσο περισσότερο θα αποφεύγουμε τις βαρύτερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής» αναφέρει ο καθηγητής Πίτερ Σκοτ, στέλεχος του Met Office.Την στιγμή που όπως όλα δείχνουν δεν θα επιτευχθεί ο στόχος της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα μέχρι το τέλος της δεκαετίας η επιστημονική κοινότητα αναφέρει ότι για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος θα πρέπει πλέον να μηδενιστούν οι εκπομπές βλαβερών αερίων σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2050.Όμως χώρες που αποτελούν μεγάλους ρυπαντές όπως η Κίνα και η Ρωσία δεν δείχνουν προς παρόν διάθεση να προχωρήσουν με γρήγορα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Η Κίνα έχει οριοθετήσει την απεξάρτηση της από τα ορυκτά καύσιμα στο δεύτερο μισό του 21ου αιώνα ενώ η Ρωσία δεν έχει προχωρήσει ακόμη στην ανακοίνωση κάποιου σχετικού στόχου. Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι θέλουν να αποκτήσουν μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα μέχρι το 2050. https://www.naftemporiki.gr/story/1796813/o-klimatikos-eosforos-apeilei-tin-europi

Εντοπίστηκε το πιο απομακρυσμένο νερό στο Σύμπαν. Στις εσχατιές του Σύμπαντος, σε απόσταση 12,8 δισ. ετών φωτός από εμάς βρίσκονται δύο πανάρχαιοι γαλαξίες που βρίσκονται τόσο κοντά ο ένας στον άλλο ώστε οι επιστήμονες τους θεωρούν… γαλαξιακό ζευγάρι και τους έχουν δώσει την κοινή κωδική ονομασία SPT0311-58.Αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Ιλινόι Urbana-Champaign χρησιμοποιώντας το τη συστοιχία τηλεσκοπίων ALMA στην έρημο Ατακάμα της Χιλής εντόπισαν στον μεγαλύτερο από τους δύο γαλαξίες του ζεύγους ίχνη νερού. Αν η ανακάλυψη επιβεβαιωθεί θα πρόκειται για το πιο μακρινό σημείο του Σύμπαντος που έχουμε εντοπίσει την παρουσία του πολύτιμου και απολύτως απαραίτητου για την ύπαρξη της ζωής (έτσι τουλάχιστον όπως εμείς την γνωρίζουμε) νερού. Ο γαλαξίας στον οποίο εντοπίστηκε το νερό σχηματίστηκε όταν το Σύμπαν ήταν μόλις 780 εκατ. ετών, ήταν δηλαδή με κοσμικούς όρους ακόμη σε νηπιακή ηλικία.Η ύπαρξη του νερού σε αυτόν τον γαλαξία σημαίνει ότι οι πιο σύνθετες χημικές και μοριακές διεργασίες είχαν ξεκινήσει στο Σύμπαν αρκετά νωρίτερα από ότι εκτιμούσαν οι επιστήμονες. Η ύπαρξη του νερού σε εκείνο το χρονικό σημείο υποδεικνύει επίσης ότι τα πρώτα άστρα δημιουργήθηκαν έζησαν και εξαφανίστηκαν μέσα στα πρώτα 800 εκ. έτη της ύπαρξης του Σύμπαντος «σπέρνοντας» έτσι νέα χημικά στοιχεία και μόρια σε ένα περιβάλλον που αρχικά κυριαρχούνταν από ήλιο και υδρογόνο. Ο εμπλουτισμός αυτός οδήγησε στον εντυπωσιακό και πολύπλοκο Κόσμο που γνωρίζουμε σήμερα με τους αμέτρητους και διαφόρων ειδών γαλαξίες, άστρα, πλανήτες και όλα τα άλλα κοσμικά αντικείμενα.

Μεγάλες διακρίσεις στην Ολυμπιάδα Ρομποτικής από την Ελληνική Εθνική Ομάδα. Η Ελληνική Εθνική Ομάδας Ρομποτικής “FIRST Global Challenge Team Greece” εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Ολυμπιάδα Ρομποτικής FIRST GLOBAL Challenge “Discover and Recover 2021” που πραγματοποιήθηκε εξ αποστάσεως από τις 27 Ιουνίου 2021 έως 25 Σεπτεμβρίου 2021. Η ανακοίνωση των βραβείων έγινε πριν από λίγα 24ωρα και η ελληνική εθνική ομάδα κατάφερε να φέρει το Χρυσό Μετάλλιο στον τομέα της Υγείας στην κατηγορία FIRST Global Challenge Award, το Αργυρό Μετάλλιο για το project «Πανάκεια» και το Χάλκινο Μετάλλιο για την κατάκτηση της 3ης θέσης στην γενική κατάταξη της Ολυμπιάδας. Είναι δε, η πρώτη φορά που Ελληνική Ομάδα Ρομποτικής καταφέρνει να φέρει στη χώρα μας σε μια Παγκόσμια Διοργάνωση μετάλλια σε όλες τις αγωνιστικές κατηγορίες, αλλά και στη γενική Παγκόσμια κατάταξη ταυτόχρονα.H ομάδα αποτελείται από 30 παιδιά από όλη την Ελλάδα ηλικίας 14 – 18 χρονών, που επιλέχθηκαν, βάσει των γνώσεων τους στον προγραμματισμό και την ρομποτική, την ενασχόληση τους με τις επιστήμες, την εμπειρία τους από συμμετοχές σε αντίστοιχες εθνικές και παγκόσμιες διοργανώσεις αλλά και το κίνητρο να έχουν μια τέτοια ευκαιρία στη γνώση. Τα ρομπότ των μεταλλίωνΜαθητές και μαθήτριες από τη Θεσσαλονίκη, την Αττική, την Πάτρα, την Ναύπακτο, την Ορεστιάδα, την Κρήτη εργάστηκαν εντατικά καθ΄ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και δημιούργησαν δύο ρομπότ και ένα δορυφόρο. Το ρομπότ Πανάκεια είναι μια οικιακή αυτόνομη νοσοκόμα που μπορεί να παίρνει βασικές μετρήσεις από τους ασθενείς, να ενημερώνει το ιατρικό προσωπικό και να απολυμαίνει έναν μικρό χώρο. Το robot Ήρων, το οποίο μπορεί να κινηθεί με ακρίβεια σε καθορισμένες διαδρομές, να συλλέξει και να μεταφέρει αντικείμενα, να εκτοξεύσει μπάλες και κύβους σε απόσταση και να σηκώσει το βάρος του. Οι μαθητές δημιούργησαν επίσης τη δική τους εκδοχή του λεγόμενου Cubesat, ενός μικρού μετεωρολογικού δορυφόρου, που προγραμματίστηκε να μελετά τα δεδομένα της ατμόσφαιρας και να ενημερώνει τον επίγειο σταθμό για ενδεχόμενες πυρκαγιές.Η Ολυμπιάδα Ρομποτικής FIRST GLOBAL Challenge είναι μια παγκόσμια διοργάνωση ρομποτικής, επιστήμης και τεχνολογίας, στην οποία συμμετέχουν εθνικές ομάδες από 190 χώρες με παιδιά ηλικίας 16 -18 χρονών. Η φετινή Ολυμπιάδα “Discover and Recover 2021” ήταν η 2η Ολυμπιακή Διοργάνωση της FIRST που διεξήχθη αποκλειστικά εξ αποστάσεως και σκοπό είχε να ενεργοποιήσει τους νέους και τις νέες όλου του κόσμου να ερευνήσουν και να προτείνουν καινοτόμες λύσεις που θα θέτουν ως στόχο τους την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας COVID-19 σε τέσσερις τομείς: της υγείας, της εκπαίδευσης, της οικονομίας και του περιβάλλοντος: ΕΠΙΣΤΗΜΗ Share Tweet

Σούπερ κοσμική φυσαλίδα πονοκεφαλιάζει τους επιστήμονες. Η NASA ανακοίνωσε ότι ομάδα επιστημόνων μελετώντας εικόνες και δεδομένα που έστειλε το διαστημικό Hubble εντόπισε μια μυστηριώδη κοσμική δομή, μια «σούπερ φυσαλίδα» όπως την ονόμασαν, στο κέντρο ενός νεφελώματος σε γειτονικό μας γαλαξία. Το νεφέλωμα N44 βρίσκεται στο Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου, ένα γαλαξία που απέχει περίπου 165 χιλιάδες έτη φωτός από τη Γη. Πρόκειται για ένα μικρό γαλαξία που θεωρούνταν δορυφόρος του δικού μας αλλά τελικά διαπιστώθηκε ότι δεν είναι. Είναι δέκα φορές μικρότερος από το δικό μας γαλαξία και διαθέτει περίπου 20 φορές λιγότερα άστρα.To νεφέλωμα Ν44 έχει έκταση χιλίων ετών φωτός και στο κέντρο του βρίσκεται η «σούπερ φυσαλίδα» που είναι ένα… κενό, μια περιοχή που δεν διαθέτει κανένα άστρο ή κάποιο άλλο διαστημικό σώμα. Η φυσαλίδα που έχει διάμετρο 250 ετών φωτός «αποτελεί μυστήριο» σύμφωνα με την ανακοίνωση της NASA και προς το παρόν πονοκεφαλιάζει τους ειδικούς. Στο τραπέζι έχουν ήδη πέσει διάφορες θεωρίες για την επιβεβαίωση των οποίων πρέπει βέβαια να συλλεχθούν περισσότερα δεδομένα από την συγκεκριμένη περιοχή.Το γεγονός ότι το υπόλοιπο νεφέλωμα είναι γεμάτο άστρα οδηγεί τους επιστήμονες σε ιδέες που σχετίζονται με φαινόμενα που παράγονται από εκρήξεις σουπερνόβα. Κάποιο από τα φαινόμενα που ακολουθούν αυτές τις τρομερές αστρικές εκρήξεις είναι πιθανό να δημιούργησε το τεράστιο κενό στο νεφέλωμα. Το σενάριο αυτό ενισχύει το γεγονός ότι έχουν εντοπιστεί υπολείμματα μιας έκρηξης σουπερνόβα που συνέβη κοντά στην φυσαλίδα και η ημερομηνία της έκρηξης με αυτή της εμφάνισης της φυσαλίδας είναι κοντινές.

Η Γροιλανδία λιώνει με επιτάχυνση. Την στιγμή που οι ηγέτες των χωρών φαίνεται ότι σπαταλούν μια ακόμη ευκαιρία για να πάρουν σημαντικές αποφάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής κάνει την εμφάνιση της μια ακόμη έρευνα που επιβεβαιώνει και μάλιστα με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τον ταχύ ρυθμό με τον οποίο λιώνουν οι πάγοι της Γροιλανδίας.Το στρώμα πάγου στη Γροιλανδία είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, μετά την Ανταρκτική, και το λιώσιμό του αυξάνει το ύψος της στάθμης της θάλασσας. Η αύξηση της στάθμης αναμένεται να προκαλέσει τεράστια προβλήματα αφού υπάρχει κίνδυνος όχι απλά να πλημμυρίσουν νησιωτικές και παράκτιες περιοχές σε όλο τον πλανήτη αλλά κυριολεκτικά να βυθιστούν.Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Nature» ομάδα ερευνητών με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Λιντς στη Βρετανία αναφέρουν ότι η Γροιλανδία έχει χάσει 3,5 τρισεκατομμύρια τόνους πάγων την τελευταία δεκαετία. Μάλιστα το ιδιαίτερα εντυπωσιακό εύρημα είναι ότι το 30% αυτής της κολοσσιαίας απώλειας πάγων συνέβη μέσα σε δύο μόλις καλοκαίρια, το καλοκαίρι του 2012 και του 2019. Όπως διαπιστώθηκε εκείνα τα δύο καλοκαίρια υπήρξαν ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες στη Γροιλανδία και οι θερμές αέριες μάζες εισχώρησαν σε κενά σημεία στο εσωτερικό των παγετώνων επιταχύνοντας το λιώσιμο στην επιφάνεια τους.Υπολογίζεται ότι το λιώσιμο των πάγων της Γροιλανδίας έχει προκαλέσει το 25% της αύξησης της στάθμης της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν λιώσει το σύνολο των πάγων στη Γροιλανδία η στάθμη της θάλασσας στον πλανήτη θα αυξηθεί περίπου επτά μέτρα κάτι που όπως είναι ευνόητο σημαίνει ότι σχεδόν όλες οι νησιωτικές περιοχές και μεγάλο μέρος της στεριάς. Όπως είναι ευνόητο αυτό σημαίνει μια ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή σε πλανητικό επίπεδο καθώς επίσης και μια ανυπολόγιστη ανθρωπιστική κρίση αφού μεγάλοι πληθυσμοί θα υποχρεωθούν να μεταναστεύσουν σε ασφαλείς περιοχές.«Όπως συμβαίνει και σε πολλές περιοχές του πλανήτη και η Γροιλανδία τίθεται αντιμέτωπη με ακραία καιρικά φαινόμενα. Καθώς το κλίμα θερμαίνεται είναι λογικό να περιμένουμε ότι η Γροιλανδία θα βιώνει συχνά φαινόμενα που θα οδηγούν σε επιτάχυνση του ρυθμού του λιώσιμο των πάγων» αναφέρει ο Τόμας Σλέιτερ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Οι ερευνητές ανάμεσα στα άλλα μελέτησαν τα δεδομένα που συνέλεξε ο δορυφόρος Cryosat-2 από τον Ιανουάριο του 2011 ως τον Οκτώβριο του 2020.Πρόσφατη μελέτη που έγινε από τους επιστήμονες του του Ινστιτούτο του Πότσνταμ στη Γερμανία αναφέρει ότι έχουν αυξηθεί πολύ οι πιθανότητες να μην είναι σύντομα η κατάσταση στην Γροιλανδία αναστρέψιμη όσον αφορά το λιώσιμο των πάγων. https://www.naftemporiki.gr/story/1796195/i-groilandia-lionei-me-epitaxunsi

Μίνι δορυφόρος θα μελετήσει το στέμμα του Ήλιου. Η NASA ανακοίνωσε μια νέα αποστολή για τη μελέτη του ανώτερου στρώματος της ατμόσφαιρας του Ήλιου, του στέμματος. Πριν από μόλις τρεις μήνες η αμερικανική διαστημική υπηρεσία είχε εκτοξεύσει ένα διαστημικό παρατηρητήριο με βασική αποστολή τη μελέτη του στέμματος.Η NASA θα στείλει στο μητρικό μας άστρο το CubIXSS (CubeSat Imaging X-Ray Solar Spectrometer) ένα δορυφόρο μεγέθους παρόμοιου με ένα κουτί παπουτσιών. Ο μίνι δορυφόρος θα συλλέξει δεδομένα για το καυτό πλάσμα και κυρίως την προέλευση του. Πρόκειται για ιονισμένο αέριο το οποίο εντοπίζεται κυρίως στις πιο ενεργές περιοχές του Ήλιου εκεί που δημιουργούνται οι στεμματικές εκπομπές μάζες (CME), οι ηλιακές εκλάμψεις και οι ηλιακές καταιγίδες. Είναι φαινόμενα που όταν το… βεληνεκές τους φτάνει στη Γη προκαλούνται φυσικά φαινόμενα όπως το σέλας αλλά παράλληλα δημιουργούνται και δυσλειτουργίες στις τηλεπικοινωνίες και τα ηλεκτρικά δίκτυα.Το ηλιακό στέμμα είναι το ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου το οποίο εκτείνεται εκατομμύρια χιλιόμετρα μέσα στο διάστημα. Η θερμοκρασία του ανέρχεται σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο βαθμούς Κελσίου την ίδια στιγμή που στην επιφάνεια του μητρικού μας άστρου επικρατούν θερμοκρασίες 5,500 βαθμών Κελσίου.Αυτό το φαινόμενο αποτελεί μια σπαζοκεφαλιά την οποία η επιστημονική κοινότητα αδυνατεί να εξηγήσει παρά τις προσπάθειες δεκαετιών. Η λύση του μυστηρίου έχει καταστεί το «ιερό δισκοπότηρο» της ηλιακής φυσικής και έχουν πέσει στο τραπέζι πολλές θεωρίες χωρίς καμία να έχει επιβεβαιωθεί μέχρι σήμερα.

Ευρωπαϊκό «μάτι» στις εκπομπές βλαβερών αερίων που παράγει ο άνθρωπος. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ανακοίνωσε στη διεθνή διάσκεψη για το κλίμα στη Γλασκώβη ότι θα δημιουργήσει ένα δορυφορικό δίκτυο που θα παρακολουθεί τις εκπομπές βλαβερών αερίων στην ατμόσφαιρα οι οποίες θα είναι προϊόν της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στόχος είναι να γίνεται παρακολούθηση της κατάστασης που διαμορφώνεται στην ατμόσφαιρα και να διαπιστώνεται αν η ανθρωπότητα πετυχαίνει τους στόχους που έχουν αποφασισθεί για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων. Το πρόγραμμα αυτό ονομάζεται CO2MVS και αναπτύσσεται από την ESA και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Αξιοποίηση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT). Ένα σμήνος δορυφόρων θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη και θα καταγράφει τις συγκεντρώσεις των δύο αερίων που ευθύνονται κατά κύριο λόγο για την κλιματική αλλαγή. Εκτιμάται ότι το 80% των εκπομπών βλαβερών αερίων στην ατμόσφαιρα αφορά εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και το 16% εκπομπές μεθανίου.Οι δορυφόροι θα καταγράφουν με μεγάλη λεπτομέρεια και σχεδόν σε πραγματικό χρόνο τις συγκέντρωση των δύο αερίων στην ατμόσφαιρα. Στόχος των υπευθύνων για το πρόγραμμα CO2MVS είναι το δορυφορικό σμήνος να βρίσκεται σε λειτουργία μέσα στην επόμενη πενταετία ώστε να διαπιστωθεί αν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που έχουν τεθεί για τα επίπεδα της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στο τέλος της δεκαετίας. https://www.naftemporiki.gr/story/1795797/europaiko-mati-stis-ekpompes-blaberon-aerion-pou-paragei-o-anthropos ΕΠΙΣΤΗΜΗ Share

Εξωγήινο masterchef: Τα πρώτα τάκος διαστημικής παραγωγής. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) έχει γίνει πεδίο καλλιέργειας και ανάπτυξης διαφόρων ειδών τροφίμων ακόμη και ποτών όπως κρασί. H NASA ανακοίνωσε ότι οι αστροναύτες της κατάφεραν να καλλιεργήσουν με επιτυχία στον σταθμό πιπεριές τσίλι κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. Μάλιστα οι αστροναύτες χρησιμοποίησαν τις πιπεριές και έφτιαξαν τάκος βγαίνοντας με αυτό τον τρόπο για λίγο έξω από την συνήθη διατροφική τους ρουτίνα.«Η έρευνα αυτή συμπεριελάμβανε και μικροβιακές αναλύσεις για την κατανόηση της συμπεριφοράς και αλληλεπίδρασης των μικροβίων των φυτών στις διαστημικές συνθήκες. Στόχος ήταν επίσης να διαπιστωθεί από τους αστροναύτες η γεύση, η υφή και τα επίπεδα θρεπτικών ουσιών των πιπεριών που για πρώτη φορά καλλιεργούνται στο Διάστημα» αναφέρει στην ανακοίνωση της η NASA.Οι πιπεριές τσίλι καλλιεργούνται από τον περασμένο Ιούλιο στον διαστημικό σταθμό και επιλέχθηκε μια ποικιλία από την διάσημη για την καλλιέργεια πιπεριών τσίλι κοιλάδα Χατς στο Νέο Μεξικό. Σύμφωνα με τα στελέχη του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού η συγκεκριμένη καλλιέργεια ήταν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και με ιδιαίτερες προκλήσεις πειράματα από όσα έχουν γίνει γενικότερα στον ISS.Καλλιεργήθηκαν κόκκινες αλλά και πράσινες πιπεριές τσίλι οι οποίες καταναλώθηκαν αμέσως μόλις έγινε η κοπή τους από το φυτό. Η επιτυχία της καλλιέργειας των πιπεριών τσίλι στον ISS κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντική αφού θεωρείται ένα φυτό ιδανικό για καλλιέργεια στο Διάστημα επειδή γονιμοποιείται εύκολα και έχει διαπιστωθεί ότι μπορεί να επιβιώσει σε συνθήκες όπου τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα είναι πολύ υψηλά. https://www.naftemporiki.gr/story/1795756/eksogiino-masterchef-ta-prota-takos-diastimikis-paragogis

Οι μαγνήτες ίσως καθαρίσουν τη «χωματερή» που πολιορκεί τη Γη. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Γιούτα στις ΗΠΑ παρουσίασαν μια νέα μέθοδο η οποία όπως υποστηρίζουν ότι δίνει λύσεις στο πρόβλημα των αποκαλούμενων διαστημικών σκουπιδιών. Όπως συμβαίνει διαχρονικά με τον άνθρωπο η δραστηριότητα του αφήνει πίσω του και πολλά σκουπίδια. Δεν αποτέλεσε εξαίρεση η παρουσία μας και μακριά από τον πλανήτη μας. Η διαστημική δραστηριότητα της ανθρωπότητας από την δεκαετία του 1950 έχει δημιουργήσει μια πραγματική διαστημική χωματερή.Υπολογίζεται ότι περίπου 130 εκατ. αντικείμενα κάτω του ενός εκατοστού βρίσκονται σε τροχιά γύρω από την Γη. Υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο αντικείμενα με μέγεθος 1-10 εκατοστά και περίπου 40 χιλιάδες αντικείμενα με μέγεθος άνω των δέκα εκατοστών τα οποία κινούνται με ταχύτητες περίπου 30 χιλιάδων χλμ./ώρα. Τα μεγαλύτερα αντικείμενα αποτελούν και τον μεγάλο πονοκέφαλο των διαστημικών υπηρεσιών αφού αν πέσουν πάνω σε κάποιο εν λειτουργία δορυφόρο, διαστημικό σκάφος ή διαστημικό σταθμό μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ακόμη και μη διορθώσιμες ζημιές.Πρόσφατα το πλήρωμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού υποχρεώθηκε να τον μετακινήσει από το σημείο που βρίσκεται όταν εντοπίστηκε ένα διαστημικό σκουπίδι να κινείται απειλητικά προς τον σταθμό. Πολλοί ειδικοί αναφέρουν ότι αν δεν βρεθεί σύντομα τρόπος να εξαφανίσουμε με κάποιο τρόπο τα διαστημικά σκουπίδια τότε η χωματερή αυτή θα πάρει τέτοιες διαστάσεις που θα εμποδίσει πλέον οποιαδήποτε διαστημική δραστηριότητα του ανθρώπου καθηλώνοντας μας στην Γη.Στο τραπέζι έχουν κατατεθεί πολλές ιδέες και προτάσεις για την καταστροφή των διαστημικών σκουπιδιών. Κάποιες είναι προς το παρόν τουλάχιστον ανεφάρμοστες ενώ κάποιες άλλες ναι μεν είναι λειτουργικές αλλά αφορούν την μεμονωμένη και όχι μαζική καταστροφή διαστημικών σκουπιδιών. Είναι μέθοδοι για την εξουδετέρωση συγκεκριμένων σκουπιδιών που θεωρούνται ή είναι απειλητικά. Ακόμη όμως και για αυτές τους μεμονωμένους στόχους η προσπάθεια σύλληψης και εξουδετέρωσης τους είναι δύσκολη επειδή κινούνται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και επιπλέον είτε έχουν πάρει ακαθόριστα σχήματα είτε περιστρέφονται και έτσι είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να τα πιάσουν οι ρομποτικοί βραχίονες ή όποιο άλλο σύστημα εξουδετέρωσης τους.Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Γιούτα με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Nature» κάνουν λόγο για ρομποτικά συστήματα που θα χρησιμοποιούν περιστρεφόμενους μαγνήτες οι οποίοι θα θέτουν εκτός της τροχιά τους τα διαστημικά σκουπίδια όποιο σχήμα, ταχύτητα ή κίνηση έχουν αυτά. Οι μαγνήτες θα «σπρώχνουν» αυτά τα σκουπίδια είτε προς την γήινη ατμόσφαιρα για να καταστραφούν από την τριβή είτε προς διαστημικές περιοχές μακριά από την Γη.Μάλιστα οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι έχουν βρει τον τρόπο ώστε οι μαγνήτες που προτείνουν να μπορούν να «συλλαμβάνουν» όχι μόνο μεταλλικά αντικείμενα αλλά και μη μεταλλικά που θεωρητικά ένας μαγνήτης δεν μπορεί να αλληλεπιδράσει μαζί τους. Θα πρέπει τώρα βέβαια να βρεθεί εκείνος που θα χρηματοδοτήσει την υλοποίηση αυτής της ιδέας και τη δημιουργία αυτών των μαγνητών για να διαπιστωθεί αν είναι τελικά η λύση που αναζητούμε στο πρόβλημα των διαστημικών σκουπιδιών. https://www.naftemporiki.gr/story/1795317/oi-magnites-isos-katharisoun-ti-xomateri-pou-poliorkei-ti-gi

Αντίστροφη μέτρηση για το δορυφορικό Ίντερνετ ευρείας χρήσεως στην Ελλάδα. Ανοίγει ο δρόμος για τη λειτουργία του δορυφορικού Ίντερνετ ευρείας χρήσεως στην Ελλάδα, με κοινή υπουργική απόφαση που υπέγραψαν ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Θοδωρής Λιβάνιος, κι ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, κατόπιν εισήγησης της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων.Ειδικότερα, η υπ’ αρ.57/ΦΕΚ Β’ 4938/25-10-2021 Κοινή Υπουργική Απόφαση επικαιροποιεί την ειδική διαδικασία για την αδειοδότηση της εγκατάστασης τυποποιημένων κατασκευών κεραιών και θεσπίζει νέο κανονιστικό πλαίσιο για την τοποθέτηση των τυποποιημένων κεραιών που πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας. Οι κεραίες αυτές θα χρησιμοποιούνται από τις εταιρείες προκειμένου να παρέχουν στους καταναλωτές υπηρεσίες Ίντερνετ μέσω δορυφόρου, εξασφαλίζοντας σταθερή σύνδεση σε υψηλές ταχύτητες και χαμηλό χρόνο απόκρισης https://www.naftemporiki.gr/story/1795286/antistrofi-metrisi-gia-to-doruforiko-internet-eureias-xriseos-stin-ellada Χρησιμοποιήστε τα πλήκτρα ← → για να πλοηγηθείτε

Νέο τηλεσκόπιο θα αναζήτησει φιλόξενους στη ζωή πλανήτες στον Άλφα του Κενταύρου Ο Άλφα του Κενταύρου βρίσκεται σε απόσταση 4,3 ετών φωτός από τη Γη και είναι το κοντινότερο αστρικό σύστημα στον Ήλιο. Αποτελείται από δύο άστρα που στο γυμνό μάτι εμφανίζεται ως ένα άστρο. Υπάρχει και ένα τρίτο άστρο λίγο πιο απομακρυσμένο από τα άλλα δύο ο Εγγύτατος του Κενταύρου στον οποίο το 2016 εντοπίστηκε ένας εξωπλανήτης που πιστεύεται ότι είναι βραχώδης και βρίσκεται μάλιστα στην αποκαλούμενη κατοικήσιμη ζώνη του.Τρία χρόνια αργότερα εντοπίστηκε στον Εγγύτατο άλλος ένας πλανήτης που ανήκει στην κατηγορία της υπερ-Γης, έχει δηλαδή μέγεθος μεγαλύτερο κατά 2-4 φορές μεγαλύτερο από αυτό του πλανήτη μας. Πολλοί επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχουν και άλλοι πλανήτες όχι μόνο στον Εγγύτατο αλλά και στα άλλα δύο άστρα του συστήματος. Μάλιστα κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι πλανήτες αυτοί είναι βραχώδεις άρα είναι σίγουρα επισκέψιμοι αν όχι κατοικήσιμοιΟμαδα επιστημόνων με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Σίδνει οργανώνουν την δημιουργία και λειτουργία ενός νέου διαστημικού τηλεσκοπίου που θα έχει ως αποστολή την εξερεύνηση του Άλφα του Κενταύρου για τον εντοπισμό νέων πλανητών εκεί. Το τηλεσκόπιο θα ονομαστεί TOLIMAN που είναι το επίσημο όνομα που έχει δοθεί στο δεύτερο άστρο του συστήματος.Σύμφωνα με τον προγραμματισμό το τηλεσκόπιο θα εκτοξευθεί το 2023 και θα εξερευνήσει την κατοικήσιμη ζώνη των δύο άστρων του Αλφα του Κενταύρου για τον εντοπισμό πλανητών. Αν βρεθούν σε αυτή την περιοχή πλανήτες και είναι βραχώδεις όπως είναι ευνόητο αυξάνεται η πιθανότητα της παρουσίας νερού σε υγρή μορφή στην επιφάνεια τους άρα θα έχουν καλυφθεί δύο βασικές προϋποθέσεις για την παρουσία της ζωής.Αν και το κόστος κατασκευής του τηλεσκοπίου δεν έχει γίνει γνωστό ανακοινώθηκε ότι θα συνδράμουν σε αυτή οικονομικά και υλικοτεχνικά η κυβέρνηση της Αυστραλίας, η NASA και διάφορες εταιρείες και οργανισμοί. «Οι κοντινότεροι αστρικοί μας γείτονες, ο Άλφα του Κενταύρου και ο Εγγύτατος του Κενταύρου φαίνεται ότι είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντες. Η αποστολή TOLIMAN θα είναι ένα τεράστιο βήμα για να διαπιστώσουμε αν υπάρχουν εκεί πλανήτες ικανοί να φιλοξενήσουν ζωή» αναφέρει ο δρ. Πιτ Γουόρντεν, διευθυντής του επιστημονικού προγράμματος Breakthrough Initiatives που οργανώνει έρευνες και μελέτες για την απάντηση των μεγαλύτερων ερωτημάτων του Σύμπαντος και συμμετέχει στην χρηματοδότηση του τηλεσκοπίου. https://www.naftemporiki.gr/story/1802172/neo-tileskopio-tha-anazitisei-filoksenous-sti-zoi-planites-ston-alfa-tou-kentaurou

Το Progress MS-18 προσδέθηκε στη μονάδα Zvezda Σύμφωνα με το ρωσικό πρόγραμμα πτήσεων του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, στις 30 Οκτωβρίου 2021 στις 04:31:19 ώρα Μόσχας, ελλιμενίστηκε το όχημα μεταφοράς φορτίου Progress MS-18. Οι λειτουργίες σύνδεσης και προσάρτησης στη μονάδα σέρβις Zvezda πραγματοποιήθηκαν αυτόματα υπό την επίβλεψη ειδικών από το Κέντρο Ελέγχου Αποστολών του TsNIIMash, την Κύρια Ομάδα Επιχειρησιακού Ελέγχου της Energia Rocket and Space Corporation με το όνομα S.P. Korolev (μέρος της Roscosmos State Corporation) και τα ρωσικά μέλη του πληρώματος του ISS-66, οι κοσμοναύτες της Roscosmos Anton Shkaplerov και Pyotr Dubrov. Το όχημα εκτόξευσης Soyuz-2.1a με το φορτηγό όχημα Progress MS-18 είχε εκτοξευθεί από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ δύο ημέρες νωρίτερα. Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε σε κανονική λειτουργία στις 28 Οκτωβρίου στις 03:00:32 ώρα Μόσχας από το σημείο εκτόξευσης με αριθμό 31 ("Vostok"). Μετά από 528,9 δευτερόλεπτα, το διαστημόπλοιο εκτοξεύτηκε στην τροχιά του στόχου και ανέπτυξε τους ηλιακούς συλλέκτες σύμφωνα με το κυκλόγραμμα πτήσης. Ήταν η 18η ρωσική διαστημική εκτόξευση το 2021. Το διαστημικό «φορτηγό» παρέδωσε φορτία συνολικής μάζας άνω των 2,5 τόνων στον ISS, απαραίτητα για τη διατήρηση της πτήσης του σε επανδρωμένη λειτουργία και την εφαρμογή του ρωσικού προγράμματος επιστημονικής και εφαρμοσμένης έρευνας. Μεταξύ αυτών: 1.490 κιλά διάφορου εξοπλισμού και υλικών, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού πόρων και εργαλείων για δραστηριότητες εκτός οχήματος, ιατρικούς ελέγχους και είδη υγιεινής και υγιεινής, είδη ένδυσης, τυπικές μερίδες τροφίμων και φρέσκα τρόφιμα για το πλήρωμα της 66ης κύριας αποστολής, καθώς και 560 κιλά καυσίμου ανεφοδιασμού, 420 λίτρα πόσιμου νερού στις δεξαμενές του συστήματος Rodnik και 43 κιλά πεπιεσμένου αέρα σε φιάλες μέσων παροχής οξυγόνου. Επιπλέον, ένα συγκρότημα στοχευόμενων φορτίων παραδόθηκε στο σταθμό ως μέρος της υλοποίησης του ρωσικού προγράμματος επιστημονικής και εφαρμοσμένης έρευνας και πειραμάτων: Matryoshka-R - μελέτη της δυναμικής της κατάστασης ακτινοβολίας στην τροχιά και της συσσώρευσης δόσης σε σφαιρικά και ανθρωπόμορφα φαντάσματα. Biomag-M - μελέτη των αλλαγών στις ιδιότητες των βιολογικών αντικειμένων και της δυνατότητας αύξησης της δραστηριότητάς τους υπό συνθήκες θωράκισης μαγνητικού πεδίου υπό την επίδραση των κύριων παραγόντων του διαστήματος. Άσηπτη - ανάπτυξη μεθόδων και τεχνικών μέσων για την παρακολούθηση της στειρότητας του εξοπλισμού. Δομή - διερεύνηση των φυσικών διεργασιών κρυστάλλωσης πρωτεϊνών για τη λήψη τέλειας δομής μονοκρυστάλλων πρωτεϊνών κατάλληλων για δομική ανάλυση ακτίνων Χ και αποκρυπτογράφηση της δομής τους προς το συμφέρον της θεμελιώδης επιστήμης, της ιατρικής και της βιοτεχνολογίας. Photobioreactor - δημιουργία φωτοβιοαντιδραστήρα για διεξαγωγή βιοτεχνολογικών πειραμάτων και λήψη τροφής και οξυγόνου με καλλιέργεια μικροφυκών στη μικροβαρύτητα. Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων της στεγανότητας της άρθρωσης, οι κοσμοναύτες της Roscosmos Anton Shkaplerov και Pyotr Dubrov θα ανοίξουν τις καταπακτές μεταφοράς και θα πραγματοποιήσουν τις τελικές εργασίες για την αποσυναρμολόγηση του μηχανισμού σύνδεσης, τη μεταφορά του συστήματος τροφοδοσίας Progress σε συνδυασμένη ισχύ και τον ναφθαλισμό του φορτηγού πλοίου . Σύμφωνα με το σχέδιο, το πλοίο θα παραμείνει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μέχρι την άνοιξη του 2022. Το Progress MS είναι ένα ρωσικό διαστημόπλοιο αυτόματης μεταφοράς. Αποτελεί μέρος της οικογένειας φορτηγών πλοίων Progress, τα οποία δημιουργήθηκαν ειδικά για την εξυπηρέτηση τροχιακών σταθμών. Χρησιμοποιείται για την παράδοση φορτίου στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, καθώς και για τη διόρθωση της τροχιάς του. Ο προγραμματιστής και κατασκευαστής της νέας τροποποίησης "Progress MS" - Rocket and Space Corporation "Energia" με το όνομα S.P. Korolev (μέρος της Roscosmos State Corporation). Το διαστημόπλοιο Progress MS έχει τρία διαμερίσματα: ένα διαμέρισμα φορτίου (για αποθήκευση ξηρού φορτίου και νερού), ένα διαμέρισμα οργάνων και συναρμολόγησης και ένα διαμέρισμα για εξαρτήματα ανεφοδιασμού (για την παράδοση καυσίμου στο σταθμό). Μήκος - 7,2 μ., μέγιστη διάμετρος - 2,72 μ., βάρος εκτόξευσης - περίπου 7,3 τόνοι Μπορεί να πάρει ωφέλιμο φορτίο βάρους περίπου 2,6 τόνων. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_10-30.html

Το Διαστημόπλοιο "Progress MS-18" στο δρόμο προς τον ISS Σύμφωνα με το εγκεκριμένο ρωσικό πρόγραμμα πτήσεων προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σήμερα, 28 Οκτωβρίου 2021, στις 03:00:32 ώρα Μόσχας, ο πύραυλος φορέας Soyuz εκτοξεύτηκε επιτυχώς από τον εκτοξευτή Νο. 6 της τοποθεσίας Νο. 31 (Βοστόκ) του κοσμοδρομίου Baikonur -2.1а "με το όχημα μεταφοράς φορτίου" Progress MS-18 ". Μετά από 8 λεπτά 48 δευτερόλεπτα, καταγράφηκε ο διαχωρισμός του διαστημικού σκάφους και το τρίτο στάδιο του φορέα και στη συνέχεια άνοιξαν τα ηλιακά πάνελ και οι κεραίες. Οι ειδικοί της κύριας επιχειρησιακής ομάδας για τον έλεγχο πτήσεων του ρωσικού τμήματος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (Rocket and Space Corporation Energia με το όνομα SP Korolev, μέρος της State Corporation Roscosmos) ξεκίνησαν τον έλεγχο πτήσης. Σύμφωνα με τηλεμετρικές πληροφορίες που έλαβε το Κεντρικό Κέντρο Πληροφοριών της Κρατικής Εταιρείας Roscosmos, ο πύραυλος σε κανονική λειτουργία έβαλε το ρωσικό διαστημόπλοιο σε τροχιά στόχο με τις ακόλουθες παραμέτρους: περίοδος κυκλοφορίας - 88,54 λεπτά; τροχιακή κλίση - 51,67 μοίρες. ελάχιστο τροχιακό υψόμετρο - 193,04 km. το μέγιστο τροχιακό υψόμετρο είναι 240,57 km. Η αυτόνομη πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το τυπικό πρόγραμμα των δύο ημερών και η σύνδεση στο συνολικό διαμέρισμα της μονάδας εξυπηρέτησης Zvezda του ρωσικού τμήματος έχει προγραμματιστεί για τις 30 Οκτωβρίου 2021 στις 04:34 ώρα Μόσχας (± 3 λεπτά). Η σύνδεση σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί αυτόματα υπό τον έλεγχο ειδικών από το Κέντρο Ελέγχου Αποστολής της Περιφέρειας της Μόσχας TsNIIMash (μέρος του Roscosmos) και των ρωσικών μελών του πληρώματος των κοσμοναυτών ISS-66 Expedition - Roscosmos Anton Shkaplerov και Pyotr Dubrov. Το νέο πλοίο θα παραδώσει περίπου 1.490 κιλά διαφόρων ειδών εξοπλισμού και υλικών, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού πόρων και εργαλείων για δραστηριότητες εκτός οχημάτων στο πλαίσιο του ρωσικού προγράμματος, ιατρικό έλεγχο και είδη υγιεινής και υγιεινής, είδη ένδυσης, μερίδες τροφίμων και φρέσκα τρόφιμα για το πλήρωμα του 66ου μήκους -πρόθεσμη αποστολή καθώς και συσκευασία για τα ακόλουθα επιστημονικά διαστημικά πειράματα: "Matryoshka-R", "Biomag-M", "Aseptic", "Structure" και "Photobioreactor". Επιπλέον, μεταφέρει 560 κιλά καυσίμου ανεφοδιασμού, 420 λίτρα πόσιμου νερού στις δεξαμενές Rodnik και 43 κιλά πεπιεσμένου αέρα στους κυλίνδρους παροχής οξυγόνου. Σε σχέση με τον εορτασμό της 800ης επετείου του Νίζνι Νόβγκοροντ το 2021, καθώς και στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της κρατικής εταιρείας Roscosmos και της κυβέρνησης της Περιφέρειας του Νίζνι Νόβγκοροντ, αυτός ο πύραυλος έχει επισημανθεί με τα σύμβολα του εορτασμού αυτής της εκδήλωσης. Επιπλέον, στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της κρατικής εταιρείας Roscosmos και της Δημόσιας Ανώνυμης Εταιρείας Sberbank της Ρωσίας, το λογότυπο SBER εφαρμόστηκε στα πτερύγια του head fairing προς τιμή της 180ης επετείου της SberBank, η οποία θα εορταστεί τον Νοέμβριο. 12. Το όχημα εκτόξευσης Soyuz-2.1a είναι ένας πύραυλος μεσαίας κλάσης τριών σταδίων, ο οποίος είναι μια τροποποιημένη έκδοση (στάδιο εκσυγχρονισμού - 1a) του οχήματος εκτόξευσης Soyuz-U. Σχεδιασμένο για να υποστηρίζει εκτοξεύσεις στρατιωτικών, εθνικών και κοινωνικών διαστημοπλοίων. Το όχημα εκτόξευσης σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε στο Progress Rocket and Space Center (Samara, μέρος της Roscosmos State Corporation). Είναι εξοπλισμένο με νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχου, κοινό και για τα τρία στάδια, καθώς και νέο ψηφιακό σύστημα μέτρησης ραδιοτηλεμετρίας. Η εγκατάσταση ενός ψηφιακού συστήματος ελέγχου στο όχημα εκτόξευσης Soyuz-2 αύξησε την ακρίβεια εκτόξευσης, τη σταθερότητα και τον έλεγχο του οχήματος εκτόξευσης και κατέστησε δυνατή τη χρήση μεγάλων φέρινγκ. Όλοι οι κινητήρες του οχήματος εκτόξευσης λειτούργησαν στην κανονική λειτουργία, συμπεριλαμβανομένων των κινητήρων της οικογένειας RD-107/108 του πρώτου και του δεύτερου σταδίου, που αναπτύχθηκαν στην Επιστημονική και Παραγωγική Ένωση "Energomash" που ονομάστηκε από τον ακαδημαϊκό V.P. Το Glushko (μέρος του Roskosmos) και ο κινητήρας τρίτου σταδίου RD-0110, που δημιουργήθηκε στο κέντρο κατασκευής πυραυλοκινητήρων Voronezh (επίσης επιχείρηση Roscosmos). https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_10-28.html

Το πλοίο "Progress M-UM" έχει περάσει δοκιμές κενού. Στο κοσμοδρόμιο Baikonur, ολοκληρώθηκε ο έλεγχος διαρροής της μονάδας μεταφοράς φορτίου Progress M-UM (TGKM) με την κομβική μονάδα Prichal (UM) στον θάλαμο κενού του κτιρίου συναρμολόγησης και δοκιμών της τοποθεσίας 254. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα εργασίας, οι ειδικοί της RSC Energia και του κέντρου συμπιεστών Yuzhny πραγματοποίησαν έναν κύκλο δοκιμών πνευματικού κενού του Progress M-UM TGCM, ο οποίος συνεχιζόταν από τις 26 Οκτωβρίου. Ο αυτοματοποιημένος έλεγχος των υψηλών απαιτήσεων για τη στεγανότητα των διαμερισμάτων και των εποχούμενων συστημάτων του πλοίου σε συνθήκες εδάφους πέρασε χωρίς σχόλια. Σήμερα το TGKM Progress M-UM μεταφέρθηκε πίσω στο τεχνικό συγκρότημα και εγκαταστάθηκε στο δυναμικό περίπτερο για περαιτέρω προετοιμασία πριν από την πτήση. H Universal κομβική μονάδα "Prichal" που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από την RSC Energia im. S.P. Ο Korolev προορίζεται να επεκτείνει τις τεχνικές και επιχειρησιακές δυνατότητες του ISS Russian Segment. Η εκτόξευση του Prichal UM ως μέρος του Progress M-UM TGKM που χρησιμοποιεί το όχημα εκτόξευσης Soyuz-2.1b έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του 2021. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_10-28_1.html

Καλλιέργειες βακτηρίων στον Άρη θα παράγουν καύσιμα για πυραύλους. Η ανθρωπότητα ετοιμάζεται πυρετωδώς να ταξιδέψει στον Άρη. Ο Ελον Μασκ έχει δηλώσει ότι η διαστημική του εταιρεία, η Space X, θα πραγματοποιήσει την πρώτη το αργότερο μέχρι το τέλος της δεκαετίας και στόχος είναι αυτή να γίνει γύρω στο 2025. Ο αμερικανός μεγιστάνας έχει επίσης πει ότι αν η αποστολή αποδειχθεί επιτυχής η εταιρεία του θα πραγματοποιεί ασταμάτητα πτήσεις στον Άρη ώστε μέχρι το 2050 να έχει δημιουργηθεί εκεί μια αποικία άνω του ενός εκατ. ανθρώπων. Η NASA από την πλευρά της σχεδιάζει την δική της επανδρωμένη αποστολή με πιο προσεκτικά βήματα και σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες αυτή η αποστολή δεν θα πραγματοποιηθεί νωρίτερα από το 2035. Τα ζητήματα που έχουν να λύσουν οι διαστημικές εταιρείες και οι επιστήμονες για ένα τέτοιο ταξίδι είναι πολλά και πολυσύνθετα. Η ασφαλής μετάβαση και επιστροφή των επιβατών, η διατροφή τους στο ταξίδι, οι συνθήκες παραμονής στον Άρη είναι ορισμένα από τα ζητήματα που πρέπει να βρουν λύσεις οι επιστήμονες. Αν τελικά καταφέρουμε να φτάσουμε στον Κόκκινο Πλανήτη και αρχίσουν να δημιουργούνται οι πρώτες βάσεις και αργότερα ίσως κάποιες αποικίες ένα κρίσιμο για πολλούς λόγους ζήτημα είναι αυτό των προμηθειών και ειδικά των καυσίμων που θα χρειάζονται οι πύραυλοι και τα διαστημικά σκάφη για να εκτοξευθούν από την επιφάνεια του. Όπως είναι ευνόητο η μεταφορά καυσίμων από την Γη θα είναι μια δύσκολη, χρονοβόρος και υψηλού κόστους διαδικασία. Η NASA υπολογίζει ότι με τα σημερινά δεδομένα η μεταφορά στον Άρη 30 τόνων μεθανίου και υγρού οξυγόνου για να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα θα κοστίζει οκτώ δισ. δολάρια. Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Nature Communications» ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Τζόρτζια στις ΗΠΑ προτείνουν μια νέα επαναστατική μέθοδο για την παραγωγή καυσίμων στον Άρη ώστε να μην απαιτείται η μεταφορά τους από τη Γη. Οι ερευνητές κάνουν λόγο για τεράστιους φωτοβιοαντιδραστήρες που θα εγκατασταθούν στον Άρη. Η συνολική εγκατάσταση στην οποία θα λειτουργεί ένας τέτοιος αντιδραστήρας θα έχει έκταση παρόμοια με αυτή ενός ποδοσφαιρικού γηπέδου. Χρησιμοποιώντας το ηλιακό φως και το διοξείδιο του άνθρακα (που αφθονεί στην ατμόσφαιρα αλλά και το έδαφος του Άρη) θα καταστεί μέσω των αντιδραστήρων εφικτή η ανάπτυξη βακτηρίων τα οποία θα μπορούν στη συνέχεια να «μεταμορφωθούν» σε καύσιμα. Πιο συγκεκριμένα οι ερευνητές κάνουν λόγο για παραγωγή κυανοβακτηρίων που θα παράγουν σάκχαρα. Ένα γενετικά τροποποιημένο βακτήριο E.coli (ένα βακτήριο που ζει στο πεπτικό σύστημα του ανθρώπου) θα μετατρέπει τα σάκχαρα σε καύσιμα για πυραύλους και άλλα οχήματα. Σύμφωνα με τους ερευνητές η μέθοδος αυτή θα μπορεί να παράγει δεκάδες τόνους καθαρού οξυγόνου και η επεξεργασία του θα δημιουργεί την χημική ουσία 2,3-βουτανεδιόλη. Η ουσία αυτή χρησιμοποιείται για τη δημιουργία πολυμερών υλικών τα οποία με τη σειρά τους χρησιμοποιούνται στην παραγωγή συνθετικών ελαστικών προϊόντων. Κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε σκεφτεί την αξιοποίηση της συγκεκριμένης χημικής ουσίας ως καυσίμου αλλά οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι μπορεί να παραχθεί μαζικά στον Άρη και να λειτουργήσει ως καύσιμο. Σύμφωνα με τους ερευνητές οι ατμοσφαιρικές συνθήκες του Άρη είναι τέτοιες που απαιτούν πολύ λιγότερη ενέργεια από τους πυραύλους για να εκτοξευτούν σε σχέση με τη Γη. Αυτό όπως λένε επιτρέπει στους επιστήμονες να σκεφτούν διάφορες επιλογές για τη δημιουργία και χρήση καυσίμων στον Κόκκινο Πλανήτη που στη Γη δεν θα λειτουργούσαν αλλά εκεί μπορούν να αποδειχθούν πολύ αποτελεσματικές. https://www.naftemporiki.gr/story/1793984/kalliergeies-baktirion-ston-ari-tha-paragoun-kausima-gia-puraulous

Βγήκαν από την «φθινοπωρινή νάρκη» το drone και το ρόβερ στον Άρη. Την 14η πτήση του πραγματοποίησε με επιτυχία το Ingenuity, το drone που έχει στείλει η NASA στον Άρη. Το drone ξεκίνησε τις πτήσεις του τον περασμένο Απρίλιο και σύμφωνα με τον προγραμματισμό θα πραγματοποιούσε μάξιμουμ πέντε πτήσεις σε χρονικό διάστημα περίπου ενός μήνα. Επτά μήνες μετά το drone συνεχίζει ακάθεκτο την δράση του προκαλώντας ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα για πολλούς λόγους. Το drone είχε καθηλωθεί στο έδαφος για περίπου δύο μήνες εξαιτίας ατμοσφαιρικών εποχιακών μεταβολών που συμβαίνουν αυτή την χρονική περίοδο στον Άρη. Σύμφωνα με τους ειδικούς αυτές οι ατμοσφαιρικές μεταβολές αλλάζουν την πυκνότητα του αέρα με τρόπο τέτοιο που καθιστούν δύσκολη ως και απαγορευτική την λειτουργία των ελίκων με τους οποίους κινείται το Ingenuity. Επειδή το drone ήταν προγραμματισμένο να λειτουργήσει για περίπου ένα μήνα ο σχεδιασμός του δεν έλαβε υπόψη του τις εποχιακές αλλαγές και τις ατμοσφαιρικές μεταβολές στον Άρη. Ταυτόχρονα το Perseverance, το ρόβερ που μετέφερε το drone στον Άρη και αποτελεί το πιο εξελιγμένο ρομποτικό εξερευνητή που έχουμε στείλει στον Άρη, βρισκόταν σε συνθήκες μπλακ άουτ για δύο εβδομάδες εξαιτίας της θέσης που βρισκόταν κατά την τροχιά του κίνηση ο Άρης η οποία εμπόδιζε την επικοινωνία με το κέντρο ελέγχου της αποστολής στη Γη. Η επικοινωνία αποκαταστάθηκε και το ρόβερ άρχισε και πάλι να δραστηριοποιείται και έστειλε τις πρώτες νέες εικόνες από την περιοχή που εξερευνά οι οποίες είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Κάποιες από αυτές τις εικόνες δείχνουν με λεπτομέρεια πολλά πετρώματα τα οποία θα μελετήσουν οι επιστήμονες της NASA για να βρουν κάποιο υποψήφιο για να συλλέξει από αυτό δείγματα το Perseverance. Τα δείγματα που συλλέγει το ρόβερ αποθηκεύονται σε ειδικά δοχεία και θα επιστρέψουν για μελέτη στη Γη με επόμενες προγραμματισμένες αποστολές στον Άρη. https://www.naftemporiki.gr/story/1794163/bgikan-apo-tin-fthinoporini-narki-to-drone-kai-to-rober-ston-ari

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα βρίσκεται στα βάθη του Δία. Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα είναι μια περιοχή υψηλών πιέσεων, ένα βαρομετρικό υψηλό σύστημα, στην ατμόσφαιρα του Δία που συντηρεί μια αντικυκλωνική θύελλα, τη μεγαλύτερη σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα. Το φαινόμενο παρατηρείται προσεκτικά από το 1830 αλλά όλα τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν ότι δημιουργήθηκε 100-200 έτη νωρίτερα. Έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες μελέτες για τα χαρακτηριστικά αλλά και τους μηχανισμούς αυτής της κολοσσιαίας καταιγίδας η έκταση της οποίας αυξομειώνεται. Κάποια στιγμή είχε φτάσει σε έκταση τα 40 χιλιάδες χλμ. ενώ σήμερα έχει υποχωρήσει στα 16 χιλιάδες χλμ. Το σκάφος της αποστολής Juno της NASA που εξερευνά το σύστημα του Δία (τον πλανήτη και τους δεκάδες δορυφόρους του) συνέλεξε νέα στοιχεία για την Ερυθρά Κηλίδα που προκαλούν μεγάλο ενδιαφέρον. Όπως φαίνεται η τρομερή θύελλα ξεκινά από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας του Δία και φτάνει σε βάθος 350-500 χλμ. Η ανακάλυψη προκάλεσε έκπληξη στην επιστημονική κοινότητα αφού η θύελλα έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος από ότι πιστευόταν μέχρι σήμερα. «Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα είναι τόσο μεγάλη ώστε μέσα της χωράει η Γη. Δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα. Τα ακραία φαινόμενα όπως αυτό προκαλούν πάντοτε το ενδιαφέρον αλλά είναι πολλές φορές και ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Αποτελεί επιστημονικό μυστήριο το πώς μια καταιγίδα μπορεί να έχει τέτοια έκταση και να ταυτόχρονα να έχει τόσο μεγάλη διάρκεια. Ο Δίας λειτουργεί με παράξενους τρόπους και η αποστολή Juno είναι η πρώτη που καταφέρνει να δει τι συμβαίνει στο εσωτερικό του.» αναφέρουν οι ερευνητές που δημοσιεύουν τα αποτελέσματα της μελέτης των δεδομένων που έστειλε το σκάφος της αποστολής Juno στην επιθεώρηση «Science». https://www.naftemporiki.gr/story/1794441/i-megali-eruthra-kilida-brisketai-sta-bathi-tou-dia

Η Γη ετοιμάζεται να υποδεχτεί μεγάλη ηλιακή έκλαμψη. Ο Ήλιος εξέπεμψε μια ηλιακή έκλαμψη την Πέμπτη, η οποία έγινε αντιληπτή από το Παρατηρητήριο Ηλιακής Δυναμικής (SDO) της NASA. Τα ηλιακά φορτισμένα σωματίδια από την έκλαμψη και τη συνοδευτική στεμματική έκρηξη μάζας αναμένεται να πλήξουν τη Γη σήμερα ή το Σαββατοκύριακο, κάτι που μπορεί να προκαλέσει θεαματικό σέλας στις βόρειες αρκτικές περιοχές ή και να επηρεάσει τις δορυφορικές επικοινωνίες. Οι εκλάμψεις αυτές είναι ισχυρές εκρήξεις ακτινοβολίας, η οποία δεν μπορεί να διαπεράσει την ατμόσφαιρα και να βλάψει τους ανθρώπους, αλλά - αν είναι αρκετά ισχυρή όπως η συγκεκριμένη - είναι δυνατό να προκαλέσει ατμοσφαιρική διαταραχή, δηλαδή στον διαστημικό «καιρό» και κατ' επέκταση προβλήματα στο στρώμα όπου «ταξιδεύουν» τα σήματα GPS και επικοινωνιών. Η έκλαμψη της Πέμπτης ήταν ισχύος Χ1 (η Χ είναι η πιο ισχυρή κατηγορία εκλάμψεων, με τις Χ2 να έχουν διπλάσια ένταση από τις Χ1, τις Χ3 διπλάσια από τις Χ2 κλπ). Οι πιο ασθενείς εκλάμψεις είναι της κατηγορίας C, ενώ οι ενδιάμεσες της κατηγορίας Μ. Οι εκλάμψεις μπορεί να συνοδεύονται από στεμματικές εκρήξεις ηλιακής μάζας, πολύ φορτισμένων σωματιδίων τα οποία ταξιδεύουν στο διάστημα με τεράστιες ταχύτητες. Η έκλαμψη της Πέμπτης προήλθε από μια ενεργή ηλιακή κηλίδα (AR2887) στο κέντρο του Ήλιου, η οποία "βλέπει" προς τη Γη. Ο Ήλιος βρίσκεται στην αρχική φάση του τρέχοντος κύκλου της δραστηριότητας του, που κάθε φορά διαρκεί περίπου 11 χρόνια. Ο τωρινός κύκλος άρχισε το Δεκέμβριο του 2019. https://www.naftemporiki.gr/story/1794415/i-gi-etoimazetai-na-upodextei-megali-iliaki-eklampsi

Ο «Γκοτζίλα» του γαλαξία μας είναι εργοστάσιο παραγωγής νέων άστρων. Σε απόσταση 7,800 ετών φωτός από εμάς στον αστερισμό του Τοξότη βρίσκεται το νεφέλωμα W33 που αποτελεί ένα κοσμικό μαιευτήριο, ένα εργοστάσιο παραγωγής νέων άστρων. Το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer που δεν λειτουργεί πλέον είχε καταγράψει ορισμένες εικόνες του νεφελώματος. Ρόμπερτ Χαρτ, αστρονόμος του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (Caltech) αποφάσισε να ρίξει μια πιο προσεκτική ματιά σε αυτές τις εικόνες και να τις μεγεθύνει για να δει καλύτερα το νεφέλωμα. Η δομή και οι περιοχές του σχηματίζουν όπως αναφέρει ο Χαρτ την εικόνα του... Γκοτζίλα, του μυθολογικού ιαπωνικού τέρατος. Μάλιστα η NASA έκανε τη σχετική επεξεργασία της εικόνας και παρουσιάζει το νεφέλωμα όπως το οραματίστηκε ο αμερικανός αστρονόμος. «Δεν αναζητούσα τέρατα. Απλά έτυχε να ρίξω μια ματιά σε μια περιοχή του ουρανού που μάλιστα έχω εξετάσει πολλές φορές στο παρελθόν αλλά ποτέ δεν είχα κάνει πιο λεπτομερή έρευνα και δεν είχα ζουμάρει σε αυτή. Κάποιες φορές αν απλά απομονώσεις μια περιοχή θα εμφανισθεί οπτικά κάτι που δεν φαινόταν προηγουμένως. Το σχήμα του νεφελώματος μου έφερε αμέσως στο νου τον Γκοτζίλα» αναφέρει ο Ρόμπερτ Χαρτ. https://www.naftemporiki.gr/story/1794171/o-gkotzila-tou-galaksia-mas-einai-ergostasio-paragogis-neon-astron

Το Soyuz MS-20 πέρασε δοκιμές σε ανηχοϊκό θάλαμο. Στο κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ, συνεχίζεται η προετοιμασία πριν από την πτήση του επανδρωμένου διαστημικού σκάφους μεταφοράς Soyuz MS-20 (TPK). Σήμερα, σύμφωνα με το πρόγραμμα πριν από την πτήση, πραγματοποιήθηκε κύκλος αυτόνομων δοκιμών του πλοίου στον ανηχοϊκό θάλαμο (BEC) του κτιρίου συναρμολόγησης και δοκιμών της τοποθεσίας 254. Ειδικοί από την RSC Energia και το Yuzhny CS πραγματοποίησαν επιχειρήσεις για να ελέγξουν τη λειτουργία του ραδιοεξοπλισμού Kurs-NA, ο οποίος εξασφαλίζει το ραντεβού και τη σύνδεση του Soyuz MS-20 TPK με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Ο ανηχοϊκός θάλαμος είναι ένας εξειδικευμένος χώρος καλυμμένος με ραδιοαπορροφητικό υλικό για την προσομοίωση των διαστημικών συνθηκών για επίγειες δοκιμές της λειτουργίας των ενσωματωμένων ραδιοσυστημάτων των οχημάτων μεταφοράς Progress MS και Soyuz MS. Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών στο BEC, το πλοίο εγκαταστάθηκε στο δυναμικό περίπτερο του κτιρίου συναρμολόγησης και δοκιμών για να συνεχιστεί η προετοιμασία πριν από την εκτόξευση. Η εκτόξευση του πυραύλου φορέα Soyuz-2.1a με το επανδρωμένο διαστημόπλοιο Soyuz MS-20 έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2021. Η πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα διαρκέσει 12 ημέρες βάσει σύμβασης με την Space Adventures. Ο διοικητής του πρώτου πληρώματος είναι ο κοσμοναύτης της Roscosmos Alexander Misurkin και ο Yusaku Maezawa, Πρόεδρος της εταιρείας Start Today, και ο Yozo Hirano, προσωπικός βοηθός του Yusaku Maezawa, διορίστηκαν στο κύριο πλήρωμα. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_10-27.html

Το φορτηγό πλοίο Progress MS-21 έφτασε στο Μπαϊκονούρ Το όχημα μεταφοράς φορτίου Progress MS-21 (TGC) παραδόθηκε στο τεχνικό συγκρότημα του κοσμοδρομίου Baikonur για εκπαίδευση ρουτίνας σύμφωνα με το πρόγραμμα του προγράμματος υποστήριξης μεταφορών για το ρωσικό τμήμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS RS). Τους τελευταίους τρεις μήνες, η Progress MS-21 TGC ολοκλήρωσε πλήρως το πρόγραμμα των δοκιμών εργοστασιακού ελέγχου στην RSC Energia με το όνομα S.P. Κορόλεφ και στις 18 Οκτωβρίου 2021 στάλθηκε στο κοσμοδρόμιο. Σήμερα το πρωί, στο κτίριο συναρμολόγησης και δοκιμών του εργοταξίου 254, το πλοίο εκφορτώθηκε και εγκαταστάθηκε στο χώρο εργασίας για τη διαδικασία αποδοχής και περαιτέρω συντήρησης. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο των εισερχόμενων εργασιών ελέγχου, οι ειδικοί της RSC Energia πραγματοποίησαν εξωτερική εξέταση του προϊόντος και έλεγξαν τη λειτουργία των μηχανισμών ανοίγματος των ηλιακών συλλεκτών. Το TGK Progress MS-21 θα βρίσκεται σε λειτουργία αποθήκευσης μέχρι την έναρξη της άμεσης προετοιμασίας για εκτόξευση. Η εκτόξευση του πυραύλου φορέα Soyuz-2.1a με το διαστημόπλοιο Progress MS-21 στο πλαίσιο του προγράμματος της 82ης αποστολής ανεφοδιασμού του ISS RS έχει προγραμματιστεί για το προσεχές φθινόπωρο. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_10-26.html

Ο βαθύτερος σεισμός στη Γη προκαλεί έκπληξη και προβληματισμό. Η πιο σεισμογενής χώρα στον κόσμο, η Ιαπωνία, με περίπου 1500 σεισμούς ετησίως είναι φυσικά και η περιοχή που αποτελεί μόνιμο στόχο παρατήρησης και μελέτης των σεισμολόγων παγκοσμίως. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνα μελετώντας δεδομένα από ένα δίκτυο σεισμογράφων της Ιαπωνίας διαπίστωσαν ότι ένας σεισμός που συνέβη εκεί το 2015 εκδηλώθηκε στο μεγαλύτερο βάθος που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Ο σεισμός είχε εκδηλωθεί στον υποθαλάσσιο χώρο του ιαπωνικού νησιωτικού αρχιπελάγους Ogasawara που αποτελείται από περίπου 30 υποτροπικά και τροπικά νησιά. Ήταν ένας σεισμός της τάξης των 7,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και οι σεισμολόγοι είχαν από τότε κάνει την εκτίμηση ότι ο σεισμός αυτός είχε εκδηλωθεί σε πολύ μεγαλύτερο βάθος από αυτό που συνήθως εκδηλώνονται οι σεισμοί. Κάποιες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για σεισμό που είχε εκδηλωθεί εκατοντάδες χλμ. κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας. Με δημοσίευση τους στην επιθεώρηση «Geophysical Journal Letters» οι ερευνητές αναφέρουν ότι στην ακολουθία των μετασεισμών του κυρίως σεισμού υπήρξε και ένας σεισμός που συνέβη σε βάθος 751 χλμ. που είναι το βαθύτερο σημείο που έχει καταγραφεί ποτέ σεισμός μέχρι σήμερα. Το εύρημα είναι εντυπωσιακό αφού οι επιστήμονες πίστευαν μέχρι σήμερα ότι σε αυτό το βάθος η πιθανότητα εκδήλωσης ενός σεισμού είναι «απίθανη ως αδύνατη». Οι περισσότεροι σεισμοί εκδηλώνονται στον φλοιό της Γης και στα ανώτερα στρώματα του μανδύα αλλά σε κάθε περίπτωση σε βάθη μερικών δεκάδων χλμ. κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη. Ορισμένοι επιστήμονες εξακολουθούν να είναι δύσπιστοι και ζητούν περαιτέρω έρευνες και αναλύσεις των δεδομένων για να επιβεβαιωθούν τα όσα αναφέρονται στην νέα μελέτη. Αν πάντως αυτό συμβεί αυτό σημαίνει ότι δημιουργείται μια νέα κατάσταση στον τομέα της σεισμολογίας αφού φαίνεται ότι οι μηχανισμοί πρόκλησης σεισμών είναι «εγκατεστημένοι» σε μη αναμενόμενες περιοχές του πλανήτη που βρίσκονται σε πολύ μεγάλα βάθη και χρειάζονται νέες έρευνες για διαπιστωθεί τι συμβαίνει εκεί. https://www.naftemporiki.gr/story/1793788/o-bathuteros-seismos-sti-gi-prokalei-ekpliksi-kai-problimatismo

«Θέλουμε να κοιτάξουμε το αόρατο» Λίγο µετά την εμφάνιση του φαντάσματος του πατέρα του Αμλετ, ο τελευταίος λέει στον Οράτιο, σε μία από τις πιο πολυσυζητημένες αποστροφές του έργου: «Η γη κι ο ουρανός, Οράτιε, βρίθει από πράγματα που δεν μπορεί ούτε να ονειρευτεί η φιλοσοφία μας. Ο Γάλλος αστροφυσικός Νταβίντ Ελμπάζ θα συμφωνούσε με τον μελαγχολικό Δανό πρίγκιπα. Καθισμένος απέναντί μου, στο ωραιότατο βιβλιοπωλείο των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ), στην οδό Θουκυδίδου, γελάει εύκολα μιλώντας αγγλικά με φίνα γαλλική προφορά και παρά την επιστημονική του κατάρτιση (είναι ειδικός στον σχηματισμό και στην εξέλιξη των γαλαξιών, διευθυντής ερευνών στο Τμήμα Αστροφυσικής της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας και Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας της Γαλλίας, καθώς επίσης επιστημονικός σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος) δεν διστάζει να μιλάει με αναφορές στην ποπ κουλτούρα. Η «Επαφή» είναι μία από τις αγαπημένες του ταινίες, το «Interstellar» («Με μερικά επεισόδια του “Σταρ Τρεκ” έχω ένα πρόβλημα»), αλλά και ο «Νευρικός εραστής» του Γούντι Αλεν: στο βιβλίο του «Αναζητώντας το αόρατο σύμπαν. Σκοτεινή ύλη, σκοτεινή ενέργεια, μαύρες τρύπες» (εκδ. ΠΕΚ), για το οποίο μίλησε την περασμένη Τρίτη στο Γαλλικό Ινστιτούτο, αναφέρεται στο επεισόδιο όπου ο μικρός Αλβι Σίνγκερ έπαψε να κάνει τα μαθήματά του επειδή κάπου διάβασε ότι «το σύμπαν διαστέλλεται», άρα κάποτε θα διαλυθεί. «Εσύ είσαι στο Μπρούκλιν!» του φωνάζει η μητέρα του, «το Μπρούκλιν ΔΕΝ διαστέλλεται». Ο Ελμπάζ κατανοεί την παιδική αγωνία του Αλβι. Το σύμπαν όντως διαστέλλεται και μέσα σε αυτή τη μυστηριώδη, αέναη διαστολή του φαίνεται πως περιέχει μερικές πολύ αλλόκοτες ιδιότητες ή αντικείμενα: τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια και τις μαύρες τρύπες. Oλα μαύρα, άγνωστα και σκοτεινά. Το βιβλίο του Ελμπάζ (μέγας εκλαϊκευτής της επιστήμης όντας συγγραφέας μυθοπλαστικών αφηγήσεων που εκκινούν από θέματα της αστροφυσικής – μία από αυτές θα μεταφερθεί στο σινεμά προσεχώς) πρέπει να είναι το μόνο που μελετά κάτω από την ίδια στέγη το προαναφερθέν κοσμολογικό τρίο του σκότους. Για να το εξηγήσω όσο πιο απλά γίνεται (και για να το καταλάβω και εγώ ο ίδιος): η συνολική ύλη σύμπαντος περιέχει 4,9% συνηθισμένη ύλη, 26,8% σκοτεινή ύλη και 68,3% σκοτεινή ενέργεια. Αυτό μας φέρνει μπροστά σε μια εξαιρετικά δυσάρεστη συνειδητοποίηση: το ορατό σύμπαν, με τη συνηθισμένη, απτή ύλη, δεν καλύπτει ούτε το 5%. Με άλλα λόγια, το σύμπαν είναι, εν πολλοίς, αόρατο. Και το χειρότερο; Δεν ξέρουμε τι ακριβώς είναι ούτε η σκοτεινή ύλη ούτε και η σκοτεινή ενέργεια, πέρα από το ότι η πρώτη κρατάει «δεμένους» τους γαλαξίες μεταξύ τους, ενώ η δεύτερη συμβάλλει καθοριστικά στη διαστολή του σύμπαντος που ξεκίνησε με τη Μεγάλη Εκρηξη. Oι μαύρες τρύπες Δεν έχουμε όμως τελειώσει: υπάρχουν και οι μαύρες τρύπες, αυτές οι κοσμολογικές δίνες, λείψανα μεγάλων αστέρων, «ρωγμές» στην υφή του χωρόχρονου με αδιανόητη βαρυτική ισχύ, τέτοια που ούτε το φως δεν μπορεί να τους ξεφύγει. Οι μαύρες τρύπες δεν αποτελούνται από ύλη αλλά από «χώρο και χρόνο που έχουν περιπέσει σε περιδίνηση». Στο κέντρο τους υποτίθεται ότι φωλιάζει ένα σημείο άπειρης πυκνότητας, η ανωμαλία (singularity) όπου οι γνωστοί νόμοι της φυσικής καταρρέουν, ενώ ένα νοητό όριό της είναι ο περίφημος «ορίζοντας γεγονότων»: πέρα από αυτό το σημείο χωρίς επιστροφή, τα γεγονότα όπως τα ξέρουμε στο γνωστό σύμπαν παύουν να ισχύουν. Δεν είναι απλώς ποιητική έκφραση ότι είμαστε καμωμένοι από τα άστρα. Οντως προερχόμαστε από τις δονήσεις του νεογέννητου σύμπαντος. Ο Γάλλος αστροφυσικός με το ζεστό χαμόγελο ξέρει λοιπόν τι λέει ο Αμλετ. Οταν τον ρωτώ αν συμφωνεί με τη θεωρία που θέλει την αινιγματική σκοτεινή ύλη να αποτελεί ίχνος ενός παράλληλου σύμπαντος, πίνοντας το τσάι του, συγκατανεύει. «Πράγματι, θα μπορούσε η σκοτεινή ύλη να είναι ένα αποτύπωμα άλλων διαστάσεων. Σύμφωνα με τη Θεωρία των Χορδών, υπάρχουν συνολικά έντεκα διαστάσεις, οι οποίες όμως είναι μικροσκοπικές και κουλουριασμένες. Φανταστείτε όμως διαστάσεις σε μια μακροκλίμακα που βρίσκονται παράλληλα με εμάς. Ηθελα να πω, δεν είναι όπως στις ταινίες ή στις ιστορίες φαντασμάτων… όμως τελικά, ναι, κάπως έτσι είναι», καταλήγει γελώντας. Γιατί όμως βάζει τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια και τις μαύρες τρύπες κάτω από την ίδια ομπρέλα; «Επιστημονικά μιλώντας, τις συνδέει όλες η βαρύτητα. Βλέπουμε το αόρατο μέσω της επίδρασής του στο περιβάλλον γύρω τους. Είναι όμως και κάτι ακόμα: ο κόσμος νομίζει πως το αντίθετο της γνώσης είναι η άγνοια. Αλλά η άγνοια είναι ένα είδος γνώσης, είναι όλα όσα δεν γνωρίζεις. Συνεπώς, το αντίθετο της γνώσης είναι η βεβαιότητα. Το βλέπουμε αυτό σήμερα στα κοινωνικά δίκτυα, στα fake news κ.λπ., έχουμε τους πιστούς της επίπεδης Γης. Οκέι, θα μπορούσε κάποιος να θέσει το ζήτημα της επίπεδης Γης ως μια υπόθεση. Αλλά αυτοί που ακολουθούν μια τέτοια κατεύθυνση μιλούν με βεβαιότητες. Αυτό ακριβώς είναι το αντίθετο της γνώσης, της επιστήμης. Η σκοτεινή ύλη, η σκοτεινή ενέργεια και οι μαύρες τρύπες είναι ένας τρόπος να πούμε αυτό που έλεγε αιώνες πριν ο Νικόλαος Κουζάνος, ότι όσο περισσότερο γνωρίζεις την άγνοιά σου, τόσο πιο βαθιά θα είναι η γνώση σου. Το μυστήριο εμπνέει και τρέφει την ψυχή των ερευνητών. Είναι όπως στο ανέκδοτο με τον τύπο που πάει στον γιατρό και του λέει “όπου και να ακουμπήσω με το δάχτυλο το σώμα μου, πονάω. Πονάω σε όλο μου το σώμα”. Και ο γιατρός: “Ξέρω τι έχετε, σπασμένο δάχτυλο”. Η ερώτηση λοιπόν είναι: Μήπως έχουμε μια “σπασμένη” βαρύτητα; Που σημαίνει ότι θα πρέπει, αν και εφόσον ισχύει κάτι τέτοιο, να αναθεωρήσουμε τα επιστημονικά δεδομένα μας. Ο Θορν και ο Ηράκλειτος Το βιβλίο του Ελμπάζ επιβεβαιώνει κάτι που μου είχε πει κάμποσα χρόνια πριν ο νομπελίστας αστροφυσικός Κιπ Θορν: «Το πιο ωραίο με τον ουρανό δεν είναι όλα όσα μπορώ να δω αλλά όλα όσα ΔΕΝ μπορώ να δω». Επίσης, το βιβλίο του Γάλλου επιστήμονα προσφέρεται για τον μη ειδικό. Κυρίως σε όσους προσπαθούν να δούνε τη «μεγάλη εικόνα». Αρκεί να έχουν επίγνωση ότι αυτή διαρκώς θα τους διαφεύγει. Ο Ελμπάζ επιμένει ότι ο Ηράκλειτος το είχε πει πολλούς αιώνες πριν: «Η φύση αγαπά να κρύβεται». Αλλά αυτό ακριβώς είναι που καθιστά την επιστημονική έρευνα ακόμα πιο επιτακτική – και αφάνταστα ελκυστική. «Είναι μια πρόκληση», λέει ο Ελμπάζ. «Αναλογιστείτε ότι η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Διαστήματος σκοπεύει να στείλει τρεις δορυφόρους που θα καταγράψουν με λεπτομέρειες τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών εκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Δεν είναι τρελό;» Είναι. Πιο τρελό ακόμα είναι το πώς οι αστροφυσικοί μετρούν, «ζυγίζουν» την περίφημη Ακτινοβολία Κοσμικού Υποβάθρου – την ηχώ από τη γένεση του σύμπαντός μας. «Μελετούμε τις δονήσεις πάνω στην επιφάνεια αυτού του κοσμολογικού ορίζοντα, όπως μελετούμε την επιφάνεια των άστρων. Το τελευταίο λέγεται αστροσεισμολογία, ενώ το πρώτο κοσμοσεισμολογία. Και αυτό που εντοπίζουμε είναι τους σπόρους των γαλαξιών που βλέπουμε σήμερα και που είναι η κρυσταλλοποίηση των δονήσεων του αρχέγονου σύμπαντος. Είναι το “κλάμα” του νεογέννητου σύμπαντος. Χωρίς αυτές τις δονήσεις στην αυγή του χρόνου δεν έχεις ούτε γαλαξίες ούτε άστρα. Δεν έχεις ούτε εμάς τους ίδιους. Δεν είναι απλώς μια ποιητική έκφραση αυτό που λένε, ότι είμαστε καμωμένοι από το υλικό των άστρων. Στα αλήθεια προερχόμαστε από την κρυσταλλοποίηση αυτών των αρχέγονων δονήσεων. Σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία, το μουσικό όργανο που κάνει το σύμπαν να δονείται, όπως μία χορδή, είναι η σκοτεινή ύλη. Είναι μια πιθανότητα η οποία διδάσκεται στα πανεπιστήμια. Φυσικά, δεν έχει αποδειχθεί πειραματικά ή στη φύση. Και αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Οπως με τη Θεωρία των Χορδών. Οι υπέρμαχοί της λένε πως την πιστεύουν επειδή είναι αισθητικά άρτια. Οι εξισώσεις της είναι υπέροχες. Δεν πρέπει όμως να είναι όλα μόνον ασκήσεις επί χάρτου. Από την άλλη, ίσως κάποτε αποδειχθεί ότι είναι μια ορθή θεωρία. Το 1933 έπεσε για πρώτη φορά η ιδέα της ύπαρξης της σκοτεινής ύλης. Πέρασε μισός αιώνας και τελικώς την εντοπίσαμε. Το εκπληκτικό όμως ξέρετε ποιο είναι; Οι θεωρητικοί που τη σκέφτηκαν ουσιαστικά την επινόησαν μέσα στο μυαλό τους πολύ πριν μπορέσουν να τη δούνε εκεί έξω. Το ίδιο είχε συμβεί και με τη Θεωρία της Σχετικότητας, αυτό είχε κάνει ο Αϊνστάιν, ο οποίος είχε πει πως το πιο εκπληκτικό με το σύμπαν είναι ότι δεν μπορούμε να το καταλάβουμε. Θα μπορούσε κάτι τέτοιο να συμβεί και με τη Θεωρία των Χορδών, θέλω να πω, να αποδειχθεί σωστή αλλά έως τώρα δεν είχαμε τα μέσα για να γίνει αυτό. Μπορεί να υπάρχει ένα όριο στο τι μπορούμε να κατανοήσουμε, δεν ξέρω. Δεν μπορούμε λοιπόν να την απορρίψουμε αλλά να είμαστε σκεπτικοί». Νταβίντ Ελμπάζ, «Αναζητώντας το αόρατο σύμπαν. Σκοτεινή ύλη, σκοτεινή ενέργεια, μαύρες τρύπες». Μετάφραση: Αγγελος Φιλιππάτος, επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Χαρμανδάρης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2021, σελ. 264. https://www.kathimerini.gr/opinion/interviews/561554119/theloyme-na-koitaxoyme-to-aorato/

Κολοσσιαίες μαύρες τρύπες γεννήθηκαν μαζί με το Σύμπαν και έχουν «αρχεία» του Μπιγκ Μπανγκ Είναι τα πιο μυστηριώδη αντικείμενα του Σύμπαντος και αποτελούν μόνιμο στόχο μελέτης και παρατηρήσεων από την επιστημονική κοινότητα. Οι μαύρες τρύπες κρύβουν μυστικά που μπορεί να φωτίσουν τη λειτουργία αλλά πιθανώς και την ίδια την ύπαρξη του Σύμπαντος. Μια νέα μελέτη ρίχνει στο τραπέζι μια νέα θεωρία που αφορά την ύπαρξη των μεγαλύτερων σε μέγεθος μαύρων τρυπών. Πρόκειται για κολοσσιαίες μαύρες τρύπες με μάζα εκατοντάδες δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Η κρατούσα θεωρία αναφέρει ότι οι μαύρες τρύπες αυξάνουν την μάζα τους απορροφώντας την κοσμική ύλη που συλλαμβάνει η αδιανόητα ισχυρή βαρυτική τους έλξη. Νεφελώματα, άστρα, πλανήτες και γενικότερα οτιδήποτε βρίσκεται μέσα στο βαρυτικό βεληνεκές μιας μαύρης τρύπας πέφτει θύμα της και γίνεται… τροφή της. Τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί περίπου 200 κολοσσιαίες μαύρες τρύπες που φαίνεται ότι υπήρχαν όταν το Σύμπαν περίπου ενός δισ. ετών ενώ έχει εντοπιστεί μια κολοσσιαία μαύρη τρύπα που υπήρχε μόλις 700 εκατ. έτη μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Όμως σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία εκείνο το χρονικό διάστημα δεν υπήρχαν ακόμη τόσοι γαλαξίες, άστρα και γενικότερα ποσότητες κοσμικής ύλης που να δικαιολογεί την ύπαρξη μαύρων τρυπών αυτού του μεγέθους. Ομάδα αστροφυσικών με άρθρο της στο διαδικτυακό αρχείο προδημοσιεύσεων Arxiv αναφέρει ότι αυτές οι πανάρχαιες κολοσσιαίες μαύρες τρύπες γεννήθηκαν εντός του πρώτου δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη και τη γέννηση του Σύμπαντος. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι αυτές οι μαύρες τρύπες συνεχίζουν να διατηρούν στο περιβάλλον τους τα ίχνη της Μεγάλης Έκρηξης και αν επιμείνουμε στις παρατηρήσεις σε αυτές τις τρύπες πιθανώς να τα εντοπίσουμε και να αποκτήσουμε έτσι απίστευτης σπουδαιότητας στοιχεία για την γέννηση του Σύμπαντος. https://www.naftemporiki.gr/story/1793792/kolossiaies-maures-trupes-gennithikan-mazi-me-to-sumpan-kai-exoun-arxeia-tou-mpigk-mpangk

Roskosmos: Οι πυραυλικοί φορείς της Space X θα μπορούσαν να μεταφέρουν και Ρώσους κοσμοναύτες Ο επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας (Roskosmos) Ντμίτρι Ρογκόζιν εξέφρασε σήμερα την άποψη ότι τα διαστημόπλοια Crew Dragon της εταιρείας του Ίλον Μάσκ SpaceX, έχουν αποκτήσει επαρκή εμπειρία, ώστε να μπορούν να πετάξουν με αυτά Ρώσοι κοσμοναύτες στο πλαίσιο κοινών πτήσεων. «Κατά την άποψη μας, η SpaceX έχει αποκτήσει επαρκή εμπειρία, ώστε να μπορέσουμε να στείλουμε με αυτά τα διαστημόπλοια και εκπροσώπους των δικών μας πληρωμάτων», δήλωσε ο Ρογκόζιν στο 72 Διεθνές συνέδριο αστροναυτικής. Σύμφωνα με τον Ρογκόζιν, αύριο κατά τις συνομιλίες με την NASA μπορεί να τεθεί το θέμα των αμοιβαίων πτήσεων. «Νομίζω, αύριο, όταν θα συναντηθούμε με την Αμερικανίδα συνάδελφο μου από την NASA θα συζητήσουμε οπωσδήποτε το ζήτημα αυτό, και θα συζητήσουμε ονομαστικά τους κοσμοναύτες οι οποίοι θα πετάξουν με το Crew Dragon και είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε για τους Αμερικανούς αστροναύτες που θα πετάξουν με το Soyuz». https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/1028320_roskosmos-oi-pyraylikoi-foreis-tis-space-x-tha-mporoysan-na-metaferoyn[/b]