Δροσος Γεωργιος

Φωτογραφίζοντας τον Ήλιο … τη νύχτα. Αυτή είναι μια εικόνα του Ήλιου. Λήφθηκε βράδυ. Με νετρίνα. Τα οποία ταξίδεψαν από τον Ήλιο διαμέσου της Γης, η οποία είναι ουσιαστικά διαφανής στα νετρίνα, για να φτάσουν στον ανιχνευτή Super-Kamiokande. H «φωτογραφική μηχανή» O Super-Kamiokande είναι ένα γιγάντιος ανιχνευτής χτισμένος 1000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της Γης σε ένα ορυχείο ψευδαργύρου, 250 χιλιόμετρα νοτιο-δυτικά του Τόκιο. Αποτελείται από μια δεξαμενή γεμάτη με 50.000 τόνους νερού. Το νερό είναι τόσο καθαρό που οι φωτεινές ακτίνες ταξιδεύουν 70 μέτρα μέχρι η έντασή τους να μειωθεί στο μισό – στο νερό μιας συνηθισμένης πισίνας αυτό συμβαίνει μετά από μερικά μέτρα. Περισσότεροι από 11.000 φωτοανιχνευτές είναι τοποθετημένοι στα πλάγια, στο πάνω και κάτω μέρος της δεξαμενής και σκοπό έχουν μετρήσουν τις ασθενείς εκλάμψεις φωτός στο υπερ – καθαρό νερό. Ένα νετρίνο που διέρχεται μέσα από την δεξαμενή είναι πιθανό να αλληλεπιδράσει στο νερό με έναν ατομικό πυρήνα ή ένα ηλεκτρόνιο. Από τις συγκρούσεις αυτές παράγονται φορτισμένα σωματίδια – μιόνια από νετρίνα του μιονίου και ηλεκτρόνια από τα νετρίνα του ηλεκτρονίου. Γύρω από τα φορτισμένα σωματίδια δημιουργούνται εκλάμψεις μπλε φωτός, την ακτινοβολία Cherenkov. Το σχήμα και η ένταση της ακτινοβολίας Cherenkov αποκαλύπτει τον τύπο του νετρίνου που την προκάλεσε. Για να προκύψει η παραπάνω εικόνα χρειάστηκαν πάνω από 503 ημέρες συλλογής ηλιακών νετρίνων από τον Super-Kamiokande. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εικόνα δεν φαίνεται ολόκληρος ο Ήλιος – αλλά ο ηλιακός πυρήνας, εκεί όπου γίνεται η σύντηξη και παράγονται τα νετρίνα. Οι πυρηνικές αντιδράσεις διαμέσου των οποίων παράγονται νετρίνα στο εσωτερικό του Ήλιου. Ο πίνακας δίνει την ενέργεια και την ροή αυτών των νετρίνων που φτάνουν στη Γη Ενώ για να διαφύγει ένα φωτόνιο από τον πυρήνα του ήλιου να χρειάζεται πάνω από 100.000 χρόνια (!), τα νετρίνα διαφεύγουν μέσα σε τρία δευτερόλεπτα. … και ένα βίντεο σχετικά με τον ανιχνευτή νετρίνων Super-Kamiokande

Και δεύτερο διαστημικό σκάφος φτάνει σήμερα στον Άρη. Μετά την χτεσινή επιτυχία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να θέσουν το διαστημικό σκάφος «Hope» σε τροχιά γύρω από τον Άρη, σήμερα ήρθε η σειρά της Κίνας με το διαστημικό σκάφος Tianwen-1. Tianwen-1 σημαίνει «Ερωτήματα στον Ουρανό» Στις 2:00 μ.μ. (ώρα Ελλάδας) το κινεζικό διαστημικό σκάφος θα επιβραδυνθεί με κατάλληλο τρόπο ώστε να μπει σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Η επικοινωνία του σκάφους με την Γη θα διακοπεί για μία ώρα περίπου καθώς το σκάφος θα διέρχεται πίσω από τον Άρη. Έτσι, η επιβεβαίωση της επιτυχίας του εγχειρήματος (επιπλέον, το σήμα χρειάζεται περίπου δέκα λεπτά να φτάσει στη Γη), θα είναι γνωστή κατά τις 3 μ.μ. Σε αντίθεση με το διαστημικό σκάφος των ΗΑΕ, το κινεζικό διαστημόπλοιο αφού τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Άρη θα αναζητήσει τοποθεσίες πιθανής προσεδάφισης. Στο επίκεντρο της έρευνας θα βρεθεί η «Πεδιάδα της Ουτοπίας», κοντά στο σημείο προσεδάφισης του αμερικανικού Viking-2, όπου έχουν εντοπισθεί στο υπέδαφος μεγάλα αποθέματα νερού σε μορφή πάγου. Οι Κινέζοι θα πατήσουν τον Άρη κατά τον Μάιο. (νεώτερη ενημέρωση) Επιβεβαιώθηκε ότι το κινεζικό διαστημικό σκάφος Tianwen-1 μπήκε με επιτυχία σε τροχιά γύρω από τον Άρη: https://physicsgg.me/2021/02/10/%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%ce%b5%cf%8d%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%83%ce%ba%ce%ac%cf%86%ce%bf%cf%82-%cf%86%cf%84%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9/

Αφροδίτη : Διαμάχη των επιστημόνων για το σενάριο ύπαρξης ζωής στον καυτό πλανήτη. Το φθινόπωρο που μας πέρασε, μια ομάδα αστρονόμων προέβη σε έναν απίστευτο ισχυρισμό. Συγκεκριμένα, υποστήριξαν ότι έχουν ανακαλύψει σημαντικά στοιχεία που κατατείνουν στην ύπαρξη ζωής στα νέφη που τριγυρίζουν την Αφροδίτη. Αν κάτι τέτοιο ήταν αλήθεια, θα ήταν καταπληκτικό. Θα ήταν η πρώτη φορά που οι άνθρωποι, μετά από αιώνες αναζήτησης και ενατένισης των ουρανών, θα ανακάλυπταν ζωή στο διάστημα. Οι αστρονόμοι, με επικεφαλής τη Τζέιν Γκριβς του Πανεπιστημίου του Cardiff στην Ουαλία, δεν μπορούσαν να δουν τους μικροσκοπικούς… Αφροδιτιανούς με τα τηλεσκόπιά τους. Όμως σε άρθρο τους, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy, ανέφεραν ότι είχαν εντοπίσει ένα μόριο που λέγεται φωσφίνη, και τόνισαν ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος ύπαρξής του πέρα από το να αποτελεί υποπροϊόν των λυμάτων κάποιων μικροβίων. Πέντε μήνες αργότερα, μετά από απροσδόκητες ανατροπές και εμμένουσες αμφιβολίες, οι επιστήμονες εξακολουθούν να μην είναι σίγουροι για τη σημασία αυτών των δεδομένων. Ίσως αυτό οδηγήσει στην αναγέννηση του επιστημονικού ενδιαφέροντος για την Αφροδίτη, την οποία ανθρωπότητα αγνοούσε επί δεκαετίες. Θα μπορούσε να παραπέμπει σε ηφαιστειότητα και νέους γεωλογικούς γρίφους. Θα μπορούσε να πρόκειται πράγματι για ένδειξη ζωής. Ή θα μπορούσε να μην σημαίνει και τίποτα απολύτως. Η Γκριβς και οι συνάδελφοί της δηλώνουν σίγουροι για τα ευρήματά τους, ακόμη και αφού μείωσαν τις εκτιμήσεις τους για τις ποσότητες φωσφίνης που εκτιμούν ότι υπάρχουν στα νέφη της Αφροδίτης. Εξακολουθούν, όμως, να αμφιβάλλουν για έναν σωρό άλλα πράγματα. Στον ευρύτερο κύκλο των αστρονόμων, πολλοί είναι εκείνοι που δυσπιστούν. Ορισμένοι πιστεύουν ότι το σήμα δεν είναι παρά «θόρυβος» ή ότι θα μπορούσε να εξηγηθεί από την ύπαρξη διοξειδίου του θείου, ενός χημικού που είναι γνωστό ότι υπάρχει στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης. Για εκείνους, προς το παρόν δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία που να δείχνουν ότι υπάρχει στ’ αλήθεια φωσφίνη – πόσο μάλλον μικρόβια που την παράγουν. «Ό, τι κι αν είναι, θα είναι αμυδρό», υποστηρίζει στους Times της Νέας Υόρκης ο Ίγκνας Σνέλεν, αστρονόμος στο πανεπιστήμιο του Λάιντεν στην Ολλανδία. Αν πράγματι το σήμα είναι αμυδρό, συνεχίζει, «δεν είναι ξεκάθαρο και αν είναι πραγματικό. Αλλά και να είναι πραγματικό, δεν είναι σίγουρο αν είναι ή όχι φωσφίνη». Η διαφωνία αυτή θα μπορούσε να παραμείνει άλυτη επί χρόνια, όπως και οι παλιότεροι ισχυρισμοί για τη ζωή στον Άρη που έχουν πια διαψευσθεί. «Όταν η παρατήρηση αυτή δημοσιεύθηκε, μου φάνηκε ενδιαφέρουσα», δηλώνει στους Times η Μάρθα Σ. Γκίλμορ, καθηγήτρια γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Wesleyan στο Μίντλταουν του Κονέκτικατ. Η Γκίλμορ είναι η κύρια ερευνήτρια σε μελέτη που προτάθηκε στη NASA για μια φιλόδοξη ρομποτική αποστολή στην Αφροδίτη που θα μπορούσε να περιλαμβάνει την πτήση διαστημόπλοιου εντός των νεφών της για 60 ημέρες. «Νομίζω ότι είμαστε επιφυλακτικοί», σημειώνει στους Times, «όμως προσωπικά δεν νιώθω ότι είναι ακόμη η στιγμή να απορρίψουμε πλήρως αυτή την παρατήρηση». Στην εποχή μας, η επιφάνεια της Αφροδίτης είναι ένα μέρος που θυμίζει κόλαση, με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 425 βαθμούς Κελσίου. Όμως στα εκατομμύρια χρόνια ιστορίας του ηλιακού μας συστήματος, δεν αποκλείεται να υπήρξε εποχή στην οποία να θύμιζε πολύ περισσότερο τον δικό μας πλανήτη, έχοντας ωκεανούς και εύκρατο κλίμα. Στην ίδια εποχή, ο παγωμένος και ξηρός Άρης του σήμερα, φαίνεται πως επίσης διέθετε νερό. «Είναι πιθανό πριν από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, τόσο η Αφροδίτη, όσο και ο Άρης και η Γη να ήταν σε θέση να φιλοξενήσουν ζωή», υποστηρίζει ο Ντέρκ Σούλτσερ Μάκουχ, καθηγητής στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. «Και τώρα γνωρίζουμε ότι ο πλανήτης μας εξακολουθεί να διαθέτει μια βιώσιμη βιόσφαιρα που ακμάζει. Όμως στην Αφροδίτη κάνει υπερβολικά πολλή ζέστη. Στον Άρη υπερβολικά πολύ κρύο». Όμως η ζωή, από τη στιγμή που εμφανίζεται, μοιάζει να αρπάζεται από τον κόσμο με όποιο τρόπο μπορεί, κατορθώνοντας να επιβιώσει στα πιο απίθανα περιβάλλοντα. «Θα μπορούσαν να υπάρχουν είδη μικροβιακής ζωής που αντέχουν», εξηγεί ο Σούλτσε Μάκουχ. Όσον αφορά τον Άρη, ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι είναι πιθανό να φιλοξενεί ακόμη ζωή στο υπέδαφός του, μέσα στα βράχια. Όμως η επιφάνεια της Αφροδίτης είναι υπερβολικά ζεστή για κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον Σούλτσε Μάκουχ που πριν από δύο δεκαετίες εξέτασε ενδελεχώς κάθε σημείο του πλανήτη που θα μπορούσε να φιλοξενήσει ζωή. Αντ’ αυτού, η ζωή της Αφροδίτης θα αναγκαζόταν να κινηθεί προς τα πάνω. Προς τα σύννεφα. Τριάντα μίλια πάνω από την επιφάνειά της, η θερμοκρασία κυμαίνεται μόλις στους 29 βαθμούς Κελσίου. Τα μικρόβια σε αυτό το τμήμα της ατμόσφαιρας θα μπορούσαν να επιβιώσουν για πολλούς μήνες. Αρκετό διάστημα για να αναπαραχθούν και να αναπτύξουν βιώσιμους πληθυσμούς. Όμως και τα νέφη του πλανήτη δεν είναι κανένας παράδεισος. Είναι γεμάτα με σταγονίδια διοξειδίου του θείου, ενώ τα χτυπά αλύπητα η υπέρυθρη ακτινοβολία του ήλιου. Και είναι ξηρά, μόνο με μερικές σταγόνες νερού, ενός συστατικού αναγκαίου για τη ζωή, τουλάχιστον στις μορφές της που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Κι όμως, αν τα μικρόβια της Αφροδίτης αναγκάζονταν να επιβιώσουν μέσα τους, υπάρχει περίπτωση να κατάφερναν να εξελιχθούν με τρόπο που θα το επέτρεπε. Η φωσφίνη είναι ένα απλό μόριο. Μια πυραμίδα τριών ατόμων υδρογόνου που συνδέονται με ένα άτομο φωσφόρου. Όμως απαιτούνται σημαντικές ποσότητες ενέργειας προκειμένου αυτά τα άτομα να ενωθούν και συγκεκριμένες συνθήκες για να πραγματοποιηθεί η χημική αντίδραση, οι οποίες δεν φαίνονται να υπάρχουν στον αφιλόξενο αυτό πλανήτη. Η φωσφίνη θα μπορούσε να παράγεται και από τη ζέστη και τις απίστευτες πιέσεις του εσωτερικού της Αφροδίτης. Ακόμη και οι χαμηλότερες ποσότητες των τελευταίων εκτιμήσεων της Γκριβς, όμως, θα ήταν παράξενο να προκύπτουν από ηφαιστειακές εκρήξεις τόσο έντονες ώστε να στέλνουν τα μόρια αυτά στην περιοχή όπου τα εντόπισε η Γκριβς: Στα νέφη που βρίσκονται 30 μίλια πάνω από την επιφάνειά της. Στη γη, η φωσφίνη δημιουργείται από αναερόβια μικρόβια. Βρίσκεται στα εντόσθιά μας, στις απεκκρίσεις των πιγκουίνων και σε κάποια σκουλήκια της θάλασσας. Αρκετοί επιστήμονες παραμένουν δύσπιστοι απέναντι στα δεδομένα που συγκέντρωσε η Γκριβς και η ομάδα της, υποστηρίζοντας ότι το σήμα κυμάτων φωτός που εντόπισαν θα μπορούσε να είναι λανθασμένο, καθώς δεν απείχε πολύ από άλλες ανωμαλίες στις μετρήσεις. Δείτε αναλυτικά πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα της Γκριβς. Άλλοι επιστήμονες σημειώνουν ότι ακόμη και αν υπήρξε σήμα, αυτό είναι πιθανότερο να προερχόταν από το διοξείδιο του θείου, που απορροφά το φως σχεδόν στο ίδιο μήκος κύματος. Όμως η Γκρίβς είναι σίγουρη για τις μεθόδους και τον έλεγχο των δεδομένων της. Καθώς η διαμάχη συνεχιζόταν, μια ανατροπή ήρθε να τους εκπλήξει τον Οκτώβριο. Το παρατηρητήριο ALMA είχε παραχωρήσει λάθος σταθμισμένα δεδομένα στην Γκριβς. Επί εβδομάδες η ομάδα της περίμενε με αγωνία. Όταν όμως τα στοιχεία έγιναν και πάλι διαθέσιμα τον Νοέμβριο, ο «θόρυβος» μειώθηκε –το ίδιο όμως και η φωσφίνη, και μάλιστα σημαντικά. Πλέον βρισκόταν περίπου ένα μέρος ανά δισεκατομμύριο ή το πολύ 5 μέρη ανά δισεκατομμύριο σε συγκεκριμένες περιοχές. Η Γκριβς δήλωσε ικανοποιημένη από τα αποτελέσματα. Μπορεί η νέα «γραμμή» της φωσφίνης να ήταν λιγότερο έντονη, όμως ήταν πιο ξεκάθαρη. Όμως άλλοι επιστήμονες δεν μπορούν καν να διακρίνουν τη φωσφίνη. «Υποστηρίζουν ότι τη βλέπουν και εμείς λέμε ότι δεν τη βλέπουμε», εξηγεί στους Times ο Μπράιαν Μπάτλερ, αστρονόμος στον Εθνικό Παρατηρητήριο Ραδιοαστρονομίας στο Σορόκο του Νιου Μέξικο. «Καθαρά από την οπτική του επιστήμονα δεδομένων, κανείς δεν τους υποστηρίζει γιατί κανείς δεν έχει καταφέρει να αναπαράγει τα αποτελέσματά τους». Άρθρο ομάδας αστρονόμων με επικεφαλής την Βικτόρια Σ. Μέντοουζ του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι ένα πιο λεπτομερές μοντέλο της ατμόσφαιρας της Αφροδίτης που αναπτύχθηκε στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 δείχνει ότι η φωσφίνη στο επίπεδο των νεφών δεν θα μπορούσε να είναι ανιχνεύσιμη από τη γη. η ομάδα διαπίστωσε ότι η φωσφίνη θα έπρεπε να βρίσκεται 15 μίλια ψηλότερα προκειμένου να μπορεί να απορροφήσει το ηλιακό φως. Η έρευνα πρόκειται να δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal Letters. «Αυτό που δείχνουμε είναι ότι τα αέρια από πάνω ουσιαστικά δεν κρυώνουν αρκετά ώστε να μπορούν να απορροφήσουν μέχρι τα 75 ή 80 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη», εξηγεί η Μέντοουζ. «Δηλαδή πιο ψηλά από το επίπεδο των νεφών». Κι άλλοι επιστήμονες άρχισαν να αναζητούν ενδείξεις φωσφίνης σε παρελθοντικές μελέτες. Μια εξέλιξη που μοιάζει παράξενη με την πρώτη ματιά, είναι ότι ορισμένες εξ αυτών περιλαμβάνουν πράγματι ενδείξεις φωσφίνης, ενώ άλλες όχι. Όμως δεν είναι η πρώτη φορά που ένα πλανητικό φαινόμενο μπερδεύει με τέτοιους τρόπους τους επιστήμονες. Αντίστοιχα ήταν, για παράδειγμα, τα ευρήματα μεθανίου στον Άρη. Πριν από περίπου μια δεκαετία, τηλεσκόπια από τη γη, αλλά και ένα διαστημόπλοιο σε τροχιά διαπίστωσαν την ύπαρξη του συγκεκριμένου αερίου, που σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται με την ύπαρξη ζωής και σε άλλες όχι, στην ατμόσφαιρα του πλανήτη. Όμως οι ενδείξεις ήταν αμυδρές και πιο λεπτομερής έλεγχος, του 2012, δεν κατάφερε να ανιχνεύσει απολύτως τίποτα. Όμως το Curiosity κατάφερε να εντοπίσει μεθάνιο, το οποίο μάλιστα ήταν ανιχνεύσιμο επί ολόκληρες εβδομάδες πριν εξαφανιστεί. Και αργότερα εντόπισε μια ακόμη ισχυρότερη έκλυση του αερίου. Ακόμη η ύπαρξή του στην ατμόσφαιρα του πλανήτη δεν έχει εξηγηθεί και σε περίπτωση που η φωσφίνη της Αφροδίτης αποδειχθεί εξίσου πρόσκαιρη, ενδέχεται να αποτελέσει έναν ακόμη μακροχρόνιο γρίφο. Για να λύσουν το δεύτερο μυστήριο, οι αστρονόμοι ετοίμαζαν περαιτέρω έρευνες στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, οι οποίες όμως έχουν μέχρι στιγμής διακοπεί λόγω της πανδημίας. Αυτή τη στιγμή η NASA εξετάζει το ενδεχόμενο δύο μεγάλων και αρκετών μικρότερων αποστολών στην Αφροδίτη, ενώ ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει και μία τουλάχιστον ιδιωτική εταιρεία. «Είναι σίγουρο ότι θα υπάρξουν περαιτέρω έρευνες», δήλωσε ο Μπάτλερ στους Times. «Δεν υπάρχει τρόπος να πεις ότι σίγουρα υπάρχει φωσφίνη στην Αφροδίτη, όμως είναι εξαιρετικά δελεαστικό πεδίο έρευνας». Και όπως τονίζει, «δεν θα στοιχημάτιζα την περιουσία μου ότι δεν υπάρχει». https://www.in.gr/2021/02/10/b-science/space/afroditi-diamaxi-ton-epistimonon-gia-senario-yparksis-zois-ston-kayto-planiti/

Γίγαντες και Νάνοι. Μία σύνθεση πολλαπλών λήψεων από το επίγειο τηλεσκόπιο του αστεροσκοπείου Κιτ Πηκ στην Αριζόνα και του Διαστημικού Τηλεσκόπιου «Χαμπλ» δημιούργησαν πρόσφατα το φαντασμαγορικό πορτρέτο του πλανητικού νεφελώματος «Έλικας» (NGC 7293). Πρόκειται για ένα από τα πλησιέστερα παρόμοια αντικείμενα στον ουρανό με φαινόμενο μέγεθος που φτάνει σχεδόν την διάμετρο της Πανσελήνου, ενώ η πραγματική του διάμετρος φτάνει τα τρία έτη φωτός. Σε απόσταση περίπου 650 ετών φωτός προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Υδροχόου το νεφέλωμα αυτό αποτελεί την τελευταία αναλαμπή ενός άστρου στο μέγεθος περίπου του Ήλιου μας το οποίο στα πρόθυρα του θανάτου του εκτόξευσε στο Διάστημα τα εξωτερικά του αέρια στρώματα. Αυτή την κατάληξη θα έχουν όλα τα άστρα των οποίων η ποσότητα των υλικών είναι παρόμοια με την ποσότητα των υλικών που έχει ο Ήλιος μας, γιατί το πιο σημαντικό στοιχείο στη ζωή και την εξέλιξη ενός άστρου καθορίζεται από την ποσότητα της μάζας που περιλαμβάνει τη στιγμή που γεννιέται. Όσο κι αν ψάξουμε δεν πρόκειται να βρούμε άστρα με μάζα μικρότερη από το ένα δέκατο περίπου των υλικών που έχει ο Ήλιος μας. Γιατί απλούστατα απαιτείται μια ελάχιστη ποσότητα αρχικών αέριων υλικών, τα οποία όταν συμπυκνωθούν θα πρέπει να έχουν αρκετά ισχυρή βαρυτική δύναμη για να δημιουργηθεί η απαραίτητη θερμοκρασία που θα επιτρέψει την έναρξη των θερμοπυρηνικών αντιδράσεων (της μετατροπής δηλαδή του υδρογόνου σε ήλιο) στον πυρήνα του νεοσχηματιζόμενου άστρου. Ούτε πρόκειται όμως να βρούμε και άστρα με μάζα μεγαλύτερη από 50 περίπου φορές την μάζα του Ήλιου, για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Η βαρυτική δηλαδή δύναμη των αερίων του πρωτοάστρου θα ήταν τόσο μεγάλη ώστε η κεντρική θερμοκρασία του να φτάνει τα εκατοντάδες εκατομμύρια βαθμούς, με αποτέλεσμα η πίεση της ακτινοβολίας να είναι μεγαλύτερη από την πίεση της βαρύτητας, και το άστρο να μην μπορεί έτσι να σχηματιστεί. Υπάρχουν φυσικά και οι εξαιρέσεις, που επιβεβαιώνουν μάλλον τον κανόνα: ότι η μάζα κάθε άστρου δεν του καθορίζει την εμφάνιση μόνο που έχει όταν γεννηθεί αλλά του καθορίζει επίσης και τι είδους άστρο θα γίνει, πόσα χρόνια θα ζήσει, πως θα είναι στη γεροντική του ηλικία, και τέλος πως θα πεθάνει. Όλα εξαρτώνται από την ποσότητα των υλικών που έχει. https://physicsgg.blogspot.com/2021/02/blog-post_10.html

Ρόσκοσμος. Το Progress MS-15 ολοκλήρωσε την πτήση του. Σήμερα, 9 Φεβρουαρίου 2021, στις 08:21:30 ώρα Μόσχας, το φορτηγό όχημα μεταφοράς Progress MS-15 ξεκλειδώθηκε από τη μονάδα Pirs του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Αφού είχε αποσυρθεί σε ασφαλή απόσταση από το ISS, οι ειδικοί της κύριας επιχειρησιακής ομάδας ελέγχου ISS Russian Segment ξεκίνησαν μια ελεγχόμενη από-τροχιά του διαστημικού σκάφους. Σύμφωνα με το πρόγραμμα που είναι ενσωματωμένο στον υπολογιστή του επί των εντολών από το Κέντρο Ελέγχου Πτήσης του TsNIIMash (μέρος της State Corporation Roscosmos), στις 11:30:11 ώρα Μόσχας, ο κύριος κινητήρας ενεργοποιήθηκε για φρενάρισμα. Αφού εργάστηκε για 3 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα, ανέφερε στο "φορτηγό" μια ώθηση πέδησης 116 μέτρων ανά δευτερόλεπτο. Μετά από αυτό το "Progress MS-15" άφησε την τροχιά κοντά στη γη και έπαψε να υπάρχει. Τα θραύσματα του πλοίου που δεν κάηκαν στα πυκνά στρώματα της ατμόσφαιρας έπεσαν περίπου στις 12:13 ώρα της Μόσχας στο "νεκροταφείο διαστημόπλοιου" στην μη πλωτή περιοχή του Νότιου Ειρηνικού. Τα ρωσικά μέλη του πληρώματος του ISS-64, οι κοσμοναύτες Ροσκόσμος, Σεργκέι Ρύζικοφ και ο Σεργκέι Κουντ-Σβερτσκόφ άρχισαν τις προετοιμασίες για την άφιξη του επόμενου ρωσικού "φορτηγού". Η κενή θέση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού της αποβάθρας Pirs στις 17 Φεβρουαρίου 2021 θα καταληφθεί από το φορτηγό όχημα μεταφοράς Progress MS-16, το οποίο θα παραδώσει 2,5 τόνους διαφόρων φορτίων για να εξασφαλίσει τη ζωή του σταθμού και του πληρώματος . Επί του παρόντος, εκτελούνται τελικές εργασίες μαζί του στο κτίριο συναρμολόγησης και δοκιμών του κοσμοδρόμου Baikonur. Η εκτόξευσή του από το launch pad 31 έχει προγραμματιστεί για τις 15 Φεβρουαρίου. Το νέο φορτηγό πλοίο θα πρέπει να παραδίδει 600 κιλά καυσίμου ανεφοδιασμού, 420 λίτρα πόσιμου νερού για το σύστημα Rodnik και 40,5 κιλά συμπιεσμένων αερίων με επιπλέον αποθέματα αζώτου, καθώς και περίπου 1.400 κιλά διαφόρων εξοπλισμών και υλικών, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού πόρων του πλοίου συστήματα ελέγχου και υποστήριξης ζωής. συσκευασία για διαστημικά πειράματα, ιατρικός έλεγχος και είδη υγιεινής και υγιεινής, είδη ένδυσης, τυποποιημένα δελτία τροφίμων και φρέσκα τρόφιμα για τα μέλη του πληρώματος της ενεργού αποστολής. Επιπλέον, στο διαμέρισμα φορτίου υπάρχει κιτ επισκευής και αποκατάστασης που αποτελείται από ένα σύνολο ενισχυτικών επενδύσεων με κολλητικό δεσμό, σχεδιασμένο για προσωρινή σφράγιση των ανιχνευόμενων ελαττωμάτων στο περίβλημα του θαλάμου μετάβασης της μονάδας σέρβις Zvezda. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_02-09_2.html

Το "Progress MS-15" ξεκίνησε με ένα "ελεύθερο float" Η αποστολή σε τροχιά του οχήματος μεταφοράς Progress MS-15, που διήρκεσε 201 ημέρες, τελειώνει. Σύμφωνα με το ρωσικό πρόγραμμα πτήσεων του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, το πρωί της 9ης Φεβρουαρίου 2021, στις 08:21:30 ώρα Μόσχας, το φορτηγό όχημα Progress MS-15 αποσυνδέθηκε από τη μονάδα Pirs του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στο κανονική λειτουργία. Οι καταπακτές μεταξύ του ρωσικού "διαστημικού φορτηγού" και του ISS έκλεισαν στις 8 Φεβρουαρίου 2021 στις 13:40 ώρα Μόσχας. Στις 9 Φεβρουαρίου στις 08:20 ώρα Μόσχας, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών για την προετοιμασία της αποσύνδεσης, εκδόθηκε εντολή για το άνοιγμα των αγκιστριών του διαστημικού σκάφους Progress MS-15, αποσυνδέθηκε από το σταθμό και στάλθηκε στο "ελεύθερο πανί". Μετά την απόσυρση του διαστημικού σκάφους σε μια ασφαλή απόσταση από το σταθμό, οι ειδικοί της Κύριας Ομάδας Ελέγχου Πτήσης του Ρωσικού Τμήματος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS RS LOCT), που εργάζονται στο MCC, άρχισαν την ελεγχόμενη απελευθέρωση του διαστημικού σκάφους σε τροχιά κοντά στη γη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της υπηρεσίας βαλλιστικής υποστήριξης του σταθμού, οι κινητήρες του οχήματος μεταφοράς Progress MS-15 θα είναι ενεργοποιημένοι στις 11:30:11 ώρα Μόσχας και, αφού έχει επεξεργαστεί την προδιαγεγραμμένη ώθηση πέδησης, θα μεταφέρει το πλοίο στην κάθοδο στον πλανήτη. Στις 12:13:08 ώρα Μόσχας, μη εύφλεκτα στοιχεία της δομής της θα πέσουν στην υπολογιζόμενη περιοχή της μη πλεύσιμης περιοχής του Ειρηνικού Ωκεανού. Η εκτιμώμενη έκταση της πτώσης των μη καμένων θραυσμάτων του πλοίου βρίσκεται περίπου 1.680 χλμ ανατολικά του Ουέλλινγκτον (Νέα Ζηλανδία). Η Roscosmos State Corporation έχει ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες διαδικασίες για να ορίσει αυτήν την περιοχή ως προσωρινά επικίνδυνη για τη θαλάσσια πλοήγηση και τις πτήσεις αεροσκαφών. Το φορτηγό Progress MS-15 βρίσκεται στο ρωσικό τμήμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού από τις 23 Ιουλίου 2020. Η εκτόξευσή του από το κοσμοδρόμιο Baikonur πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιουλίου στις 17:26:21 ώρα Μόσχας και 3 ώρες 18 λεπτά 31 δευτερόλεπτα μετά την κυκλοφορία, αγκυροβόλησε στο διαμέρισμα σύνδεσης Pirs. Έτσι, το φορτηγό όχημα Progress MS-15 έθεσε ένα νέο ρεκόρ για το χρόνο πτήσης στο ISS. Το Space Truck παρέδωσε φορτία με συνολική μάζα άνω των 2,5 τόνων στο ISS, απαραίτητο για τη διατήρηση της πτήσης ISS σε επανδρωμένο τρόπο και την εφαρμογή του προγράμματος επιστημονικής και εφαρμοσμένης έρευνας επί του πλοίου. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_02-09.html

Το TGK "Progress MS-16" συνδέεται με το διαμέρισμα μεταφοράς. Στο κοσμοδρόμιο Baikonur, συνεχίζεται η προετοιμασία πριν από την πτήση του οχήματος μεταφοράς φορτίου Progress MS-16 (TGC) για το λανσάρισμα στο πλαίσιο της 77ης αποστολής εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Σήμερα, στο κτίριο συναρμολόγησης και δοκιμών του ιστότοπου 254, ειδικοί από την RSC Energia και εξειδικευμένες επιχειρήσεις της Roscosmos πραγματοποίησαν ένα σύνολο τεχνολογικών λειτουργιών για τη σύνδεση του Progress MS-16 TGC με το διαμέρισμα μεταφοράς (PxO) του τρίτου σταδίου του οχήματος εκτόξευσης (LV). Το PxO είναι μέρος της διαστημικής κεφαλής και παρέχει μηχανική σύνδεση του διαστημικού σκάφους με το μύτη, καθώς και την ενσωμάτωση της διεπαφής εντολών του Progress MS-16 TGK στο ενσωματωμένο σύστημα ελέγχου του Soyuz-2.1a LV Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ελλιμενισμού, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι στο ενσωματωμένο ραδιο-τεχνικό συγκρότημα και άλλα συστήματα εξυπηρέτησης του πλοίου. Η εκτόξευση του πυραύλου μεταφοράς Soyuz-2.1a από το Progress MS-16 TGC που αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε από την RSC Energia έχει προγραμματιστεί για τις 15 Φεβρουαρίου 2021 από την τοποθεσία 31 του κοσμοδρομίου Baikonur. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_02-07.html

Το Soyuz MS-18 πέρασε τις εξετάσεις σε έναν θάλαμο ανύχωσης. Στο κοσμοδρόμιο Baikonur, συνεχίζεται η προπαρασκευή του προπορευόμενου οχήματος μεταφοράς Soyuz MS-18 (TPK). Σήμερα, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα πριν από την πτήση, πραγματοποιήθηκε ένας κύκλος αυτόνομων δοκιμών του πλοίου στον θάλαμο ανύοχου (BEC) του συγκροτήματος και του κτιρίου δοκιμών του τόπου 254. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι ειδικοί της RSC Energia και της Yuzhny CS πραγματοποίησαν εργασίες για τον έλεγχο της λειτουργίας του ραδιοεξοπλισμού Kurs-NA, ο οποίος διασφαλίζει το ραντεβού και τη σύνδεση του Soyuz MS-18 TPK με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS). Ο θάλαμος του ανύοχου είναι ένα εξειδικευμένο δωμάτιο καλυμμένο με ραδιοαπορροφητικό υλικό, προκειμένου να προσομοιώσει τις συνθήκες του εξωτερικού χώρου για επίγεια δοκιμή της απόδοσης των ενσωματωμένων ραδιοσυστημάτων των οχημάτων μεταφοράς Progress MS και Soyuz MS Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών στο BEC, το πλοίο εγκαταστάθηκε στη δυναμική βάση του συγκροτήματος και του κτιρίου δοκιμών για να συνεχίσει την προετοιμασία πριν από το γεύμα. Η κυκλοφορία του οχήματος εκτόξευσης Soyuz-2.1a από το Soyuz MS-18 TPK έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2021 από το κοσμοδρόμιο Baikonur. Το διαστημικό σκάφος πρόκειται να παραδώσει το πλήρωμα της επόμενης 65ης αποστολής στο ISS. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_02-05.html

Ο ανεφοδιασμός και η φόρτωση του οχήματος μεταφοράς Progress MS-16 έχει ολοκληρωθεί. Στο κοσμοδρόμιο Baikonur, οι ειδικοί της RSC Energia συνεχίζουν την προγραμματισμένη προετοιμασία του οχήματος μεταφοράς φορτίου Progress MS-16 (TGC) για εκτόξευση στο πλαίσιο του προγράμματος της 77ης αποστολής εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS). Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ανεφοδιασμού, το πλοίο εγκαταστάθηκε στη δυναμική βάση του συγκροτήματος και του κτιρίου δοκιμών του τόπου 254 για την εκτέλεση των τελικών εργασιών για την προετοιμασία πριν από την πτήση και την αποθήκευση φρέσκων προϊόντων και την τεκμηρίωση στο αεροσκάφος. Το TGK Progress MS-16 πρόκειται να παραδώσει στο ISS 600 kg καυσίμου ανεφοδιασμού, 420 λίτρα πόσιμου νερού για το σύστημα Rodnik και 40,5 kg συμπιεσμένων αερίων με επιπλέον αποθέματα αζώτου, καθώς και περίπου 1.400 kg διαφόρων εξοπλισμών και υλικών, συμπεριλαμβανομένων εξοπλισμός πόρων επί του πλοίου, συστήματα ελέγχου και υποστήριξης ζωής, συσκευασία για διαστημικά πειράματα, ιατρικός έλεγχος και είδη υγιεινής, είδη ένδυσης, τυποποιημένα τρόφιμα και φρέσκα τρόφιμα για τα μέλη του πληρώματος της ενεργού αποστολής. Επιπλέον, η βάση φορτίου περιέχει ένα κιτ επισκευής που αποτελείται από ένα σύνολο ενισχυτικών ταμπόν με κολλητικό δεσμό σχεδιασμένο για να σφραγίζει προσωρινά τα ανιχνευόμενα ελαττώματα στο περίβλημα του θαλάμου μετάβασης της μονάδας σέρβις Zvezda του ρωσικού τμήματος ISS. Η εκτόξευση του πυραύλου μεταφοράς Soyuz-2.1a από το Progress MS-16 TGC έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2021 από το κοσμοδρόμιο Baikonur. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_02-04.html

Πρόγραμμα Άρτεμις: Η κυβέρνηση Μπάιντεν στηρίζει την επιστροφή στη Σελήνη. Τη στήριξή του στις συστηματικές προσπάθειες για επιστροφή στη Σελήνη, που άρχισαν επί του προκατόχου του, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε ξεκάθαρα ο νέος πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο ως προς τη θέση της νέας κυβέρνησης για το πρόγραμμα «Άρτεμις», που αποσκοπεί στην αποστολή «του επόμενου άνδρα και της πρώτης γυναίκας» στην επιφάνεια της Σελήνης εντός των επόμενων ετών. Όπως έγραψε το BBC, η Τζεν Πσάκι, εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου έδωσε τις σχετικές επιβεβαιώσεις την Πέμπτη, τονίζοντας πως «με το πρόγραμμα Άρτεμις, η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα συνεργαστεί με τη βιομηχανία και διεθνείς εταίρους για να στείλει αστροναύτες στην επιφάνεια της Σελήνης- έναν άλλο άνδρα και μια γυναίκα στη Σελήνη». Παρόλα αυτά, δεν υπήρξε αναφορά στον στόχο του 2024 για την πρώτη επανδρωμένη προσελήνωση, που είχε τεθεί από τον πρώην αντιπρόεδρο Μάικ Πενς. Σημειώνεται πως εδώ και καιρό κυκλοφορούσαν εικασίες πως η νέα κυβέρνηση δεν θα δεσμευόταν ως προς αυτό το χρονοδιάγραμμα- αν και δεν έγινε κάτι γνωστό σχετικά. Η επιστροφή στη Σελήνη είχε ανακοινωθεί από τον Πενς το 2017, και η NASA είχε πει ότι θα στόχευε σε προσελήνωση για το 2028. Ο πρώην αντιπρόεδρος άλλαξε αυτό το χρονοδιάγραμμα το 2019, σε μια κίνηση που εξελήφθη ως «παρότρυνση» προς την αμερικανική διαστημική υπηρεσία για να κινηθεί γρηγορότερα. Ωστόσο αμφισβητείται κατά πόσον θα ήταν εφικτό κάτι τέτοιο το 2024. Η NASA έχει ζητήσει 3,3 δισ. δολάρια για χρηματοδότηση του HLS (Human Landing System) το 2021, μα έλαβε 850 εκατ. δολάρια, κάτι που θεωρείται πως θα επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα. Οι άλλοι βασικοί πυλώνες του εγχειρήματος είναι το διαστημόπλοιο Orion και ο πύραυλος SLS (Space Launch System). Η κάψουλα Orion προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στην πρώτη αποστολή του προγράμματος «Άρτεμις»- σε μια επανδρωμένη πτήση γύρω από τη Σελήνη, και προετοιμάζεται για τα τέλη του 2021. Σε στάδιο συναρμολόγησης είναι και ο εξοπλισμός της δεύτερης και της τρίτης αποστολής- η οποία προορίζεται να είναι και αυτή που θα κατεβάσει στην επιφάνεια της Σελήνης αστροναύτες για πρώτη φορά από το 1972. https://physicsgg.blogspot.com/2021/02/blog-post_9.html

«Συνωστισμός» ρομποτικών διαστημικών σκαφών στον Άρη. Τρία ρομποτικά διαστημικά σκάφη φθάνουν στον Άρη μέσα στον Φεβρουάριο, σε ένα σπάνιο συναπάντημα στον αρειανό ουρανό, το οποίο φέρνει δύο χώρες (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα-ΗΑΕ και Κίνα) για πρώτη φορά στον γειτονικό πλανήτη, ενώ μία τρίτη χώρα (ΗΠΑ) για πολλοστή φορά. Την αρχή κάνει το σκάφος «Hope» («Ελπίδα») των ΗΑΕ αύριο Τρίτη 9 Φεβρουαρίου, θα ακολουθήσει την επόμενη ημέρα το σκάφος «Tianwen-1» της Κίνας και, τέλος, το ρόβερ «Mars 2020 Perseverance» των ΗΠΑ προγραμματίζεται να προσεδαφιστεί στις 18 Φεβρουαρίου. Από τις δεκάδες αποστολές που έχουν σταλεί στον Άρη, από τη δεκαετία του 1960 μέχρι σήμερα, περίπου οι μισές απέτυχαν ή συνετρίβησαν πάνω του, συνεπώς δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη η επιτυχία και για τις τρεις νέες αποστολές. Ο «κόκκινος» πλανήτης έχει βγάλει κακή φήμη ως διαστημικός προορισμός λόγω μεγάλης απόστασης από τη Γη (πολύ μακρύτερα από τη Σελήνη), αραιής ατμόσφαιρας (δεν βοηθά στη χρήση αλεξίπτωτου) και άλλων συνθηκών. Πιο εύκολο έργο θα έχει το σκάφος των Εμιράτων, το πρώτο σε όλον τον αραβικό κόσμο που έφθασε τόσο μακριά, το οποίο απλώς θα επιχειρήσει να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Εάν τα καταφέρει, τα ΗΑΕ θα γίνουν η πέμπτη χώρα που θα έχουν φθάσει στον πλανήτη (μετά τις ΗΠΑ, ΕΣΣΔ-Ρωσία, Ινδία και Ευρώπη) και μάλιστα στην 50ή επέτειο από την ένωση των Εμιράτων που απάρτισαν τη χώρα του Κόλπου. Το «Hope» (Al-Αmal στα αραβικά) θα γυρίζει γύρω από τον Άρη για δύο χρόνια, μελετώντας κυρίως την ατμόσφαιρά του (θα δημιουργήσει τον πρώτο ολοκληρωμένο «χάρτη» της) και τον καιρό του. Ήδη, τα ΗΑΕ ετοιμάζονται να γιορτάσουν το ιστορικό γι’ αυτά γεγονός, μεταξύ άλλων με φωταγώγηση του υψηλότερου ουρανοξύστη στον κόσμο, Μπουρτζ Χαλίφα στο Ντουμπάι. Η χώρα έχει μεγάλες διαστημικές και γενικότερες περιφερειακές φιλοδοξίες. Πάντως, οι υπεύθυνοι του διαστημικού προγράμματος των ΗΑΕ θεωρούν ότι υπάρχει πιθανότητα 50-50 για επιτυχία ή αποτυχία. Η κρίσιμη διαδικασία επιβράδυνσης του σκάφους, ώστε να «συλληφθεί» από την αρειανή βαρύτητα, θα αρχίσει την Τρίτη στις 17:30 ώρα Ελλάδας. Το βάρους πέντε τόνων κινεζικό «Tianwen-1» («Ερωτήματα στον Ουρανό»), το οποίο έστειλε ήδη την πρώτη ασπρόμαυρη φωτογραφία του από τον Άρη από απόσταση 2,2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, θα προσπαθήσει και αυτό αρχικά να τεθεί σε τροχιά (η Κίνα θα γίνει η έκτη χώρα) για να μελετήσει τον πλανήτη επί μήνες. Στη συνέχεια, θα στείλει στην επιφάνεια του, στον αχανή κρατήρα πρόσκρουσης «Ουτοπία», μία άκατο και ένα ρομποτικό ρόβερ βάρους 250 κιλών, το οποίο θα κινείται με ηλιακή ενέργεια. Μεταξύ άλλων, διαθέτει ραντάρ που μπορεί να «δει» έως 100 μέτρα στο υπέδαφος, ενώ θα αναζητήσει και ίχνη ζωής επί δύο χρόνια. Μία προηγούμενη αποστολή της Κίνας στον Άρη, μαζί με τη Ρωσία, το 2011, είχε αποτύχει. Εάν αυτή η αποστολή είναι επιτυχής, η Κίνα θα γίνει η δεύτερη χώρα -μετά τις ΗΠΑ- που θα προσεδαφίσει ένα όχημα σε έναν άλλον κόσμο. Η ασιατική χώρα έχει κάνει κάτι ανάλογο, ήδη, στη Σελήνη. Οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να στείλουν ακόμη ένα ρόβερ στον Άρη, το «Perseverance» («Επιμονή»), το οποίο θα εστιάσει στην αστροβιολογία και θα αναζητήσει ίχνη ζωής, συλλέγοντας δείγματα από το έδαφος, που αργότερα θα σταλούν στη Γη. Εάν η αποστολή είναι επιτυχής, θα είναι το πέμπτο αμερικανικό ρόβερ στον πλανήτη από το 1997. Το ρόβερ, μεγέθους μικρού SUV, διαθέτει 19 κάμερες και δύο μικρόφωνα για να καταγράψει τους πρώτους ήχους από τον Άρη, ενώ μπορεί να κινηθεί αυτόνομα σε μία απόσταση έως 200 μέτρων την ημέρα. Μάλιστα, θα διαθέτει και δικό του ελικοπτεράκι-drone βάρους 1,8 κιλών, που εάν καταφέρει να πετάξει στον αρειανό ουρανό, θα είναι μία πρωτιά στη διαστημική ιστορία. https://physicsgg.me/2021/02/07/%cf%84%ce%bf-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%83%ce%ba%ce%ac%cf%86%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%bb%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b7%ce%b1%ce%b5/

Η εξέλιξη της άφιξης του διαστημικού σκάφους «Ελπίδα» στον Άρη. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ελπίζουν να γίνουν η τρίτη χώρα που θέτει σκάφος σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Το διαστημικό σκάφος «Hope(Ελπίδα)» είναι η πρώτη από τις τρεις αποστολές που θα φτάσουν στον κόκκινο πλανήτη αυτόν τον μήνα. Έπειτα από ταξίδι επτά μηνών, η «Ελπίδα» εκτελεί τον ελιγμό ακριβείας που θα της επιτρέψει να τεθεί σε τροχιά και να μελετήσει το κλίμα του πλανήτη Άρη. Θα χρειαστεί να πυροδοτήσει για σχεδόν μισή ώρα τους κινητήρες του για να επιβραδύνει από τα 120.000 χιλιόμετρα την ώρα στα 18.000 χλμ/ώρα, ώστε να συλληφθεί στη συνέχεια από το βαρυτικό πεδίο του Άρη. Το κέντρο ελέγχου της αποστολής στο Διαστημικό Κέντρο «Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ» του Ντουμπάι δεν θα μπορεί να παρέμβει στη διαδικασία, δεδομένου ότι ο Άρης απέχει αυτή τη στιγμή 190 εκατομμύρια χιλιόμετρα και το σήμα χρειάζεται 11 λεπτά για να διανύσει την απόσταση. Δεδομένα για τη λειτουργία των κινητήρων θα είναι η μόνη ενημέρωση που θα μεταδίδει το σκάφος στη διάρκεια της μανούβρας. Η αγωνία θα κορυφωθεί στις 17.40 ώρα Ελλάδας, όταν η «Ελπίδα» μεταδώσει το σήμα που επιβεβαιώνει άρχισε ο ελιγμός επιβράδυνσης. Στη συνέχεια το σκάφος θα περάσει πίσω από τον πλανήτη και θα μείνει έτσι βουβό όσο οι υπεύθυνοι της αποστολής περιμένουν με αγωνία. Στη μισή ώρα που αναμένεται να διαρκέσει η επιχείρηση εισαγωγής σε τροχιά, η «Ελπίδα» θα κάψει το μισό των 800 κιλών καυσίμων που διαθέτει. Εφόσον το εγχείρημα πετύχει, η «Ελπίδα» ή Amal στα αραβικά, θα γίνει ο έκτος ενεργός τεχνητός δορυφόρος του Άρη, μαζί με τρία σκάφη της NASA, ένα της Ευρώπης και ένα της Ινδίας. Το Amal θα τεθεί σε πολική, οβάλ τροχιά που θα του επιτρέπει να βλέπει το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του Άρη. Βασική αποστολή του είναι να μελετήσει την αρειανή ατμόσφαιρα, η οποία είναι 100 φορές πιο αραιή από τη γήινη και αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα. Συγκεκριμένα, θα μελετήσει τα ρεύματα ενέργειας στην ατμόσφαιρα καθ’ όλη τη διάρκεια του αρειανού έτους, το οποίο διαρκεί περίπου όσο δύο γήινα χρόνια. Θα εξετάσει επίσης την συμπεριφορά των ουδέτερων ατόμων υδρογόνου και οξυγόνου στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, τα οποία ίσως προέρχονται από μόρια νερού που διασπώνται από την ηλιακή ακτινοβολία. Ο μηχανισμός αυτός ενδεχομένως εξηγεί πώς ο Άρης έχασε τις αρχαίες θάλασσές του και μετατράπηκε στην παγωμένη έρημο που βλέπουμε σήμερα. Πριν από περίπου τρία δισεκατομμύρια χρόνια ο κόκκινος πλανήτης ήταν θερμότερος και υγρότερος από ό,τι σήμερα και δεν αποκλείεται να φιλοξενούσε μικροβιακή ζωή. https://physicsgg.me/2021/02/09/%ce%b7-%ce%b5%ce%be%ce%ad%ce%bb%ce%b9%ce%be%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%ac%cf%86%ce%b9%ce%be%ce%b7%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d-%cf%83/

Το διαστημικό σκάφος «Ελπίδα» των ΗΑΕ κόβει το νήμα. Η πρώτη αραβική διαστημική αποστολή, το διαστημικό σκάφος «Ελπίδα» των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αναμένεται να μπει σε τροχιά γύρω από τον Άρη την Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2021. Τα ΗΑΕ θα γίνουν το πέμπτο κράτος που φτάνει στον Άρη – μόνο οι ΗΠΑ, η Ινδία, η Σοβιετική Ένωση και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος έφτασαν με επιτυχία στον Κόκκινο Πλανήτη στο παρελθόν, ενώ η Κίνα με το διαστημικό σκάφος αποστολή Tianwen-1 της Κίνας θα γίνει το έκτο κράτος την επόμενη μέρα 10 Φεβρουαρίου. Το «Hope», γνωστό ως «Al-Amal» στα Αραβικά, θα βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη για τουλάχιστον ένα Αρειανό έτος, ή 687 ημέρες, αλλά δεν θα προσγειωθεί στην επιφάνεια του Άρη, σε αντίθεση με το κινεζικό Tianwen-1 και το Mars 2020 Perseverance rover των ΗΠΑ. Από την τροχιά του, που θα κυμαίνεται μεταξύ 20.000 και 45.000 χλμ. πάνω από την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη, η «Ελπίδα» θα μεταδίδει δεδομένα για τις κλιματικές συνθήκες του Άρη, κάθε στιγμή της αρειανής ημέρας. Κατά τη διάρκεια της διετούς αποστολής του θα ερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι αμμοθύελλες και άλλα καιρικά φαινόμενα στην επιφάνεια του Άρη επιταχύνουν ή επιβραδύνουν την απώλεια της ατμόσφαιρας του πλανήτη στο Διάστημα. Αυτός, όμως, δεν είναι ο κύριος λόγος, που η κυβέρνηση των Εμιράτων οργάνωσε το πρόγραμμα της «Ελπίδας». «Πολλοί μας ρωτούν: Γιατί το Διάστημα; Δεν είναι γιατί θέλουμε να φτάσουμε στον Άρη», είχε δηλώσει στους nytimes.com ο επικεφαλής του προγράμματος Ομράν Σαράφ. Κύριος στόχος του διαστημικού προγράμματος της χώρας είναι να εμπνεύσει τα παιδιά σχολικής ηλικίας και να δώσει ώθηση στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας. Αυτό, με τη σειρά του, θα επιτρέψει στα Εμιράτα να προσφέρουν αξιόπιστες λύσεις σε κρίσιμα ζητήματα τοπικού –αλλά και διεθνούς– ενδιαφέροντος, όπως τη διατροφική ασφάλεια, την αυτάρκεια σε πόσιμο νερό και την ενέργεια, σε έναν κόσμο που θα διαμορφωθεί μετά την εξάντληση των ορυκτών καυσίμων. Τα Εμιράτα έχουν ήδη κατασκευάσει και εκτοξεύσει τρεις δορυφόρους σε συνεργασία με κορεατική εταιρεία, αναλαμβάνοντας ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο της έρευνας και της κατασκευής τους. Η χώρα διαθέτει ακόμη και σχέδια επανδρωμένου διαστημικού προγράμματος. Πέρυσι, το Αμπου Ντάμπι αγόρασε «εισιτήριο» σε ρωσικό πύραυλο «Σογιούζ» και εκτόξευσε στο Διάστημα τον πρώτο του αστροναύτη, τον Χαζάα αλ Μανσούρι. Αντιμέτωπα με την αδυσώπητη φύση της κλιματικής αλλαγής και την εξάντληση του φυσικού τους πλούτου, τα Εμιράτα αποφάσισαν συνειδητά να επενδύσουν στο μέλλον, επιλέγοντας την υψηλή τεχνολογία ως όχημα αλλαγής και εκσυγχρονισμού. Ο μεγάλος πλούτος που εξασφάλισε η χώρα χάρη στο πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου πυροδότησε φρενήρη αναζήτηση νέων πηγών κερδοφορίας και έπεισε τα καθεστώτα των Εμιράτων να εγκαταλείψουν τη στείρα πολιτική συσσώρευσης και εξαγωγής κεφαλαίων σε τραπεζικούς παράδεισους προς χάρη της επιστημονικής έρευνας. https://physicsgg.me/2021/02/07/%cf%84%ce%bf-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%83%ce%ba%ce%ac%cf%86%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%bb%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b7%ce%b1%ce%b5/

Η πρώτη φωτογραφία του πλανήτη Άρη. Η φωτογραφία λήφθηκε όταν το Tianwen-1 απείχε απόσταση 2,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Άρη, ενώ τώρα απέχει περίπου 1.1 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Το διαστημικό σκάφος Tianwen-1 εκτοξεύθηκε από την Γη τον Ιούλιο, παράλληλα με την αποστολή των ΗΠΑ που μεταφέρει το διαστημικό όχημα Perseverance, και αναμένεται να μπει σε τροχιά γύρω από τον Κόκκινο Πλανήτη στις 10 Φεβρουαρίου. Αφού το κινεζικό διαστημόπλοιο τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Άρη θα αναζητήσει τοποθεσίες πιθανής προσεδάφισης. Στο επίκεντρο της έρευνας θα βρεθεί η «Πεδιάδα της Ουτοπίας», κοντά στο σημείο προσεδάφισης του αμερικανικού Viking-2, όπου έχουν εντοπισθεί στο υπέδαφος μεγάλα αποθέματα νερού σε μορφή πάγου. Οι Κινέζοι θα πατήσουν τον Άρη κατά τον Μάιο. https://physicsgg.me/2021/02/06/%ce%b7-%cf%80%cf%81%cf%8e%cf%84%ce%b7-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%af%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7-%ce%ac%cf%81%ce%b7/

Πράσινο φως για την κατασκευή του μεγαλύτερου ραδιοτηλεσκοπίου στον κόσμο. Έπειτα από σχεδόν 30 χρόνια προετοιμασίας, διεθνής κοινοπραξία ετοιμάζεται να αρχίσει την κατασκευή της Συστοιχίας Τετραγωνικού Χιλιομέτρου (SKA), ενός ραδιοτηλεσκοπίου τόσο μεγάλου και ευαίσθητου ώστε θα μπορεί να δει τα πρώτα άστρα που γεννήθηκαν στο Σύμπαν. Το Παρατηρητήριο SKA απέκτησε επισήμως νομική οντότητα μετά την πρώτη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, το οποίο απαρτίζεται από εκπροσώπους των χωρών που συμμετέχουν στο μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα. Το έργο των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από το 2027, χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το πρώτο είναι μια συστοιχία 130.000 διπολικών κεραιών που θα αναπτυχθούν διάσπαρτες στην έρημο της Αυστραλίας για να ανιχνεύουν ραδιοσήματα χαμηλής συχνότητας, ενώ το δεύτερο είναι μια συστοιχία από 194 παραβολικά πιάτα στη Νότια Αφρική για σήματα υψηλής συχνότητας. Σε συνδυασμό, οι δύο εγκαταστάσεις θα προσφέρουν συνολική επιφάνεια συλλογής ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου. Συνδυάζοντας το σήμα από τις επιμέρους κεραίες, με τη βοήθεια ενός ισχυρού υπολογιστικού συστήματος, το SKO θα προσομοιώνει τη λειτουργία ενός γιγάντιου πιάτου που θα προσφέρει 50 φορές μεγαλύτερη ευαισθησία σε σχέση με το σημερινό ισχυρότερο ραδιοτηλεσκόπιο. Το νότιο ημισφαίριο προτιμήθηκε για τη φιλοξενία της εγκατάστασης λόγω της καλύτερης θέας προς το κέντρο του Γαλαξία αλλά και των χαμηλότερων επιπέδων παρεμβολών από τεχνητές ραδιοεκπομπές. Χάρη στην εξαιρετική ανάλυση και ευαισθησία του, το SKO θα μπορέσει να δει τα πρώτα άστρα που έλαμψαν στο Σύμπαν μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Θα διερευνήσει επίσης τις επιδράσεις των κοσμικών μαγνητικών πεδίων, θα θέσει υπό δοκιμασία τη σχετικότητα του Αϊνστάιν και θα μπορούσε ακόμα και να αφουγκραστεί σήματα εξωγήινων πολιτισμών. Τον περασμένο μήνα τέθηκε σε ισχύ η διεθνής συνθήκη του SKA, την οποία έχουν επικυρώσει μέχρι στιγμής έξι χώρες –Αυστραλία, Νότια Αφρική, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και Βρετανία. Έδρα του Παρατηρητηρίου SKA (SKAO) είναι το Παρατηρητήριο του Τζόντερλ Μπανκ στη Βρετανία. Στην πρώτη συνεδρίαση του ΔΣ συμμετείχαν ως παρατηρητές εκπρόσωποι άλλων χωρών που σκοπεύουν να επικυρώσουν τη συνθήκη για να ενταχθούν στο πρότζεκτ -Γαλλία, Γερμανία, Καναδάς, Κίνα, Ινδία, Νότια Κορέα, Ισπανία, Σουηδία και Ελβετία. Οι εργασίες κατασκευής προγραμματίζεται να ξεκινήσουν στα τέλη του έτους. Η μελέτη των αρχικών σταδίων εξέλιξης του σύμπαντος, ώστε να εξακριβωθεί ποια ήταν τα πρώτα ουράνια σώματα που δημιουργήθηκαν μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, είναι ένας από τους στόχους του ραδιοτηλεσκοπίου Square Kilometre Array (SKA), το οποίο θα ξεκινήσει να κατασκευάζεται το 2018. Με προδιαγραφές που θα το καταστήσουν το ισχυρότερο ραδιοτηλεσκόπιο που έγινε ποτέ, το SKA θα διαθέτει κεραίες στην Αυστραλία και τη Νότια Αφρική, χάρις στις οποίες η συνολική επιφάνεια συλλογής ραδιοκυμάτων θα αγγίζει το 1 τετραγωνικό χιλιόμετρο. Όταν θα ξεκινήσει να λειτουργεί, κάτι που αναμένεται να γίνει το 2020, θα μπορεί επιπλέον να καταγράφει σήματα σε ένα πολύ μεγάλο φάσμα συχνοτήτων. Έτσι, εκτιμάται πως θα έχει 50 φορές μεγαλύτερη ευαισθησία από οποιοδήποτε ανάλογο αστρονομικό όργανο έχει υπάρξει μέχρι σήμερα. SKA1_night_midres1.screen Η ευαισθησία αυτή είναι απαραίτητη για να καταφέρει να προσφέρει στους επιστήμονες νέα στοιχεία σχετικά με τη «σκοτεινή εποχή» του σύμπαντος, όταν δηλαδή ο κόσμος δεν ήταν τίποτε άλλο από ένας «ωκεανός» αερίων, χωρίς να έχουν σχηματισθούν οι πρώτοι αστέρες και να τον πλημμυρίσουν με φως. Σε εκείνη τη φάση της κοσμικής δημιουργίας, η ύλη είχε αρχίσει να συμπυκνώνεται για τον σχηματισμό των πρώτων ουράνιων σωμάτων, χωρίς όμως να είναι γνωστό τις είδους σώματα ήταν αυτά. Σύμφωνα με ένα σενάριο, τα πρώτα ουράνια σώματα ήταν αστέρες, οι οποίοι στη συνέχεια υπό την επίδραση της βαρύτητας δημιούργησαν γαλαξίες. Μια εναλλακτική θεωρία είναι πως ο «ωκεανός» αερίων διαχωρίστηκε σε επιμέρους νέφη, στο κέντρο καθενός «γεννήθηκε» πρώτα μία μαύρη τρύπα, πριν ξεκινήσει η «γέννηση» αστέρων. Το SKA θα «ταξιδέψει» τους αστρονόμους σε αυτήν την εποχή, αποκαλύπτοντας πώς ακριβώς εξελίχθηκε η συγκεκριμένη διαδικασία. Ωστόσο, το ραδιοτηλεσκόπιο δεν θα περιορισθεί σε αυτό, αφού επιπλέον θα ελέγξει κατά πόσο χρειάζεται να αναπτυχθεί ένα νέο μοντέλο για την περιγραφή της βαρύτητας. Παράλληλα, θα ψάξει για «δομικούς λίθους» της ζωής έξω από τον πλανήτη μας. Για τη μελέτη της βαρύτητας, θα βασισθεί στους πάλσαρ, δηλαδή αστέρες νετρονίων που εκπέμπουν ραδιοκύματα με εξαιρετικά σταθερή συχνότητα. Οι αστέρες νετρονίων είναι υπολείμματα αστεριών που, όταν εξαντλήθηκαν τα «καύσιμά» τους, κατέρρευσαν υπό την επίδραση της βαρύτητάς τους. Έχουν ασύλληπτα μεγάλη πυκνότητα, αφού ένα τέτοιο σώμα διαμέτρου 15-20 χιλιόμετρα, μπορεί να έχει ίση μάζα με τον ήλιο. Το ισχυρό βαρυτικό πεδίο που δημιουργείται στην περιοχή ενός πάλσαρ αποτελεί ιδανική περίπτωση για να ελεγχθεί η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, η περιγραφή της βαρύτητας που διατύπωσε πριν από 100 χρόνια ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Οι επιστήμονες ελπίζουν πως με αυτό τον τρόπο θα βρουν αδυναμίες της θεωρίας, που θα ανοίξουν τον δρόμο στη βαθύτερη κατανόηση της βαρύτητας. Το SKA θα πραγματοποιήσει όμως και βιολογικές μελέτες, στη γραμμή των ανακαλύψεων που έχουν γίνει τον τελευταίο καιρό από ρομποτικά σκάφη όπως το Rosetta της ESA, οι οποίες δείχνουν πως οι μοριακές «πρώτες ύλες» για τον σχηματισμό ζωής είναι διάσπαρτες στο σύμπαν. Με την πρωτόγνωρη ευαισθησία του, το ραδιοτηλεσκόπιο θα χαρτογραφήσει τις περιοχές που υπάρχουν τέτοια μόρια, ενώ θα ψάξει για πιο σπάνια, και ακόμη πιο περίπλοκα παραδείγματα. Έτσι, θα βάλει στο στόχαστρο τα αμινοξέα, από τα οποία δημιουργούνται οι πρωτεΐνες. https://physicsgg.me/2015/07/31/%ce%b2%ce%af%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%bf-%cf%84%ce%bf-%cf%81%ce%b1%ce%b4%ce%b9%ce%bf%cf%84%ce%b7%ce%bb%ce%b5%cf%83%ce%ba%cf%8c%cf%80%ce%b9%ce%bf-ska/

Nέος μηχανισμός καρκινογένεσης ανακαλύφθηκε από Έλληνες ερευνητές. Έναν νέο μηχανισμό που βοηθά τα ανθρώπινα κύτταρα να αναγνωρίζουν ανώμαλες δομές του DNA, τις αποκαλούμενες «γέφυρες DNA» οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε καρκινογένεση, αποκάλυψε ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης υπό τον αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Βιολογίας δρα Γεώργιο Ζάχο. Η νέα ανακάλυψη που δημοσιεύθηκε την 1η Φεβρουαρίου στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Cell Biology» με κύρια ερευνήτρια τη δρα Ελένη Πετσαλάκη ανοίγει τον δρόμο της καλύτερης κατανόησης της «ρίζας» του καρκίνου αλλά και της ανάπτυξης καινούργιων «στοχευμένων» θεραπειών εναντίον του. Το «μπλέξιμο»… Για να μπορέσει ο οργανισμός μας να αναπτυχθεί και να συντηρηθεί, τα μικροσκοπικά κύτταρα του σώματός μας πολλαπλασιάζονται και κάθε μητρικό κύτταρο μοιράζει το DNA του σε δύο θυγατρικά κύτταρα-απογόνους με απόλυτη ακρίβεια. Ωστόσο, ορισμένες φορές τα μακριά νήματα του DNA μέσα στα κύτταρά μας μπλέκονται μεταξύ τους και δημιουργούν «γέφυρες DNA» οι οποίες ενώνουν τα δύο κύτταρα-απογόνους κατά τον πολλαπλασιασμό. … και το «ξέμπλεγμα» των νημάτων του DNA Εάν αυτές οι «γέφυρες DNA» αφεθούν στην τύχη τους, θα τραβηχτούν με δύναμη προς αντίθετες κατευθύνσεις και μπορεί να σπάσουν οδηγώντας σε καρκινογένεση. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Κρήτης ανακάλυψαν τον μηχανισμό μέσω του οποίου το κύτταρο «καταλαβαίνει» την παρουσία «γεφυρών DNA» και σταματά τον πολλαπλασιασμό του ώστε να δοθεί χρόνος στα μόρια του DNA να ξεμπλεχτούν χωρίς να σπάσουν. Πιο συγκεκριμένα έδειξαν ότι οι πρωτεΐνες MRN και ATM «ανιχνεύουν» τη «γέφυρα DNA» και ενεργοποιούν μια άλλη πρωτεΐνη, την Chk2. Η Chk2 μεταφέρει το σήμα σε ένα σύμπλοκο (ομάδα) πρωτεϊνών που ονομάζεται CPC (chromosomal passenger complex) μέσω τροποποίησης της πρωτεΐνης INCENP του συμπλόκου, και οδηγεί το CPC στην κατάλληλη θέση μέσα στο κύτταρο ώστε να σταματήσει τον πολλαπλασιασμό του κυττάρου και να εμποδίσει το σπάσιμο της «γέφυρας DNA». Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτό το το σηματοδοτικό μονοπάτι είναι επίσης απαραίτητο για την επιβίωση των καρκινικών κυττάρων – η διακοπή του συγκεκριμένου μονοπατιού οδηγεί σε θανάτωσή τους. Πιθανή «αχίλλειος» πτέρνα όλων των μορφών καρκίνου «Εφέτος συμπληρώνονται ακριβώς 50 χρόνια από όταν η ανθρωπότητα – και πιο συγκεκριμένα ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον – κήρυξε τον ‘πόλεμο’ εναντίον του καρκίνου. Ωστόσο, μισό αιώνα αργότερα, και παρά την αδιαμφισβήτητη πρόοδο στην αντιμετώπιση της νόσου, πολλά μένουν ακόμη να κερδηθούν ώστε να γίνει ο καρκίνος μια ασθένεια του παρελθόντος, σε μεγάλο βαθμό λόγω της πολυπλοκότητας των αιτίων που τον δημιουργούν. Τα αποτελέσματά μας είναι σημαντικά διότι αποκαλύπτουν έναν βασικό μηχανισμό καρκινογένεσης που μπορεί να είναι κοινός σε όλες τις μορφές καρκίνου και δείχνουν ότι η παρεμπόδιση αυτού του μηχανισμού μπορεί να αποτελέσει την ‘αχίλλειο’ πτέρνα της νόσου» ανέφερε στο ΒΗΜΑ-Science ο καθηγητής Γεώργιος Ζάχος. Από την πλευρά της η μεταδιδακτορική ερευνήτρια δρ Πετσαλάκη υπογράμμισε ότι «η κατανόηση των μοριακών μηχανισμών της καρκινογένεσης μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερες, «στοχευμένες» θεραπείες στο άμεσο μέλλον». Σημαντικό κομμάτι στο «παζλ» κατανόησης του καρκίνου Σημειώνεται ότι η νέα έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από τον οργανισμό Fondation Santé (πρόκειται για ένα ιδιωτικό ίδρυμα με έδρα στην Ελλάδα και στις Η.Π.Α το οποίο χρηματοδοτεί αποκλειστικά επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και φιλανθρωπικούς σκοπούς) προσθέτει άλλο ένα σημαντικό κομμάτι στο «δισεπίλυτο» παζλ της κατανόησης του καρκίνου – ο οποίος βέβαια δεν είναι ένας αλλά έχει πολλά «πρόσωπα» – με στόχο να επιτυγχάνονται ολοένα και περισσότερες νίκες στον πολυμέτωπο «πόλεμο» εναντίον του, έναν πόλεμο ο οποίος, από την εποχή του Νίξον στην οποία αναφέρθηκε ο δρ Ζάχος, συνεχίζεται. Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου η σημερινή 4η Φεβρουαρίου – μια Παγκόσμια Ημέρα στη σκιά της πρωτόγνωρης πανδημίας που βιώνουμε – και ας ελπίσουμε ότι η σκληρή ερευνητική δουλειά θα καταργήσει στο μέλλον την ανάγκη να αφιερώνουμε Παγκόσμιες Ημέρες στον αγώνα ενάντια στη νόσο. https://physicsgg.blogspot.com/2021/02/n.html

Η Ελλάδα στο Διάστημα - Ο στόχος της αποστολής RUBI Ένα μεγάλο ταξίδι εντυπωσιακών επιτευγμάτων και σημαντικής παρουσίας της Ελλάδας στην νέα εποχή εξερεύνησης του Διαστήματος έφτασε στον προορισμό του με την επιτυχή ολοκλήρωση της λειτουργίας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό της πειραματικής συσκευής RUBI, για την οποία εργάστηκε η ομάδα Δυναμικής Πολυφασικών Συστημάτων του Tμήματος Χημείας του ΑΠΘ. Η ιστορική διαδρομή των Ελλήνων επιστημόνων που συνεργάστηκαν σε μία πολυεθνική ομάδα με συναδέλφους τους από Πανεπιστήμια και Ερευνητικά ιδρύματα της Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, ΗΠΑ, Ρωσίας και Ιαπωνίας, ξεκίνησε μετρώντας σχεδόν δέκα χρόνια προετοιμασίας. Έπειτα από 350 ημέρες στο διάστημα έχει να παρουσιάσει τον απολογισμό για περισσότερα από 4.500 πειράματα, τα οποία καθώς θα βρουν πλέον πρακτική εφαρμογή σε εκατοντάδες τεχνολογικά πεδία, αναμένεται να διευκολύνουν τη ζωή των ανθρώπων με πολλούς τρόπους. Η πειραματική συσκευή RUBI (Reference MUltiscale experiment for Boiling Investigation) απενεργοποιήθηκε το Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021. Η ομάδα Δυναμικής Πολυφασικών Συστημάτων του Tμήματος Χημείας του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον καθηγητή Θοδωρή Καραπάντσιο, ο οποίος είναι εθνικός εκπρόσωπος στον ΕΟΔ στον τομέα της Εξερεύνησης του Διαστήματος και των Επανδρωμένων Αποστολών, είχε την ευθύνη του χειρισμού σε πραγματικό χρόνο και της εκτέλεσης πειραμάτων από το Απομακρυσμένο Κέντρο Τηλεμετρίας (Remote Telemetry Station) στο Τμήμα Χημείας του ΑΠΘ. «Η επιτυχής ολοκλήρωση του διαστημικού πειράματος είναι μία στιγμή συγκίνησης και υπερηφάνειας για την πανεπιστημιακή μας οικογένεια και συνολικά για την ελληνική ερευνητική κοινότητα. Περιποιεί ιδιαίτερη τιμή για τη χώρα και το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο η συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων σε τέτοια εμβληματικά έργα, τα αποτελέσματα των οποίων αφορούν την πρόοδο της ανθρωπότητας», δήλωσε ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθ. Νίκος Παπαϊωάννου, προσθέτοντας ότι «η εκπόνηση διδακτορικών διατριβών από φοιτητές του Αριστοτελείου σε έργα που αφορούν την κατάκτηση του διαστήματος, συνιστά παρακαταθήκη και εχέγγυο για μεγαλύτερες επιτυχίες στο μέλλον και ακόμη πιο δυναμική συμμετοχή ομάδων μας σε επόμενες αποστολές και μεγάλες διεθνείς συνεργασίες». «Τι εξετάστηκε στα 4500 πειράματα» Τα πειράματα στη συσκευή RUBI αφορούσαν στην μελέτη του βρασμού ψυκτικών υγρών σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Πιο συγκεκριμένα, μελετήθηκε ο βρασμός υπό την επίδραση πεδίου εξωτερικών δυνάμεων όπως π.χ. οι δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη ροή των υγρών εντός σωληνώσεων ψυκτικών συσκευών καθώς και κατά την εφαρμογή ισχυρών ηλεκτρικών πεδίων. Οι δυνάμεις αυτές επηρεάζουν την αποκόλληση των φυσαλίδων ατμού από την επιφάνεια βρασμού και επομένως καθορίζουν την απόδοση του βρασμού. Σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας μηδενίζεται η επίδραση της άνωσης και έτσι μπόρεσαν να μελετηθούν τα φαινόμενα του βρασμού με μεγάλη λεπτομέρεια και σε διαφορετικές κλίμακες μεγέθους. Η αποστολή έλαβε χώρα σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση διήρκεσε από τον Ιούλιο 2019 μέχρι τον Μαρτίου 2020 και η δεύτερη φάση από τον Οκτώβριο 2020 μέχρι τον Ιανουάριο 2021. «Κατά τη διάρκεια της αποστολής έγιναν περισσότερα από 4500 πειράματα –1500 διαφορετικοί συνδυασμοί πειραματικών παραμέτρων επί 3 επαναλήψεις. Σε όλα τα πειράματα λαμβάναμε στο ΑΠΘ μέσω δορυφόρου δεδομένα τηλεμετρίας, που αφορούσαν το θερμοκρασιακό πεδίο και την ανάπτυξη φυσαλίδων ατμού κατά τον βρασμό», εξήγησε ο κ. Καραπάντσιος. Γνωστοποίησε δε ότι η ομάδα του έχει συλλέξει ένα τεράστιο όγκο πειραματικών δεδομένων σε διάφορες συνθήκες βρασμού γεγονός που, όπως πρόσθεσε, «θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών μεταφοράς θερμότητας κατά τον βρασμό και θα οδηγήσει σε πιο αποδοτικές βιομηχανικές διατάξεις». «Τώρα πλέον βρισκόμαστε στη διαδικασία ανάλυσης των μετρήσεων σε συνεργασία με όλους τους εταίρους. Κατά τη διάρκεια των δέκα χρόνων προετοιμασίας, και εκτέλεσης της αποστολής RUBI έγιναν στο εργαστήριο μας πειράματα σε κελί βρασμού με ροή ίδιας γεωμετρίας με το κελί στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ώστε να γίνουν συγκρίσεις μεταξύ των μετρήσεων στη γήινο πεδίο βαρύτητας και σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας», πρόσθεσε ο καθηγητής. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο των πειραμάτων αυτών ολοκληρώθηκαν στο τμήμα Χημείας του ΑΠΘ τρείς διδακτορικές διατριβές (Μ. Βλάχου, I. Rios-Lopez, Χ. Αργυρόπουλος), δύο μεταπτυχιακές διατριβές (Β. Παπαδοπούλου, Μ. Μπιλιά) και εργάστηκαν ερευνητικά δύο μεταδιδάκτορες (Σ. Ευγενίδης, Ο Οικονομίδου). «Εφαρμογές του βρασμού» Η διεργασία του βρασμού συναντάται σε πολλά τεχνολογικά πεδία, όπως στις βιομηχανίες παραγωγής και μετατροπής ενέργειας, σε περιβαλλοντικές εφαρμογές, σε βιομηχανίες τροφίμων και χημικών προϊόντων καθώς επίσης και σε διαστημικές εφαρμογές. Η πιο σημαντική και διαδεδομένη εφαρμογή του βρασμού είναι για την αποτελεσματική ψύξη θερμικών φορτίων, όπως, για παράδειγμα, για την ψύξη μεγάλων ηλεκτρονικών συστημάτων. Ο βρασμός επιτρέπει τη γρήγορη μεταφορά μεγάλων θερμικών φορτίων, με χρήση μικρής επιφάνειας εναλλαγής θερμότητας (μικρό μέγεθος συσκευής) και με μικρές διαφορές θερμοκρασίας ως κινούσα δύναμη. Παρά τη μεγάλη ποικιλία εφαρμογών, η διεργασία του βρασμού εξακολουθεί σήμερα να μην είναι πλήρως κατανοητή. Οι μαθηματικές συσχετίσεις που υπάρχουν στη βιβλιογραφία για την περιγραφή των φυσικών φαινομένων που διέπουν τον βρασμό είναι σε μεγάλο ποσοστό εμπειρικές και ως εκ τούτου ισχύουν για περιορισμένες συνθήκες λειτουργίας και μόνο όταν χρησιμοποιούνται στο εύρος των παραμέτρων για τις οποίες αναπτύχθηκαν. Η κατανόηση των μηχανισμών της μεταφοράς θερμότητας κατά τον βρασμό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με προσεκτική μελέτη του βρασμού σε διαφορετικές κλίμακες μεγέθους τόσο με πειράματα όσο και με θεωρητική μοντελοποίηση. Για παράδειγμα, χρειάζονται αξιόπιστα δεδομένα που να αφορούν τόσο στην ανάπτυξη και αποκόλληση μεμονωμένων φυσαλίδων όσο και συστοιχιών πολλαπλών φυσαλίδων για διαφορετικά θερμικά φορτία και ταχύτητες ροής ρευστού. «Ο στόχος της αποστολής RUBI» Ο στόχος των πειραμάτων στη συσκευή RUBI ήταν να διερευνήσει βασικά φαινόμενα κατά τον βρασμό σε διαφορετικές κλίμακες μεγέθους και με αυτόν τον τρόπο να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών μεταφοράς θερμότητας κατά το βρασμό και να οδηγήσει σε νέα δεδομένα τα οποία θα συμβάλουν στην αξιολόγηση θεωρητικών μοντέλων. Τα πειράματα βρασμού που έγιναν σε περιβάλλον έλλειψης βαρύτητας επέτρεψαν την παρατήρηση φαινομένων που σε γήινες συνθήκες βαρύτητας αλλοιώνονται από την παρουσία της άνωσης (π.χ., φαινόμενα στην μικροστοιβάδα μεταξύ φυσαλίδων και θερμού τοιχώματος, διεπιφανειακή ροή Marangoni). https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/961002_i-ellada-sto-diastima-o-stohos-tis-apostolis-rubi

Η SpaceX προανήγγειλε την πρώτη τουριστική πτήση της στο Διάστημα. Αμερικανός δισεκατομμυριούχος που τυγχάνει να έχει εκπαιδευτεί και ως πιλότος έκλεισε και τις τέσσερις διαθέσιμες θέσεις σε σκάφος της SpaceX για ολιγοήμερη... κρουαζιέρα σε γήινη τροχιά που προγραμματίζεται για τα τέλη του έτους. Ο 37χρονος Τζάρεντ Άιζακμαν, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας οικονομικών συναλλαγών Shift4Payments, δεν αποκάλυψε πόσο θα πληρώσει για τη μισθωμένη αποστολή κατά την ανακοίνωση του εγχειρήματος το βράδυ της Τρίτης. Η αποστολή προγραμματίζεται να διαρκέσει δύο με τέσσερις ημέρες. «Αν όμως θέλεις να μείνεις περισσότερο, εμείς δεν έχουμε πρόβλημα» είπε στον Άιζακμαν ο Έλον Μασκ, ιδρυτής της SpaceX, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Η αποστολή «Ιnspiration4», η οποία δεν θα περιλαμβάνει κανέναν επαγγελματία αστροναύτη, θα συνοδευτεί από καμπάνια του Άιζακμαν για συγκέντρωση δωρεών προς στήριξη του Παιδιατρικού Νοσοκομείου «Σεντ ΤΖουντ» στο Τενεσί, στο οποίο ο ίδιος ο δισεκατομμυριούχος θα προσφέρει 100 εκατομμύρια δολάρια. «Θα είναι η πρώτη πλήρως ιδιωτική τροχιακή αποστολή της Ιστορίας» υπερηφανεύτηκε ο Μασκ. «Είναι ένα σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια να προσφέρουμε στους πάντες πρόσβαση στο Διάστημα –επειδή στην αρχή τα πράγματα είναι πολύ ακριβά και οι αποστολές αυτού του είδους είναι ο μόνος τρόπος να περιορίσουμε το κόστος» πρόσθεσε. Συνεπιβάτες του Άιζακμαν θα είναι μια νοσοκόμα του νοσοκομείου που έχει ήδη επιλεγεί αλλά δεν κατονομάζεται, ένας επιχειρηματίας που θα αναδειχθεί σε διαγωνισμό της Shift4Paymens, καθώς ο νικητής μιας λοταρίας για την οικονομική στήριξη της εταιρείας. Η συμμετοχή είναι πάντως δωρεάν και αν ενδιαφέρεστε μπορείτε να βρείτε πληροφορίες στον δικτυακό τόπο της αποστολής. Εκτός από την εταιρεία πληρωμών Shift4Payments, ο Άιζακμαν έχει ιδρύσει και την εταιρεία Draken που εκπαιδεύει πιλότους της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας (πούλησε όμως το μερίδιό του στην εταιρεία Blackstone). Είναι βετεράνος πιλότος της αεροβατικής ομάδας Black Diamond και πριν από δύο χρόνια αγόρασε ένα σοβιετικό μαχητικό-αντίκα MiG-29 από το ίδρυμα του συνιδρυτή της Microsoft Πολ Άλεν. Ο Άιζακμαν και η παρέα του θα αναχωρήσουν από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ με σκάφος Crew Dragon της SpaceX που βρίσκεται σήμερα σταθμευμένο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και αναμένεται πίσω στη Γη στον Μάιο. Τα έσοδα θα διατεθούν για την ανάπτυξη του Starship, ενός νέου σκάφους «βαρέων βαρών» που αναπτύσσει η SpaceX για αποστολές στη Σελήνη και τον Άρη, είπε ο Μασκ. H προαναγγελία της πτήσης έρχεται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής εταιρείας Axiom ότι θα μισθώσει σκάφος της SpaceΧ για τουριστική πτήση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, πιθανώς στις αρχές του 2022. Εντός του έτους προγραμματίζονται να ξεκινήσουν και οι υποτροχιακές πτήσεις αναψυχής της Blue Origin, της διαστημικής εταιρείας του Τζεφ Μπέζος, καθώς και οι αντίστοιχες υποτροχιακές αποστολές της Virgin Galactic. Οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Μασκ αν έχει σχέδια να ταξιδέψει και ο ίδιος στο Διάστημα. «Θα συμμετάσχω σε κάποια πτήση μια μέρα», είπε, «όχι όμως σε αυτή». https://www.tanea.gr/2021/02/02/science-technology/h-spacex-proaniggeile-tin-proti-touristiki-ptisi-tis-sto-diastima/

Εξερράγη το πρωτότυπο του πυραύλου Starship της SpaceX Ένα πρωτότυπο του πυραύλου Starship της SpaceX εξερράγη σήμερα κατά την προσγείωση του, μετά από μια κατά τα άλλα επιτυχημένη δοκιμαστική εκτόξευση μεγάλου υψομέτρου από το Μπόκα Τσίτσα του Τέξας, σε επανάληψη ενός ατυχήματος που κατέστρεψε έναν προηγούμενο πύραυλο δοκιμής. Το Starship SN9 που ανατινάχτηκε κατά την κάθοδό του, όπως το SN8 που καταστράφηκε προηγουμένως, ήταν ένα πρωτότυπο για το όχημα εκτόξευσης βαρέων φορτίων που αναπτύσσει η ιδιωτική διαστημική εταιρεία του δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία Έλον Μασκ Κατασκευάστηκε για την μεταφορά ανθρώπων και φορτίου 100 τόνων σε μελλοντικές αποστολές στο φεγγάρι και στον Άρη. https://physicsgg.blogspot.com/2021/02/starship-spacex.html

Η συνάντηση «Απόλλο» και «Σογιούζ» Τον Ιούλιο του 1975 συνέβη κάτι που θα ήταν παντελώς αδιανόητο λίγα χρόνια νωρίτερα: ένα σοβιετικό και ένα αμερικανικό διαστημόπλοιο συναντήθηκαν και συνδέθηκαν σε ύψος διακοσίων χιλιομέτρων από την επιφάνεια της κατακερματισμένης σε πολλά διάφορα κράτη Γης. Η ονομασία της κοινής διαστημικής αποστολής Apollo-Soyuz Test Project (εν συντομία ASTP) περιλάμβανε τα ονόματα των δύο διαστημοπλοίων: «Απόλλο» και «Σογιούζ», δηλαδή «Απόλλων» και «Ενωση». Ηταν ιστορικά η πρώτη διεθνής συνεργασία στο Διάστημα και προετοίμασε την ανθρωπότητα για μεταγενέστερα εγχειρήματα πολύ υψηλής τεχνολογικής και οργανωτικής πολυπλοκότητας, όπως για παράδειγμα η ιχνηλασία του κομήτη του Χάλεϊ και η φωτογράφιση του πυρήνα του, η κατασκευή και λειτουργία του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού και η επικείμενη πρώτη προσπάθεια προστασίας της Γης από πρόσκρουση αστροειδών AIDA (Asteroid Impact Deflection Assessment) σε συνεργασία NASA και ESA, στην οποία μάλιστα υπάρχει και ελληνική συμμετοχή, συντονισμένη από τον καθηγητή του ΑΠΘ Κλεομένη Τσιγάνη. Τέτοιου είδους πολύπλοκες επιτυχημένες αποστολές έχουν αναδείξει τη σημασία και την αναγκαιότητα της συνέργειας στο Διάστημα, που είναι ένας κατεξοχήν εχθρικός για τον άνθρωπο χώρος και απαιτεί συντονισμένες κοινές προσπάθειες πολλών κρατών. Στόχος, η χαλάρωση των σχέσεων ΗΠΑ – ΕΣΣΔ Ο πολιτικός σκοπός αλλά και καταλύτης του προγράμματος ASTP ήταν η επιδιωκόμενη χαλάρωση των σχέσεων των δύο υπερδυνάμεων – των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ενωσης. Η εμβληματική συνάντηση Αμερικανών αστροναυτών και Σοβιετικών κοσμοναυτών και η χειραψία τους στο Διάστημα σημάδεψε το τέλος της «διαστημικής κούρσας», δηλαδή του ανταγωνισμού των δύο υπερδυνάμεων στο Διάστημα, που είχε αρχίσει το 1957 με την εκτόξευση του «Σπούτνικ». Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο παρακολούθησαν ζωντανά στην τηλεόραση τη διαστημική συνάντηση, η οποία ήταν και η πρώτη συμβολική χαλάρωση του Ψυχρού Πολέμου. Πριν από την αποστολή Apollo-Soyuz, οι σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων ήταν ιδιαίτερα τεταμένες, κυρίως λόγω της εμπλοκής των ΗΠΑ στον πόλεμο του Βιετνάμ. Παρά την επικοινωνία Κένεντι – Χρουστσόφ και τη συμφωνία Ντράιντεν – Μπλαγκονράβοφ το 1962, που προέβλεπε ανταλλαγές διαστημικών παρατηρήσεων και μάλιστα ανακοινώθηκε και επισήμως στον ΟΗΕ, ο έντονος ανταγωνισμός στο πεδίο των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων πρακτικά εκμηδένισε τη συνεργασία των δύο χωρών. Ας θυμηθούμε ότι τον Φεβρουάριο του 1971 οι ΗΠΑ εκτόξευσαν το Apollo 14, την τρίτη αποστολή προσσελήνωσης, ενώ τέσσερις μήνες αργότερα η Σοβιετική Ενωση εκτόξευσε τον πρώτο επανδρωμένο διαστημικό σταθμό, Salyut 1. Και οι δύο πλευρές έκαναν ελάχιστες αναφορές στα επιτεύγματα των αντιπάλων. Με το τέλος, ωστόσο, του πολέμου του Βιετνάμ, ο πάγος άρχισε να λιώνει και οι σχέσεις ΗΠΑ και ΕΣΣΔ βαθμιαία βελτιώνονταν. Τον Οκτώβριο του 1970 ο πρόεδρος της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών, Μστίσλαβ Κέλντις, είχε ανταποκριθεί θετικά σε πρόταση του διοικητή της NASA, Τόμας Πέιν, για κοινή διαστημική αποστολή. Λίγο αργότερα ο Χένρι Κίσινγκερ, σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του προέδρου Νίξον, ενθάρρυνε με ενθουσιασμό αυτά τα σχέδια. Μάλιστα ο Σοβιετικός ηγέτης Λεονίντ Μπρέζνιεφ δήλωσε ότι οι Αμερικανοί και Σοβιετικοί αστροναύτες θα έβλεπαν από ψηλά τον όμορφο πλανήτη μας, που «είναι αρκετά μεγάλος για να ζούμε όλοι μαζί ειρηνικά επάνω του, αλλά πολύ μικρός για να απειλείται από έναν πυρηνικό πόλεμο». Προς μια κοινή διαστημική αποστολή. Τον Απρίλιο του 1972 οι δύο χώρες υπέγραψαν το Σύμφωνο Συνεργασίας στην Εξερεύνηση και Χρήση του Διαστήματος για Ειρηνικούς Σκοπούς και δεσμεύτηκαν να υλοποιήσουν το πρόγραμμα Apollo-Soyuz. Ωστόσο, παρά τις θετικές προθέσεις και τους καλούς οιωνούς, ο «αρραβώνας» δεν είναι ανέφελος. Και οι δύο πλευρές ασκούσαν έντονη κριτική στις τεχνολογικές προτιμήσεις και λύσεις της άλλης πλευράς. Η κεντρική φιλοσοφία ήταν σχεδόν διαμετρικά αντίθετη. Η βασική σχεδιαστική αρχή των Σοβιετικών ήταν ο αυτοματισμός. Τα διαστημόπλοια «Σογιούζ» ήταν σχεδιασμένα με τρόπο που ελαχιστοποιούσε τους κινδύνους από ανθρώπινο λάθος. Υπήρχαν ελάχιστα όργανα χειροκίνητου ελέγχου. Αντιθέτως, τα διαστημόπλοια «Απόλλο» ήταν σχεδιασμένα για να ελέγχονται από ανθρώπους και απαιτούσαν υψηλά εκπαιδευμένους αστροναύτες για τον χειρισμό τους. Οι Σοβιετικοί θεωρούσαν τα διαστημόπλοια «Απόλλο» υπερβολικά πολύπλοκα και επικίνδυνα, ενώ οι Αμερικανοί από τη δική τους πλευρά θεωρούσαν επικίνδυνα τα διαστημόπλοια «Σογιούζ», αλλά για διαφορετικό λόγο: κάθε όργανό τους ήταν μοναδικό, επιβάλλοντας την άμεση προσγείωση σε περίπτωση αστοχίας. Αμερικανοί και Σοβιετικοί μηχανικοί συζήτησαν τις διαφορές τους σε διαδοχικές συναντήσεις στο Χιούστον και στη Μόσχα και συμφώνησαν σε αμοιβαία αποδεκτές λύσεις. Ενα κρίσιμο στοιχείο του προγράμματος ήταν το σύστημα πρόσδεσης, που θα λειτουργούσε τόσο παθητικά όσο και ενεργητικά και για τα δύο σκάφη. Το πρόγραμμα ASTP θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν ρηξικέλευθο για τη διαστημική πολιτική της ΕΣΣΔ, που ήταν ανέκαθεν κρυψίνους τόσο απέναντι στην παγκόσμια κοινότητα όσο και απέναντι στον ίδιο τον λαό της. Το ASTP ήταν η πρώτη σοβιετική διαστημική αποστολή που μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση σε κάθε της στάδιο – στην εκτόξευση, στο Διάστημα και στην προσγείωση. Επίσης, ήταν η πρώτη φορά που ξένοι αστροναύτες είχαν πρόσβαση στο «Σογιούζ» πριν από την εκτόξευση, που ήταν πρωτοφανής διάθεση πληροφορίας σε Αμερικανούς σχετικά με το σοβιετικό διαστημικό πρόγραμμα. Μεγάλη τεχνολογική και πολιτική επιτυχία Τα δύο διαστημόπλοια εκτοξεύτηκαν στις 15 Ιουλίου 1975 με διαφορά επτάμισι ωρών και συνδέθηκαν στις 17 Ιουλίου, σε χαμηλή περίγεια τροχιά (Low Earth Orbit) με ύψος λίγο πάνω από τα 200 χιλιόμετρα και με κλίση 51,7 μοιρών ως προς το ισημερινό επίπεδο – που είναι σχεδόν ταυτόσημη με τη σημερινή κλίση της τροχιάς του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Τρεις ώρες μετά τη σύνδεση των διαστημοπλοίων οι διοικητές, Τόμας Στάφορντ και Αλεξέι Λεόνοφ, αντάλλαξαν την πρώτη διεθνή χειραψία στο Διάστημα, καθώς τα ενωμένα διαστημόπλοια βρίσκονταν πάνω από τη γαλλική πόλη Μετς. Κατά την πρώτη αυτή συνάντηση διαβάστηκε μήνυμα του Λεονίντ Μπρέζνιεφ και πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική κλήση του προέδρου των ΗΠΑ, Τζέραλντ Φoρντ. Τις 44 ώρες που τα διαστημόπλοια παρέμειναν συνδεδεμένα, οι τρεις Αμερικανοί και οι δύο Σοβιετικοί αστροναύτες πραγματοποίησαν από κοινού πειράματα, αντάλλαξαν σημαίες, δώρα και επισκέψεις, συνέφαγαν και συζήτησαν στη γλώσσα του άλλου. Μετά την αποσύνδεση, το «Απόλλο» τοποθετήθηκε με τρόπο που δημιούργησε τεχνητή ηλιακή έκλειψη για το «Σογιούζ», επιτρέποντας στους Σοβιετικούς να φωτογραφίσουν το ηλιακό στέμμα, δηλαδή την ηλιακή ατμόσφαιρα που είναι ένα εκατομμύριο φορές πιο αμυδρή από τον ηλιακό δίσκο και γίνεται ορατή μόνο κατά τη διάρκεια εκλείψεων. Η πτήση του «Σογιούζ» ολοκληρώθηκε επιτυχώς έπειτα από δύο μέρες και του «Απόλλο» ύστερα από πέντε. Η αποστολή ASTP θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία τόσο τεχνολογικά όσο και πολιτικά και για τις δύο χώρες. Επιπλέον είχε και μακροπρόθεσμες θετικές συνέπειες, αφού η εμπειρία της προετοιμασίας της αποστολής ήταν πολύ χρήσιμη για μεταγενέστερες αμερικανορωσικές διαστημικές συνεργασίες όπως το πρόγραμμα Shuttle-Mir και ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός. Η σημαντικότερη ωστόσο κληρονομιά του ιστορικού πρώτου κοινού διαστημικού προγράμματος, και μάλιστα από τους δύο πρωταγωνιστές του Ψυχρού Πολέμου, είναι η επίδειξη του αμοιβαίου οφέλους της συνεργασίας για τα εμπλεκόμενα μέρη, αλλά και συνολικά για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Στις φωτογραφίες 17 Ιουλίου 1975. Μια ιστορική χειραψία μεταξύ του Αμερικανού αστροναύτη Τόμας Στάφορντ και του Ρώσου κοσμοναύτη Αλεξέι Λεόνοφ, 200 χιλιόμετρα πάνω από τη γαλλική πόλη Μετς. Τα διαστημόπλοια «Απόλλο» και «Σογιούζ» παρέμειναν συνδεδεμένα 44 ώρες. Οι αστροναύτες Ντόναλντ Σλέιτον (αριστερά) και Τόμας Στάφορντ (δεξιά) και ο κοσμοναύτης Αλεξέι Λεόνοφ φωτογραφίζονται στο «Σογιούζ». Λίγες εβδομάδες μετά τη συνάντηση στο Διάστημα ακολούθησε η Διάσκεψη του Ελσίνκι, όπου επιβεβαιώθηκε το διεθνές κλίμα ύφεσης. Η συνάντηση των διαστημοπλοίων «Απόλλο» (αριστερά) και «Σογιούζ» (δεξιά) έχει πάρει τη θέση της στο Μουσείο Σμιθσόνιαν Αέρος και Διαστήματος. https://physicsgg.me/2021/02/01/%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b7%cf%83%ce%b7-%ce%b1%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%bb%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%83%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%bf%cf%8d%ce%b6/

«Uber για το διάστημα»: Εκτόξευση πυραύλου που πετά με βιοκαύσιμα. Επιτυχή εκτόξευση πραγματοποίησε την Κυριακή ο πύραυλος Stardust 1.0, ένας μικρός πύραυλος που πετά με βιολογικής προέλευσης καύσιμα. Όπως αναφέρει το BBC, ο πύραυλος εκτοξεύτηκε από μια πρώην στρατιωτική βάση στο Μέιν των ΗΠΑ, την οποία επί Ψυχρού Πολέμου χρησιμοποιούσαν βομβαρδιστικά Β-52. Η εκτόξευσή του ήταν η πρώτη εμπορικού χαρακτήρα στην ιστορία με πύραυλο που πετούσε με βιοκαύσιμα. Ο Σάσα Ντέρι, εφευρέτης του βιοκαυσίμου, δεν αποκαλύπτει τη σύστασή του, μα λέει πως μπορεί να φτιαχτεί με υλικό από φάρμες ανά τον κόσμο. Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της bluShift Aerospace και η ομάδα του πέρασαν πάνω από έξι χρόνια εξελίσσοντας τη φόρμουλα και σχεδιάζοντας έναν αρθρωτό υβριδικό κινητήρα. «Θέλουμε να αποδείξουμε ότι ένα βιολογικής προέλευσης καύσιμο μπορεί να αποδώσει το ίδιο καλά, αν όχι καλύτερα σε κάποιες περιπτώσεις, με τα παραδοσιακά καύσιμα που χρησιμοποιούνται σε πυραύλους» είπε. «Κοστίζει λιγότερο ανά κιλό από το παραδοσιακό καύσιμο πυραύλου και είναι πλήρως μη τοξικό. Και είναι ένα “carbon-neutral” καύσιμο, που είναι εγγενώς καλύτερο για τον πλανήτη μας και πιο υπεύθυνο». Ο Stardust είναι ένας μικρός πύραυλος, ύψους μόλις 6 μέτρων και βάρους 250 κιλών- ωστόσο επειδή είναι φθηνός και δεν χρειάζεται τις πολύπλοκες υποδομές των μεγαλύτερων πυραύλων, θεωρείται πως μπορεί να καταστήσει ευκολότερη την πρόσβαση στο διάστημα για περισσότερους ανθρώπους- όπως πχ φοιτητές, ερευνητές και επιχειρήσεις που θέλουν να κάνουν πειράματα, να δοκιμάσουν προϊόντα κ.α. «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τρένα προς το διάστημα όπως η SpaceX και η ULA- και υπάρχουν λεωφορεία προς το διάστημα, όπως οι πύραυλοι μεσαίου μεγέθους» είπε ο Ντέρι. «Μεταφέρουν χιλιάδες κιλά στο διάστημα. Μα δεν υπάρχει υπηρεσία διαστημικών εκτοξεύσεων που να επιτρέπει ένα ή δύο φορτία στο διάστημα. Δεν υπάρχει “Uber” για το διάστημα. Θέλουμε να γίνουμε η υπηρεσία Uber για το διάστημα». Στην εν λόγω εκτόξευση το φορτίο περιελάμβανε το ένα πείραμα ενός λυκείου και δοκιμές σε ένα κράμα ονόματι nitinol από την Kellogg Research Labs. Σύμφωνα με τον ιδρυτή της, Τζο Κέλογκ, το nitinol είναι ένα υλικό μνήμης σχήματος (shape memory) που χρησιμοποιείται σε ιατρικές συσκευές σαν τα στεντ. Επίσης, χρησιμοποιείται για την προστασία φορτίων πυραύλων από δονήσεις. Όπως λέει ο ίδιος, μακροπρόθεσμα ο στόχος είναι η κατασκευή ολόκληρων πυραύλων από nitinol- που θα είναι ελαφρείς και πιο αποδοτικοί από ενεργειακής άποψης. Επί της προκειμένης ο Stardust πέταξε μόλις ένα μίλι στον ουρανό πριν επιστρέψει στη Γη με αλεξίπτωτο- ωστόσο η δεύτερη εκτόξευση προορίζεται να είναι υποτροχιακή, και μια αργότερα, ονόματι Red Dwarf, θα τεθεί σε πολική τροχιά. https://www.naftemporiki.gr/story/1687503/ubergia-to-diastima-ektokseusi-puraulou-pou-peta-me-biokausima

Νέο παγκόσμιο ρεκόρ για την Space X - Εκτόξευσε ταυτόχρονα 143 μικρούς δορυφόρους. Η εταιρεία Space X του Έλον Μασκ εκτόξευσε την Κυριακή ταυτόχρονα 143 μικρούς δορυφόρους, κάτι που αποτελεί νέο παγκόσμιο ρεκόρ. Η εκτόξευση έγινε με ένα επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο Falcon 9 από το διαστημικό κέντρο στο ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 104 δορυφόροι που είχαν εκτοξευθεί με ινδικό πύραυλο το 2017. Πρόκειται για 133 εμπορικούς και κρατικούς δορυφόρους, μεταξύ άλλων για λογαριασμό της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), καθώς επίσης για δέκα δικούς τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Starlink της ίδιας της Space X. Η εταιρεία έχει ήδη θέσει σε τροχιά περισσότερους από 800 μικρούς δορυφόρους με στόχο να παρέχει ευρυζωνικό διαδίκτυο παγκοσμίως. Το ρεκόρ της Space X Μετά την εκτόξευση, το πρώτο τμήμα του πυραύλου προσνηώθηκε στην πλατφόρμα ενός ρομποτικού πλοίου στον Ατλαντικό (το οποίο φέρει το όνομα «Φυσικά σε αγαπώ ακόμη!»), ώστε να χρησιμοποιηθεί ξανά, κάτι που έχει γίνει πια ρουτίνα για τη Space X. Ήταν η 73η φορά που η εταιρεία έκανε κάτι τέτοιο. Είχε προηγηθεί στις 20 Ιανουαρίου μια άλλη εκτόξευση μιας «φουρνιάς» δορυφόρων Starlink. Η ταυτόχρονη εκτόξευση τόσο πολλών δορυφόρων σε ύψος 500 χιλιομέτρων δεν είναι εύκολη υπόθεση, επειδή ο καθένας πρέπει να απελευθερωθεί στο διάστημα σε συγκεκριμένο χρόνο, ώστε να αποφευχθούν συγκρούσεις μεταξύ τους. https://www.pronews.gr/epistimes/tehnologia/957156_neo-pagkosmio-rekor-gia-tin-space-x-ektoxeyse-taytohrona-143-mikroys

Προετοιμασία του Progress MS-16 και Soyuz MS-18 διαστημόπλοια. Στο κοσμοδρόμιο Baikonur, έχουν ξεκινήσει μέτρα για την προπαρασκευή του προπορευτικού οχήματος μεταφοράς Progress MS-16 (TGC) στο πλαίσιο του προγράμματος της 77ης αποστολής εφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) και του επανδρωμένου οχήματος μεταφοράς Soyuz MS-18 (TPK), που προορίζονται για παράδοση επί του ISS του πληρώματος της 65ης αποστολής. Αφού έφτασε στο σύμπαν Progress MS-16, πέρασε το πρώτο στάδιο των δοκιμών και μετά παρέμεινε σε κατάσταση αποθήκευσης στο συγκρότημα και το κτίριο δοκιμών 254. Στις 15 Ιανουαρίου, επανενεργοποιήθηκε για να συνεχίσει την επίγεια προπόνηση στο περίπτερο του τεχνικού συγκροτήματος. Τώρα ειδικοί από την RSC Energia και την KC Yuzhny ολοκληρώνουν τον κύκλο ελέγχου των συστημάτων επί του σκάφους και ολοκληρώνουν το διαμέρισμα φορτίου για να φιλοξενήσουν τον παραδοθέντα εξοπλισμό και το φορτίο. Επιπλέον, το πλοίο υποβλήθηκε σε διαδικασία «δοκιμαστικού φωτισμού» για τις ηλιακές μπαταρίες του συστήματος τροφοδοσίας. Ο έλεγχος της λειτουργίας των ηλιακών συλλεκτών προβλέπει την τακτική ανάπτυξη τμημάτων ηλιακών κυψελών και την ακτινοβολία τους με ισχυρούς λαμπτήρες για τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της μετατροπής της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική ενέργεια. Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται αυτόνομες ηλεκτρικές δοκιμές του Soyuz MS-18 TPK στο ίδιο κτίριο με διακόπτες δοκιμής και καταγραφή της αρχικής κατάστασης του εξοπλισμού επί του σκάφους. Επιπλέον, ολοκληρώθηκαν οι δοκιμές της στεγανότητας του συστήματος καυσίμων του πλοίου και των αυτόνομων ηλεκτρικών δοκιμών των θέσεων πληρώματος του Kazbek. Η εκτόξευση του πυραύλου μεταφοράς Soyuz-2.1a από το Progress MS-16 TGK έχει προγραμματιστεί για τις 15 Φεβρουαρίου 2021 από το κοσμοδρόμιο Baikonur. Το διαστημικό σκάφος πρέπει να παραδώσει στους συμμετέχοντες της τρέχουσας 64ης κύριας αποστολής καυσίμων, νερού και αερίων, αναλωσίμων και υποστήριξης ζωής, καθώς και τεχνικά μέσα για την εύρεση και την εξάλειψη των διαρροών αέρα στο ISS. Η έναρξη του TPK Soyuz MS-18 έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2021. https://www.energia.ru/ru/news/news-2021/news_01-19.html

Η Virgin Orbit του Ρίτσαρντ Μπράνσον εκτόξευσε για πρώτη φορά δορυφόρους σε τροχιά. Η Virgin Orbit του Σερ Ρίτσαρντ Μπράνσον κατάφερε να θέσει για πρώτη φορά δορυφόρους σε τροχιά, χρησιμοποιώντας πύραυλο που εκτοξεύτηκε από αεροσκάφος 747. Όπως αναφέρει το BBC, ο πύραυλος μετέφερε δέκα φορτία, σε μια εξέλιξη που εκτιμάται πως θα συμβάλει σημαντικά στην εξέλιξη της αγοράς για εκτοξεύσεις μικρότερων, χαμηλού κόστους δορυφόρων, καθώς, χρησιμοποιώντας αεροπλάνα ως πλατφόρμες εκτόξευσης, είναι θεωρητικά δυνατή η εκτόξευση σκαφών στο διάστημα από οποιοδήποτε σημείο στον κόσμο. Στην πράξη, σημειώνει το BBC, το εν λόγω σύστημα της Virgin Orbit πρέπει να έχει άδεια λειτουργίας στην περιοχή όπου βρίσκεται, κάτι που προς το παρόν ισχύει μόνο για την Καλιφόρνια. Σε κάθε περίπτωση, η επιτυχημένη εκτόξευση της Κυριακής ήταν μια πολύ σημαντική εξέλιξη για την εταιρεία, που είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να εκτοξεύσει έναν πύραυλο τον Μάιο. Το τροποποιημένο 747, με την ονομασία Cosmic Girl, απογειώθηκε από τη βάση του στην έρημο Μοχάβε της Καλιφόρνιας και πέταξε πάνω από τον Ειρηνικό. Περίπου 60 λεπτά μετά, σε ύψος 10.500 μέτρων, το αεροπλάνο έστριψε απότομα δεξιά, απελευθερώνοντας τον 21 μέτρων πύραυλο που είχε δεμένο στο κάτω μέρος του. Εντός δευτερολέπτων ο LauncherOne ενεργοποίησε τον κινητήρα του και πραγματοποίησε άνοδο προς το διάστημα. Η επιτυχής απελευθέρωση των σκαφών που μετέφερε, σε ύψος περίπου 500 χλμ, έλαβε χώρα μερικές ώρες αργότερα. «Μια νέα πύλη στο διάστημα μόλις άνοιξε» είπε ο Νταν Χαρτ, διευθύνων σύμβουλος της Virgin Orbit. «Το ότι το LauncherOne ήταν σε θέση να φτάσει επιτυχώς σε τροχιά είναι απόδειξη για το ταλέντο, την ακρίβεια, το κίνητρο και την εφευρετικότητα της ομάδας». Στη συγκεκριμένη «αρένα» δραστηριοποιούνται όλο και περισσότερες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Rocket Lab, που εκτοξεύει πυραύλους από εγκαταστάσεις στη Νέα Ζηλανδία, και η Firefly Aerospace, ενώ υπάρχουν και πολλές μικρές startups σε διάφορα στάδια «ωρίμανσης». Όπως αναφέρει το Reuters, οι 10 δορυφόροι που εκτοξεύτηκαν κατά την αποστολή (υπό την ονομασία Launch Demo 2) ήταν της NASΑ. https://www.naftemporiki.gr/story/1682082/i-virgin-orbit-tou-ritsarnt-mpranson-ektokseuse-gia-proti-fora-doruforous-se-troxia

Σκάφος του Τζεφ Μπέζος εκτόξευσε ανδρείκελο στο Διάστημα. Το υποτροχιακό σκάφος New Shepard της Blue Origin, μιας εταιρείας του Τζεφ Μπέζος, μετέφερε ένα ανδρείκελο σε μια σύντομη πτήση πάνω από το Τέξας, σε μια τελευταία πρόβα πριν αρχίσουν οι κρατήσεις για τουρίστες. Τοποθετημένη στην κορυφή ενός επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου, η εξαθέσια, φουτουριστική κάψουλα έφτασε σε ύψος 105 χιλιομέτρων, πέντε χιλιόμετρα πάνω από το επίσημο όριο του Διαστήματος. Το ανδρείκελο με την ονομασία Skywalker πέρασε τρία λεπτά σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, την ώρα που το σκάφος περιστρεφόταν αργά γύρω από τον κατακόρυφο άξονα για να προσφέρει πανοραμική θέα 360 μοιρών. Το New Shepard έχει πραγματοποιήσει 14 δοκιμαστικές πτήσεις από το 2015, αυτή όμως ήταν η πρώτη φορά που το σκάφος πέταξε πλήρως εξοπλισμένο για επανδρωμένες αποστολές. Το εσωτερικό της κάψουλας έχει επενδυθεί με πάνελ ηχομόνωσης και σύστημα ελέγχου της θερμοκρασίας και της υγρασίας, το οποίο θα εμποδίζει το θάμπωμα των μεγάλων παραθύρων. Ο πύραυλος της αποστολής επέστρεψε αυτόματα και προσεδαφίστηκε κοντά στο σημείο από όπου είχε απογειωθεί. Η κάψουλα με το ανδρείκελο έπεσε ομαλά με αλεξίπτωτο λίγο περισσότερο από 10 λεπτά μετά την εκτόξευση. Κατά την άνοδο είχε αναπτύξει ταχύτητα 3.600 χιλιομέτρων την ώρα, λίγο περισσότερο από ένα χιλιόμετρο ανά δευτερόλεπτο. Ο Μπέζος, ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου μέχρι την εκθρόνισή του από τον Έλον Μασκ πριν από λίγες ημέρες, ανάρτησε στο Instagram βίντεο της δοκιμής αλλά και φωτογραφίες που τον δείχνουν να μπαίνει στην κάψουλα μετά την προσεδάφιση. Οι πρώτες μισθωμένες πτήσεις του New Shepard προγραμματιζόταν αρχικά να αρχίσουν το 2020, καθυστέρησαν όμως λόγω της πανδημίας. Η Blue Origin ελπίζει θα μπορέσει να κάνει την αρχή φέτος, αν και μέχρι στιγμής δεν δέχεται κρατήσεις και δεν έχει διευκρινίσει πόσο θα κοστίζει το εισιτήριο για τους τουρίστες και τους επιστήμονες που θέλουν να απολαύσουν πτήσεις στο όριο του Διαστήματος. Εκτός από το New Shepard, η Blue Origin αναπτύσσει επίσης τον μεγαλύτερο πύραυλο New Glenn, ο οποίος θα εκτοξεύεται από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ, καθώς και μια σεληνάκατο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στο πρόγραμμα Artemis της NASA για επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη. Το New Shepard βαφτίστηκε προς τιμήν του Άλαν Σέπαρντ, του πρώτου Αμερικανού που πέταξε στο Διάστημα, ενώ το New Glenn παίρνει το όνομα του Τζον Γκλεν, του πρώτου Αμερικανού που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη. https://www.in.gr/2021/01/15/b-science/episthmes/skafos-tou-tzef-mpezos-ektokseyse-andreikelo-sto-diastima/