fotodektis

Καλημέρα φίλε Αποστόλη! Με όσα περιγράφεις σχετικά με τη φορητότητα,η επιλογή ενός μικρού βάρους και μήκους τηλεσκοπίου για εσένα είναι μονόδρομος. Το θέμα είναι να έχει οπωσδήποτε παραβολικό κάτοπτρο,αξιόπιστο εστιαστή και βάση. Δυστυχώς έχουν γίνει εκπτώσεις στην ποιότητα των SW Heritage 150/750,130/650 και γενικά σε προϊόντα μαζικής παραγωγής και σχετικά φθηνά. Προκειμένου να μειωθεί το κόστος και το βάρος αυτών των truss τηλεσκοπίων,έβαλαν κοχλιωτό (helical) εστιαστή,οποίος τουλάχιστον στις παρτίδες των πρώτων χρόνων είχε τζόγο και χρειαζόταν μαστόρεμα.Κάποιες αναφορές των τελευταίων 2 χρόνων λένε ότι το πρόβλημα διορθώθηκε και δεν υπάρχει πλέον τζόγος. Ωστόσο δεν είναι στιβαροί και ιδιαίτερα αξιόπιστοι εστιαστές στην ακρίβεια της εστίασης,ή αν μπει ένα βαρύ προσοφθάλμιο. Οι οδοντωτοί (τύπου κρεμαγιέρας) ήταν καλύτεροι,αν και έχω δει και κακής ποιότητας σε τέτοιους. Οπότε το Bresser και τα Orion είναι υποψήφια για αγορά,αφού εξεταστεί και σε αυτά το θέμα της οπτικής και μηχανικής ποιότητας. Το θέμα της φορητότητας βέβαια έχει να κάνει και με το αν χρειαστεί να κουβαλάς και το απαραίτητο τραπεζάκι ή σκαμπώ,που πρέπει να είναι και αυτό μικρό,ελαφρύ και κυρίως σταθερό και στιβαρό. Φιλικά-Κώστας 🙂

Καλώς ήλθατε στο astrovox! Μπορείτε να έρθετε σε επαφή με κάποιον αστρονομικό σύλλογο,όπου υπάρχουν τηλεσκόπια και έμπειροι ερασιτέχνες αστρονόμοι για καθοδήγηση και πληροφορίες: https://astronomia.org.gr/topothesies-paratirisis/ https://www.facebook.com/groups/astronomia.org Εδώ μπορείτε να δείτε αστρονομικούς συλλόγους σε όλη την Ελλάδα: https://helas.gr/gr/events.php https://www.astronio.gr/syllogoi-astronomias/ Επίσης και εδώ στο φόρουμ υπάρχουν μέλη του από την Αττική που συναντιούνται για παρατηρήσεις,μπορείτε να έρθετε σε επαφή αν κάποιοι απαντήσουν στο θέμα που ανοίξατε. Προσωπικά ζω στην Κρήτη προς το παρόν,οπότε δεν μπορώ να σας εξυπηρετήσω. Αν επικοινωνήσετε με τον παραπάνω σύλλογο της Αθήνας,πιστεύω ότι θα σας βοηθήσουν. Φιλικά-Κώστας 🙂

Στείλε του προσωπικό μήνυμα (π.μ) καλύτερα για να το δει σίγουρα.

Για την φωτογράφιση της Σελήνης που θέλεις να κάνεις,θα σου πω ότι είτε παρατήρηση κάνεις,είτε φωτογράφιση,η Σελήνη παρουσιάζει ασυγκρίτως μεγαλύτερο ενδιαφέρον,όχι όταν είναι "γεμάτη",αλλά αντίθετα όταν είναι σε φάση μηνίσκου και μάλιστα στην πορεία της προς τη Νέα Σελήνη,καθώς μειώνεται διαρκώς το φωτιζόμενο τμήμα της! => Ο λόγος είναι ότι στη φάση μηνίσκου η επιφάνειά της φωτίζεται πολύ πιο πλάγια από την πανσέληνο,δηλ."προφίλ" φωτισμός και όχι "ανφάς". Τότε οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν πιο πλάγια σε σχέση με τις άλλες πιο "γεμάτες" φάσεις της Σελήνης στην επιφάνειά της. Ιδιαίτερα στην οριακή περιοχή της "διαχωρίζουσας",δηλ.μεταξύ φωτεινής και σκοτεινής περιοχής,αναδεικνύονται οι λεπτομέρειες της επιφάνειας πολύ περισσότερο και καθαρότερα.Το ίδιο συμβαίνει με τα όρη της και τους κρατήρες! => Στην φάση της μείωσης της φωτιζόμενης περιοχής,στην πορεία προς τη Νέα Σελήνη,επειδή ανατέλλει όλο και πιο αργά,βρίσκεται σε μεγαλύτερα και καταλληλότερα για παρατήρηση/φωτογράφιση ύψη στον ουρανό στη "βαθιά" νύχτα,οπότε η ατμόσφαιρα τότε σταθεροποιείται περισσότερο,λόγω της ψύξης της και το seeing βελτιώνεται συνήθως αρκετά. Υπάρχουν και ανωμαλίες σε αυτήν την φυσιολογική εξέλιξη της μείωσης των ατμοσφαιρικών διαταραχών,που οφείλονται τόσο στο μικροκλίμα της κάθε περιοχής παρατήρησης,όσο και στην κλιματική αλλαγή... Έχω δει πολύ καθαρές εικόνες 2-4 το πρωΐ στη Σελήνη σε φάση μηνίσκου!Πολύ καλύτερες εικόνες με λεπτομέρειες σε σχέση με άλλες ώρες και φάσεις της Σελήνης! Αν τρέξεις τις μέρες,ώρες σε ένα αστρονομικό πρόγραμμα,θα δεις τις φάσεις και το ύψος της Σελήνης τις επόμενες μέρες. Έτσι πχ.στις 28/08/2024 στις 03:30 το πρωΐ,η Σελήνη θα βρίσκεται σε φάση μηνίσκου σε πολύ καλό ύψος 37ο πάνω από τον ορίζοντα.Και στις 04:30 ακόμα καλύτερα στις 49ο! Μηνίσκος,ψηλά και πολύ αργά τη νύχτα είναι ιδανικές συνθήκες,αν βοηθήσουν η διαύγεια και το seeing βέβαια! Αν είναι και οι ατμοσφαιρικές συνθήκες στην περιοχή σου κατάλληλες,τότε οι επόμενες ημέρες είναι πολύ καλύτερες για παρατήρηση ή φωτογράφιση της Σελήνης από ό,τι τώρα! Και στη φωτογραφία φυσικά ισχύουν τα ίδια με την παρατήρηση. Αν μπορείς να ξενυχτήσεις,θα ανταμειφθείς κάποιες φορές (όχι πάντα,εξαρτάται από τις ατμοσφαιρικές συνθήκες). Ο barlow 2x θα χρειαστεί και στη φωτογράφιση,για την προσαρμογή του ρώτα τον Μάνο (Startoucher101),που έχει το ίδιο τηλεσκόπιο και barlow 2x να σου πει. Μην ανησυχείς λοιπόν όλα θα πάρουν το δρόμο τους! Απαραίτητη αγορά το ηλιακό φίλτρο,αφού σε ενδιαφέρει το θέμα. Καλή συνέχεια!🙂

Εντάξει φίλε μου,κατάλαβα τί γίνεται.Μην ανησυχείς για την καταλληλότητα του τηλεσκοπίου στην παρατήρηση διότι: => Έχει μικρή εστιακή απόσταση 420mm,πράγμα που σημαίνει μικρότερες μεγεθύνσεις => μεγαλύτερο οπτικό πεδίο! Αυτό είναι πολύ σημαντικό στην εκμάθηση του ουρανού,στην πιο εύκολη και γρήγορη ανεύρεση στόχων,στην θέαση μεγάλων αστρικών πεδίων,που είναι και αυτά πολύ ενδιαφέροντα στην παρατήρηση! Εννοείται ότι θα πρέπει να βάλεις διαγώνιο κάτοπτρο 90ο, 2" και για να εστιάζεις λόγω του back focus που έχει το ED 72/420 τηλεσκόπιό σου,όπως είπε και ο φίλος Μάνος (Startoucher101) πιο πάνω,αλλά και για να βάζεις φακούς 2",μεγάλης εστιακής 30-32mm,κατά προτίμηση ευρυγώνιους (με φαινόμενο πεδίο A.F.O.V=72-82ο) που θα σου δώσουν μεγαλύτερα πραγματικά οπτικά πεδία,πάνω από T.F.O.V=5ο,δηλ.μεγαλύτερα από μεγάλα αστρονομικά κιάλια και με ασυγκρίτως καλύτερη οπτική ποιότητα! Τα οπτικά πεδία,exit-pupil κλπ.μπορείς να τα δεις με το παρακάτω εργαλείο: https://astronomy.tools/calculators/field_of_view/ Και αν υπάρχει κατάλληλο reducer για το τηλεσκόπιο αυτό,θα πάρεις ακόμα μεγαλύτερα οπτικά πεδία! => Η θέαση μεγάλων οπτικών πεδίων είναι πολύ ενδιαφέρουσα και μονόδρομος όταν το seeing είναι κακό,διότι τότε αναγκαστικά περιοριζόμαστε σε μικρές μεγεθύνσεις. Τα μεγάλης διαμέτρου τηλεσκόπια τότε δεν είναι χρήσιμα,διότι η μεγαλύτερη φωτοσυλλεκτικότητα που έχουν σε μικρές μεγεθύνσεις αυξάνει την γκριζάδα της φωτορύπανσης.Εκεί πλεονεκτούν τα μικρότερης διαμέτρου τηλεσκόπια,που είναι και πολύ πιο φορητά. => Ένα άλλο μεγάλο πλεονέκτημα του τηλεσκοπίου σου είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε επίγεια παρατήρηση με πολύ καλές επιδόσεις,καθότι είναι ED! Σκέψου να βλέπεις τη φύση,πουλιά κλπ με ένα πολύ καλό και ελαφρύ τηλεσκόπιο όπως το δικό σου! Είναι λοιπόν πολυεργαλείο αυτό το τηλεσκόπιο,και δεν θα παροπλιστεί ούτε στη φωτογραφία ούτε στην παρατήρηση αν πάρεις μεγαλύτερο.Με ένα μεγαλύτερο τηλεσκόπιο θα χρησιμοποιηθεί και σαν βοηθητικό,για έλεγχο του seeing,πιο αποτελεσματική αναζήτηση και ανεύρεση των στόχων,λόγω του μεγαλύτερου οπτικού πεδίου που δίνει με τους κατάλληλους φακούς και με πολύ καλή οπτική ποιότητα. Προσωπικά πήρα πρώτα ένα SW 10" dob και μετά από χρόνια ένα SW 102/500,επειδή δίνει αρκετά μεγαλύτερο οπτικό πεδίο από το 10". Χρησιμοποιώ λοιπόν και τα δύο τηλεσκόπια. Φιλικά-Κώστας 🙂

Πολύ καλή,ενδιαφέρουσα και χρήσιμη η συλλογική προσπάθεια! Συγχαρητήρια σε όλους σας και επιτυχημένη συνέχεια σε ό,τι κάνετε! 🙂

Για να ξεκαθαρίσουμε κάποια βασικά πράγματα: Το τηλεσκόπιό σου είναι αυτό λογικά: https://www.teleskop-express.de/en/telescopes-4/apochromatic-refractor-55/ed-refractor-222/skywatcher-teleskop-evostar-72mm-f-6-ed-apochromatic-refractor-10419 Αν το έχεις πάρει καινούργιο,προφανώς και με κάποια στήριξη,τότε δεν είναι εφοδιασμένο με βασικά εξαρτήματα για παρατήρηση: 1) Διαγώνιο κάτοπτρο 90ο,κατά προτίμηση 2". 2) Ερευνητής 9Χ50 (ή έστω ένας καλής ποιότητας 6Χ30) που θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί και σαν οδηγητικό τηλεσκόπιο στην φωτογραφία,αλλά είναι απολύτως απαραίτητος στην παρατήρηση,αλλιώς δεν θα βρίσκεις εύκολα τους στόχους σου. Ο ερευνητής σου παρέχει αρκετά μεγαλύτερο οπτικό πεδίο από το τηλεσκόπιο,για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται για αναζήτηση και κεντράρισμα στόχων,ώστε μετά να δεις τον στόχο σου εύκολα μέσα στο μικρότερο οπτικό πεδίο του τηλεσκοπίου. Φθηνότερη λύση είναι κάποιος ερευνητής κόκκινης κουκίδας,χρήσιμος όμως μόνο σε σχετικά φωτεινά αντικείμενα. 3) Προσοφθάλμιοι φακοί,έστω οι βασικοί 10mm,25mm Τα έχεις αυτά τα (3) βασικά για παρατήρηση εξαρτήματα; Σε ενδιαφέρει η παρατήρηση ή μόνο η αστροφωτογραφία? Φιλικά-Κώστας 🙂

Ο barlow μπορεί να τοποθετηθεί κατευθείαν στον εστιαστή και μετά μέσα στον barlow ο προσοφθάλμιος. Πρέπει βέβαια το σύστημα να μπορεί να εστιάσει,αλλιώς θα χρειαστεί εξάρτημα προέκτασης,ώστε να αυξηθεί το συνολικό μήκος. Για την τοποθέτηση της κάμερας ρώτησε κάποιους που ασχολούνται με αστροφωτογραφία,διότι ασχολούμαι μόνο με παρατήρηση. Γνωρίζω όμως ότι κάμερες τοποθετούνται σε barlows. => Για παρατήρηση όμως θα χρειαστείς διαγώνιο κάτοπτρο 90ο κατά προτίμηση,ώστε να έχεις άνετη και ξεκούραστη παρατήρηση. Τώρα πώς παρατηρείς από το τηλεσκόπιο? Τα διοπτρικά τηλεσκόπια συνοδεύονται από διαγώνια συνήθως. Φιλικά-Κώστας 🙂

Σου σύστησα πιο πάνω έναν barlow 2x πολύ καλής ποιότητας,που θα διπλασιάσει τη μεγέθυνση. Θα χρησιμοποιηθεί για παρατήρηση και για φωτογράφιση-όχι βαθέως ουρανού. Έχει μικρό σχετικά μήκος και αυτό είναι πολύ σημαντικό,για να είναι συμβατός με διαγώνια 2" και μεγάλα προσοφθάλμια. Θα σου μείνει και για μελλοντικά τηλεσκόπια.Είναι συμβατός με πλήθος τηλεσκοπίων,εστιαστών,διαγωνίων,προσοφθάλμιων. Προσοχή ΜΗΝ αγοράσεις barlow με μεγάλο μήκος,όπως πχ.Televue.Για διοπτρικά με διαγώνιο 2" δεν εστιάζει σωστά.Τους πουλάνε οι κάτοχοί τους γι'αυτό το λόγο,ενώ είναι πολύ καλοί οπτικά και μηχανικά. Αφού λοιπόν έχεις τόσο μικρό μπάτζετ για φακό,πάρε έναν καλό "κοντό" barlow 2x όπως ο Celestron: https://planitario.gr/gr/barlow-x-cel-2x-o-31-8mm.html Και άφησε για αργότερα τους προσοφθάλμιους παρατήρησης. Ψάχνε και στα μεταχειρισμένα για ευκαιρίες και μάζευε χρήματα! Φιλικά-Κώστας 🙂

Να επισημάνω κάτι σημαντικό σχετικά με τις μεγεθύνσεις: => Την μέγιστη ωφέλιμη μεγέθυνση των 144x=2x72=2x (διάμετρος αντικειμενικού φακού σε mm),θα την πιάσει το τηλεσκόπιο μόνο στους φωτεινότερους και με σχετικά υψηλό κοντράστ στόχους,δηλ.Σελήνη,Δία,Κρόνο,Άρη και μόνο αν η διαύγεια ΚΑΙ το seeing (όχι μόνο το seeing) είναι πολύ καλά! Επειδή είναι ED μπορεί να πιάσει και λίγο παραπάνω ίσως και 150x,σε τέτοιους στόχους με πολύ καλές ατμοσφαιρικές συνθήκες όμως... Πιο πιθανό είναι να πιάσει το τηλεσκόπιο μεγάλες μεγεθύνσεις σε επίγειους στόχους,λόγω αρκετά μεγαλύτερης φωτεινότητας και κοντράστ αυτών των στόχων από τους αστρονομικούς. Και πάλι εδώ οι ατμοσφαιρικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο! Αυτές οι τόσο καλές ατμοσφαιρικές συνθήκες,είναι πολύ σπάνιο να επιτευχθούν σε περιοχές με αρκετή σκόνη,υγρασία,ρύπους και γενικά αιωρούμενα σωματίδια (=> Διαύγεια/Διαφάνεια/Διαπερατότητα/Transparency) και πηγές θερμικών ρευμάτων (=> Seeing) πχ.μεγάλες πόλεις. Οπότε ακόμα και για φωτεινούς και με αρκετό κοντράστ αστρονομικούς στόχους,συνήθως παρατηρούμε σε μικρές-μεσαίες μεγεθύνσεις και αρκετά σπάνια-ανάλογα και με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες της περιοχής παρατήρησης-σε μεγαλύτερες μεγεθύνσεις. => Έτσι είναι πιο συνετή η αγορά ενός barlow 2x που θα χρησιμοποιηθεί σε παρατήρηση και φωτογραφία,παρά ενός προσοφθάλμιου μικρής εστιακής που θα δώσει μεγάλη μεγέθυνση,η οποία όμως θα είναι άχρηστη τις περισσότερες φορές! => Για παρατήρηση στόχων βαθέως ουρανού,προτιμάμε εστιακές προσοφθάλμιων περίπου ίσων (ή κοντά) στο διπλάσιο του εστιακού λόγου του τηλεσκοπίου.Κατά προτίμηση ευρυγώνιους φακούς που θα δώσουν μεγαλύτερο οπτικό πεδίο για εκτεταμένα αντικείμενα πχ.Νεφέλωμα Ωρίωνα,ανοιχτά αστρικά σμήνη κλπ. Μόνοι τους ή σε συνδυασμό με barlow 2x μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτοί οι φακοί και στην παρατήρηση Σελήνης και πλανητών. Ο εστιακός λόγος του τηλεσκοπίου είναι: f=420/72=5.8 Οπότε το διπλάσιό του είναι: 2f=2x5.8=11.6 => Άρα κατάλληλος φακός για βαθύ διάστημα και γενική χρήση,είναι ένας προσοφθάλμιος εστιακής απόστασης περίπου 11-12mm,κατά προτίμηση ευρυγώνιος. Υπάρχουν και ποιοτικοί zoom ακριβοί,αλλά αξίζουν. Ένας zoom 8-24mm θα δώσει πληθώρα μεγεθύνσεων (και όχι μόνο 5 όπως λανθασμένα αναγράφεται στα τεχνικά χαρακτηριστικά τους),που με barlow 2x στα 8mm θα δώσει μεγέθυνση=105x,που είναι πιο πιθανά επιτεύξιμη στη Σελήνη,Δία,Κρόνο,Άρη από μεγαλύτερες μεγεθύνσεις. Η αγορά φακών επίσης θα πρέπει να γίνεται και με την προοπτική μεγαλύτερου τηλεσκόπιου αργότερα,είναι δηλ.μια σοβαρή επένδυση και για το μέλλον. Όρισε λοιπόν κάποιο ποσό που μπορείς να διαθέσεις,για αγορά barlow και προσοφθάλμιων. Φιλικά-Κώστας 🙂

Ένας barlow 2x καλής ποιότητας είναι συνήθως χρήσιμος. Χρησιμοποιείται και στην φωτογραφία Σελήνης,πλανητών και ασφαλώς και στην παρατήρηση. Για διοπτρικό τηλεσκόπιο λόγω παρουσίας του διαγωνίου (ιδιαίτερα αν είναι 2"),πρέπει να είναι κοντού προφίλ,δηλ.όσο γίνεται μικρότερου μήκους,ώστε να μην υπάρχουν προβλήματα με την εστίαση,ιδιαίτερα με την χρήση μεγάλων προσοφθάλμιων. Ένας τέτοιος καλός barlow 2x είναι ο παρακάτω: https://planitario.gr/gr/barlow-x-cel-2x-o-31-8mm.html Αν ενδιαφέρεσαι για παρατήρηση,θα χρειαστείς και προσοφθάλμιους φακούς,η επιλογή των οποίων θα εξαρτηθεί από το είδος των αντικειμένων που θα παρατηρείς πιο πολύ (Σελήνη,πλανήτες ή βαθύ διάστημα),από την συνήθη κατάσταση της ατμόσφαιρας (διαύγεια και seeing) που έχεις στην περιοχή παρατήρησης και βέβαια από το ποσό που μπορείς να διαθέσεις. Φιλικά-Κώστας 🙂

Με όσα γράφτηκαν πιο πάνω,ελπίζω να έγινε σαφές το πόσο απαραίτητη είναι η χρήση του ηλιακού φίλτρου σε κάθε περίπτωση! Για την ιστορία να αναφέρω ότι έτσι τυφλώθηκε σε μεγάλο βαθμό-στο τέλος της ζωής του ήταν σχεδόν τυφλός-ο μεγάλος Αστρονόμος και πατέρας της Φυσικής και της σύγχρονης επιστήμης γενικότερα,Γαλιλαίος (Galileo Galilei)! https://physics4u.gr/blog/2017/02/15/γαλιλαίος-ο-πατέρας-της-σύγχρονης-επι/ Με το πρώτο πολύ μικρής διαμέτρου τηλεσκόπιο,μόλις 30mm που κατασκεύασε,παρατηρούσε εκτός από τον Δία και τη Σελήνη,δυστυχώς και τον ήλιο (τις ηλιακές κηλίδες) χωρίς προστασία ειδικού φίλτρου που τότε βέβαια δεν υπήρχε. Επίσης κάποιες λύσεις τύπου "καπνισμένο γυαλί" κόβουν μεν πολύ το ορατό φως,αλλά δεν κόβουν το υπεριώδες UV που κάνει και τη μεγαλύτερη ζημιά στα μάτια! Ζημιά επίσης κάνει και η υπέρυθρη ακτινοβολία IR,που αν και μη ιονίζουσα όπως η UV, θερμαίνει αρκετά τα μάτια (λόγω της ενίσχυσής της από το τηλεσκόπιο),προκαλώντας βλάβες στα κύτταρα. Φιλικά-Κώστας 🙂

Καλημέρα φίλε Astrolyke! Όπως είπαν ο Βαγγέλης (vagkaf) και ο Στέλιος,να βάλεις οπωσδήποτε ηλιακό φίλτρο είτε φωτογραφίζεις,είτε παρατηρείς! Ειδικά στην παρατήρηση,υπάρχει κίνδυνος για τα μάτια,ακόμα και στο ηλιοβασίλεμα! Το τηλεσκόπιο ενισχύει σημαντικά το φως,ακόμα και με το καλύτερο ηλιακό φίλτρο προστασίας,μπορεί να σε πονέσουν τα μάτια από την ένταση του ενισχυμένου ηλιακού φωτός. Για περισσότερη προστασία χρησιμοποιώ στην παρατήρηση του ήλιου,εκτός από το ηλιακό φίλτρο και φίλτρο Σελήνης που είναι ουδέτερης πυκνότητας και μειώνει την ένταση του φωτός,αλλιώς με πονάνε τα μάτια. Η προστασία λοιπόν πρωτίστως των ματιών,αλλά και του εξοπλισμού είναι απαραίτητη! Ένα καλό και ασφαλές φίλτρο είναι το Baader Astrosolar,βγαίνει και σε μικρό μέγεθος για το τηλεσκόπιό σου: https://planitario.gr/gr/filtro-eco-size-od-5-0-astrosolar-safety-film-140x155-mm.html Αυτό είναι σε μορφή φύλλου και προσαρμόζεται με ιδιοκατασκευή,πχ.πιατάκι γλάστρας ή κάτι ανάλογο μπροστά από τον αντικειμενικό φακό. Θα πρέπει να εφαρμόσει πολύ καλά και να στερεωθεί και με μονωτική ταινία πάνω στον κύλινδρο που περιβάλλει τον φακό,ώστε να αποκλειστεί η περίπτωση να φύγει από τη θέση του το φίλτρο με το φύσημα του αέρα! Και φυσικά θα πρέπει πριν τοποθετηθεί μπροστά από τον φακό,να ελεγχθεί πολύ σχολαστικά με κατευθείαν παρατήρηση του ήλιου μέσα από το φίλτρο,σαρώνοντας από άκρη σε άκρη του φίλτρου τον ηλιακό δίσκο,ώστε να μην υπάρχουν ούτε οι ελάχιστες τρυπίτσες ή μικρορωγμές! Ενδεχομένως να χρειαστεί και φίλτρο αποκοπής IR/UV ακτινοβολίας για πρόσθετη προστασία. Φιλικά-Κώστας 🙂

Ανανέωση της ενημέρωσης-για όσους δεν την είδαν-για το ενδιαφέρον επίκαιρο ντοκιμαντέρ: Σήμερα Τετάρτη 21/08/2024,μετά τα μεσάνυχτα (ξημέρωμα Πέμπτης) στις 00:45 στην ΕΡΤ 3,θα προβληθεί σε Α' μετάδοση το ντοκιμαντέρ: "Αστεροειδείς και τα μυστήρια του διαστήματος- Collisions,Life And Death From Outer Space" https://program.ert.gr/details.asp?pid=3980728&chid=10 Σημαντικό:κάποιες φορές οι προγραμματισμένες εκπομπές αρχίζουν νωρίτερα ακόμα και 5 λεπτά (σπανιότερα και περισσότερα λεπτά τις μεταμεσονύκτιες ώρες). Θα είναι διαθέσιμο και μετά στο ERTFLIX. Φιλικά-Κώστας 🙂

Την Τετάρτη μετά τα μεσάνυχτα (ξημέρωμα Πέμπτης) στις 00.45 στην ΕΡΤ 3,θα προβληθεί σε Α' μετάδοση το ντοκιμαντέρ "Αστεροειδείς και τα μυστήρια του διαστήματος-Collisions,Life And Death From Outer Space" https://program.ert.gr/details.asp?pid=3980728&chid=10 Θα είναι διαθέσιμο και μετά στο ERTFLIX. Φιλικά-Κώστας 🙂

Συγχαρητήρια Νίκο για ακόμη μια φορά για τη συμβολή σου στην επιστημονική αστρονομία!! 🙂 Εύχομαι το παράδειγμά σου και κάποιων άλλων ερασιτεχνών που έχετε θέσει υψηλούς στόχους,να βρει μιμητές από τους νέους που ξεκινούν την ερασιτεχνική αστρονομία!

Όσο αφορά τη φορητότητα παίζει ρόλο βέβαια το βάρος και το μήκος του σωλήνα και της βάσης,όμως μέχρι 12" νευτώνια συνήθως είναι φορητά από τους περισσότερους χρήστες,εκτός αν έχουν κάποια σημαντικά προβλήματα μυοσκελετικά κυρίως. Έτσι τα 8",10" νευτώνια με εστιακό μήκος 1200 mm χωράνε στο πίσω κάθισμα τυπικών οικογενειακών αυτοκινήτων,ενώ το βάρος σωλήνα και της βάσης είναι διαχειρίσιμα και από 60+ χρόνων χρήστες με μέτρια φυσική κατάσταση. Φιλικά-Κώστας 🙂

Η διάμετρος αντικειμενικού φακού/πρωτεύοντος κατόπτρου,παίζει καθοριστικό ρόλο μαζί με την οπτική του ποιότητα φυσικά,στην φωτοσυλλεκτικότητα και στην διακριτική ικανότητα του τηλεσκοπίου. Έτσι όσο αυξάνει η διάμετρος και βελτιώνεται και η οπτική ποιότητα,αυξάνει η ικανότητα θέασης πιο αμυδρών αντικειμένων,αλλά και με περισσότερες λεπτομέρειες. Η οπτική ποιότητα,ο μεγαλύτερος εστιακός λόγος,οι καλύτερες ατμοσφαιρικές συνθήκες (διαύγεια και seeing),η σταθερότητα του τηλεσκοπίου,παίζουν καθοριστικό ρόλο στην οξύτητα της εικόνας. Τα διοπτρικά τηλεσκόπια πλεονεκτούν έναντι των άλλων τύπων,στο ότι δεν έχουν το δευτερεύον κάτοπτρο,άρα δεν παρουσιάζουν κεντρική παρεμπόδιση,οπότε δεν μειώνουν τη φωτεινότητα και το κοντράστ,και το σημαντικότερο δεν παρουσιάζονται τα φαινόμενα περίθλασης γύρω από το δευτερεύον κάτοπτρο που μειώνουν την οξύτητα της εικόνας. Ανάλογο πλεονέκτημα έχουν και τα νευτώνια και καταδιοπτρικά μεγαλύτερου εστιακού λόγου f έναντι των μικρότερου f,λόγω μικρότερης διαμέτρου δευτερεύοντος κατόπτρου,και άρα μικρότερης κεντρικής παρεμπόδισης και φαινομένων περίθλασης. Έτσι το 150/1200 θα αποδώσει καλύτερη ποιότητα εικόνας σε σχέση με ένα 150/750,για ίδια ποιότητα οπτικών,λόγω μεγαλύτερου εστιακού λόγου.Θα δώσει όμως και αισθητά μικρότερο οπτικό πεδίο. Όμως τα αχρωματικά διοπτρικά τηλεσκόπια έχουν το σημαντικό μειονέκτημα του χρωματικού σφάλματος,που μειώνεται όσο αυξάνει η ποιότητα του αντικειμενικού φακού και ο εστιακός λόγος f (=εστιακό μήκος/διάμετρος). Φυσικά έχουν και σημαντικά μεγαλύτερο κόστος για δεδομένη διάμετρο,ιδιαίτερα όσα είναι αποχρωματικά και έχουν ανώτερης ποιότητας κρύσταλλα (ED,APO). Επίσης ο μεγαλύτερος εστιακός λόγος μειώνει και το σφάλμα κόμης,σφαιρική εκτροπή και αλλά οπτικά σφάλματα που μειώνουν τη οξύτητα της εικόνας. Με μεγαλύτερο εστιακό λόγο όμως μειώνεται και το οπτικό πεδίο (λόγω αύξησης του εστιακού μήκους και άρα της μεγέθυνσης),πράγμα που είναι σοβαρό μειονέκτημα όχι μόνο για θέαση εκτεταμένων αντικειμένων,αλλά και για εκμάθηση του ουρανού,θέαση μεγάλων αστρικών πεδίων,αναζήτηση στόχων ειδικά για κάποιον αρχάριο. Οπότε για έναν αρχάριο είναι σημαντικό το πρώτο τηλεσκόπιο να έχει σχετικά μεγάλο οπτικό πεδίο,διότι η χειροκίνητη αναζήτηση και ανεύρεση στόχων με στενό οπτικό πεδίο γίνεται δύσκολη. Ένα καλό εργαλείο για υπολογισμό οπτικών πεδίων,κόρης εξόδου (exit pupil) κλπ. είναι το παρακάτω (υπάρχει ανάλογο και στο Stellarium σε windows): https://astronomy.tools/calculators/field_of_view/ Φιλικά-Κώστας 🙂

Το ευρύ ή στενό οπτικό πεδίο δεν έχει να κάνει με το είδος του τηλεσκοπίου,δηλ,αν είναι διοπτρικό,κατοπτρικό,καταδιοπτρικό,αλλά με την εστιακή απόσταση (ή ισοδύναμα εστιακό μήκος). Έτσι όσο αυξάνει το εστιακό μήκος,για δεδομένο προσοφθάλμιο ή κάμερα,μειώνεται το οπτικό πεδίο,λόγω αύξησης της μεγέθυνσης. Ανάλογα μειώνεται και η φορητότητα,ιδιαίτερα αν αυξάνεται και η διάμετρος που θα προσθέσει βάρος. Τα καταδιοπτρικά SCT,Maksutov κλπ.έχουν εκ σχεδιάσεως μεγαλύτερο εστιακό μήκος,αλλά μικρότερο φυσικό μήκος από τα αντίστοιχα κατοπτρικά και διοπτρικά ίσου εστιακού μήκους. Έχουν μεν ανάλογα και με τον τύπο και την ποιότητα,μεγαλύτερο βάρος από ίσης διαμέτρου κατοπτρικά,αλλά λόγω σημαντικά μικρότερου μήκους,εμφανίζουν μικρότερες ροπές (=βάρος x μήκος). Οι ροπές είναι καθοριστικός παράγοντας για την ισορροπία και ομαλή λειτουργία του τηλεσκοπίου πάνω σε μια στήριξη! Αν δεν αντιμετωπιστούν,το τηλεσκόπιο θα παρουσιάζει μικροταλαντώσεις,που θα θολώσουν την εικόνα στην παρατήρηση και ακόμα χειρότερα στην φωτογράφιση. Δεν είναι λοιπόν μόνο το βάρος που καθορίζει την συμβατότητα μιας στήριξης με ένα σωλήνα τηλεσκοπίου,αλλά και το φυσικό μήκος του. Και τα δύο μαζί,βάρος και φυσικό μήκος,καθορίζουν τις ροπές που θα εμφανιστούν και άρα και τις πιθανές ταλαντώσεις που θα προκληθούν. Για παράδειγμα ένα πολύ καλό νευτώνιο όπως το SW Dob 10" (254/1200) πάνω σε μια βάση EQ-6,δεν είναι κατάλληλο για αστροφωτογραφία αξιώσεων,όπου ζητάμε καθαρά είδωλα...Έχω δει και 12" σε τέτοια βάση με κακής ποιότητα αποτελέσματα λόγω μη αντιμετωπισίμων ροπών...Το βάρος του σωλήνα μπορεί να το σηκώνει μια στήριξη,αλλά δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα και τις ροπές αν ο σωλήνας έχει φυσικό μήκος μεγαλύτερο από όσο "πρέπει". Ένα 10" με μικρότερο εστιακό μήκος,όπως το 254/1000 ή 254/800 (με διορθωτή κόμης και τα δύο εννοείται) μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια EQ-6 και μόνο για ΜΙΚΡΟΥΣ χρόνους έκθεσης. Ένα τέτοιο νευτώνιο,όπως το 254/1200 ή και μεγαλύτερα,χρειάζεται μια στιβαρότερη στήριξη,όπως είναι η EQ-8 ή κάποια ανάλογη,η οποία όμως είναι πολύ ακριβή και δεν συμφέρει. Αντίθετα ένα ίσης περίπου διαμέτρου SCT 9.25" ή 11",μπορεί να χρησιμοποιηθεί για φωτογραφία σε EQ-6,λόγω σημαντικά μικρότερου φυσικού μήκους και άρα ροπών,έστω και αν το βάρος του είναι λίγο μεγαλύτερο από το νευτώνιο. Ο παράγοντας ροπή (βάρος Χ φυσικό μήκος) είναι πολύ σημαντικός τόσο για παρατήρηση,αλλά ιδιαίτερα για φωτογράφιση. Επίσης όσο αυξάνει το εστιακό μήκος/εστιακή απόσταση,λόγω αύξησης της μεγέθυνσης και άρα μείωσης της φωτεινότητας του ειδώλου,απαιτούνται και μεγαλύτεροι χρόνοι έκθεσης,πράγμα που μπορεί να είναι απαγορευτικό για αμυδρότερα αντικείμενα. Σε αυτήν την περίπτωση θα προτιμήθουν τηλεσκόπια με μικρότερο εστιακό μήκος,ανάλογα και με τη διάμετρό τους. Έχουμε λοιπόν τους παράγοντες φυσικό μήκος+βάρος,εστιακή απόσταση-μεγέθυνση-οπτικό πεδίο,που θα καθορίσουν φορητότητα, συμβατότητα με στηρίξεις,οπτικό πεδίο. Φιλικά-Κώστας 🙂

Όσο αφορά τη φωτορύπανση,πάει από το κακό στο χειρότερο γενικά. Δυστυχώς οι λάμπες που ακτινοβολούσαν κιτρινο-πορτοκαλί φως,είτε ήταν οι παλιές πυρακτώσεως,είτε ηλεκτρονικές ή οι πιο σύγχρονες led,αντικαθίστανται από led που εκπέμπουν λευκό φως. Έτσι δεν δουλεύουν πλέον και τα φίλτρα μείωσης των αποτελεσμάτων της φωτορύπανσης,τα οποία είχαν αισθητό αποτέλεσμα σε φωτορύπανση "θερμών",δηλ.κοκκινο-πορτοκαλο-κίτρινων αποχρώσεων. Αν έχεις τέτοιες αποχρώσεις φωτορύπανσης στον ουρανό,μπορείς να χρησιμοποιήσεις φίλτρα,όπως το Baader Moon & Skyglow (Neodymium): https://planitario.gr/gr/moon-skyglow-o31-8mm-1-1-4.html το οποίο κάνει πολύ καλή δουλειά και στον πλανήτη Άρη,μειώνοντας την υπερβολική φωτεινότητα και αυξάνοντας θεαματικά το κοντράστ,αναδεικνύοντας λεπτομέρειες της επιφάνειάς του στην κατάλληλη μεγέθυνση,εφ'όσον στο επιτρέπουν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες να πετύχεις. Φιλικά-Κώστας 🙂

Βασίλη το θέμα της ευθυγράμμισης του ερευνητή είναι πολύ απλό. Βρίσκεις έναν ευδιάκριτο σταθερό επίγειο στόχο,όσο γίνεται πιο μακρινό,τουλάχιστον 1km μακριά απο το τηλεσκόπιο. 1)Βάζεις αρχικά ένα φακό της πιο μεγάλης εστιακής που έχεις,ώστε έχοντας τη μικρότερη μεγέθυνση και μεγάλο οπτικό πεδίο,να βρεις εύκολα τον επίγειο ακίνητο στόχο. Βάζεις στο κέντρο του οπτικού πεδίου τον στόχο και ασφαλίζεις το τηλεσκόπιο,ώστε να μένει σταθερό εκεί. 2)Βάζεις στη συνέχεια έναν μικρότερης εστιακής φακό,ώστε να αυξήσεις τη μεγέθυνση και να μειώσεις το οπτικό πεδίο. Βάζεις πάλι τον στόχο σου στο κέντρο του οπτικού πεδίου.Έτσι έχεις επιτύχει μεγαλύτερη ακρίβεια της θέσης του στόχου στο μικρότερο πλέον οπτικό πεδίο του τηλεσκοπίου. 3)Βάζεις το φακό με τη μικρότερη εστιακή που έχεις,οπότε έχεις τη μεγαλύτερη μεγέθυνση (στην ανάγκη βάζεις και barlow αν έχεις),και επαναλαμβάνεις τη διαδικασία,εστιάζοντας πάντα ώστε να έχεις καθαρό είδωλο. Εννοείται ότι η μεγέθυνση που παίρνεις και οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή,πρέπει να βοηθούν ώστε να έχεις ένα σχετικά καθαρό είδωλο του ακίνητου στόχου. =>Ο στόχος πρέπει να είναι ακριβώς στο κέντρο του οπτικού πεδίου του τηλεσκοπίου! =>Σταθεροποιείς-"κλειδώνεις" τη θέση του τηλεσκοπίου,ελέγχοντας ώστε ο στόχος να είναι πάντα στο κέντρο του οπτικού πεδίου του τηλεσκοπίου! 4)Με απολύτως ακίνητο το τηλεσκόπιο,μετακινείς τον ερευνητή με τις βίδες του,ώστε ο επίγειος στόχος να βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του οπτικού πεδίου του ερευνητή. 5)Ελέγχεις πάλι αν ο στόχος σου είναι ακριβώς στο κέντρο του οπτικού πεδίου του τηλεσκοπίου και ταυτόχρονα στο κέντρο του οπτικού πεδίου του ερευνητή! Αν ο στόχος είναι ταυτόχρονα κεντραρισμένος σε τηλεσκόπιο και ερευνητή,τότε ο ερευνητής σου είναι ευθυγραμμισμένος με το τηλεσκόπιο. Αν όχι,επαναλαμβάνεις τα τελευταία βήματα της διαδικασίας. =>6)Ένας επιπλέον έλεγχος ευθυγράμμισης θα πρέπει να γίνει με στόχο αυτή τη φορά τον Πολικό Αστέρα,που μένει πρακτικά ακίνητος για μεγάλο χρονικό διάστημα της νύχτας στον ουρανό. Κάνεις την ίδια διαδικασία έχοντας τώρα την εμπειρία από την ευθυγράμμιση στον επίγειο στόχο. =>Το πλεονέκτημα του Πολικού Αστέρα είναι ότι βρίσκεται πολύ μακρύτερα,πρακτικά στο άπειρο από τους επίγειους στόχους και έτσι θα έχεις πιο ακριβή ευθυγράμμιση ερευνητή-τηλεσκοπίου. Μια-δυο φορές να κάνεις τη διαδικασία,μετά είναι πολύ εύκολη πλέον. Φιλικά-Κώστας 🙂