Δροσος Γεωργιος

Πληροφορίες!!! Με το τέλος του 2019 συνέβησαν τα εξής: - Η Σελήνη απομακρύνθηκε κατά 3,8 εκατοστά από τη Γη. - Ο Ήλιος έχασε 174 τρισεκατομμύρια τόνους από τη μάζα του και έτσι η τροχιά της Γης αυξήθηκε κατά 1,5 εκατοστά. - Περί τα 150 δισεκατομμύρια άστρα σχηματίστηκαν στο ορατό σύμπαν. - Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας μετακινήθηκε 3,5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα πιο κοντά σε εμάς. - Το σύμπαν διεστάλη κατά 60 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα τουλάχιστον. Ο δορυφόρος του Δία, ο Γανυμήδης, έχει κάτω από την επιφάνειά του τριάντα φορές περισσότερο νερό απ’ όλο το νερό που βρίσκεται πάνω στη Γη. Ο δορυφόρος του Κρόνου, ο Τιτάνας, έχει 300 φορές περισσότερα υγρά καύσιμα από όσα συνολικά αποθέματα βρίσκονται πάνω στη Γη. Ο αστεροειδής 433 Έρως έχει από 10.000 έως 100.000 φορές περισσότερο χρυσό και πλατίνα από όσο χρυσό έχει αντληθεί από τα ορυχεία της Γης. Ισως τελικά να μην είναι και τόσο άχρηστη η πληροφορία αυτή: αν καταφέρει ο άνθρωπος να εξερευνήσει την αστρική γειτονιά του, δηλαδή το ηλιακό σύστημα, θα έχει κάτι να περιμένει από το συναρπαστικό, όσο και επικίνδυνο, αυτό ταξίδι. «Σε όλους το ψιλόβροχο κάτι λέει. Σε μένα, τίποτε», γράφει ο Οδυσσέας Ελύτης, αυτός ο αιώνιος λάτρης του ελληνικού καλοκαιριού. Ωστόσο, έχει δίκιο: η βροχή ασκεί ξεχωριστή γοητεία σε πολλούς ανθρώπους. Αραγε είναι ίδια η βροχή σε όλους τους κόσμους; Όχι ακριβώς: ·Στη Γη βρέχει νερό. ·Στην Αφροδίτη βρέχει θεϊκό οξύ. ·Στον Τιτάνα βρέχει μεθάνιο. ·Στον πλανήτη Ποσειδώνα βρέχει διαμάντια. ·Στον πλανήτη HD 189733b βρέχει γυαλί. Πρόκειται για εξωπλανήτη (εκτός του ηλιακού μας συστήματος) που απέχει 65,5 έτη φωτός από τη Γη. ·Στον πλανήτη OGLE-TR-56b βρέχει υγρό σίδηρο. Πρόκειται επίσης για εξωπλανήτη που απέχει 1500 πάρσεκ (Parsec) από τη Γη. Ένα πάρσεκ αντιστοιχεί σε 3,26 έτη φωτός. https://www.kathimerini.gr/1071901/gallery/epikairothta/episthmh/h-axrhsth-plhroforia-ths-hmeras

Δορυφόρος της NASA θα ψάξει με λέιζερ για νερό στους πιο σκοτεινούς κρατήρες της Σελήνης. Καθώς οι αστροναύτες της NASA θα εξερευνούν τη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος «Άρτεμις» της NASA, θα χρειάζεται να χρησιμοποιούν πόρους που ήδη υπάρχουν στην επιφάνειά της, όπως το νερό- τόσο για καύσιμα πυραύλων, όσο και για πόση. Ωστόσο, το ερώτημα είναι πόσο νερό υπάρχει στη Σελήνη και πού μπορεί να βρίσκεται- και εδώ έρχεται Lunar Flashlight της NASA: Ένας μικρός δορυφόρος (CubeSat), μεγέθους χαρτοφύλακα, με αποστολή τον εντοπισμό πάγου στους πυθμένες κρατήρων της Σελήνης που δεν έχουν δει ποτέ το φως του ήλιου. «Αν και έχουμε μια αρκετά καλή ιδέα πως υπάρχει πάγος μέσα στους πιο ψυχρούς και σκοτεινούς κρατήρες της Σελήνης, προηγούμενες μετρήσεις ήταν λίγο διφορούμενες» είπε η Μπάρμπαρα Κοέν, επικεφαλής ερευνήτρια της εν λόγω αποστολής στο Goddard Space Flight Center της NASA. «Επιστημονικά είμαστε καλά, αλλά αν σχεδιάζουμε να στείλουμε αστροναύτες εκεί να εξορύξουν τον πάγο και να τον πιουν, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι υπάρχει». Το συγκεκριμένο σκάφος, υπό την αιγίδα του JPL, θα δοκιμάσει τεχνολογίες, αποσκοπώντας σε μια σειρά από πρωτιές- όπως η πρώτη αποστολή που θα αναζητήσει πάγο με λέιζερ. Επίσης θα είναι το πρώτο διαπλανητικό σκάφος που θα χρησιμοποίησει «πράσινο» προωθητικό, ένα νέο είδος καυσίμου που είναι ασφαλέστερο στην μεταφορά και αποθήκευση από την υδραζίνη. Μέσα σε διάστημα δύο μηνών το Lunar Flashlight θα πετάξει χαμηλά πάνω από τον Νότιο Πόλο της Σελήνης και θα διερευνήσει με τα λέιζερ του τις μόνιμα υπό σκιά περιοχές, ενώ θα αναζητήσει πάγο στην επιφάνεια. Οι κρατήρες αυτοί, στους πόλους, θεωρείται πως είναι «ψυχρές παγίδες» που συσσωρεύουν μόρια διαφόρων πάγων (μεταξύ των οποίων και πάγος από νερό). Τα μόρια μπορεί να έχουν προέλθει από κομήτες και αστεροειδείς, καθώς και από αλληλεπιδράσεις του ηλιακού ανέμου με το σεληνιακό έδαφος. To ανακλαστικόμετρο του Lunar Flashlight διαθέτει τέσσερα λέιζερ και θα χρησιμοποιεί σχεδόν υπέρυθρα μήκη κύματος, που απορροφώνται από το νερό, για να εντοπίζει συσσωρεύσεις πάγου στην επιφάνεια. Εάν τα λέιζερ χτυπούν βράχο, το φως θα επιστρέφει στο σκάφος, υποδεικνύοντας έλλειψη πάγου. Εάν το φως απορροφάται, αυτό θα σημαίνει πως θα υπάρχει πάγος. Όσο μεγαλύτερη η απορρόφηση, τόσο πιο εξαπλωμένος θα είναι ο πάγος στην επιφάνεια. https://www.naftemporiki.gr/story/1594378/doruforos-tis-nasa-tha-psaksei-me-leizer-gia-nero-stous-pio-skoteinous-kratires-tis-selinis

«Επινοητικότητα», το όνομα ρομποτικού ελικοπτέρου που θα πετάξει στον Άρη. Το όνομα Ingenuity (Επινοητικότητα), που έδωσε η μαθήτρια γυμνασίου Βανίζα Ρουπάνι από την Αλαμπάμα, θα φέρει το πρώτο ρομποτικό ελικόπτερο, το οποίο θα πετάξει σε άλλο πλανήτη. Το ελικόπτερο θα εκτοξευθεί με προορισμό τον Άρη φέτος το καλοκαίρι μαζί με το -επίσης «βαφτισμένο» από μαθητή- ρομποτικό ρόβερ Perseverance (Επιμονή) της αποστολής Mars 2020 της αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA). Η NASA είχε διοργανώσει σχετικό διαγωνισμό ονοματοδοσίας και επελέγη τελικά το εν λόγω όνομα για το ελικόπτερο, το οποίο θα κινείται με ηλιακή ενέργεια στον ουρανό του Άρη. Το Ingenuity, βάρους 1,8 κιλών, θα προσαρτηθεί στο κάτω μέρος του Perseverance και όταν φθάσει στον γειτονικό πλανήτη, τον Φεβρουάριο του 2021, θα αυτονομηθεί ανοίγοντας τα φτερά του. Θα κάνει σύντομες δοκιμαστικές πτήσεις στη διάρκεια ενός μήνα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελλοντική εναέρια εξερεύνηση του Άρη από πιο εξελιγμένα ελικόπτερα, τα οποία θα διαθέτουν και επιστημονικά όργανα. Το Ingenuity δοκιμάστηκε επιτυχώς στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια. Τώρα γίνεται, μαζί με το Perseverance, η τελική συναρμολόγησή τους στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα. Η εκτόξευσή τους θα γίνει με πύραυλο Atlas V της United Launch Alliance από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ. Η αποστολή Mars 2020 θα αναζητήσει ίχνη παλαιάς ή τωρινής ζωής στον «κόκκινο» πλανήτη και γι’ αυτόν τον σκοπό θα συλλέξει δείγματα, τα οποία για πρώτη φορά θα σταλούν στη Γη προκειμένου να αναλυθούν από τους επιστήμονες εξονυχιστικά. https://physicsgg.me/2020/04/30/%ce%b5%cf%80%ce%b9%ce%bd%ce%bf%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%bf-%cf%8c%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b1-%cf%81%ce%bf%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d/

Ο «βασιλιάς» του Kepler-88 To ηλιακό μας σύστημα έχει έναν «βασιλιά»: Ο Δίας, που έχει πάρει το όνομά του από τον βασιλιά των θεών του Ολύμπου, ασκεί «εξουσία» στους άλλους πλανήτες μέσω της βαρυτικής του επίδρασης. Με μάζα διπλάσια αυτής του Κρόνου και 300πλάσια αυτή της Γης, ακόμα και οι μικρότερες κινήσεις του γίνονται αισθητές από όλους τους άλλους πλανήτες. Ο Δίας θεωρείται πως ευθύνεται για το μικρό μέγεθος του Άρη, την παρουσία της ζώνης αστεροειδών και τον «καταιγισμό» των κομητών που έφεραν το νερό στην πρώιμη Γη. Ωστόσο, το πλανητικό μας σύστημα δεν είναι το μόνο που έχει τέτοιους βαρυτικούς «θεούς»- και αστρονόμοι του Ινστιτούτου Αστρονομίας του University of Hawai’i (UH IfA) ανακάλυψαν έναν πλανήτη με μάζα τριπλάσια αυτής του Δία, σε ένα μακρινό πλανητικό σύστημα. Η ανακάλυψη αυτή βασίζεται σε δεδομένα έξι ετών από το W.M. Keck Observatory. Χρησιμοποιώντας το High-Resolution Echelle Spectrometer (HIRES) στο δέκα μέτρων τηλεσκόπιο Keck I, η ομάδα επιβεβαίωσε ότι ο πλανήτης Kepler-88 d, πραγματοποιεί μια περιστροφή γύρω από το άστρο του κάθε τέσσερα χρόνια, και η τροχιά του δεν είναι κυκλική, μα ελλειπτική. Με μάζα τριπλάσια αυτής του Δία, ο Kepler-88 d είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης στο σύστημα εκείνο. Το εν λόγω σύστημα ήταν ήδη «διάσημο» μεταξύ των αστρονόμων για δύο πλανήτες που περιστρέφονται πολύ πιο κοντά στο άστρο, τους Kepler-88 b και c. Οι πλανήτες αυτοί έχουν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δυναμική (mean motion resonance): ο b, με μέγεθος μικρότερο αυτού του Ποσειδώνα, κάνει μια περιστροφή σε μόλις 11 ημέρες, ακριβώς το ήμισυ της τροχιακής περιόδου του c, ενός πλανήτη με το μέγεθος του Δία. Ο c είναι επίσης είκοσι φορές μεγαλύτερος του b, οπότε επηρεάζει τον εσώτερο πλανήτη. Οι αλληλεπιδράσεις αυτές παρατηρήθηκαν από το τηλεσκόπιο Kepler- και ο νέος πλανήτης βοηθά στην καλύτερη κατανόηση του συστήματος. «Με τρεις φορές τη μάζα του Δία, ο Kepler-88 d ήταν μάλλον ακόμα πιο επιδραστικός στην ιστορία του συστήματος από τον αποκαλούμενο “βασιλιά”, Kepler-88 c, που έχει μάζα ίση με “μόλις” αυτή του Δία» είπε η Λόρεν Βάις, lead author της ομάδας που έκανε την ανακάλυψη. «Οπότε ίσως ο Kepler-88 d να είναι ο νέος απόλυτος μονάρχης αυτής της πλανητικής αυτοκρατορίας». https://physicsgg.me/2020/04/30/%ce%bf-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bb%ce%b9%ce%ac%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-kepler-88/

Τα ακρότατα των άστρων. Το 1860 Γερμανοί αστρονόμοι του αστεροσκοπείου της Βόννης, εκτελώντας παρατηρήσεις για την κατασκευή ενός αστρομετρικού καταλόγου (Bonner Durchmusterung Stellar catalogue, 1859-1903) ανακάλυψαν ένα μεταβλητό υπεργίγαντα αστέρα με περίοδο ~ 740 μέρες που έμελλε να είναι το μεγαλύτερο σε διαστάσεις αστέρι που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα. Περίπου ενάμιση αιώνα αργότερα, το 2012, μία νέα μελέτη βασισμένη σε παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν μέσω του τηλεσκοπίου VLTI, κατέδειξαν ότι ο μεταβλητός υπεργίγαντας UY Scuti στον αστερισμό της Aσπίδας (Scutum) είναι ~ 1700 φορές μεγαλύτερος (σε διάμετρο) του Ήλιου μας, ~ 340000 φορές φωτεινότερος, ενώ η μάζα του (σε κιλά) εκτιμάται ότι είναι τουλάχιστον 8 φορές παραπάνω από την αντίστοιχη ηλιακή. H απόστασή του υπολογίζεται σε ~ 9000 έτη φωτός (το φως χρειάζεται 9000 χρόνια για να φτάσει από εκεί στη Γη). Εάν η Ήλιος μας είναι μία σφαίρα ακτίνας ~ 700000 χλμ, τότε η ακτίνα του UY Scuti υπολογίζεται στα 1.2 δισεκατομμύρια χλμ (Εικόνα 1). Αν ο αστέρας UY Scuti έπαιρνε, για κάποιο λόγο, την θέση του Ήλιου μας στο ηλιακό μας σύστημα, τότε θα κάλυπτε έκταση σχεδόν μέχρι την τροχιά του πλανήτη Κρόνου, με ολέθρια -σαφέστατα- αποτελέσματα για τους πλανήτες και την ζωή στο ηλιακό σύστημα. Τέλος, το φως θα χρειαζόταν περίπου 7 ώρες για να εκτελέσει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον UY Scuti, ενώ η γρηγορότερη σήμερα διαστημοσυσκευή (Parker Solar Probe) θα χρειαζόταν περίπου 15 μήνες για να καλύψει την ίδια απόσταση, τρέχοντας με την απίστευτη (μέγιστη) ταχύτητα των 200 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο! Στον αντίποδα και στη σχετικά μικρή για την αστρονομία απόσταση των ~ 600 ετών φωτός, ομάδα επιστημόνων από τα πανεπιστήμια Cambridge, Keele, Warwick, Leicester και St.Andrews ανακάλυψε, το 2017, το μικρότερο σε διάμετρο αστέρι που ονομάστηκε EBLM J0555Ab και βρίσκεται στον αστερισμό του Οκρίβαντος (Pictor). Ο ερυθρός νάνος EBLM J0555Ab είναι αστέρας μικρής μάζας με διάμετρο συγκρίσιμη με αυτή του πλανήτη Κρόνου (και μικρότερη του Δία) όντας ~ 12 φορές μικρότερος του Ήλιου (Εικόνα 2). Η μάζα του (σε κιλά) είναι περίπου το 1/12 της ηλιακής μάζας (και 85 φορές εκείνης του Δία), δηλαδή οριακά επαρκής για να καλείται ένα ουράνιο σώμα αστέρι, σύμφωνα με τα μοντέλα της αστρικής δομής και εξέλιξης. Ο EBLM J0555Ab είναι περίπου 200 φορές πυκνότερος του Ήλιου, ενώ η επιφανειακή του βαρύτητα είναι 300 φορές μεγαλύτερη από εκείνη στη Γη. Εάν μπορούσαμε να σταθούμε στην επιφάνεια του αστέρα αυτού, θα αισθανόμαστε 300 φορές πιο βαριοί από ότι στη Γη! Τέλος, ο EBLM J0555Ab υπολογίζεται ότι είναι 130 φορές αμυδρότερος του Ήλιου μας. Το φως θα χρειαζόταν μόλις 1.2 δευτερόλεπτα για μία πλήρη περιφορά γύρω από τον ερυθρό νάνο, ενώ η διαστημοσυσκευή Parker Solar Probe, θα χρειαζόταν περίπου μισή ώρα.Εάν τοποθετούσαμε τα τρία αυτά αστέρια σε κλίμακα και θεωρούσαμε ότι ο Ήλιος είναι μία μπάλα basket διαμέτρου 30 εκατοστών, τότε ο ερυθρός νάνος θα έμοιαζε με μία συνηθισμένη μπίλια 2.5 εκατοστών και ο υπεργίγαντας UY Scuti θα προσιδίαζε σε σφαίρα διαμέτρου μεγαλύτερης των 500 μέτρων! https://physicsgg.me/2020/04/30/%cf%84%ce%b1-%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%cf%89%ce%bd/

Ψάχνοντας μια αρχέγονη μαύρη τρύπα στο ηλιακό μας σύστημα … που παίζει τον ρόλο του ένατου πλανήτη Οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος είναι οκτώ (κι όχι εννέα όπως μαθαίναμε στο παρελθόν εμείς οι μεγαλύτεροι): ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Γη, ο Άρης, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας. Αυτό ισχύει μετά το 26ο συνέδριο της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (IAU) (14 – 25 Αυγούστου 2006) που έγινε στην Πράγα, εκεί όπου ο Πλούτωνας υποβιβάστηκε, χωρίς κανέναν σεβασμό στην ιστορία του, στην κατηγορία των νάνων-πλανητών. Όταν λοιπόν ακούμε για τον ένατο πλανήτη, σίγουρα δεν πρόκειται για τον Πλούτωνα, αλλά για έναν υποθετικό (προς το παρόν) πλανήτη σε πολύ μεγάλη απόσταση από τον ήλιο, η ύπαρξη ή όχι του οποίου προβληματίζει τους αστρονόμους εδώ και αρκετά χρόνια. Η υπόθεση αυτή γίνεται ώστε να προσομοιωθούν ακριβέστερα οι τροχιές των απόμακρων σωμάτων της ζώνης Kuiper. Η μελέτη της τροχιάς του Κρόνου, διαμέσου του διαστημικού σκάφους Cassini, έδωσε μια μικρή ένδειξη ύπαρξης του πλανήτη 9 και έβαλε όρια στις παραμέτρους του. Αν υπάρχει ένα τέτοιο αντικείμενο, υπολογίζεται να έχει μάζα 5 έως 10 M⊕ (M⊕=η μάζα της Γης) και να βρίσκεται σε απόσταση της τάξης των 500 AU από τον ήλιο(1 AU= 1 αστρονομική μονάδα). Αν πρόκειται για έναν κοινό πλανήτη μπορεί να βρεθεί από τις αστρονομικές έρευνες των τηλεσκοπίων. Όμως πριν από ενάμισι χρόνο οι Jakub Scholtz και James Unwin, δημοσίευσαν ένα άρθρο σχετικά με τον υποθετικό πλανήτη 9, όπου διατύπωσαν την άποψη πως ο υποθετικός πλανήτης 9 θα μπορούσε να είναι μια αρχέγονη μαύρη τρύπα (το μέγεθος της οποίας δεν ξεπερνάει μια μπάλα του ποδοσφαίρου!). Σε μια τέτοια περίπτωση, οι συμβατικές αστρονομικές έρευνες προφανώς θα αποτύχουν. Βέβαια, ένα διαστημικό σκάφος μιας μελλοντικής αποστολής θα μπορούσε άμεσα να διερευνήσει το περιβάλλον του πολύ καλύτερα. Όμως υπάρχουν δυο προφανείς δυσκολίες: Πρώτον, ο πλανήτης 9, αν υπάρχει, βρίσκεται πολύ μακριά και δεν ξέρουμε πού είναι. Το Voyager 1 που ήταν το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα που βγήκε από το εσώτερο ηλιακό σύστημα, απομακρύνεται με ταχύτητα περίπου 17 km/sec (ως προς τον ήλιο), θα φτάσει σε από σταση 500 AU σε περίπου 150 χρόνια. Δεύτερον, έχουμε μεν μια γενική εκτίμηση σχετικά με την πιθανή τροχιά του πλανήτη 9, αλλά δεν γνωρίζουμε που ακριβώς βρίσκεται σ’ αυτήν. Έτσι, θάπρεπε να διερευνηθεί μια τεράστια έκταση του ουρανού. Στην ιδανική περίπτωση, για να βρεθεί ο πλανήτης 9, απαιτούνται ταχύτητες διαστημικών σκαφών (τουλάχιστον) εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο για να φτάσουν στην τροχιά του σε μια δεκαετία. Επιπλέον, θα έπρεπε να εκτοξευθούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις εκατοντάδες διαστημόπλοια (το λιγότερο), ώστε κάποια από αυτά να πλησιάσουν τον πλανήτη 9 μερικές δεκάδες αστρονομικές μονάδες. Με βάση τις τωρινές διαστημικές αποστολές ο πλανήτης 9 είναι απρόσιτος. Μια πιθανή εναλλακτική και φθηνή λύση είναι να χρησιμοποιηθούν τα μικρά διαστημικά σκάφη του προγράμματος Breakthrough Starshot για την ανίχνευση του βαρυτικού πεδίου αυτού του αντικειμένου. Αυτό προτείνει ένας από τους μεγαλύτερους φυσικομαθηματικούς της εποχής μας, ο Edward Witten, στην πρόσφατη δημοσίευσή του με τίτλο «Searching for a Black Hole in the Outer Solar System» Το πρόγραμμα Breakthrough Starshot προβλέπει την χρήση ισχυρών λέιζερ για την επιτάχυνση πολύ μικρών διαστημικών σκαφών (με μάζα της τάξης των γραμμαρίων!) μέχρι ταχύτητες περίπου στο 20% της ταχύτητας του φωτός. Σε μια πρώτη αποστολή του Breakthrough Starshot σχεδιάζεται η εξερεύνηση του εξωτερικού ηλιακού μας συστήματος με ταχύτητες στο 1% της ταχύτητας του φωτός. Όμως σύμφωνα με την σύντομη ανάλυση του Edward Witten, για την αναζήτηση του πλανήτη 9, είναι προτιμότερη μια τάξη μεγέθους μικρότερες ταχύτητες, δηλ, στο 0,1% της ταχύτητας του φωτός. Mε μια ταχύτητα της τάξης του 0,001c, τα μικροσκοπικά διαστημόπλοια θα μπορούσαν να φτάσουν στον πλανήτη 9 περίπου μια δεκαετία μετά την εκτόξευσή τους, εφόσον εκτοξεύονταν προς την σωστή κατεύθυνση. Όμως το πλεονέκτημα του προγράμματος Breakthrough Starshot είναι ότι μπορούν να εκτοξευθούν πολλά μικροσκοπικά διαστημόπλοια προς διάφορες κατευθύνσεις, ώστε να καλύψουν μεγάλη περιοχή του διαστήματος Η διαταραχή στην ταχύτητα και την τροχιά ενός διαστημοπλοίου που πλησιάζει την αρχέγονη μαύρη τρύπα (πλανήτη 9), θα δημιουργήσει αποκλίσεις στον χρόνο άφιξης σημάτων προς την Γη από το διαστημικό σκάφος της τάξης των 10-5 δευτερολέπτων. Αν κάποιο από αυτά καταφέρει να προσεγγίσει τον πλανήτη σε μια απόσταση τάξης μεγέθους 50 AU, για να αποκαλυφθεί το μυστηριώδες αντικείμενο αρκεί τα διαστημικά σκάφη να μπορούν να στέλνουν σήματα χρονισμού με ακρίβεια 10-5 δευτερολέπτων στην Γη. Βέβαια, η ικανότητα ακριβούς χρονομέτρησης στα πολύ μικρά διαστημικά σκάφη μπορεί να αποβεί η μεγαλύτερη πρόκληση κατά την υλοποίηση αυτoύ του προγράμματος Μπορείτε να διαβάσετε όλες τις λεπτομέρειες στην δημοσίευση του Witten (για την οποία διάφοροι κακεντρεχείς λένε πως έγινε εξαιτίας της βράβευσης του Witten με το Breakthrough Prize από τον πάμπλουτο Yuri Milner .. για να προωθήσει το πρόγραμμα Breakthrough Starshot που ήταν ιδέα του Milner!) https://physicsgg.me/2020/05/02/%cf%88%ce%ac%cf%87%ce%bd%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%ad%ce%b3%ce%bf%ce%bd%ce%b7-%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b7-%cf%84%cf%81%cf%8d%cf%80%ce%b1-%cf%83%cf%84/

Μια ελληνική startup που διαπρέπει στη Βρετανία τον καιρό του Covid-19 Ο Ηρακλής Μπουραντάς, συνιδρυτής της εταιρείας Novoville η πρόταση της οποίας βρέθηκε ανάμεσα στις επιλεγμένες από την Βρετανική κυβέρνηση ψηφιακές λύσεις για την καταπολέμηση των επιπτώσεων του Covid-19 ήταν μεταξύ των μελών της Μονάδας Ανάπτυξης Πολιτικών, ένα φιλόδοξο think tank που δημιούργησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος ως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ το 2012, επικεφαλής του οποίου ήταν ο σημερινός υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης. Η πρόταση της ελληνικής Novoville, όπως διαβάζω σε επίσημο δελτίο τύπου της εταιρείας, βρέθηκε ανάμεσα στις επιλεγμένες ψηφιακές λύσεις για την καταπολέμηση των επιπτώσεων του Covid-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τι σημαίνει, όμως, αυτή η επιλογή για την εταιρεία – από το πρώτο κύμα της νέας επιχειρηματικότητας στα χρόνια των Μνημονίων- που διατηρεί μια ισχυρή βάση στο Λονδίνο αλλά και μια δυναμική αλλά και ευέλικτη μονάδα ανάπτυξης εφαρμογών στην Αθήνα; Διαβάζω και πάλι στην ανακοίνωση της εταιρείας: «ο οργανισμός NHSX του Βρετανικού συστήματος υγείας NHS, ο οποίος ηγείται του μεγαλύτερου προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας στον κόσμο, ανακοίνωσε τις 18 ψηφιακές λύσεις που αναδείχθηκαν μέσω της διαγωνιστικής διαδικασίας TechForce19. (…) Στόχος του διαγωνισμού, (…) η αξιοποίηση άμεσα υλοποιήσιμων καινοτόμων λύσεων ενάντια στις επιπτώσεις που έχει δημιουργήσει η πανδημία του COVID-19. Η Novoville και η βρετανική Peopletoo επιλέχθηκαν για να λανσάρουν μια νέα ψηφιακή υπηρεσία συνολικής διαχείρισης εθελοντών και διασύνδεσής τους με τις κοινωνικές υπηρεσίες για την άμεση εξυπηρέτηση των αναγκών των ευπαθών ομάδων». Μια επιτυχία της Novoville και κυρίως των ανθρώπων της. Πιστεύω πάντα ότι η ιστορία των επιχειρήσεων στο βάθος των πραγμάτων δεν είναι τίποτα περισσότερο από το άθροισμα των ιστοριών που συνθέτουν οι άνθρωποι τους. Η Novoville έχουν δύο ιδρυτικά μέλη. Τον Ηρακλή Μπουραντά και τον Φώτη Ταλάντζη. Ας μου επιτραπεί να μιλήσω για τον πρώτο εξ αυτών. Τον φίλο και συμπατριώτη Ηρακλή. Διαβάζοντας την ανακοίνωση για την επιτυχία της εταιρείας στη Βρετανία μου ήρθε στο μυαλό τα δημοσιεύματα των ευβοϊκών sites το καλοκαίρι του 2012. Υπενθυμίζω ότι στο πηδάλιο της κυβέρνησης βρίσκεται ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ από τον Μάρτιο του 2012- πριν από τις διπλές εκλογές εκείνης της χρονιάς- ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει αναλάβει το βαρύ φορτίο της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ. Αλλά, ας ξαναγυρίσουμε στα ευβοϊκά sites και στις αναρτήσεις τους. Σε ένα εξ αυτών διαβάζω: «Προσωπική επιλογή του Προέδρου ο Ηρακλής!». Αλλά, ποιός ήταν ο πρόεδρος και ποιος ο Ηρακλής θα αναρωτηθείτε και με το δίκιο σας. Ο Πρόεδρος ήταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Ηρακλής ο συνιδρυτής της Novoville. Ας γυρίσουμε για λίγο πίσω στο 2012. Τότε, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες για εκείνον και το κόμμα του έχει βάλει μπροστά τις μηχανές της ανασυγκρότησης της παράταξης της κεντροαριστεράς, επιλέγοντας, μεταξύ άλλων, να φέρει στο προσκήνιο πρόσωπα της νέας γενιάς με τεχνοκρατική επάρκεια και πολιτική αντίληψη. Έτσι, δημιουργεί την Μονάδα Ανάπτυξης Πολιτικών, ένα think tank εντός του κομματικού οργανισμού για την διαμόρφωση και επεξεργασία δημόσιων πολιτικών αλλά και ανάληψης πρωτοβουλιών για μεγάλα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα. Εγινε… υπουργός Επικεφαλής της Μονάδας ένας 29χρονος επιστήμονας με καταγωγή από τη Μάνη – με Μάστερ στη Δημόσια Πολιτική από τη σχολή John F. Kennedy του Harvard, Μάστερ στην Τεχνολογική Πολιτική από το ΜΙΤ και Πτυχίο Πληροφορικής απο το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και Υποψήφιος Διδάκτορας Πολιτικής Οικονομίας της Οξφόρδης. Εκείνος ο νεαρός επιστήμονας είναι σήμερα ο υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης. Μεταξύ των μελών της Μονάδας – αλλά και στενός φίλος και συνεργάτης του Πιερρακάκη- ήταν και ο Ηρακλής Μπουραντάς. Τους δύο φίλους τους ένωνε η αγάπη για την Εκπαίδευση αλλά και τις startups και το οικοσύστημα της καινοτομίας. Τα χρόνια πέρασαν. Ο ένας έγινε υπουργός στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αλλά και ο βασικός πρωταγωνιστής του μικρού θαύματος ως προς τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης αλλά και ευρύτερα της χώρας. Ο άλλος μοιράζει την ζωή του ανάμεσα στην Ελλάδα – την Αθήνα και την Χαλκίδα- και τη Βρετανία – το Λονδίνο- όπου έχει μεταφερθεί ένα μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας της εταιρείας. Ζήτησα από τον φίλο Ηρακλή – αποκλεισμένο στα πάτρια εδάφη τους δύο τελευταίους μήνες- να μου γράψει ένα μικρό ενημερωτικό σημείωμα για την επιτυχία τους. Κυρίως δε για το πώς βίωσε ο ίδιος και οι συνεργάτες του αυτήν την συμμετοχή στο διαγωνισμό των Βρετανών αλλά και την επιτυχία που είχε η πρόταση τους. Καταλύτης ο κοροναϊός Ο Ηρακλής ανταποκρίθηκε στη πρόσκληση και ιδού το σημείωμα του: « Η πρωτοφανής πανδημία του COVID-19 αναμφισβήτητα λειτούργησε και ως καταλύτης κινητοποίησης ενός διεθνούς κύματος αλληλεγγύης, εθελοντισμού, συνεργασίας και αλληλοβοήθειας με άξονες αιχμής την ενίσχυση του έργου των επιστημόνων και προσωπικού υγείας και την παροχή βοήθειας στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Ένα ποιοτικό στοιχείο που διακρίνει κανείς σε σχέση με άλλες παγκόσμιες κρίσεις είναι ο οριζόντιος ρόλος της τεχνολογίας: από τον τρόπο που επικοινωνούμε, συν-εργαζόμαστε, διασκεδάζουμε μέχρι και, ίσως πολύ σημαντικότερο, στον τρόπο που η αυτή αξιοποιείται για να προσφέρει απτές λύσεις στην αντιμετώπιση της ίδιας της πανδημίας. Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, τεχνολογικές εταιρίες, επιστημονικοί φορείς και οργανισμοί έχουν ριχτεί σε μια μάχη με το χρόνο για την εύρεση άμεσων και εφαρμόσιμων λύσεων που θα επουλώσουν τις πληγές του COVID-19 σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Στη Μεγάλη Βρετανία, που κατατάσσεται μεταξύ των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο από τον COVID-19, το NHS (Εθνικό Σύστημα Υγείας) απηύθυνε πρόσκληση στην μεγάλη τεχνολογική κοινότητα της χώρας και στο οικοσύστημα των startups, που σημειωτέον αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, να καταθέσουν προτάσεις για άμεσα υλοποιήσιμες λύσεις ενάντια στις σοβαρές επιπτώσεις που έχει ο κορωνοϊός στην χώρα. Ο ιδιότυπος αυτός διαγωνισμός καινοτομίας με την επωνυμία TECHFORCE19 συγκέντρωσε μέσα σε μια εβδομάδα περισσότερες από 1600 προτάσεις σε 3 μεγάλες θεματικές κατηγορίες: την εξ’ αποστάσεως παροχή φροντίδας, την βελτιστοποίηση στελέχωσης σε τομείς φροντίδας και εθελοντισμού και την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Και ελληνικό ενδιαφέρον 18 λύσεις επιλέχθηκαν και θα χρηματοδοτηθούν από την Βρετανική κυβέρνηση προκειμένου να δοκιμαστούν άμεσα στο πεδίο. Μια από αυτές έχει και ελληνικό ενδιαφέρον καθώς θα υλοποιηθεί από τη νεοφυή εταιρία Novoville που προσφέρει ψηφιακές λύσεις σε Δήμους της Ελλάδας και της Μ. Βρετανίας και έχουν ιδρύσει Έλληνες επιστήμονες. Μάλιστα το 2018 η Novoville διακρίθηκε ως μια από τις δέκα καλύτερες εταιρίες στην Ευρώπη στον τομέα του GovTech (Government Technology). Η λύση που θα λανσάρει στο πλαίσιο του διαγωνισμού του NHS η Novoville σε συνεργασία με την βρετανική Peopletoo αφορά την διασύνδεση εθελοντών με ευάλωτες ομάδες και δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες. Θα προσπαθήσει δηλαδή με ψηφιακό τρόπο να οργανώσει και βελτιστοποιήσει την μεγάλη πρόκληση αυτοματοποίησης “προσφοράς” και “ζήτησης” παροχής βοήθειας και φροντίδας σε τοπικό επίπεδο». Για το τέλος, κράτησα μια δήλωση του συνιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου της Novoville Φώτη Ταλάντζη: «Δεν είναι εύκολο να χαρείς με μια διάκριση που εύχεσαι να μην υπήρχε λόγος να κερδίσεις. Η θέση της Novoville είναι σε κάθε περίπτωση ξεκάθαρη: η τεχνολογία και ο πληθοπορισμός μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και διαχείριση κρίσεων. Όσο δύσκολη και αν είναι η σημερινή κοινωνική απομόνωση, η υπηρεσία ελπίζουμε ότι θα δώσει την ευκαιρία σε καταρτισμένους εθελοντές να βοηθήσουν τους ανθρώπους που έχουν θιχτεί περισσότερο. Στοίχημα μας είναι το εργαλείο που κατασκευάσαμε να αξιοποιηθεί και σε καιρούς που η ζωή για τους περισσότερους από εμάς θα είναι ευκολότερη». https://www.in.gr/2020/04/30/tech/mia-elliniki-startup-pou-diaprepei-sti-vretania-ton-kairo-tou-covid-19/

Πρώτη αποστολή απομάκρυνσης διαστημικών σκουπιδιών στον κόσμο, από τον ΕΟΔ. Για εκτόξευση το 2025 προορίζεται η διαστημική αποστολή ClearSpace-1 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ- ESA): Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία, πρόκειται για την πρώτη διαστημική αποστολή απομάκρυνσης απορριμμάτων από τροχιά, και προκύπτει στο πλαίσιο συμβολαίου με μια κοινοπραξία, προκειμένου να δημιουργηθεί μια νέα αγορά για εργασίες σέρβις/ συντήρησης σε τροχιά, καθώς και απομάκρυνσης απορριμμάτων. Της εν λόγω κοινοπραξίας ηγείται η ελβετική startup ClearSpace, η οποία δημιουργήθηκε από ερευνητές του EPFL.Οι ερευνητές αυτοί θα κληθούν να υποβάλουν την τελική τους πρόταση πριν αρχίσουν το συγκεκριμένο πρόγραμμα τον επόμενο Μάρτιο. «Πρόκειται για τη σωστή στιγμή για μια τέτοια αποστολή» είπε ο Λυκ Πιγκέτ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της ClearSpace. «Το ζήτημα των διαστημικών σκουπιδιών είναι πιο πιεστικό από ποτέ άλλοτε. Σήμερα έχουμε περίπου 2.000 ενεργούς δορυφόρους σε τροχιά και πάνω από 3.000 ανενεργούς. Και στα προσεχή χρόνια ο αριθμός των δορυφόρων θα αυξηθεί κατά πολύ, με πολλαπλούς μεγάλους αστερισμούς, αποτελούμενους από εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες δορυφόρους σχεδιασμένους για χαμηλή τροχιά, προκειμένου να παρέχουν τηλεπικοινωνίες ευρείας κάλυψης και χαμηλού latency, καθώς και υπηρεσίες παρακολούθησης. Η ανάγκη είναι ξεκάθαρη για ένα “ρυμουλκό” που θα απομακρύνει ανενεργούς δορυφόρους από αυτή την πολυσύχναστη περιοχή». Στη Space19+ στη Σεβίλλη της Ισπανίας οι υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου της Ισπανίας συμφώνησαν σε ένα συμβόλαιο για την ασφαλή απομάκρυνση ενός αντικειμένου ιδιοκτησίας ΕΟΔ από χαμηλή τροχιά. Μελέτες της NASA και του ΕΟΔ έχουν δείξει πως ο μόνος τρόπος σταθεροποίησης του περιβάλλοντος τροχιάς είναι η ενεργητική απομάκρυνση μεγάλων κομματιών σκουπιδιών- και η αποστολή ClearSpace-1 θα επιτρέψει τη δοκιμή και επίδειξη σχετικών τεχνολογιών. Ο στόχος της ClearSpace-1 θα είναι ένα τμήμα πυραύλου σε τροχιά που βρέθηκε στο διάστημα το 2013. Με μάζα 100 κιλών, έχει μέγεθος που αντιστοιχεί σε μικρό δορυφόρο, ενώ το σχήμα του διευκολύνει τα πράγματα. Το σκάφος της αποστολής ClearSpace-1 θα εκτοξευτεί σε τροχιά, σε ύψος 500 χλμ, για ενεργοποίηση και δοκιμές πριν ανεβεί ψηλότερα και «αιχμαλωτίσει» τον στόχο του με ρομποτικούς βραχίονες. Στη συνέχεια τα δύο αντικείμενα θα πέσουν πίσω στην ατμόσφαιρα, όπου και θα καούν. https://www.naftemporiki.gr/story/1541280/proti-apostoli-apomakrunsis-diastimikon-skoupidion-ston-kosmo-apo-ton-eod

Μοναδικές εικόνες: Η έκρηξη μιας «μαύρης τρύπας» όπως την κατέγραψε τηλεσκόπιο της NASA. Είναι από αυτό που λέμε... μια φορά στα χίλια χρόνια. Ερευνητές της NASA κατέγραψαν μοναδικές εικόνες από την έκρηξη μια «μαύρης τρύπας», κάτι που παρατηρείται δύο φορές ανά 12 χρόνια. Μία στιγμή του μεγαλείου του σύμπαντος κατάφεραν να απαθανατίσουν οι ερευνητές της ΝASA. Kατέγραψαν την πορεία μιας μικρής «μαύρης τρύπας» που κινείται γύρω από το τεράστιο αστέρι της που εξωτερικά αποτελείται από πυκνά αέρια. Κάθε φορά που η «μαύρη τρύπα» διαπερνά έναν τεράστιο δίσκο σκόνης και αερίου που περιβάλλει τον υπερμεγέθη σύντροφό του εκρήγνυται. Αυτοί τη στιγμή κατάφεραν να καταγράψουν οι ερευνητές της NASA και συγκεκριμένα ο επιστήμονας Seppo Laine που εργάζεται στο Spitzer. Χρειάζονταν και λίγο τύχη Η ομάδα στην οποία εργάζεται είχε καταγράψει την πορεία της «μαύρης τρύπας». Λόγω της ελλειπτικής τροχιάς που καταγράφει κάθε φορά είχε και διαφορετική περίοδο σύγκρουσης σε ακανόνιστα διαστήματα, καθιστώντας δύσκολο για τους ερευνητές να γνωρίζουν ακριβώς πότε θα συμβεί η επόμενη έκρηξη. Αυτή τη φορά όμως ο ίδιος ήταν τυχερός και την ώρα που έκανε την παρατήρηση του έγινε μάρτυρας του φυσικού φαινομένου της έκρηξης. Αυτή η έκρηξη υπολογίζεται πως είναι πιο φωτεινή από ένα τρισεκατομμύριο αστέρια. Αυτός είναι και ο λόγος που η έκρηξη είναι ορατή και από τα τηλεσκόπια στη Γη. Το φαινόμενο παρατηρείται στην κορύφωση του δύο φορές κάθε 12 χρόνια. Το αποτέλεσμα της έρευνας δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Astrophysical Journal Letters. Μεταξύ άλλων αποκαλύπτει ότι οι εμπειρογνώμονες αποκάλυψαν πως το συμβάν καταγράφηκε από το τηλεσκόπιο Spitzer της NASA και ο ο γαλαξίας είναι ο OJ 287. «Όταν έλεγξα για πρώτη φορά την ορατότητα του OJ 287, σοκαρίστηκα όταν διαπίστωσα ότι έγινε ορατό στον Spitzer την ημέρα που προβλεπόταν να συμβεί η επόμενη φωτοβολίδα», δήλωσε ο Seppo Laine που έκανε την ανακάλυψη. «Χρειάζονταν και λίγο τύχη για να καταγράψουμε το αποκορύφωμα αυτής της φλόγας με τον Spitzer, επειδή κανένα άλλο ανθρώπινο όργανο δεν ήταν ικανό να επιτύχει αυτό το επίτευγμα σε εκείνη τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή», πρόσθεσε ο Laine. Η δεύτερη έκρηξη το 2022 και μετά περιμένουμε 12 χρόνια Η επόμενη έκρηξη προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2022 και πλέον για τις επόμενες δύο θα πρέπει να περιμένουμε το 2033 και το 2034. Το εντυπωσιακό είναι πως οι επιστήμονες εκτιμούν πως μέσα στα επόμενα 10.000 χρόνια η μαύρη τρύπα θα χάσει σταδιακά την ενέργεια της εξαιτίας της συγκεκριμένης σύγκρουσης και τελικά θα χαθεί στα έγκατα του αστεριού. https://www.pronews.gr/epistimes/diastima/873167_monadikes-eikones-i-ekrixi-mias-mayris-trypas-opos-tin-kategrapse

Τι γνωρίζετε, άραγε για … τον Γαλαξία μας; Όλα τ’ άστρα που βλέπουμε κάθε βράδυ στον ουρανό ανήκουν στη ξεχωριστή μεγάλη οικογένεια άστρων του δικού μας Γαλαξία. Και όλα αυτά δεν είναι παρά τα γειτονικά μας μόνον άστρα. Γιατί ο Γαλαξίας μας αποτελείται από δεκάδες δισεκατομμύρια ακόμη άστρα, που επειδή είναι πάρα πολύ μακριά από μας φαίνονται ότι σχηματίζουν μια γαλακτόχρωμη αμυδρά φωτισμένη λωρίδα που διασχίζει τον ουρανό από τη μιαν άκρη στην άλλη. Ο Γαλαξίας των Λαών: Δία μέσου των αιώνων αυτή η μεγάλη ασημένια ταινία του ουρανού κέντρισε τόσο τη φαντασία όσο και την περιέργεια του ανθρώπινου νου. Γι’ αυτό οι πρώτες εντυπώσεις για τον Γαλαξία μας, όπως φαίνεται από τη Γη, ήταν παράξενες και άλλαζαν από λαό σε λαό γιατί ήσαν επηρεασμένες από τα σπουδαιότερα στοιχεία του κάθε πολιτισμού. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ονομάσει την φωτεινή αυτή λωρίδα «Γαλαξία Οδό», ή «Κύκλο Γαλακτικό», ενώ οι Ρωμαίοι την ονόμαζαν «Βία Λάκτεα» δηλαδή δρόμο από γάλα. Άλλοι πάλι έλεγαν ότι επρόκειτο για τη ραφή που ενώνει τους ουρανούς μεταξύ τους, ενώ οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, μεθοδικοί αποθηκάριοι σταριού, τον είδαν σαν ένα μεγάλο κάμπο από στάρι σπαρμένο στον ουρανό από τη θεά τους Ίσιδα. Η Γέφυρα του Χρόνου: Μερικοί από τους αρχαίους Έλληνες προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τον Γαλαξία σαν ένα φυσικό φαινόμενο και να το εξηγήσουν. Ο Αναξαγόρας ( 500-428 π.Χ.) και ο Δημόκριτος (5ος π.Χ. αιώνας) πλησίασαν πάρα πολύ κοντά στη πραγματικότητα, αν και οι ιδέες τους πολεμήθηκαν ιδιαίτερα από τον Αριστοτέλη ( π.Χ.), του οποίου η θεωρία, ότι δηλαδή επρόκειτο για ξερές αναθυμιάσεις από ελώδεις περιοχές της Γης, ήταν τελείως λανθασμένη. Το ότι ο πύρινος αυτός ποταμός ήταν πράγματι αστρικό φως παρέμεινε για εκατοντάδες χρόνια άγνωστο στους ανθρώπους. Το Πορτρέτο του Γαλαξία: Η θέση που έχουμε στο εσωτερικό του Γαλαξία προσδιορίζει και όλα όσα βλέπουμε από τη Γη μας στον νυχτερινό ουρανό. Όταν κοιτάζουμε προς το επίπεδο του Γαλαξιακού δίσκου μπορούμε να διακρίνουμε τη μεγάλη μάζα των νεφελωμάτων και των άστρων που τον αποτελούν. Όταν κοιτάζουμε προς τα πάνω ή προς τα κάτω του δίσκου, διακρίνουμε λίγα σχετικά άστρα. Η φωτεινή λοιπόν λωρίδα που φαίνεται στον ουρανό, η «Γαλαξία Οδός» των αρχαίων, δεν είναι τίποτε άλλο από το επίπεδο του δίσκου του Γαλαξία μας όπως αυτός φαίνεται από τη δική μας γήινη σκοπιά στο εσωτερικό του. Υπάρχουν όμως κι άλλες όψεις του Γαλαξία μας, που φαίνεται να παρουσιάζουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Πολιτεία των Άστρων: Σήμερα έχουμε διαπιστώσει ότι η αστρική μας πολιτεία είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας του οποίου τα περισσότερα άστρα συγκεντρώνονται σ’ έναν γιγάντιο δίσκο. Παρ’ όλα αυτά οι σπείρες που τον περιβάλλουν είναι αρκετά πιο φωτεινές από ότι ο δίσκος του, γιατί φωτίζονται από λαμπερά νέα άστρα που γεννήθηκαν σχετικά πρόσφατα μέσα στα σύννεφα αερίων και σκόνης που είναι διασκορπισμένα στις σπείρες αυτές. Ο γαλαξιακός δίσκος αντίθετα περιβάλλεται από ένα σφαιρικό φωτοστέφανο που ονομάζεται «γαλαξιακή αλώς» και αποτελείται από ηλικιωμένα αμυδρά άστρα, με διάσπαρτα εδώ και εκεί αρχέγονα σφαιρωτά σμήνη. Το Μέγεθος του Γαλαξία: Αν βρισκόμασταν έξω από τον Γαλαξία μας θα βλέπαμε τον γαλαξιακό δίσκο που έχει διάμετρο 100.000 ετών φωτός. Αυτό σημαίνει ότι μια ακτίνα φωτός, τρέχοντας με ταχύτητα 300.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, χρειάζεται 100.000 χρόνια για να διασχίσει το Γαλαξία από την μια άκρη στην άλλη. Ο Ήλιος μας βρίσκεται στα δύο-τρίτα περίπου της απόστασης από το κέντρο προς τα άκρα του γαλαξιακού δίσκου, και ανάμεσα σε δύο από τους βραχίονές του. Όλα αυτά τα άστρα περιφέρονται γύρω από το γαλαξιακό κέντρο. Μαζί τους και ο Ήλιος μας που χρειάζεται 250 εκατομμύρια χρόνια για να συμπληρώσει μια πλήρη γαλακτο-κεντρική τροχιά. Τα Νεφελώματα: Διάσπαρτα σε ολόκληρο τον Γαλαξία βρίσκονται ορισμένες συγκεντρώσεις αερίων και σκόνης που σχηματίζουν τα μεσογαλαξιακά μας νεφελώματα. Όλα τα άστρα γεννιούνται στο εσωτερικό παρόμοιων νεφελωμάτων και η ποσότητα των υλικών που περιέχει κάθε άστρο τη στιγμή της γέννησής του καθορίζει επακριβώς τον χρωματισμό του, την θερμοκρασία του και την τελική του μοίρα: την διάρκεια της ζωής του και τον τρόπο με τον οποίο τελικά θα πεθάνει. Αστρικές Ομάδες: Με τα σημερινά μας διαστημόπλοια θα χρειαζόμασταν 20.000 χρόνια για να φτάσουμε στο πλησιέστερο στον Ήλιο μας άστρο, που είναι το Άλφα Κενταύρου σε απόσταση 4,3 ετών φωτός από τη Γη μας. Αν βρισκόμασταν όμως εκεί θα βλέπαμε ότι το Άλφα Κενταύρου αποτελείται από τρία συνολικά άστρα το ένα κοντά στο άλλο. Υπάρχουν όμως και άστρα που ανήκουν σε ακόμη πιο μεγάλες ομάδες τα επονομαζόμενα αστρικά σμήνη. Τα αστρικά σμήνη βρίσκονται διάσπαρτα σε ολάκερο τον γαλαξιακό δίσκο. Σφαιρωτά Σμήνη: Πολύ πιο ηλικιωμένα, πολύ πιο μεγάλα και πολύ πιο θεαματικά είναι τα επονομαζόμενα σφαιρωτά σμήνη, που καθένα τους περιλαμβάνει πάνω από 100.000 άστρα. Τα σφαιρωτά σμήνη είναι τα αρχαιότερα ίσως αντικείμενα του Γαλαξία μας. Επειδή όμως περιλαμβάνουν τόσα πολλά άστρα, η βαρυτική τους δύναμη είναι αρκετά ισχυρή για να τα συγκρατεί μαζεμένα επί δισεκατομμύρια χρόνια. Επιθανάτιες εκρήξεις: Αν μπορούσαμε να επισκεφτούμε έναν πλανήτη που φωτίζονταν κάποτε από έναν τεράστιο ήλιο με 10 φορές πιο πολλά υλικά απ’ όσα έχει ο δικός μας θα βλέπαμε ότι στο τέλος της ζωής του ένα τέτοιο άστρο αλλάζει συνεχώς την κατάστάσή του και το μέγεθός του, μέχρις ότου μια τελική τεράστια έκρηξη το κάνει να διαλυθεί εκσφενδονίζοντας ολόγυρα τα αέρια που το αποτελούν. Τα λείψανα παρόμοιων πεθαμένων άστρων μοιάζουν με το νεφέλωμα «Καρκίνος» στον αστερισμό του Ταύρου. Αστρικά Δαχτυλίδια: Ένα άλλο νεφέλωμα που απέμεινε μετά το θάνατο ενός άστρου είναι και το «Νότιο Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα» στον νότιο αστερισμό των Ιστίων και σε απόσταση 2.000 ετών φωτός από τη Γη. Το νεφέλωμα αυτό είναι ένα πανέμορφο δείγμα ενός από τα δεκάδες ουράνια αντικείμενα που είναι γνωστά ως Πλανητικά Νεφελώματα. Είναι κι αυτό το λείψανο ενός πεθαμένου άστρου. Ο θάνατος του άστρου αυτού όμως ήταν λιγότερο βίαιος από την έκρηξη που δημιούργησε το Νεφέλωμα Καρκίνος. Οπότε και τα αέρια εκτοξεύτηκαν πιο ομαλά, σχηματίζοντας τα όμορφα δακτυλίδια των αερίων που απομακρύνονται ομοιόμορφα σχεδόν προς όλες τις κατευθύνσεις. Η φωτογραφία λήφθηκε στις 21 Ιουλίου 2015 από τον φωτογράφο Σταύρο Χίο https://physicsgg.me/2020/04/29/%cf%84%ce%b9-%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%81%ce%af%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b5-%ce%ac%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%b5-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b1-%ce%bc/

Πυρκαγιά στο ISS: Ένα νέο πείραμα ξεκινά. Υπάρχει ένα ασυνήθιστο πείραμα που πρόκειται να συμβεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: οι αστροναύτες σύντομα θα ανάψουν μια φωτιά σε μια μικροσκοπική σήραγγα. Το σημείο του νέου πειράματος είναι να καθορίσει πώς η φωτιά συμπεριφέρεται και εξαπλώνεται σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Στη Γη, η βαρύτητα βοηθάει στην πυρκαγιά επειδή σπρώχνει προς τα κάτω τον ψυχρό, πυκνό αέρα, δημιουργώντας μια διαδικασία μεταφοράς - μια μεταφορά θερμότητας που παρέχει την αυξανόμενη φωτιά με νέο οξυγόνο. Ωστόσο, εάν υπάρχει ανάγκη να πυροδοτηθεί μια πυρκαγιά στο ΔΔΣ - ή σε οποιοδήποτε άλλο διαστημικό σκάφος, για αυτό το λόγο - οι επιστήμονες θέλουν να καταλάβουν πώς εξαπλώνεται η πυρκαγιά σε ένα κλειστό και υπό πίεση χώρο. Τουλάχιστον τέσσερα τελευταία πειράματα αφορούσαν τη φωτιά στο διάστημα. Το 2008, το πείραμα της ολοκληρωμένης καύσης της NASA εξέτασε μικρές πυρκαγιές στον διαστημικό σταθμό και τα τρία SAFFIRE πειράματα το 2016 και το 2017 έβγαλαν σκόπιμα φωτιά σε ένα ελεύθερο διαστημόπλοιο Cygnus. Αυτό που έμαθαν οι ερευνητές ήταν ότι είναι δυνατό να φωτιστεί μια πυρκαγιά στην μικροβαρύτητα και ότι η φωτιά εξαπλώνεται με πολύ πιο αργό ρυθμό από ό, τι στη Γη. Ακόμη και σε συνθήκες υψηλού οξυγόνου, πολλά υλικά που είναι εύφλεκτα στη Γη, όπως η σιλικόνη, δεν ανάβουν στη φωτιά στο διάστημα. Πιο πρόσφατα, οι αστροναύτες έφεραν μια φλόγα στο ISS για να ερευνήσουν την ποσότητα αιθάλης που παράγεται στην μικροβαρύτητα με την ιδέα να δημιουργηθούν σχέδια συστήματος καύσης που είναι λιγότερο ρυπογόνα και πιο αποτελεσματικά. Η συνδυασμένη καύση, το νέο πείραμα, το κάνει ένα βήμα πιο πέρα. Θα χρησιμοποιήσει τη σήραγγα αεροσκάφους μεγέθους τοστιέρα που βρίσκεται ήδη στο ISS, μαζί με ορισμένες τροποποιήσεις που έχει παραδώσει σήμερα η αποστολή SpaceX resupply (υποθέτοντας ότι οι άνεμοι δεν θα οδηγήσουν σε άλλη καθυστέρηση). Με στόχο να μάθουν πώς εξαπλώνεται μια πυρκαγιά στην μικροβαρύτητα και πώς λειτουργεί με εμπόδια στον τρόπο, οι αστροναύτες θα ανάψουν το δείγμα καυσίμου μέσα στη συσκευή, χειρίζοντας τη διαμόρφωση του τοίχου και την κατεύθυνση και την ταχύτητα ροής της φωτιάς. Οι αστροναύτες είναι συχνά πολύ ενθουσιασμένοi να κάνoυν τις δοκιμές », ανέφερε ο συν-ερευνητής Paul V. Ferkul από την Ένωση Διαστημικών Ερευνών των Πανεπιστημίων στο MIT Technology Review. Πρόσθεσε ότι «είναι μαγευτικό να βλέπουμε αυτά τα πράγματα να καίγονται χωρίς βαρύτητα.» Όπως με πολλά πειράματα στο διάστημα, υπάρχουν και πιθανές εφαρμογές στη Γη: οι ερευνητές ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν τις ιδέες για να σχεδιάσουν κτίρια που μπορούν να αποτρέψουν ή τουλάχιστον να περιορίσουν διάδοση των πυρκαγιών.Το κιτ πυροπροστασίας είναι μόνο ένα από τα ενδιαφέροντα πειράματα που πρόκειται να ξεκινήσει σύντομα στο ISS. Μαζί με την Περιορισμένη Καύση, τα «ισχυρά ποντίκια» πηγαίνουν στο ISS επίσης - για να δούμε αν η μυοστατίνη, πρωτεΐνη μυϊκής ανάπτυξης, μπορεί να βοηθήσει τους αστροναύτες να αποτρέψουν την υποβάθμιση των μυών που σχετίζεται με τη διαστημική πτήση. Η NASA στέλνει επίσης το ρομπότ της, RELL, που θα ψάξει για διαρροές στο ISS. https://asgardia.space/en/news/Fire-on-the-ISS-New-Experiment-Launches-Today

Εθνικό Αστεροσκοπείο: Τις 104 έφθασαν οι λάμψεις από πρόσκρουση μετεωροειδών στη Σελήνη. Από τον Μάρτιο του 2017 που ξεκίνησε το πρόγραμμα, μέχρι σήμερα, το τηλεσκόπιο του ΕΑΑ στο Κρυονέρι Κορινθίας ξεπέρασε τις 150 ώρες παρατηρήσεων και έχει δει συνολικά 104 φευγαλέες λάμψεις, οι οποίες διαρκούν μόνο κλάσματα του δευτερολέπτου. Μάλιστα, για πρώτη φορά, όπως ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), η 100ή λάμψη επιβεβαιώθηκε πρόσφατα και από ένα δεύτερο τηλεσκόπιο, το SLIO διαμέτρου 35 εκατοστών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το ερευνητικό πρόγραμμα NELIOTA (Near-Earth object Lunar Impacts and Optical TrAnsients), το οποίο χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, χρησιμοποιεί το τηλεσκόπιο διαμέτρου 1,2 μέτρων του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του ΕΑΑ κοντά στο Κρυονέρι, σε υψόμετρο 900 μέτρων, στο όρος Κυλλήνη Κορινθίας. Ένα αυτοματοποιημένο λογισμικό αναλύει το βίντεο της παρατήρησης και εντοπίζει τις τυχόν λάμψεις στην επιφάνεια της Σελήνης. Οι δύο κάμερες του τηλεσκοπίου είν αι εφοδιασμένες με κατάλληλα φίλτρα που επιτρέπουν την εκτίμηση της θερμοκρασίας των λάμψεων της πρόσκρουσης. Το τηλεσκόπιο είναι το πρώτο διεθνώς που μπορεί να εκτιμήσει τη θερμοκρασία αυτών των λάμψεων, η οποία κυμαίνεται μεταξύ των 1.300 και 2.800 βαθμών Κελσίου. Συνήθως οι μετεωροειδείς έχουν βάρος έως 100 γραμμάρια και διάμετρο έως πέντε εκατοστά. Καθώς προσκρούουν στο φεγγάρι με μεγάλη ταχύτητα, αφήνουν μια φευγαλέα λάμψη ορατή από τη Γη, κάτι που επιτρέπει να γίνει εκτίμηση για τη μάζα και το μέγεθος της βολίδας. Το NELIOTA ενδιαφέρει την ESA, η οποία παρακολουθεί τα ουράνια αντικείμενα (Νear-Εarth Οbjects ή NEOs), τους αστεροειδείς, κομήτες και μετεωρίτες που πλησιάζουν τη Γη και μπορεί να πέσουν πάνω της. Για το σκοπό αυτό, μελετά τη συχνότητα και την κατανομή της πτώσης των μετεωριτών και άλλων τέτοιων μικρών αντικειμένων στην επιφάνεια της γειτονικής Σελήνης. Στο πλαίσιο του προγράμματος NELIOTA, καταγράφονται αυτόματα οι προσκρούσεις στο φεγγάρι, ακόμη και των πολύ μικρών μετεωριτών βάρους λίγων γραμμαρίων, οι οποίες προκαλούν αχνές αναλαμπές διάρκειας μικρότερης του ενός δευτερολέπτου. Στην επιφάνεια της Γης φθάνουν μόνο πιο μεγάλοι μετεωρίτες, καθώς οι μικρότεροι καίγονται στην ατμόσφαιρα κατά την πτώση τους. Όμως στη Σελήνη που δεν έχει ατμόσφαιρα, είναι δυνατό με το κατάλληλο τηλεσκόπιο να παρατηρήσει κανείς και τους παραμικρούς μετεωρίτες να πέφτουν στην επιφάνειά της και να αφήνουν το αποτύπωμά τους. Οι επιστήμονες θέλουν να μάθουν πόσο συχνά πέφτουν τέτοια σώματα και πόσο απειλητικά μπορεί να είναι για ένα δορυφόρο σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη ή για μια μελλοντική διαστημική αποστολή της ESA. https://www.scoop.it/topic/physicists-and-physics/p/4117680130/2020/04/14/104

ΝASA : Πυρετώδεις προετοιμασίες για μεγάλη αποστολή στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Η απειλή του κοροναϊού δεν ήταν αρκετή -τουλάχιστον έως τώρα- για να φρενάρει τον εργασιακό οργασμό στις εγκαταστάσεις της NASA, στην Ουάσιγκτον. Με κάθε επιβεβλημένη προφύλαξη, από κοντά ή μακρόθεν, με τη χρήση του διαδικτύου, όλα τα μέλη της ισχυρής αμερικανικής επιστημονικής κοινότητας εξακολουθούν να εργάζονται πυρετωδώς, καθώς έχουν να προλάβουν χρονοδιαγράμματα Προσβλέποντας σε μία δεύτερη προεδρική θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε πέρσι τέτοια εποχή, αποφασισμένος να γράψει το όνομα του στη σελίδα της παγκόσμιας Ιστορίας, που θα είναι αφιερωμένη στην εξερεύνηση της «σκοτεινής πλευράς» του φεγγαριού Έτσι η εντολή που εδόθη από τον Λευκό Οίκο ήταν σαφής: «Έως το 2024 πρέπει να επισκεφθούμε εκ νέου τη Σελήνη και να εξερευνήσουμε περισσότερες περιοχές της επιφάνειάς της». Περιχαρής, μάλιστα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Μάικ Πενς ανακοίνωσε ότι αυτή η δεύτερη αποστολή στη Σελήνη θα περιλαμβάνει και γυναίκα αστροναύτη. «Αυτή τη φορά, θα πάμε και θα μείνουμε! Θα προχωρήσουμε με καινοτόμες τεχνολογίες για να διερευνήσουμε περισσότερες τοποθεσίες σε όλη την επιφάνεια του πλανήτη και ακολούθως, αξιοποιώντας τις πληροφορίες μας από τη Σελήνη, θα κάνουμε το επόμενο τεράστιο άλμα: θα στείλουμε αστροναύτες στον 'Αρη!» υπερθεμάτισε ο επικεφαλής της NASA, Τζιμ Μπριντενστάιν. Πρόγραμμα «Άρτεμις» Το σχετικό πλάνο της NASA φέρει το όνομα «'Αρτεμις», της δίδυμης αδελφής του θεού Απόλλωνα, που δάνεισε το όνομά του στην προηγούμενη, πρώτη, αποστολή στη Σελήνη. Εκτείνεται έως το 2030 και, ως προς τον στόχο «Σελήνη» -αν δεν ανατραπεί από τον κορονοϊό- περιλαμβάνει μία δοκιμαστική πτήση μέσα στο 2020 (πιθανότατα τον Ιούνιο ή Ιούλιο), δύο στο 2022 και δύο στο 2023. Το 2024 η προσσελήνωση των αστροναυτών στον νότιο πόλο του πλανήτη, θα γίνει σε δύο διαδοχικές αποστολές. Από το 2025 το πρόγραμμα θα προσανατολιστεί στη δημιουργία μοντέλου προσομοίωσης, προκειμένου να γίνει η προετοιμασία για την αποστολή στον 'Αρη. Όπως σημειώνει η NASA «κρατούμε σταθερή τη ματιά μας στην εξερεύνηση του κόκκινου πλανήτη. Από την έρευνά μας στη Σελήνη, ευελπιστούμε ότι θα στήσουμε ένα ανοικτό πεδίο παρατήρησης. με δυνατότητες που να μπορούν να αναπαραχθούν σε αποστολές στον 'Αρη». Ένας αιώνας «μικρών βημάτων» στο διάστημα Η Αστρονομία είναι τόσο παλιά όσο και άνθρωπος… Συνδέει τη γέννηση και την ύπαρξή της με το ιδιαίτερο «δομικό» χαρακτηριστικό του. Ο άνθρωπος είναι το μόνο ον του πλανήτη που σηκώνει τα μάτια στον ουρανό και παρατηρεί. Ως εκ τούτου, η Αστρονομία θεωρείται η μητέρα όλων των επιστημών. Έχει τις ρίζες της στη Βαβυλώνα και την Αίγυπτο, όπου ιερείς-αστρονόμοι διαπίστωσαν εμπειρικά ότι οι κλιματολογικές εποχές σχετίζονταν με τη θέση του Ήλιου και των άστρων και ότι αστρικοί ρυθμοί επηρέαζαν τη ροή του χρόνου. Συστηματοποιήθηκε ως επιστήμη από τους αρχαίους Έλληνες φυσιολόγους φιλοσόφους, με τις απαρχές της να τοποθετούνται στον 6ο π.Χ. αι. Η παρατήρηση του ουρανού στην αρχή με τα μάτια κι έπειτα με το τηλεσκόπιο υπήρξε από τις πλέον δημοφιλείς ασχολίες του ανθρώπου. Ωστόσο, η διαδρομή προς το διάστημα μετράει ήδη επισήμως έναν αιώνα και ένα έτος «μικρών βημάτων»… Τόσος χρόνος πέρασε από τότε που ο καθηγητής Φυσικής στο πανεπιστήμιο Κλαρκ της Μασαχουσέτης, Ρόμπερτ Χ. Γκόνταρντ, δήλωσε δημοσίως ότι «είναι δυνατή η πραγματοποίηση ταξιδιού στη Σελήνη με πύραυλο», για να λοιδορηθεί όσο κανείς, με την «ευγενή» μάλιστα τάξη των δημοσιογράφων να τον αποκαλούν σκωπτικά «ο Σεληνάνθρωπος». Παρά τις βαθιές ρίζες της Αστρονομίας, το φεγγάρι, εκείνες τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι., δεν είναι παρά ένας μυστηριώδης πλανήτης «σκαλωμένος» στο ουράνιο στερέωμα, που το πολύ πολύ να φουσκώνει την ψυχή των ερωτευμένων… Όταν, λοιπόν, ο Γκόνταρντ αποτολμά, στις 28 Μαρτίου του 1919, να κοινοποιήσει ότι για ένα τέτοιο ταξίδι στη Σελήνη πειραματίζεται ήδη από 1909, επιδεικνύοντας μάλιστα στο αμερικανικό στράτευμα τρία μοντέλα προωθητικών πυραύλων, που θα μπορούσαν να κάνουν το όραμά του πραγματικότητα, αντιμετωπίζεται ως τουλάχιστον γραφικός. Η μακρά έρευνά του περί της δυνατότητας του ανθρώπου να ταξιδέψει στο διάστημα λαμβάνει ελαχιστότατη δημόσια υποστήριξη και η προσβλητική αντιμετώπιση του έργου του τον αναγκάζει να κλειστεί σε απαραβίαστη ιδιωτικότητα και να ξοδέψει στο όραμά του μυαλό και χρήμα. Αναζητεί συνοδοιπόρους, υποστηρικτές στο εγχείρημά του, αλλά μάταια. Στην πραγματικότητα, η μόνη υπολογίσιμη -για την εποχή- χρηματοδότηση, που πετυχαίνει για την προώθηση του πειραμάτων του, είναι 5.000 δολάρια από το Smithsonian Institute, ένα ερευνητικό ίδρυμα, που χρονολογείται από το 1846 και στοχεύει σε «αύξηση και διάδοση της γνώσης». Δεκαετία του 1930 Στο μεταξύ, οι συνάδελφοί του ενισχύουν το «ουτοπικόν» του οράματός του... Το Απρίλιο του 1930, μόλις δέκα χρόνια μετά την κοινοποίηση - φιάσκο του Γκόνταρντ, σε συνάντηση Αστρονόμων στη Νέα Υόρκη, Αμερικανός επιστήμονας διατυπώνει δημοσίως την εκτίμηση ότι ο άνθρωπος θα είναι σε θέση να πατήσει στη Σελήνη περί το 2050! «Μακρινό όνειρο το ταξίδι του Σεληνανθρώπου» δημοσιεύουν τις θυμηδίες τους οι εκπρόσωποι του Τύπου… Ο Γκόνταρντ δεν θα προλάβει τη δικαίωσή του. Ένας καρκίνος, που τον κατατρώει από καιρό, τον νικά πριν κλείσει τα 63 του χρόνια. Είναι ήδη καλοκαίρι του ΄45. Στη δύση της δεκαετίας του ΄50, οι ανθρώπινες «δοσοληψίες» με το διάστημα έρχονται ως απανωτά επιτεύγματα και μετατρέπουν το όραμα του αδικημένου επιστήμονα σε στόχο εφικτό. Οι επικριτές του συνάδελφοί του τρώνε σιγά σιγά τη γλώσσα τους και οι δύσπιστοι εκπρόσωποι του Τύπου τις πένες τους…Τον Οκτώβριο του 1957 οι Σοβιετικοί στέλνουν εκατομμύρια έτη φωτός στον ουρανό τον «Σπούτνικ», τον πρώτο δορυφόρο, και τέσσερα χρόνια μετά, τον Απρίλιο του 1961, τον πρώτο άνθρωπο. Ο Γιούρι Γκαγκάριν φωτογραφίζει τη Γη από το διάστημα και, μεσούντος του ψυχρού πολέμου, βάζει… φωτιά στους Αμερικανούς που έχουν εμπεδώσει δραματικά την αλήθεια της θεωρίας του Γκόνταρντ. Η νεόκοπη Αμερικανική Υπηρεσία Αεροναυπηγικής και Διαστήματος - NASA (έχει ιδρυθεί το 1958, υπό την πίεση της δραστηριότητας των Σοβιετικών) τρέχει να προλάβει τις επιτυχίες των «εχθρών», χρηματοδοτούμενη με τη μερίδα του λέοντος από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η επιτυχία για τους Αμερικανούς είναι πια θέμα γοήτρου, αλλά έχουν και μια ανεξόφλητη επιταγή προς τον συμπατριώτη τους Γκόνταρντ… Έτσι, το 1959, δίνουν το όνομά του στο Κέντρο Διαστημικής Πτήσης της NASA, αναγνωρίζοντάς τον και καθιστώντας τον έναν από τους πατέρες τις σύγχρονης πυραυλικής. Το όραμα του Γκόνταρντ είναι πλέον επίκαιρο όσο ποτέ. Οι Σοβιετικοί εξακολουθούν να φεύγουν μπροστά αφήνοντας τη σκόνη τους στους Αμερικανούς. Τον Μάρτιο του ΄65 ο κοσμοναύτης τους, Λεόνοφ, επιχειρεί έξοδο από το σκάφος του και κάνει τα πρώτα βήματα στο διάστημα. Η είδηση ταξιδεύει ανά τον κόσμο. Οι Σοβιετικοί θριαμβολογούν και στο μεταξύ ανοίγουν δρόμους με μη επανδρωμένα σκάφη γι' άλλους πλανήτες. Στις 16 Μαΐου του ΄69 ανακοινώνουν τη επιτυχή αποστολή δύο «εργαστηρίων συλλογής δεδομένων» στην Αφροδίτη. Πολύ σύντομα, τον ίδιο μήνα του ίδιου έτους, έρχεται η απάντηση των ΗΠΑ. «Ένα βήμα προς τη Σελήνη» αναφέρουν τα σχετικά δημοσιεύματα, που πιάνουν τους Σοβιετικούς σχεδόν στον ύπνο... «Στο πλαίσιο του προγράμματος για την κατάκτηση της Σελήνης, οι Αμερικανοί απογείωσαν το «Απόλλων Χ», επανδρωμένο με τους κοσμοναύτες Στάφορντ, Γιανγκ και Σέρναν, οι οποίοι έφτασαν κοντά στη Σελήνη και τέθηκαν σε τροχιά γύρω από αυτήν. Σέρναν και Στάφορντ πραγματοποίησαν έξοδο με τη σεληνάκατο που αποκολλήθηκε από το κυρίως διαστημόπλοιο και πλησίασε τον δορυφόρο της Γης, σε απόσταση 15 χλμ.» δημοσιεύουν οι εφημερίδες. Οι Σοβιετικοί βγάζουν στη δημοσιότητα μικρές και μεγάλες μυστικές διαστημικές πτήσεις, προσπαθώντας να ανακτήσουν την πρωτιά στην… άλωση του διαστήματος. Αλλά οι Αμερικανοί κρατούν το… καλό για μόλις δύο μήνες μετά. Στις 20 Ιουλίου του 1969 τα πρωτοσέλιδα όλων των εφημερίδων του κόσμου «φιλοξενούν» τη φωτογραφία των πρώτων ανθρώπων, που πάτησαν στο φεγγάρι. Είναι ο Νιλ 'Αρμστρονγκ και ο Έντουιν Όλντριν, που οδήγησαν θαλαμίσκο του Απόλλωνα στη σεληνιακή «Θάλασσα της Γαλήνης» και έξι μέρες μετά βγήκαν και περπάτησαν στην επιφάνεια του πλανήτη. Την προηγούμενη μέρα, την ώρα που οι κοσμοναύτες άφηναν το αποτύπωμα της μπότας τους στην επιφάνεια της Σελήνης, εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούσαν σε απευθείας μετάδοση από την αμερικανική τηλεόραση. Σε λίγο άκουγαν με δέος τα λόγια του 'Αρμστρονγκ: «Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα». Οι Αμερικανοί πήραν τη ρεβάνς... https://www.tanea.gr/2020/03/28/science-technology/nasa-pyretodeis-proetoimasies-gia-megali-apostoli-sti-skoteini-pleyra-tis-selinis/

Μυκητόσπιτα για τη Σελήνη. Οταν διαβάζοντας στα επιστημονικά νέα ότι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον ο άνθρωπος ίσως κατοικήσει τη Σελήνη, σχηματίζουμε στον νου μας εικόνες με σπίτια υπερσύγχρονα, κατά κάποιον τρόπο ανάλογα με αυτά που έχουμε συνηθίσει στη Γη αλλά πολύ πιο μοντέρνα και φουτουριστικά. Ομάδα επιστημόνων έχει υιοθετήσει ωστόσο μία τελείως διαφορετική προσέγγιση από αυτή που ίσως περιμέναμε: ήδη στα εργαστήρια της Σίλικον Βάλεϊ εκτελούνται τα πρώτα πειράματα κατασκευής δομών οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ως κατοικίες κατασκευασμένες από… μύκητες. Μη βιαστείτε να θεωρήσετε ότι πρόκειται για ένα τραβηγμένο σχέδιο κάποιων… τρελών επιστημόνων! Αν και τα πειράματα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ενώ η συγκεκριμένη λύση φαντάζει ιδανική δεδομένων των συνθηκών οι οποίες επικρατούν στη Σελήνη. Μάλιστα, ίσως ο σχεδιασμός αυτός να αποτελέσει έμπνευση για σπίτια νέας γενιάς στη Γη, ως απάντηση στην ανάγκη στροφής στις «πράσινες» πόλεις. Προτού απογειωθούμε με τη φαντασία μας στη Σελήνη, ας μεταφερθούμε στο ερευνητικό κέντρο Ames στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, εκεί όπου «φυτρώνουν» τα θεμέλια των πρώτων σπιτιών από μύκητες. Ο κόσμος των μυκήτων Στο βασίλειο των μυκήτων ανήκουν οργανισμοί οι οποίοι είναι πολύ διαδεδομένοι και πολύτιμοι στη φύση, αφού τρεφόμενοι με ζωντανή ή νεκρή οργανική ύλη αποτελούν τους κύριους αποικοδομητές των οργανικών ουσιών στη φύση. Οι μύκητες εμφανίζονται ως μονοκύτταροι οργανισμοί τους οποίους δεν αντιλαμβανόμαστε άμεσα, όπως στην περίπτωση των ζυμομυκήτων (στους οποίους οφείλουμε το ψωμί, το κρασί, τα τουρσιά…), ή ως πολυκύτταροι οργανισμοί με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό των μανιταριών. Κάθε μανιτάρι βλασταίνει από υφές διακλαδιζόμενων νηματίων, μία δομή γνωστή ως μυκήλιο, η οποία εκκρίνει ένζυμα στο έδαφος διασπώντας τα μεγαλομόρια σε θρεπτικές ουσίες, τις οποίες έπειτα απορροφά. Το πολύπλοκο αυτό δίκτυο διακλαδώσεων προσπαθούν να αξιοποιήσουν επιστήμονες της NASA, θέλοντας να το καταστήσουν δομικό υλικό το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το χτίσιμο μιας ολόκληρης κατοικίας. Τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει: οι επιστήμονες χρησιμοποιούν οργανική ύλη ως καλούπι, με το μυκήλιο να αναπτύσσεται γύρω από αυτό σχηματίζοντας τούβλα. Σπίτι σαν μανιτάρι Για ποιον λόγο όμως οι επιστήμονες επέλεξαν μία δομή όπως το μυκήλιο για να σχεδιάσουν τις πιθανές κατοικίες του μέλλοντος; Οι μηχανικές ιδιότητες του μυκηλίου παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα. Είναι ανθεκτικό στη υγρασία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονωτικό υλικό, ενώ σχετικές έρευνες έχουν δείξει ότι όταν είναι εμπλουτισμένο με μελανίνη μπορεί να προσφέρει προστασία από την ακτινοβολία, ιδιότητα πολύ σημαντική δεδομένου ότι οι αστροναύτες εκτίθενται στην κοσμική ακτινοβολία. Επιπλέον, ως υλικό είναι ανθεκτικό και ευέλικτο, κάτι το οποίο σημαίνει ότι μπορεί εύκολα να προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες του εδάφους. Τέλος, ένα σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι καταργεί την ανάγκη μεταφοράς στο Διάστημα βαριών φορτίων, καθώς μόνο τα σπόρια των μυκήτων θα μεταφέρονται και στη συνέχεια προκειμένου να γίνει η εκβλάστησή τους θα απαιτούνται μόνο απλά «συστατικά», όπως το νερό, ο ήλιος και η οργανική ύλη. Το σχέδιο έχει ως εξής: Οταν φτάνουν οι αστροναύτες στο έδαφος της Σελήνης θα «ποτίζουν» με νερό μυκήλια τα οποία θα έχουν μεταφέρει από τη Γη σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Με το νερό αυτά θα αναπτύσσονται σχηματίζοντας τον σκελετό του ενδιαιτήματος. Επειτα, ο σκελετός αυτός θα θερμαίνεται ώστε να αποκτήσει την κατάλληλη στατικότητα, ενώ εξωτερικά του σκελετού θα τοποθετείται πάγος ο οποίος θα προέρχεται πιθανώς από τις πηγές πάγου στο υπέδαφος της Σελήνης. Ανάμεσα στον σκελετό και στο στρώμα του πάγου θα παρεμβάλλεται ένα στρώμα κυανοβακτηρίων, φωτοσυνθετικών δηλαδή οργανισμών οι οποίοι με τη συμβολή της ηλιακής ενέργειας και του νερού το οποίο θα προμηθεύονται από την κορυφή της διάταξης θα παράγουν οξυγόνο για τους αστροναύτες και θρεπτικά συστατικά για τα μυκήλια. Μάλιστα, η εν λόγω κατοικία ενδέχεται να έχει την ικανότητα να αυτοεπιδιορθώνεται όταν προκύψει κάποια ζημιά εκμεταλλευόμενη την ικανότητα των μυκηλίων να αναπτύσσονται με την εκ νέου παροχή των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών. Τελικά, όταν ο λόγος για τον οποίο κατασκευάστηκε το ενδιαίτημα εκλείψει, αυτό θα αποσυντίθεται στα εξ ων συνετέθη σχηματίζοντας γόνιμο έδαφος. Είναι σαφές λοιπόν ότι οι επιστήμονες προσανατολίζονται στη δημιουργία ενός ενδιαιτήματος το οποίο, ως ένα μικρής κλίμακας οικοσύστημα, θα εξασφαλίζει τις απαραίτητες συνθήκες ώστε οι αστροναύτες να διαβιούν με άνεση και ασφάλεια. Σχέδιο κατάλληλο και για τη Γη; Μπορεί η καινοτόμα αυτή αρχιτεκτονική να σχεδιάζεται για τη Σελήνη, όμως παρόμοια φιλοσοφία μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, και για τα σπίτια του μέλλοντος στη Γη. Πάντως, η ιδέα για την κατασκευή σπιτιών από μυκήλια δεν είναι καινούργια. Σε δημοσίευσή τους στην επιστημονική επιθεώρηση «Frontiers of Architectural Research» ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο είχαν παρουσιάσει το 2017 πιθανούς τρόπους οικοδόμησης σπιτιών με βασικό υλικό το μυκήλιο και το ξύλο. Σύμφωνα με τους ερευνητές της δημοσίευσης, ο συγκεκριμένος τρόπος οικοδόμησης έχει ελάχιστο οικολογικό αποτύπωμα, εξασφαλίζοντας παράλληλα τις τεχνικές προδιαγραφές ώστε η διαβίωση σε τέτοιου είδους να σπίτια να είναι ασφαλής και οικονομική. Παράλληλα, ιδιωτικές πρωτοβουλίες έχουν από καιρό αρχίσει να πειραματίζονται δημιουργώντας διάφορα αντικείμενα από μυκήλιο, όπως έπιπλα ενός σπιτιού. «Myco-architecture Project»: η ρεαλιστική λύση Το σχέδιο με την ονομασία «Myco-architecture Project» προτάθηκε το 2018 από την εξελικτικό βιολόγο και αστροβιολόγο του ερευνητικού κέντρου Ames της NASA Λιν Ρότσιλντ. Πρόσφατα, η επιστήμονας παρουσίασε τις τεχνικές λεπτομέρειες του σχεδίου, οι οποίες το καθιστούν ως μία ρεαλιστική λύση ενδιαιτήματος κατάλληλου για τη Σελήνη. https://www.tovima.gr/2020/02/27/science/mykitospita-gia-ti-selini/

Mατιά στο υπέδαφος της αθέατης πλευράς της Σελήνης, από το κινεζικό Chang'e-4 Περίπου έναν χρόνο μετά την προσελήνωσή του, το κινεζικό σκάφος Chang'e-4 συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά της αθέατης πλευράς της Σελήνης: Νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου στο Science Advances, αποκαλύπτει τι κρύβεται κάτω από την επιφάνεια του φεγγαριού. Το Chang'e-4 (CE-4) προσεληνώθηκε στο ανατολικό τμήμα του κρατήρα Βαν Κάρμαν, κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, στις 3 Ιανουαρίου 2019, και έθεσε σε λειτουργία το όχημα Yutu-2, που χρησιμοποιεί ραντάρ (Lunar Penetrating Radar, LPR) για να μελετήσει το υπέδαφος. «Διαπιστώσαμε ότι η διείσδυση του σήματος στον χώρο του CE-4 είναι πολύ μεγαλύτερα από αυτήν που είχε μετρηθεί από το προηγούμενο σκάφος, Chang'e-3» είπε ο Λι Τσουνλάι, ερευνητής της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, σύμφωνα με το Phys Org. «Το υπέδαφος στον χώρο προσελήνωσης του CE-4 είναι πολύ διαφανές στα ραδιοκύματα, και αυτή η ποιοτική παρατήρηση υποδεικνύει ένας εντελώς διαφορετικό γεωλογικό χαρακτήρα για τους δύο χώρους προσελήνωσης». Ο Λι και η ομάδα του χρησιμοποίησαν το LPR για να στέλνουν ραδιοσήματα βαθιά στην επιφάνεια της Σελήνης, φτάνοντας σε βάθος 40 μέτρων- πάνω από τρεις φορές το βάθος που είχε φτάσει το CE-3. Τα δεδομένα αυτά επέτρεψαν στους ερευνητές να δημιουργήσουν μια εικόνα της στρωματογραφίας του υπεδάφους. «Παρά την καλή ποιότητα της εικόνας του ραντάρ στη διαδρομή του οχήματος, σε απόσταση περίπου 106 μέτρων, η πολυπλοκότητα της κατανομής χώρου και του σχήματος των χαρακτηριστικών κάνει την ταυτοποίηση των γεωλογικών δομών και γεγονότων που δημιούργησαν τέτοια χαρακτηριστικά δύσκολη» είπε ο Σου Γιαν, άλλος ένας εκ των ερευνητών. Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι πως το υπέδαφος στην ουσία αποτελείται από εξαιρετικά πορώδη κοκκώδη υλικά, που ενσωματώνουν βράχους διαφόρων μεγεθών. Το περιεχόμενο αυτό κατά πάσα πιθανότητα προέκυψε εξαιτίας αναταραχής στο μακρινό παρελθόν, όταν μετεωρίτες και άλλα αντικείμενα έπεφταν συχνά στη Σελήνη. Από τους χώρους πτώσης εκτοξευόταν υλικό σε άλλες περιοχές, δημιουργώντας μια επιφάνεια με κρατήρες πάνω από ένα υπέδαφος με διάφορα στρώματα. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη αυτών των δεδομένων ραντάρ παρέχουν την πρώτη ηλεκτρομαγνητική εικόνα της δομής του υπεδάφους της αθέατης πλευράς. https://www.naftemporiki.gr/story/1566659/matia-sto-upedafos-tis-atheatis-pleuras-tis-selinis-apo-to-kineziko-change-4

Νέα μέθοδος ανάλυσης πετρωμάτων της Σελήνης. Κάθε πέτρωμα το οποίο έχει συλλεχθεί από τη Σελήνη είναι πολύτιμο, πόσο μάλλον από τη στιγμή που η τελευταία επανδρωμένη αποστολή στον δορυφόρο της Γης πραγματοποιήθηκε το 1972. Ερευνητές από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Σικάγο σε δημοσίευσή τους στην επιστημονική επιθεώρηση «Meteorics and Planetary Science» περιγράφουν έναν καινούριο τρόπο ανάλυσης των πετρωμάτων τα οποία είχαν συλλεχθεί κατά τη διάρκεια της αποστολή «Απόλλων 17», ο οποίος μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και τον σχηματισμό του εδάφους της Σελήνης. Μελέτη άτομο προς άτομο Η μέθοδος αυτή, η οποία ονομάζεται στην αγγλική γλώσσα «Atom probe tomography», έγκειται στην ανάλυση των πετρωμάτων σε επίπεδο ατόμου. «Είναι η πρώτη φορά που ένα πέτρωμα της Σελήνης μελετάται με αυτόν τον τρόπο» σημείωσε σε δηλώσεις της η διδακτορική φοιτήτρια και πρώτη συγγραφέας της δημοσίευσης Τζένικα Γκριρ, συμπληρώνοντας σχετικά με την τεχνική την οποία χρησιμοποίησαν ότι «πολλοί γεωλόγοι δεν την γνωρίζουν». Αξιοποιώντας τη συγκεκριμένη τεχνική, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως στην επιστήμη των υλικών, οι επιστήμονες ακτινοβόλησαν με ιονισμένα άτομα δείγματα σεληνιακών πετρωμάτων με τέτοιον τρόπο ώστε τα άτομα του πετρώματος να εκτιναχθούν για να προσκρούσουν ακολούθως σε έναν ανιχνευτή. Από τη στιγμή που βαρύτερα άτομα όπως αυτά του σιδήρου καθυστερούν περισσότερο να φτάσουν στον ανιχνευτή σε σχέση με άτομα μικρότερης μάζας, ο υπολογιστής μπορεί κατατάξει τα άτομα ανάλογα με το είδος τους και το φορτίο τους, δημιουργώντας τελικά ένα τρισδιάστατο μοντέλο των σεληνιακών πετρωμάτων σε επίπεδο νανοκλίμακας. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι ότι οι ερευνητές μπορούν να συσχετίσουν το είδος των ατόμων με την ακριβή τους θέση μέσα στο πέτρωμα, κάτι που τους δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τη διεργασία την οποία ακολούθησε ο σχηματισμός του πετρώματος. Η σύσταση των πετρωμάτων μπορεί να δώσει πολλές πληροφορίες στους ερευνητές σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτά σχηματίστηκαν. Η δουλειά της ερευνητικής ομάδας τώρα θα συνεχιστεί με σκοπό να χαρτογραφηθεί μεγάλο μέρος των σεληνιακών πετρωμάτων τα οποία είχαν συλλεχθεί κατά τη διάρκεια παλαιότερων αποστολών. https://www.tovima.gr/2020/02/18/science/nea-methodos-analysis-petromaton-tis-selinis/

Η υπερπανσέληνος του χιονιού πάνω από την Ακρόπολη https://www.iefimerida.gr/

Ευρωπαϊκό τρυπάνι για έρευνες για νερό στη Σελήνη. Η πρώτη ευρωπαϊκή συσκευή που θα προσεληνωθεί στο φεγγάρι αυτή τη δεκαετία θα είναι ένα τρυπάνι και ένα «πακέτο» λήψης δειγμάτων- και οι ομάδες πίσω από αυτήν βρίσκονται ένα βήμα πιο κοντά στο στόχο τους- την πτήση στο πλαίσιο της ρωσικής αποστολής Luna-27. Βασικός στόχος του οχήματος προσεδάφισης Luna-27 είναι η μελέτη της σύστασης του εδάφους κοντά στον σεληνιακό νότιο πόλο. Βασικός στόχος είναι το νερό, καθώς μπορεί να υπάρχουν όγκοι παγωμένου νερού στην επιφάνεια ή κάτω από αυτήν. Μια σημαντική ευρωπαϊκή συμβολή στην αποστολή είναι το Prospect- ένα ρομποτικό τρυπάνι και «μίνι» εργαστήριο με μια σειρά επιστημονικών οργάνων σχεδιασμένων να διεισδύσουν στο έδαφος της Σελήνης σε βάθος ενός μέτρου, να πάρουν δείγματα και να τα παραδώσουν στα «μίνι» εργαστήρια του οχήματος. Έρευνες για νερό στη Σελήνη Στη Σελήνη υπάρχουν πολύ μεγάλες ανεξερεύνητες εκτάσεις και το Prospect «θα επιτρέψει σε επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα το έδαφος και να προετοιμάσουν αποστολές στις οποίες θα χρησιμοποιείται σεληνιακό έδαφος για την παραγωγή οξυγόνου ή καυσίμου, για παράδειγμα» είπε ο Ντέιβιντ Πάρκερ, διευθυντής επανδρωμένης και ρομποτικής εξερεύνησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ). Το να δοθούν απαντήσεις σχετικά με την έκταση της παρουσίας νερού στη Σελήνη και το πόσο προσβάσιμο είναι αυτό θα βοηθήσει στον σχεδιασμό μελλοντικών αποστολών μέσω της χρήσης τοπικών πόρων. «Το Prospect εντάσσεται σε ένα πρωτοποριακό νέο κύμα σεληνιακής επιστήμης και εξερεύνησης» είπε ο Ρίτσαρντ Φισάκερλι, project manager του Prospect, μετά την ολοκλήρωση της φάσης προκαταρκτικού σχεδιασμού. Σημειώνεται πως πρόσφατα υπεγράφη συμβόλαιο ύψους 31,5 εκατομμυρίων ευρώ με την ευρωπαϊκή βιομηχανία που ανοίγει τον δρόμο για να αρχίσει ο ΕΟΔ να δουλεύει πάνω στον λεπτομερή σχεδιασμό, τις δοκιμές και την τελική ενσωμάτωση του στο «πακέτο» που θα πάει στη Σελήνη με το ρωσικό διαστημόπλοιο. Το Luna-27 θα προσεληνωθεί χρησιμοποιώντας ένα ευρωπαϊκό σύστημα, ονόματι Pilot, που θα βοηθά το κύριο σύστημα πλοήγησής του κατά τη διαδικασία προσελήνωσης, επιτρέποντας την ακριβή προσεδάφιση και την αποφυγή κινδύνων. https://www.naftemporiki.gr/story/1557671/europaiko-trupani-gia-ereunes-gia-nero-sti-selini

Παραγωγή οξυγόνου από σεληνιακή σκόνη. Μια πρωτότυπη μονάδα παραγωγής οξυγόνου από σεληνιακή σκόνη έστησαν ερευνητές στο Materials and Electrical Components Laboratory του ESTEC (European Space Research and Technology Centre) στην Ολλανδία. «Το να έχουμε τη δική μας εγκατάσταση μας επιτρέπει να επικεντρωθούμε στην παραγωγή οξυγόνου, μετρώντας το με έναν φασματογράφο μάζας, καθώς εξάγεται από την προσομοίωση ρεγολίθου» είπε η Μπεθ Λόμαξ του University of Glasgow. «Το να είμαστε σε θέση να αποκτήσουμε οξυγόνο από πόρους στη Σελήνη θα ήταν προφανώς εξαιρετικά χρήσιμο για τους μελλοντικούς αποίκους της Σελήνης, τόσο για να αναπνέουν όσο και για την τοπική παραγωγή καυσίμων για πυραύλους». Δείγματα από την επιφάνεια της Σελήνης επιβεβαιώνουν πως ο ρεγόλιθος αποτελείται κατά 40%-45% από οξυγόνο- πρόκειται για το πιο άφθονο στοιχείο του. Ωστόσο το οξυγόνο είναι δεσμευμένο χημικά, ως οξείδια υπό τη μορφή ορυκτών ή γυαλιού, οπότε δεν είναι διαθέσιμο για άμεση χρήση. Η εξαγωγή του στο ESTEC γίνεται μέσω μιας μεθόδου που αποκαλείται ηλεκτρόλυση τηγμένου άλατος και περιλαμβάνει την τοποθέτηση ρεγολίθου σε ένα μεταλλικό δοχείο με ηλεκτρολύτη (τηγμένο άλας χλωριούχου ασβεστίου) και τη θέρμανσή του στους 950 βαθμούς Κελσίου. Σε αυτή τη θερμοκρασία παραμένει σταθερός. Ωστόσο, η διέλευση ρεύματος από μέσα του κάνει το οξυγόνο να βγει από τον ρεγόλιθο και να «μεταναστεύσει» στο άλας προκειμένου να συλλεχθεί σε μια άνοδο. Επιπρόσθετα, η διαδικασία αυτή μετατρέπει τον ρεγόλιθο σε μεταλλικά κράματα. Η μέθοδος αυτή αναπτύχθηκε από τη βρετανική εταιρεία Metalysis, και αρχικά το οξυγόνο ήταν ανεπιθύμητο ως υποπροϊόν της διαδικασίας- οπότε και χρειάστηκε επανασχεδιασμός τη έκδοσης για το ESTEC. Αξίζει να σημειωθεί επίσης πως η λειτουργία της μονάδας είναι αθόρυβη. Απώτερος στόχος είναι ο σχεδιασμός μιας «πιλοτικής» εγκατάστασης που θα μπορούσε να λειτουργεί βιώσιμα στη Σελήνη, με την πρώτη επίδειξη τεχνολογίας να αναμένεται στα μέσα της δεκαετίας του 2020. https://www.naftemporiki.gr/story/1552504/paragogi-oksugonou-apo-seliniaki-skoni

Στα χνάρια του Νιλ Άρμστρονγκ Mε σύνθημα «Η πρώτη γυναίκα και ο επόμενος άντρας», η διαστημική αποστολή «Άρτεμις», τα πρώτα βήματα της οποίας θα γίνουν το 2020, σηματοδοτεί όχι μόνο την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη αλλά και τη νέα γενιά εξερευνήσεων του Διαστήματος. Κοινό χαρακτηριστικό των αποστολών αυτών θα είναι η μόνιμη παρουσία της ανθρώπινης δραστηριότητας ή/και του ανθρώπου στα δύο ουράνια σώματα (πέραν της Γης) τα οποία έχουν μελετηθεί περισσότερο μέχρι σήμερα: στη Σελήνη και στον Άρη. Η δραστηριότητα αυτή πλέον δεν θα είναι μόνο ερευνητική αλλά ψυχαγωγική, με τα διαστημικά ταξίδια να προωθούνται με ταχείς ρυθμούς. Οι νέες εξελίξεις εγείρουν μια σειρά από ζητήματα, τα οποία μεταξύ άλλων αφορούν την τεχνολογία η οποία θα χρησιμοποιηθεί, την ιατρική του Διαστήματος, αλλά και ζητήματα δικαίου, τα οποία πλέον γίνονται επιτακτικά λόγω της διεύρυνσης της ανθρώπινης δραστηριότητας στο Διάστημα. Καλώς ήρθατε στον θαυμαστό καινούργιο κόσμο του Διαστήματος. Επιστροφή στη Σελήνη… Η τελευταία διαστημική αποστολή η οποία οδήγησε τον άνθρωπο στο φεγγάρι πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1972 και είχε την ονομασία «Apollo 17». Εκτοτε, παρ’ όλο που πολλά ρομπότ έχουν προσγειωθεί στον δορυφόρο της Γης και έχουν συλλέξει πολύτιμες πληροφορίες, δεν έχει υπάρξει επανδρωμένη αποστολή με προορισμό τη Σελήνη. Η NASA επέλεξε να δώσει το όνομα «Άρτεμις», δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα, στη φιλόδοξη αποστολή η οποία αποσκοπεί να εδραιώσει την παρουσία του ανθρώπου στη Σελήνη το 2024. Τα πρώτα βήματα για την αποστολή που εγκαινιάζει τη νέα γενιά εξερευνήσεων στο Διάστημα ξεκινούν το 2020 με την αποστολή «Άρτεμις Ι», κατά την οποία το μη επανδρωμένο διαστημικό σκάφος «Ωρίων» (Orion) θα ταξιδέψει 280.000 μίλια μακριά από τη Γη. Στόχος της αποστολής θα είναι να δοκιμαστεί τόσο ο συγκεκριμένος τύπος αεροσκάφους ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί αργότερα για να μεταφέρει ανθρώπους στη Σελήνη όσο και μια σειρά συστημάτων τα οποία θα υποστηρίζουν την αποστολή. Μεταξύ αυτών, συγκαταλέγεται ο προωθητικός πύραυλος SLS (Space Launch System), ο οποίος είναι ο πιο εξελιγμένος προωθητικός πύραυλος που έχει κατασκευαστεί ποτέ από τον άνθρωπο, αλλά και το σύστημα εκτόξευσης το οποίο έχει εγκατασταθεί στη Φλόριδα των ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια της αποστολής αυτής, το «Ωρίων» θα παραμείνει στο Διάστημα περισσότερο από κάθε άλλο αεροσκάφος κατάλληλο για μεταφορά ανθρώπων. Η «Άρτεμις Ι» δεν θα είναι παρά το πρώτο βήμα της νέας γενιάς εξερευνήσεων του Διαστήματος, αφού θα ακολουθήσουν οι αποστολές «Άρτεμις ΙΙ» και «Άρτεμις ΙΙΙ» με ορίζοντα το 2024. Κομβικό σημείο στις δύο τελευταίες αποστολές θα παίξει ο διαστημικός σταθμός Lunar Gateway, ο οποίος προβλέπεται να αποτελέσει το ορμητήριο μελλοντικών εξορμήσεων του ανθρώπου στη Σελήνη. Η δυναμική επιστροφή στη Σελήνη τον 21ο αιώνα, σε συνδυασμό με τον καινούργιο διαστημικό σταθμό, θα αποτελέσουν εφαλτήριο για την πραγματοποίηση μίας ακόμη φιλοδοξίας του ανθρώπου: την εδραίωση της παρουσίας του στον πλανήτη Άρη. …και απόβαση στον Αρη Το διαστημικό σκάφος «Mars 2020» θα αφήσει τη Γη το καλοκαίρι του 2020, μια χρονική περίοδος η οποία οι επιστήμονες εκτιμούν ότι είναι η πλέον κατάλληλη για το συγκεκριμένο διαστημικό ταξίδι λόγω της ευνοϊκής θέσης του Αρη ως προς τη Γη. Σύμφωνα με τους ερευνητές της NASA, ο στόχος της αποστολής είναι αφενός να διερευνήσει περαιτέρω κατά πόσο ο κόκκινος πλανήτης μπορεί να φιλοξενήσει τη ζωή και αφετέρου να αναζητήσει ενδείξεις για ύπαρξη πιθανής μικροβιακής ζωής στο παρελθόν. Τα στοιχεία τα οποία θα συλλέξει το διαστημικό σκάφος θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να σχηματίσουν μια πληρέστερη εικόνα σχετικά με τη σύσταση της ατμόσφαιρας, του εδάφους και του περιβάλλοντος του Αρη αλλά και να δοκιμάσουν καινοτόμες τεχνικές, όπως η μετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα το οποίο υπάρχει στην ατμόσφαιρα του πλανήτη σε οξυγόνο. Απώτερος στόχος της αποστολής είναι να διερευνηθεί κάτω από ποιες συνθήκες και με τη βοήθεια ποιας τεχνολογίας θα μπορούσαν οι αστροναύτες να παραμένουν στον πλανήτη για ερευνητικούς σκοπούς για μεγάλα διαστήματα. Παράλληλα, το αεροσκάφος το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την αποστολή αποτελεί από μόνο του ένα πείραμα, αφού θα δοκιμαστεί για πρώτη φορά ένας έξυπνος αυτόματος πιλότος ο οποίος θα μπορεί να επιλέξει την πιο κατάλληλη θέση για προσεδάφιση, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο, δεδομένου του ανώμαλου εδάφους του κόκκινου πλανήτη. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε σε σχετικές δηλώσεις ο ερευνητής και επικεφαλής της αποστολής «Mars 2020» Αλ Τσεν, «χρειαζόμασταν έναν Νιλ Αρμστρονγκ για τον Αρη» αναφερόμενος στους εκλεπτυσμένους χειρισμούς του διάσημου αστροναύτη κατά την προσσελήνωση του «Απόλλων 11» όταν διαπίστωσε ότι το έδαφος το οποίο είχε επιλεχθεί γι’ αυτόν τον σκοπό ήταν τελικά ιδιαίτερα ανώμαλο. Η μεγαλύτερη καινοτομία της αποστολής ωστόσο θα είναι ότι το συγκεκριμένο διαστημικό σκάφος θα είναι εξοπλισμένο με μικρά ελικόπτερα. Στόχος των ελικοπτέρων αυτών, τα οποία θα είναι τα πρώτα που θα επιχειρηθεί να πετάξουν σε εξωγήινη ατμόσφαιρα, είναι να δοκιμαστεί κατά πόσο είναι εφικτό να αιωρηθεί ένα βαρύ αντικείμενο στην ελάχιστα πυκνή ατμόσφαιρα του πλανήτη. Μελέτη της ζωής Και ενώ η διαστημική αποστολή «Αρτεμις» βρίσκεται στα σκαριά, οι ερευνητές σκοπεύουν να στείλουν το 2020 στο Διάστημα μορφές ζωής για να μελετήσουν με ποιον τρόπο η ακτινοβολία του Διαστήματος επιδρά στις βιολογικές διεργασίες τους. Γι’ αυτόν τον σκοπό, ερευνητές της NASA έχουν συνθέσει δύο πανομοιότυπες πλακέτες οι οποίες περιέχουν στελέχη του μύκητα Saccharomyces cerevisiae, έναν οργανισμό ο οποίος θεωρείται ιδανικό μοντέλο για τη μελέτη των βιολογικών διεργασιών των κυττάρων. Η μία πλακέτα προβλέπεται να ταξιδέψει στο Διάστημα με την αποστολή «Αρτεμις Ι», όπου και οι αστροναύτες θα την αφήσουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ενώ η άλλη θα παραμείνει στη Γη. Καθεμία από τις πλακέτες περιέχει τόσο τον φυσικό τύπου του μύκητα όσο και μια μεταλλαγμένη μορφή του, στην οποία έχει απενεργοποιηθεί ένα γονίδιο το οποίο παίζει κομβικό ρόλο στην ενεργοποίηση του μηχανισμού επιδιόρθωσης των μεταλλάξεων. Από τη συγκριτική μελέτη των δύο, οι ερευνητές θα είναι σε θέση να αποφανθούν σχετικά αφενός με τις μεταλλάξεις οι οποίες συσσωρεύονται στο κύτταρο λόγω της κοσμικής ακτινοβολίας και αφετέρου τις επιδράσεις της ακτινοβολίας αυτής σε μια σειρά βιολογικών διεργασιών. Προφανώς η εν λόγω μελέτη είναι πολύ σημαντική για τα μελλοντικά σχέδια των ερευνητών τα οποία προβλέπουν τη μακροχρόνια παραμονή του ανθρώπου στο Διάστημα. Ο ρόλος του νέου σταθμού Κομβικό ρόλο τόσο στην εξερεύνηση του Διαστήματος όσο και στον διαστημικό τουρισμό θα παίξει το Lunar Gateway. Η κατασκευή του καινούργιου αυτού διαστημικού σταθμού προβλέπεται το 2020 και θα έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει αστροναύτες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, θα διαθέτει χώρο στάθμευσης διαστημικών σκαφών αλλά και εργαστήρια όπου θα εκτελούνται πειράματα αστροφυσικής, διαστημικής βιολογίας και ιατρικής, αποτελώντας παράλληλα κεντρικό κόμβο τηλεπικοινωνιών. Ο διαστημικός αυτός σταθμός θεωρείται ως ενδιάμεσος κρίκος για τη μόνιμη εγκατάσταση των δραστηριοτήτων του ανθρώπου στη Σελήνη και στον Αρη αλλά και για τις μελλοντικές εξερευνήσεις στο βαθύ Διάστημα, αφού θα επιτρέψει τόσο την πιο μακροχρόνια παραμονή του ανθρώπου στο Διάστημα όσο και την απλοποίηση των αποστολών, αφού τα διαστημικά σκάφη θα μπορούν να ξεκινούν από εκεί παρακάμπτοντας την εκτόξευση από τη Γη και ως εκ τούτου την ανάγκη υπερκέρασης της μεγάλης βαρύτητάς της. Ο Lunar Gateway, ο οποίος θα διαθέτει ηλιακά πάνελ και μηχανές ιόντων οι οποίες θα επιτρέπουν την κίνησή του, σχεδιάζεται να εισέλθει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, με το πιο κοντινό σημείο της τροχιάς του να βρίσκεται σε απόσταση 3.000 χιλιομέτρων από τον βόρειο πόλο της Σελήνης. Ο καινούργιος διαστημικός σταθμός θα είναι διεθνής και η κατασκευή του χρηματοδοτείται από τους διαστημικούς οργανισμούς της Αμερικής, της Ευρώπης, της Ρωσίας, της Ιαπωνίας και του Καναδά. Στις φωτογραφίες το διάγραμμα του οχήματος Mars 2020 δείχνει τη θέση των 7 εξειδικευμένων οργάνων με εντυπσιακές δυνατότητες, που θα οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου διαστημική εξερεύνηση και ο νέος διαστημικός σταθμός θα αποτελεί ορμητήριο για την εξερεύνηση αστεροειδών. https://physicsgg.me/2020/01/12/%cf%83%cf%84%ce%b1-%cf%87%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bd%ce%b9%ce%bb-%ce%ac%cf%81%ce%bc%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b3%ce%ba/

Εκλειψη παρασκιάς στην πρώτη πανσέληνο του 2020 - Θα είναι ορατή και από την Ελλάδα. Η πρώτη πανσέληνος του 2020, που θα συμβεί το βράδυ στις 10 Ιανουαρίου (γνωστή στην Αμερική και ως «πανσέληνος του λύκου»), θα συνδυαστεί με μια έκλειψη παρασκιάς του φεγγαριού, η οποία θα είναι ορατή και από την Ελλάδα. Σε μια έκλειψη παρασκιάς, η πανσέληνος μπαίνει μέσα στη σκιά της γήινης παρασκιάς, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα η Σελήνη να σκοτεινιάζει εν μέρει, αλλά όχι τελείως, όπως σε μια κανονική έκλειψη, όταν το φεγγάρι εισέρχεται στο εσωτερικό τμήμα της σκιάς του πλανήτη μας. Το φαινόμενο θα διαρκέσει περίπου τέσσερις ώρες και το αποκορύφωμα του θα είναι γύρω στις δέκα ώρα Ελλάδας το βράδυ της Παρασκευής. Το φεγγάρι θα αλλάξει λίγο χρώμα από άσπρο σε ελαφρώς κιτρινωπό και σχεδόν το 90% του δίσκου του θα καλυφθεί από την παρασκιά της Γης. Η έκλειψη Σελήνης παρασκιάς θα είναι ορατή από την Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία, τον Ινδικό Ωκεανό και τη Δυτική Αυστραλία, σύμφωνα με τη NASA. Συνολικά το 2020 θα υπάρξουν τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις, όλες παρασκιάς. Οι εκλείψεις αυτού του είδους πάντως είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτές με γυμνά μάτια. https://www.kathimerini.gr/1059117/article/epikairothta/episthmh/ekleiyh-paraskias-sthn-prwth-panselhno-toy-2020---8a-einai-orath-kai-apo-thn-ellada

Ο Θάνατος του ισχυρού σεληνιακού δυναμό: Το τέλος του μαγνητικού πεδίου της Σελήνης. Μια συμβατική πυξίδα δεν θα έχει καμιά χρησιμότητα στο φεγγάρι, το οποίο σήμερα στερείται ενός παγκόσμιου μαγνητικού πεδίου. Αλλά το φεγγάρι παρήγαγε ένα μαγνητικό πεδίο πριν από δισεκατομμύρια χρόνια και ήταν πιθανότατα ακόμη ισχυρότερο από το πεδίο της Γης σήμερα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το σεληνιακό πεδίο, όπως και αυτό της Γης, δημιουργήθηκε από ένα ισχυρό δυναμό - την ανάδευση του πυρήνα της σελήνης. Κάποια στιγμή, αυτό το δυναμό, και το μαγνητικό πεδίο που παρήγε, έσβησαν. Τώρα οι επιστήμονες από το MIT και αλλού προσδιόρισαν το χρονοδιάγραμμα της λήξης του σεληνιακού δυναμό, περίπου πριν από περίπου 1 δισεκατομμύριο χρόνια. Τα ευρήματα εμφανίζονται σήμερα στο περιοδικό Science Advances .Το νέο χρονοδιάγραμμα αποκλείει ορισμένες θεωρίες για το τι οδήγησε το σεληνιακό δυναμό στα μεταγενέστερα του στάδια και ευνοεί έναν συγκεκριμένο μηχανισμό: την κρυσταλλοποίηση του πυρήνα. Καθώς ο εσωτερικός σιδερένιος πυρήνας του φεγγαριού κρυσταλλώθηκε, το ηλεκτρικά φορτισμένο υγρό του υγρού πυρήνα αναδεύτηκε δυναμικά, παράγοντας το δυναμό. «Το μαγνητικό πεδίο είναι αυτό το νεφελώδες πράγμα που διαπερνά το διάστημα, σαν ένα αόρατο πεδίο δύναμης», λέει ο Benjamin Weiss, καθηγητής γεωλογικών, ατμοσφαιρικών και πλανητικών επιστημών στο MIT. «Έχουμε δείξει ότι το δυναμό που παρήγαγε το μαγνητικό πεδίο του φεγγαριού πέθανε κάπου πριν από 1,5 έως 1 δισεκατομμύριο χρόνια και φαίνεται να τροφοδοτείτο με τρόπο εφάμιλλο με του πεδίου της Γης». Στους συν-συγγραφείς του Weiss συγκαταλέγονται οι Saied Mighani και Huapei Wang, καθώς και ο Caue Borlina και ο Claire Nichols του MIT, μαζί με τον David Shuster του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ. Αντιμαχόμενες θεωρίες δυναμό Τα τελευταία χρόνια, η ομάδα του Weiss και άλλοι έχουν ανακαλύψει σημάδια ισχυρού μαγνητικού πεδίου, περίπου 100 microtesla, σε σεληνιακούς βράχους ηλικίας 4 δις ετών. Για λόγους σύγκρισης, το μαγνητικό πεδίο της Γης σήμερα είναι περίπου 50 microtesla. Το 2017, η ομάδα του Weiss μελέτησε ένα δείγμα που συλλέχθηκε από το έργο Apollo της NASA και βρήκε ίχνη πολύ ασθενέστερου μαγνητικού πεδίου, κάτω από 10 microtesla, σε μια πέτρα από την σελήνη που υπολόγισαν ότι ήταν περίπου 2,5 δις ετών. Η σκέψη τους τότε ήταν ότι ίσως υπήρχαν δύο μηχανισμοί για το σεληνιακό δυναμό: Ο πρώτος θα μπορούσε να έχει προκαλέσει ένα πολύ ισχυρότερο, παλαιότερο μαγνητικό πεδίο πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, πριν αντικατασταθεί από ένα δεύτερο, πιο μακροχρόνιο μηχανισμό που διατηρούσε ένα πολύ πιο αδύναμο πεδίο, μέχρι τουλάχιστον πριν από 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια. «Υπάρχουν αρκετές ιδέες για τους μηχανισμούς που ενεργοποιούν το σεληνιακό δυναμό και η ερώτηση είναι πώς να καταλάβουμε ποιος το έκανε;» λέει ο Weiss. «Αποδεικνύεται ότι όλες αυτές οι πηγές ενέργειας έχουν διαφορετικές διάρκειες ζωής. Έτσι, αν μπορούσατε να καταλάβετε πότε το δυναμό έσβησε, τότε θα μπορούσατε να διακρίνετε μεταξύ των μηχανισμών που έχουν προταθεί για αυτό της σελήνης. Αυτός ήταν ο σκοπός αυτής της νέας δημοσίευσης.» Οι περισσότερες από τις μαγνητικές μελέτες σεληνιακών δειγμάτων από τις αποστολές Apollo προέρχονται από αρχαίους βράχους, ηλικίας περίπου 3 έως 4 δισεκατομμυρίων ετών. Αυτοί είναι βράχοι που αρχικά εκχύθηκαν ως λάβα σε μια πολύ νεαρή σεληνιακή επιφάνεια και, καθώς ψύχθηκαν, οι μικροσκοπικοί κόκκοι τους ευθυγραμμίστηκαν προς την κατεύθυνση του μαγνητικού πεδίου της Σελήνης. Μεγάλο μέρος της επιφάνειας του φεγγαριού καλύπτεται από τέτοιους βράχους, οι οποίοι έχουν παραμείνει αμετάβλητοι από τότε, διατηρώντας ένα αρχείο του αρχαίου μαγνητικού πεδίου. Ωστόσο, τα σεληνιακά πετρώματα των οποίων το μαγνητικό ιστορικό ξεκίνησε λιγότερο από 3 δισεκατομμύρια χρόνια πριν ήταν πολύ πιο δύσκολο να βρεθούν επειδή η περισσότερη σεληνιακή ηφαιστειακή δραστηριότητα είχε σταματήσει ως τότε. «Τα τελευταία 3 δισεκατομμύρια χρόνια της σεληνιακής ιστορίας ήταν ένα μυστήριο, επειδή δεν υπάρχει σχεδόν κανένα αρχείο σε μορφή βράχων», λέει ο Weiss. Μικρές πυξίδες Ωστόσο, ο ίδιος και οι συνεργάτες του εντόπισαν δύο δείγματα σεληνιακού βράχου, που συλλέχθηκαν από τους αστροναύτες κατά τη διάρκεια των αποστολών του Apollo, που φαίνεται ότι υπέστησαν τεράστια σύγκρουση πριν από περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια και ως εκ τούτου έλιωσαν και συγκολλήθηκαν πάλι μαζί με τέτοιο τρόπο ώστε το αρχαίο μαγνητικό αρχείο διαγράφηκε. Η ομάδα πήρε τα δείγματα πίσω στο εργαστήριο και ανέλυσε πρώτα τον προσανατολισμό των ηλεκτρονίων κάθε βράχου, τα οποία ο Weiss περιγράφει ως «μικρές πυξίδες» που είτε ευθυγραμμίζονται προς την κατεύθυνση ενός υπάρχοντος μαγνητικού πεδίου είτε εμφανίζονται σε τυχαίες κατευθύνσεις χωρίς την παρουσία ενός. Και για τα δύο δείγματα, η ομάδα παρατήρησε το τελευταίο: τυχαίες διαμορφώσεις ηλεκτρονίων, υποδηλώνοντας ότι τα πετρώματα σχηματίστηκαν σε ένα εξαιρετικά αδύναμο έως ουσιαστικά μηδενικό μαγνητικό πεδίο, όχι περισσότερο από 0,1 microtesla. Η ομάδα έπειτα καθόρισε την ηλικία και των δύο δειγμάτων χρησιμοποιώντας μια τεχνική ραδιομετρικής χρονολόγησης, την οποία οι Weiss και Shuster ήταν σε θέση να προσαρμόσουν για αυτή τη μελέτη. Η ομάδα έβαλε τα δείγματα μέσω μιας σειράς δοκιμών για να δει αν ήταν πράγματι καλές μαγνητικές συσκευές εγγραφής. Με άλλα λόγια, όταν θερμάνθηκαν ξανά από κάποια μαζική κρούση, θα μπορούσαν ακόμα να είναι αρκετά ευαίσθητα για να καταγράψουν ακόμη και ένα αδύναμο μαγνητικό πεδίο στο φεγγάρι, αν υπήρχε; Για να απαντήσουν σε αυτό, οι ερευνητές τοποθέτησαν και τα δύο δείγματα σε φούρνο και τα έβαλλαν με υψηλές θερμοκρασίες για να διαγράψουν αποτελεσματικά το μαγνητικό τους αρχείο και έπειτα εξέθεσαν τα πετρώματα σε ένα τεχνητά δημιουργούμενο μαγνητικό πεδίο στο εργαστήριο καθώς ψύχθηκαν. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι τα δύο δείγματα ήταν πράγματι αξιόπιστα μαγνητικά καταγραφικά και ότι η ισχύς πεδίου που αρχικά μετρούσαν (0,1 microtesla), αντιπροσώπευε με ακρίβεια τη μέγιστη δυνατή τιμή του εξαιρετικά αδύναμου μαγνητικού πεδίου της Σελήνης πριν από 1 δισεκατομμύριο χρόνια. Ο Weiss λέει ότι ένα πεδίο 0,1 microtesla είναι τόσο χαμηλό ώστε πιθανότατα το σεληνιακό δυναμό να είχε ήδη παύσει ως τότε. Τα νέα ευρήματα υποστηρίζουν την προβλεπόμενη διάρκεια ζωής της κρυσταλλοποίησης πυρήνα, έναν προτεινόμενο μηχανισμό για το σεληνιακό δυναμό που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα αδύναμο και μακρόβιο μαγνητικό πεδίο στο μεταγενέστερο μέρος της ιστορίας της σελήνης. Ο Weiss λέει ότι πριν από την κρυσταλλοποίηση του πυρήνα, ένας μηχανισμός γνωστός ως precession (μετάπτωση) μπορεί να είχε ενεργοποιήσει ένα πολύ ισχυρότερο, αν και βραχύτερο δυναμό. Η μετάπτωση είναι ένα φαινόμενο με το οποίο το στερεό εξωτερικό κέλυφος ενός σώματος όπως το φεγγάρι, σε στενή γειτνίαση με ένα πολύ μεγαλύτερο σώμα όπως η Γη, ταλαντεύεται ως αποτέλεσμα της βαρύτητας της Γης. Αυτή η ταλάντωση αναδεύει το ρευστό στον πυρήνα, με παρόμοιο τρόπο με τον οποίο κουνώντας ένα φλιτζάνι καφέ αναδεύεται το υγρό μέσα. Πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, το νεογέννητο φεγγάρι ήταν πιθανότατα πολύ πιο κοντά στη Γη από ό, τι σήμερα και πολύ πιο επιρρεπές στις βαρυτικές επιδράσεις του πλανήτη. Καθώς το φεγγάρι κινήθηκε αργά μακριά από τη Γη, η επίδραση της μετάπτωσης μειώθηκε, εξασθενώντας το δυναμό και το μαγνητικό πεδίο με τη σειρά του. Ο Weiss λέει ότι είναι πιθανό ότι περίπου 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, η κρυστάλλοποίηση του πυρήνα έγινε ο κυρίαρχος μηχανισμός με τον οποίο συνεχίστηκε το σεληνιακό δυναμό, παράγοντας ένα ασθενέστερο μαγνητικό πεδίο που εξακολούθησε να ελαττώνεται καθώς ο πυρήνας του φεγγαριού τελικά κρυσταλλώθηκε τελείως. Η ομάδα θα επιχειρήσει στην συνέχεια να μετρήσει την κατεύθυνση του αρχαίου μαγνητικού πεδίου της σελήνης, ελπίζοντας να βρει περισσότερες πληροφορίες για την εξέλιξη του δορυφόρου. Η έρευνα αυτή υποστηρίχθηκε, εν μέρει, από τη NASA. https://eef.gr/articles/to-telos-tou-magnhtikou-pediou-tis-selinis

Chandrayaan-3: Τρίτη αποστολή στη Σελήνη από την Ινδία. Η Ινδία ανακοίνωσε σχέδια για μια τρίτη αποστολή στη Σελήνη, μήνες μετά τη συντριβή της σεληνακάτου της αποστολής Chandrayaan-2 στην επιφάνεια του φεγγαριού. Όπως αναφέρει το BBC, ο πρόεδρος της διαστημικής υπηρεσίας της χώρας, Κ. Σιβάν, είπε ότι οι εργασίες εξελίσσονται «ομαλά» ως προς τη μη επανδρωμένη αποστολή Chandrayaan-3. Όπως σημείωσε, η χώρα σχεδιάζει εκτόξευση της αποστολής το 2020, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο εν τέλει να γίνει το 2021. Εάν η αποστολή είναι επιτυχής, η Ινδία θα γίνει η τέταρτη χώρα που επιτυγχάνει «μαλακή»/ ελεγχόμενη προσελήνωση, ενισχύοντας τη θέση της ως διαστημική δύναμη χαμηλού κόστους. Μέχρι τώρα ελεγχόμενη προσελήνωση έχουν επιτύχει μόνο η Ρωσία (Σοβιετική Ένωση), οι ΗΠΑ και η Κίνα. Ο Σιβάν, πρόεδρος της ινδικής διαστημικής υπηρεσίας, ISRO, είπε σε δημοσιογράφους πως η διαρρύθμιση της αποστολής θα είναι παρόμοια με αυτήν της προηγούμενης. Η αποστολή Chandrayaan-2 ήταν η πιο πολύπλοκη αποστολή που πραγματοποίησε ποτέ η Ινδία, με στόχο την προσελήνωση στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου δεν είχε γίνει ξανά κάτι τέτοιο, με σκοπό τη διεξαγωγή ερευνών για νερό και ορυκτά, καθώς και μετρήσεις για σεισμούς. Ωστόσο, η σεληνάκατος συνετρίβη τον Σεπτέμβριο. Ο Σιβάν είπε ότι η νέα αποστολή προορίζεται να προσεληνωθεί στην ίδια περιοχή, και θα διαθέτει σεληνάκατο, όχημα εδάφους και τμήμα προώθησης όπως και η προηγούμενη. Το κόστος του νέου εξοπλισμού αναμένεται να φτάσει τα 35 εκατ. δολάρια, αν και το συνολικό κόστος της αποστολής θα είναι σαφώς μεγαλύτερο. Παρόλα αυτά, ο Τζιτέντρα Σινγκ, αρμόδιος υφυπουργός, είπε ότι και η νέα αποστολή θα είναι «αρκετά οικονομική». «Το διαστημόπλοιο υπάρχει ήδη. Οπότε θα μειώσουμε το κόστος» είπε στους Times of India. Σημειώνεται πως ο Σιβάν δήλωσε ότι η Ινδία σκοπεύει να εκτοξεύσει τουλάχιστον 25 διαστημικές αποστολές το 2020, προσθέτοντας ότι η ISRO σημειώνει «καλή πρόοδο» ως προς τα σχέδιά της για την πρώτη της επανδρωμένη αποστολή σε τροχιά. Τέσσερις αστροναύτες έχουν ήδη επιλεγεί για εκπαίδευση, η οποία αναμένεται να αρχίσει στη Ρωσία αργότερα μέσα στον μήνα. https://www.naftemporiki.gr/story/1547597/chandrayaan-3-triti-apostoli-sti-selini-apo-tin-india

Βρέθηκε κι άλλος εξωπλανήτης που μοιάζει με τη Γη. Αμερικανοί και Ευρωπαϊοι επιστήμονες ανακάλυψαν έναν βραχώδη εξωπλανήτη που φαίνεται να έχει μεγάλη ομοιότητα με τη Γη από άποψη μεγέθους και θερμοκρασίας, διαθέτοντας πιθανώς συνθήκες φιλικές για την ύπαρξη νερού και την ανάπτυξη ζωής, καθώς βρίσκεται εντός της «κατοικήσιμης» ζώνης του άστρου του. Ο εξωπλανήτης Kepler-1649c βρίσκεται σε απόσταση 300 ετών φωτός από τη Γη και η ανακάλυψή του έγινε μετά από νέα ανάλυση παλαιότερων δεδομένων που είχε στείλει το -εκτός λειτουργίας πλέον- αμερικανικό διαστημικό τηλεσκόπιο «Κέπλερ». Στην πρώτη «ανάγνωση» ο πλανήτης πριν χρόνια είχε περάσει απαρατήρητος, αλλά τώρα, μετά από μία δεύτερη ανάλυση των στοιχείων, έγινε αντιληπτός. Από τους χιλιάδες εξωπλανήτες που έχει εντοπίσει το εν λόγω τηλεσκόπιο, ο νέος εξωπλανήτης είναι ο πιο όμοιος με τη Γη σε μέγεθος και θερμοκρασία που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. «Είναι απίστευτο ότι βρήκαμε έναν τέτοιο εξωπλανήτη τώρα, τόσα χρόνια αφότου έχει σταματήσει η συλλογή δεδομένων από το τηλεσκόπιο Κέπλερ. Αναρωτιέμαι τι άλλο μπορεί να βρεθεί τα επόμενα χρόνια στα πλούσια στοιχεία που συνέλλεξε το Κέπλερ», ανέφερε ο αστρονόμος Jeff Coughlin του Ινστιτούτου SETI της Καλιφόρνια. Ο Kepler-1649c έχει διάμετρο μόλις 1,06 φορές μεγαλύτερη της Γης (δηλαδή 6% μεγαλύτερη) και λαμβάνει από το μητρικό άστρο του περίπου το 75% της ακτινοβολίας που δέχεται η Γη από τον Ήλιο, συνεπώς οι δύο πλανήτες έχουν θερμοκρασιακές ομοιότητες. Αντίθετα, όμως, με τη Γη, βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα μικρό και αχνό άστρο ερυθρό νάνο, που έχει το ένα τέταρτο του μεγέθους του Ήλιου. Επειδή κινείται πολύ πιο κοντά στο άστρο του από ό,τι η Γη γύρω από τον Ήλιο, ο Kepler-1649c χρειάζεται 19,5 γήινες ημέρες (η διάρκεια του έτους του) για να διαγράψει μία πλήρη περιφορά. «Αυτός ο γοητευτικός μακρινός κόσμος μάς γεννά ακόμη μεγαλύτερη ελπίδα ότι μία δεύτερη Γη βρίσκεται κάπου ανάμεσα στα άστρα και περιμένει να την ανακαλύψουμε», δήλωσε ο Νο2 στην επιστημονική ιεραρχία της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), Thomas Zurbuchen. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Άντριου Βάντερμπουργκ του Πανεπιστημίου του Τέξας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αστροφυσικής «The Astrophysical Journal Letters», διευκρίνισαν ότι κατά πόσο όντως ο Kepler-1649c είναι κατάλληλος για να κατοικηθεί είναι κάτι -προς το παρόν- δύσκολο να εκτιμηθεί με βάση τα έως τώρα στοιχεία. Παραμένει άγνωστο αν ο πλανήτης διαθέτει ατμόσφαιρα και τι είδους. Οι ερυθροί νάνοι έχουν την «κακή» συνήθεια να κάνουν περιοδικές εκλάμψεις επικίνδυνης ακτινοβολίας στο διάστημα γύρω τους, κάτι που μπορεί να καταστρέψει την όποια πλανητική ατμόσφαιρα. Άλλοι εξωπλανήτες που έχουν βρεθεί έως τώρα και εμφανίζουν ομοιότητες σε μέγεθος με τη Γη είναι οι Trappist-1f και Teergarden c, ενώ σε θερμοκρασία οι Trappist-1d και TOI 700d. Αλλά έως τώρα δεν είχε ανακαλυφθεί κανένας που να είναι τόσο όμοιος με τη Γη ταυτόχρονα σε μέγεθος και θερμοκρασία και επίσης να βρίσκεται εντός της «κατοικήσιμης» ζώνης του άστρου του. Στο ίδιο αστρικό σύστημα έχει βρεθεί εδώ και τρία χρόνια ακόμη ένας εξωπλανήτης, ο Kepler-1649b, ο οποίος βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο άστρο, άρα αναμένεται να είναι καυτός και ακατάλληλος για ζωή (όπως η Αφροδίτη στο δικό μας ηλιακό σύστημα), ενώ δεν αποκλείεται να υπάρχουν και άλλοι πλανήτες. Το τηλεσκόπιο «Κέπλερ», ο σημαντικότερος «κυνηγός εξωπλανητών» για όσο λειτούργησε έως το 2018, οπότε ξέμεινε από καύσιμα, έχει φέρει στο φως περίπου τα δύο τρίτα των συνολικά 4.100 επιβεβαιωμένων μέχρι σήμερα πλανητών πέρα από το ηλιακό σύστημά μας. Οι ανακαλύψεις του έχουν οδηγήσει τους επιστήμονες στην εκτίμηση ότι το 20% έως 25% των περίπου 200 δισεκατομμυρίων άστρων του γαλαξία μας διαθέτουν βραχώδεις εξωπλανήτες στη φιλόξενη ζώνη πέριξ του άστρου τους. https://physicsgg.me/2020/04/16/%ce%b2%cf%81%ce%ad%ce%b8%ce%b7%ce%ba%ce%b5-%ce%ba%ce%b9-%ce%ac%ce%bb%ce%bb%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%be%cf%89%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%ae%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%bc%ce%bf%ce%b9%ce%ac/

Ανακαλύφθηκε καυτός εξωπλανήτης όπου μπορεί να πέφτει σιδερένια βροχή. Ευρωπαίοι αστρονόμοι πιστεύουν ότι υπάρχουν βάσιμες πιθανότητες ένας πολύ καυτός εξωπλανήτης, ο WASP-76b, να έχει βροχές από σίδηρο. Οι σχετικές ενδείξεις ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά στην ατμόσφαιρα του. Οι καυτοί γιγάντιοι εξωπλανήτες δέχονται από το άστρο τους ακτινοβολία χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή που δέχεται η Γη από τον Ήλιο. Οι θερμοκρασίες τους, που ξεπερνούν τους 1.700 βαθμούς Κελσίου, θεωρούνται ιδανικά εργαστήρια για τη μελέτη ακραίων κλιματικών και χημικών συνθηκών σε άλλους κόσμους. Ο εξωπλανήτης βρίσκεται στον αστερισμό των Ιχθύων, απέχει περίπου 390 έτη φωτός και είχε αρχικά μελετηθεί το 2018 από το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή. Οι ερευνητές από την Ελβετία, Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία, με επικεφαλής τον καθηγητή Ντέηβιντ Έρενράιχ του Αστρονομικού Παρατηρητηρίου του Πανεπιστημίου της Γενεύης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature", μελέτησαν τις χημικές «υπογραφές» στην ατμόσφαιρα του πλανήτη WASP-76b και εντόπισαν το «σήμα» του σιδήρου. Ο WASO-76b έχει μόνο μια πλευρά του στραμμένη προς το άστρο του, όπως η Σελήνη σε σχέση με τη Γη. Ο εν λόγω εξωπλανήτης έχει θερμοκρασίες επιφανείας άνω των 2.400 βαθμών Κελσίου στη φωτεινή πλευρά του που «βλέπει» μόνιμα το άστρο του, ικανές να εξαερώσουν μέταλλα που καταλήγουν στην ατμόσφαιρα του. Κατόπιν οι ατμοί των μετάλλων μεταφέρονται από ισχυρούς ανέμους στην κατά 1.000 βαθμούς πιο κρύα και μόνιμα «σκοτεινή» πλευρά του πλανήτη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εκεί ο σίδηρος συμπυκνώνεται, πιθανώς σε νέφη, τα οποία στη συνέχεια πέφτουν ως βροχή στη διάρκεια της νύχτας του «εξωτικού» εξωπλανήτη. «Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο πλανήτης γίνεται βροχερός το βράδυ, μόνο που βρέχει σίδηρο», δήλωσε ο Ερενράιχ. Προφανώς οι ομπρέλες δεν είναι κατάλληλες για μια τέτοια σιδερένια βροχή... Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s41586-020-2107-1 https://www.scoop.it/topic/physicists-and-physics/p/4116397755/2020/03/11/-