Δροσος Γεωργιος

«Soyuz-2.1a»-«Canopus-Β» №3 και 4. Η Εκτόξευση του πυραύλου «Soyuz-2.1a» με τους ρωσικους δορυφόρους δορυφορικής τηλεπισκόπησης και παρακολούθησης «Canopus-Β» αριθμό 3 και αριθμό 4 και μικρό διαστημικό σκάφος εχει προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου 2018 στις 5:07:18 MSK. Αυτό θα είναι η τρίτη εκτόξευση από το κοσμοδρόμιο EASTERN. https://www.roscosmos.ru/print/24583/ https://www.roscosmos.ru/print/24590/ https://www.roscosmos.ru/print/24599/ https://www.roscosmos.ru/print/24609/ https://www.roscosmos.ru/print/24616/ Προγραμματισμένη διόρθωση της τροχιάς του ISS. Σύμφωνα με το πρόγραμμα της πτήσης του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS), στις 30 Ιανουαρίου 2018, πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη διόρθωση της τροχιάς του ISS. Για να εκτελέσουν τον ελιγμό στις 18:25 ώρα Μόσχας, ενεργοποιήθηκαν οι κινητήρες της μονάδας σέρβις (SM) Zvezda του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Ο χρόνος λειτουργίας των κινητήρων ήταν 22,8 δευτερόλεπτα. Ως αποτέλεσμα, ο σταθμός έλαβε αύξηση ταχύτητας 0,35 m / s. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας υποστήριξης βαλλιστικής πλοήγησης του Κέντρου Ελέγχου Πτήσεων (MCC), οι υπολογισμένες παράμετροι τροχιάς του ISS μετά τον ελιγμό ήταν: το ελάχιστο ύψος πάνω από την επιφάνεια της Γης είναι 403,2 χλμ, το μέγιστο ύψος πάνω από την επιφάνεια της Γης είναι 424,3 χιλιόμετρα, η περίοδος κυκλοφορίας είναι 92,60 λεπτά. η κλίση της τροχιάς είναι 51,66 μοίρες. Ο σκοπός της διόρθωσης ήταν ο σχηματισμός βαλλιστικών συνθηκών για την εκτόξευση του φορτηγού οχήματος Progress-MS-08, που προγραμματίστηκε για την 11η Φεβρουαρίου 2018, σε τροχιά. https://www.roscosmos.ru/24623/ Επένδυση στην τεχνολογία Διαστήματος. Στα 12 δισ. ευρώ ανέρχεται ο προϋπολογισμός 2014-2020 της Ευρώπης για το Διάστημα - o δεύτερος μεγαλύτερος προϋπολογισμός στον κόσμο, σύμφωνα με την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Federica Mogherini. Και όπως υποδηλώνει ο τίτλος για τον εορτασμό της επετείου των 10 χρόνων (2008-2018) της γηραιάς ηπείρου στο Διάστημα -«10th Annual Conference on European Space Policy, More Space for more Europe»-, ο σχεδιασμός της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής περιλαμβάνει περαιτέρω ανάπτυξη και επενδύσεις. Επειδή το όραμα και η στρατηγική είναι ουσιαστικά αλλά όχι αρκετά, η Ευρώπη πρέπει να έχει τα επιστημονικά, τεχνολογικά, βιομηχανικά και οικονομικά μέσα για να υλοποιήσει τις φιλοδοξίες της, όπως τόνισαν επιστήμονες, στελέχη της ESA (European Space Agency), αλλά και πολιτικοί στο πλαίσιο του 10ου Συνεδρίου για την ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική. Στόχος είναι η τεχνολογία και η επιχειρηματικότητα σχετικά με το Διάστημα να εξελιχθεί σε πεδίο δόξης λαμπρό και για τις νεοφυείς εταιρείες του χώρου και φυσικά το ανθρώπινο δυναμικό της Ευρώπης. Σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, τα έτη 2018-2019-2020 θα υλοποιηθεί ένα φιλόδοξο σχέδιο ενίσχυσης των νεοφυών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε τομείς τεχνολογίας που είναι κατάλληλες και για το Διάστημα. Κάθε χρόνο από το 2018 έως και το 2020 θα επιλέγονται 20 startups οι οποίες θα χρηματοδοτούνται αρχικά με 50.000 ευρώ η κάθε μία για την περαιτέρω ανάπτυξή τους στον τομέα του Διαστήματος στο πλαίσιο του Copernicus Incubator Programme. Κατάθεση αίτησης Ο πρώτος γύρος έχει ως καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης αίτησης τις 15/3/2018 και ημερομηνία επιλογής τις 12/4/2018, ο δεύτερος γύρος κατάθεση αίτησης 17/8/2018 και επιλογή 14/9/2018 και ο τρίτος γύρος κατάθεση αίτησης 16/11/2018 και επιλογή στις 14/12/2018. Το 2019 θα γίνουν 4 γύροι καταθέσεων αιτήσεων και επιλογών όπως και το 2020. Οικοσύστημα 54 δισ. Σύμφωνα με τον μέχρι τώρα απολογισμό, το ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα απασχολεί 230.000 εργαζόμενους και η αξία του κυμαίνεται στα 46 έως 54 δισ. ευρώ (στοιχεία 2014) που αντιστοιχεί στο 21% της αξίας του παγκόσμιου τομέα Διαστήματος. Το 1/3 των δορυφόρων παγκοσμίως έχει κατασκευαστεί στην Ευρώπη και το 90% της βιομηχανικής παραγωγής μοιράζεται σε 6 χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Μεγάλη Βρετανία, Ισπανία και Βέλγιο). Egnos, Galileo, Copernicus Τρία μεγάλα διαστημικά προγράμματα είναι σε εξέλιξη, το Egnos, το ευρωπαϊκό δορυφορικό σύστημα πλοήγησης, αριθμεί 42 επίγειους σταθμούς, το Galileo με 22 δορυφόρους για την παροχή υπηρεσιών πλοήγησης και εντοπισμού θέσης και το Copernicus, το πρόγραμμα παρατήρησης της Γης, με την παροχή τεράστιων και αξιόπιστων ποσοτήτων δεδομένων. Αξίζει να σημειωθεί πως τα διαστημικά δεδομένα χρησιμοποιούνται σε πολλούς τομείς όπως υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, αεροπορία, γεωργία, ενέργεια, μεταφορές, τραπεζικές εργασίες, ασφάλεια. Η επόμενη γενιά ευρωπαϊκών εκτοξεύσεων δορυφόρων (2020) ακούει στα ονόματα Ariane 6 και Vega C. Επίσης, περισσότεροι από 30 δορυφόροι στο πλαίσιο των προγραμμάτων Copernicus και Galileo έχουν προγραμματιστεί να εκτοξευτούν τα επόμενα 10-15 χρόνια. «Δεν πρόκειται για ένα παιχνίδι πολυτελείας», τόνισε η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Federica Mogherini, στην ομιλία της για τα 10 χρόνια της Ευρώπης στο Διάστημα. «Πρόκειται για μια σημαντική υπόθεση για την ασφάλεια της Ευρώπης και τη χάραξη της πολιτικής για τους Ευρωπαίους και τους εταίρους μας. Και θα συνεχίσουμε να επενδύουμε τόσο στην αυτονομία της Ευρώπης στο Διάστημα όσο και σε μια συνεταιριστική διακυβέρνηση όλων των διαστημικών θεμάτων. Αυτό είναι και θα συνεχίσει να είναι η προσέγγισή μας στο Διεθνές Φόρουμ Διερεύνησης Διαστήματος στο Τόκιο τον Μάρτιο, αλλά και στη συνεδρίαση της Επιτροπής του ΟΗΕ για την ειρηνική χρήση του Διαστήματος στη Βιέννη τον επόμενο Ιούνιο», συμπλήρωσε η κα Mogherini. http://www.naftemporiki.gr/story/1316308/ependusi-stin-texnologia-diastimatos Ερασιτέχνης αστρονόμος ανακάλυψε πως χαμένος δορυφόρος της NASA είναι ακόμα «ζωντανός» Τον δορυφόρο IMAGE (Imager for Magnetopause-to-Aurora Global Exploration) της NASA, ο οποίος είχε θεωρηθεί χαμένος πριν από 12 χρόνια εξαιτίας τεχνικού προβλήματος, ανακάλυψε ερασιτέχνης αστρονόμος. Όπως αναφέρει το Science Magazine, ο Σκοτ Τίλεϊ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα τον εντοπισμό των εκπομπών του δορυφόρου, δημιουργώντας ελπίδες ότι η NASA θα μπορέσει να «αναστήσει» την αποστολή, η οποία είχε δώσει πολύτιμα στοιχεία για τη μαγνητόσφαιρα της Γης. Ο Τίλεϊ έχει ως χόμπι την αναζήτηση ραδιοσημάτων από κατασκοπευτικούς δορυφόρους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έψαχνε ίχνη του Zuma, ενός δορυφόρου της αμερικανικής κυβέρνησης ο χαρακτήρας της αποστολής του οποίου ήταν απόρρητος. Ωστόσο, αντί να βρει τον Zuma, έπιασε σήμα από έναν δορυφόρο με τον προσδιορισμό 2000-017Α o οποίος, όπως ήξερε, αντιστοιχούσε στον δορυφόρο IMAGE, που εκτοξεύτηκε το 2000 και μετά θεωρήθηκε χαμένος τον Δεκέμβριο του 2005. Όπως διαπιστώθηκε, ο δορυφόρος της αποστολής IMAGE, αξίας 150 εκατ. δολαρίων εξέπεμπε ακόμα. Τα σήματα του δορυφόρου υποδεικνύουν πως το πιθανότερο είναι πως είναι όντως ακόμα σε μεγάλο βαθμό «ζωντανός», καθώς και ότι κάποια από τα έξι όργανά του λειτουργούν ακόμα. Οι επιστήμονες που απάρτιζαν την επιστημονική ομάδα της αποστολής έψαξαν και βρήκαν τα παλιά αρχεία και λογισμικά και αναμένεται να ακολουθήσουν προσπάθειες της NASA, του Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory και του University of California, Berkeley να έρθουν σε επαφή με τον δορυφόρο. Επί της παρούσης, οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν τον λόγο που έχει επιβραδυνθεί ο ρυθμός περιστροφής του σκάφους, κάτι που ενδεχομένως να κάνει ακόμα πιο δύσκολη την επικοινωνία μαζί του. Πριν την απώλεια του δορυφόρου, η αποστολή IMAGE θεωρούνταν επιτυχής. Τα όργανα του σκάφους λειτουργούσαν ως τηλεσκόπιο, παρέχοντας στοιχεία για τα φορτισμένα σωματίδια στο μαγνητικό πεδίο της Γης. Ωστόσο το σήμα του χάθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2005 και η NASA το είχε αποδώσει αυτό σε πρόβλημα τροφοδοσίας του αναμεταδότη. http://www.naftemporiki.gr/story/1315968/erasitexnis-astronomos-anakalupse-pos-xamenos-doruforos-tis-nasa-einai-akoma-zontanos

"Ημέρα Τύπου ESA" Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός είναι ένα μεγαλοπρεπές έργο, που ενώνει δεκατέσσερις χώρες του κόσμου. Ο αριθμός των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα του ΔΔΣ περιλαμβάνει επίσης τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA), των οποίων οι αστροναύτες είναι η κατάρτιση στο Κέντρο Εκπαίδευσης κοσμοναύτων Γιούρι Gagarin. Το CPC έχει γίνει μια παράδοση για να προσκαλέσουν ξένους δημοσιογράφους κατά τις ημέρες εκπαίδευσης διεθνών πληρωμάτων. Έτσι, σήμερα στο Κέντρο ήταν η "Ημέρα Τύπου ESA". Η γνωριμία ξεκίνησε με το γυμναστήριο του μετακομισμένου διαστημικού οχήματος μεταφοράς (SIC) "Soyuz". Τα μέλη του Τύπου ήταν σε θέση να παρακολουθήσουν την εκπαίδευση των TPK σταθμό ελλιμενισμού και redock. Πριν από την έναρξη της κατάρτισης το βασικό πλήρωμα του ISS-56/57, ως μέρος της Roskosmos ο κοσμοναύτης Σεργκέι Prokopiev, ο αστροναύτης της ESA Αλέξανδρος Gerst και ο αστροναύτης της NASA Serina Onon-CHENSELLOR απάντησαν σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων. Ειδικότερα, το πλήρωμα, συγκρίνοντας την εκπαίδευση στη Ρωσία, την Αμερική και την Ευρώπη, είπε ότι οι προπονήσεις CPC που πραγματοποιήθηκαν σε συνθήκες όσο πιο κοντά στο πραγματικό. «Στη Ρωσία, οι αστροναύτες συνήθως εκπαιδεύονται από TPK» Soyuz», και στην Αμερική - ISS - κοινόχρηστο Αλέξανδρος Gerst. - Σε αντίθεση με το σταθμό, όπου υπάρχει πάντα χρόνος στο πλοίο όταν παρουσιάστηκε το πρόβλημα, έχουμε συχνά μόνο δευτερόλεπτα για να αντιδράσουν και να το διορθώσουμε. Από την «Ένωση» πρέπει να δράσουμε γρήγορα και λειτουργεί ένα μεγάλο αριθμό των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, αν και η πραγματική πτήση συνήθως λαμβάνει χώρα κανονικά. Μάθαμε επίσης πώς να ζούμε σε ένα πλοίο κατά τη διάρκεια μιας τροχιάς πτήσης. " Οι Αστροναύτες σημειωσαν σε αυτό το παρασκεύασμα στο CPC η εκπαιδευση είναι πολύ διαφορετική από την κατάρτιση σε άλλους διεθνείς εταίρους. Ωστόσο, το μεγάλο πλεονέκτημα της διεθνούς συνεργασίας είναι ότι κάθε εταίρος συμβάλλει σημαντικά στην από κοινού ανάπτυξη του εξωτερικού χώρου. «Για παράδειγμα, αν πάρουμε το πλήρωμα μας, Σεργκέι - τον οδηγό και τα καταφέρνει με τον έλεγχο του οχήματος - συνέχισε ο Αλέξανδρος Gerst. - εγώ, με τη σειρά μου, ως επιστήμονας, μπορεί να του πει κάποια επιστημονική σοφία. Έχουμε επίσης έναν γιατρό στη μεταφορά, τη Σερίνα. "Μετά οι ευρωπαιοι δημοσιογράφοι και του ΕΟΔ επισκέφθηκε το Kosmotsentre στο οποίο φαινόταν σύνθετες διατάξεις μονάδες τροχιακό σταθμό «Mir», μάθαμε πώς να εργαστεί για μια επαναδιαμορφώσιμες αεροσκάφος προσομοιωτή και ελικόπτερα, ένα εικονικό κέντρο Mission Control, ένα ειδικό προσομοιωτή «Εικονική διαστημικό σκάφος μεταφοράς» Σογιούζ», γνωριστήκαμε με το άλλο καινοτόμες εκπαιδευτικές τεχνολογίες. Οι ξένοι επισκέπτες έιδαν επίσης την «Έξοδος 2», το οποίο πραγματοποιήθηκε προσομοίωση της παραγωγής σε ελεύθερο χώρο, με κοστούμια επίδειξης φυγοκεντρωτή TsF-7, που χρησιμοποιείται για την προσομοίωση διαφόρων υπερφορτίσεων, και το δωμάτιο προσομοιωτών ISS RS. Για κάθε επιθεώρηση στο αντικείμενο οι εμπειρογνώμονες CPC έδωσαν λεπτομερείς εξηγήσεις, έτσι ώστε οι δημοσιογράφοι ολοκλήρωση «της ESA Media Day» που σχηματίζεται μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις λεπτομέρειες της προετοιμασίας απο τους κοσμοναύτες και αστροναύτες στο Κέντρο μας. https://www.roscosmos.ru/print/24574/ Ρωσία: Σχέδια για Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και αποστολή στη Σελήνη. Η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία Roskosmos, στο πλαίσιο ενός μεγαλεπήβολου διαστημικού προγράμματος, προγραμματίζει να εκτοξεύσει 150 δορυφόρους έως το 2025, να δημιουργήσει τον δικό της Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και να ξεκινήσει αποστολές στην Σελήνη με διαστημόπλοια νέας γενιάς. Ο γενικός διευθυντής της Ίγκορ Καμαρόφ ανακοίνωσε σήμερα ότι «την περίοδο έως το 2025 (που είναι η περίοδος εφαρμογής του νέου διαστημικού προγράμματος της Ρωσίας), η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία προγραμματίζει να ανανεώσει σημαντικά το δορυφορικό της σύστημα και να πραγματοποιήσει περισσότερες από 150 εκτοξεύσεις δορυφόρων, αυξάνοντας αισθητά τον αριθμό των δορυφόρων που θα τεθούν σε τροχιά. Στόχος αυτού του προγράμματος είναι να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει το ρωσικό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης Glonass όσον αφορά τις εγγυήσεις της παγκόσμιας ασφάλειας και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Αναφερόμενος στις προοπτικές αυτές ο Καμαρόφ υπογράμμισε την σημασία που δίνει σ’ αυτές το τελευταίο διάστημα η Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία, η οποία έχει πεισθεί, όπως είπε, ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός τέτοιου δορυφορικού συστήματος. Προσέθεσε μάλιστα ότι «στο προσεχές μέλλον το θέμα αυτό πρέπει να μελετηθεί και να τεθούν οι αντίστοιχοι στόχοι». Στο μεταξύ η Ρωσία προγραμματίζει το 2019 να ολοκληρώσει την δεύτερη φάση της κατασκευής του ρωσικού τμήματος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) και να εντάξει σ’ αυτό τρεις νέες κάψουλες, δήλωσε ο γενικός σχεδιαστής των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων Γιεβγκένι Μάρκιν, επισημαίνοντας ότι «οι κάψουλες αυτές είναι σχεδιασμένες κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτελέσουν την βάση για την δημιουργία ενός αυτοτελούς ρωσικού διαστημικού σταθμού». Ο Γιεβγκένι Μάρκιν αναφέρθηκε επίσης και στο νέο διαστημόπλοιο Federatsia το οποίο θα μπορεί να προσγειωθεί στην Σελήνη με ακρίβεια επτά χιλιομέτρων. Αναφερόμενος στα πλεονεκτήματα του νέου διαστημοπλοίου είπε ότι η κάψουλα προσελήνωσης (σεληνάκατος), που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι 10 φορές, θα μπορεί να πραγματοποιήσει ομαλή προσγείωση με ακρίβεια έως επτά χιλιόμετρα, θα διασφαλίζει τη διάσωση του πληρώματος καθ’ όλη την διάρκεια της παραμονής του στη Σελήνη σε περίπτωση ανάγκης και θα είναι αναβαθμισμένο ως προς τις ανέσεις για το πλήρωμα του. Στόχος του διαστημικού προγράμματος που αφορά την Σελήνη είναι, σύμφωνα με τον Μίκριν, οι επισκέψεις στην βάση που θα δημιουργηθεί στην Σελήνη, μέσω της οποίας μπορεί να πραγματοποιείται εξόρυξη και επεξεργασία σπάνιου ορυκτού πλούτου. Το τελευταίας τεχνολογίας διαστημόπλοιο Federatsia, θα μεταφέρει ανθρώπους και φορτία στο διάστημα αλλά και στην Σελήνη. Το πλήρωμα του θα είναι έως τέσσερις κοσμοναύτες. Το διαστημόπλοιο θα μπορεί να βρίσκεται σε τροχιά αυτόνομης πτήσης έως 30 ημέρες, ενώ στον διαστημικό σταθμό έως έναν χρόνο. Ανάλογα με τις τροποποιήσεις που θα γίνονται σ’ αυτό το διαστημόπλοιο θα μπορεί να έχει τέσσερις ή πέντε θέσεις επιβαινόντων. Το πρώτο διαστημόπλοιο Federatsia, που θα κατασκευαστεί κατά 80% από σύνθετα υλικά, προγραμματίζεται να έχει κατασκευαστεί έως το 2021. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500192805 Οι μαθητές του Μαράσλειου κατασκευάζουν «δορυφόρο» Η SPIN - Space Innovation σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία, διοργανώνει τον Απρίλιο τον διαγωνισμό διαστημικής «CANSAT IN GREECE» και η ομάδα μαθητών του 26ου Γενικού Λυκείου Αθηνών - «Μαράσλειο» έχει επιλεχθεί στις δέκα συνολικά ομάδες που θα λάβουν μέρος. Ο διαγωνισμός αφορά την κατασκευή ενός «δορυφόρου» με διαστάσεις ενός κουτιού αναψυκτικού (ύψος 11,5 cm και διάμετρο 6,6 cm), που θα εκτοξευθεί με ειδικό πύραυλο σε ύψος 1 km, ενώ η κάθοδος του θα πραγματοποιηθεί με αλεξίπτωτο. Κατά τη διάρκεια της καθόδου το CANSAT θα πραγματοποιήσει σειρά μετρήσεων. Συγκεκριμένα, στόχος όλων των ομάδων είναι, να υλοποιήσουν την πρωτεύουσα αποστολή κατά την οποία το CANSAT θα πραγματοποιήσει κατά την πτώση του μετρήσεις γεωγραφικών συντεταγμένων, ατμοσφαιρικής πίεσης και θερμοκρασίας. Επίσης, κάθε ομάδα πρέπει να προτείνει μια δευτερεύουσα αποστολή, η οποία δίνει και το στοιχείο της ιδιαιτερότητας σε κάθε ομάδα. Η δευτερεύουσα αποστολή της ομάδα μας είναι πρωτότυπη και περιλαμβάνει την κατασκευή και εκτόξευση δύο CANSAT ανάμεσα στα οποία θα υπάρχει δίκτυο επικοινωνίας και την επεξεργασία των δεδομένων που θα συλλέξουν. Το ένα CANSAT, το οποίο καλούμε θυγατρικό, περιλαμβάνει δύο κάμερες (ευαίσθητες στο ορατό και στο εγγύς υπέρυθρο φάσμα ακτινοβολίας), GPS, αισθητήρα πίεσης και θερμοκρασίας και ένα γυροσκόπιο. Το δεύτερο CANSAT (μητρικό) αναμεταδίδει στο σταθμό εδάφους τα δεδομένα που λαμβάνει από το θυγατρικό μαζί με τα δεδομένα από το δικό του GPS και τους αισθητήρες του. Το μητρικό CANSAT πέφτει πιο αργά από το αντίστοιχο θυγατρικό ώστε να έχει πάντα οπτική επαφή τόσο με εκείνο όσο κα με τον σταθμό εδάφους. Με τον τρόπο αυτόν καθίσταται πιθανότερος εντοπισμός του θυγατρικού CANSAT μετά την προσγείωσή του. Αξίζει να σημειωθεί πως η συμμετοχή της ομάδας του σχολείου απέσπασε το πρώτο βραβείο στον ίδιο διαγωνισμό το σχολικό έτος 2016-2017. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500192529 Νέο σύστημα παραγωγής ενέργειας και προώθησης χωρίς καύσιμο για δορυφόρους. Ερευνητές του Universidad Carlos III de Mardrid (UC3M) και του Universidad Politecnica de Madrid σχεδίασαν και κατοχύρωσαν ένα νέο, άνευ προωθητικού καυσίμου, σύστημα για δορυφόρους που επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας και την κίνησή τους. Σύμφωνα με το UC3M, η καινοτομία αυτή, που έχει οδηγήσει σε δύο ευρεσιτεχνίες, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον του ΕΟΔ (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος) και της αεροδιαστημικής βιομηχανίας. Το σύστημα βασίζεται σε μια λεπτή ταινία αλουμινίου (low-work-function tether) με αυξημένες δυνατότητες εκπομπής ηλεκτρονίων ως προς τη λήψη ηλιακού φωτός και θερμότητας. Η ταινία αυτή, που είναι τυλιγμένη σε μπομπίνα κατά την εκτόξευση και ξετυλίγεται όταν ο δορυφόρος βρίσκεται σε τροχιά. Bάσει των νόμων του ηλεκτρομαγνητισμού, η ταινία αυτή μπορεί να παράγει ενέργεια παθητικά, ενώ το υψόμετρο όπου βρίσκεται ο δορυφόρος μειώνεται. Εναλλακτικά, εάν υπάρχει διαθέσιμη προς χρήση ενέργεια, η ταινία αυτή μπορεί να χρησιμοποιείται για προωθητικούς σκοπούς, φέρνοντας τον δορυφόρο σε πιο υψηλή τροχιά. «Πρόκειται για μια επαναστατική τεχνολογία, επειδή επιτρέπει τη μετατροπή της τροχιακής ενέργειας σε ηλεκτρική και το αντίθετο, χωρίς τη χρήση κάποιου είδους καυσίμου» τονίζει ο Γκονζάλο Σάντσεζ Αριάγκα, ερευνητής του UC3Μ και ένας από τους εφευρέτες της τεχνολογίας αυτής. «Αντίθετα με τις παρούσες τεχνολογίες προώθησης, το low-work function tether δεν χρειάζεται καύσιμο και χρησιμοποιεί φυσικές πηγές από το διαστημικό περιβάλλον, όπως το γεωμαγνητικό πεδίο, το ιονοσφαιρικό πλάσμα και την ηλιακή ακτινοβολία» προσθέτει. Το σύστημα αυτό παρέχει ενέργεια για τον δορυφόρο σε τροχιά ενώ είναι στη διαδικασία της απώλειας ύψους και επανεισόδου στην ατμόσφαιρα, όπου πρόκειται να καεί. Για αυτόν τον λόγο οι ερευνητές τονίζουν πως πρόκειται για μια τεχνολογία ιδανική για την εξαφάνιση διαστημικών απορριμμάτων. Επιπρόσθετα, εάν ο δορυφόρος έχει ακόμα ενέργεια, η ταινία αυτή μπορεί να λειτουργεί διαφορετικά, παράγοντας ώση για να πάει πιο ψηλά. Κατά τον Γκονζάλο Σάντζεζ Αριάγκα, αυτό θα μπορεούσε φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που χρησιμοποιεί μεγάλες ποσότητες καυσίμου για να αντισταθμίζει την επιρροή της ατμόσφαιρας. Οι ερευνητές έχουν δώσει στοιχεία για την τεχνολογία αυτή στον ΕΟΔ, ενώ είναι σε επαφή και με ειδικούς στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία. Επίσης, όπως σημειώνεται σε ανακοίνωση του UC3M, ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει και εταιρείες του χώρου της αεροδιαστημικής, όπως η ισπανική SENER. http://www.naftemporiki.gr/story/1314053/neo-sustima-paragogis-energeias-kai-proothisis-xoris-kausimo-gia-doruforous Humanity Star: Δορυφόρο-«έκπληξη» έθεσε σε τροχιά η Rocket Lab H αμερικανική startup Rocket Lab έθεσε σε τροχιά τρεις δορυφόρους για εμπορική χρήση με την εκτόξευση πυραύλου Electron την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο, όπως προκύπτει, υπήρχε και ένας δορυφόρος- έκπληξη: Το Humanity Star αποτελεί στην ουσία ένα τεχνητό άστρο στον ουρανό, «δημιουργώντας μια κοινή εμπειρία για όλη την ανθρωπότητα». Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Rocket Lab, το Humanity Star έχει σκοπό να λειτουργήσει ως «σημείο εστίασης» για όλη την ανθρωπότητα, καθώς «κάθε άνθρωπος στη Γη θα έχει την ευκαιρία να το δει και να το βιώσει. Ο δορυφόρος θα εμφανίζεται ως φωτεινό, λαμπερό αστέρι στον νυχτερινό ουρανό». Τον δορυφόρο δημιούργησε ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Πίτερ Μπεκ, και έχει σκοπό να «τραβήξει τη ματιά των ανθρώπων προς τα πάνω και να τους ενθαρρύνει να δουν τη μεγαλύτερη εικόνα, πέρα από τα καθημερινά ζητήματα». «Ασχέτως του πού βρίσκεσαι στον κόσμο, ή του τι συμβαίνει στη ζωή σου, όλοι θα μπορούν να δουν το Humanity Star στον νυχτερινό ουρανό. Ελπίζω ότι όλοι αυτοί που κοιτούν προς τα πάνω, προς αυτό, θα κοιτούν πέρα, στην απεραντοσύνη του σύμπαντος, και θα σκέφτονται λίγο διαφορετικά για τις ζωές, τις πράξεις τους και το τι είναι σημαντικό για την ανθρωπότητα» δήλωσε ο Μπεκ. Ο δορυφόρος είναι αυτή τη στιγμή σε τροχιά μετά την επιτυχή εκτόξευσή του από τη Νέα Ζηλανδία. Πρόκειται για τον πρώτο σχεδιασμένο και κατασκευασμένο στη Νέα Ζηλανδία δορυφόρο που τίθεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Είναι μια γεωδαισιακή σφαίρα φτιαγμένη από ίνες άνθρακα, με 65 ανακλαστήρες. Περιστρέφεται γρήγορα, αντανακλώντας το φως του ήλιου στη Γη, με αποτέλεσμα η λάμψη του να είναι ορατή από την επιφάνεια του πλανήτη μας με γυμνό μάτι. Πραγματοποιεί μια περιστροφή γύρω από τη Γη κάθε 90 λεπτά. Το Humanity Star θα είναι σε τροχιά για περίπου εννιά μήνες πριν η τροχιά του αρχίσει να φθίνει, με αποτέλεσμα να πέσει στην ατμόσφαιρα και να καεί. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να δει σε πραγματικό χρόνο τη θέση του, μέσω του www.thehumanitystar.com. http://www.naftemporiki.gr/story/1315115/humanity-star-doruforo-ekpliksi-ethese-se-troxia-i-rocket-lab

Τεχνητή Νοημοσύνη: το στοίχημα του ανθρώπινου εγκεφάλου με τη δαρβινική εξέλιξη. «Κατά κάποιο τρόπο η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα στοίχημα που έχει βάλει ο ανθρώπινος εγκέφαλος με τη δαρβινική εξέλιξη. ‘Ενα από ανώτερα πράγματα, που μπορεί να κάνει ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι να αντιγράψει τον εαυτό του. ‘Οταν ο άνθρωπος φτάσει στο σημείο να αναπαράγει με τεχνητό τρόπο τις ίδιες του τις ικανότητες, όλα θα είναι ανοιχτά και όλα θα είναι πιθανά. Αυτό μπορεί να είναι εκπληκτικό, να μας οδηγήσει σε μια Wonderland, όπου η ύπαρξη των μηχανών θα λειτουργεί υπέρ του ανθρώπου ή μπορεί να μας φέρει μπροστά σε δυσάρεστες καταστάσεις… Ο Elon Musk έχει πει ότι ίσως η Τεχνητή Νοημοσύνη να αποτελέσει τον λόγο για τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Να σου θυμίσω όμως κι αυτό που έχει πει ο Einstein: «δεν γνωρίζω με τι είδους όπλα θα πολεμηθεί ο τρίτος παγκόσμιος, αλλά ο τέταρτος θα γίνει με πέτρες και ξύλα»». Με τη φράση αυτή, ο γεννηθείς το 1981 Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο περίφημο ΜΙΤ, απαντά στο ερώτημα του ΑΠΕ-ΜΠΕ, σχετικά με το αν συμμερίζεται τις έντονες ανησυχίες, που έχουν κατά καιρούς εκφράσει άνθρωποι όπως ο Bill Gates, ο Stephen Hawking και ο Elon Musk, ώς προς την αρνητική επίπτωση που θα μπορούσε να έχει στο μέλλον της ανθρωπότητας η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και συγκεκριμένα της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο ίδιος, που σε πολύ νεαρή ηλικία έλυσε το επί 60 χρόνια άλυτο μαθηματικό πρόβλημα του «υπέροχου ανθρώπου», μαθηματικού και νομπελίστα οικονομολόγου, John Forbes Nash, επισημαίνει ότι παρότι στη δυστοπική εκδοχή του μέλλοντος η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι δυνατόν να προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές αναταραχές και ν΄ αποτελέσει άμεση απειλή για τη δημοκρατία και την παγκόσμια ειρήνη, στη θετική εκδοχή του ενδέχεται να επιφυλάσσει στην ανθρωπότητα σημαντικά δώρα: «Πιστεύω ότι υπάρχει μια πολύ ικανή και δημοκρατική οικογένεια «hackers» -και σε αυτή την οικογένεια βάζω όποιον μπορεί να καταλάβει την τεχνολογία και να συνεισφέρει σε αυτήν. Είναι στο χέρι τους και στο χέρι όλων μας να προασπίσουμε την προσβασιμότητα όλων των ανθρώπων στα οφέλη της προόδου που θα γίνει, ώστε να μην υπάρχουν χώρες ή εταιρείες ή πολίτες δύο ταχυτήτων. Αυτό δεν είναι ένα πράγμα με το οποίο μπορούμε να παίξουμε» λέει χαρακτηριστικά. Ερωτηθείς αν ο άνθρωπος -η πρωτοκαθεδρία του οποίου στον πλανήτη για πρώτη φορά κινδυνεύει να αμφισβητηθεί- ενδέχεται να βιώσει υπαρξιακό σοκ, απαντά: «Ελπίζω ότι θα πάθουμε το αντίθετο. ‘Οτι θα μπορέσουμε να πούμε «δεν είμαστε πλέον όμηροι πολιτικών και κυβερνήσεων, μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο». Αυτό είναι το θετικό σενάριο φυσικά, κι αυτό θέλω να δω να συμβαίνει». «Προλαβαίνουν να προσαρμοστούν στην επερχόμενη αλλαγή συστήματα όπως το εκπαιδευτικό ή η νομοθεσία;» ρωτάμε τον δρα Δασκαλάκη, ο οποίος απαντά: «Θεωρώ ότι το μοντέλο που έχουμε αυτή τη στιγμή για την παιδεία, τη νομοθεσία, τη δικαιοσύνη, δεν είναι πλέον επαρκές για τον ρυθμό με τον οποίο προοδεύει η τεχνολογία. Σκέψου το εξής: πριν προλάβουμε να φτιάξουμε νομοθεσία για τα fake news, τα fake news έγιναν μια λαίλαπα που παρήλθε. Θα φτιάξουμε τη νομοθεσία για τα fake news, θα έρθει κάτι άλλο. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι δημοκρατίες και η παιδεία δεν έχει επαρκή ταχύτητα για να παρακολουθεί τις εξελίξεις, άρα πρέπει να αλλάξουμε τα μοντέλα μας. Για αυτό θεωρώ ότι η βάση, οι άνθρωποι, έχουμε τεράστια δύναμη, γιατί αν δεν με προστατέψει η ίδια η βάση από τα fake news για παράδειγμα, δεν μπορώ να περιμένω να βγει η νομοθεσία για να με προασπίσει. ‘Ολο αυτό εξελίσσεται σε κάτι σαν ανταρτοπόλεμο». Ο Έλληνας καθηγητής, που μεταξύ άλλων έχει λάβει το βραβείο Kalai από την Διεθνή Ένωση Θεωρίας Παιγνίων και το βραβείο έρευνας από το ίδρυμα Giuseppe Sciacca του Βατικανού, μιλά ακόμη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το αν ο άνθρωπος θα χρειαστεί να ενσωματώσει στα επόμενα χρόνια τεχνολογικά ενθέματα, για τα ηθικά και φιλοσοφικά ερωτήματα που ανακύπτουν γύρω από τη ραγδαία άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και«πέντε ως 50 χρό για τον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να εξελιχθούν τα πράγματα στα επόμενα «πέντε ως 50 χρόνια».. Συναντήσαμε τον δρ Κωνσταντίνο Δασκαλάκη λίγες ώρες πριν από τη διάλεξη που έδωσε στην κατάμεστη αίθουσα της Αίθουσας Τελετών του ΑΠΘ , στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσαν τα Τμήματα Μαθηματικών και Πληροφορικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ. Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του δρος Κωνσταντίνου Δασκαλάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και την Αλεξάνδρα Γούτα ακολουθεί: Το κλειδί που λείπει ΕΡ. Η διάρκεια ενός οικονομικού κύκλου έχει αλλάξει πολύ από την τελευταία βιομηχανική επανάσταση, χάρη στην ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών κι εκεί που χρειάζονταν 40 ή 50 χρόνια για να μπει μια «τεχνολογία» μαζικά στην οικονομία και την αγορά εργασίας, πλέον χρειάζονται 10-15 ή και λιγότερο. Πόσο γρήγορα θα αρχίσει η ανάπτυξη της εξελιγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης να επηρεάζει σε μεγάλη κλίμακα την οικονομία και την αγορά εργασίας; ΑΠ. Θέλω πρώτα από όλα να διαχωρίσω αυτό που λέγεται «γενική τεχνητή νοημοσύνη» από την «ειδική τεχνητή νοημοσύνη». Θεωρώ ότι η είσοδος της δεύτερης στην αγορά εργασίας είναι πολύ άμεση. ‘Ηδη βλέπουμε να αναπτύσσονται αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα, που θα αντικαταστήσουν πολλή από την ανθρώπινη οδήγηση και προφανώς πολλά επαγγέλματα, είτε αυτά αφορούν οδηγούς ταξί και λεωφορείων είτε φορτηγών είτε delivery. Φαντάσου πόσο πολύ θα αλλάξει τον τομέα αυτό η τεχνολογία. Κι αυτό δεν θα γίνει σε 30 χρόνια, αλλά στα επόμενα πέντε με δέκα. Υπάρχουν θέματα που πρέπει να λυθούν, νομικής φύσης κυρίως, αλλά πιστεύω ότι οι ειδικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης θα αρχίσουν να μπαίνουν επιθετικά στη ζωή μας στα επόμενα 10 χρόνια, θεωρώ θα εκπλαγούμε από το πόσο επιθετικά θα μπουν στις μεταφορές, στην υγεία (scans, ΜRIs, διαγνωστική), σε επίπεδο οικιακής βοήθειας και φροντίδας ηλικιωμένων. Το βασικό είναι όμως το θέμα της γενικής τεχνητής νοημοσύνης (general artificial intelligence). Aυτή αφορά την ικανότητα ενός τεχνολογικού συστήματος να μεταφέρει εμπειρία από μια νοητική λειτουργία που εκτελεί σε μία άλλη, ώστε να μην αρχίζει tabula rasa. Π.χ, αν έχει ήδη μάθει αγγλικά και θέλει να μάθει γαλλικά, να μπορεί να μεταφέρει εμπειρία και διαίσθηση από τη μία γλώσσα στην άλλη, να μπορεί να εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι υπάρχει σύνταξη και κλίση σε όλες τις γλώσσες (…) ‘Η αν μάθει να παίζει σκάκι, να μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία της χάραξης στρατηγικής για να παίξει πόκερ. Χρειάζεται να πετύχουμε ένα άλμα, για να φτάσουμε στη γενική Τεχνητή Νοημοσύνη και αυτό το άλμα δεν μπορώ να προβλέψω καλά πότε θα προκύψει. Μπορεί να προκύψει στα επόμενα 50 χρόνια, αλλά μπορεί και όχι. Πιστεύω πως ναι. Είναι ένα άλμα που μας λείπει, ένα κλειδί… Η πρόοδος που έχει κάνει η τεχνολογία τα τελευταία πέντε χρόνια με έχει εντυπωσιάσει. Ίσως αν με ρωτούσες πριν από πέντε χρόνια για κάποια από αυτά που έχουν πλέον γίνει, να σου έλεγα ότι βρίσκονται στα όρια επιστημονικής φαντασίας… ΕΡ. Αλήθεια, τι θα πραγματεύεται η επιστημονική φαντασία στο μέλλον; Θα εξαντληθεί η θεματολογία της; ΑΠ. Μου αρέσουν πάρα πολύ οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας, γιατί ουσιαστικά πλέον είναι στο επίπεδο που προβληματίζονται για πολύ πραγματικά ερωτήματα. Παλιά, η επιστημονική φαντασία αφορούσε ένα απώτερο μέλλον, δυστοπικό ή ουτοπικό, τώρα είναι ένας προβληματισμός για κάτι πολύ άμεσο και πολύ πιθανό, που μπορεί να συμβεί. ΕΡ. Πλέον παρατηρούμε πιο ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σε τι οφείλεται αυτή η εξέλιξη; Τι έχει αλλάξει; ΑΠ. Αυτό που έχει αλλάξει έχει να κάνει αφενός με την προσέγγισή μας στο πώς φτιάχνουμε υπολογιστικές διαδικασίες, που μιμούνται ανώτερες νοητικές διαδικασίες του ανθρώπινου εγκεφάλου. Αφετέρου δε -και αυτό ουσιαστικά δικαιολογεί την αλλαγή στην προσέγγισή μας- έχουμε έναν τεράστιο όγκο δεδομένων, διότι η ανθρωπότητα λόγω της δραστηριότητάς της στο Ιντερνετ έχει αφήσει ένα τεράστιο ψηφιακό αποτύπωμα, το οποίο μπορούμε να εκμεταλλευτούμε για να προπονήσουμε τους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης (…) Σήμερα, επειδή έχουμε πάρα πολλά δεδομένα, είναι πιθανό και πιο τετριμμένοι αλγόριθμοι να μπορούν να προσομοιάσουν ανώτερες νοητικές λειτουργίες, τη στιγμή που στο παρελθόν ακόμη και πολύ πολύπλοκοι, λόγω έλλειψης δεδομένων για να τους κάνεις «fine tune» (να τους «κουρδίσεις»), δεν μπορούσαν. Επειδή έχουμε πολλά δεδομένα, έχουμε τη δυνατότητα να «κουρδίσουμε» πάρα πολύ καλά τους αλγόριθμους μας, γιατί διαθέτουμε πολλά παραδείγματα από τα οποία μπορεί να μάθουν. Εν πολλοίς αυτό κάνει και ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Αυτό λοιπόν που έχει αλλάξει σήμερα είναι ότι έχουμε πάρα πολλά δεδομένα χάρη στην ψηφιοποίηση της ανθρώπινης δραστηριότητας και το γεγονός ότι πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν μεταφερθεί στο Ίντερνετ, από αγορές προϊόντων και υπηρεσιών μέχρι κοινωνική αλληλεπίδραση κι επικοινωνία. ‘Ολη αυτή η αλληλεπίδραση καταγράφεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης… Η μη λεκτική επαφή με την τεχνολογία το επόμενο βήμα ΕΡ. Θα μπορούμε στο μέλλον να βρούμε δουλειά, χωρίς π.χ., να είναι αναγκαία η χρήση τεχνολογικών ενθεμάτων; ΑΠ. Είναι δύσκολο να κάνεις τέτοιες προβλέψεις για το μέλλον… Υπάρχει η γνώση και η εμπειρία για το γεγονός ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος με τη βοήθεια της τεχνολογίας είναι ανώτερος και από την τεχνολογία, και από τον ανθρώπινο εγκέφαλο από μόνο του. Σε πολλές νοητικές λειτουργίες οι υπολογιστές είναι καλύτεροι από τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος με τη βοήθεια υπολογιστή νικά τον υπολογιστή. Αν ολοκληρωθεί η διεπαφή του εγκεφάλου με την τεχνολογία -και πιστεύω ότι αυτό θα γίνει σύντομα, ότι σε 15 χρόνια θα έχουμε πολύ πιο άμεση διεπαφή- πολλά θα αλλάξουν. Παλιά, για να βρεις μια πληροφορία, έπρεπε να ανοίξεις τον Πάπυρος Larousse. Μετά πήγαινες στο google και έγραφες αυτό που ψάχνεις να βρεις. Πλέον, μπορείς να μπεις στο google και αρκεί να μιλήσεις ή να εισάγεις μια εικόνα για να βρεις αυτό που θέλεις (…)Το επόμενο βήμα είναι η διεπαφή αυτή να μην είναι καν λεκτική. Και το καλό με τον ανθρώπινο εγκέφαλο είναι ότι πλάθεται. Επομένως, με την κατάλληλη διεπαφή εγκεφάλου και μηχανής, ο ανθρώπινος εγκέφαλος ώς εύπλαστος που είναι, θα μάθει να επικοινωνεί με την τεχνολογία. Αν δώσεις στον ανθρώπινο εγκέφαλο μια πόρτα, μια δίοδο προς την τεχνολογία, μια επικοινωνία κάποιου τύπου, μπορεί να προσαρμοστεί στο να την κοντρολάρει. Αν η διεπαφή φτάσει σε αυτό το επίπεδο, θα είναι μειονέκτημα να μην την έχεις. Εφόσον γίνει, το παιχνίδι θα αλλάξει τόσο πολύ που αν δεν το κάνεις εσύ, αρνείσαι να βρίσκεσαι εκεί που συμβαίνουν τα πράγματα. Είναι σαν να λες σήμερα ότι δουλεύω χωρίς κινητό ή αυτοκίνητο γιατί δεν τα θέλω. Το τοπίο θα αλλάξει με τέτοιο τρόπο, που δεν θα μπορείς να το αρνηθείς. Σκέψου για παράδειγμα να ανταγωνίζεσαι (επαγγελματικά) κάποιον, που χάρη στην τεχνολογία έχει πρόσβαση στις γλώσσες όλου του κόσμου. ΕΡ. Δεν ανακύπτουν ηθικά ζητήματα με αυτό; Εννοώ από το γεγονός ότι το ανθρώπινο μυαλό θα είναι ανοιχτό και προσβάσιμο στην τεχνολογική διεπαφή; ΑΠ. Σωστά, σίγουρα ανοίγουν θέματα και με την ιδιωτικότητα και με την πρόσβαση στη σκέψη, που εσύ μπορεί να θέλεις να τη μπλοκάρεις. Αλλά υπάρχουν δύο σενάρια ώς προς αυτό: το ένα είναι ότι σε μια πιθανή (ευνοϊκή) μορφή της τεχνολογίας, εσύ με τον εγκέφαλό σου κοντρολάρεις την τεχνολογία, αλλά η τεχνολογία δεν έχει πρόσβαση σε εσένα. Π.χ., όταν με τη σκέψη ή την κόρη του ματιού σου κοντρολάρεις την τεχνολογία, αυτό δεν σημαίνει ότι σε ελέγχει κι αυτή. Σε μια άλλη μορφή, που προφανώς δεν τη θέλουμε, μπορεί πράγματι να ανακύψει θέμα. Για αυτό, πάντα στη συζήτηση για τις τεχνολογικές εξελίξεις, πρέπει να σκεφτόμαστε τι θέλουμε για τον άνθρωπο, πώς μπορεί να εκμεταλλευτεί την τεχνολογία κάποιος κακοπροαίρετος και πως θα στήσουμε δικλείδες προστασίας. Όμως, ό,τι προβληματισμό και να έχουμε, δεν μπορούμε να σταματήσουμε το κύμα της προόδου της τεχνολογίας. Είναι σαν να γυρίζουμε την πλάτη σε ένα κύμα που έρχεται για να παρασύρει τα πάντα. Πιστεύω ότι είναι πιο εποικοδομητικό να σκεφτόμαστε, ενόψει αυτής της αναμορφωτικής δύναμης που έρχεται, πώς μπορούμε να την κατευθύνουμε με τρόπο ώστε να αλλάξει θετικά τη ζωή του ανθρώπου και πώς μπορούμε να προστατευτούμε αν πιθανώς αυτή φτάσει σε λάθος χέρια. ΕΡ. Κατά πολλούς το τι θα γίνει τελικά έχει σχέση με την ιδιοκτησία των μηχανών, με το ποιος θα έχει πρόσβαση σε αυτές, ποιος θα τις ελέγχει και ποιος θα παίρνει τον πλούτο που παράγεται… ΑΠ. Yπάρχουν πρωτοβουλίες όπως η μη κερδοσκοπική εταιρεία Open Αrtificial Ιntelligence (OpenAI), που προσπαθούν να σπρώξουν την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης για το καλό της ανθρωπότητας. Θεωρώ επίσης ότι η κοινότητα των χάκερς -κι εδώ βάζω όποιον καταλαβαίνει την τεχνολογία και συνεισφέρει σε αυτήν- είναι μια αρκετά υγιής και δημοκρατική οικογένεια. Είναι στο χέρι τους και στο χέρι όλων μας να προασπίσουμε την προσβασιμότητα όλων των ανθρώπων στα οφέλη της προόδου που θα γίνει, ώστε να μην υπάρχουν χώρες ή εταιρείες ή πολίτες δύο ταχυτήτων. Αυτό δεν είναι ένα πράγμα με το οποίο μπορούμε να παίξουμε. Σκέψου να είσαι σε φάση προβιομηχανικής επανάστασης και να πεις «αρνούμαι να μοιράσω την τεχνολογία, θα την κρατήσω κρυφή, ώστε μόνο ο καπιταλιστής να βγάλει πολλά λεφτά». ΕΡ. Πιστεύεις ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένα κίνημα αντίστασης απέναντι στη μη ίση πρόσβαση; ΑΠ. ‘Ενα είδος αντίστασης νομίζω πως ναι, μπορεί και πρέπει να δημιουργηθεί, γιατί η ίδια η δημοκρατία μας και η παγκόσμια ειρήνη θεωρώ είναι σε κίνδυνο αν δεν το προασπίσουμε αυτό. Ταυτόχρονα είναι και εκπληκτική στιγμή στην ιστορία, γιατί είναι πλέον στο χέρι όλων μας να πετύχουμε κάτι, όχι στο χέρι της πολιτικής ηγεσίας. Οποιοσδήποτε συμμετέχει ενεργά σε αυτή την εξέλιξη, είναι πλέον συμμέτοχος στο να διασφαλίσει την ίση πρόσβαση στην τεχνολογία. Και αυτό θα μας φέρει στην καμπή εκείνη της ανθρώπινης ιστορίας, που η πρόοδος θα έρθει από όλους μας. ΄Ολοι πρέπει να έχουμε πρόσβαση στην τεχνολογία και όλοι μαζί μπορούμε να καθορίσουμε πού θα πάει το ποτάμι. Τρεις πιθανές εικόνες από το μέλλον ΕΡ. Μπορείς να μου μεταφέρεις μια εικόνα από το μέλλον, από όταν πια η γενική τεχνητή νοημοσύνη θα έχει κατακτηθεί και το μεγάλο άλμα θα έχει γίνει; ΑΠ. Έχω σκεφτεί τρία πιθανά σενάρια για το μέλλον, για τα επόμενα 50 χρόνια κι αυτό που πιθανώς τελικά θα γίνει είναι μια μίξη αυτών των τριών. Τα έχω ονομάσει Wonderland, Pessiland και Stagnatia. Στο πρώτο σενάριο, που είναι το θετικό και έχει ώς προϋπόθεση να κατακτήσει η επιστήμη τη γενική τεχνητή νοημοσύνη, ο άνθρωπος ωφελείται από την ύπαρξη των μηχανών. Οι μηχανές μπορούν να αναλάβουν τις χειρονακτικές εργασίες και να αφήσουν στους ανθρώπους τον χρόνο για τις πνευματικές. Σήμερα τα ρομπότ δεν είναι πολύ καλά ούτε στο να περπατάνε, αλλά αν καταφέρουμε το άλμα προς τη γενική τεχνητή νοημοσύνη, θα μπορούν να κάνουν πολλές εργασίες. Το βιοτικό επίπεδο θα ανέβει και θα σωθεί το ασφαλιστικό σύστημα. Για να είναι υγιές ένα ασφαλιστικό σύστημα, χρειάζεται ο πληθυσμός των νέων που εργάζονται και δίνουν εισφορές, να είναι τουλάχιστον της ίδιας τάξης μεγέθους με τον πληθυσμό (των συνταξιούχων) που στηρίζουν. Αν έχουμε τα ρομπότ να κάνουν τις δουλειές, αυτά δεν χρειάζονται ασφάλιση ή σύνταξη και αναπληρώνουν την υπογεννητικότητα… Το άλλο σενάριο είναι η Pessiland… Εκεί κατακτούμε μεν τη γενική νοημοσύνη, αλλά αυτή δεν είναι προσβάσιμη σε όλους, αλλά μόνο σε εργαστήρια εταιρειών ή κρατών, που τη χρησιμοποιούν για καπιταλιστική ή ιμπεριαλιστική επιρροή. Αυτό το σενάριο είναι δυστοπικό. Στο τρίτο σενάριο, που το λέω «Stagnatia», ενώ έχουμε ολοένα και περισσότερες ειδικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, δεν καταφέρνουμε να κάνουμε το άλμα που χρειάζεται για τη γενική νοημοσύνη και καθώς αυτή παραμένει άπιαστη, καπιταλιστές και κυβερνήσεις παίρνουν θέσεις ώστε να είναι έτοιμοι για μια μελλοντική εποχή, όποτε αυτή έρθει, που θα μοιάζει είτε με τη wonderland είτε με την pessiland… ΕΡ. Αυτή η νέα τεχνολογική επανάσταση φέρνει μαζί της και νέους κανόνες ηθικής; ΑΠ. Προκύπτουν πράγματι ηθικά ζητήματα, που δεν ξέρουμε πώς να προσεγγίσουμε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα νομίζω είναι αυτό του αυτοοδηγούμενου αυτοκινήτου. ΄Ενα κλασικό δίλημμα είναι το εξής. Ας υποθέσουμε ότι ένα αυτοοδηγούμενο αυτοκίνητο αναγνωρίζει ότι σε μερικά δευτερόλεπτα πρόκειται να συμβεί ατύχημα με εμπλοκή πεζών και ότι αυτό είναι αναπόφευκτο.Ας υποθέσουμε επίσης ότι ο αλγόριθμος που το οδηγεί καταλαβαίνει ότι έχει δύο επιλογές: να πάει ευθεία και να σκοτώσει τους πεζούς ή να πάει αριστερά, να χτυπήσει κάποιο στηθαίο και να σκοτώσει τους επιβαίνοντες. Δεν μπορεί να σώσει και τους πεζούς και τους επιβαίνοντες. Πώς θα πάρει αυτή την απόφαση; Εδώ προκύπτουν μια σειρά από ερωτήματα: Πώς ο σχεδιαστής του αλγορίθμου θα λάβει την απόφαση για το ποιος θα ζήσει; Θα αγόραζες το αυτοκίνητο αν ήξερες ότι ίσως επιλέξει να σκοτώσει εσένα, αντί μια ομάδα παιδιών που διασχίζει τον δρόμο; Θα πλήρωνες κάποιον άνθρωπο να χακάρει το αυτοοδηγούμενό σου για να σε βάζει δεύτερο στις απώλειες και πρώτο στη ζωή; Ένα άλλο ηθικό ζήτημα που προκύπτει έχει να κάνει με την αμεροληψία. Αν τα δεδομένα στα οποία στηρίζεται η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης είναι ελλιπή ή μη αντιπροσωπευτικά, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υιοθετήσει συμπεριφορές που δεν είναι αντιπροσωπευτικές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι σαν ένα μωρό. Το μωρό έρχεται στον κόσμο με γενετικά χαρακτηριστικά, αλλά εν πολλοίς είναι tabula rasa. Οι γονείς τού δίνουν δεδομένα και στόχους. Αν τα δεδομένα που λαμβάνει το μωρό περιέχουν ρατσιστικές απόψεις, προκαταλήψεις ή στερεότυπα, αυτές τις θέσεις θα τις υιοθετήσει. Το ίδιο ισχύει και για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία μαθαίνει από την αλληλεπίδραση με τα δεδομένα. ΕΡ. Η τεχνητή νοημοσύνη μαθαίνει από εμάς, αλλά με την προστασία της ιδιωτικότητάς μας τι γίνεται; ΑΠ. H τεχνολογία είναι στη ζωή μας και μαζεύει δεδομένα από την δραστηριότητά μας, προκειμένου να μάθει από αυτά. Καταγράφει τι αναζητήσεις κάνουμε στο google, τι αγοράζουμε στο amazon, τι διαβάζουμε και τι σχολιάζουμε στο facebook, τι λέμε μεταξύ μας και τα επεξεργάζεται για να δημιουργήσει τεχνητή νοημοσύνη. Δώσαμε την άδειά μας για να επεξεργάζεται τα δεδομένα μας όταν πατήσαμε το «Ι agree» για να αποκτήσουμε λογαριασμό e-mail, να εγκαταστήσουμε εφαρμογές στο κινητό μας κλπ. Μπορεί να μην συνειδητοποιήσαμε ότι μια εταιρεία δεν θα μας δώσει κάτι τζάμπα… Αυτό που θα πάρει είναι τα δεδομένα μας. Όταν ενσωματώνει πληροφορία που μας αφορά και δεν είμαστε διατεθειμένοι να παραχωρήσουμε, τίθενται σοβαρά ζητήματα ιδιωτικότητας… https://physicsgg.me/2018/01/20/%cf%84%ce%b5%cf%87%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%ae-%ce%bd%ce%bf%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%b7-%cf%84%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%af%cf%87%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b1%ce%bd%ce%b8/

Υπερυπολογιστής «μεγέθους γηπέδου ποδοσφαίρου» για την ιταλική πετρελαϊκή Eni SpA Το μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου έχει ο νέος υπερυπολογιστής της ιταλικής πετρελαϊκής εταιρείας Eni SpA, σύμφωνα με το Bloomberg. Ο υπερυπολογιστής αυτός βρίσκεται έξω από το Μιλάνο και έχει αποστολή την αναζήτηση κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου που κρύβονται βαθιά μέσα στο έδαφος. Μιλώντας σε συνέντευξη την Πέμπτη, ο Κλαούντιο Ντεσκάλζι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, είπε πως «εκεί βρίσκεται η καρδιά της εταιρείας, όπου κρατούμε τα πιο ευαίσθητα δεδομένα μας και την τεχνολογία μας». Δεδομένης της μεγάλης πτώσης των τιμών του πετρελαίου, οι εταιρείες του κλάδου έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για μεγαλύτερη αποδοτικότητα μέσω υψηλής τεχνολογίας: Τόσο η BP Plc όσο και η Total SA έχουν επενδύσει και αυτές σε υπερυπολογιστές τα τελευταία χρόνια, καθώς, όσο μεγάλο και να είναι το κόστος αυτών των επενδύσεων, είναι σίγουρα μικρότερο από το κόστος των γεωτρήσεων σε λάθος σημεία- ενώ επίσης εξοικονομούν χρόνο. Ειδικοί του χώρου σημειώνουν ότι μέσω υπερυπολογιστών ο χρόνος ανάλυσης και αξιολόγησης χώρων πιθανών κοιτασμάτων είναι μόλις εβδομάδες, τη στιγμή που λίγα χρόνια πριν χρειάζονταν μήνες και πριν από μόλις μια δεκαετία, χρόνια. Όσον αφορά στα κόστη σχεδιασμού και κατασκευής ενός υπερυπολογιστή, μπορούν να κυμαίνονται από 50 ως 250 εκατ. δολάρια, ενώ αρκετά εκατ. χρειάζονται ετησίως για τη λειτουργία του. Επίσης, πλέον αναπτύσσεται μια νέα γενιά μηχανημάτων που μπορεί να ανεβάσει το κόστος μέχρι και στα 500 εκατ. δολάρια ανά υπολογιστή. Όπως είπε ο Ντεσκάλζι, η Eni δαπάνησε περίπου 25 εκατομμύρια δολάρια αναβαθμίζοντας το σύστημά της, το οποίο πλέον μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα από drones ερευνών και από αισθητήρες που φέρουν εργάτες που δουλεύουν υπό επικίνδυνες συνθήκες. Όπως υπογραμμίζει το Bloomberg, το HPC4 είναι ο μόνος υπολογιστής ο οποίος δεν ανήκει σε κάποια κυβέρνηση ή ίδρυμα και βρίσκεται μεταξύ των 10 ισχυρότερων του κόσμου, σύμφωνα με την ιστοσελίδα αξιολόγησης ΤΟΡ 500. Όσον αφορά στην κορυφαία επίδοσή του ανέρχεται στα 18,6 petaflops: Ενδεικτικά, ένας υπολογιστής ενός petaflop μπορεί να πραγματοποιεί 1.000 τρισεκατομμύρια υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο. Από πλευράς της, η BP είχε ανακοινώσει τον Δεκέμβριο ότι είχε διπλασιάσει την υπερυπολογιστική ισχύ της στα 9 petaflops, ενώ η Totalτο 2016 παρουσίασε ένα μηχάνημα των 6,7 petaflops, το Pangea. http://www.naftemporiki.gr/story/1313296/yperupologistis-megethous-gipedou-podosfairou-gia-tin-italiki-petrelaikieni-spa

Τεχνητή Νοημοσύνη: Έξυπνα οχήματα και μεταφορές. Αυτοκίνητα και φορτηγά χωρίς οδηγό, αυτό-διαχειριζόμενοι στόλοι, smart containers, αυτόνομα ταξί και έξυπνες πόλεις, είναι κάποια μόνο από τα στοιχεία της πραγματικότητας που διαμορφώνεται για τον κλάδο των μεταφορών. Στον ευρύτερο κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας πραγματοποιούνται σημαντικές επενδύσεις με έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη για την βελτιστοποίηση της αυτόνομης οδήγησης. Ταυτόχρονα, νέοι ‘παίκτες’ διεκδικούν ηγετικό ρόλο στην αγορά, με την Uber να δοκιμάζει ήδη αυτόνομα ταξί, την Tesla να εξελίσσει περαιτέρω το σύστημα Autopilot και την Google να τρέχει προγράμματα ανάπτυξης αυτόνομων οχημάτων μέσω της θυγατρικής της Waymo. Τα πρώτα βήματα για την μετάβαση στα αυτόνομα οχήματα έχουν ήδη γίνει: αυτοκίνητα με προηγμένα συστήματα που βοηθούν τον οδηγό να αποφύγει ατυχήματα και επικίνδυνες καταστάσεις (αυτόνομη πέδηση, αναγνώριση οδικών σημάτων, ενημέρωση για απόκλιση από την λωρίδα κυκλοφορίας κλπ.) είναι ήδη διαθέσιμα. Οι πρώτες μελέτες διαπιστώνουν σημαντική μείωση ατυχημάτων για τα μοντέλα με αυτό το τεχνολογικό πακέτο ενεργητικής ασφάλειας. Στο όχι πολύ μακρινό μέλλον, η τεχνολογία αυτόνομων οχημάτων θα φέρει ριζικές αλλαγές τόσο στο ίδιο το προϊόν – το όχημα -- όσο και στο ευρύτερο οικοσύστημα: - Το ενδιαφέρον του κοινού θα μετατοπιστεί από την ιδιοκτησία, στην χρήση του αυτοκινήτου on-demand - σαν υπηρεσία. Το κόστος χρήσης σε αυτή την περίπτωση θα είναι σημαντικά χαμηλότερο– λόγω της δυνατότητας αποτελεσματικότερης εκμετάλλευσης του οχήματος από την εταιρεία διαχείρισης. Σε συνδυασμό με την ευελιξία προγραμματισμού της καθημερινής μετακίνησης, το αυτοκίνητο ως υπηρεσία θα εδραιωθεί σταδιακά ως η προφανής επιλογή. - Ο σχεδιασμός του αυτοκινήτου – και κυρίως το εσωτερικό του -- θα αλλάξει δραστικά όσον αφορά στο design και στην λειτουργικότητά του: τα αυτοκίνητα, όπως τα γνωρίζαμε μέχρι τώρα, είχαν έναν ανυπέρβλητο σχεδιαστικό περιορισμό – όλα τα στοιχεία είχαν σαν σημείο αναφοράς το τιμόνι/ θέση οδήγησης, ενώ η εργονομία εστίαζε στον οδηγό. Στην περίπτωση των πλήρως αυτόνομων οχημάτων (επιπέδου 5) αυτός ο περιορισμός απαλείφεται, επιτρέποντας τον ολοκληρωτικό επανασχεδιασμό του εσωτερικού του αυτοκινήτου: ο πίνακας ελέγχου δεν θα υπάρχει όπως τον γνωρίζουμε, ενώ τα καθίσματα θα μπορούν να έχουν εντελώς διαφορετική διάταξη. Το αυτοκίνητο θα έχει το δικό του digital assistant – ανάλογο των Siri, Cortana, Alexa και Google assistant. Οι μεγάλες επιφάνειες στο εσωτερικό του αυτοκινήτου θα προβάλουν πληροφορίες για την κατάσταση του οχήματος, χάρτες και δεδομένα για την εξέλιξη της διαδρομής, χρήσιμα στοιχεία για την περιοχή που βρίσκεται το όχημα ανά πάσα στιγμή, ή ακόμα και ψηφιακό περιεχόμενο (video, games, ενημερώσεις social media) που επιλέγεται (ή απλά προτιμάται) από τους επιβάτες. Η έξυπνη διαφήμιση θα έχει σημαντικό ρόλο στις νέες εμπειρίες χρήστη που θα διαμορφωθούν για τα αυτόνομα οχήματα: το συνδεδεμένο αυτοκίνητο θα γνωρίζει τις προτιμήσεις και συνήθειες των επιβατών και σε συνδυασμό με τον προορισμό και άλλες παραμέτρους, θα προβάλει σχετικές ‘εμπειρίες’ διαφημιστικού χαρακτήρα (για παράδειγμα προβολή καταστημάτων στην περιοχή προορισμού με ειδικές προσφορές τις οποίες ο επιβάτης μπορεί να αποδεχτεί με απλές διαδικασίες – όπως με φωνητική επιβεβαίωση στον digital assistant του αυτοκινήτου). - Transportation-as-a-Service Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα μέσων μεταφοράς που θα επιτρέπει στους χρήστες να σχεδιάζουν και εκτελούν σύνθετα σενάρια μετακίνησης. Ο χρήστης θα μπορεί να οργανώσει με απλές διαδικασίες ένα ταξίδι/ διαδρομή και να εκτελέσει το πλάνο με συντονισμό μέσω του έξυπνου κινητού. Το σύστημα αυτό -- παρόλο που μπορεί να περιλαμβάνει όλα τα κλασσικά μέσα μεταφοράς – θα ωφεληθεί σημαντικά από τα πλήρως αυτόνομα οχήματα. Η έξυπνη διαχείριση του συστήματος, θα μπορεί να ελέγχει και να αναδιοργανώνει τον στόλο αυτόνομων οχημάτων με σκοπό την οργάνωση βέλτιστων διαδρομών για μεμονωμένους πελάτες ή ομάδες πελατών. Με τις λεγόμενες ride sharing υπηρεσίες, οι χρήστες μοιράζονται το όχημα, απολαμβάνοντας ασφαλείς και οικονομικότερες μεταφορές με αυτόνομα αυτοκίνητα που βελτιστοποιούν τη διαδρομή ενώ απλοποιούν και την όλη διαδικασία (αιτήματα, ειδοποιήσεις, πληρωμές, αξιολόγηση). Αυτή η προσέγγιση, θα είχε μεγάλες (θετικές) επιπτώσεις στο σύστημα συγκοινωνιών μεγάλων πόλεων –επίπεδο υπηρεσίας, κόστος λειτουργίας και διαχείριση πόρων. - Οι Ασφαλιστικές εταιρείες οχημάτων θα υποστούν σημαντικές αλλαγές καθώς η (ρεαλιστική) ‘υπόσχεση’ των αυτόνομων οχημάτων είναι η ‘ελαχιστοποίηση των ατυχημάτων’. Η προσαρμογή στην νέα πραγματικότητα θα είναι ιδιαίτερα απαιτητική, ιδίως με την συνύπαρξη αυτόνομων και ‘κανονικών’ οχημάτων στους δρόμους. Η μετάβαση στην νέα εποχή απαιτεί νέες διαδικασίες, νομική προσαρμογή, νέα μοντέλα εκτίμησης κινδύνου και νέα ασφαλιστικά προϊόντα. Σε περίπτωση ατυχήματος, τα έξυπνα οχήματα θα είναι σε θέση να συγκεντρώνουν και να αποστέλλουν σημαντικά δεδομένα για την κατάσταση του οχήματος, την πορεία και τις συνθήκες του ατυχήματος, επισπεύδοντας την διευθέτηση και τις σχετικές διαδικασίες – μία επιπλέον διάσταση αλλαγών για τις ασφαλιστικές εταιρείες. - Εταιρείες μεταφορών Tesla, Daimler Trucks, Uber και πολλές ακόμη εταιρείες –μεταξύ των οποίων και τεχνολογικά startups -- εργάζονται πυρετωδώς για την ανάπτυξη αυτόνομων επαγγελματικών οχημάτων, με ήδη πολλά επιτυχημένα πειράματα και δοκιμαστικές διαδρομές. Ταυτόχρονα, εταιρείες όπως η Amazon αναπτύσσουν πρωτότυπες λύσεις για μεταφορές μικρών πακέτων με έξυπνα drones ή/και αυτόνομα οχήματα. Οι αλλαγές στον κλάδο θα είναι εντυπωσιακές με ελαχιστοποίηση των ατυχημάτων, σημαντικές μειώσεις λειτουργικού κόστους, και βελτίωση του επιπέδου υπηρεσίας. Την ίδια στιγμή, αναμένονται αυξημένα ποσοστά τεχνολογικής ανεργίας και κλυδωνισμοί από τις εταιρείες που δεν θα μπορέσουν να ακολουθήσουν την τεχνολογική αυτή επανάσταση. Τα παραπάνω θα μεταβάλουν όχι μόνο τα σενάρια και συνήθειες μετακίνησης των πολιτών, άλλα και τους τρόπους με τους οποίους οργανώνονται και αναπτύσσονται οι πόλεις. Για παράδειγμα, οι ευκολότερες και οικονομικότερες μεταφορές πιθανότατα θα ευνοήσουν την αποκέντρωση – ιδίως αν ο χρόνος κατά την μετακίνηση με το αυτοκίνητο του μέλλοντος, μπορεί να είναι παραγωγικός (με συνδεσιμότητα και τα συστήματα επικοινωνίας ενός σύγχρονου γραφείου). Γιώργος Κρασαδάκης Technology Innovation Leader https://www.linkedin.com/in/gkrasadakis/ Ο Γιώργος Κρασαδάκης είναι Product Architect με εκτενή εμπειρία στην ανάπτυξη προϊόντων λογισμικού και τον σχεδιασμό προγραμμάτων καινοτομίας για εταιρίες τεχνολογίας. Ιδρυτής τριών τεχνολογικών startups, έχει καταχωρήσει περισσότερες από 17 πατέντες τεχνολογίας σχετικές με Personalization, IoT, Artificial Intelligence, Analytics & Big Data, Content management, Natural User Interfaces και τεχνολογίες e-commerce. http://www.naftemporiki.gr/story/1313393/texniti-noimosuni-eksupna-oximata-kai-metafores

Εκπαιδευση πληρωματος ISS-56/57 Στις 18, Ιανουαρίου, 2018 το κύριο πλήρωμα της αποστολής 56/57- μακράς διάρκειας στο ΔΔΣ -ο κοσμοναύτης Σεργκέι Prokopiev(Roscosmos), ο αστροναύτης της ESA Αλέξανδρος Gerst και ο αστροναύτη της NASA Serina Onon-CHENSELLOR - εργάστηκαν για την απώλεια των μονάδων πίεσης στον ISS ρωσικό τομέα. Τέσσερα σενάρια επαιζαν με διαφορετικό αριθμό των πληρωμάτων - ως μέλος στο δεύτερο πλήρωμα ήταν εκπαιδευτές. Σε κάθε σενάριο ο βασικός ISS-56/57 προσδιορίστηκε ασυμπίεστο διαμερίσματος. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: χειροκίνητα ή αυτόματα μέσω μανόμετρων, μετρητές ροής για τον προσδιορισμό των διαρροών και laptop ελέγχου που δείχνει ενεργό διαμέρισμα. Επιπλέον, ανάλογα με την κατάσταση μπορουσαν είτε να απομονώσουν το χώρο, ή να προχωρήσουν σε σταθμό διαφυγής έκτακτης ανάγκης εάν υπάρχει απειλή για την ασφάλεια του πληρώματος. Κατά τη διάρκεια της δράσης του αλγορίθμου στο πλήρωμα αποσυμπίεσης συνεργάζεται με τον εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης, επί του σκάφους με τεκμηρίωση και καταπακτές σε ένα προσομοιωτή του ISS RS, η οποία φέρνει την εκπαίδευση σε πραγματικές συνθήκες. Η ομάδα εκπαιδευτών εκτιμά ιδιαίτερα την συντονισμένη εργασία και τον καλό συντονισμό των ενεργειών του πληρώματος σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Στο εγγύς μέλλον ο Σεργκέι Prokopiev, ο Αλέξανδρος Gerst και η Serina Onon-CHENSELLOR θα υποβάλλονται επίσης σε κατάρτιση για την προσομοίωση με την απελευθέρωση της αμμωνίας στην ατμόσφαιρα του σταθμού. https://www.roscosmos.ru/print/24572/

NASA: Επιτυχείς δοκιμές «μίνι» πυρηνικού αντιδραστήρα. Επιτυχείς ήταν οι πρώτες δοκιμές ενός «μίνι» πυρηνικού αντιδραστήρα, που δοκίμασε η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) στη Νεβάδα. Ο αντιδραστήρας «τσέπης» προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για να υποστηρίξει μιας μακράς διάρκειας αποστολή αστροναυτών στον Άρη και τη δημιουργία της πρώτης αποικίας στο γειτονικό πλανήτη. Οι δοκιμές είχαν αρχίσει τον Νοέμβριο σε τοποθεσία υψίστης ασφαλείας του Εθνικού Εργαστηρίου Λος Άλαμος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ στη Νεβάδα, στο πλαίσιο του προγράμματος Kilopower. Θα ακολουθήσουν οι τελικές δοκιμές φέτος τον Μάρτιο, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς. Στόχος της NASA είναι να αναπτύξει ένα ασφαλές μικρό σύστημα παραγωγής ενέργειας από τη σχάση πυρήνων ουρανίου-235, το οποίο θα τροφοδοτεί με ενέργεια τις μελλοντικές ρομποτικές και επανδρωμένες αποστολές στο διάστημα και στην επιφάνεια του Άρη, της Σελήνης ή και άλλων σωμάτων. Το βασικό εμπόδιο για να υπάρξει οπουδήποτε στο διάστημα μια αποικία και όχι απλώς να γίνει μια σύντομη επίσκεψη (όπως είχε συμβεί στο φεγγάρι μεταξύ 1969-1972), θα είναι να υπάρξει επί τόπου μια πηγή ενέργειας ικανή να καλύψει τις ανάγκες των πρώτων αποίκων, αλλά αρκετά μικρή και ελαφριά, ώστε να μπορεί να μεταφερθεί έως εκεί. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος της NASA, «ο Άρης είναι ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον για τα συστήματα παραγωγής ενέργειας, καθώς έχει λιγότερο φως του ήλιου από ό,τι η Γη ή η Σελήνη, έχει πολύ χαμηλές θερμοκρασίες τις νύχτες και ισχυρές αμμοθύελλες που μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες ή και μήνες, καλύπτοντας ολόκληρο τον πλανήτη. Το μικρό μέγεθος και η ανθεκτικότητα του Kilopower μάς επιτρέπουν να μεταφέρουμε πολλές τέτοιες μονάδες με ένα μόνο διαστημικό σκάφος, παρέχοντας έτσι δεκάδες κιλοβάτ ηλεκτρικού ρεύματος στην επιφάνεια ενός πλανήτη». Το πλεονέκτημα των πυρηνικών αντιδραστήρων είναι ότι λειτουργούν υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες καθ' όλο το 24ωρο. Κάθε αντιδραστήρας «τσέπης» Κilopower μπορεί να παράγει από ένα έως δέκα ΚW ρεύματος. Η NASA εκτιμά ότι σε πρώτη φάση μια αποστολή αστροναυτών στον Άρη θα χρειαστεί 40 έως 50 ΚW ενέργειας (άρα περίπου πέντε Kilopower) για τους χώρους κατοικίας και τα άλλα μηχανικά συστήματα υποστήριξης της διαβίωσης της ομάδας των πρωτοπόρων. Μεταξύ άλλων, θα χρειάζεται ενέργεια για τις μηχανές που θα παράγουν οξυγόνο, που θα εξορύξουν νερό και πρώτες ύλες από το υπέδαφος του Άρη, καθώς και για την τροφοδότηση των ρόβερ. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500191666

Ο γαλαξίας μας ήταν τρομερός κανίβαλος. Ο γαλαξίας μας ανήκει στην λεγόμενη Τοπική Ομάδα ή Τοπικό Σμήνος γαλαξιών. Πρόκειται για μια ομάδα 35 γαλαξιών στην οποία ο γαλαξίας μας είναι δεύτερος σε μέγεθος και αριθμό άστρων πίσω από τον γαλαξία της Ανδρομέδας. Ο γαλαξίας μας εκτιμάται ότι διαθέτει 200-400 δισ. άστρα, ενώ αυτός της Ανδρομέδας πρόσφατοι υπολογισμοί αναφέρουν ότι διαθέτει πιθανότατα ένα τρισεκατομμύριο άστρα. Τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη το ερευνητικό πρόγραμμα «Dark Energy Survey», οι επιστήμονες του οποίου μελετούν κοσμικά δεδομένα σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν ίχνη της μυστηριώδους σκοτεινής ενέργειας η οποία σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία κινεί το Σύμπαν. Από την ανάλυση των δεδομένων κάθε φορά εκτός από ευρήματα σχετικά την σκοτεινή ενέργεια προκύπτουν και ανακαλύψεις για άλλα κοσμικά φαινόμενα. Η τελευταία ανακάλυψη που προέκυψε από την επεξεργασία των δεδομένων του προγράμματος DES σχετίζεται με το γαλαξία μας ο οποίος όπως προκύπτει ήταν ένας… κανίβαλος που δεν άφησε τίποτε ζωντανό στην γαλαξιακή μας γειτονιά! Σύμφωνα με τους ερευνητές που έκαναν την ανακάλυψη, ο γαλαξίας μας αρχικά παγίδευσε και στην συνέχεια «καταβρόχθισε» όχι ένα ούτε δύο αλλά έντεκα γαλαξίες στην πορεία της εξέλιξης του. Οι ερευνητές εντόπισαν τα υπολείμματα αυτών των 11 γαλαξιών και προσπαθούν τώρα να ανασυνθέσουν την γαλαξιακή εικόνα που είχε η περιοχή μας στο μακρινό παρελθόν. Έχει διαπιστωθεί ότι ο γαλαξίας μας και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας βρίσκονται σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης που αναμένεται να γίνει σε τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια. Η Ανδρομέδα που απέχει 2,5 εκατομμύρια έτη φωτός κινείται πολύ πιο γρήγορα από τον γαλαξία μας και θα καλύψει το κενό χώρο μεταξύ τους. Σε περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια οι γαλαξίες θα συγκρουστούν αλλά θα χρειαστούν άλλα δύο δισεκατομμύρια για να συγχωνευτούν πλήρως. Η εικόνα των δύο γαλαξιών θα αλλάξει δραματικά και θα δημιουργήσουν ένα ελλειπτικό γαλαξία με ακανόνιστο σχήμα, θα χάσουν δηλαδή τις ωραίες σπείρες που τους χαρακτηρίζουν. Ένας μικρότερος γαλαξίας-συνοδός της Ανδρομέδας, ο γαλαξίας του Τριγώνου κατευθύνεται και αυτός προς το σημείο της πρόσκρουσης και πιθανόν θα συγχωνευτεί με το νέο γαλαξία αργότερα. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500191567

Η πρώτη εικόνα μιας μαύρης τρύπας. Μέσα στους επόμενους μερικούς μήνες (ίσως και νωρίτερα) το “Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων” (Event Horizon Telescope: http://eventhorizontelescope.org/ ) θα μας αποκαλύψει την πρώτη εικόνα μιας Μαύρης Τρύπας! Οι πληροφορίες που έχουν ήδη συγκεντρωθεί αναλύονται με την βοήθεια εκατοντάδων υπολογιστών για να καταγράψουν την εικόνα αυτή. Αφού, όμως, μια Μαύρη Τρύπα είναι “μαύρη” (επειδή η δύναμη της βαρύτητάς της είναι τόσο μεγάλη ώστε να μην επιτρέπει ακόμη και στο φως να δραπετεύσει), πως είναι δυνατόν να έχουμε μία εικόνα της; Πως μπορούμε δηλαδή να δούμε «κάτι» που δεν εκπέμπει φως; Φυσικά και δεν μπορούμε! Μπορούμε, όμως, να καταγράψουμε το κέλυφος που περιβάλει μια Μαύρη Τρύπα, δηλαδή τον “Ορίζοντα Γεγονότων” της. Γιατί, καθώς η ύλη, που απορροφάται απ’ αυτήν εξαφανίζεται για πάντα μέσα της, εκπέμπει το «κύκνειο άσμα» της με την μορφή ακτίνων Χ. Το τι συμβαίνει δηλαδή όταν μία ποσότητα ύλης, οποιασδήποτε μορφής, πλησιάσει μια Μαύρη Τρύπα δεν είναι αυτό που συμβαίνει όταν κάτι τι «πέφτει» σε μια τρύπα μιας επίπεδης επιφάνειας. Στην περίπτωση της Μαύρης Τρύπας η ύλη «απορροφάται» απ’ αυτήν, και «εξομοιώνεται» μ’ αυτήν. Για να καταγραφεί λοιπόν, μια τέτοια εικόνα, θα πρέπει να διαλέξουμε μία τεράστια Μαύρη Τρύπα και μία τέτοια Μαύρη Τρύπα βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας, σε απόσταση 27.000 ετών φωτός από τη Γη. Η κεντρική αυτή Μαύρη Τρύπα εντοπίζεται σ’ ένα σημείο που ονομάζεται Τοξότης Α* και περιλαμβάνει υλικά τεσσάρων εκατομμυρίων άστρων. Ένας δεύτερος στόχος του ΕΗΤ είναι η κεντρική Μαύρη Τρύπα με μάζα έξη δισεκατομμυρίων άστρων που ελλοχεύει στο κέντρο του υπεργιγάντιου ελλειπτικού γαλαξία Μ87 σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Προσομοιώσεις της εικόνας που περιμένουμε να δούμε: What the @ehtelescope expects to find in 2018 – a silhouette in the glow of radiation at the center of the Milky Way Galaxy. Simulation by 2017 Jansky Fellow Kazunori Akiyama. pic.twitter.com/H0Nz6RRjj9 — NRAO (@TheNRAO) December 15, 2017 http://physicsgg.me/2018/01/18/%ce%b7-%cf%80%cf%81%cf%8e%cf%84%ce%b7-%ce%b5%ce%b9%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b9%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%8d%cf%81%ce%b7%cf%82-%cf%84%cf%81%cf%8d%cf%80%ce%b1%cf%82/

Ηλεκτρονικά που εξατμίζονται. Μηχανικοί του Cornell University και της Honeywell Aerospace ανέπτυξαν νέα μέθοδο που επιτρέπει την εξάτμιση ηλεκτρονικών εξ αποστάσεως, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα εξαφάνισής τους σε περίπτωση που πέσουν, μαζί με τα δεδομένα που περιέχουν, σε λάθος χέρια. Όπως σημειώνει η Cornell Chronicle, η μέθοδος αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ανερχόμενης τεχνολογίας των transient electronics (παροδικά ηλεκτρονικά), όπου σημεία- κλειδιά ενός κυκλώματος, ή το ίδιο το κύκλωμα στο σύνολό του, μπορούν να αποσυντίθενται ή να διαλύoνται, χωρίς να προκύπτουν ανεπιθύμητα (και πιθανώς επικίνδυνα) παράγωγα, κάτι που την καθιστά χρήσιμη και για ιατρικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές. Οι μηχανικοί του Cornell δημιούργησαν μια αρχιτεκτονική η οποία παρακάμπτει τα προβλήματα που έχουν άλλες παρεμφερείς μέθοδοι, χρησιμοποιώντας ένα μικροτσίπ διοξειδίου του πυριτίου το οποίο εφαρμόζεται πάνω σε ένα πολυανθρακικό κέλυφος. Στο κέλυφος αυτό βρίσκονται μικροσκοπικές κοιλότητες με ρουβίδιο και διφθοριούχο νάτριο- χημικά τα οποία αντιδρούν θερμικά και αποσυνθέτουν το μικροτσίπ. Της έρευνας ηγήθηκε ο Βεντ Γκουντ, ο οποίος σημειώνει πως η θερμική αντίδραση μπορεί να εκκινηθεί εξ αποστάσεως μέσω της χρήσης ραδιοκυμάτων που ανοίγουν μικροσκοπικές βαλβίδες (γραφένιο σε σε νιτρίδιο), οι οποίες απελευθερώνουν τα χημικά που είναι κλεισμένα στις κοιλότητες. Το ρουβίδιο οξειδώνεται γρήγορα, απελευθερώνοντας θερμότητα η οποία εξατμίζει το κέλυφος και αποσυνθέτει το διφθοριούχο νάτριο- το οποίο με τη σειρά του απελευθερώνει ελεγχόμενα υδροφθροικό οξύ που «τρώει» τα ηλεκτρονικά. Όσον αφορά στις εφαρμογές της τεχνολογίας αυτής πέρα από την ασφάλεια/ προστασία δεδομένων, ο Γκουντ υπογραμμίζει ότι θα μπορούσε να ενσωματωθεί σε ασύρματους αισθητήρες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση του περιβάλλοντος. «Για παράδειγμα, εξατμιζόμενοι αισθητήρες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο του Internet of Things για την παρακολούθηση καλλιεργειών ή τη συλλογή δεδομένων σχετικά με θρεπτικές ουσίες και υγρασία και μετά να εξαφανίζονται, όταν τελειώνει η δουλειά τους». http://physicsgg.me/2018/01/18/%ce%b7%ce%bb%ce%b5%ce%ba%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ac-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b5%ce%be%ce%b1%cf%84%ce%bc%ce%af%ce%b6%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%b1%ce%b9/

Προγραμματισμένη διόρθωση της τροχιάς του ΔΔΣ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα πτήσεων του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS) στις 17η Ιανουαρίου του 2018 πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη διόρθωση της τροχιάς του ΔΔΣ. Για την πραγματοποίηση του ελιγμού στις 23:15 MSK αναψαν οι κινητηρες του (SM) «Αστέρι» του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Ο χρόνος λειτουργίας των κινητήρων ήταν 15,6 δευτερόλεπτα. Ως αποτέλεσμα, ο σταθμός αύξησε την ταχυτητα του κατα 0,24 m / s. Σύμφωνα με την βαλλιστική υπηρεσία υποστήριξης πλοήγησης στο κέντρο ελέγχου πτήσης (MCC), οι παραμέτροι του ISS ειναι: • Το ελάχιστο ύψος πάνω από την επιφάνεια της Γης είναι 402,8 km, • Το μέγιστο ύψος πάνω από την επιφάνεια της Γης είναι 422,7 χλμ. • η περίοδος κυκλοφορίας είναι 92,60 λεπτά, • κλίση της τροχιάς - 51.625 μοίρες. Ο σκοπός της προσαρμογής ήταν ο σχηματισμός των βαλλιστικών συνθήκων της εκτόξευσης του οχήματος «Progress MS-08» φορτηγου πλοίου, που έχει προγραμματιστεί για τις 11 Φεβρουαρίου 2018 καθώς και η εκτόξευση του επανδρωμένου διαστημόπλοιο «Σογιούζ-06 MS», που έχει προγραμματιστεί για τις 28, Φεβ 2018. https://www.roscosmos.ru/24570/

Στο ίδιο επίπεδο η επιφάνεια των θαλασσών του Τιτάνα. Μπορεί ο δορυφόρος του Κρόνου, Τιτάνας, να απέχει σχεδόν ενάμισι δισεκατομμύριο χιλιόμετρα από τον πλανήτη μας, όμως σε αυτόν όπως και στη Γη υπάρχει ένα «επίπεδο θάλασσας», δηλαδή η επιφάνεια των θαλασσών του βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο, όπως συμβαίνει με τους γήινους ωκεανούς. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας επιστημονικής μελέτης, που ανέλυσε στοιχεία του Cassini. Ο Τιτάνας είναι το μόνο σώμα στο ηλιακό σύστημά μας πλην της Γης, που επιβεβαιωμένα διαθέτει θάλασσες και λίμνες στην επιφάνειά του, αλλά από υδρογονάνθρακες και όχι από νερό. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Αστρονομίας Αλεξ Χέιζ του Πανεπιστημίου Κορνέλ της Νέας Υόρκης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό έντυπο Geophysical Research Letters, βρήκαν ότι οι τρεις θάλασσες του Τιτάνα βρίσκονται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο. Οι μικρότερες λίμνες βρίσκονται και αυτές περίπου στο ίδιο επίπεδο, μερικές εκατοντάδες μέτρα ψηλότερα από τις θάλασσες των υδρογονανθράκων. Τόσο οι θάλασσες όσο και οι λίμνες πιθανώς επικοινωνούν υπόγεια μεταξύ τους με ένα σύστημα που μοιάζει με το αντίστοιχο στη Γη. Οι υδρογάνθρακες φαίνεται πως ρέουν κάτω από την επιφάνεια του Τιτάνα, όπως κυλάει το νερό υπόγεια στο δικό μας πλανήτη, διαπερνώντας τα πορώδη πετρώματα και λειτουργώντας ως συγκοινωνούντα δοχεία. Άλλοι επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κορνέλ, με επικεφαλής τον Πολ Κόρλις, που έκαναν δημοσίευση στην ίδια επιστημονική επιθεώρηση, παρουσίασαν ένα νέο πληρέστερο τοπογραφικό χάρτη του Τιτάνα. Μέχρι σήμερα μόνο το 9% του δορυφόρου του Κρόνου έχει παρατηρηθεί με σχετικά υψηλή τοπογραφική ανάλυση, ενώ το 25% έως 30% με χαμηλότερη ανάλυση. Ο νέος χάρτης -που είναι ανοιχτής πρόσβασης- χρησιμοποιεί αλγόριθμους για να συμπληρώσει την εικόνα της τοπογραφίας του Τιτάνα. Μεταξύ άλλων, αποκαλύπτει ότι κανένα βουνό δεν ξεπερνά σε ύψος τα 700 μέτρα και ότι ο δορυφόρος είναι κάπως πιο επίπεδος (πεπλατυσμένος) από ό,τι είχε θεωρηθεί έως τώρα. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500191317

Εκπαιδευση πληρωματος ISS-56/57. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, κάθε πλήρωμα τρέχει για δράση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), όπως φωτιά, αποσυμπίεση και την απελευθέρωση τοξικών ουσιών. Στις 16 Ιανουαρίου, 2018 το πληρωμα ISS-56/57 η εκτόξευση του οποίου έχει προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2018 εργάστηκε για την ανάληψη δράσης σε περίπτωση πυρκαγιάς για τους εκπαιδευτές του ρωσικού τμήματος του ISS και διαστημικό σκάφος επανδρωμένο μεταφορας (TPC) «Soyuz». Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, το πλήρωμα εργάστηκε σε διάφορα σενάρια. Στο πρώτο σενάριο, κοσμοναύτης Σεργκέι Prokopiev αστροναύτης Αλέξανδρος Gerst και η Onon-CHENSELLOR κατάφερε να εξαλείψει μια φωτιά στο ρωσικό τμήμα του ISS, μετά στον οποίο ασχολείται με την αποκατάσταση της ατμόσφαιρας επί του σταθμού. Σε ένα άλλο σενάριο, μια πυρκαγιά δεν ήταν υπό εκκαθάριση, οπότε συνεχή παρουσία στο σταθμό ειχε καταστεί αδύνατη - έπρεπε να πάνε επειγόντως στο WPK «Σογιούζ» για να επιστρέψουν στη Γη. Τα μέλη του πληρώματος φορώντας αντιασφυξιογόνες μάσκες, φορώντας κοστούμια, πήραν τις θέσεις τους σε ένα διαστημόπλοιο και άρχισε η αποδέσμευση από το σταθμό. Στο τελευταίο μέρος της εκπαιδευτικής συνεδρίασης στον προσομοιωτή TPK Soyuz το πλήρωμα έκανε μια επείγουσα κάθοδο στη Γη. Η ομάδα εκπαιδευτών εκτιμά ιδιαίτερα την συντονισμένη εργασία και τον καλό συντονισμό των ενεργειών του πληρώματος σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. https://www.roscosmos.ru/print/24567/

Προχωρημένα μαθήματα Φυσικής Σωματιδίων (για μαθητές Λυκείου) Ανακαλύψτε τον κόσμο των Κουάρκ και των Λεπτονίων με πραγματικά πειραματικά δεδομένα. 15 Φεβρουαρίου – 28 Μαρτίου 2018 άφησε το σχολείο για μια μέρα και έλα στο πλησιέστερο Πανεπιστήμιο ή Ερευνητικό Κέντρο ανακάλυψε θέματα και μεθόδους στη βασική έρευνα για την ύλη και τις δυνάμεις της πραγματοποίησε μετρήσεις σε πραγματικά γεγονότα από τα πειράματα του CERN πάρε μέρος σε μια διεθνή συζήτηση (μέσω internet) για τα αποτελέσματα των μετρήσεών σου Τα Προχωρημένα Μαθήματα Φυσικής Σωματιδίων προσφέρουν την ευκαιρία σε μαθητές Λυκείου να γνωρίσουν τη Φυσική των Σωματιδίων γίνονται σε πάνω από 200 σημεία σε 42 χώρες και με συμμετοχή που ξεπερνά τους 10 000 μαθητές διοργανώνονται κάθε χρόνο, για τρεις εβδομάδες, γύρω στον Μάρτιο οργανώνονται από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης (TU Dresden) σε συνεργασία με την Διεθνή Ομάδα Εκλαΐκευσης Φυσικής Σωματιδίων International Particle Physics Outreach Group, IPPOG). Στην Ελλάδα, συμμετέχουν τα Πανεπιστήμια Αθήνας, Θεσσαλονίκης και Κρήτης, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείo Κάθε χρόνο, περίπου 13 000 μαθητές Λυκείου από 52 χώρες επισκέπτονται για μία ημέρα ένα από τα 215 Πανεπιστήμια ή Ερευνητικά Κέντρα της περιοχής τους με σκοπό να λύσουν τα αινίγματα της φυσικής των σωματιδίων. Ομιλίες από ενεργούς ερευνητές-επιστήμονες επεξηγούν και αναλύουν τομείς και μεθόδους της βασικής έρευνας που αφορούν τα στοιχειώδη σωματίδια και τις μεταξύ τους δυνάμεις, δίνοντας την δυνατότητα στους ίδιους τους μαθητές να επεξεργαστούν πραγματικά πειραματικά δεδομένα από πειράματα φυσικής σωματιδίων. Στο τέλος της ημέρας, όπως γίνεται σε κάθε διεθνή συνεργασία, οι συμμετέχοντες μαθητές συνδέονται, μέσω διαδικτύου, και συζητούν τα αποτελέσματά τους και την εμπειρία τους. Και το 2018, η Διεθνής Ομάδα Εκλαΐκευσης Φυσικής Σωματιδίων (Internatioanal Particle Physics Outreach Group, IPPOG) διοργανώνει τα MASTERCLASSES 2017 από 15.2 έως 28.3, όπου κάθε ημέρα θα συμμετέχουν έως και πέντε Πανεπιστήμια/Ερευνητικά Ιδρύματα. H Ελληνική Ομάδα Εκλαΐκευσης, σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝΕΚΦΕ) και τα κατά τόπους Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ), συντονίζει και το 2018 το Ελληνικό τμήμα αυτής της διοργάνωσης. Αυτή τη χρονιά εκδήλωση διοργανώνουν τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Κρήτης, το ΕΜΠ, το Ερευνητικό Κέντρο Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» καθώς και το ΕΚΦΕ Κέντρου Θεσσαλονίκης. Όπως κάθε χρόνο, μια ημέρα είναι αφιερωμένη σε Καθηγητές Μέσης Εκπαίδευσης. Για την Ελλάδα, τμήμα Καθηγητών διοργανώνει το ΕΜΠ. Δείτε εδώ το έγγραφο που στάλθηκε στο Υπουργείο Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων και μέσω αυτού σε όλα τα Γενικά και Επαγγελματικά Λύκεια καθώς και στα ΕΚΦΕ όλης χώρας. http://physics.ntua.gr/MC_2018/MC_2018_PANEKFE.pdf Το Ελληνικό πρόγραμμα για το 2018: Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου, ΕΜΠ (120 μαθητές), Δευτέρα 5 Μαρτίου, ΕΚΦΕ Κέντρου, Δ.Δ.Ε. Ανατολικής Θεσ/κης (60 μαθητές), Τετάρτη 7 Μαρτίου, ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος (40 μαθητές), Σάββατο 10 Μαρτίου, Παν. Κρήτης (70 μαθητές) Σάββατο 10 Μαρτίου, ΕΜΠ (50 καθηγητές), Τρίτη 20 Μαρτίου, Παν. Αθηνών (60 μαθητές) Τετάρτη 21 Μαρτίου, Παν. Θεσσαλονίκης (100 μαθητές), ΠΟΙΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΥΝ Οι μαθητές πρέπει να φοιτούν στην Γ΄ή Β’ Λυκείου, Θετικής ή Τεχνολογικής Κατεύθυνσης, να έχουν απλές βασικές γνώσεις χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή και Αγγλικών (επιπέδου Lower). Οι καθηγητές θα πρέπει να είναι κλάδου ΠΕ4. ΠΩΣ ΘΑ ΔΗΛΩΣΩ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Δηλώσεις συμμετοχής. Για την περιοχή της Αθήνας (Παν. Αθηνών, Δημόκριτος και ΕΜΠ). http://physics.ntua.gr/MC_2018/MC_2018_ATHENS.html Σύντομα θα «ανοίξουν» και οι σελίδες για την εγγραφή στις εκδηλώσεις Θεσσαλονίκης και Κρήτης. https://physicsgg.me/2018/01/17/%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%87%cf%89%cf%81%ce%b7%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%ce%b8%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%86%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%cf%83%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9-2/

Μούμιες αιγυπτίων αγοριών είχαν τελικά διαφορετικό πατέρα.Αποκάλυψη από Ελληνίδα ερευνήτρια. Οι μούμιες δύο αιγυπτίων, που βρίσκονται στο Μουσείο του Μάντσεστερ με την ονομασία «Οι δύο Αδελφοί», επειδή έως τώρα πιστευόταν ότι ήταν αδέλφια, αποδείχθηκε τελικά ότι είχαν διαφορετικό πατέρα και επρόκειτο για ετεροθαλή αδέλφια. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ομάδα ειδικών με επικεφαλής τη Δρ Κωνσταντίνα Δρόσου της Σχολής Γεωλογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Journal of Archaeological Science: Reports. Οι δύο μούμιες, που είναι οι παλαιότερες του εν συγκεκριμένου βρετανικού μουσείου και από τις πιο γνωστές μεταξύ των Αιγυπτιολόγων, προέρχονται από δύο άνδρες της αρχαίας αιγυπτιακής ελίτ που έζησαν περίπου το 1800 π.Χ. Ο κοινός τάφος τους, γνωστός ως «Ο Τάφος των δύο Αδελφών», είχε ανακαλυφθεί το 1907 σε ένα χωριό περίπου 400 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου. Οι ιερογλυφικές επιγραφές στα φέρετρά τους έδειχναν ότι ήταν οι γιοί ενός ανώνυμου τοπικού κυβερνήτη, οπότε φυσιολογικά ονομάσθηκαν «τα δύο αδέλφια». Όμως, στην πορεία δημιουργήθηκαν υποψίες για το πόσο συγγενείς ήταν, καθώς η βρετανίδα αιγυπτιολόγος Μάργκαρετ Μάρεϊ που πρώτη είχε μελετήσει τις μούμιες, είχε βρει σημαντικές σκελετικές διαφορές μεταξύ τους και είχε έτσι υποθέσει ότι ο ένας αδελφός ήταν υιοθετημένος. Η αλήθεια είναι τελικά πως η μαμά των δύο τούς έκανε από διαφορετικούς άνδρες. Η Δρ Δρόσου και οι συνεργάτες της μελέτησαν δείγματα μιτοχονδριακού DNA και DNA του χρωμοσώματος Υ. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται σε μούμια τέτοια συνδυαστική γενετική ανάλυση. Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι τα δύο αδέλφια είχαν την ίδια μητέρα, αλλά αποκάλυψε ότι είχαν διαφορετικό πατέρα. Όπως δήλωσε η Δρ Δρόσου, «ήταν ένα μακρύ και εξαντλητικό ταξίδι μέχρι τα ευρήματά μας, αλλά τελικά φθάσαμε σε αυτά. Είμαι ευγνώμων που καταφέραμε να προσθέσουμε ένα μικρό αλλά πολύ σημαντικό κομμάτι στο μεγάλο παζλ της ιστορίας και είμαι βέβαιη ότι τα αδέλφια θα ήσαν πολύ περήφανα για μας. Αυτές ακριβώς οι στιγμές είναι που μας κάνουν να πιστεύουμε στο αρχαίο DNA». http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500190978

Το μέλλον μας με τεχνητή νοημοσύνη. Μπορούν τα ρομπότ να σώσουν το παγκόσμιο ασφαλιστικό σύστημα από την επαπειλούμενη κατάρρευση; Πόσο πιθανό είναι ένας... καλοκάγαθος αλγόριθμος να εξελιχθεί σε ρατσιστή συνωμοσιολόγο μέσα σε λίγες ώρες; Θα εναπόκειται στις ηθικές αξίες του... software ενός αυτοοδηγούμενου αυτοκινήτου να αποφασίσει ποιος ζει και ποιος πεθαίνει, όταν το όχημα «συνειδητοποιεί» ότι επίκειται ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα με εμπλοκή πεζών; Πώς θα χρησιμοποιήσει τη στατιστική ένα ρομπότ για να αποφασίσει σε ποιον υποψήφιο πελάτη θα δώσει η τράπεζα ένα δάνειο και ποιος θεωρείται αναξιόπιστος; Είναι εφικτό μια ομάδα ανθρώπων να «πείσει» έναν αξιόπιστο αλγόριθμο αναγνώρισης εικόνας ότι μια καραμπίνα που έχει μπροστά του είναι ένα αθώο παιδικό παιχνίδι; Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης έρχεται «φορτωμένη» με υποσχέσεις, προκλήσεις και κινδύνους. Και παρότι για να ανοίξει ο νέος αυτός οικονομικός κύκλος στην ιστορία της ανθρωπότητας απαιτείται ένα μεγάλο άλμα (η μετάβαση από την τεχνητή νοημοσύνη ειδικών εφαρμογών -που ήδη «βλέπουμε» να εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις- στη γενική τεχνητή νοημοσύνη, η πλήρης ανάπτυξη της οποίας πιθανότατα θα απαιτήσει αρκετές δεκαετίες), μια νέα συναρπαστική εποχή ήδη ανατέλλει. Στη Θεσσαλονίκη, ο γεννηθείς το 1981 Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο περίφημο ΜΙΤ, μοιράστηκε με τους παρευρισκόμενους στην κατάμεστη αίθουσα τελετών του ΑΠΘ τις εκτιμήσεις του για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα «πέντε έως 50 χρόνια», παραδεχόμενος ότι η πραγματικότητα ενδέχεται τελικά να διαψεύσει κάθε πρόβλεψη. Κατά τον Έλληνα καθηγητή, που μεταξύ άλλων έχει λάβει το βραβείο Kalai από την Διεθνή Ένωση Θεωρίας Παιγνίων και το βραβείο έρευνας από το ίδρυμα Giuseppe Sciacca του Βατικανού, το πιθανότερο είναι ότι σε πέντε χρόνια από σήμερα θα έχουμε έναν προσωπικό γραμματέα με τεχνητή νοημοσύνη και αυτο-οδηγούμενα αυτοκίνητα, ενώ σε 15 χρόνια η διεπαφή του ανθρώπινου εγκεφάλου με την τεχνολογία θα γίνει ενδεχομένως πολύ πιο άμεση και το όριο που διαχωρίζει το πού ξεκινά ο άνθρωπος και πού αρχίζει η μηχανή πιο δυσδιάκριτο. «Μπορεί όλο αυτό να ξεφύγει από τον έλεγχο; Ναι, θα μπορούσε όπως έχει συμβεί και με άλλα πράγματα στο παρελθόν. Το να είμαστε όμως αρνητικοί απέναντι στο ποτάμι που έρχεται κατά πάνω μας δεν είναι εποικοδομητικό, αυτό που πρέπει να σκεφτόμαστε, είναι πώς θα το βάλουμε στη σωστή κατεύθυνση» σημείωσε, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσαν τα Τμήματα Πληροφορικής και Μαθηματικών της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ. Wonderland, Pessiland, Stagnatia Ο ίδιος ανέλυσε τρία σενάρια για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης στα επόμενα «πέντε έως 50 χρόνια», επισημαίνοντας ότι αυτό που πιθανότατα θα επικρατήσει είναι η μίξη τους. Με βάση το πρώτο (θετικό) σενάριο, με τίτλο «Wonderland», η αλληλεπίδραση ανθρώπων - μηχανών είναι θετική και ο πρώτος κερδίζει από την ύπαρξη των δεύτερων. Οι μηχανές κάνουν τις χειρονακτικές εργασίες, ο άνθρωπος έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο ή εκτελεί πνευματικές εργασίες και το ασφαλιστικό σύστημα σώζεται, αφού η έλλειψη νέων ανθρώπων που εργάζονται και καταβάλουν εισφορές αναπληρώνεται από την ύπαρξη των ρομπότ, που δεν χρειάζονται ασφάλιση ή σύνταξη. Προϋπόθεση για να επαληθευτεί αυτό το σενάριο είναι να κατακτήσει η επιστήμη τη γενική νοημοσύνη, δηλαδή η μηχανή να μάθει να χρησιμοποιεί τη διαίσθηση και την εμπειρία που αποκτά από μια νοητική λειτουργία και να τη μεταφέρει σε μια που δεν ξέρει καθόλου (πχ, όταν γνωρίζει να παίζει σκάκι, να μπορεί να χρησιμοποιήσει στρατηγική και στο πόκερ). Βάσει του δεύτερου -αρνητικού- σεναρίου, με τίτλο «Pessiland», η επιστήμη κατακτά την γενική νοημοσύνη, αλλά αυτή δεν είναι προσβάσιμη σε όλους, αλλά μόνο σε εργαστήρια εταιρειών ή κρατών, που τη χρησιμοποιούν για ιμπεριαλιστική επιρροή. «Αν πάμε σε αυτή την κατεύθυνση, το σενάριο είναι προφανώς δυστοπικό» επισήμανε ο καθηγητής. Το τρίτο σενάριο, με τίτλο «Stagnatia», για το οποίο ο δρ Δασκαλάκης επισήμανε ότι «έχει αρκετές πιθανότητες (επαλήθευσης)», είναι αυτό κατά το οποίο ενώ υπάρχουν ολοένα και περισσότερες εφαρμογές ειδικής τεχνητής νοημοσύνης (πχ αναγνώριση εικόνας και ήχου ή μετάφραση), η επιστήμη δεν καταφέρνει να κάνει το άλμα στη γενική τεχνητή νοημοσύνη και επικρατεί σχετική στασιμότητα. Όταν ο αλγόριθμος «βλέπει» μια χελώνα σαν... καραμπίνα Κατά τον δρα Δασκαλάκη, σήμερα ένας από τους βασικούς προβληματισμούς της ανθρωπότητας είναι η αξιοπιστία της τεχνολογίας. «Υπάρχουν μεγάλα θέματα αξιοπιστίας και ένας από τους λόγους είναι ότι όταν τα δεδομένα με τα οποία τροφοδοτείς τον αλγόριθμο είναι ελλιπή ή μη αντιπροσωπευτικά, μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες ή ελλιπείς νοητικές λειτουργίες». «Πχ. έγινε γνωστό ότι ένα αυτοκίνητο Tesla έπεσε σε φορτηγό σταματημένο στην αριστερή λωρίδα. Γιατί συνέβη αυτό; Ίσως γιατί ποτέ στα δεδομένα που εισήχθησαν για να προπονηθεί ο αλγόριθμος στην αναγνώριση εικόνας δεν υπήρχε αυτοκίνητο σταματημένο στην αριστερή λωρίδα του δρόμου, επειδή αυτό σπάνια συμβαίνει. Ο αλγόριθμος θα επεξεργαστεί τα ελλιπή δεδομένα που τού δώσαμε και θα ενσωματώσει την έλλειψη» σημείωσε, ενώ πρόσθεσε ότι φοιτητές του ΜΙΤ επιτέθηκαν στον καλύτερο αλγόριθμο αναγνώρισης εικόνας και τον έκαναν να «πιστέψει» ότι μια τρισδιάστατη χελώνα τυπωμένη σε εκτυπωτή 3D ήταν... καραμπίνα. «Δεν έχουμε τόσο αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα. Προσπαθούμε να φτιάξουμε τρόπους προστασίας αλγορίθμων από τέτοιου είδους επιθέσεις» επισήμανε. Ποιος αποφασίζει ποιος θα χάσει τη ζωή του; 'Ενα άλλο θέμα, πρόσθεσε, έχει να κάνει με ηθικά διλήμματα. «Ενα κλασικό πρόβλημα είναι το εξής: Σκεφτείτε ότι φτιάχνουμε αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα που κινούνται μαζικά στους δρόμους. Αναπόφευκτα κάποιο από αυτά θα βρει τον εαυτό του σε φάση αναγνώρισης του γεγονότος ότι σε μερικά δευτερόλεπτα θα γίνει ένα αναπόφευκτο ατύχημα με εμπλοκή πεζών. Ο αλγόριθμος που οδηγεί καταλαβαίνει τότε ότι έχει δύο δυνατότητες: να πάει ευθεία και να σκοτώσει τους πεζούς ή να πάει αριστερά, να χτυπήσει στο στηθαίο και να σκοτώσει τους επιβαίνοντες. Δεν μπορεί να σώσει και τους δύο. Πώς θα πάρει την απόφαση; Ο αλγόριθμος μπορεί επίσης να καταλαβαίνει ότι οι πεζοί είναι ένα παιδάκι 8 χρονών, ο μπαμπάς του, 41, και ο σκύλος τους και οι επιβαίνοντες μια έγκυος γυναίκα 30 ετών και το αγοράκι της. Πώς εγώ που σχεδιάζω τον αλγόριθμο θα λάβω την απόφαση για το ποιος θα ζήσει;» Ο ρατσιστής αλγόριθμος Κατά τον δρα Δασκαλάκη, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι σαν ένα μωρό. Το μωρό έρχεται στον κόσμο με γενετικά χαρακτηριστικά, αλλά εν πολλοίς είναι tabula rasa. Οι γονείς τού δίνουν δεδομένα και στόχους. Αν τα δεδομένα που λαμβάνει το μωρό περιέχουν ρατσιστικές απόψεις ή προκαταλήψεις ή θέσεις, αυτές τις θέσεις θα τις υιοθετήσει. Το ίδιο ισχύει και για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία μαθαίνει από την αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός chat bot (σ.σ. ρομπότ που κάνει διάλογο μέσω κειμένου ή ήχου). Μια ομάδα χρηστών του επιτέθηκε, παρέχοντάς του ρατσιστικό και συνωμοσιολογικό περιεχόμενο. «Μέσα σε 17 ώρες έγινε τρελός ρατσιστής και συνωμοσιολόγος» σημείωσε ο καθηγητής. Τίθενται, επίσης, ζητήματα αμεροληψίας, γιατί αν τα δεδομένα είναι ελλιπή, η τεχνητή νοημοσύνη θα υιοθετήσει στατιστικές που δεν είναι αντιπροσωπευτικές. Κι εδώ για παράδειγμα το ερώτημα είναι: έστω πως φτιάχνω τεχνολογία που αποφαίνεται αν κάποιος είναι άξιος λήψης δανείου, αλλά έχω ελλιπή στοιχεία για μια πληθυσμιακή ομάδα. Τι γίνεται τότε; «Πρέπει να προστατέψουμε την τεχνητή νοημοσύνη από το να κάνει τέτοια στατιστικά λάθη, αλλά το πρόβλημα είναι ότι η στατιστική είναι δύσκολη επιστήμη» σημείωσε. http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500190946

Διαστημική πλοήγηση μέσω ακτίνων Χ από τη NASA Ομάδα μηχανικών της NASA επέδειξε για πρώτη φορά πλήρως αυτόνομη πλοήγηση με ακτίνες Χ στο διάστημα- ένα επίτευγμα το οποίο, σύμφωνα με την υπηρεσία, θα μπορούσε να φέρει επανάσταση όσον αφορά στις δυνατότητες χειρισμού ρομποτικών διαστημοπλοίων σε μεγάλες αποστάσεις στο ηλιακό μας σύστημα- και πέρα από αυτό. Η επίδειξη, η οποία πραγματοποιήθηκε με ένα πείραμα με την ονομασία Station Explorer for X-ray Timing and Navigation Technology (SEXTANT) έδειξε πως pulsars της τάξης των μιλισεκόντ θα μπορούσαν να χρησιμοποηθούν για τον ακριβή εντοπισμό της θέσης ενός αντικειμένου που κινείται σε ταχύτητες χιλιάδων χιλιομέτρων ανά ώρα στο διάστημα- με έναν τρόπο που θυμίζει τον τρόπο λειτουργίας του GPS. «Η επίδειξη αυτή είναι σημαντικό επίτευγμα για τη μελλοντική εξερεύνηση του διαστήματος» είπε ο υπεύθυνος προγράμματος του SEXTANT, Τζέισον Μίτσελ. «Ως οι πρώτοι που επιδείξαμε πλήρη αυτόνομη πλοήγηση ακτίνων Χ σε πραγματικό χρόνο στο διάστημα, πλέον δείχνουμε τον δρόμο». Η τεχνολογία αυτή παρέχει μια νέα επιλογή για την πλοήγηση στο διάστημα, που θα μπορούσε να λειτουργεί συμπληρωματικά στις υπάρχουσες μεθόδους. Αν και θα χρειαστούν χρόνια για την «ωρίμανση» ενός συστήματος πλοήγησης ακτίνων Χ αρκετά πρακτικού για χρήση σε διαστημόπλοια που ταξιδεύουν στο βαθύ διάστημα, το γεγονός ότι μηχανικοί της NASA κατάφεραν να αποδείξουν πως λειτουργεί αποτελεί σίγουρα καλό οιωνό για τα μελλοντικά διαπλανητικά ταξίδια. Ένα τέτοιο σύστημα παρέχει έναν νέο τρόπο για να μπορούν τα διαστημόπλοια να βρίσκουν τη θέση τους όταν είναι μακριά από τα υπάρχοντα, με βάση τη Γη, δίκτυα πλοήγησης, καθώς τα pulsars είναι προσβάσιμα σχεδόν σε κάθε είδους πτήση- από τη χαμηλή τροχιά μέχρι το πολύ βαθύ διάστημα. Από τη στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι το σύστημα αυτό λειτουργεί, στόχος των μηχανικών είναι η βελτίωση των λογισμικών πτήσης και εδάφους για τη διεξαγωγή ενός δεύτερου πειράματος, αργότερα μέσα στο 2018. Ο τελικός στόχος, για την υλοποίηση του οποίου πιθανώς θα χρειαστούν χρόνια, είναι η ανάπτυξη αισθητήρων και άλλων εξαρτημάτων που θα καθιστούν διαθέσιμη την πλοήγηση με pulsar σε μελλοντικά διαστημόπλοια. Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της NASA, εάν μια αποστολή στον Δία ή τον Κρόνο διέθετε τέτοια συστήματα πλοήγησης, θα μπορούσε να υπολογίζει από μόνη της τη θέση της ακόμα και αν παρέμενε για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς επικοινωνία με τον πλανήτη μας. http://www.naftemporiki.gr/story/1312235/diastimiki-ploigisi-meso-aktinon-x-apo-ti-nasa Ο πρωτος πειραματικος διαστημικος σταθμός! Στις 16 Ιανουαρίου του 1969 στην τροχιά της Γης συνέβη σύνδεση δύο διαστημόπλοιων του «Soyuz-4» και του «Soyuz-5», η οποία αποτέλεσε το πρώτο πειραματικό διαστημικό σταθμό στον κόσμο, με τους κοσμοναύτες στο πλοίο. Αυτό το γεγονός ήταν ένα σημαντικό ορόσημο στην ανάπτυξη της ανθρωπότητας στον χώρο κοντά στη Γη, και έδωσε μια ώθηση στη δημιουργία μακροπρόθεσμα των τροχιακών σταθμών «Σαλιούτ», «Mir» και τελικα του ISS. Τα διαστημικά οχήματα Soyuz-4 και Soyuz-5 ξεκίνησαν από το κοσμοδρόμιο του Baikonur στις 14 και 15 Ιανουαρίου 1969. Ο Κοσμοναύτης Βλαντιμίρ Shatalov πιλοτικά από το "Soyuz-4" και επί του πλοίου "Soyuz-5" ήταν τρεις κοσμοναύτες οι Μπόρις Volyn, Alexey Eliseev και Eugene Khrunov. Η συνδεση των δύο πλοίων πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιανουαρίου. Κατά τη διάρκεια της σύνδεσης, το ενεργό πλοίο ήταν το Soyuz-4, του οποίου ο κόλπος ήταν εφοδιασμένος με πείρο. Ο σταθμός βάσης του Soyuz-5 ήταν εξοπλισμένος με κώνο παραλαβής. Σε απόσταση 100 μέτρων μεταξύ οχημάτων διενεργείται Αυτόματη σύγκλιση, αλλά το τελικό στάδιο προσδέσεως γίνεται απο τους κυβερνήτες Shatalov και Volynov. Σύμφωνα με το στόχο της αποστολής μετά την συνδεση δυο κοσμοναύτες έπρεπε να πάνε από το ένα διαστημικό σκάφος στο άλλο μέσω του ανοιχτου χώρου (η δυνατότητα να διακινούνται μέσω του σταθμού σύνδεσης δεν ειχε τότε αναπτυχθεί), και να επιστρέψουν στη Γη με το άλλο πλοίο. Στην 35η στροφή της Γης το πλήρωμα οι κοσμοναύτες του «Soyuz-5» Alexey Eliseev και Eugene Khrunov βγηκαν στο διάστημα και πηγαν στην τροχιακή ενότητα «Soyuz-4». Η διαδικασία πήρε 37 λεπτά. Η μετάβαση των κοσμοναυτών από ένα πλοίο στο άλλο μέσω ανοιχτού χώρου παρατηρήθηκε από χιλιάδες σοβιετικούς τηλεθεατές. Και όλοι οι θεατές μπορούσαν να παρακολουθήσουν πώς ο Κούρνοφ, αφήνοντας την καταπακτή, ξαφνικά πάγωσε και σταμάτησε να κινείται. Αποδείχθηκε ότι στον κοσμοναύτη δεν λειτουργούσε το συστημα εξαερισμού και το σύστημα ψύξης, και πήρε λίγα λεπτά για να το καταλάβουμε: ο λόγος ήταν μόνο ο διακόπτης. Ως αποτέλεσμα, η διαδικασία μεταφοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία. Οι κοσμοναύτες Yeliseyev και Khrunov μετακινηθηκαν με ασφάλεια επί του σκάφους «Σογιούζ-4», φέρνοντας στον Shatalov ... εφημερίδες. Μετά από τέσσερις και μισή ώρα μετά τη μετάβαση αποσυνδέθηκαν τα πλοία, και το «Soyuz-4» με πλήρωμα τρεις αστροναύτες ήδη (Shatalov, Eliseev και Khrunov) στις 17 Ιανουαρίου του 1969 πραγματοποίησε προσγείωση. Αλλά η προσγείωση του Soyuz-5 με τον Μπόρις Volynov έληξε σχεδόν με τραγωδία. Ο χώρος οργάνων διαχωρίζεται από το όχημα κατάβασης μόνο κατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα. Η κάθοδος πήγε στραβά σε μια βαλλιστική τροχιά με τεράστια υπερφορτώση. Ευτυχώς, το ατύχημα δεν συνέβη και, παρά την μη-τυπική εισοδο και την ανώμαλη προσγείωση ο Μπόρις Volynov λίγες ώρες μετά την προσγείωση συμμετείχε στην παραδοσιακή έκθεση της χώρας, και στη συνέχεια συνέχισε να χρησιμεύει ως κοσμοναύτης και πεταξε με την διαστημική πτήση «Soyuz -21 ". https://www.roscosmos.ru/24527/

Το πρώτο πλανητικό σύστημα που ανακαλύπτουν ερασιτέχνες αστρονόμοι. Χιλιάδες λάτρεις της επιστήμης από όλο τον κόσμο συμμετέχουν σε ένα μεγάλο διαδικτυακό πρότζεκτ που ονομάζεται «Citizen Science Alliance». Οι… πολίτες της επιστήμης είναι άνθρωποι που ασχολούνται ερασιτεχνικά με διάφορους κλάδους της επιστήμης. Μια από τις ομάδες που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο του πρότζεκτ είναι οι επονομαζόμενοι «Exoplanet Explorers». Τα μέλη αυτής της ομάδας όπως λέει και το όνομα τους ένωσαν τις δυνάμεις τους για να επεξεργαστούν δεδομένα της αποστολής Kepler. To διαστημικό τηλεσκόπιο της αποστολής ξεκίνησε το 2009 να εξερευνά μια περιοχή του γαλαξία μας στην οποία βρίσκονται περίπου 150 χιλιάδες άστρα. Από την επεξεργασία των δεδομένων που έχει συλλέξει μέχρι σήμερα το τηλεσκόπιο έχουν εντοπιστεί περίπου 4 χιλιάδες εξωπλανήτες και έχει υποδειχθεί η ύπαρξη άλλων περίπου δύο χιλιάδων που αναμένουν την επιβεβαίωση των αρχικών παρατηρήσεων για να μπουν και αυτοί στην λίστα. Πολλές ερευνητικές ομάδες συνεχίζουν να αναλύουν τα δεδομένα που έχει συλλέξει το Kepler και θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξουν πολλές ακόμη ανακαλύψεις εξωπλανητών από την συγκεκριμένη αποστολή. Οπως έγινε γνωστό οι Exoplanet Explorers εντόπισαν ένα νέο πλανητικό σύστημα αναλύοντας τα δεδομένα του Kepler. Οι ανακοινώσεις της ομάδας προκάλεσαν μεγάλο ενδιαφέρον όχι μόνο επειδή πρόκειται για ένα μεγάλο πλανητικό σύστημα αλλά επειδή για πρώτη φορά ερασιτέχνες αστρονόμοι κάνουν μια τέτοια ανακάλυψη. Ερασιτέχνες αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει στο παρελθόν μεμονωμένους πλανήτες αλλά όχι ένα ολόκληρο πλανητικό σύστημα. Το σύστημα αυτό ονομάζεται K2-138 και βρίσκεται σε απόσταση 620 ετών φωτός από εμάς. Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει μέχρι στιγμής πέντε πλανήτες και εκτιμούν ότι υπάρχει κατά πάσα πιθανότητα τουλάχιστον άλλος ένας. Οι τέσσερις πλανήτες φαίνεται ότι ανήκουν στην κατηγορία των Υπερ-Γαιών (πλανήτες με μέγεθος κοντινό με αυτό της Γης) και σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις είναι μεγαλύτεροι από την Γη και μικρότεροι από τον Ποσειδώνα. Δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί ποιοι από αυτούς είναι βραχώδεις και ποιοι πλανήτες αερίων. Φαίνεται επίσης ότι όλοι οι πλανήτες του συστήματος αρχικά σχηματίστηκαν σε σχετικά μακρινές αποστάσεις από το μητρικό τους άστρο αλλά προοδευτικά όλοι «μετακόμισαν» κοντά στο άστρο για αυτό και αναπτύσσονται σε αυτούς μεγάλες θερμοκρασίες. Υπολογίζεται ότι σε κάποιους από τους πλανήτες επικρατούν θερμοκρασίες πέριξ των 400 βαθμών Κελσίου και σε κάποιους αναπτύσσονται θερμοκρασίες πέριξ των 900 βαθμών Κελσίου. Η ανακάλυψη που θα δημοσιευθεί σε προσεχές τεύχος της επιθεώρησης «The Astronomical Journal». http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500190498

Εκτόξευση πειραματικού διαστημοπλοίου εξερεύνησης αστεροειδών από την Planetary Resources. Την επιτυχή εκτόξευση του Arkyd-6 – ενός πειραματικού διαστημοπλοίου/ CubeSat με σκοπό την εξερεύνηση αστεροειδών για τον εντοπισμό χρήσιμων πρώτων υλών- ανακοίνωσε στις 12 Ιανουαρίου η Planetary Resources. Το συγκεκριμένο σκάφος είναι ένας 6U CubeSat και ενσωματώνει τεχνολογίες για τον εντοπισμό υδάτινων πόρων στο διάστημα. Η ομάδα ελέγχου έχει αρχίσει ήδη να λαμβάνει τηλεμετρία από το σκάφος, και τα δεδομένα που θα προκύψουν από το Arkyd-6 θα είναι χρήσιμα στην ανάπτυξη του Arkyd-301, του επόμενου διαστημοπλοίου της Planetary Resources, που θα σηματοδοτήσει την έναρξη του προγράμματος αναζήτησης διαστημικών πόρων της εταιρείας. Κατά το στάδιο της ανάπτυξης και κατασκευής του Arkyd-6, οι μηχανικοί της εταιρείας τροποποίησαν εμπορικά διαθέσιμες τεχνολογίες και εξαρτήματα για χρήση στο διάστημα, αποσκοπώντας με αυτόν τον τρόπο στη μείωση του κόστους των αποστολών. Η διαδικασία αυτή, όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση της εταιρείας, επιτρέπει τον έλεγχο του κάθε σταδίου της ανάπτυξης και παραγωγής, με αποτέλεσμα ένα «αξιόπιστο και καινοτόμο προϊόν». «Η επιτυχία του Arkyd-6 θα επικυρώσει τις σχεδιαστικές και μηχανολογικές φιλοσοφίες που έχουμε αγκαλιάσει από την έναρξη αυτού του καινοτόμου προγράμματος» είπε ο Κρις Λιούικι, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. «Θα συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε αυτές τις μεθόδους κατά την ανάπτυξη του Arkyd-301 και παραπέρα, καθώς προχωρούμε στην Space Resource Exploration Mission». Από τα 17 στοιχεία που θα δοκιμαστούν κατά την πτήση του Arkyd-6, μία από τις πλέον κρίσιμες τεχνολογίες είναι το όργανο MWIR (mid-wave infrared). Η ομάδα των τεχνικών της αποστολής δούλεψε πάνω σε έναν διαθέσιμο στο εμπόριο αισθητήρα για τη συλλογή δεδομένων σε επίπεδο pixel και ενσωμάτωσε ειδικά οπτικά, δημιουργώντας το πρώτο εμπορικά διαθέσιμο όργανο τέτοιου τύπου για χρήση στο διάστημα. Βάσει των ευρημάτων από αυτή την πρώτη πτήση, η Planetary Resources θα αναπτύξει περαιτέρω αυτή την τεχνολογία αισθητήρων στον «πιο προηγμένο εξοπλισμό υδάτινων πόρων που υπάρχει», που θα ενσωματωθεί στο Arkyd-301. «Αν όλα τα πειραματικά συστήματα λειτουργήσουν επιτυχώς, η Planetary Resources σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον δορυφόρο Arkyd-6 για να τραβήξει εικόνες MWIR στόχων στην επιφάνεια της γης, περιλαμβανομένων γεωργικών εκτάσεων, περιοχών για εκμετάλλευση πόρων και υποδομών για εξόρυξη και ενέργεια. Επιπρόσθετα θα έχουμε την ευκαιρία για παρατήρηση του ουρανού από το σημείο παρατήρησής μας σε χαμηλή τροχιά. Τα μαθήματα που θα πάρουμε από τον Arkyd-6 θα βελτιώσουν την προσέγγιση της εταιρείας καθώς εξελίσσει την τεχνολογία που θα επιτρέψει την επιστημονική και οικονομική αξιολόγηση αστεροειδών» σημειώνει ο Κρις Βούρχις, επικεφαλής μηχανικός της Planetary Resources. Το Arkyd-6 θα δοκιμάσει και άλλες τεχνολογίες, όπως η παραγωγή ενέργειας, η αμφίδρομη επικοινωνία κ.α. Αν και το σκάφος είναι πλήρως αυτόνομο και ικανό να κάνει μόνο του όλα όσα πρέπει να κάνει, θα συνεχίσει να επικοινωνεί με την ομάδα ελέγχου σε κάθε κρίσιμο σημείο της αποστολής. http://www.naftemporiki.gr/story/1311823/ektokseusi-peiramatikou-diastimoploiou-eksereunisis-asteroeidon-apo-tinplanetary-resources

Ένας νέος κοσμικός επιταχυντής ανακαλύφθηκε από ερευνητική ομάδα του ΑΠΘ. Σε μία σημαντική επιστημονική ανακάλυψη προέβη η ερευνητική ομάδα του ΑΠΘ που ασχολείται με την αστροφυσική πλάσματος και υψηλών ενεργειών, αποτελούμενη από τον Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής Λουκά Βλάχο, τον ερευνητή Δρ Heinz Isliker και τον υποψήφιο διδάκτορα Θεόφιλο Πισόκα. Συγκεκριμένα, ανακάλυψε ότι η θέρμανση και η επιτάχυνση των σωματιδίων που συνήθως συνδέονται με εκρηκτικά φαινόμενα ή αστροφυσικές ροές σε διαστημικά αντικείμενα οφείλονται στην αλληλεπίδρασή τους με τα τυρβώδη μαγνητικά και ηλεκτρικά πεδία που προκαλούν τα εκρηκτικά φαινόμενα ή αστροφυσικές ροές μεγάλης κλίμακας. Το Σύμπαν είναι ένας πολύ αποτελεσματικός επιταχυντής φορτισμένων σωματιδίων. Τα περισσότερα εκρηκτικά φαινόμενα στο διάστημα (υπερκαινοφανείς, εκλάμψεις κ. ά.) είναι συγχρόνως και πολύ καλοί επιταχυντές σωματιδίων υψηλής ενέργειας. Τα φωτόνια υψηλής ενέργειας (ακτίνες Χ και γ), οι κοσμικές ακτίνες και μετρήσεις από δορυφόρους που διασχίζουν την Ηλιόσφαιρα είναι μερικές από τις παρατηρήσεις που μαρτυρούν την παρουσία των κοσμικών επιταχυντών. Ένας νέος μηχανισμός για την επιτάχυνση των σωματιδίων έχει προταθεί από την ομάδα του ΑΠΘ, που στηρίζεται στην απότομη απελευθέρωση μαγνητικής ενέργειας που συναντάται στο ασταθές ιονισμένο αέριο (πλάσμα) και δημιουργείται από τα εκρηκτικά φαινόμενα ή τις αστροφυσικές ροές στο διαστημικό πλάσμα. Ο νέος μηχανισμός συνδυάζει μαγνητικές διαταραχές μεγάλου πλάτους και ισχυρά ηλεκτρικά πεδία, συγκεντρωμένα σε μικρές δομές μέσα στο ιονισμένο αέριο. Οι μαγνητικές διαταραχές αλληλεπιδρούν με τα φορτισμένα σωματίδια και τα θερμαίνουν, ενώ με τα ισχυρά ηλεκτρικά πεδία επιταχύνουν τα ηλεκτρικά φορτία, συμβάλλοντας κυρίως στον σχηματισμό μιας ουράς υψηλής ενέργειας στην κατανομή της ενέργειας. Η συνέργεια της στοχαστικής και συστηματικής επιτάχυνσης που προκαλείται από το μείγμα των μαγνητικών διαταραχών και των ηλεκτρικών πεδίων τα επιταχύνει. Η τελική κατανομή ενέργειας των επιταχυνόμενων σωματιδίων μέσα στο περιβάλλον των τυρβωδών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων είναι σε συμφωνία με τις παρατηρήσεις. Ο Καθηγητής Λουκάς Βλάχος υποστήριξε ότι «τα τυρβώδη ισχυρά ηλεκτρομαγνητικά πεδία είναι μια πολύ κοινή κατάσταση στο διάστημα, που οδηγείται από αστροφυσικές εκρήξεις ή ροές και συνδυάζει δύο μηχανισμούς επιτάχυνσης φορτίων που προτάθηκαν αρχικά από τον διακεκριμένο Ιταλό Αστροφυσικό Enrico Fermi στις αρχές του 1950. Πιστεύουμε ότι η τύρβη είναι ένας νέος και πολύ αποτελεσματικός μηχανισμός επιτάχυνσης και θέρμανσης του διαστημικού ιονισμένου αερίου. Ένα ενδιαφέρον μέρος αυτής της μελέτης είναι ότι η συνέργεια της στοχαστικής και συστηματικής επιτάχυνσης στα τυρβώδη ηλεκτρομαγνητικά πεδία έχει πολλές ομοιότητες με τον πιο γνωστό κοσμικό επιταχυντή που είναι τα κρουστικά κύματα, δεδομένου ότι οι μαγνητικές διαταραχές μεγάλου πλάτους παγιδεύουν και εξαναγκάζουν ένα ποσοστό των σωματιδίων να επιστρέψει στα ισχυρά ηλεκτρικά πεδία, τα οποία κατανέμονται τυχαία μέσα στο ασταθές περιβάλλον της αστροφυσικής έκρηξης ή της ροής, με αποτέλεσμα να επιταχύνονται συστηματικά σε πολύ μεγάλες ενέργειες». Στην πρωτη φωτογραφία υπολείμματα από την έκρηξη υπερκαινοφανούς. Σύμφωνα με τους ερευνητές στο εξωτερικό του κέλυφος υπάρχει ένας γιγάντιος κοσμικός επιταχυντής φορτισμένων σωματιδίων. Ηλιακές εκλάμψεις, ένας κοσμικός επιταχυντής στη γειτονιά μας. Οι απότομες αστάθειες και εκρήξεις είναι πίσω από τον ισχυρό κοσμικό επιταχυντή στον Ήλιο.(Φωτ.2) H δημιουργία ισχυρών τοπικών ηλεκτρικών πεδίων μέσα σε τυρβώδες πλάσμα επιταχύνει τα φορτία που κινούνται μέσα στο τυρβώδες περιβάλλον.(Φωτ.3) Η κινητική ενέργεια ηλεκτρονίων ως συνάρτηση του χρόνου μέσα σε ισχυρό τυρβώδες πλάσμα. Η στοχαστική ενεργοποίηση αναμειγνύεται με το συστηματικό ενεργειακό κέρδος από τα ισχυρά ηλεκτρικά πεδία και επιταχύνει τα φορτία.(Φωτ.4) http://physicsgg.me/2018/01/16/%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%bd%ce%ad%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%cf%87%cf%85%ce%bd%cf%84%ce%ae%cf%82-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%ba%ce%b1/

Ομιλία με θέμα «Κβαντικός υπολογισμός και κβαντικοί υπολογιστές» Το Cafe Scientifique υποδέχεται τη νέα χρονιά με μια ακόμα ομιλία για καινοτόμες τεχνολογίες! Η εκδήλωση, η οποία είναι ανοικτή για το κοινό, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 23 Ιανουαρίου στις 19:00 μ.μ., με ομιλητή τον Θεόδωρο Ανδρόνικο, Επίκουρο Καθηγητή στο Τμήμα Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου. Ο κ. Ανδρόνικος θα μιλήσει για την προοπτική των κβαντικών υπολογιστών και τη διαφαινόμενη υπεροχή τους έναντι των κλασικών υπολογιστών στην επίλυση ορισμένων σημαντικών προβλημάτων, τον κβαντικό υπολογισμό, τις στοιχειώδεις αρχές της κβαντομηχανικής που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή και τη λειτουργία ενός φυσικού κβαντικού συστήματος, το φορμαλισμό του Dirac, τη βασική μονάδα κβαντικής πληροφορίας qubit τους γνωστούς κβαντικούς αλγόριθμους των Deutsch–Jozsa, Simon, Shor και Grover. Επίσης, θα η συζήτηση θα επικεντρωθεί και στις οι ενδεχόμενες συνέπειες από τον αλγόριθμο του Shor σε θέματα ασφάλειας, ιδιωτικότητας και συναλλαγών στο διαδίκτυο και η αξία της κρυπτογραφίας στην κβαντική εποχή (post-quantum cryptography). Ο Θεόδωρος Ανδρόνικος είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έλαβε Δίπλωμα Ηλεκτρολόγου Μηχανικού και Μηχανικού Υπολογιστών και στη συνέχεια Διδακτορικό Δίπλωμα Πληροφορικής από τη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Είναι επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας για Κβαντικό και Μη Συμβατικό Υπολογισμό (QUIT - Quantum and UnconventIonal CompuTing), καθώς και μέλος του Εργαστηρίου Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας (Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας - BiHELab) του Τμήματος Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου. Τα τελευταία χρόνια τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν σε θέματα κβαντικού και γενικότερα μη συμβατικού υπολογισμού. Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο κελάρι του Athenaeum (Αδριανού 3, Θησείο, 210 3210239). Η είσοδος στις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη, αλλά υπάρχει μια ελάχιστη κατανάλωση 3 ευρώ. Για να εξασφαλιστεί η βέλτιστη συμμετοχή τηρείται σειρά προτεραιότητας (χωρητικότητα: περίπου 80 άτομα). http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1500190443

Οι σημαντικότερες διαστημικές αποστολές και εκτοξεύσεις του 2018. Το 2018 θα είναι ένα ακόμη έτος που δεν θα «πλήξουμε», όσον αφορά τις εξελίξεις στο διάστημα. Ουκ ολίγες εκτοξεύσεις και διαστημικές αποστολές αναμένεται να ελκύσουν το ενδιαφέρον των ειδικών και μη. Οι κυριότερες αποστολές θα έχουν ως προορισμό προορισμό τη Σελήνη, τον Ήλιο, τον Άρη, τον Ερμή και δύο αστεροειδείς. Ο Νο 1 πύραυλος βαρέων βαρών Η αρχή θα γίνει στο τέλος Ιανουαρίου με την παρθενική εκτόξευση του πιο ισχυρού πυραύλου στον κόσμο, του Falcon Heavy (Βαρύ Γεράκι), της ιδιωτικής αμερικανικής αεροδιαστημικής εταιρείας Space X. Ο πύραυλος, που στην ουσία είναι τρεις μικρότεροι πύραυλοι Falcon 9 στη «συσκευασία» του ενός, μπορεί να ανυψώσει υπερδιπλάσιο φορτίο σε σχέση με τον έως τώρα μεγαλύτερο πύραυλο, τον Delta IV Heavy, και μάλιστα στο ένα τρίτο του κόστους. Στην πρώτη αυτή πτήση από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα ο ιδιοκτήτης της Space Χ Έλον Μασκ σχεδιάζει να διαφημίσει την άλλη εταιρεία του παραγωγής ηλεκτροκίνητων οχημάτων Tesla, το τελευταίο μοντέλο της οποίας, ένα σπορ Tesla Roadster, θα βρίσκεται μέσα στον πύραυλο. Τελικά, αν όλα πάνε καλά, ο Falcon Heavy θα χρησιμοποιηθεί μελλοντικά για τη μεταφορά φορτίων και ανθρώπων μεταξύ Γης και ‘Αρη. Οι πρώτες επανδρωμένες ιδιωτικές πτήσεις των ΗΠΑ στον ISS Οι ΗΠΑ πιθανότατα θα ξαναρχίσουν φέτος τις επανδρωμένες πτήσεις στο διάστημα, κάτι που έχουν να κάνουν από αμερικανικό έδαφος από το 2011. Έκτοτε όλα τα ταξίδια των αμερικανών αστροναυτών στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) έχουν γίνει με ρωσικούς πυραύλους «Σογιούζ» από το Καζακστάν. Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) -με παρότρυνση και από τον πρόεδρο Τραμπ- σκοπεύει φέτος να στείλει αστροναύτες στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με αφετηρία τις ΗΠΑ και με τη βοήθεια των ιδιωτικών εταιρειών Boeing και Space X. Τον Αύγουστο η Space Χ προγραμματίζει να χρησιμοποιήσει τον πύραυλο Falcon 9 για να κάνει μια δοκιμαστική μη επανδρωμένη πτήση του νέου διαστημικού σκάφους Crew Dragon, ενώ το Δεκέμβριο θα ακολουθήσει η πρώτη δοκιμαστική επανδρωμένη αποστολή στον ISS. Από την πλευρά της, η Boeing προγραμματίζει τον Αύγουστο να χρησιμοποιήσει τον πύραυλο Atlas V της United Launch Alliance για να κάνει μια δοκιμαστική μη επανδρωμένη πτήση του νέου σκάφους Starliner, ενώ η πρώτη δοκιμαστική επανδρωμένη πτήση θα ακολουθήσει το Νοέμβριο. Δεν αποκλείεται πάντως να χρειασθούν περισσότερες δοκιμές και οι επανδρωμένες πτήσεις ίσως και των δύο εταιρειών στον ISS να μετατεθούν για το 2019. Σελήνη Δεν αποκλείεται οι πρώτοι τουρίστες να επισκεφθούν φέτος το φεγγάρι. Αν και η NASA δεν θα κάνει κάποια ρομποτική ή επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη, η Space X (ξανά αυτή!) σχεδιάζει να στείλει ένα ζευγάρι τουριστών γύρω από το δορυφόρο της Γης μέσα στη διαστημική κάψουλα Dragon 2, η οποία θα ανυψωθεί με το νέο πύραυλο βαρέων βαρών Falcon Heavy. Κανείς άνθρωπος δεν έχει κάνει κάτι τέτοιο από το 1972, όταν έγινε η τελευταία προσελήνωση από την αποστολή «Απόλλων 17». Όλες οι μεγάλες ασιατικές διαστημικές δυνάμεις (Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία) έχουν τα δικά τους σχέδια το 2018. Η Κίνα έχει στα σκαριά δύο διαδοχικές σεληνιακές αποστολές μετά την πρώτη προσελήνωση μιας κινεζικής κάψουλας (Chang’e 3) και ενός ρόβερ το 2013. Έως το τέλος του έτους θα σταλεί στο φεγγάρι το Chang’e 4, πάλι μαζί με ένα ρόβερ. Στη συνέχεια η Κίνα θα επιχειρήσει την πρώτη -μετά το 1976- αποστολή λήψης δείγματος από την επιφάνεια της Σελήνης και επιστροφής του στη Γη. Η αποστολή του σκάφους συλλογής δειγμάτων Chang’e 5 θα γίνει με τον πύραυλο Long March στο τέλος του έτους, αλλιώς θα μετατεθεί για το 2019. Πρόσθετο ενδιαφέρον προκαλεί ότι το σκάφος θα προσεληνωθεί στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, για την οποία οι επιστήμονες δεν ξέρουν πολλά πράγματα. Στο φεγγάρι θα πάει και η Ινδία τον Μάρτιο, με την εκτόξευση της αποστολής Chandrayaan 2, που περιλαμβάνει ένα σκάφος σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, μια κάψουλα προσελήνωσης και ένα ρόβερ, το οποίο θα μελετήσει τη σεληνιακή επιφάνεια. Θα είναι η πρώτη φορά που η Ινδία θα επιχειρήσει να προσεληνώσει ένα σκάφος και να κινήσει ένα ρόβερ πάνω στο φεγγάρι. Η χώρα διαθέτει ήδη ένα δορυφόρο (Mars Orbiter Mission-MOM) σε τροχιά γύρω από τον ‘Αρη. Η Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA) έχει προγραμματίσει την εκτόξευση αρκετών δορυφόρων παρατήρησης της Γης, μια αποστολή ανεφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, ενώ συμμετέχει και στην αποστολή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) στον Ερμή. Ερμής Αυτή θα είναι και η σημαντικότερη φετινή ευρωπαϊκή αποστολή. Πριν το τέλος του 2018, πιθανώς τον Οκτώβριο, η ESA σχεδιάζει να εκτοξεύσει την αποστολή BepiColombo με προορισμό τον κοντινότερο πλανήτη στον Ήλιο, τον Ερμή. Το σκάφος αναμένεται να φθάσει εκεί το 2025. Δύο διαστημοσυσκευές, το ευρωπαϊκό Mercury Planet Orbiter και το ιαπωνικό Mercury Magnetospheric Orbiter, μετά από το επταετές ταξίδι με το μητρικό σκάφος Mercury Transfer Module (MTM), θα τεθούν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη για να μελετήσουν τη γεωλογία του, την εσωτερική δομή και σύνθεσή του, το μαγνητικό πεδίο του κ.α. Αστεροειδείς Tόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ιαπωνία έχουν σχεδιάσει φέτος αποστολές σε αστεροειδείς. Το σκάφος OSIRIS-REx της NASA, που είχε εκτοξευθεί το 2016, αναμένεται να φθάσει τον Αύγουστο στον αστεροειδή Μπενού και να τεθεί σε τροχιά γύρω του επί δύο χρόνια, με στόχο να πάρει ένα δείγμα από αυτόν το 2020 και το φέρει πίσω στη Γη το 2023. Αν όλα πάνε καλά, θα είναι η πρώτη αμερικανική αποστολή συλλογής δείγματος από αστεροειδή. Ο Μπενού εκτιμάται ότι έχει μία πιθανότητα στις 2.500 να πέσει στον πλανήτη μας στο τέλος του 22ου αιώνα.Το σκάφος Hayabusa 2 της JAXA, το οποίο είχε εκτοξευθεί το 2014, θα έχει τον Ιούνιο ραντεβού με ένα άλλο αστεροειδή, τον Ριούγκου. Είχε προηγηθεί η αποστολή Hayabusa 1, που είχε φέρει στη Γη το 2010 τα πρώτα δείγματα αστεροειδούς. Αυτή τη φορά οι Ιάπωνες θα στείλουν πάνω στον αστεροειδή μια μικρή στατική διαστημοσυσκευή και τρία μίνι-ρόβερ για να τον μελετήσουν λεπτομερώς επί τουλάχιστον ένα έτος, προτού επιστρέψουν τα δείγματα στη Γη το 2020. Άρης Ο Άρης ασφαλώς δεν θα μπορούσε να μείνει παραπονεμένος. Τον Μάιο η NASA θα εκτοξεύσει το σκάφος InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations Geodesy and Heat Transport), που αναμένεται να κατέβει στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη το Νοέμβριο. Αν και στατικό, με τα εξελιγμένα επιστημονικά όργανά του θα μελετήσει το εσωτερικό του γειτονικού πλανήτη, τους αρειανούς σεισμούς και γενικότερα τη γεωλογική εξέλιξή του. Ήλιος Η σημαντικότερη ίσως αποστολή το 2018 θα είναι η εκτόξευση από τη NASA τον Ιούλιο της αποστολής Parker Solar Probe με προορισμό τον Ήλιο. Το σκάφος θα πλησιάσει το καυτό άστρο μας περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο έως τώρα, ολοκληρώνοντας 24 κοντινές προσεγγίσεις σε διάστημα επτά ετών. Θα φθάσει σε απόσταση έως 6,2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από την «κολασμένη» επιφάνεια του Ήλιου, ώστε να μελετήσει εκ του σύνεγγυς τα ηλιακά ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, το ηλιακό στέμμα, τον ηλιακό άνεμο κ.α. Δορυφόροι-κυνηγοί εξωπλανητών Το 2017 ανακαλύφθηκαν πολλοί νέοι εξωπλανήτες και το 2018 είναι σίγουρο ότι θα γίνει το ίδιο. Τον Μάρτιο η NASA θα εκτοξεύσει το δορυφόρο TESS (The Transiting Exoplanet Survey), το νέο «κυνηγό» εξωπλανητών της, που επί δύο τουλάχιστον χρόνια θα παρακολουθεί 200.000 άστρα σε απόσταση έως λίγων εκατοντάδων ετών φωτός για τυχόν ίχνη πλανητών γύρω τους. Επίσης το ευρωπαϊκό δορυφορικό τηλεσκόπιο CHEOPS (Characterizing Exoplanet Satellite) της ESA αναμένεται να εκτοξευθεί το 2018 και θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη με στόχο την αναζήτηση εξωπλανητών. Ιδιώτες στο φεγγάρι Εξάλλου, στις 31 Μαρτίου λήγει η προθεσμία του διαγωνισμού Google Lunar X με την υποστήριξη της Google, που έχει θέσει ως στόχο στις ιδιωτικές εταιρείες -και όχι σε κρατικές διαστημικές υπηρεσίες- να φθάσουν στο φεγγάρι. Η πρώτη ιδιωτική εταιρεία που θα προσεληνώσει ένα σκάφος μαζί με ρόβερ (το οποίο θα πρέπει να κινηθεί για τουλάχιστον 500 μέτρα και να στείλει πίσω στη Γη φωτογραφίες και βίντεο υψηλής ανάλυσης) θα πάρει το βραβείο των 20 εκατομμυρίων δολαρίων. Στην «κούρσα» έχουν μείνει πέντε εταιρείες: η αμερικανική Moon Express, η ινδική Team Indus΅, η ιαπωνική Hakuto, μία ισραηλινή και μία διεθνής. https://physicsgg.me/2018/01/13/%ce%bf%ce%b9-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b5%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bc%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%83%cf%84/ ΠτΔ: Υποδέχτηκε τον ομογενή κοσμοναύτη Θεόδωρο Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, υποδέχτηκε τον ομογενή κοσμοναύτη Θεόδωρο Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλο, στο Προεδρικό Μέγαρο, λέγοντας «η Ελλάδα είναι παντού στον κόσμο και να που, μαζί με σας, η Ελλάδα είναι και στο διάστημα». Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «εμείς, οι Έλληνες, είμαστε υπερήφανοι για σας. Γιατί, βεβαίως, είστε Ρώσος πολίτης, αλλά οι ελληνικές σας ρίζες, που και εσείς τις αισθάνεσθε, είναι κάτι το οποίο μας οδηγεί στο να σας θεωρούμε ένα κομμάτι της Ελλάδας, με δεδομένο, επίσης, το γεγονός ότι μεγάλο τμήμα της οικογένειάς σας ζει μόνιμα στην Ελλάδα. Τιμάτε τη Ρωσία, αλλά τιμάτε και την Ελλάδα». Παράλληλα, ο κ. Παυλόπουλος υπενθύμισε ότι ο Θεόδωρος Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος βρίσκεται στην κορυφή των κοσμοναυτών σε ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο στη Ρωσία, γιατί έχει επιτύχει πράγματα που κανένας άλλος κοσμοναύτης δεν έχει επιτύχει. «Και μόνον οι πέντε έξοδοι στο διάστημα μέχρι σήμερα, ο συνολικός χρόνος παραμονής στο διάστημα, καθώς και τα αποτελέσματα για την έρευνα του διαστήματος σας οδηγούν σ' αυτήν την κορυφή» σημείωσε. Επίσης, εξήρε το γεγονός ότι ο ομογενής κοσμοναύτης επέλεξε το προσωνύμιο «OΛΥΜΠΟΣ» όταν ξεκίνησε ως διοικητής του πρώτου Σογιούζ και εν συνεχεία έδωσε το όνομα «ΑΡΓΩ» στο τελευταίο διαστημόπλοιο με το οποίο ταξίδεψε στο διάστημα. «Θυμίζει την Ελλάδα, κυρίως όμως η "ΑΡΓΩ" θυμίζει τις ποντιακές σας ρίζες, τον Πόντο με όλη την ιστορία του, με όλα τα βάσανα, με όλες τις τραγωδίες που πέρασε, που μας δείχνει όμως πραγματικά ως πού φθάνει η Ελλάδα, τι είναι η Ελλάδα και τι είναι εκείνο που πρέπει να υπερασπισθούμε μαζί σας» τόνισε. Από την πλευρά του, ο κ. Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος, αφού ευχαρίστησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τη θερμή υποδοχή, επισήμανε ότι πάντα έρχεται στην Ελλάδα με ανοιχτή την καρδιά και πρόσθεσε: «Με τον Κωστή Στεφανόπουλο ήταν η πρώτη φορά. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πάντοτε θεωρούσα και θεωρώ την Ελλάδα ως δεύτερη πατρίδα μου. Από αυτήν την άποψη είμαι πολύ ευτυχισμένος και πλούσιος άνθρωπος. Έχω έτσι έναν τεράστιο αριθμό φίλων και συγγενών, οικείων, αγαπημένων σε διάφορα σημεία του πλανήτη μας». Ακόμη, προσέφερε στον κ. Παυλόπουλο ένα αναμνηστικό μετάλλιο, που χαρίζεται στα μέλη της ομάδας που ετοιμάζουν την αποστολή και το διαστημόπλοιο Σογιούζ, με το οποίο πέταξε, υπογραμμίζοντας: «Στο πρόσωπό σας, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να χαρίσω αυτό το μετάλλιο σε όλον τον ελληνικό λαό και σε εκείνους τους Έλληνες, ειδικά, οι οποίοι με υποστήριζαν πνευματικά και ψυχικά σε αυτό το ταξίδι. Φυσικά, οι Έλληνες που κατάγονται από την πρώην Σοβιετική Ένωση και Έλληνες από ολόκληρη την Ελλάδα και τον κόσμο που αισθανόμουν την αγάπη τους και την προσοχή τους όλο αυτό το διάστημα που ήμουν εκεί. Γι' αυτό κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να σας χαρίσω αυτό το μετάλλιο, που χαρίζεται στους συμμετέχοντες στην προετοιμασία και την κατασκευή του συγκεκριμένου διαστημοπλοίου και της αποστολής. Το μετάλλιο αυτό είναι το μετάλλιο της "ΑΡΓΩ"». http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/660367_ptd-ypodehtike-ton-omogeni-kosmonayti-theodoros-gioyrtsihin Στην Σίνδο από το διάστημα για να δει την 80χρονη μητέρα του ο Πόντιος κοσμοναύτης ο Θ. Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος «Μάνα είναι μόνο μία» ή, όπως λένε οι Πόντιοι, «η μάνα εν κρύο νερόν και σο ποτήρ' κε μπαίν». Έτσι, ο Ρώσος κοσμοναύτης ποντιακής καταγωγής, Θεόδωρος (Φιοντόρ) Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος, ο οποίος ολοκλήρωσε πριν από λίγους μήνες την πέμπτη αποστολή του στο διάστημα, ταξίδεψε από τη Μόσχα στη Σίνδο Θεσσαλονίκης για να γιορτάσει μαζί με τη μητέρα του τα 80α γενέθλια της. «Έγινα 80 ετών και ήρθε ο γιος μου από τη Ρωσία για να με δει και να γιορτάσουμε μαζί εδώ στη Σίνδο» είπε η 80χρονη Ελένη-Μικρούλα προσθέτοντας πως κάθε φορά που εκείνος φεύγει γι' αποστολή στο διάστημα, την κυριεύει ο φόβος και παρακαλεί τον Θεό να επιστρέψει γερός κοντά της. Ωστόσο, «ακόμα και από το διάστημα μου τηλεφωνεί συνεχώς, έχουμε συχνή επικοινωνία, τον ακούω πεντακάθαρα και αυτό με καθησυχάζει λίγο» λέει. «Την ημέρα των γενεθλίων μου καθίσαμε φάγαμε όλοι μαζί, γελάσαμε, μαζί με τον Θόδωρο, ήταν κοντά μου και όλα τα εγγόνια μου. Χάρηκα πάρα πολύ» είπε συγκινημένη η κ. Ελένη, η οποία ενημέρωσε ότι ο κοσμοναύτης έφτασε στη Θεσσαλονίκη στις 3 Ιανουαρίου κι έχει ήδη επιστρέψει στη Μόσχα. H 80χρονη μητέρα του Φιοντόρ Γιουρτσίχιν μίλησε για τα παιδικά χρόνια του έμπειρου κοσμοναύτη: «Τι να σας πω; Ο γιος μου, όσο απίστευτο και αν ακούγεται, από 5 ετών έλεγε ότι ήθελε να γίνει αστροναύτης. Όλη του τη ζωή αυτό έλεγε κι όταν σκοτώθηκε ο Γιούρι Γκαγκάριν, είπε ότι θα γίνει σαν κι εκείνον. Τελικά τα κατάφερε». Υπενθυμίζεται ότι τον ομογενή κοσμοναύτη υποδέχθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος. Ο κ. Γιουρτσιχίν-Γραμματικόπουλος, μάλιστα αφού ευχαρίστησε τον Πρόεδρο για τη θερμή υποδοχή, είχε δηλώσει: «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πάντοτε θεωρούσα και θεωρώ την Ελλάδα ως δεύτερη πατρίδα μου. Από αυτήν την άποψη είμαι πολύ ευτυχισμένος και πλούσιος άνθρωπος. Έχω έτσι έναν τεράστιο αριθμό φίλων και συγγενών, οικείων, αγαπημένων σε διάφορα σημεία του πλανήτη μας». Ο Θεόδωρος Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος της ρωσικής υπηρεσίας Roscosmos συμπλήρωσε πλέον 673 μέρες στο διάστημα και είναι έβδομος στην παγκόσμια κατάταξη των αστροναυτών όλων των εποχών. Έχει τιμηθεί με την ανώτατη διάκριση του «Ήρωα» της Ρωσικής Ομοσπονδίας και με το παράσημο του Τάγματος του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας. http://www.pronews.gr/epistimes/diastima/662380_stin-sindo-apo-diastima-gia-na-dei-tin-80hroni-mitera-toy-o-pontios

«Υπατία»: Μια εξωγήινη πέτρα παλαιότερη κι από τον Ήλιο. Είναι μια φαινομενικά ασήμαντη πετρούλα, ένα βότσαλο που το μήκος του δεν ξεπερνά τα 3,5 εκατοστά και το βάρος του τα 30 γραμμάρια. Βαφτίσθηκε από τους επιστήμονες «Υπατία» και δεν μοιάζει με καμιά άλλη πέτρα ή μετεωρίτη που έχει πέσει στη Γη. Κάποιοι θεωρούν ότι είναι παλαιότερη ακόμη και από τον Ήλιο… Βαφτίσθηκε από τους επιστήμονες «Υπατία», παίρνοντας το όνομα της διάσημης νεοπλατωνικής φιλοσόφου της Αλεξάνδρειας, η οποία υπήρξε η πρώτη γνωστή γυναίκα μαθηματικός και αστρονόμος της Δύσης, αλλά η σχέση της με τη Γη σταματά σε αυτό. Η εν λόγω πέτρα που είχε βρεθεί στη νοτιοδυτική Αίγυπτο το 1996 και έκτοτε μελετάται, είναι όχι απλώς εξωγήινη, αλλά μια μοναδική περίπτωση. Το 2013 οι επιστήμονες είχαν συμπεράνει ότι η «Υπατία» έχει εξωγήινη προέλευση και το 2015 ότι δεν εμφανίζει ομοιότητες με οτιδήποτε άλλο στον πλανήτη μας, είτε γηγενή πέτρα είτε μετεωρίτη εξ ουρανού. Κατά πάσα πιθανότητα υπήρξε μέρος ενός τελείως ασυνήθιστου διαστημικού βράχου διαμέτρου μερικών μέτρων, που όταν έπεσε στη Γη, έγινε κομμάτια και έχει βρεθεί μόνο η «Υπατία». Μια νέα επιστημονική μελέτη κατέληξε τώρα στην ακόμη πιο εντυπωσιακή εκτίμηση ότι η «Υπατία» -ή τουλάχιστον κάποια μέρη της- πιθανότατα είχαν σχηματισθεί προτού καν δημιουργηθεί το ηλιακό μας σύστημα πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια. Με άλλα λόγια, η «Υπατία» μπορεί να έχει ηλικία που ξεπερνά ακόμη και αυτή του Ήλιου μας, ενώ η προέλευσή της είναι άγνωστη, από πόσο μακριά δηλαδή στο διάστημα, πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, ξεκίνησε για να καταλήξει στη Γη. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή γεωλογίας Γιαν Κράμερς του Πανεπιστημίου του Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωχημείας και κοσμοχημείας «Geochimica et Cosmochimica Acta», δήλωσαν ότι οι έως τώρα αναλύσεις επιβεβαιώνουν πως η «Υπατία» δεν μοιάζει με τους άλλους γνωστούς μετεωρίτες που έχουν πέσει στον πλανήτη μας. Οι αναλογίες των χημικών στοιχείων που περιέχει, διαφέρουν από εκείνες που έχουν παρατηρηθεί σε πετρώματα στο ηλιακό σύστημά μας. Επιπλέον, ορισμένα «εξωτικά» επιμέρους υλικά που περιέχει και τα οποία δεν υπάρχουν στη Γη, φαίνεται να έχουν σχηματισθεί σε μια προ-ηλιακή εποχή, σε περιβάλλον με πολύ κρύες θερμοκρασίες (τουλάχιστον μείον 196 βαθμούς Κελσίου). Μεταξύ άλλων, η «Υπατία» περιέχει ασυνήθιστο αλουμίνιο σε καθαρά μεταλλική μορφή, εξίσου ασυνήθιστα φωσφίδια, κόκκους αποτελούμενους από νικέλιο, φώσφορο και ελάχιστο σίδηρο (σε μια αναλογία που δεν υπάρχει στη Γη ή σε γνωστούς μετεωρίτες), ασυνήθιστη αναλογία άνθρακα προς πυρίτιο, υπερβολικά μεγάλη ποσότητα πολυαρωματικών υδρογονανθράκων κ.α. Όλα αυτά μαζί συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω πετρούλα προέρχεται από υλικά που υπήρχαν στο διαστρικό χώρο, προτού καν σχηματισθούν ο Ήλιος και η Γη. Σύμφωνα με την κυρίαρχη επιστημονική θεωρία, το ηλιακό μας σύστημα και οι πλανήτες του δημιουργήθηκαν από ένα τεράστιο αρχαίο νέφος διαστρικής σκόνης, γνωστό και ως ηλιακό νεφέλωμα. Η «Υπατία» μπορεί να αποτελείται από αρχέγονα υλικά αυτού του νεφελώματος που «γέννησε» τον Ήλιο ή να προέρχεται από ακόμη πιο μακριά. Η εξωτική πέτρα περιέχει μικροσκοπικά διαμαντάκια με διάμετρο 50 νανόμετρα (δισεκατομμυριοστά του μέτρου) έως δύο μικρόμετρα (εκατομμυριοστά του μέτρου). Τα διαμαντάκια αυτά πιθανότατα δημιουργήθηκαν από το σοκ που υπέστη η «μητρική» διαστημική πέτρα, όταν εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα. Η «Υπατία» δεν έχει καν επίσημα ταξινομηθεί ως μετεωρίτης επειδή, παρόλο που χωρίς αμφιβολία προήλθε από το διάστημα, μόνο τέσσερα γραμμάρια από το αρχικό βάρος της έχουν απομείνει ακέραια, καθώς η υπόλοιπη πέτρα κόπηκε σε κομμάτια, που μοιράσθηκαν σε διάφορα επιστημονικά εργαστήρια ανά τον κόσμο για να μελετηθούν. Η Εταιρεία Μετεωριτών απαιτεί τουλάχιστον το 20% της αρχικής μάζας ενός διαστημικού βράχου να παραμένει ατόφια, προκειμένου να ταξινομηθεί επίσημα ως μετεωρίτης. https://physicsgg.me/2018/01/14/%cf%85%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%af%ce%b1-%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%be%cf%89%ce%b3%ce%ae%ce%b9%ce%bd%ce%b7-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%b1-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b1%ce%b9%cf%8c%cf%84%ce%b5/

LIGO: Κραυγές και ψίθυροι από το Σύμπαν. Πόσο χρόνο χρειάζεται να πεις «ουπς»; Προφανώς όχι παραπάνω από ένα κλάσμα του δευτερολέπτου. Κάπως έτσι όμως, αρχίζοντας την κουβέντα με αυτό το «ουπς», προσπαθεί κάθε φορά ο κύριος Βάις, για όσους δεν ξέρουν πολλά, να δώσει μια αμυδρή ιδέα για το πόση μπορεί να ήταν η διάρκεια του σήματος που καταγράφηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2015 στις εγκαταστάσεις των δύο LIGO, προκαλώντας τεράστια αίσθηση στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Και αναγκάζοντας ουσιαστικά, μόλις δύο χρόνια μετά, την πολύ συντηρητική σουηδική Ακαδημία να δώσει, γι' αυτό το σήμα με διάρκεια μερικών δεκάτων του δευτερολέπτου, το Νομπέλ της Φυσικής στους τρεις πιο βασικούς αρχιτέκτονες της όλης προσπάθειας. Το μισό στον Ράινερ Βάις για την όλη κατασκευή, και από ένα τέταρτο στους Μπάρι Μπαρίς για τον συντονισμό του όλου σχεδίου και στον Κιπ Θορν για τη θεωρητική θεμελίωση. Χρειάστηκε να περάσουν τρία μόλις λεπτά πριν το σήμα αυτό τραβήξει την προσοχή της βάρδιας, στις 4 το πρωί, αλλά και πολλές εβδομάδες ακόμη, έως την οριστική αναγγελία τον επόμενο Φεβρουάριο. Για να πιστέψουν (και να ελέγξουν ότι δεν ήταν κάποιος χάκερ που τους έκανε πλάκα!) αυτό που είδαν πρώτοι οι περίπου χίλιοι ερευνητές και τεχνικοί στις εγκαταστάσεις των δύο Παρατηρητηρίων για τα Κύματα Βαρύτητας, δηλαδή στα LIGO του Hanford στην Ουάσιγκτον και του Livingstone στη Λουιζιάνα. Οτι δηλαδή είχαν πραγματικά στα χέρια τους την απευθείας απόδειξη γι' αυτό που επί εκατό χρόνια ακριβώς ακόμη και ο ίδιος ο Αϊνστάιν είχε αμφιβολίες ότι μπορεί να υπήρχε. Το αποτύπωμα από ένα κύμα βαρύτητας. Αυτό της 24ης Σεπτεμβρίου είχε δημιουργηθεί πριν από 1 δισεκατομμύριο 300 χιλιάδες χρόνια, σε κάποιο μακρινό για εμάς σημείο του Σύμπαντος, χάρη σε ένα γεγονός γιγαντιαίων διαστάσεων, για τα γήινα μέτρα, και έφθασε στη Γη το 2015! Δύο μαύρες οπές, με τεράστιες μάζες, η μία όσο 36 δικοί μας Ηλιοι μαζί και η άλλη όσο 29 Ηλιοι μαζί, φθάνουν, μετά από έναν ιλιγγιώδη «κυκλικό χορό», 250 περιστροφών το δευτερόλεπτο, ένα pas des deux γιγάντων δηλαδή, να αποτελέσουν ένα σώμα με μάζα όσο 62 Ηλιοι. Και αυτό το έλλειμμα (αφού 36+29=65) το ίσο με τη μάζα 3 Ηλίων, να αντιστοιχεί σε μια «εξαΰλωση» όπως πολύ πρόχειρα θα λέγαμε, που δίνει μια αντίστοιχα τεράστια ποσότητα ενέργειας. Αυτή, γενικά, η μετατροπή της μάζας σε ενέργεια σε διάφορα φαινόμενα ήταν προβλεπόμενη από το 1915, με τη Θεωρία του Αϊνστάιν. Αλλά για το ότι μπορούσαν να παραχθούν από μια τέτοια μετατροπή βαρυτικά κύματα και μάλιστα ανιχνεύσιμα από συσκευές εδώ στη Γη αμφέβαλλε και ο ίδιος ο Αϊνστάιν. «Και αν υπάρχουν, πώς είναι;» Αυτή η φράση ανήκει στον Ενρίκο Φέρμι και ειπώθηκε όταν θέλησε να εκφράσει τους όποιους ενδοιασμούς του για την ύπαρξη των εξωγήινων. Η ίδια φράση όμως θα πήγαινε πολύ καλά και στα πρώτα χρόνια της αναζήτησης σχετικά με τα βαρυτικά κύματα. Δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις, αλλά είναι αλήθεια πως το 1936 ο διάσημος και τότε πατέρας της Θεωρίας της Σχετικότητας είχε στείλει μια εργασία στο μεγάλου κύρους επιστημονικό περιοδικό «Physical Review Letters», όπου προσπαθούσε να αποδείξει ότι τέτοια κύματα δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν. Για καλή όμως τύχη όλων μας, αυτός που εξέτασε την εργασία προτού δημοσιευθεί, ήταν τόσο καλός γνώστης του θέματος ώστε βρήκε λάθη και απέτρεψε τη δημοσίευσή της. Επρεπε να φθάσει το 1974 μέχρι να βεβαιωθούν όλοι ότι η θεωρία μπορούσε να επαληθευτεί και ως προς την ύπαρξή τους αλλά και για τη δυνατότητα διάδοσής τους μέσα στο Σύμπαν. Μόνο που αυτό έγινε κάπως έμμεσα. Οι Χάλς και Τέιλορ, στο Αστεροσκοπείο του Αρεσίμπο, στο Πουέρτο Ρίκο, παρατήρησαν πολύ προσεκτικά ένα ζευγάρι αστέρων νετρονίων, που για καλή τους τύχη ο ένας εξέπεμπε και ραδιοσήματα, ήταν δηλαδή ένα πάλσαρ. Στο ζευγάρι αυτό, γνωστό ως PSR 1913+16, ο ένας πλησίαζε τον άλλον βαθμιαία, ακολουθώντας σπειροειδή τροχιά και ταυτόχρονα εκπέμποντας ενέργεια που μπόρεσαν να υπολογίσουν και από εκεί να συμπεράνουν με σιγουριά ότι ταυτόχρονα έπρεπε να έχουμε την εκπομπή ενός βαρυτικού κύματος όπως το περιέγραφε η θεωρία του Αϊνστάιν. Από τότε κάποιοι άλλοι ερευνητές έβαλαν ως στόχο να κατασκευάσουν αυτές τις συσκευές, που θα μπορούσαν να δώσουν και στο χαρτί ενός καταγραφικού οργάνου (τότε) ή στην οθόνη ενός υπολογιστή τώρα αυτό το στιγμιαίο πέρασμα και από τα μέρη τους του κύματος. Ενα αδιάψευστο ίχνος τρομακτικής έντασης γεγονότων στο Σύμπαν. Μια μακρινή κραυγή στα βάθη του Σύμπαντος που φθάνει στην επιφάνεια της Γης ως ένας ψίθυρος με διάρκεια μόλις ένα πέμπτο του δευτερολέπτου. Οταν το λίγο LIGO γίνεται πολύ Τρεις είναι οι βασικές διαφορές ενός LIGO από ένα τηλεσκόπιο. Δεν ενδιαφέρεται για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, άρα και το ορατό φως. Δεν συγκεντρώνει ακτίνες σε κάποιο πιάτο ή σε άλλη επίπεδη επιφάνεια και χρειάζεται δύο βραχίονες απόλυτα ίσους για να λειτουργήσει. Είναι ένα «συμβολόμετρο». Η βασική ιδέα είναι απλή. Στέλνονται συνεχώς δύο ακτίνες λέιζερ με τη μορφή εντελώς όμοιων κυμάτων προς τον καθρέφτη που βρίσκεται στο τέλος καθενός από δύο βραχίονες κάθετους μεταξύ τους. Οταν αυτές συναντώνται στον γυρισμό, μετά την ανάκλασή τους, ρυθμίζεται έτσι το μήκος και αλληλοεξουδετερώνονται. Αρα τον περισσότερο χρόνο δεν έχουμε τίποτα, κανένα σήμα. Οταν όμως έρχεται ένα βαρυτικό κύμα, περνώντας από τον κάθε βραχίονα αλλάζει για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου μόνο τη συμπεριφορά του χώρου, προκαλώντας στον έναν βραχίονα μια απειροελάχιστη επιμήκυνση και στον άλλον αντίθετα μια συρρίκνωση. Αυτή η απόκλιση από την προηγούμενη πλήρη ισότητα των βραχιόνων δίνει μια διαφορά στα κύματα των ακτίνων λέιζερ, που δίνει πλέον ένα φωτεινό σήμα, μια κυματική εικόνα σε οθόνη και χαρτί, αλλά, χάρη και σε μια μικρή μετατροπή, ακούγεται και ένας φευγαλέος ήχος, σαν τιτίβισμα πουλιού. Ο Ράινερ Βάις ξεκίνησε με ένα απλό σχετικά συμβολόμετρο που ο κάθε βραχίονας είχε μήκος μόλις ένα μέτρο. Μετά οι βραχίονες έγιναν 40 μέτρα ο καθένας. Και σήμερα, που ακόμη πηγαίνει και βλέπει πώς πάνε οι έρευνες, έχει μπροστά του μία εγκατάσταση που: Εχει ακριβώς μια δίδυμη εγκατάσταση 3.000 χιλιόμετρα πιο μακριά έτσι ώστε να είναι βέβαιο πως το τυχόν «καλό» σήμα που πιάνει το ένα μηχάνημα δεν οφείλεται σε τοπική διαταραχή. Ο κάθε βραχίονας έχει μήκος 4 χιλιόμετρα αλλά με ένα τέχνασμα που χρησιμοποιείται ώστε η κάθε ακτίνα λέιζερ να πηγαινοέρχεται 280 φορές και ανάμεσα σε δύο άλλα ενδιάμεσα σημεία κατά την επιστροφή της ώστε η κάθε διαδρομή στον βραχίονα να είναι τελικά κοντά στα 1.100 χιλιόμετρα. Ο κάθε καθρέφτης στο τέλος της διαδρομή ζυγίζει 42 κιλά, έχει σχεδόν μηδενικές απώλειες ανάκλασης και είναι αναρτημένος με σύστημα τετραπλού εκκρεμούς και στο τελευταίο κρέμεται από ειδικά νήματα πιο λεπτά και από μια τρίχα, από μη μεταλλικό υλικό για να μην υπάρχουν διαστολές και οξειδώσεις. Στον κάθε σωλήνα διαμέτρου 1,2 μέτρων και μήκους 4 χιλιομέτρων όπου είναι η διαδρομή της ακτίνας λέιζερ επικρατεί το μεγαλύτερο κενό αέρος που υπάρχει στη Γη. Ο κάθε βραχίονας περιβάλλεται από τσιμεντένιο κέλυφος, η διαδρομή είναι απόλυτα οριζόντια αφού έλαβαν υπόψη ακόμη και την ελάχιστη καμπυλότητα που έχει φυσιολογικά το έδαφος στη διαδρομή των 4 χιλιομέτρων. Ετσι ανιχνεύεται μια επιμήκυνση της διαδρομής όταν περάσει βαρυτικό κύμα που μπορεί να είναι πιο μικρή κατά 1.000 φορές από ένα πρωτόνιο. Υπάρχει μέλλον για αυτό; Ωραία, μπορεί εύκολα και αβίαστα να σκεφτεί κάποιος, οι τρεις τους, Βάις, Θορν και Μπαρίς, ανταμείφθηκαν (και μέσω αυτών και οι άλλοι χίλιοι διακόσιοι συνεργάτες τους από 18 διαφορετικές χώρες) για την επιμονή τους. Απέδειξαν ότι υπάρχουν, και στα σίγουρα πλέον, αφού από τον Σεπτέμβριο του 2015 μέχρι τον Αύγουστο του 2017 έχουν καταγραφεί ήδη άλλα τέσσερα ανάλογα συμβάντα. Ανοιξαν οι ουρανοί δηλαδή. Ενώ στον κόσμο γύρω κατασκευάζονται νέα LIGO. Ο προϋπολογισμός του έργου όταν ξεκίνησε ήταν πολύ κοντά στα 200 εκατομμύρια δολάρια και στο τέλος υπολογίστηκε ότι μέσα σε ένα διάστημα 40 ετών κόστισε στον αμερικανό φορολογούμενο 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Αρκετοί έθεσαν το ερώτημα αν άξιζε τον κόπο. Επιχειρήματα έχουν και οι δύο πλευρές. Οι σκεπτικιστές, μεταξύ άλλων, ισχυρίζονται ότι: Το ποσό που δαπανήθηκε ήταν τεράστιο. Και θα μπορούσαν τα χρήματα αυτά να πάνε σε άλλους τομείς της έρευνας, ιδιαίτερα για την Υγεία, για καινούργια καύσιμα και το Περιβάλλον. Οταν τα χρήματα για την έρευνα είναι ορισμένα, τα παραπάνω χρήματα λείπουν αντίστοιχα από αλλού. Για κάτι που ήταν γνωστό πως υπήρχε και δεν το αμφισβητούσε κάποιος, ήδη από το 1974, ποιος ο λόγος να δουλέψουν τόσοι επιστήμονες; Ούτε τη Θεωρία του Αϊνστάιν για την καμπύλωση του χωροχρόνου ούτε την ειδική σχετικότητα χρειαζόταν να την επιβεβαιώσει ένα τόσο μεγάλο έργο. «Δουλεύουν» καλά. Αλλωστε το σύστημα GPS αποδίδει με πολλή ακρίβεια χάρη σε αυτές τις θεωρίες. Δεν υπάρχει κάποιο πρακτικό όφελος από όλη αυτή την προσπάθεια. Αυτοί που δεν συμφωνούν μαζί τους αντιτείνουν: Το ποσό δεν είναι και τόσο μεγάλο αν κάνεις τη διαίρεση με τα σαράντα χρόνια. Δεν είναι και τόσο σίγουρο πως τα χρήματα θα πήγαιναν σε Υγεία ή Περιβάλλον. Δεν είναι μόνο τα κύματα που προκύπτουν από τα ζευγάρια των μαύρων οπών αλλά αρκετά περισσότερα φαινόμενα σε ολόκληρο το Σύμπαν που δίδουν την αφορμή για να εμφανιστούν τα βαρυτικά κύματα. Επιτέλους οι Φυσικοί έκαναν και κάτι χειροπιαστό και επιβεβαίωσαν κάτι. Γιατί έχουμε πλέον κουραστεί (να πληρώνονται) για όλες αυτές τις αναπόδεικτες θεωρίες: Χορδές, Κβαντική Βαρύτητα, Παράλληλα Σύμπαντα. Η Σουηδική Ακαδημία θέλει πολύ να δίνει το Νομπέλ εκεί που πιστεύει ότι μια ανακάλυψη ανοίγει έναν καινούργιο τομέα στην έρευνα. Ενας βασικός λόγος λοιπόν που έσπευσε να απονείμει στους τρεις το Νομπέλ της Φυσικής για το 2017, μόλις δύο χρόνια μετά την εμφάνιση του πρώτου σήματος, ήταν και το ότι πραγματικά άνοιξε ένα νέο πεδίο. Οπως εμφατικά αναφέρθηκε, με τα τηλεσκόπια έως σήμερα «βλέπαμε». Τώρα με τα LIGO πλέον μπορούμε χωρίς να βλέπουμε να έχουμε αντίληψη πολύ βαθύτερα για ένα φαινόμενο. Και βέβαια δεν έχω δει να έχει γίνει πουθενά αναφορά για το πόσες καινοτομίες θα περάσουν στην αμερικανική βιομηχανία, στη στρατιωτική και στην άλλη, όταν οι συσκευές του LIGO αναλυθούν προσεκτικά ως προς τις επιδόσεις τους. Από τους καθρέφτες με ανακλαστικότητα 99,99% και τις τεχνικές διατήρησης της ακτίνας λέιζερ χωρίς απώλειες έως το εκπληκτικό κενό σε όλη τη διαδρομή της. Ας μην ξεχνάμε πως ο θεωρητικός της όλης προσπάθειας, ο Κιπ Θορν, έχει πει ότι με όλα τα άλλα όργανα παρατήρησης ήταν σαν να βλέπαμε απλώς την επιφάνεια μιας ήρεμης, διαστημικής θάλασσας, ενώ τώρα έχουμε αποκτήσει πρόσβαση στα σπλάχνα της και μάλιστα τη στιγμή που είναι στον πιο άγριο κυματισμό της. Βαρυτικά κύματα: μικρό φροντιστήριο Οταν σε έναν χώρο όπου πριν δεν υπήρχε οποιοδήποτε υλικό αντικείμενο μεταφέρω κάποιο υλικό σώμα, ο χώρος και ο χρόνος αποκτούν ορισμένη συμπεριφορά που επηρεάζεται από αυτό το σώμα. Αν προσθέσω και άλλο σώμα, θα έχω και άλλη επιρροή. Π.χ. ένα ρολόι θα μετράει τώρα μια κίνηση από ένα σημείο του χώρου σε άλλο σε διαφορετικό χρόνο, λίγο πιο αργό. Η μάζα δηλαδή των σωμάτων επηρεάζει τον χώρο και τον χρόνο με τρόπο που θυμίζει το πώς αλλάζει η επιφάνεια ενός στρώματος όταν ανέβουμε επάνω σε αυτό. Υπάρχει και η εξής κλασική φράση για αυτό: «Η ύλη επιδρά στον χώρο κάθε στιγμή και κινείται ακριβώς εξαιτίας αυτής της παραμόρφωσης του χώρου και του χρόνου» Οταν τα σώματα στον χώρο αυτόν αρχίσουν να κινούνται επιταχύνοντας ή επιβραδύνοντας, δημιουργείται μια αναταραχή στον χώρο και στον χρόνο που θα διαδοθεί με την ταχύτητα του φωτός προς όλες τις κατευθύνσεις. Ακόμα και όταν πατάμε γκάζι ή φρένο, όπως λέμε, στο αυτοκίνητο, παράγουμε βαρυτικά κύματα, μόνο που είναι τόσο μικρή αυτή η διαταραχή που δεν υπάρχει συσκευή αρκετά ευαίσθητη να τα καταγράψει. Γι’ αυτό από τη δεκαετία του ’50 ακόμη, οι ερευνητές έστρεψαν το βλέμμα τους προς διάφορα τεράστιας μάζας σώματα, ακόμα και έξω από τον δικό μας γαλαξία. Για παράδειγμα, δύο μαύρες οπές που πλησιάζουν και τελικά γίνονται ένα επιδρούν ξαφνικά στον χώρο και στον χρόνο γύρω τους, δίνοντας ένα τεράστιο βαρυτικό κύμα σε σχήμα σφαιρικού μπαλονιού. Αυτό ας το φανταστούμε ότι όλο και φουσκώνει, οπότε όταν φθάνει πια στη Γη ναι μεν έχει χάσει πολλή ενέργεια, κουβαλάει όμως αναλλοίωτα και ανεπηρέαστα από τον ενδιάμεσο χώρο κάποια χαρακτηριστικά του συμβάντος που το παρήγαγε και έχει εκταθεί τόσο ώστε τα όργανα καταγραφής να αντιλαμβάνονται το μέτωπο του κύματος σαν να ήταν ένα επίπεδο κύμα. Και εκεί επάνω του να είναι τοποθετημένοι κάθετα μεταξύ τους οι γνωστοί μας άξονες χ και ψ. Συνεχώς και ρυθμικά έχουμε ο χώρος και ο χρόνος στον έναν άξονα να διαστέλλονται και στον άλλον να συστέλλονται, και αμέσως μετά αντίστροφα. Το μέτρο της έντασης του κύματος στο σημείο της παρατήρησης στη Γη δίδεται όταν διαιρέσουμε το πόσο επιμηκύνεται προς στιγμήν ένα μήκος με το μήκος αυτό. Δύο αστέρες νετρονίων που συγχωνεύονται στο κέντρο του Γαλαξία μας (μια αρκετά ευνοϊκή περίπτωση) θα μας έδινε για την επιμήκυνση μιας ακτίνας λέιζερ με αρχικό μήκος 1 χιλιόμετρο αποτέλεσμα 0. 000000000000000001!!! Και αυτό θα έπρεπε να πιάσει ένα σωστά ρυθμισμένο όργανο ανίχνευσης των βαρυτικών κυμάτων. Σήμερα τα δύο LIGO πιάνουν ακόμα μικρότερες διαφορές, με 20 μηδενικά μπροστά. http://www.tovima.gr/science/article/?aid=932798

Η μεγαλύτερη ανακάλυψη του 2017 Πέρυσι τέτοιον καιρό, η διεθνής επιστημονική κοινότητα μέσα από τις σελίδες του περιοδικού Science ανακήρυξε ως τη μεγαλύτερη ανακάλυψη του 2016 τον εντοπισμό των βαρυτικών κυμάτων, που οδήγησε στις 10 Δεκεμβρίου 2017 στην απονομή του βραβείου Νομπέλ Φυσικής στους καθηγητές Rainer Weiss, Barry Barish και Kip Thorne. Οι ερευνητές αυτοί είχαν πρωτοστατήσει στη δημιουργία και την ανάπτυξη των ειδικών παρατηρητηρίων LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory), τα οποία ως γνωστόν εντόπισαν στις 14 Σεπτεμβρίου 2015 για πρώτη φορά την ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων που είχε προβλέψει από το 1916 η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Albert Einstein. Τα βαρυτικά αυτά κύματα είχαν τη μορφή πτυχώσεων ή ταλαντώσεων στη δομή του χωροχρόνου, ενώ έκτοτε είχαμε τέσσερις ακόμη ανιχνεύσεις βαρυτικών κυμάτων από συγκρούσεις μαύρων τρυπών. Οπως φαίνεται, όμως, ακόμη πιο σημαντικά είναι τα βαρυτικά κύματα που προέρχονται από τη σύγκρουση δύο άστρων νετρονίων (πάλσαρ) γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούμε να παρατηρήσουμε συγχρόνως βαρυτικά αλλά και ηλεκτρομαγνητικά κύματα που μεταφέρουν τις αντίστοιχες πληροφορίες τους. Μια τέτοια σύγκρουση δύο πάλσαρ παρατηρήθηκε στις 17 του περασμένου Αυγούστου στον γαλαξία NGC 4993 και σε απόσταση 130 εκατομμυρίων ετών φωτός προς την κατεύθυνση του αστερισμού της Υδρας. Τη στιγμή εκείνη, δύο πάλσαρ με μάζα 1,1 και 1,6 ηλιακές μάζες συγκρούστηκαν και ενσωματώθηκαν μεταξύ τους. Στη διάρκεια του φαινομένου και επί περίπου 100 δευτερόλεπτα εκπέμπονταν βαρυτικά κύματα λόγω της γρήγορης περιφοράς των δύο πάλσαρ, ενώ τα βαρυτικά κύματα που είχαν παρατηρηθεί στις πέντε προηγούμενες περιπτώσεις (από τη σύγκρουση μαύρων τρυπών) είχαν διάρκεια μικρότερη του ενός δευτερολέπτου. Η σπουδαιότητα της ανακάλυψης αυτής είναι εμφανής και από το γεγονός ότι στη σχετική ανακοίνωση που έκανε το Εθνικό Ιδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ, στις 16 Οκτωβρίου 2017, συμμετείχαν και εκπρόσωποι των επιστημονικών εργαστηρίων του LIGO, του VIRGO, της NASA, της ESA και 70 μεγάλων αστεροσκοπείων απ’ όλο τον κόσμο. Συνολικά 3.674 επιστήμονες από 953 ερευνητικά κέντρα συνεργάσθηκαν στην επιστημονική δημοσίευση του συγκεκριμένου φαινομένου, το οποίο ανακηρύχτηκε στα τέλη του χρόνου ως η σπουδαιότερη επιστημονική ανακάλυψη του 2017 από το επιστημονικό περιοδικό Science. Η σύγκρουση των δύο πάλσαρ είχε ως αποτέλεσμα μια αστρική έκρηξη «κιλονόβα», όπως ονομάζεται, γιατί είναι 1.000 φορές πιο ισχυρή από την έκρηξη μιας νόβα. Μια τέτοια έκρηξη είχε θεωρητικά προβλεφθεί πριν από πολλές δεκαετίες αλλά παρατηρήθηκε για πρώτη φορά τον περασμένο Αύγουστο. Συγχρόνως επεξηγήθηκε πλέον περίτρανα και η προέλευση των κατά καιρούς παρατηρούμενων έντονων εκλάμψεων ακτίνων γάμμα που έχουν καταγράψει τα σχετικά τροχιακά αστεροσκοπεία Fermi της ΝΑSΑ και INTEGRAL της ΕSΑ. Ακόμη πιο σημαντικό, όμως, ήταν το γεγονός ότι στην περίπτωση αυτή οι παρατηρήσεις και η μελέτη του όλου φαινομένου συνεχίστηκαν επί εβδομάδες με την εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, που κατέγραψαν δεκάδες τηλεσκόπια στην επιφάνεια της Γης και στο Διάστημα. Κι έτσι οι συνδυασμένες αυτές παρατηρήσεις μάς έχουν προσφέρει εξαιρετικές νέες πληροφορίες για διάφορες ειδικότητες (την πυρηνική φυσική, την αστροφυσική, την κοσμολογία και τη βαρύτητα) καθώς και για την επίλυση διαφόρων αινιγμάτων του σύμπαντος όπως είναι ο ρυθμός διαστολής του σύμπαντος, οι ιδιότητες των πάλσαρ, τα χαρακτηριστικά των βαρυτικών κυμάτων καθώς και η δημιουργία βαρέων χημικών στοιχείων όπως είναι ο χρυσός και η πλατίνα. Πλέον των πιο πάνω, η ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων μάς ανοίγει ένα καινούργιο παράθυρο ανακαλύψεων, αφού μπορούμε να «ακούσουμε» για πρώτη φορά τους ψιθύρους του σύμπαντος να μας «μιλάνε», αφού οι συχνότητες των βαρυτικών αυτών κυμάτων είναι συχνότητες που μπορεί να ακούσει το ανθρώπινο αυτί. Κι έτσι τα βαρυτικά κύματα μπορούν να περιγράψουν τη βίαιη προέλευσή τους, την ιστορία της πηγής που τα δημιούργησε, τη μάζα, την ταχύτητα περιστροφής, το σχήμα της τροχιάς, τη θέση της και την απόστασή της. Και όχι μόνο, αφού μπορούν επίσης να μας αποκαλύψουν και το τι συνέβη στα πρώτα κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη γέννηση του σύμπαντος. Γιατί, όπως η μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου είναι η ηλεκτρομαγνητική υπογραφή της Μεγάλης Εκρηξης, μπορεί να υπάρχει επίσης κι ένα υπόβαθρο βαρυτικών κυμάτων που πρέπει να δημιουργήθηκε με την απότομη διόγκωση του σύμπαντος στη φάση της πληθωριστικής διαστολής του στα πρώτα τρισεκατομμυριοστά του πρώτου δευτερολέπτου της ύπαρξής του. Μας ανοίγεται έτσι ένας νέος κόσμος ανακαλύψεων, που υπόσχεται να μας αποκαλύψει πολλά από τα άγνωστα μέχρι τώρα μυστικά του σύμπαντος. http://www.kathimerini.gr/942805/article/epikairothta/episthmh/h-megalyterh-anakalyyh-toy-2017